SOSYAL GÜVENLİK REFORM ADI ALTINDA YAPILAN YASAL DÜZENLEMELER SORUNLARI ÇÖZMEYECEK

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SOSYAL GÜVENLİK REFORM ADI ALTINDA YAPILAN YASAL DÜZENLEMELER SORUNLARI ÇÖZMEYECEK"

Transkript

1 SOSYAL GÜVENLİK REFORM ADI ALTINDA YAPILAN YASAL DÜZENLEMELER SORUNLARI ÇÖZMEYECEK Ankara

2 ÖNSÖZ Yıllardan beri süren ekonomik istikrarsızlık sosyal güvenlik kurumlarını olumsuz etkileyerek aktüreyal dengelerinin bozulmasına ve açıklarının büyümesine önemli ölçüde etken olmuştur. Sosyal güvenlik kurumlarının özerk yönetimden yoksun olmaları dış müdahalelerden kolayca etkilenmelerine neden olmuş, siyasi hesaplar ve popülist yaklaşımlarla yapılan düzenlemeler sonucu sistemin aktüreyal dengeleri daha da bozulmuştur. Aktüreyal dengesi bozulan sistemin giderek büyüyen açıkları gerekçe gösterilerek Reform adı altında yapılan düzenlemelerle gelirlerin artırılıp giderlerin azaltılması için sigortalıların yükümlülükleri ağırlaştırılmış, sosyal sigorta hakları ise kısıtlanmıştır. Yanlış yönetimin faturası işçi ve işverenlere kesilmiştir. Sistemin sorunlarını çözme amacına yönelik olarak TBMM kabul edilen yasalar da aynı mantıkla hazırlanmıştır. Sağlık; Genel Sağlık Sigortası ve Sağlıkta Dönüşüm Projeleri ile piyasalaştırılmakta, giderek gelir düzeyi yüksek olanların yararlanabileceği bir yapıya dönüşme riskini taşımaktadır. Genel Sağlık Sigortasının, tarihinde yürürlüğe girecek olmasına karşın, giderler arttıkça, IMF ye verilen taahhütler doğrultusunda sağlık yardımlarının kapsamı daraltılmaktadır. Maliye Bakanlığının 8 sayılı Tebliği bunun somut kanıtıdır. Emeklilik sisteminin yeniden düzenlenerek; ülke koşullarına uygun düşmeyecek şekilde yaşlılık ve malullük aylığını hak etme koşullarının ağırlaştırılması, çoğunluğu yoksulluk sınırının ve hatta açlık sınırının altında yaşayan emekli dul ve yetimlerimizin durumları gözardı edilerek, emekli aylıklarının daha düşük hesaplanmasını öngören düzenlemelerin yapılması, ile sistemin sorunlarının çözülemeyeceği ortadadır. Nitekim aynı mantıkla 1999 yılında sosyal güvenlik sistemimizde reform adı altında yapılan düzenlemeler de sorunları çözmemiş, daha da ağırlaşmasına yol açarak bugünkü olumsuz duruma getirmiştir. Hiç kuşkusuz sosyal güvenlik sistemimizin, tüm kesimlerce kabul edilen sorunları mevcuttur. Bu sorunlar, sosyal tarafların görüş ve önerileri dikkate alınarak bulunacak doğru çözümler üretilmesi ile ortadan kalkabilecektir yılında olduğu gibi sistemi risk altına sokacak çözümlerde ısrar etmek daha büyük sorunlar yaratacaktır. TÜRK-İŞ Yönetim Kurulu 2

3 GİRİŞ Sosyal güvenlik sistemimizin sorunları ile çözüm önerilerini içeren bu rapor üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, sosyal güvenlik sistemimizin tüm kesimlerce kabul edilen sorunları ve bu sorunları yaratan nedenler irdelenmiştir. İkinci bölümde ise sosyal güvenlik sistemimizde reform adı altında T.B.M.Meclisinde kabul edilen Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun sistemin sorunlarını çözüp çözemeyeceği üstünde durulmuş ve neden çözemeyeceklerine açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Son bölümde ise, kabul edilen kanunlara rağmen ağırlaşarak devam edeceği düşüncesinde olduğumuz sorunların çözüm önerilerine yer verilmiştir. Raporun eklerinde ise sosyal güvenlik sisteminin finansman açığının temel nedenlerini oluşturan kayıt dışı istihdam ile istihdam sorunlarının çözümüne yönelik ayrıntılı bilgileri içeren raporlara yer verilmiştir. 3

4 BÖLÜM- I ÜLKEMİZ SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNİN TARİHÇESİ, ÖZELLİKLERİ VE BAŞLICA SORUNLARI A. Ülkemiz Sosyal Güvenlik Sisteminin Özellikleri Osmanlı döneminde ilk sigorta kuruluşu askerler için tesis edilen Askeri Tekaüt Sandığıdır (1886). Sonra sivil memurlar (1881), tersane işçileri (1909), Hicaz Demiryolu (1910) ve Şirket-i Hayriye çalışanları (1907) için yardım sandıkları kurulmuştur. TBMM kurulduktan sonra 151 Sayılı Ereğli Havza-i Fahmiyesi Maden Amelesi nin Hukuku na Müteallik Kanun (1921) ile her madende bir yardım sandığı kurulması esası getirildi. Cumhuriyet in ilanından sonra, önceki dönemde olduğu gibi, münferit çalışan gruplar için münferit sandıklar oluşturulması uygulaması sürdürüldü. Bunlara İmalat-ı Harbiye (1926), Devlet Demiryolları ve Liman İşletme İdaresi (1934) sandıkları örnek olarak gösterilebilir yılında 4792 sayılı Kanun ile İşçi Sigortaları Kurumu kurulması kabul edildi. Ardından Kurum mensuplarının haklarına ilişkin dağınık düzenlemeler 506 sayılı Kanun ile (1964) tek metin içinde toplandı. Bu arada, memurlar için de Ziraat (1937), Emlak ve Eytam (1938), Merkez Bankası (1938) mensupları, Deniz Yolları (1937), Devlet Hava Yolları Memurları (1938) gibi çok sayıda sandık kuruldu. Ancak, işçilerde olduğu gibi dağınık memur sandıkları 1949 yılında 5434 Sayılı Kanun ile Emekli Sandığı bünyesinde toplandılar. Nihayet 1971 yılında 1479 sayılı Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kanunu kabul edilerek bağımsız çalışanlar da sosyal güvence kapsamına alınmışlardır (1). (1) SÖZER Ali Nazım Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı nın 29 Temmuz 2004 Tarihli Sosyal Güvenlik Sisteminde Reform Önerisi Taslak Metni üzerine, 2004, TÜRK-İŞ 4

5 Tarımda hizmet akdi ile süreksiz çalışan tarım işçileri 2925 sayılı kanunla, kendi adına bağımsız çalışanlar ise 2926 sayılı Kanunla kapsama alınmışlardır. B- Ülkemiz Sosyal Güvenlik Sisteminin Özellikleri Yukarıda verilen kısa tarihçeden anlaşılacağı üzere, modern anlamda sosyal güvenlik kurulurken ülkemizde güvenceye ilk olarak çalışanlar kavuşturulmuştur. Başlangıçta dağınık olarak ve bazı çalışan grupları için tesis edilen sandıklar, sonra onlara ilişkin mevzuat ile birlikte toplulaştırılarak sadeleştirme yoluna gidilmiştir. Sonuçta, çalışma rejimleri farklı üç çalışan grubu için üç sandık oluşturulmuştur. Sandıkların üçü de tüm sigorta dalları için görev üstlenmişlerdir. (Emekli sandığının sadece emekliler için sağlık sigortası işlevi bulunmaktadır). Bu yapı, ülkemizde Alman tipi bir sosyal güvenlik sistemi mevcut olduğunu ortaya koymaktadır. Ancak, saf bir Bismarck modelinden bahsedebilmek mümkün değildir. Çünkü Almanya da riskler itibariyle farklı sandıklar görev üstlenmiş olup, ayrıca aynı risk için de hizmet sunan çok sayıda sandık vardır. Ülkemizde ise, üç ana sandık her risk için yetkilidir. Bu sandıklar Merkeziyetçi, hantal bir yapıya sahiptirler. Bu durumun benzeri, İngiliz halk sigortasında da görülmektedir. Diğer yandan belirtmek gerekir ki, Almanya da geçerli olan sandıkta çokluk uygulaması, ödenen primlerde ve sunulan edimlerde farklılık anlamına gelmemektedir. İşçiler, müstahdemler ve bağımsız çalışanlar için farklı düzenlemeler mevcut olmasına karşın, risklere göre ödenen primler ve sağlanan edimler istisnalar dışında farklılıklar göstermemektedir. Zorunlu sigortalar ile isteğe bağlı ve topluluk sigortasından yararlananlar arasında olduğu gibi, bazen aynı sandık mensupları arasında dahi farklılıklar bulunabilmektedir. 5

6 Bismarck tipi sosyal sigorta uygulamasında özerklik en önemli ilke iken, ülkemizde hiç dikkate alınmayan bir husustur (2). C- Ülkemiz Sosyal Güvenlik Sisteminin Sorunları Ülkemiz sosyal güvenlik sisteminin sorunları, siyasiler, sosyal taraflar, bilim adamları ve bürokratlarca özellikle 1990 lı yıllardan bugüne kadar tartışılmıştır. Önemli olan, tüm kesimlerin bu sorunlarda görüş birliği içinde olmasıdır. Üzerlerinde uzlaşı sağlanan sorunları üç ana başlıkta toplamak olanaklıdır. a) Finansman b) Kapsam c) Hak ve yükümlülüklerde birliktelik (Norm ve standart birliği) d) Kurumsal yapı a- Finansman Sistemin önde gelen sorunu giderek büyüyen finansman açıklarıdır. Ancak finansman açıklarının sistemin kendi yapısından kaynaklandığını söylemek olanaksızdır. Aktüreyal dengenin giderek bozularak açıkların büyümesi yanlış yönetim ve kararlar yüzündendir. (2) SÖZER, Ali Nazım Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının 29 Temmuz 2004 tarihli Sosyal Güvenlik Sisteminde Reform Önerisi Taslak Metni Üzerine TÜRK-İŞ/2004 6

7 Nitekim, sosyal sigorta ilkeleri göz ardı edilerek, dışardan yapılan müdahalelerle sosyal güvenlik sistemi siyasi popülizme kurban edilmiştir. Siyasi iktidarlar sosyal sigorta kurumlarını (özellikle SSK nu) siyasi yatırım aracı, ucuz kredi müessesesi olarak görmüşlerdir. Sistemin kaynakları; konut kredileri, düşük faizli devlet tahvillerinin alınması, karşılıksız ödemeler (Sosyal yardım zammı) gibi siyasi güdümlü uygulamalar ile tüketilmiştir. Sık sık çıkartılan yasalar ile geriye dönük hizmet borçlanmalarına olanak sağlanması, Sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin üzerinde sürekli oynanması, Kayıt dışı çalıştırma ile etkin mücadele edilmemesi, Art niyetli taşeron uygulamaları, Sosyal dayanaktan yoksun özelleştirme uygulamaları ile çalışanların emekliliğe zorlanması, İşsizlik oranının giderek artması ve buna bağlı olarak işgücüne katılım oranının düşmesi, Sahte hizmet kazanma yolu ile emekli olma girişimleri, gibi uygulamalar sistemin aktüreyal dengesinin bozulmasına ve finansman açığının giderek büyümesine neden olmuştur. 7

8 1980 yılında üç sosyal güvenlik kurumunun 4 ün üstünde olan aktif-pasif dengesi, belirtilen olumsuzlukların etkisi ile 1999 yılında 2,24 e, 2003 yılında 2.03 e, 2005 yılında ise 1,82 ye düşmüştür. (Tablo-1) Bağ-Kur un aktif-pasif dengesinin prim ödeyenler bakımından 1 civarında olduğu dikkate alındığında, oranın daha da düşeceği kuşkusuzdur. SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARININ AKTİF PASİF ORANLARI (TABLO-1) YILLAR SSK BAĞ-KUR EMEKLİ SANDIĞI ORTALAMA SSK, Bağ-Kur ve T.C Emekli Sandığı yayınlarından alınmıştır. Sosyal güvenlik kurumlarının aktif pasif dengelerinin bozulmasına paralel olarak açıkları da büyümüştür. Üç sosyal güvenlik kuruluşunun (SSK, Bağ-Kur, T.C Emekli Sandığı) 1999 yılında yaklaşık 3 katrilyon lira olan açıkları, 2005 yılı sonu itibariyle 23,3 katrilyon lirayı aşmıştır. (Tablo 2) SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARINA YAPILAN BÜTÇE TRANSFERLERİ (MİLYAR TL) (TABLO-2) YILLAR SSK BAĞ-KUR EMEKLİ SANDIĞI TOPLAM * SSK yayınlarından alınmıştır. 8

9 1999 yılında sistemin sorunlarının çözümü için reform adı altında yapılan düzenlemelere rağmen, tablo (1) de görüleceği üzere aktifpasif dengesi her yıl bozularak 2005 yılı itibariyle ortalama 1,82 ye düşmüş, bunun sonucu olarak açıklarda, 23,3 katrilyon liraya ulaşmıştır. (Tablo-2) Görülüyor ki 1999 yılında reform adı altında yapılan düzenlemeler sistemin sorunlarını çözme yerine daha da bozulmasına yol açmıştır. Sistemin temel dengesini oluşturan aktif-pasif oranı her yıl bozularak 2 nin altına düşmüştür. Bu bozulmanın temel nedeni 4447 sayılı Kanunun uygulanması ile birlikte aktif sigortalı sayısındaki artış oranının, 2000 yılından itibaren daha düşük oranlarda gerçekleşmesidir. Nitekim Türk-İş in 4447 sayılı kanunun uygulama sonuçlarını araştıran raporunda bu husus somut olarak saptanmıştır. Rapora göre 1999 dan önceki yıllarda aktif sigortalı artış oranı %14 lere ulaşmakta iken, 2000 yılından sonraki yıllarda ise bu oran en çok %5 e ulaşmıştır. Diğer önemli bir saptama ise, 2000 yılından itibaren kayıt dışı çalıştırma oranındaki artıştır. Her yıl artan kayıt dışı çalıştırma oranı 2005 yılı itibariyle resmi kayıtlara göre (TÜİK) %51 lere ulaşmıştır. Bu sonuçlar, sosyal güvenlik sistemimizi düzlüğe çıkartacağı iddiası ile, 1999 yılında reform adı altında yapılan düzenlemelerin ülkemiz koşulları ile bağdaşmadığı için aksine sonuçlar ortaya koyduğunun kesin kanıtıdır. Kayıt dışının diğer bir boyutu ise düşük ücret beyanıdır. Sendikal örgütlenmenin olmadığı çoğu işyeri gerçek ücretlerin çok altında beyanda bulunarak önemli miktarda prim ve vergi kaybına neden olmaktadır. 9

10 Kayıt dışı istihdamın ve beyanın büyük oranlarda artmasının yanında işsizlik oranının da her yıl artıp 2005 yılı itibariyle eksik istihdam dahil %13,7 ye (TÜİK) ulaşması, nüfus yapımızın genç olmasına karşın sistemin aktüreyal dengesinin bozulmasına ve açıklarının büyümesine neden olmuştur. Hiç kuşkusuz kamuda küçülme çalışmaları nedeniyle kamu görevlilerinin sayılarının azaltılması ve zorla emekli edilmeleri, olumsuz ekonomik gelişmelerin çok sayıda işletmenin kapatılmasına yol açması ve esnafın iş yapamayıp primlerini ödeyememesi sistemin dengelerini daha da bozmuştur. Geriye dönük hizmet kazandıran borçlanma uygulamaları haklıhaksız çoğu kimsenin kısa sürede emekli olmasına olanak sağlamıştır. Özelleştirme uygulamaları çok sayıda sigortalı işçiyi iradesi dışında emekli olmaya zorlamıştır. Sistemde aktif olup prim ödeyen bu kimseler pasif duruma düşüp, sistemden aylık alır duruma geçmişlerdir. Tekel in özelleştirilmesi nedeniyle sadece sigara fabrikasında çalışmakta iken iradesi dışında emekli olmaya zorlanan sigortalıların 2003 yılında kuruma getirdiği ek yük 150 tirilyon lira olarak hesaplanmıştır. Yeterli iş güvencesi sağlanmadığı için işverenlerin emekliliğini hakkeden sigortalıları işten çıkartmaları da emekli sayılarını artıran uygulamalardır. Giderek artan emekli sayısı aktüreyal dengenin bozulmasına ve açıkların büyümesine neden olmuştur. 10

11 Çalışanları emekliliğe zorlayan diğer önemli faktör ise ücret seviyesinin çok düşük olmasıdır. Sosyal Sigortalar kayıtlarına göre çalışanların %77 sine yakını yoksulluk sınırının altında ücret almaktadır. Çok düşük ücretlerle çalışmak zorunda bırakılan sigortalı işçiler, emekli aylığını garantili bir gelir olarak görmekte, yaşlılık aylığını hakketme koşullarını yerine getirdikleri tarih itibariyle emekli olmaktadırlar yılında 4447 sayılı kanunla emeklilik koşullarının ağırlaştırılmasına rağmen özelleştirme, işten çıkartılma ve düşük ücret uygulamaları sigortalı işçilerin emekli olmaya zorladığından emeklilerin artış hızı düşmemiştir. SOSYAL SİGORTALAR KURUMUNDAN YAŞLILIK AYLIĞI ALANLAR (TABLO-3) YILLAR GELİR-AYLIK ÖNCEKİ YILA GÖRE ALANLAR ARTIŞ ORANI , , , , , , ,5 KAYNAK: SSK Sistemin finansman yapısının bozulmasına neden olan diğer önemli faktör ise sağlık hizmetlerinin üretimi ve sunumu konusunda alınan yanlış kararlardır. 11

12 Sosyal Sigortalar Kurumunun özellikle 1980 yıllarından itibaren sağlık sektöründe artan talebini karşılayacak yeterlikte sağlık sektöründe yatırım yapması engellenmiş, ihtiyaç duyulan sağlık hizmetinin satın alınması ön görülmüştür. Nitekim 1980 yılında Sosyal Sigortalar Kurumunun bakmakla sorumlu olduğu nüfus iken, sağlık sektörüne yaptığı yatırım 991 milyon liradır. Bu rakam 2005 yılına güncellendiğinde 900 tirilyon liraya değere ulaşmaktadır. Bir başka söyleyişle 1980 yılında kapsamdaki 10,5 milyon nüfusa karşılık sağlık sektöründe yaklaşık 900 trilyon lira yatırım yapan kurumun kapsamdaki nüfusu sürekli büyümesine karşılık yatırımları düşürülmüş, sağlık hizmetleri daha pahalı miktarlarda satın alınmıştır. Böylece sağlık giderleri sürekli yükselmiştir. (TABLO-4) (TABLO-5) Piyasadan bu hizmeti satın almakta olan T.C Emekli Sandığı ile Bağ-Kur un ise her yıl sağlık giderleri önemli ölçülerde artmıştır. SSK KAPSAMINDAKİ NÜFUS SAĞLIK YATIRIM HARCAMALARI VE SATIN ALINAN SAĞLIK HİZMETİ ÖDEMELERİ (TABLO-4) SAĞLIK YATIRIM SATIN ALINAN KAPSAMDAKİ YILLAR HARCAMASI SAĞLIK HİZMETİ NÜFUS (MİLYAR TL) ÖDEMESİ (MİLYAR TL) , , , , , , , Sağlık Tesisleri devredildi , KAYNAK: SSK 12

13 SOSYAL GÜVENLİK KURULUŞLARININ SAĞLIK HARCAMALARI (TABLO-5) (MİLYAR TL) KURUMU SSK , , ,0 E.SANDIĞI , , ,5 BAĞ-KUR KAYNAK: SSK, E.SANDIĞI, BAĞ-KUR KAMU KESİMİ (MEMUR+EMEKLİ) KİŞİ BAŞINA DÜŞEN SAĞLIK HARCAMALARI (2005) (TABLO-6) KİŞİ SAYISI HARCAMA HARCAMA KİŞİ BAŞINA KİŞİ BAŞINA (MİLYAR TL) (BİN $) HARCAMA HARCAMA (TL) ($) SSK Bağ-Kur Dolar Kuru TL. alınmıştır. Kaynak: E.Sandığı Sendikaların karşı çıkışına karşın 2005 Şubat ayı itibariyle daha verimli ve kaliteli hizmet sunup, maliyetleri düşüreceği, hastaların yaşadığı sorunları ortadan kaldıracağı gerekçesi ile Sosyal Sigortalar Kurumu hastanelerinin Sağlık Bakanlığına devredilmesi alınan hatalı kararların en önemlilerinden biri olmuştur. 13

14 Sosyal Sigortalar Kurumu hastanelerinin Sağlık Bakanlığına devri sigortalıların hastanelerde yaşadığı sorunları azaltmadığı gibi hastaların yeni sorunlar yaşamasına neden olmuştur. Buna karşın, kurumun sağlık giderleri daha da artırmış, sağlık harcamalarında açık vermeyen kurum açık vermeye başlamıştır. Kurumun 2005 yılındaki sağlık giderleri açığı 4,8 katrilyon lirayı aşmıştır (3). Oysa ki kurumun sağlık hizmetlerini ürettiği dönemlerde kişi başına düşen sağlık harcama tutarı iki sosyal güvenlik kurumundan (Bağ-Kur, E.Sandığı) çok düşüktür. (Tablo-6) Özellikle kurumun, ilaç fiyatlarında toplu alım nedeniyle sağladığı indirimden ve ilaç fabrikasının kapatılması ile çok düşük maliyetlerle sağladığı ilaçlardan yoksun kalması, sağlık giderlerinin önemli ölçüde artmasına neden olmuştur. Böylece kurum sağlık giderleri nedeniyle de bütçe transferlerine ihtiyaç duymuştur. Sosyal güvenlik kurumlarının finansman alanında yaşadıkları sorunlara neden olan diğer bir faktör ise, devletin üçüncü taraf olarak sisteme düzenli katkıda bulunmamasıdır. Oysa ki 1990 yılı itibari ile AB ülkelerinin sosyal güvenlikle ilgili kamusal harcamalarının GSYIH içindeki payı, ortalama %21 civarlarındadır. Ülkemizde ise bu oran %5,9 seviyesindedir. Dünya ortalaması ise %14 dür. Devletin sisteme katkısındaki olumsuz tablo bu iken IMF ye verilen taahhütlerde oranın daha da düşürüleceği bildirilmiştir (3) Geniş bilgi için TÜRK-İŞ in Hastanelerinin Devri Raporuna bakınız. 14

15 Çağdaş sosyal yardım ve ödemeler kurumundan yoksun olan ülkemizde, Sosyal Sigortalar Kurumuna bir şekilde bu görevin üstlendirildiği de göz ardı edilmemelidir. Uzun tedaviyi gerektiren hastalıkların %80 inin kurum tarafından tedavi edildiği unutulmamalıdır. Oluşturduğu maliyet de küçümsenmemelidir. b- Kapsam Sistemimizin diğer önemli bir sorunu da tüm nüfusu kapsamamasıdır. Bazı verilere göre nüfusumuzun % 8 veya 10 u sosyal güvenlik kapsamının dışındadır. Aslında kayıt dışı istihdamın işgücünün %51 ine ulaştığı ifade edilen ülkemizde, kapsam dışı nüfusun daha da büyük olacağını söylemek olanaklıdır. Sistemimiz özel sektörde çalışan süreksiz tarım işçileri hariç tüm çalışanları zorunlu sigorta kapsamına almayı öngörmektedir. Buna göre sadece işçilerin, çalışmayanların kapsam dışında kalması söz konusudur. Kaldı ki bu kimselerden geliri olanların isteğe bağlı sigorta yolu ile kapsama girmeleri de olanaklıdır. Mevcut sistemin tüm nüfusu kapsama yapısına sahip olmasına karşın, nüfusun %10 luk kısmının kapsam dışı kalmasının nedeni, işsizlik oranındaki artış, milli gelir dağılımındaki dengesizlik, buna bağlı olarak büyüyen yoksulluk ile sistemin prim oranlarındaki yükseklik ve kayıt dışı istihdamdır. c- Hak ve yükümlülüklerde birliktelik Çalışanların statülerine göre örgütlenmiş üç sosyal güvenlik kuruluşunun sigortalılarına sunduğu sosyal sigorta haklarında önemli ayrılıklar sözkonusudur. 15

16 Ayrıca aynı kazanca sahip, farklı miktarlarda prim ödeyip aynı sürede emekli olan işçiye, memura, esnaf ve sanatkara, çiftçiye farklı yöntemler ile farklı miktarlarda emekli aylığı hesaplanıp bağlanması, sağlık yardımlarından eşit olmayan haklarla yararlanılması, sisteme karşı güvensizliği artırmıştır. Sigortalıların yükümlülük ve haklarının adil ve ölçülü olmayacak şekilde farklı düzenlenmiş olması, çalışanların devlet katkısından eşit olarak yararlanmalarını da önlemiştir. Üç ayrı sosyal güvenlik kurumunun (SSK, Bağ-Kur, E.Sandığı) kendi aralarındaki farklılıktan daha da beteri Sosyal Sigortalar Kurumunun kendi emeklileri arasında yarattığı farklılıktır. Özellikle 1980 yılından itibaren emekli aylığının hesaplanması, artışı konularında yapılan yasal düzenlemeler, intibak ön görmediğinden kendi içinde farklı emekli grupları oluşturmuştur. Hiçbir hukuk kuralına uygun olmayan bu farklılıklar emekli aylıklarının artışında da adil dağılımı önlemektedir. d- Kurumsal Yapı Sosyal güvenlik kurumlarının özerk yapıya sahip olmaması, Genel Kurullarda bağlayıcı kararların alınamaması, kurumları ihtiyaçlarına uygun akıllı yönetimden uzaklaştırmış, siyasi iktidarların istek ve çıkarları doğrultusunda yönetilmesine neden olmuştur. Özellikle yönetim kadrolarına liyakat ilkeleri gözardı edilerek, sadece siyasi tercihlerle atanan, görevin gerektirdiği nitelikten yoksun, beceriksiz yöneticilerin kötü ve siyasi güdümlü kararları, kurum kaynaklarının ısraf edilmesinin bir başka önemli nedenini oluşturmuştur. Kurum kaynakları, ihtiyaca uygun yatırımlar yerine siyasi tercihlere uygun yatırımlara yönlendirilmiştir. 16

17 Etkin kurum kültürünün ve ahlakının oluşmasına imkan vermeyen, kurumu misyon ve vizyonuna uygun yönetemeyen bu nitelikteki yöneticiler yolsuzlukların yaygınlaşmasının da nedeni olmuştur. Özellikle SSK da 1980 li yıllardan itibaren sağlık sektörünün ihtiyacı olan zorunlu yatırımlar yapılmayarak, sağlık hizmetinin giderek artan maliyetler ve miktarlarla dışardan satın alınması, kurum kaynaklarının istismarına yol açmış, yolsuzluk iddialarının yaygınlaşması sonucunu doğurmuştur. Neşter, Beyaz Gömlek Operasyonları, Özel hastaneler ile yapılan protokoller ve ilaç alımı hakkında ileri sürülen yolsuzluk iddiaları, hep bu uygulamaların sonuçlarıdır. Öte yandan; Yükümlülüklerini yasal süresinde yerine getiren dürüst işverenler aleyhine haksız rekabet oluşturan prim yada gecikme zamlarının aflarına ilişkin uygulamalar, Düşük kazanç ve eksik prim gün sayısı beyanlarının etkin denetlenememesi, Prim takip ve tahsilatındaki yetersizlikler, Kayıt dışı istihdamla etkin mücadele edilememesi, Sağlık ve sigorta hizmetlerinin sunumundaki yetersizlikler, Sağlıklı veri tabanının oluşturulamaması, Sahte emeklilik gibi kurumun istismar eden uygulamalar ile etkin mücadele edilememesi, 17

18 gibi tüm sorunların temel nedeni kurumun özerk yönetim yapısından yoksun olmasıdır. Sorunların genel değerlendirilmesi yapıldığında ortaya çıkış nedenlerinin kurumların özerk yönetimden yoksun olmasından kaynaklandığı ağırlıklı olarak görülmektedir. Sosyal Sigortalar Kurumunda 1980 yılına kadar seçimle gelen Yönetim Kurulu üyelerinin çoğunluğu oluşturduğu dönemlerde, kaynakların daha uygun kullanılması bunun somut kanıtıdır. Atama ile gelen Yönetim Kurulu üyelerinin çoğunluğu oluşturduğu özerkliğin tümü ile ortadan kalktığı 1980 yılından itibaren ise belirtilen sorunların ortaya çıkması ve kaynakların israf edilmesi özerk yönetim yapısının önemini ortaya koymaktadır. 18

19 BÖLÜM-2 SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİMİZDE REFORM ADI ALTINDA YAPILAN YASAL DÜZENLEMELERİN SİSTEMİN SORUNLARINI ÇÖZÜP- ÇÖZEMEYECEĞİ A- Yasal düzenlemelerin gerekçeleri Sosyal güvenlik sistemimizi yeniden yapılandırma amacı güden Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanan Reform Önerileri gerekçelerine dayandırılarak hazırlanmış ve TBMM de kabul edilmiştir. Beyaz kitap olarak adlandırılan Reform Öneri Metninde sosyal güvenlik sistemimizin sorunları özetle şu şekilde açıklanmıştı. Mevcut sosyal güvenlik kurumlarının, sosyal güvenlik sistemlerinin en önemli amacı olan vatandaşlarımızı yoksulluğa karşı koruma amacını etkili bir biçimde ve yeterince yerine getirememeleri; her üç Sosyal Güvenlik Kuruluşu arasında eşitsizlikler ve farklı uygulamaların bulunması, demokrasinin temel unsurları olarak eşitlik ve adalet ilkelerinin zedelenmesi ve bunun sonucu olarak toplumsal dayanışmanın zayıflaması, (4) Tüm nüfusu kapsamaması, Hak ve yükümlülüklerde birliktelik sağlamaması, Devlet bütçesinden karşılanan açıkların (genel bütçeden yapılan transferlerin 2003 yılı GSMH nın %11 ine ulaşması) ülkemizin borçlarını ve faiz oranlarını artırması, hayat pahalılığına, yatırımlarda daralma ve işsizliğe yol açması ve sosyal güvenlik sisteminin mevcut yapısının ülke ekonomisinin geleceğini ve toplumsal barışı tehdit etmesi. Bu gerekçelere dayalı reformun, sonuçları ya da öngörüleri ise şöyle açıklanmıştır: Bütüncül bir yaklaşımla gerçekleştirilecek bir reformun sağlayacağı tek ve önemli bir yarar, sistemin uzun vadede mali açıdan sürdürülebilir bir hale getirilmesini sağlamak olmayacaktır. Daha da önemlisi, kurumsal etkinliği artıracak olan böylesi bir reform, ayrım gözetmeksizin bütün vatandaşlarımıza, eşit koşullarda, hak ettikleri kapsam ve kalitede sosyal koruma olanağı sağlayacaktır (4) (4) Güzel, Ali Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Öngörülen Reform Mevcut sorunlara Çözüm mü? Çalışma ve Toplum Dergisi 19

20 B- Yasal düzenlemelerde ön görülen temel ilkeler Her iki yasada öneri metninde öngörülen ilkelere uygun düzenlemeler içermektedir. Sosyal Güvenlik Kurumu yasada, üç sosyal güvenlik kurumu (SSK, Bağ-Kur, E.Sandığı) kaldırılmış yerine Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı oluşturmuştur. Sosyal Güvenlik Kurumunun organları Genel Kurul, Yönetim Kurulu ve Başkanlık olarak belirlenmiştir. Kurumsal yapı özerk olarak tanımlanmışsa da, Genel Kurula bağlayıcı karar alma yetkisi verilmemiş, Yönetim Kurulu ise atama ile gelen üyelerin çoğunluğu oluşturacağı şekilde yapılandırılmıştır. Genel kurul ve Yönetim Kurulunda çoğunluğun temsil edilmesi ilkesinden vazgeçilmiş, Başkanlığın ana hizmet birimleri dört genel müdürlük, iki daire başkanlığı, danışma birimleri ise bir daire başkanlığı ve iki müşavirlik birimlerinden oluşturulmuştur. Taşra teşkilatı Hizmet Sunum Genel Müdürlüğüne Bağlı Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri ile bu müdürlüklere bağlı Sosyal Güvenlik Merkezlerinden oluşmaktadır. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda ise, Hizmet akdi ile çalışan işçiler; nam ve hesabına çalışan esnaf, sanatkar ve çiftçiler, kamu görevlileri sigortalı olarak sayılmış, Yevmiyeli olarak bir günlük işlerde çalışan işçiler ile aylık kazançları prime esas aylık kazancın altında olan ev hizmetlerinde hizmet akdi ile sürekli çalışan işçiler, esnaf, sanatkar ve çiftçiler zorunlu emeklilik sisteminin dışına çıkartılmıştır. Malüllük ve yaşlılık aylığını hak etme koşulları (özürlü işçiler dahil) ağırlaştırılmış, Aylıkların hesaplanmasına esas kazançların güncellenme şekli değiştirilerek, aylık bağlama oranları da düşürülüp malullük, yaşlılık ve ölüm aylıklarının daha düşük hesaplanması ön görülmüştür. Aylık ve gelirlerde alt sınır uygulaması kaldırılmıştır. 20

21 Kamu görevlilerine prime esas kazançlarda üst sınır konmayarak yüksek gelir alan kamu görevlilerinin daha yüksek aylık almaları ön görülmüştür. Aynı statü altında toplanan sigortalılar arasında uzun vade sigorta kolları uygulamalarında farklılıklar düzenlenmiştir. Ortodonti tedavilerinde ve diş protezlerin de yaş sınırlaması öngörülmüştür. Sigortalıların yararlanacakları tedavilerin yönteminin belirlenmesine, verilecek kan ve kan ürünleri ile ilaç, tıbbi malzemelerin ve protezlerin süreleri ile miktarlarının belirlenmesine tarafların dışında oluşturulacak komisyonun karar vermesi kabul edilmiştir. Muayenelerde alınacak katılım paylarının her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenecek yeniden değerlendirme oranında artırılması ön görülmüştür. C- Yasal düzenlemeler sorunları çözmeyecek Tüm dünyadaki sosyal güvenlik sistemine ilişkin çözüm arayışlarını iki başlıkta toplamak mümkündür. Bunlardan biri mevcut sosyal güvenlik modeline bağlı kalınarak çözüm üretmek diğeri ise yeni model oluşturmaktır. Özellikle Avrupa Birliği ne üye ülkelerin büyük bir bölümü, yürürlükteki sistemlerine bağlı kalarak, reform arayışlarına yönelmişlerdir. Mevcut sistemin tümüyle tasfiye edilerek yeni bir modelin benimsenmesi yönündeki siyasi iktidar girişimleri (Fransa ve Almanya örnekleri), toplumun büyük tepkisine yol açmış ve bu nedenle geri adım atılarak, modelin korunması esası benimsenmiştir. IMF ve Dünya Bankası nın etki çemberindeki, daha çok gelişmekte olan ülkelerde, anılan kuruluşların öngördüğü sosyal güvenlik modeli yürürlüğe konularak, mevcut sosyal güvenlik sistemleri tasfiye edilmektedir. 21

22 Ancak bu modelin uygulandığı ülkelerde başarısızlıkla sonuçlanması ve Avrupa ülkelerinde bu modele gösterilen şiddetli tepkiler üzerine, sosyal güvenliğin tümüyle özelleştirilemeyeceği anlaşılmış ve bu kez, mevcut sosyal güvenlik sistemlerini başka bir biçimde tasfiye etme stratejisi geliştirilmiştir. Bu yeni stratejiye dayalı sosyal güvenlik modeli ise, iki ya da üç ayaklı bir sosyal güvenlik sistemini öngörür. Sistemin ilk ayağını, kapsama alınan herkese asgari (maktu) düzeyde sosyal sigorta yardımı (yaşlılık aylığı, malüllük aylığı, ölüm aylığı) sağlayan kamu sosyal güvenlik rejimi oluşturur. Sistemin ikinci ayağı ise, bireyin sorumluluğu temelinde fon biriktirme esasına dayalı özel emeklilik programları oluşturur. İşte, ülkemizde Sosyal Güvenlik Reformu kapsamında hazırlanan ve tartışılan Yasa Tasarıları da tümüyle bu modeli yansıtmaktadırlar. IMF nin yeni stand-by anlaşmasının önkoşulu olarak sosyal güvenlik reformunu zorunlu görmesinin nedeni de budur. Mevcut sosyal güvenlik kuruluşları tasfiye edilerek, merkezi bir yönetim altında, herkesin tek bir yasaya bağlı olduğu kamu sosyal güvenlik rejimi, sistemin ilk basamağını oluşturmaktadır. Daha önce uygulamaya konulmuş bulunan Bireysel Tasarruf ve Emeklilik Sistemi ise, öngörülen modelin ikinci basamağını oluşturmaktadır. (5) Prof.Dr.Ali Güzel in yukarıda belirttiği gibi ülkemizin sosyal güvenlik sisteminin sorunlarını çözerek yeniden yapılandırma amacı güden Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu da, Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu da aynı mantıkla hazırlanmıştır. Yeni oluşturulan sistem, üç sosyal güvenlik kurumunu tek çatı altında toplayıp, tarafları kendi aralarında çatışmaya sokabilecek, hükümetlerin güdümünde yönetilmeye açık olabilecek kurumsal yapı oluştururken, sigortalılar ile işverenlerin yükümlülüklerini ağırlaştırıp, sigortalıların haklarını kısıp asgari yardım öngörmektedir. Nitekim sosyal güvenlik sistemimizin başat sorunlarından birinin kurumun özerk yönetim yapısından yoksun olduğu tartışmasız olarak kabul edilmişken, yeni oluşturulan Sosyal Güvenlik Kurumu da özerk yönetim yapısından yoksun olarak kurulmuştur. Her ne kadar kurum mali ve idari açıdan özerk olarak tanımlanmışsa da, Genel Kurulun bağlayıcı karar alma yetkisine sahip olmayışı, Yönetim Kurulunda atama ile gelen üyelerin çoğunluğu oluşturması, Kurum Başkanı, Başkan Yardımcıları ile Genel Müdürlerini siyasi iktidarların ataması kurumun özerk yönetimini tümü ile ortadan kaldırmaktadır (5) Güzel, Ali Türk Sosyal Güvenlik Sisteminde Öngörülen Reform Mevcut sorunlara Çözüm mü? Çalışma ve Toplum Dergisi, 2005/4 22

Sistemin koruması altında olmayan kesimi gelir düzeyi çok düşük olan yoksul vatandaşlarımızın oluşturduğu tartışmasızdır.

Sistemin koruması altında olmayan kesimi gelir düzeyi çok düşük olan yoksul vatandaşlarımızın oluşturduğu tartışmasızdır. SOSYAL GÜVENLİKTE YAPILAN YASAL DÜZENLEMELERİN BİR YILLIK UYGULAMASI SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNİN SORUNLARINI ÇÖZEMEDİĞİ GİBİ, YENİ SORUNLARIN KAYNAĞI OLDUĞUNU GÖSTERDİ. Reform adı altında yapılan yasal

Detaylı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı

Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Nüfus Yaşlanması ve Yaşlılığın Finansmanı Prof. Dr. Serdar SAYAN TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi 4. Türkiye Nüfusbilim Kongresi Ankara 6 Kasım 2015 Yaşlılık (Emeklilik) Sigortası Türkiye de çalışanların

Detaylı

Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış

Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış 2050'ye Doğru Nüfusbilim ve Yönetim: Sosyal Güvenlik (Emeklilik) Sistemine Bakış Prof. Dr. Yusuf Alper (Uludağ Üniversitesi) Yard. Doç. Dr. Çağaçan Değer (Ege Üniversitesi) Prof. Dr. Serdar Sayan (TOBB

Detaylı

Sosyal Güvenlik Hukuku 1. Ders

Sosyal Güvenlik Hukuku 1. Ders Sosyal Güvenlik Hukuku 1. Ders Prof. Dr. Murat ŞEN Arş. Gör. Yusuf GÜLEŞCİ Sosyal Güvenlik Kavramı Kişileri, gelirleri ne olursa olsun, belirli sayıdaki tehlikeler karşısında güvence sağlama görevine sahip

Detaylı

1) SSGSS Kanununda öngörülen kadın ve erkekler için emeklilik yaşının 2036 yılından başlayarak 65 yaşa yükseltilmesi düzenlemesi aynen korunmuştur.

1) SSGSS Kanununda öngörülen kadın ve erkekler için emeklilik yaşının 2036 yılından başlayarak 65 yaşa yükseltilmesi düzenlemesi aynen korunmuştur. 1 SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI YASASINDA DEĞİŞİKLİK ÖNGÖREN YASA TASARISI İLE İLGİLİ EMEK PLATFORMUNUN TALEPLERİ HAKKINDA BAKANLIKTA YAPILAN GÖRÜŞMELERDE KABUL EDİLEN, KISMEN KABUL EDİLEN

Detaylı

SAĞLIK HİZMETLERİNİN FİNANSMANI

SAĞLIK HİZMETLERİNİN FİNANSMANI EK-18 SAĞLIK HİZMETLERİNİN FİNANSMANI Türk sağlık sisteminin temel özelliklerinden biri, gerek hizmet sunumu, gerekse finansmanı açısından farklı rejimlerden oluşmuş olmasıdır. Sağlık hizmetleri bir yandan

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI 1 SUNUM PLANI Kurumsal Yapı Kurumun Organları Kurumun Görevleri Sosyal Güvenlik Reformuna Genel Bakış 2 SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI KURUMSAL YAPI 3 4 SOSYAL

Detaylı

İşverenlere Torba Kanun İle Sigorta Prim Teşviki Getirilmiş, Bir İşçi İçin Prim İndirim Tavanı 1.009 TL ye Kadar Çıkarılmıştır

İşverenlere Torba Kanun İle Sigorta Prim Teşviki Getirilmiş, Bir İşçi İçin Prim İndirim Tavanı 1.009 TL ye Kadar Çıkarılmıştır İşverenlere Torba Kanun İle Sigorta Prim Teşviki Getirilmiş, Bir İşçi İçin Prim İndirim Tavanı 1.009 TL ye Kadar Çıkarılmıştır I- GİRİŞ : 25.02.2011 tarihli Resmi Gazetenin mükerrer sayısında yayımlanan

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

5510 sayılı SSGSS Kanunuyla getirilen sistem bağlanacak emekli aylıklarını düşürecek.

5510 sayılı SSGSS Kanunuyla getirilen sistem bağlanacak emekli aylıklarını düşürecek. YENİ DÖNEMDE EMEKLİ AYLIKLARI NASIL HESAPLANACAK? Emekli Aylıkları Oransal Olarak Daha Düşük Bağlanacak 5510 sayılı SSGSS Kanunuyla getirilen sistem bağlanacak emekli aylıklarını düşürecek. Aylıkların

Detaylı

MESLEKİ EĞİTİM VE İSTİHDAM KONUSUNDA 6111 SAYILI KANUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER

MESLEKİ EĞİTİM VE İSTİHDAM KONUSUNDA 6111 SAYILI KANUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER MESLEKİ EĞİTİM VE İSTİHDAM KONUSUNDA 6111 SAYILI KANUNDA YAPILAN DÜZENLEMELER 13/02/2011 tarih ve 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

Detaylı

26 milyar YTL'den işsize düşen 1.2 milyar YTL

26 milyar YTL'den işsize düşen 1.2 milyar YTL İSTANBUL SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLER ODASI 07/06/2007 26 milyar YTL'den işsize düşen 1.2 milyar YTL İşsizlik Sigortası'nın uygulamaya başladığı Mart 2002 tarihinden 31 Mart 2007 tarihine kadar geçen

Detaylı

SİRKÜLER RAPOR GENELGE 2008/4. Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14

SİRKÜLER RAPOR GENELGE 2008/4. Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14 SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi: 21.01.2008 Sirküler No: 2008/14 GENELGE 2008/4 Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından Artışları konulu 2008/4 sayılı Genelge ekte yer almaktadır. yayımlanan 2008 Yılı

Detaylı

Konu : SGYDK Toplantısında Gündeme Alınması Önerilen Konular

Konu : SGYDK Toplantısında Gündeme Alınması Önerilen Konular SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI STRATEJİK YÖNETİM VE PLANLAMA DAİRE BAŞKANLIĞINA ANKARA Konu : SGYDK Toplantısında Gündeme Alınması Önerilen Konular 5502 Sayılı Kanunun

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU

SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SOSYAL POLİTİKA II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

Ödev Teslimi Ortalama İntihal. Sunum. Sonuç

Ödev Teslimi Ortalama İntihal. Sunum. Sonuç Ödev Konusu Öğrenci Adı-Soyadı Sunum Ödev Teslimi Ortalama İntihal Sonuç 1 Sosyal Güvenlik Kavramı ve Sosyal Riskler 2 Sosyal Güvenlik Sistemlerinin Dünya daki Gelişimi 3 Türk Sosyal Güvenlik Sisteminin

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi

SOSYAL GÜVENLİK REFORMU. A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi SOSYAL GÜVENLİK REFORMU A.Tuncay TEKSÖZ TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi İşgücünün Durumu TÜRKİYE KENT KIR 2005 2006 2005 2006 2005 2006 Kurumsal olmayan sivil nüfus (000) 71 915 72 879 44 631 45

Detaylı

KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE

KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE Türkiye Đşçi Sendikaları Konfederasyonu KAYITDIŞI ĐSTĐHDAMLA MÜCADELE Ankara Amaç Türkiye de kayıt dışı istihdam önemli bir sorun olarak gündemdedir. Ülkede son verilere göre istihdam edilenlerin yüzde

Detaylı

Sağlık Reformunun Mali Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi. A. Tuncay Teksöz Pfizer,Türkiye Sağlık Politikası Koordinatörü

Sağlık Reformunun Mali Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi. A. Tuncay Teksöz Pfizer,Türkiye Sağlık Politikası Koordinatörü Sağlık Reformunun Mali Sürdürülebilirlik Açısından Değerlendirilmesi A. Tuncay Teksöz Pfizer,Türkiye Sağlık Politikası Koordinatörü T.Teksöz, K.Helvacıoğlu ve Y.Kaya Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle

Detaylı

GİRENLERİN SGK DAN SAĞLIK YARDIMI ALIP ALAMAYACAKLARININ AÇIKLANMASI

GİRENLERİN SGK DAN SAĞLIK YARDIMI ALIP ALAMAYACAKLARININ AÇIKLANMASI BAĞ-KUR (4/b) PRİM BORCU VARKEN SSK LI (4/a) İŞE GİRENLERİN SGK DAN SAĞLIK YARDIMI ALIP ALAMAYACAKLARININ AÇIKLANMASI Vakkas DEMİR* I- GİRİŞ 5510 sayılı sosyal güvenlik reform yasasının 87 nci maddesine

Detaylı

Kanun No. 5454 Kabul Tarihi : 8.2.2006

Kanun No. 5454 Kabul Tarihi : 8.2.2006 Kanun T.C. Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'dan Aylık veya Gelir Almakta Olanlara Ek Ödeme Yapılması ile Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur'dan Aylık veya Gelir Almakta Olanlara Ödenen

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

BASAMAK SATIN ALAN BAĞ-KUR LULARIN

BASAMAK SATIN ALAN BAĞ-KUR LULARIN 18 cevdet ceylan:layout 1 11/9/10 3:22 PM Page 229 BASAMAK SATIN ALAN BAĞ-KUR LULARIN AYLIKLARI Cevdet CEYLAN* I-GİRİŞ 1479 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu

Detaylı

G E N E L G E 2009-25

G E N E L G E 2009-25 T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Prim Tahsilat Daire Başkanlığı Sayı : B.13.2.SSK.5.01.08.00/ 73-034/121 9.2.2009 Konu : Tarım sigortası primlerinin tahakkuk ve

Detaylı

A- 506 SAYILI KANUNA İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER

A- 506 SAYILI KANUNA İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER 23/10/2007 tarihli ve 26679 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 5698 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile Tarım İşçileri

Detaylı

6111 SAYILI KANUN İLE GETİRİLEN SİGORTA PRİM TEŞVİKİ UYGULAMA ESASLARI

6111 SAYILI KANUN İLE GETİRİLEN SİGORTA PRİM TEŞVİKİ UYGULAMA ESASLARI 6111 SAYILI KANUN İLE GETİRİLEN SİGORTA PRİM TEŞVİKİ UYGULAMA ESASLARI I. GİRİŞ Umut TOPCU * İstihdamın artırılması, işsizliğin azaltılması ve bölgesel gelişmişlik farklarının giderilmesi amacıyla, hükümet

Detaylı

Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış

Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış Türkiye de Sosyal Güvenlik Harcamalarına Tarihsel Bir Bakış Değerlendirme Notu Volkan Yılmaz Dünyadaki sosyal güvenlik reformu eğilimlerine paralel olarak, 2000 li yılların ortasından bu yana ülkemizin

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2014-1

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü GENELGE 2014-1 T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : 24010506/0100602/ 42 15/1/2014 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar GENELGE

Detaylı

SİRKÜLER RAPOR SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI

SİRKÜLER RAPOR SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI SİRKÜLER RAPOR Sirküler Tarihi : 17.01.2014 Sirküler No : 2014 / 4 SGK PRİMİNE ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI Bilindiği üzere Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından milli seviyede tek asgari ücret

Detaylı

Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : A.ARAS Dai. Bşk. V.

Adres : Mithatpaşa Cad. No : 7 Sıhhiye/ANKARA Ayrıntılı Bilgi : A.ARAS Dai. Bşk. V. T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Telefon : 0312 458 71 10 Faks : 0312 432 12 37 1/8 Sayı : 24010506/0100602/ 42 15/1/2014 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst

Detaylı

4447 SAYILI KANUNUN GEÇİCİ 10. MADDESİNDEKİ TEŞVİK- TE ORTALAMA SİGORTALI SAYISININ HESAPLANMASI VE TEŞVİKTEN YARARLANMA

4447 SAYILI KANUNUN GEÇİCİ 10. MADDESİNDEKİ TEŞVİK- TE ORTALAMA SİGORTALI SAYISININ HESAPLANMASI VE TEŞVİKTEN YARARLANMA 4447 SAYILI KANUNUN GEÇİCİ 10. MADDESİNDEKİ TEŞVİK- TE ORTALAMA SİGORTALI SAYISININ HESAPLANMASI VE TEŞVİKTEN YARARLANMA Ersin UMDU * I-GİRİŞ Ülkemizde Kadınların ve gençlerin işgücüne katılımını ve istihdamını

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİM BORÇLARININ YAPILANDIRMA ŞARTLARI

SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİM BORÇLARININ YAPILANDIRMA ŞARTLARI SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİM BORÇLARININ YAPILANDIRMA ŞARTLARI Ekrem TAŞBAŞI * I-GİRİŞ 6385 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanuna Sosyal güvenlik destek prim borçlarının yapılandırılması başlığını taşıyan Geçici

Detaylı

Sirküler Rapor Mevzuat 07.07.2015/130-2 VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI

Sirküler Rapor Mevzuat 07.07.2015/130-2 VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI ÖZET : 1.7.2015-31.12.2015 tarihinden arasında geçerli olmak üzere uygulanacak Gelir Vergisinden istisna

Detaylı

İŞ HUKUKU ve SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI

İŞ HUKUKU ve SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI İŞ HUKUKU ve SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI D E Ğ İ Ş İ M V E DÖNÜŞÜMDE ÖNCÜ ANLAYIŞ İSMMMO AKADEMİ BAŞKANI NDAN Son zamanlarda mevzuatı en sık değişen ve gittikçe karmaşık hale gelen konulardan birini de

Detaylı

27.01.2015/3-1 ÖZET :

27.01.2015/3-1 ÖZET : 27.01.2015/3-1 2015 YILINDA UYGULANACAK PRİME ESAS KAZANÇLARIN ALT VE ÜST SINIRLARI İLE BAZI İŞLEMLERE ESAS TUTARLARA İLİŞKİN 2015/4 SAYILI GENELGE YAYIMLANDI ÖZET : 4857 sayılı İş Kanununun 39 uncu maddesine

Detaylı

UZUN VADELİ SİGORTALAR

UZUN VADELİ SİGORTALAR UZUN VADELİ SİGORTALAR Hedefler Sosyal Güvenlik Sistemindeki Uzun Vadeli Sigortalar ( Malullük, Yaşlılık, Ölüm ile Evlenme ve Cenaze Ödeneği) hakkında bilgi sahibi olacaksınız. 2 Adapazarı Meslek Yüksekokulu

Detaylı

Türkiye de Sosyal Koruma Harcamaları: 2006-2015

Türkiye de Sosyal Koruma Harcamaları: 2006-2015 Ekim 2015 Türkiye de Sosyal Koruma Harcamaları: 2006-2015 Harcama İzleme Güncelleme Notu Nurhan Yentürk STK Eğitim ve Araştırma Birimi tarafından Kamu Harcamalarını İzleme Dizisi kapsamında gençlik, çocuk,

Detaylı

TÜRK-ĐŞ in Görüş ve Önerileri

TÜRK-ĐŞ in Görüş ve Önerileri TÜRK-ĐŞ Türkiye Đşçi Sendikaları Konfederasyonu Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Đle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı Hakkında TÜRK-ĐŞ

Detaylı

6661 SAYILI KANUN İLE GELEN DESTEK ÖDEMESİ Bilecik Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü

6661 SAYILI KANUN İLE GELEN DESTEK ÖDEMESİ Bilecik Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü 6661 SAYILI KANUN İLE GELEN DESTEK ÖDEMESİ Bilecik Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü 6661 Sayılı Kanunun 17 nci Maddesinin Gerekçesi Nedir? Hangi Sigortalılardan Dolayı Destekten Yararlanılabilir? Hangi Sigortalılardan

Detaylı

ENGELLİLER HANGİ KOŞULLARI YERİNE GETİRDİKLERİNDE EMEKLİLİK HAKKINDAN YARARLANABİLİR?

ENGELLİLER HANGİ KOŞULLARI YERİNE GETİRDİKLERİNDE EMEKLİLİK HAKKINDAN YARARLANABİLİR? ENGELLİLER HANGİ KOŞULLARI YERİNE GETİRDİKLERİNDE EMEKLİLİK HAKKINDAN YARARLANABİLİR? Mustafa CERİT 1 1. GIRIŞ Engelliler 2 için çalışabilecek bir iş bulmak ve bulunan bu işi sürekli olarak elde tutmak

Detaylı

SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI YASASI UYARINCA BİRDEN ÇOK DOSYADAN GELİR/AYLIK ALMA HAKKININ DOĞMASI

SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI YASASI UYARINCA BİRDEN ÇOK DOSYADAN GELİR/AYLIK ALMA HAKKININ DOĞMASI TÜRKİYE İŞÇİ SENDİKALARI KONFEDERASYONU SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI YASASI UYARINCA BİRDEN ÇOK DOSYADAN GELİR/AYLIK ALMA HAKKININ DOĞMASI Celal TOZAN TÜRK-İŞ Sosyal Güvenlik Danışmanı SOSYAL

Detaylı

DESTEK DOKÜMANI. 5510 SAYILI KANUNUN GETĐRDĐĞĐ DEĞĐŞĐKLĐKLER ve ĐK(ĐK/Tiger2Bordro/GoBordro/Bordro/TigerBordro) ÜRÜNLERĐNE ETKĐLERĐ

DESTEK DOKÜMANI. 5510 SAYILI KANUNUN GETĐRDĐĞĐ DEĞĐŞĐKLĐKLER ve ĐK(ĐK/Tiger2Bordro/GoBordro/Bordro/TigerBordro) ÜRÜNLERĐNE ETKĐLERĐ 5510 SAYILI KANUNUN GETĐRDĐĞĐ DEĞĐŞĐKLĐKLER ve ĐK(ĐK/Tiger2Bordro/GoBordro/Bordro/TigerBordro) ÜRÜNLERĐNE ETKĐLERĐ Sosyal güvenlik reformu kapsamında 5510 sayılı kanun 01.10.2008 tarihinden itibaren yürürlüğe

Detaylı

VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDEN İSTİSNA SINIRI

VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDEN İSTİSNA SINIRI VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDEN İSTİSNA SINIRI Özet: 01.01.2015 30.06.2015 ile 01.07.2015 31.12.2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere uygulanacak

Detaylı

SİRKÜLER NO: POZ - 2008 / 53 İSTANBUL, 08.07.2008

SİRKÜLER NO: POZ - 2008 / 53 İSTANBUL, 08.07.2008 SİRKÜLER NO: POZ - 2008 / 53 İSTANBUL, 08.07.2008 01.07.2008 Tarihinden İtibaren, İşverenlerin 50 veya Daha Fazla İşçi Çalıştırdıkları İş Yerlerinde Çalıştırmaları Gereken Özürlü, Eski Hükümlü ve Terör

Detaylı

TORBA KANUNDAKİ İSTİHDAM TEŞVİKLERİ

TORBA KANUNDAKİ İSTİHDAM TEŞVİKLERİ TORBA KANUNDAKİ İSTİHDAM TEŞVİKLERİ TEŞVİK NEDİR Sosyal Güvenlik Kurumu yada diğer Kamu Kuruluşları (İş-Kur, Hazine, vb) tarafından sağlanan teşviklerden anlaşılması gereken işverenin daha az prim ödemek

Detaylı

ASGARİ ÜCRET. 2014 yılında dönemler itibariyle uygulanacak asgari ücret tarifesi aşağıdaki gibidir.

ASGARİ ÜCRET. 2014 yılında dönemler itibariyle uygulanacak asgari ücret tarifesi aşağıdaki gibidir. ASGARİ ÜCRET 2014 yılında dönemler itibariyle uygulanacak asgari ücret tarifesi aşağıdaki gibidir. A- 2014 YILINDA UYGULANACAK ASGARİ ÜCRET TUTARLARI 4857 sayılı İş Kanunu nun 39 uncu maddesi uyarınca,

Detaylı

Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü

Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü EN YOKSUL KESİM İÇİN SOSYAL YARDIM İSTİHDAM BAĞLANTISININ AKTİFLEŞTİRİLMESİ Aziz YILDIRIM Genel Müdür Mevcut Durum Faaliyetler Projeler MANTIKSAL ÇERÇEVE Sosyal Yardımlar-İstihdam

Detaylı

KOOPERATİFLERE YÖNELİK HİBE DESTEĞİ

KOOPERATİFLERE YÖNELİK HİBE DESTEĞİ Karınca Dergisi, Ekim 2014, Sayı:934 KOOPERATİFLERE YÖNELİK HİBE DESTEĞİ 1. GİRİŞ Kooperatifler, ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını karşılamak

Detaylı

SİRKÜLER 2008/19. : İş ve SSK Kanunundaki Son Değişiklikler

SİRKÜLER 2008/19. : İş ve SSK Kanunundaki Son Değişiklikler SİRKÜLER 2008/19 SİRKÜLERİN Tarihi : 28.05.2008 Konusu : İş ve SSK Kanunundaki Son Değişiklikler Mevzuat : 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu (R.G: 08.09.1999/ 23810) 4857 Sayılı İş Kanunu (R.G:10.06.2003/

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.13.2.SGK.0.10.04.00/73-031/ 65 24/1/2012 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar

Detaylı

Endüstri İlişkileri Kapsamında

Endüstri İlişkileri Kapsamında Endüstri İlişkileri Kapsamında Mevzuattaki Değişiklikler Haziran-Temmuz 2009 Dönemi Hazırlayan: Av. Füsun GÖKÇEN 05 Haziran 2009 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumu Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü Sigortalı

Detaylı

İŞSİZLİK SİGORTASI HİZMETLERİ. İşsizlik Sigortası Ödemeleri

İŞSİZLİK SİGORTASI HİZMETLERİ. İşsizlik Sigortası Ödemeleri İŞSİZLİK SİGORTASI HİZMETLERİ Kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalan sigortalılardan; hizmet akdinin sona erdiği tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içinde İŞKUR birimlerine veya elektronik ortamda

Detaylı

DİPNOT YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD.ŞTİ.

DİPNOT YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD.ŞTİ. 02 Mart 2011 SİRKÜLER NO: 2011 / 14 Konu: 4447, 4817 ve 4857 sayılı Kanunlarda 6111 sayılı Kanunla yapılan düzenlemeler Torba yasa olarak bilinen, 6111 sayılı Kanunla, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu,

Detaylı

Umut Oran Basın Açıklaması 30.9.2012. AKP nin Sağlıkta Dönüşüm ü, kara deliğe dönüştü: BÜTÇEDE SOSYAL GÜVENLİK ALARMI!...

Umut Oran Basın Açıklaması 30.9.2012. AKP nin Sağlıkta Dönüşüm ü, kara deliğe dönüştü: BÜTÇEDE SOSYAL GÜVENLİK ALARMI!... Umut Oran Basın Açıklaması.9.22 AKP nin Sağlıkta Dönüşüm ü, kara deliğe dönüştü: BÜTÇEDE SOSYAL GÜVENLİK ALARMI!... Sağlık sistemini piyasalaştırarak yandaş sermayeye para pompalayan AKP nin son yıllarda

Detaylı

TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 1 SUNUM PLANI İşe Yerleştirme Hizmetleri İstihdam Teşvikleri Kısa Çalışma Ödeneği 2 İŞE YERLEŞTİRME HİZMETLERİ 3 İŞE YERLEŞTİRME HİZMETLERİ İş arayanların kayıtlarının

Detaylı

Biz de yazımızda bunu irdeleyelim, yani vergi aslında af olur mu sorusunun cevabını irdeleyelim istedik.

Biz de yazımızda bunu irdeleyelim, yani vergi aslında af olur mu sorusunun cevabını irdeleyelim istedik. Vergi barışı, Hazine'ye varlık barışından daha çok gelir getirir 23.11.2009 Bumin Doğrusöz Geçen günlerde yine vergi affı dedikoduları çıktı. Bu arada bir toplantıda Maliye Bakanı, vergide af olmayacağını

Detaylı

Türkiye işçi Sendikaları Konfederasyonu

Türkiye işçi Sendikaları Konfederasyonu TÜRK-ĐŞ Türkiye işçi Sendikaları Konfederasyonu Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Đle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarılarının Diğer

Detaylı

İKİLİ SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMELERİ: TÜRKİYE HOLLANDA SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMESİ ÖRNEĞİNDE BİR DEĞERLENDİRME. Yrd. Doç. Dr. S.

İKİLİ SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMELERİ: TÜRKİYE HOLLANDA SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMESİ ÖRNEĞİNDE BİR DEĞERLENDİRME. Yrd. Doç. Dr. S. İKİLİ SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMELERİ: TÜRKİYE HOLLANDA SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMESİ ÖRNEĞİNDE BİR DEĞERLENDİRME Yrd. Doç. Dr. S. Alp LİMONCUOĞLU İzmir, Mayıs - 2015 İKİLİ SOSYAL GÜVENLİK SÖZLEŞMELERİ: TÜRKİYE

Detaylı

SGK İŞVEREN PRİM TEŞVİKİ (6111 sayılı kanuna göre);

SGK İŞVEREN PRİM TEŞVİKİ (6111 sayılı kanuna göre); SGK İŞVEREN PRİM TEŞVİKİ (6111 sayılı kanuna göre); Bilindiği üzere, Kurumumuzun kuruluş amaçlarından biri de istihdamın korunmasına, geliştirilmesine, yaygınlaştırılmasına ve işsizliğin önlenmesi faaliyetlerine

Detaylı

TÜRKİYE NİN STRATEJİK VİZYONU PROJESİ

TÜRKİYE NİN STRATEJİK VİZYONU PROJESİ İÇİNDEKİLER TÜRKİYE NİN STRATEJİK VİZYONU 2023 PROJESİ - SEKTÖREL PERSPEKTİF - STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) SOSYAL GÜVENLİK VE SİVİL TOPLUM ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR SOSYAL POLİTİKALAR VE SOSYAL GÜVENLİK

Detaylı

Mevzuatında. Son Yenilikler. fettişi 26.08.2009 1

Mevzuatında. Son Yenilikler. fettişi 26.08.2009 1 Çalışma Mevzuatında Son Yenilikler Dr. Ö.. Hakan ÇAVUŞ Sosyal Güvenlik G Kurumu Başmüfetti fettişi 26.08.2009 1 Yeni bir uygulama daha İşverenlere Verilen Devlet Yardımı, Teşvik ve Desteklerde Sosyal Güvenlik

Detaylı

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü

T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü Sayı : B.13.2.SGK.0.10.04.00/73-031/93 23/1/2013 Konu : Prime esas kazançların alt ve üst sınırları ile bazı işlemlere esas tutarlar

Detaylı

AR&GE BÜLTEN. Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar

AR&GE BÜLTEN. Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar Ülkemizde Vergi Gelirleri ve Yeni Uygulamalar Hande UZUNOĞLU Vergi, yüzyıllar boyunca devletlerin en önemli ve sağlam gelir kaynakları olmuştur. Geçmiş zamanda kimi hükümdarlıklarda halkın üzerine koyduğu

Detaylı

Sirküler no: 019 İstanbul, 10 Şubat 2009

Sirküler no: 019 İstanbul, 10 Şubat 2009 Sirküler no: 019 İstanbul, 10 Şubat 2009 Konu: Kısa çalışma ve kısa çalışma ödeneği uygulaması. Özet: İşsizlik Sigortası Kanunu nun ek 2. maddesinin uygulanmasına ilişkin olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik

Detaylı

Emekliler Gelecek Stratejileri Konferansı

Emekliler Gelecek Stratejileri Konferansı Emekliler Gelecek Stratejileri Konferansı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANI FATİH ACAR: -EMEKLİLERİMİZİN, EMEKLİLİK HAKLARINI EN İYİ ŞEKİLDE KULLANABİLMELERİ DEVLETİN ÖNDE GELEN GÖREVLERİ ARASINDADIR -EMEKLİLERİMİZ

Detaylı

Endüstri İlişkileri Kapsamında

Endüstri İlişkileri Kapsamında çimento işveren ocak 2010 Endüstri İlişkileri Kapsamında Mevzuattaki Değişiklikler Ekim-Kasım-Aralık 2009 Dönemi Hazırlayan: Av. Füsun GÖKÇEN 22 Ekim 2009 tarih ve 27384 sayılı Resmi Gazete de Çevre Denetimi

Detaylı

ARTAN HİSSE BULUNMASI KOŞULUNDA MEVZUATTA YAPILAN DEĞİŞİKLİKTEN DOLAYI UYGULAMADA YAŞANAN SORUNLAR

ARTAN HİSSE BULUNMASI KOŞULUNDA MEVZUATTA YAPILAN DEĞİŞİKLİKTEN DOLAYI UYGULAMADA YAŞANAN SORUNLAR ARTAN HİSSE BULUNMASI KOŞULUNDA MEVZUATTA YAPILAN DEĞİŞİKLİKTEN DOLAYI UYGULAMADA YAŞANAN SORUNLAR Süleyman TUNÇAY * I-GİRİŞ: Ölüm geliri ve ölüm aylığı, bağlandığı sigorta kolunun niteliğine göre ölen

Detaylı

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Recep Kapar Muğla Üniversitesi recepkapar@sosyalkoruma.net www.sosyalkoruma.net Sosyal Güvenlik Harcamaları Yüksek Değildir Ülke İsveç Fransa Danimarka Belçika

Detaylı

İlgili olduğu maddeler : Gelir Vergisi Kanunu Madde 22, 40, 63, 75, 86, 89, 94 4697 Sayılı Kanun Geçici Madde 1. Verilmesini Gerektiren Gelirler

İlgili olduğu maddeler : Gelir Vergisi Kanunu Madde 22, 40, 63, 75, 86, 89, 94 4697 Sayılı Kanun Geçici Madde 1. Verilmesini Gerektiren Gelirler Bireysel emeklilik sistemi ve diğer şahıs sigortalarına ödenen katkı payı ve primlerin matrahın tespitinde indirimi ve elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi anlatılmıştır. Tarih 13/08/2003 Sayı GVK-3/2003-3/Bireysel

Detaylı

Türkiye de Özel Sağlık Sigortası

Türkiye de Özel Sağlık Sigortası Türkiye de Özel Sağlık Sigortası Dünya da ekonomi ve sağlık sektörü açısından gelişmişliğin bir göstergesi olan ve gelişmiş ülkelerde neredeyse nüfusun büyük bölümüne sirayet eden Özel Sağlık Sigortalı

Detaylı

EMEKLİLERİN TEKRAR ÇALIŞMASI HALİNDE ALMAKTA OLDUKLARI AYLIKLARI KESİLİR Mİ?

EMEKLİLERİN TEKRAR ÇALIŞMASI HALİNDE ALMAKTA OLDUKLARI AYLIKLARI KESİLİR Mİ? EMEKLİLERİN TEKRAR ÇALIŞMASI HALİNDE ALMAKTA OLDUKLARI AYLIKLARI KESİLİR Mİ? Kemal AKYOL * I.GİRİŞ Sosyal Güvenlik Kurumlarından gelir veya aylık almakta iken çalışma hayatına atılmak isteyen emeklilerimiz

Detaylı

SON DÜZENLEMELERLE UYGULAMALI İŞ HUKUKU VE SOSYAL SİGORTALAR MEVZUATI İLE ÜCRET HESAP PUSULASI (BORDRO) BİLGİLENDİRMESİ

SON DÜZENLEMELERLE UYGULAMALI İŞ HUKUKU VE SOSYAL SİGORTALAR MEVZUATI İLE ÜCRET HESAP PUSULASI (BORDRO) BİLGİLENDİRMESİ SON DÜZENLEMELERLE UYGULAMALI İŞ HUKUKU VE SOSYAL SİGORTALAR MEVZUATI İLE ÜCRET HESAP PUSULASI (BORDRO) BİLGİLENDİRMESİ (25.02.2011 tarih ve 27857 sayılı 1. Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan 13.02.2011

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

Sayı: Rehber.2015/016 Ankara, 20.03.2015. Konu: Sigorta Prim Teşviklerinden Geriye Yönelik Yararlanma Talepleri Hk.

Sayı: Rehber.2015/016 Ankara, 20.03.2015. Konu: Sigorta Prim Teşviklerinden Geriye Yönelik Yararlanma Talepleri Hk. Sayı: Rehber.2015/016 Ankara, 20.03.2015 Konu: Sigorta Prim Teşviklerinden Geriye Yönelik Yararlanma Talepleri Hk. Sigorta primi teşviklerine ilişkin gerek 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık

Detaylı

KAYIT DIŞI İSTİHDAM VE SOSYAL GÜVENLİK

KAYIT DIŞI İSTİHDAM VE SOSYAL GÜVENLİK KAYIT DIŞI İSTİHDAM VE SOSYAL GÜVENLİK M. Kemal OKTAR * Sosyal Güvenlik Hukuku bakımından kayıt dışı istihdam olgusu; 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu ve 2821 sayılı Sendikalar

Detaylı

6111 SAYILI TORBA KANUNDAKİ DÜZENLEMEYLE BİRLİKTE İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNUNDA YER ALAN İSTİHDAM TEŞVİKİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELER

6111 SAYILI TORBA KANUNDAKİ DÜZENLEMEYLE BİRLİKTE İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNUNDA YER ALAN İSTİHDAM TEŞVİKİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELER 6111 SAYILI TORBA KANUNDAKİ DÜZENLEMEYLE BİRLİKTE İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNUNDA YER ALAN İSTİHDAM TEŞVİKİNE İLİŞKİN DÜZENLEMELER Raşit ULUBEY* I-BAŞLANGIÇ : 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu gereğince

Detaylı

DUYURU: 07.11.2014/29

DUYURU: 07.11.2014/29 DUYURU: 07.11.2014/29 11.09.2014 tarihli Resmi Gazete de yayımlanan 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına

Detaylı

İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ

İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ Ramazan YILDIZ İSTANBUL SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRÜ 6385 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR VE GSS KANUNU İLE

Detaylı

GENEL SAĞLIK SİGORTASI UYGULAMASI VE GELİR TESTİ

GENEL SAĞLIK SİGORTASI UYGULAMASI VE GELİR TESTİ GENEL SAĞLIK SİGORTASI UYGULAMASI VE GELİR TESTİ Gelir Testi nasıl başladı, kimler muaf? Sosyal Güvenlik Reformu ile tüm vatandaşların sağlık güvencesi kapsamına alınması 1 Ocak 2012 tarihinde başladı.

Detaylı

Belediyesi Başkan Danışmanlarının Sosyal Güvenliği

Belediyesi Başkan Danışmanlarının Sosyal Güvenliği Mahmut ÇOLAK SGK, Müfettiş TBB, Personel ve Yazı İşleri Müdürü mahmutcolak44@gmail.com 1. GİRİŞ Belediyelerde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında memurlar, 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİĞE İLİŞKİN TABAN VE TAVAN ÜCRETLER

SOSYAL GÜVENLİĞE İLİŞKİN TABAN VE TAVAN ÜCRETLER SOSYAL GÜVENLİĞE İLİŞKİN TABAN VE TAVAN ÜCRETLER A- 2014 YILINDA UYGULANACAK ASGARİ ÜCRET TUTARLARI 4857 sayılı İş Kanunu nun 39 uncu maddesi uyarınca, iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında

Detaylı

Sirküler Rapor 06.01.2014/29-1 ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ

Sirküler Rapor 06.01.2014/29-1 ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ Sirküler Rapor 06.01.2014/29-1 ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ ÖZET : 2014 yılında uygulanacak asgari ücret ve sosyal güvenlikle ilgili taban ve tavan ücret hesaplamaları

Detaylı

Özürlülerin. Sosyal Güvenlik. Özürlülerin Emeklilik

Özürlülerin. Sosyal Güvenlik. Özürlülerin Emeklilik Özürlülerin Sosyal Güvenlik Özürlülerin Emeklilik Şartları Hakları 02 GİRİŞ Sosyal güvenlik uygulamalarında, sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanan ve işe başladığı tarihten önce malül olan

Detaylı

İZMİR SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ

İZMİR SOSYAL GÜVENLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ 6645 SAYILI KANUNLA 5510 SAYILI KANUNDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER Kurumdan aylık alanlardan 4/b kapsamında çalışanların SGDP Primi oranı düşürüldü Kurumdan aylık ve gelir almakta iken 4/ b kapsamında çalışmağa

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2014 YILI PROGRAMI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 11 EKİM 2013 İÇİNDEKİLER GENEL

Detaylı

Sirküler Rapor Mevzuat 04.01.2016/13-1 ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ

Sirküler Rapor Mevzuat 04.01.2016/13-1 ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ Sirküler Rapor Mevzuat 04.01.2016/13-1 ASGARİ ÜCRET VE SOSYAL GÜVENLİKLE İLGİLİ TABAN VE TAVAN ÜCRETLERİ ÖZET : 2016 yılında uygulanacak asgari ücret ve sosyal güvenlikle ilgili taban ve tavan ücret hesaplamaları

Detaylı

Milletvekillerine mektup yazdı

Milletvekillerine mektup yazdı Milletvekillerine mektup yazdı 05 Nisan 2011 11:05 Kamu Harcamalarını İzleme Platformu, gözlem sonuçlarını milletvekillerine gönderdiği mektupla paylaştı. Paylaş İki yıldır kamu harcamalarını izleyen 52

Detaylı

Sirküler Rapor 15.01.2014/33-1 2014 YILINDA VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI

Sirküler Rapor 15.01.2014/33-1 2014 YILINDA VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI Sirküler Rapor 15.01.2014/33-1 2014 YILINDA VERGİDEN İSTİSNA KIDEM TAZMİNATI, ÇOCUK YARDIMI VE AİLE YARDIMI İÇİN YAPILAN ÖDEMELERDE İSTİSNA SINIRI ÖZET : 1.1.2014-31.12.2014 tarihleri arasında geçerli

Detaylı

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012

T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI GENEL EKONOMİK HEDEFLER VE YATIRIMLAR 2012 17 EKİM 2011 İÇİNDEKİLER GENEL EKONOMİK HEDEFLER Sayfa: TABLO 1: Makroekonomik Büyüklüklerdeki Gelişmeler... 3 TABLO 2: Kaynaklar-Harcamalar

Detaylı

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1 EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER 1 3 M A R T 2 0 1 4, P E R Ş E M B E Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1948 DEKİ EKONOMİK DURUM 2 TABLO I Ülke ABD Doları Danimarka 689 Fransa 482 İtalya

Detaylı

Danıştayın yürütmesini durduğu konular: 1. Mesai dışı çalışma,

Danıştayın yürütmesini durduğu konular: 1. Mesai dışı çalışma, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik Hakkında Danıştay 11.Daire nin Esas No 2013/1812 Sayılı Kararı ve Yürütmeyi Durdurma Kararına

Detaylı

YATIRIM İNDİRİMİ İSTİSNASINI KALDIRAN GVK NUN GEÇİCİ 69.MADDESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

YATIRIM İNDİRİMİ İSTİSNASINI KALDIRAN GVK NUN GEÇİCİ 69.MADDESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ YATIRIM İNDİRİMİ İSTİSNASINI KALDIRAN GVK NUN GEÇİCİ 69.MADDESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu yazımızda, yatırım indirimi istisnasını 1.1.2006 tarihinden itibaren uygulamadan kaldıran 5479 sayılı Gelir Vergisi

Detaylı

SUNUM PLANI I. MALULLÜK, YAŞLILIK VE ÖLÜM SİGORTALARI PRİM ORANININ İŞVEREN HİSSESİNDEN YAPILAN BEŞ PUANLIK İNDİRİM UYGULAMASI

SUNUM PLANI I. MALULLÜK, YAŞLILIK VE ÖLÜM SİGORTALARI PRİM ORANININ İŞVEREN HİSSESİNDEN YAPILAN BEŞ PUANLIK İNDİRİM UYGULAMASI İSTİHDAM TEŞVİKLERİ SUNUM PLANI I. MALULLÜK, YAŞLILIK VE ÖLÜM SİGORTALARI PRİM ORANININ İŞVEREN HİSSESİNDEN YAPILAN BEŞ PUANLIK İNDİRİM UYGULAMASI II. ÖZÜRLÜ İŞÇİ ÇALIŞTIRANLARA YÖNELİK İSTİHDAM TEŞVİKİ

Detaylı

T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI. İLGİ: 07.07.2005 günlü, A.01.0.GNS.0.10.00.02-10376/31448 sayılı yazınız.

T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI. İLGİ: 07.07.2005 günlü, A.01.0.GNS.0.10.00.02-10376/31448 sayılı yazınız. T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI SAYI : B.01.0.KKB.01-18/A-14-2005-611 22 / 07 / 2005 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA İLGİ: 07.07.2005 günlü, A.01.0.GNS.0.10.00.02-10376/31448 sayılı yazınız. Türkiye Büyük

Detaylı