ZORAN MATEVSKİ KSENOFON UGRİNOVSKİ SOSYOLOJİ MESLEKİ LİSE EĞİTİMİ I. SINIFLAR İÇİN (TÜM BÖLÜMLER)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ZORAN MATEVSKİ KSENOFON UGRİNOVSKİ SOSYOLOJİ MESLEKİ LİSE EĞİTİMİ I. SINIFLAR İÇİN (TÜM BÖLÜMLER)"

Transkript

1 ZORAN MATEVSKİ KSENOFON UGRİNOVSKİ SOSYOLOJİ MESLEKİ LİSE EĞİTİMİ I. SINIFLAR İÇİN (TÜM BÖLÜMLER)

2 DEĞERLENDİRİCİLER: Prof. Dr. İliya Atseski, Üsküp Felsefe Fakültesi, Sosyoloji Enstitüsü Profesörü Mr. Violeta Stoyanoviç, Üsküp Nikola Karev Lisesi öğretmeni Yane Bonçanoski, Üsküp Yosip Broz Tito Lisesi öğretmeni Redaksiyon: Prof. Dr. Arif Ago Denetleyici: Dr. Aktan Ago Çeviri: Filiz Nezir TASARIM VE BİLGİSAYAR HAZIRLIĞI: MagnaSken, Üsküp Yayıncı: Makedonya Cumhuriyeti Eğitim ve Bilim Bakanlığı Basımevi: Grafiçki Centar Ltd., Üsküp Tiraz: 100 Milli Kitap Komisyonun /1 sayılı yılındaki kararnamesiyle, bu kitap I. (birinci)sınıf mesleki lise eğitimin tüm bölümlerinde Sosyoloji dersinde kullanılmasına izin verilmiştir. CIP - Каталогизација во публикација Национална и универзитетска библиотека Св.Климент Охридски, Скопје АВТОР : Матевски, Зоран - автор ОДГОВОРНОСТ: Угриновски, Ксенофон - автор НАСЛОВ : Социологија за I година средно стручно образование ИМПРЕСУМ : Скопје : Министерство за образование и наука на Репубкика Македонија, 2011 ФИЗИЧКИ ОПИС: 146 стр. : илустр. ; 26 см ISBN : УДК : 316(075.3) ВИД ГРАЃА : монографска публикација, текстуална граѓа,печатена ИЗДАВАЊЕТО СЕ ПРЕДВИДУВА: COBISS.MK-ID:

3 ÖNSÖZ Mesleki lise eğitimi alan öğrencilerin temel bilgi ihtiyaçlarını gidermek amacı ile hazırlanan bu ders kitabı, Eğitim ve Bilim Bakanlığı nın belirlemiş olduğu Sosyoloji dersi ders programına göre hazırlanmıştır. Malzeme, yedi ana konuda verilmiştir. Her konu ders programında öngörülmüş başlık sayısına uygun olarak, ders ünitelerine ayrılmıştır. Ders kitabı; öğrencilerin öğrenmesi, daha doğrusu sosyolojinin bilim alanına dahil olabilmesi amaçlanarak, toplumdaki genel kavramları tanımlıyor ve açıklıyor. Verilmiş malzemenin ilginç hale getirilmesi ve gençlerin kendi toplumları hakkında eleştirilsel ve yaratıcı düşünmelerini teşvik etmek amacı ile ders kitabı yazmaya kalkıştık. Toplumun temel kavramlarını sosyal gerçeklik ile bağdaştırarak öğrencilerin kendi yaşam mesleğini algılamaları konusunda ilgi ve motivasyonlarının uyandırılması amaçlanmıştır. Batı ülkelerindeki sosyoloji kitaplarının yazılması sırasında, toplumun temel kavramlarının önce kendi, daha sonra da diğer toplumların örnekleri ile verilmesi mecburiyeti bulunmaktadır. Ancak araştırmalar sayesinde örneklere ulaşılabilir. Bu ders kitabında verilmiş örneklerin çoğu başka toplumlardan alınmıştır. 3

4 4 Bilim ve toplumuzun gelişmiş dünyaya doğru açılım yaptığı için, biz de bu bilim ve toplumun bulgularına bağlı olarak öğrenmemiz gerekmektedir. Sosyolojinin kurucularından ortaya çıkmış konulardan, öğrenciler sosyologların bilim ve toplumdan, farklı beklentiler içinde olduklarını göreceklerdir. Sosyolojik teoriler toplumsal şartlanmaya uğrarlar ve sosyologlar toplumsal olayları açıklarken sıklıkla kişisel değer tespitlerinden yola çıkmaktadırlar. Sosyologlar, mevcut olan toplumun doğasını açıklamak ve Toplum değiştirilebilir mi, değiştirilemez mi, ya da neden değiştirilsin sorusuna cevap vermek zorundadırlar. Toplumdaki eşitsizlikler genellikle mevcut ve kaçınılmaz mıdırlar ya da egemen grup tarafından uygulanmış ve kaldırılabilirler mi? Kitabın temel fikri, toplumun hiyerarşik gruplardan oluştuğunu göstermektir. Toplumda birileri üst, diğerleri ise alttır. Buna bağlı olarak da, toplumsal tabakalaşma merkezinin sosyal olgu olduğunu görmekteyiz. Güç ve siyaset, fakirlik, eğitim, iş bölümü, organizasyon, aile, toplumda kadının konumu, sapkın davranışlar ve din gibi toplumsal olguların açıklanmasındaki farklı sosyolojik yaklaşımlar, toplumun sınıf ve katmanlara ayrılmasından yola çıkarak anlaşılabilmektedir. Bu ders kitabının, eğitim ve elde edilecek bilgilere mütevazi bir katkı sağlayacağının inancındayız. Yazarlardan

5 SOSYOLOJİNİN TANIM VE GELİŞİMİ SOSYOLOJİNİN ÖNCÜLLERİ Ne iş yapacağımız, seçeceğimiz eğitim ve meslek çeşidi, ailemizdeki ilişkiler, yaşlılıktaki güvencemiz, sağlık hizmetlerinde göreceğimiz yaklaşım, kısacacı yaşamımız, yaşadığımız toplumun nasıl işlediğine bağlıdır. Bu yüzden de toplumu tanıma ihtiyacı ve isteği de son derece doğaldır. Bilimsel düşüncenin gelişiminde derin bir çelişki vardır: insana en yakın olan şey, en son bilimsel araştırma konusu oluyor. Gerçekten de insana kendi varlığı, sosyal yaşamı, yakınları ile ilişkileri, hatta yabancı kişilerle ilişkilerinden kendine daha yakın birşey var mı? Bilim olarak sosyoloji; matematik, astroloji, fizik, kimya veya biyoloji gibi bilimlerden çok sonra, on dokuzuncu yüzyılda ortaya çıkmıştır. Ancak, dünya için sorular sorma ve onun nasıl çalıştığına dair sosyolojik araştırma notları, eski antik çağlardan itibaren görülmektedir. Örneğin, eski Yunan filozofu Platones (Eflatun), millattan önce V. yüzyılda, insanlar arasındaki bireysel farklılıklar yanında, dünyanın nasıl korunacağını merak etmiştir. Toplum üzerinde yapılan sistematik düşünceler araştırmalar, Eski Yunanistan da başlar. Yunanlar eleştiri düşüncelerini, mitolojik düşünce ile halk bilgeliğinden ayırt eden ilk halktır. Kendi kitaplarında, toplum sorunlarını yansıtan en ünlü düşünürler filozoflar, Platon (Eflatun) ve Aristoteles tir (Aristo). Platon, insanların kendi kendilerine yetmemelerinden dolayı toplumun ortaya çıktığı ve yaşatıldığına inanır. Bir grup insanın korunabilmesi için onların faaliyetlerinin organize edilmesi gerekiyor. Toplum dışında birey olarak insanlar, kendi temel ihtiyaçlarını bile karşılayamazlar. Bu yüzden de insanlar toplum (devlet) kurup, onu koruyorlar. Devlet kurulması ise, orada insanların nasıl yaşayacaklarına bağlıdır. Devletin işleyişini organize edebilecek belli özelliklere sahip insanlar ye- 5

6 tiştirmediğimiz sürece, iyi bir devlet oluşturabileceğimize de ümit edemeyiz. Devletler iyi veya kötü olabilirler. Devletin nasıl olması gerekli olduğunu, onu yöneten insanlara bağlıdır. En iyi devletler, anlayışlı ve devlet kurma eğiliminde olan insanların yönettiği devletlerdir. Zenginleşme isteği olan kişilerin, çalışmaları ve ekonomiyi yönlendirmeleri; ün ve ödüller kazanmak isteyenlerin de devleti düşmanlardan koruma ve savaşmaları gerekiyor. Soruları cevapla Platon a göre aşağıdaki türden insanların ne tür özelliklere sahip olmaları gerekiyor? a) Devleti yönetenlerin, b) Ekonomiyi yönetenlerin, c) Devleti savunan ve devlet için savaşanların. Aristo, Eski Yunanlılarda organize yaşam şekli olan bağımsız şehir devletlerin çöktüğü dönemde yaşamış ve yazmıştır. O, Büyük İskender krallığının ortaya çıktığı dönemde varlığını göstermiştir. Küçük Yunan devletlerinin çökmesi ile Atina demokrasisinin temeli olan orta toplum katmanları da yok oluyormuş. Aristo iki tür toplumsal yaşam ayırt eder: siyasi ve ekonomik. Siyasi hayat serbest insanların tartışma ve kararlarına yer vermektedir. Siyasi faaliyet ve siyasi kararlar, insanın değerli özellikleridir, çünkü bu faaliyetler sayesinde insan, toplumdaki özgürlülüğünü kullanır. Bu nedenle Aristo, insanı siyasi hayvan (zoon politikon) olarak tanımlar. Ekonomik yaşam ise, insanların maddi ihtiyaçlarını tatmin etmesi olarak tanımlanır ve bu zorunlu bir faaliyettir. Kölelik, doğal bir olay olarak kabul edilir. Köle, konuşabilen bir araçtır. Devleti, birçok yerleşim yerinden oluşmuş kendi kendine yeten bir toplum olarak algılamaktaymış. Devletin amacı, üyeleri arasındaki dayanışmayı kurmak ve korumaktır. Çarpışmaların olmaması için, orta katmanın en kalabalık olması gerekmektedir. Orta katman veya orta sınıf, devleti zenginlerin şiddeti ve fakirlerin kararsızlığından koruyabilme yeteneğine sahiptir. 6

7 Soruları cevapla: 1. Aristo, toplumun siyasi faaliyetlerini neden önemser? 2. Demokratik toplumlardaki istikrarın temeli nadir? Orta Çağ daki toplum fikirleri doğrudan din ve kilisenin etkisi altındadırlar. Felsefe teolojinin (din bilgisi) hizmetkârı haline geliyor ve onun görevi kilise öğretisini haklı çıkarmaktır. Yeryüzündeki yaşam geçici ve önemsiz görülüp, ahiret için hazırlık olarak yaşanır. Siyasi yaşam durdurulur ve devlete karşı her isyan, kiliseye karşı yapılmış bir isyan olarak görülür. Kilise eğitimi, laik eğitimin önüne çıkar ve her tür özgür düşünce bastırılır ve cezalandırılır. Bu dönemdeki en ünlü kilise düşünürleri Aurelius Augustinius ve Akinolu Thomas tır (Thomas Aquinas tır). Yeni yüzyıldaki düşünce, özgürlük ile karaktize edilir ve Amerika nın keşfi, kilisenin reformasyonu (Roma Katolik Kilisesi nin uygulamalarına karşı isyan), Bizans ın düşmesi, Gutenberg in hareketli harf icatı ve Kopernik in güneş sistemi buluşu gibi önemli olaylarla başlar. Bu buluşlar; felsefe, güzel sanatlar ve diğer bilimlerdeki bilgilerin yenilenmesine yardımcı olmuşlardır. Rönesans dönemi, Tanrı nın yerine insanı koyar. Insanın toplum ve devleti oluşturduğu inancı yayılır. Hristiyan din adamı Aurelius Augustinius eğer Anlayabilmek için, inanıyorum kuralına uymuşsa, bilim adamı Rene Descartes da tamamen farklı bir yaklaşım ortaya çıkarıp, Birşey kurabilmem için, şüpheleniyorum kuralına inanmaktadır. XV. yüzyıldan sonra gelişen ve sosyolojinin oluşmasında etkili olan sosyal öğretiler arasında devletin oluşması ve gelişmesi teorileri vardır. Onlar iki yönde bölünebilirler. Niccolo Machiavelli ve Jean Bodin, güç yolu ile devletin oluşması teorisinin temsilcileridirler. Devletin toplumsal anlaşma yolu ile oluşması teorisinin temsilcileri ise, John Locke ve Jean Jacgues Rousseau dur. Niccolo Machiavelli, Rönesans döneminin siyasi düşünürüdür. O, sosyal düşünceyi din ile ahlaktan ayırmıştır. Sosyal gerçeği gördüğü ve hisettiği gibi ortaya koymaktadır. Ona göre devlet yaşamının amacı, hü- 7

8 küm sürmek yönetmektir. Siyasette hüküm süren, sadece devlet çıkarları tarafından yönetilmelidir. Devletin amaç ve çıkarlarına ulaşabilmek için, ahlaksız yolların bile kullanılmasına izin verilir. Amacın, kullanacağın yolları özürler sözü ona aittir. Hristiyanlıktaki ahlak normlarının, sadece insanın özel hayatı için önemi ve değeri olduğunu düşünmektedir. Siyaset, devlet çıkarlarının tatmin edildiği bir beceri türüdür. Bireyler, devlet ve onun çıkarlarına hizmet etmek için vardırlar. Jean Bodin, toplumun gelişimini açıklamak için uğraşmıştır. Toplum aileden gelişmiştir. Ailenin gelişmesiyle yeni aileler ortaya çıkmış ve onlar üretim, ticaret ve ortak dini ayinler sayesinde bir toplum içerisinde birleşmişlerdir. Devlet güç yolu ile ortaya çıkmış; bu süreçte güçlü toplumlar, zayıf toplumları esaretleri altına almışlardır. XVII. yüzyılda Thomas Hobbes, İnsanlar neden toplumda yaşar? sorusuna kendi cevabını veriyor. Platon gibi Hobbes da, insanların korunma ihtiyaçlarından dolayı toplumda yaşadıklarını düşünüyor. Ancak toplumsal hayat, insan doğasından ortaya çıkmamaktadır. Insan, doğası gereği sosyal değildir ve bu yüzden toplumsal hayatı kendisine yapılan şiddet olarak görmektedir. İnsan doğası gereği bencildir, temel özelliği; kendi bencilliğine memnuniyet sağlama amacı ile güç isteğidir. Diğer insanlara karşı kurt gibi davranır ve bu yüzden insanlar, kendi bireysel çıkarlarına ulaşmak ve kendilerini yükseltme, diğerlerini ise yenmek ve küçümsemek amacı ile, aralarında sürekli savaş ve rekabet içerisindedirler. İnsanlar birbirleriyle sürekli savaş içerisindedirler. Herkesin herkese karşı yürüttüğü bu savaşların, tüm insanları tahrip etmemeleri için, insanlar bir araya gelip devlet oluşturuyorlar. Her nekadar toplumsal yaşam insan için doğal olmasa da, yine de insan onsuz yapamaz. Onun başkalarına yapmak istediklerini, başkalarının ona yapması korkusundan, insan toplumsal örgüt oluşturur, onu kabullenir ve korur. Devlet, insanın eseridir ve anlaşma temeline dayanır. Egemen gücü oluşturan bir veya birden fazla kişiyi yönetebilmeleri amacıyla, bir bölgedeki tüm insanlar kendi doğal haklarını bu güce aktarmışlardır. İktidar bir kişide (monarşi), tüm halkın oluşturduğu mecliste (demokrasi) veya halkın bir bölümünün (aristokrasi asiller) elinde olabilir. Egemen güç, iktidarını uygulamakta sınırlı değildir ve iktidarını kimse elinden alamaz. 8

9 John Locke, devleti insanların doğal durumu ile bağdaştırmaktadır. Ona göre, doğal durum insanların özgürlüğü ve eşitliği demektir ve bu durum sayesinde insanlar arası savaşlar ortaya çıkmamaktadır. Doğal kanunlar sayesinde insanlar, özgür ve bağımsız olmalarına rağmen, diğerlerine zarar vermemeyi öğreniyorlar. İnsanlar her zaman doğal kanunlar ile yönetilemedikleri için, doğal durumda ortaya çıkan anlaşmamazlıkları önlemek amacı ile devletler ortaya çıkarlar. Özel mülkiyet, sivil toplumun temelidir. Özel mülkiyet dediğimizde sadece maddi zenginliklerin kazanılması değil, özgürlük ve hayatın korunması da anlaşılmaktadır. Jean-Jacgues Rousseau, Thomas Hobbes un anlayışlarına benzer olan, toplumsal yaşamın insanların doğal durumunu göstermediğini savunmaktadır. Toplumsal yaşam, insanları ortak yaşama zorlayan dış sebeplerden (yoksulluk, düşman saldırıları) dolayı ortaya çıkar. Bu yüzden insanlar beraber yaşamak için anlaşıyorlar. Devletin kurulmasından önce tüm insanlar eşit haklara sahip ve özgürdürler. Kendilerine özel mülkiyetleri olmadığı için başkalarına ait hiçbir şeyi de almıyorlar. O dönemde insanlar, iyiyi ve kötüyü ayırt edemiyorlarmış. Toplumun oluşması ile, insan değişime uğruyor ve iyi ya da kötü olarak adlandırılabilecek özelliklere sahip oluyor. Hatta, özel mülkiyete dayalı toplumun ortaya çıkmasının ardından, rekabet ve yarış ortaya çıkar ve insanlar hırs ile kıskançlık gibi özelliklere sahip olmaya başlarlar. Toplumsal hayat insanı değiştiriyor ve toplumun değişmesi ile insanın özellikleri de değişiyor. Sorular ve ödevler: 1. Eğer Machiavelli nin dediğine göre siyasetteki egemen gücün sadece devlet çıkarları için uğraşması gerekiyorsa, bireyin devlete karşı ilişkisi nasıl olacaktır? 2. Hobbes e göre toplumsal hayat insan için doğal değildir, ancak buna rağmen insan toplum olmadan yapamaz. Neden? 3. Locke, insanların doğal durumunu özgürlük ve eşitlik durumu olarak açıklamaktadır. O zaman, neden onları zorlayacak bir devlet olmalıdır? 4. Rousseau ya göre, özel mülkiyet insanlarda ne tür özellikler ortaya çıkarır? 9

10 BİLİM OLARAK SOSYOLOJİNİN ORTAYA ÇIKMASI Sosyolojinin bağımsız bir bilim dalı olarak ortaya çıkmasının üzerinde iki önemli olay etkili olmuştur: XIX. yüzyılın ortasında ortaya çıkan ve açıklama ile çözüm bekleyen ekonomik kriz ve diğer bilim dallarının gelişme derecesi. Kriz bilinci ve krizden çıkış için birşeylerin yapılabileceği inancı yanında, düşünce özgürlüğünün de sosyolojinin gelişimi üzerinde önemli etkileri olmuştur. Halk tabakası, kölelerin feodal topraklarına bağımlı olması zorunluluğu gibi toplumdaki feodal (derebeylik) engelleri yıkmıştır. Ancak özgürleşmiş ve fakirleşmiş köleler yeni oluşturulmuş fabrikalarda da işverelenler tarafından istismara uğramışlardır. Fransız devrimi, mutlak monarşi egemenliğini bitirmiştir ve demokratik özgürlükler ile halkın doğal haklarını ilan etmiştir. Ancak bazı batı toplumlarında en fakir halk tabakaları ile kadınların oy hakkı kazanmalarına kadar, bir asır daha geçmiştir. Her ne kadar genç burjuvaziler, toplumun gelişmesinin bilime bağlı ol10

11 duğuna inanıyorsalar da, kolonilerin fethedilmesi Avrupa da da insanların şiddet eğilimlerinin azalmadığını göstermiştir. O zamana kadar teknik esası sadece makine olan yeni sanayi üretim şekli ve benzeri görülmemiş değişiklikler ortaya çıkarmıştır. Birçok meslek grupları yok olurken, yeni imkânlar sağlayan yeni meslek grupları ortaya çıkmaya başlamışlardır. Göçler, güvensizlik ve halkın bir bölümünün köylerden şehirlere taşınması, toplumda belirsizlik ve kaygı yaratmıştır. Birçok kişi orientasyonunu kaybedmiş, diğerleri de yeni ufuklar peşinden gitmişlerdir. Bu dönemlerde Auguste Comte, toplum çalışmalarını felsefe ve teolojiden ayrı tutarak bilimselleştirmeye çalışmıştır. O, bilimsel eğitim sayesinde toplumun şekillenmesi ve gelişmesine katkı sağlayacak olan toplumsal sosyal düzeni yöneten yasaların keşfedilebileceklerine inanıyormuş. Sosyoloji terimi Auguste Comte nin eseridir. Öğretisini, sosyal istatistik ve sosyal dinamik olarak ikiye ayırmıştır. Sosyal istatistikte toplum istikrarını yaratan mekanizmaları araştırıyor. Onun düşünce öncelikleri, toplumda istikrar ve düzendir. Belki de bu öncelikler, yaşadığı toplum olan Fransa da, o dönemde istikrar ve düzenin olmamasıymış. Toplumsal düzeni ayakta tutmak için gerekli olan üç faktör ortaya koymuştur: - İlişkilerin kurulması için önemli bir araç olan dil; - Ritüel ve inançlar üzerinden toplumsal düzeni güçlendiren din; ve - Karşılıklı dayanışmaya katkı sağlayan iş bölümü. AUGUSTE COMTE Aile ve din gibi kurumların önemini vurgulamış ve onların ana görevinin, toplumu uyumlu bir bütün olarak tutmaları olduğunu söylemiştir. 11

12 Sosyal dinamikte ise toplumsal gelişim ve insan evrimi konularında sorulara cevap aranmaktadır. Gelişimi sırasında toplum, üç aşamadan geçmiştir: - İlahi (Dini) - Metafizik - Pozitif Toplumun gelişimi sırasındaki dini aşama, insanın çocukluğu ile kıyaslanır. Bu aşamada, toplumsal kurumların Tanrı tarafından yaratılmış olduğuna dair inanç vardır. Kurumların Tanrı kökenli olduğu inancı, toplumda yüksek derecede birlik sağlamıştır. Toplumun gelişimi sırasındaki metafizik aşama, dini aşamanın terk edilmesine sebep olmuştur. Bu da, insanın gençliğine uymuştur. Dini açıklamalar, bilimsel araştırmalara dayanan felsefi düşüncelerle yer değiştirmiştir. Toplumun gelişimi sırasındaki pozitif aşama, bilimsel aşamadır. İnsan büyük beklenti ve hayallerden uzaklaşıp, bilimsel tahmin ile sosyal değişimlerde rehberlik fikirleri kabul eder. Pozitif bilim dalı olarak sosyolojiden toplumun yararı vardır, çünkü bu bilim dalı, varolan düzenin güçlenmesine sebebiyet verecek olan yaşamın düzelmesi konusunda öneriler verir. Comte dışında, sosyal düşüncenin gelişmesinde, Karl Marx, Emile Durkheim ve Max Weber in de büyük katkıları vardır. Bu araştırmacılardan her biri, bireylerin toplum ile nasıl bağdaştığı sorusuna cevap vermeye çalışmışlardır. Comte ve Durkheim değer ile inançların toplumu ayakta tuttuklarını savunurken, Karl Marx baskı ve dolandırıcılığı vurgular. Karl Marx toplumu, ayrıcalık sahibi kişilerin öncülüklere sahip oldukları, grup çatışmaları arenası olarak görür. Toplumlar tarihinin en önemli özelliği, egemen ile sömürülen gruplar arasında sosyal yardımlar için yapılan mücadeledir. Tarihin farklı evrelerinde, egemen ve sömürülenlerin görüntüsü farklıymış. Onların ortak yanı sahip oldukları güçteki eşitsizlikmiş. Antik Yunan ve Roma da temel savaşlar özgür insanlar ve köleler arasında gerçekleşiyormuş. Orta Çağ Avrupa da baskın gruplar; soylular, yüksek din adamları ve tarımcılarmış. Köylü ve köleler, küçümsenen gruplarmış. Marx döneminde, burjuvazi ve proleterya arasında eşit olmayan bir yarış varmış. Marx, burjuvazinin üç üretim aracının ikisini elinde tutmasından dolayı, toplumda etkili grup konumunda olduğunu farkediyormuş. Burjuvazi nin elinde toprak ve sermaye (fabrikalar, atölyeler, makineler ve para) varmış. Bu anlamda, köleler Feodallerin elinde olduklarından, işçiler kendi ellerinde değiller. 12

13 KARL MARX Marx Alman asıllı olmasına rağmen, gazetecilikteki devrimci faaliyetlerinden dolayı yaşamının büyük bir kısmını yurtdışında geçirdi. Onun en ünlü eserleri, endüstri devriminin iyi ve kötü taraflarını yaşadığı İngiltere de yazılmışlardır. Yaşadığı siyasi ve toplumsal kaosa karşı anlayışı, eserlerinin yazılması için kaçınılmazmış. Marx ın sosyolojiye yaptığı en büyük katkı; birey ve toplumsal grupların toplumsal çerçeve içerisinde ve aralarındaki karşılıklı ilişkilerle araştırılmalarını istemesi olmuştur. Örneğin; öğretmen mesleğinin toplumsal konumunun öğrenilebilmesi için, öncelikle onun toplumunun eğitime verdiği değere ve eğitim sisteminin organizasyonuna (sistemi kim maddi olarak destekliyor ve çalışmalarını kim kontrol ediyor) bakmak gerekiyor. Öğretmen olabilmek için nasıl bir hazırlık gerekiyor ve bu meslek halkın hangi kesiminin ilgisini çekmektedir, gibi konuları ortaya çıkarmak gerekiyor. Bilindiği gibi; öğretmen maaşlarını öğretmenlikle eşit düzeydeki mesleklerde alınan maaşlar ile kıyasladığımızda, öğretmen maaşlarının daha düşük olduğunu görürüz. Çünkü öğretmenlik mesleğini daha fazla kadınlar seçer. Emil Durkheim, Fransız sosyologtur. Sosyolojiden, toplumsal olayları nesne şeklinde gözlemlemelerini istemektedir. İnançlar, gelenekler, kurumlar ve değerlerin; bireylerin istek ve düşüncelerinden bağımsız olarak, kendi varlığı vardır. Bu toplumsal gerçekler, bireyi belirli şekilde davranmaya zorluyor. Buradan yola çıkarak, bireyin davranışının açıklanabilmesi için, davranışın ne ölçüde olduğu ve toplumsal şartların o davranışı nasıl etkiledikleri araştırmalıdır. İntiharı araştırıp, intiharın sadece bireysel bir hareket daha doğrusu sadece bireyin akıl durumu olarak açıklanamayacağını, bunun yanında bireyin kontrolu dışında gelişen toplumsal güçlerin de üretimi olduğunu göstermiştir. Sebepler toplumda bulunabilirler. Durkheim huzursuzluk dolu bir toplumda yaşıyormuş. Gecikmiş sanayi devrimi halkın köylerden şehirlere göç etmesine neden olmuştur. 13

14 Değerler ile sosyalleşmiş olan insanlar, ortamın değişmesi ile birlikte önem verdikleri değerlerinin önemsenmediği - kullanılmadığı kendilerini bir dünyada bulurlar ve bu durum onlarda şaşkınlık yaratmaktadır. Durkheim bu tarz değişikliklerin, intihar oranlarını artıracağına karar vermiştir. EMİL DURKHEİM Emeğin yüksek özelleştirilmiş bölümü sayesinde, insanlardaki birbirlerine muhtaç oldukları bilincinin de artacağını düşünüyormuş. Vücudun bir bütün olarak işlemi gerçekleştirebilmesi için, nasıl böbrek, kalp, beyin ve diğer organlar kendilerine özel iş yapmak zorundaysalar, toplumun yaşatılabilmesi için de her gruп kendi işini yapması gerekiyor. Günümüzde yaşananlar bu öngörüyü onaylamamıştırlar. Kamu уlaşım şirketi çalışanları, doktorlar, anaokulu öğretmenleri veya öğretmenler grev yapınca, günlük hayat ciddi şekilde zarar görüyor. Yenileri ortaya çıkmadan, eski ortak değerlerin kaybolduğu sosyal düzenin değişme durumlarını Durkheim anomi olarak adlandırmıştır. Anomi, toplumda norm, değer ve toplum ilişkilerinin düzenlenmesi kurallarının eksikliğidir. Max Weber, Alman asıllıdır. Almanya daki gecikmiş sanayi devriminin ortaya çıkardığı büyük değişiklikleri gözlemlemiştir. Bürokrasinin örgütlenmede etkili model olmasından çok önce, bu gelişmeyi öngörmüştür. Modern toplum üyeleri, örgütlenme modeli olarak bürokrasiye; hastahane, okul, özel şirket ve daha birçok yerlerde rastlarlar. Bürokrasi, belirlenmiş hedeflere ulaşabilmek için başarılı bir model olmasına rağmen, Weber bu olayın tersinin yaşanıp, insanlar arası ilişkilerin bozulabileceğinden endişe duymuştur. O, toplumdaki olayların araştırılmaları sırasında anlayış isteğini ortaya koymuştur. Anlamak, sosyologların öğrenenler gibi düşünmeye çalıştıkları bir araştırma metodudur. 14

15 MAX WEBER İnsan faaliyetlerini anlamak ve açıklamak ile onlardan yola çıkarak toplumsal gelişmenin öngörülmesinin, sosyolojinin işi olduğunu düşünüyormuş. Weber özellikle, özel sosyo tarihi durumlar çerçevesinde bireylerin kişisel girişimlerine verdikleri önemi anlamaya özen göstermiştir. Doğu Prusya çiftçilerinin şehirlere göç etmelerinin sebeplerini açıkladığı bir makale yayınlar. Onlar kalabalık sayıda, hızla gelişen şehirlere göç ediyorlarmış. Onlardan fazlasının, gelişmiş merkezlerdeki emek pazarında satabilecekleri yetenekleri olmadığı için, fakirlik içinde yaşarlarmış. Weber, şehirde önceden yaşadıklarından daha kötü şartlara maruz kalmalarına rağmen, onların buralarda yaşama ısrarını, çocuklarına daha iyi bir gelecek sağlama umutlarında aramak gerektiği sonucuna varmıştır. Başka bir deyişle, bu işçilerin eylem ve motiflerini, çocuklarının gelişmeleri için yaptıkları olumlu fırsat değerlendirmelerini ve bunun sadece şehirde yapılabileceği dair inançlarını algılamadan anlayamayız. Soruları cevapla: Sosyoloji, topluma karşı eleştirsel bir tutum olarak ortaya çıkmıştır. 1. Kurtarılmış kölelerin pozisyonu nasılmış? 2. Demokratik özgürlük ve doğal haklar neden herkes için mevcut değildi? 3. Endüstriyel mal üretiminin ortaya çıkardıkları değişiklikler nelerdir? 4. Auguste Comte nin toplum bilimi sosyolojiden beklentileri nelermiş? 15

16 SOSYOLOJİNİN KONUSU, YÖNTEM VE TEKNİKLERİ Sosyoloji bir toplum bilimi olarak ortaya çıkmasında, özel kültürel tarihi faktörler (toplumsal kriz) ile toplumun pratik ihtiyaçları etkili olmuştur. Bu özelikler, sosyoloji konusunun belirlenmesinde de rol oynayacaktır. Konu, bilimin neyi incelediğini açıklayacaktır. Bilimlerin doğal ve toplumsal olarak bölünmeleri gelenekseldir. Sosyoloji toplumsal bilimler grubuna girer. Hem doğal hem de toplumsal bilimler; inceledikleri konulara göre genel ve özele; bilimsel yaklaşımlarına göre, teorik ve tarihsel; bilimsel hedeflerine göre de, temel ve uygulamalı bilimler olarak ayrılırlar. Bu bölünmeye bağlı olarak sosyolojinin; genel, teorik ve temel toplumsal bilim dalı olduğunu söyleriz. Sosyoloji toplum için genel bir bilim dalı olduğu tespiti, onun bir bütün olarak toplumu incelediğini gösterir. İnsanın toplumsal hayatı üzerinde ailesi, eğitimi, ekonomi, kanunlar ve etnik köken etkilidir. Toplumsal hayatın bu alanları, ekonomi ve hukuk bilimleri gibi özel toplumsal bilimlerin veya örneğin eğitim sosyolojisi gibi özel sosyoloji alanlarının araştırma konusudur. Genel toplumsal bilim dalı olarak sosyoloji, toplumun yapısı ve toplumsal hareketleri, bütün olarak toplumdaki ilişkileri, bağları, karşılıklı etkileşimleri ve toplumun temel elemanları ile o elemanların aralarındaki ilişki ve etkilerini inceler. Eğer sosyolojinin tüm toplumsal olayları incelemekle uğraşan, genel ve temel toplumsal bir bilim olduğunu bilirsek, onun konusunu incelediği özel yöntemleri olduğunu da tahmin edebiliriz. Daha geniş anlamda yöntem; bir başarıya ulaşma, bir gerçeğe ulaşma amacı ile yapılan bir araştırma şekli veya yerinde ve planlı çalışmayı ifade eder. Demek ki yöntem, bilimin ayrılmaz bir parçasıdır. Sosyolojinin kullandığı yöntem için küresel yaklaşım karakteristiktir. Bu yöntemi kullanarak, sosyoloji belirli toplumsal olay ve süreçleri araştırıyor ve onların yerini, rolünü, fonksiyonunu, karşılıklı koşulluluklarını ve birbirlerine bağlılıklarını keşfeder. Bilimsel araştırma işi birkaç aşamada gerçekleşir: ampirik malzemenin toplanması, onların toparlanması ve sonuçların hazırlanıp, araştır- 16

17 ma sonuçlarının açıklanması. Bu aşamaların her birinde araştırma teknikleri kullanılır. Onlar: veri toplama teknikleri, verilerin toparlanması teknikleri, sonuçların yorumlanması ve açıklanması teknikleri. Toplumsal olay verileri genelde sosyal gözlemleme veya yapılacak konuşmalarla toplanırlar. Gözlemleme, doğrudan veri toplama yöntemidir. Ancak her gözlemleme de bilimsel değildir. Bilimsel gözlemler, önceden belirlenmiş bir plana bağlı olarak yapılır. Belli bir hedefe ulaşılması gerektiği için seçicidir. Toplumsal olaylar iki şekilde gözlemlenebilirler: gözlemcinin gözlemlediği kişilerin faaliyetlerine dahil olmasıyla ya da olayın içinde veya kişilerin arasında bulunmadan gözlemlemek. Konuşmak, sosyolojide en çok kullanılan veri toplama yöntemlerinden biridir. Bu yöntem, araştıranın araştırılana sorduğu sorulardan oluşur. Mülakat ve anket, iki temel konuşma şeklidir. Mülakat sözlü soru sorma şeklidir, ankette ise sorular sorulara yazılı olarak cevap verilir. Anketler açık veya kapalı türden olabilirler. Anketler genellikle, aktüel sorulara cevaplar arandığı zaman yapılan kamuoyu yoklamaları sırasında kullanılırlar. Deneme, iki veya daha fazla olay arasında sürekli bir bağ olup olmadığını araştırmak için yapılan planlanmış gözlemlemedir. Karşılaştırma yöntemini sosyolojide ilk defa, Emil Durkheim uygulamıştır. Bir olay; örneğin ailenin genişliği ve evliliğin rolü hakkında tarım ile endüstri toplumları arasında kıyaslama yaparsak, değişme sonuçların sebeplerini öğrenebiliriz. 17

18 SOSYOLOJİNİN DİĞER BİLİM DALLARI İLE İLİŞKİLERİ Sosyoloji ve Felsefe Toplum ile onun örgütlenmesi hakkındaki ilgi, Eski Antik Yunan döneminden itibaren felsefenin bir bölümünü oluşturmuştur. Sosyolojinin bağımsız bir bilim dalı olabilmesi için, yirmi yüzyıldan fazla bir sürenin geçmesi gerekiyormuş. İnsan ve toplum bilgisinin gelişmesi hakkındaki felsefi düşüncelerden, XIX. yüzyılda sosyoloji doğacaktır. Hellenler de (Eski Yunan) altın çağ inancı varmış. Şairler Homeros ve Hesiodos, altın çağı daha mutlu, daha güzel, daha cesur, kaybedilmiş ve tekrar geri dönmesi gereken birşey olarak kutluyorlarmış. Orta Çağ Hristiyanlığı için tarih, insanların acı ve ıstıraplarının kaydını teşkil eder. Yeni Çağ da, iş aletleri ve silahların geliştirilmesi, yeni coğrafi keşifler ve ticaretin genişlemesi ile insanlar için yeni imkânlar sağlanmıştır. Tüm bunlar, düşünürlerin tarihi olayları, insanlığın az mükemmellikten çok mükemmelliğe doğru ilerlemesi olarak yorumlamalarına sebebiyet vermişlerdir. İlerleme fikri ile beraber, insanın bir eseri olarak insan toplumu değişebilir bir olgu olarak kabul edilmesi fikri ortaya çıkmıştır. Modern felsefeciler; bilginin gelişmesinde inançtan önce mantığın önemini vurgulamıştırlar. İlerleme fikrini insan bilgisi ile bağdaştırmaktadırlar. Montaigne, öğrenme amacının, insanları nasıl daha başarılı yaşayabileceklerini öğretmek olduğunu söylemiştir. Bilgi gücünün vurgulanması, Hristiyanlıktaki karamsarlıktan dolayı insan aklındaki olanaklarda yönlendirilmiştir. Sosyoloji ve Tarih Sosyoloji ve tarih bilimleri, araştırma konuları tüm toplum olduğu için, toplumu genel olarak araştıran bilim dalları arasına girerler. Sosyoloji ve tarih birbirlerini bütünleyen iki bilim dalıdır. 18

19 Sosyologlar, tarih biliminde araştırmaları için veriler ararlar, tarihçiler ise, bazı olayları açıklayabilmek için, sosyoloji sonuçlarını kullanırlar. Tarih, şimdiye kadar sadece en önemlilerle değil, belli toplumsal olaylarla ilgilenmiştir. Siyasi olayları takip edip, bireyleri hükmedenleri, askeri liderleri, kahramanları araştırmıştır. Tarih bireysel, kesin olayları araştırır. Tüm olayları araştırabilmesi mümkün olmadığından onların arasından seçim yapar. Bu yüzden de bilim dalı olarak tarih, tek başına toplumu tümüyle kapsayamaz. Sosyoloji ve Psikoloji Sosyolojide, birşeyin örneğin teknoloji gelişimin toplumu nasıl etkilediği sorusu sorulur. Çünkü toplum, araştırma konusudur. Psikolojide ise, araştırma konusu psikolojik süreçler ve toplumun etkilediği kişidir. Demek ki psikoloji ile sosyolojiyi kıyasladığımız zaman, sosyolojinin toplumu etkileyen psikolojik süreçleri (hatırlamak, düşünmek, inanmak), psikoloji ise toplumsal ilişkilerin (gruplarda ya da gruplar arasında) psiklojik süreçlere etkisini inceler. Psikoloji bireylere daha fazla önem verirken, sosyoloji ise toplumsal ilişkilerle ilgilenir. Bu süreçte de sosyoloji, bireyi belirli toplumsal rolü kabul etmiş olarak (örneğin, bir tabaka temsilcisi olarak insanı) inceler. Sosyoloji ve Ekonomi Toplum, üretim ve mal değişimi yapılmadan ayakta duramayacağı için, insan toplumu ekonomi olmadan araştırılamaz. Toplumsal ekonomik gelişimin sebep ve faktörlerini inceleyen bir bilim dalı olarak ekonomi, sosyolojiye önemli sonuçlar sağlamaktadır. Siyasi ekonominin kurucusu olan Adam Smith in keşfedip Ulusların Zenginliği (1776 y.) isimli kitabında yayınladığı araştırmaları, modern sosyolojinin gelişmesi için önemli rol oynarlar. O, halkların zenginliğinin, merkantilistlerin savunduğu gibi altına değil de, insanın çalışmasına bağlı olduğunu savunmuştur. İnsanın üre- 19

20 tim gücünü artırılabilmesi için, temel önkoşulun iş bölünmesi olduğunu da vurgulamıştır. Onun siyasi liberalizm anlayışı, sermaye birikiminin ilk aşamasında önemli rol oynamıştır. Siyasi liberalizm, devletin uyguladığı kurallar ve vergiler sayesinde, üretim ve ticaretin engellendiğini savunur. Ekonomiye; arz, talep ve rekabet sayesinde, serbest hareket alanı verilmelidir. Serbest ekonominin kurduğu ilişkiler, eğitimin bazı genel çıkarları veya toplumsal savunmaya zarar vermeye başlarsa, devlet harekete geçebilir. Sosyoloji ve ekonomi ortaklaşa, toplumu yakın ve uzak gelecekte etkileyebilecek faktörleri bulmak için çalışıyorlar. 20

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi SOSYOLOJİ (TOPLUM BİLİMİ) 1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi Sosyoloji (Toplum Bilimi) Toplumsal grupları, örgütlenmeleri, kurumları, kurumlar arası ilişkileri,

Detaylı

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Ü s t S ı n ı f Orta Sınıf Alt Sınıf TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Toplumsal tabakalaşma dünya yüzeyindeki jeolojik katmanlara benzetilebilir. Toplumların,

Detaylı

YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır

YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır Öğrencinin ilgi alanları, becerileri ve yetenekleri düşünüldüğü zaman kendi öğrenme yöntemlerine göre akademik ve/veya kültürel alanda başarılı olabilir.

Detaylı

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere,

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, COĞRAFİ KEŞİFLER 1)YENİ ÇAĞ AVRUPASI AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, Türklerden Müslüman

Detaylı

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ 15 1.1. Sosyolojinin Tanımı 16 1.2. Sosyolojinin Alanı, Konusu, Amacı ve Sınırları 17 1.3. Sosyolojinin Alt Disiplinleri 18 1.4.

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIMLARI İLE EŞLEŞEN ARA DİSİPLİN ALAN KAZANIMLARI TABLOSU

SOSYAL BİLGİLER DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI KAZANIMLARI İLE EŞLEŞEN ARA DİSİPLİN ALAN KAZANIMLARI TABLOSU İLKÖĞRETİM SOSYAL BİLGİLER DERSİ. SINIF PROGRAMI SINIF ÖĞRENME ALANI / ÜNİTE DERS KAZANIMLARI AFETTEN KORUNMA VE GÜVENLİ YAŞAM KAZANIMLARI İnsanlar, Yerler ve Çevreler: Yaşadığımız Yer Doğal afetler karşısında

Detaylı

ANTROPOLOG TANIM A- GÖREVLER

ANTROPOLOG TANIM A- GÖREVLER TANIM Antropolog, evrenin ve dünyanın oluşumu, yaşamın başlangıcı ve gelişimi, insanın biyolojik evrimi, ırkların doğuşu, insan topluluklarının fiziki yapı, kültür ve davranış özelliklerini ve diğer topluluklarla

Detaylı

28.04.2014 SİSTEM. Sosyal Sistem Olarak Sınıf. Okulun Sosyal Sistem Özellikleri. Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu.

28.04.2014 SİSTEM. Sosyal Sistem Olarak Sınıf. Okulun Sosyal Sistem Özellikleri. Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu. SİSTEM SOSYAL BİR SİSTEM OLARAK SINIF Sınıfta Kültür ve İklim Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu.tr Sistem: Aralarında anlamlı ilişkiler bulunan, bir amaç doğrultusunda bir araya getirilen

Detaylı

DERS PROFİLİ. Siyaset Kuramı I POLS 305 Güz 5 3+0+0 3 5

DERS PROFİLİ. Siyaset Kuramı I POLS 305 Güz 5 3+0+0 3 5 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Siyaset Kuramı I POLS 305 Güz 5 3+0+0 3 5 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz.

Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz. fırsatlara erişmek, barış ve Aile ilişkileri kimliğimizin oluşmasına katkıda bulunur. Binaların içindeki ve çevresindeki alanlar ve tesisler, insanlarin bu binaları nasıl kullanacağını belirler. Oyun aracılığıyla

Detaylı

Yaşam Boyu Sosyalleşme

Yaşam Boyu Sosyalleşme Yaşam Boyu Sosyalleşme Lütfi Sunar Sosyolojiye Giriş / 5. Ders Kültür, Toplum ve Çocuk Sosyalleşmesi Sosyalleşme Nedir? Çocuklar başkalarıyla temasla giderek kendilerinin farkına varırlar ve insanlar hakkında

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde;

Öğrenciler 2 yıllık çalışma sürecinde; Diploma Programı Çerçevesi Diploma programı her kültürün kendisine adapte edebileceği esnek bir program sunarak kendi değerlerini yitirmeyen uluslararası farkındalığa ulaşmış bireyler yetiştirmeyi hedefler.

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikoloji RPD 101 Not I Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Psikoloji *Psikoloji, pscyhe (ruh) ve logy (bilim) kelimelerinin birleşiminden meydana gelmektedir. *Psikoloji, hayvan

Detaylı

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı.

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı. M.Ö 2000 den itibaren Eski Yunan da ve Ege de polis adı verilen şehir devletleri ortaya çıkmıştır. Bunlardan en önemlileri Atina,Sparta,Korint,Larissa ve Megara dır. Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI 1 DERS AKIŞI 1.ÜNİTE: SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL YAPISI, ARADİSİPLİN, TEMATİK YAKLAŞIM 2. ÜNİTE: ÖĞRENME ALANLARI 3. ÜNİTE: BECERİLER

Detaylı

İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ

İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. İSLAM KURUMLARI VE MEDENİYETİ KISA ÖZET

Detaylı

KENDİMİZİ DÜZENLEME BİÇİMİMİZ

KENDİMİZİ DÜZENLEME BİÇİMİMİZ 3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ KENDİMİZİ DÜZENLEME BİÇİMİMİZ (24 Mart 9 Mayıs 2014) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 24 Mart 9 Mayıs 2014 tarihleri arasında işlediğimiz beşinci

Detaylı

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN 3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN (28 Ekim 2013-13 Aralık 2013) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 28 Ekim 2013-13 Aralık 2013 tarihleri arasında işlediğimiz

Detaylı

TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2031-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:7 4 5 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM BASAMAKLARI

TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2031-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:7 4 5 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM BASAMAKLARI TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2031-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:7 4 5 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM BASAMAKLARI Okul öncesi dönem genel anlamda tüm gelişim alanları açısından temellerin atıldığı

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu

DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ. Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ BİLİMLERİ TIPSAL PSİKOLOJİYE GİRİŞ Doç. Dr. Lü)ullah Beşiroğlu DAVRANIŞ (Behavior): Organizmanın doğrudan veya dolaylı olarak gözlenebilen tüm etkinlikleridir. Duygular, tutumlar, zihinsel süreçler

Detaylı

ÖZEL YUMURCAK ANAOKULU

ÖZEL YUMURCAK ANAOKULU BRANŞ DERSLERİMİZ ÖZEL YUMURCAK ANAOKULU eğitiminde uygulanan programda Milli Eğitim Bakanlığı okul öncesi eğitim ve öğretim müfredatında yer alan çalışmalar ve bu çalışmalara ek olarak çağın gerekleri

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

Kariyer ve Profesyonel Ağlar

Kariyer ve Profesyonel Ağlar Kariyer ve Profesyonel Ağlar Kariyer Fransızca carrière kelimesinden gelmektedir. Bir yere çıkan, bir yere gelen anlamına gelmektedir. Bir meslekte çalışma ve zamanla elde edilen aşama, başarı ve uzmanlıktır.

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI

MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI MİLLÎ EĞİTİM BAKANI SAYIN ÖMER DİNÇER İÇİN DEMOKRATİK VATANDAŞLIK VE İNSAN HAKLARI EĞİTİMİ PROJESİNİN AÇILIŞ KONFERANSI KONUŞMA METNİ TASLAĞI Sayın Katılımcılar, değerli basın mensupları Avrupa Konseyi

Detaylı

KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ

KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. Eğitimde Sanatın Önceliği. Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ Sanat, günlük yaşayışa bir anlam ve biçim kazandırma çabasıdır. Sanat, yalnızca resim, müzik,

Detaylı

BATI MÜZİĞİ TARİHİ 1. ÜNİTE İLK ÇAĞ DÖNEMİ MÜZİĞİ

BATI MÜZİĞİ TARİHİ 1. ÜNİTE İLK ÇAĞ DÖNEMİ MÜZİĞİ BATI MÜZİĞİ TARİHİ 1. ÜNİTE İLK ÇAĞ DÖNEMİ MÜZİĞİ İÇERİK Müzikoloji nedir? Müzik tarihinin Müzikoloji içindeki yeri Müzik tarihinin temel kavramları Etimoloji (Müzik kelimesinin kökeni) Kültürel evrim

Detaylı

araştırma alanı Öğrenme Bellek Algı Heyecanlar PSİKOLOJİNİN ALANLARI Doç.Dr. Halil EKŞİ

araştırma alanı Öğrenme Bellek Algı Heyecanlar PSİKOLOJİNİN ALANLARI Doç.Dr. Halil EKŞİ PSİKOLOJİNİN ALANLARI Doç.Dr. Halil EKŞİ GELİŞİM PSİKOLOJİSİ Yaşa bağlı organizmadaki değişimleri inceler Çocuk psikolojisi Ergen Psikolojisi Yetişkin Psikolojisi Deneysel Psikoloji Temel psikolojik süreçler

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

ÇOKLU ZEKA ÖZELLİKLERİ

ÇOKLU ZEKA ÖZELLİKLERİ ÇOKLU ZEKA ÖZELLİKLERİ I- Açıklama Sizi tam olarak tanımladığına inandığınız her cümlenin yanına 1 yazın. Eğer ifade size uygun değilse, boş bırakın. Sonra her bölümdeki sayıları toplayın. Bölüm 1 Nesneleri

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni

SANAT FELSEFESİ. Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni SANAT FELSEFESİ Sercan KALKAN Felsefe Öğretmeni Estetik güzel üzerine düşünme, onun ne olduğunu araştırma sanatıdır. A.G. Baumgarten SANATA FELSEFE İLE BAKMAK ESTETİK Estetik; güzelin ne olduğunu sorgulayan

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyasal Düşünceler Tarihi PSIR 201 3 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Siyasal Düşünceler Tarihi PSIR 201 3 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Siyasal Düşünceler Tarihi PSIR 201 3 3 + 0 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI HALUK DİNÇER İN KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ HAKKINDA HER ŞEY KISA FİLM YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ KONUŞMASI 7 Ocak 2015 İstanbul, Sabancı Center Sayın Konuklar, Değerli Basın Mensupları,

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

Ek 6. ÇALIŞANLARI DEĞERLENDİRMEK İÇİN KULLANILACAK KRİTERLER. 16. Temsil Yeteneği

Ek 6. ÇALIŞANLARI DEĞERLENDİRMEK İÇİN KULLANILACAK KRİTERLER. 16. Temsil Yeteneği Ek 6. ÇALIŞANLARI DEĞERLENDİRMEK İÇİN KULLANILACAK KRİTERLER 16. Temsil Yeteneği Kurumu temsil yeteneğinden yoksun, tutarsız ve güven oluşturmayan bir izlenim vermektedir. 1 Giyim, konuşma ve tavırlarında

Detaylı

KENDİMİZİ İFADE ETME YOLLARIMIZ

KENDİMİZİ İFADE ETME YOLLARIMIZ 4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ KENDİMİZİ İFADE ETME YOLLARIMIZ (16 Aralık 2013-24 Ocak 2014) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 16 Aralık 2013-24 Ocak 2014 tarihleri arasında

Detaylı

Canan Ercan Çelik TEİD, Yönetim Kurulu Üyesi Borusan Holding Kurumsal Fonksiyonlar Başkanı

Canan Ercan Çelik TEİD, Yönetim Kurulu Üyesi Borusan Holding Kurumsal Fonksiyonlar Başkanı Canan Ercan Çelik TEİD, Yönetim Kurulu Üyesi Borusan Holding Kurumsal Fonksiyonlar Başkanı Misyon: Evrensel Etik İlkelerin Türkiye de toplumun her kesiminde benimsenmesi ve uygulanmasına önderlik etmek

Detaylı

EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi

EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi 80 EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi Sayın İnşaat Mühendisi Adayı, İnşaat Mühendisliği Eğitimi Kurulu, İMO 40. Dönem Çalışma Programı çerçevesinde İMO Yönetim Kurulu nca İnşaat Mühendisliği Eğitimi

Detaylı

BULUNDUĞUMUZ MEKÂN ve ZAMAN

BULUNDUĞUMUZ MEKÂN ve ZAMAN 1.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (28 EKİM -13 ARALIK 2013) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 28 Ekim 2013-13 Aralık 2013 tarihleri arasında işlediğimiz ikinci temamıza ait bilgiler,

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri -

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri - DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli

Detaylı

Skolastik Dönem (8-14.yy)

Skolastik Dönem (8-14.yy) Skolastik Felsefe Skolastik Dönem (8-14.yy) Köklü eğitim kurumlarına sahip olma avantajı 787: Fransa da Şarlman tüm kilise ve manastırların okul açması için kanun çıkardı. Üniversitelerin çekirdekleri

Detaylı

DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER

DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER DAVRANIŞ BİLİMLERİ DAVRANIŞ BİLİMLERİNİN İNCELENDİĞİ SİSTEMLER Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Davranış Bilimleri I. Fizyobiyolojik Sistem A Biyolojik Yaklaşım II. Psikolojik Sistem B. Davranışçı Yaklaşım C. Gestalt

Detaylı

YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ

YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ DOÇ.DR. ZEHRA ALTINAY SINIF YONETIMI Bu derste, Sınıf ortamı ve grup etkileşimi Grup türleri Grup ve lider Liderlik türleri Grup içi etkileşimin hedefleri

Detaylı

Toplumsal Cinsiyet Eşitliği İhtisas Komitesi Fatma YÜCEL

Toplumsal Cinsiyet Eşitliği İhtisas Komitesi Fatma YÜCEL Toplumsal Cinsiyet Eşitliği İhtisas Komitesi Fatma YÜCEL UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Yönetim Kurulu Üyesi ve Toplumsal Cinsiyet Eşitliği İhtisas Komitesi Başkanı Komite Başkanı: Fatma YÜCEL Toplumsal

Detaylı

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler.

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler. 0212 542 80 29 Uz. Psk. SEMRA EVRİM 0533 552 94 82 DUYGUSAL ZEKA Son yıllarda yapılan pek çok çalışma zeka tanımının genişletilmesi ve klasik olarak kabul edilen IQ yani entelektüel zekanın yanı sıra EQ

Detaylı

www.rehberlikservisi.org

www.rehberlikservisi.org www.rehberlikservisi.org 1 BAŞLARKEN Çocuklarımız bizim için ne kadar önemli? TEOG öncesinde onlar için neler yapıyoruz? Gelecekleri için planlarınız var mı? Çocuklarınızı yeterince anlıyor musunuz? Neden

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

KAVRAMLAR TUTUMLAR BECERİLER

KAVRAMLAR TUTUMLAR BECERİLER SAYI:3 1. SINIF III. PYP SORGULAMA ÜNİTESİ VELİ BÜLTENİ ANA FİKİR: Oyunlar duygu ve düşüncelerimizi keşfetme ve ifade etme yollarımızdan biridir. 1. Oyun çeşitleri 2. Oynarken hisset"klerimiz ve öğrendiklerimiz

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

Neden Daha Fazla Satın Alalım?

Neden Daha Fazla Satın Alalım? Neden Daha Fazla Satın Alalım? Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Giderek artan bilinçsiz tüketim ve üretim çevreyi olumsuz etkiliyor.

Detaylı

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur.

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur. Yunan Grek Uygarlığı Video Ders Anlatımı YUNAN (GREK) (M.Ö. 1200 336) Akalara son veren DORLAR tarafından kurulan bir medeniyettir. Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde

Detaylı

BİREYSELLEŞMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU

BİREYSELLEŞMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU BİREYSELLEŞMİŞ EĞİTİM PROGRAMI (BEP) FORMU ÖĞRENCİNİN ADI-SOYADI: BEP HAZIRLAMA :07.10.2011 BEP Birimi Üyeleri: - ÖĞRENCİNİN ŞU ANKİ PERFORMANS DÜZEYİ:.. öz bakım becerilerini yerine getirir... okuma yazmayı

Detaylı

ÖĞRENME PERFORMANSINI YÜKSELTME PROJESİ

ÖĞRENME PERFORMANSINI YÜKSELTME PROJESİ ÖĞRENME PERFORMANSINI YÜKSELTME PROJESİ Çağdaş eğitimin en önemli amaçlarından biri her öğrenciye kendi bireysel özelliklerine göre öğrenme fırsatı sağlamaktır. Bu yolla bireysel farklılıkları olan çocuklar

Detaylı

MBA 507 (3) TUTUMLAR VE İŞ TATMİNİ

MBA 507 (3) TUTUMLAR VE İŞ TATMİNİ MBA 507 (3) TUTUMLAR VE İŞ TATMİNİ Tutum Tutum bir kişinin diğer bir kişi, bir olay veya çevresi ile ilgili olarak negatif veya pozitif tavırdır. Tutum Tutumlar değerler gibi sosyal ve duygusal inşalardır

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU

5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU 5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU 2016 Çatışma Yönetimi: Kişi, Ekip ve Organizasyon Değişimi Koçluk Yaklaşımı ile Yönetmek Eğiticinin Eğitimi: Eğitime ve Kişiye Özel Ekip Yönetimi: Bütünsel

Detaylı

8-9 YAŞ ÇCUKLARININ YAŞ DÖNEMİ ÖZELLİKLERİ VE OKUL-ÖDEV ÇALIŞMALARI ÖZEL ANTALYA ENVAR İLKOKULU 8-9 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM DÖNEMLERİ ÖZELLİKLERİ

8-9 YAŞ ÇCUKLARININ YAŞ DÖNEMİ ÖZELLİKLERİ VE OKUL-ÖDEV ÇALIŞMALARI ÖZEL ANTALYA ENVAR İLKOKULU 8-9 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM DÖNEMLERİ ÖZELLİKLERİ 8-9 YAŞ ÇCUKLARININ YAŞ DÖNEMİ ÖZELLİKLERİ VE OKUL-ÖDEV ÇALIŞMALARI ÖZEL ANTALYA ENVAR İLKOKULU 8-9 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM DÖNEMLERİ ÖZELLİKLERİ ÇOCUKLARIMIZIN GELİŞİM DÖNEMİ ÖZELLİKLERİNİ BİLMEK NE

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI SİYASAL DÜŞÜNCELER TARİHİ YARD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÖRKEM DOĞAN 7. ERKEN MODEN DÖNEMDE SİYASAL DÜŞÜNCE 7 ERKEN MODEN DÖNEMDE

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL GİRİŞ Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından Faydalanılmıştır. 2 Ekonominin

Detaylı

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitim Tarihi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Türk ve Batı Eğitiminin Tarihi Temelleri a-antik Doğu Medeniyetlerinde Eğitim (Mısır, Çin, Hint) b-antik Batıda Eğitim (Yunan, Roma)

Detaylı

AÇI OKULLARI ETİK MANİFESTOSU

AÇI OKULLARI ETİK MANİFESTOSU AÇI OKULLARI ETİK MANİFESTOSU DEĞERLERİMİZ 1. Dürüstlük 2. Saygı 3. Sorumluluk 4. Üretkenlik 5. Farkındalık 6. Hoşgörü EVRENSEL DEĞERLERİMİZ 1. Evrensel kültür birikimine değer veririz. 2. Evrensel ahlak

Detaylı

PSİKOLOJİK REHBERLİK BÖLÜMÜ DANIŞMANLIK VE. Gamze EREN Anaokulu Uzman Psikoloğu

PSİKOLOJİK REHBERLİK BÖLÜMÜ DANIŞMANLIK VE. Gamze EREN Anaokulu Uzman Psikoloğu PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BÖLÜMÜ Gamze EREN Anaokulu Uzman Psikoloğu İÇERİK Rehberlik Birimi Tanıtımı Gelişim Dönemleri ve Okula Uyum Süreçleri Öğrencilerimizin; Zihinsel, bedensel, sosyal ve

Detaylı

OKUL ÖNCESİNDE OYUN VE HAREKET ETKİNLİĞİ

OKUL ÖNCESİNDE OYUN VE HAREKET ETKİNLİĞİ OKUL ÖNCESİNDE OYUN VE HAREKET ETKİNLİĞİ Oyun bir çocuğun en önemli işidir. Çocuklar oyun ortamında kendilerini serbestçe ifade edip, yaşantılarını yansıtırlar ve dış dünyaya farketmeden hazırlık yaparlar.

Detaylı

BİRLİKTE YAŞAMA(KASIM-ARALIK)

BİRLİKTE YAŞAMA(KASIM-ARALIK) BİRLİKTE YAŞAMA(KASIM-ARALIK) Özel Ata Anadolu Lisesi Müdürü Bahriye Aksoy un başkanlığında Sosyal ve Fransızca Bölüm öğretmenleri Değerler Eğitimi nde yapacakları görevleri ve kendilerine yardımcı olacak

Detaylı

İçeriği, Amacı, Tarihsel Gelişimi ve Yapılan Değişiklikler [değiştir]

İçeriği, Amacı, Tarihsel Gelişimi ve Yapılan Değişiklikler [değiştir] Danimarka Halk Okulları İçeriği, Amacı, Tarihsel Gelişimi ve Yapılan Değişiklikler [değiştir] Folkeskole Danimarka daki devlete bağlı olan ilköğretim ve ortaokul sistemidir. Bir yıl hazırlık sınıfı ile

Detaylı

I. YARIYIL Psikolojiye Giriş Fizyolojik Psikoloji Türkçe I: Yazılı Anlatım Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I Yabancı Dil I Bilgisayar I

I. YARIYIL Psikolojiye Giriş Fizyolojik Psikoloji Türkçe I: Yazılı Anlatım Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I Yabancı Dil I Bilgisayar I I. YARIYIL Psikolojiye Giriş Psikolojinin tanımı, psikoloji tarihi, psikolojinin alanları (sosyal psikoloji, klinik psikoloji, eğitim psikolojisi vs.), psikoloji kuramları (davranışcı kuramlar, bilişsel

Detaylı

MİLLETLERARASI İLİŞKİLER VE GÜVENLİK AÇISINDAN MEDENİYET SÖYLEMİNİN PSİKOLOJİK ANALİZİ

MİLLETLERARASI İLİŞKİLER VE GÜVENLİK AÇISINDAN MEDENİYET SÖYLEMİNİN PSİKOLOJİK ANALİZİ MİLLETLERARASI İLİŞKİLER VE GÜVENLİK AÇISINDAN MEDENİYET SÖYLEMİNİN PSİKOLOJİK ANALİZİ Prof. Dr. Abdülkadir ÇEVİK Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı 1 Medeniyet veya uygarlık, bir

Detaylı

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 Socrates-Comenius, Eylem 2.1. Projesi Bir Eğitim Projesi olarak Tarihi Olayları Yeniden Canlandırma Eğitimden Eyleme Referans: 128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 ÖĞRETMEN EĞİTİMİ PROGRAMI PLAN DURUM Pek

Detaylı

İnsan ve Kültür İNSAN VE KÜLTÜR

İnsan ve Kültür İNSAN VE KÜLTÜR İnsan ve Kültür İNSAN VE KÜLTÜR Antropoloji nedir? İlk başta söylenmesi gereken antropolojinin tarihi, alt dalları ve antropolojinin yukarıda da belirttiğimiz gibi ana teorileri olan bir disiplindir olduğudur.

Detaylı

Günün sorusu: Kişisel gelişim nedir?

Günün sorusu: Kişisel gelişim nedir? Günün sorusu: Kişisel gelişim nedir? İnsanlar potansiyel ile doğar. Ancak dünyada bir iyiler ve bir de, daha da iyiler vardır. Yani insan fiziksel olduğu kadar nitelik olarakta gelişebilir. Kişinin herhangi

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin

Detaylı

YURTTAŞLIK EĞİTİMİ GENEL HEDEFLER

YURTTAŞLIK EĞİTİMİ GENEL HEDEFLER YURTTAŞLIK EĞİTİMİ haftalık 1, yıllık toplam 37 ders saati GİRİŞ 7. sınıf yurttaşlık eğitimi dersi programı saptanırken öğrencilerin yaşı, önceki sınıflardan bu dersle ilgili elde edilen bilgi ile becerileri

Detaylı

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA

SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ. Prof. Dr. Erdal ZORBA SAĞLIKLI YAŞAM VE EGZERSĐZ Prof. Dr. Erdal ZORBA GEÇMĐŞTEN GÜNÜMÜZE SAĞLIK Geçmişte sağlığın tanımı; hastalıklardan uzak olma diye ifade edilirdi. 1900 lerin başında ölümlerin büyük bir kısmı bakteri ve

Detaylı

CAN KARDEŞ KREŞİ REHBERLİK SERVİSİ

CAN KARDEŞ KREŞİ REHBERLİK SERVİSİ CAN KARDEŞ KREŞİ REHBERLİK SERVİSİ EKİM 2014 AYLIK REHBERLİK BÜLTENİ Çocuğumla Nasıl Oyun Oynayacağım? Oyun nedir? Oyun, çocukların dünyayı algılamalarını, hayal ile gerçek dünya arasında köprü kurmalarını

Detaylı

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA Hücre yapısını ve organelleri oluşturan moleküler yapılarından başlayıp hücre organelleri,hücre,doku,organ ve organ sistemlerine

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ

MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ (Not: Tez konuları listesi 25 yeni tez konusu da ilave edilerek güncellenmiştir.) 1. Öğretmen yetiştirme sisteminde mevcut durum analizi

Detaylı

4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (22 Ekim-14 Aralık 2012)

4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (22 Ekim-14 Aralık 2012) 4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (22 Ekim-14 Aralık 2012) Sayın Velimiz, 22 Ekim 2012-14 Aralık 2012 tarihleri arasındaki ikinci temamıza ait bilgiler bu bültende yer almaktadır. Böylece temalara bağlı düzenlediğimiz

Detaylı

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ 445 TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ Aydeniz ALİSBAH TUSKAN* 1 İnsanların bir biçimde sınıflanarak genel kategoriler oturtulması sonucunda ortaya çıkan kalıplar ya da bir

Detaylı

KASIM AYI 4 YAŞ GRUBU AYLIK BÜLTENİ

KASIM AYI 4 YAŞ GRUBU AYLIK BÜLTENİ KASIM AYI 4 YAŞ GRUBU AYLIK BÜLTENİ 10 KASIM ATATÜRK Ü ANMA ŞİİRLER 10 Kasım geldi işte Üzgünüz biz milletçe Atatürk! ü anarız O bizim kalbimizde 10 Kasım geldi işte Koşarız Anıtkabir e Atatürk ü anarız

Detaylı

Benjamin Beit-Hallahmi, Prolegomena to The Psychological Study of Religion, London and Toronto: Associated University Press, 1989.

Benjamin Beit-Hallahmi, Prolegomena to The Psychological Study of Religion, London and Toronto: Associated University Press, 1989. Ç. Ü. İlahiyat Fakültesi Dergisi, Cilt 2, Sayı 2, Temmuz-Aralık 2002 KİTAP TANITIMI Yrd. Doç. Dr. Hasan KAYIKLIK Çukurova Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Benjamin Beit-Hallahmi, Prolegomena to The Psychological

Detaylı

Sosyal Psikoloji GİRİŞ

Sosyal Psikoloji GİRİŞ Sosyal Psikoloji Prof. Dr. Turgut Göksu GİRİŞ Turgut Göksu 1 İki farklı bakış ve iki farklı tanım SOSYAL PSİKOLOJİ sosyolojik sosyal psikoloji 1908 Amerikalı ROSS Social Psychology psikolojik sosyal psikoloji

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS KÜLTÜRLERARASI YÖNETİM MAN 338 6 3 + 5 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS KÜLTÜRLERARASI YÖNETİM MAN 338 6 3 + 5 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS KÜLTÜRLERARASI YÖNETİM MAN 338 6 3 + 5 3 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Almanca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

DERS PROFİLİ. Siyaset Sosyolojisi POLS 312 Bahar 6 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Seda Demiralp

DERS PROFİLİ. Siyaset Sosyolojisi POLS 312 Bahar 6 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Seda Demiralp DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Siyaset Sosyolojisi POLS 312 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikoloji RPD 101 Not III Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Kişilik Gelişimi Kişilik Nedir? *Kişilik, bireyin iç ve dış çevresiyle kurduğu, diğer bireylerden ayırt edici,

Detaylı

Meslek seçmek;hayat biçimini seçmek demektir.bu nedenle doğru ve gerçekçi seçim yapılması önemlidir.

Meslek seçmek;hayat biçimini seçmek demektir.bu nedenle doğru ve gerçekçi seçim yapılması önemlidir. MESLEK SEÇİMİ Kişinin gelecekteki yaşam tarzını belirlenmesinde dönüm noktası olan mesleğini seçmesi; doğru ve isabetli karar vermesi tüm hayatının kalitesini ve mutluluğunu etkiler. Kişinin mutluluğunda

Detaylı

ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 )

ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 ) ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca her

Detaylı

9. HAFTA PFS102 SINIF YÖNETİMİ. Yrd. Doç. Dr. Ali Çağatay KILINÇ. cagataykilinc@karabuk.edu.tr

9. HAFTA PFS102 SINIF YÖNETİMİ. Yrd. Doç. Dr. Ali Çağatay KILINÇ. cagataykilinc@karabuk.edu.tr 9. HAFTA PFS102 Yrd. Doç. Dr. Ali Çağatay KILINÇ cagataykilinc@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 İÇİNDEKİLER MOTİVASYON Motivasyon Teorileri Kapsam Teorileri

Detaylı

RESİM İŞ EĞİTİMİ haftalık ders sayısı 1, yıllık toplam 37 ders saati

RESİM İŞ EĞİTİMİ haftalık ders sayısı 1, yıllık toplam 37 ders saati RESİM İŞ EĞİTİMİ haftalık ders sayısı 1, yıllık toplam 37 ders saati GİRİŞ Yapısı ve uğraşı alanı ne olursa olsun tüm dersler, insan için ve insanlık adına sevgi, saygı, dayanışma ve rahat yaşama için

Detaylı

Vatandaşlık Eğitimi Merkezi (CCE) Varşova, 22 Ekim 2013

Vatandaşlık Eğitimi Merkezi (CCE) Varşova, 22 Ekim 2013 Vatandaşlık Eğitimi Merkezi (CCE) Varşova, 22 Ekim 2013 CCE Hakkında bir sivil toplum kuruluşudur; 1994 yılında kurulmuştur; demokratik devletlerde gerekli olduğu düşünülen vatandaşlık bilgi ve becerilerini

Detaylı

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece SİLİVRİ 2014 DÜNYA VE AVRUPA KENTİ Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte rekabetçi bir sanayi ekonomisi haline gelmiştir. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin

Detaylı

COĞRAFİ ETİKETLİ ÜRÜNLERE İLİŞKİN TÜKETİCİLERİN TUTUM VE DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ

COĞRAFİ ETİKETLİ ÜRÜNLERE İLİŞKİN TÜKETİCİLERİN TUTUM VE DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ COĞRAFİ ETİKETLİ ÜRÜNLERE İLİŞKİN TÜKETİCİLERİN TUTUM VE DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ Dr.Aslı ZULUĞ Prof. Dr. Bülent MĠRAN 7. Gıda Mühendisliği Kongresi 24-26 Kasım Ankara Coğrafi Etiketli Ürünler TUTUM

Detaylı