YENİ PETROL YASASI NE GETİRECEK

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YENİ PETROL YASASI NE GETİRECEK"

Transkript

1 HAZAR STRATEJİ ENSTİTÜSÜ YAYINIDIR MAYIS 2013 SAYI: 06 YENİ PETROL YASASI NE GETİRECEK Yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı ile Türkiye kendi kaynaklarını arayıp bulmak, kendi potansiyelini ortaya çıkarmak için düğmeye bastı. ASTANA FORUMA GÜN SAYIYOR minsk grubu süreci nasıl yönetiyor? Türkmenistan da At Bayramı Coşkusu www. hazarworld.com yayında

2 CHOICE FOR ENERGY OF TURKEY S TOMORROW Turkey s largest private natural gas importer. With its PNG and LNG portfolio, supplies major industrial customers and cities throughout the country.

3 ÖNSÖZ YÖNETİM İmtiyaz Sahibi Hazar Strateji Enstitüsü Adına Haldun YAVAŞ Genel Yayın Yönetmeni Gökhan ÇAY Yayınlar Direktörü Selma AYDIN (Sorumlu) EDİTÖR Hande Yaşar ÜNSAL Yayın Kurulu Mesut ÜLKER Efgan NİFTİYEV Soykan BEKTAŞ Zeynep KAPTAN Ferahşan YAPRAK GenÇkaya Harika BALAY haldun yavaş Hazar Strateji Enstitüsü Genel Sekreter İLETİŞİM Veko Giz Plaza, Maslak Meydan Sok. No:3 Kat:4 Daire Maslak, Şişli / İstanbul - TÜRKİYE Tel: Faks: yayın YÖNETİM Merhabalar, Yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı ile Türkiye içerisindeki petrol kaynaklarının ekonomiye kazandırılmasının önü açılmış olacak. Petrolün aranması, üretimi, iletimi, rafinajı, depolanması ve toptan satışı ile ilgili konuları kapsayan 59 yaşındaki Türk Petrol Kanunu Tasarısı nın arama ve üretim dışındaki tüm kısımları zaman içerisinde güncellenmişti. Bürokrasiyi minimize eden yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı ile hisse devir işlemleri Bakanlar Kurulu na bağlanarak milli menfaatlerin korunmasında yüksek hassasiyet gösterilmiş oluyor. Tüm yatırımcılara her sahada çalışma yapabilme imkanı ve süresi tanıyan yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı ayrıca vergi üst limiti güvencesi de getiriyor. Böylece daha çok yatırım teşvik edilmiş olurken tüm firmalar için eşit ve rekabetçi ortam sağlanmış oluyor. Günümüzde ruhsatı bulunan alanların sadece %20 sinde arama yapılabiliyorken sonuç odaklı yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı ile bu oranın %90 lara ulaşılması bekleniyor. Yeni kanun ile yatırım yapılmasını sağlamak üzere şirketlerin ruhsat kapsamında taahhüt ettikleri ve teminata bağlanan sondaj yükümlülükleri dahil her türlü saha faaliyetlerini yerine getirme şartı aranıyor. Mevcut Petrol Kanunu ile firmalar herhangi bir sondaj faaliyeti yapmadan yıllarca ruhsatı ellerinde tutabiliyorlardı. Ancak yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı na göre iki yıl üst üste çalışma yapmayan şirketin teminatı Hazine ye devrediliyor ve ruhsatı iptal oluyor. Böylelikle mali gücü yüksek firmaların ruhsat tekeli oluşturmasının önüne geçilmiş oluyor. Ülkemizin uluslararası alanda rekabet gücünü arttıracak tarihi bir öneme sahip olan yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı nı bu sayımızda kapak konusu olarak detaylıca inceledik. Analiz sayfalarımızda, Hazar Bölgesi ülkelerinden geniş bir katılımcı yelpazesine ev sahipliği yapan Dünya Ekonomik Forumu na konuk olduk ve bölge genelinde Türkçenin kullanımının giderek yaygınlaşmasına değindik. Azerbaycan APA Ajansı Genel Müdürü Nurşen Guliyev in yazısıyla Minsk Grubu nun bölgedeki meselelere ilişkin tutumunu değerlendirdik. Türkiye-Azerbaycan ilişkileri, Karabağ sorunu ve daha birçok konuyu Azerbaycan ın Ankara Büyükelçisi Faig Bağırov ile yaptığımız röportajda ele aldık. Türkmenistan At Bayramı münasebetiyle, Orta Asya Türk kültürünün sembollerinden biri sayılan Ahal Teke atlarını inceledik. Kültür-Sanat sayfalarımızda 2013 yılının Türk Dünyası Kültür Başkenti seçilen Eskişehir i, rota bölümünde ise Hazar a kıyısı olan beş ülkeyi ziyaret ettik. Bir sonraki sayıda görüşmek dileğiyle YAYIN GRUBU BAŞKANI Serkan ÜNAL GRUP KOORDİNATÖRÜ Mehmet Mücahid DEMİR FİNANS KOORDİNATÖRÜ Selim KARA genel yayın yönetmeni Serdar TURAN ÖZEL PROJELER DİREKTÖRÜ Emin GÖRGÜN EDİTÖRLER Aynur ŞENOL ALTUN Mehmet E. ELGİN Can GÜRSU Nesrin KOÇASLAN E. Melek CEVAHİROĞLU Hülya KESKİN SANAT YÖNETMENİ Özkan ORAL YARDIMCI SANAT YÖNETMENİ Mehtap KAPLAN Pınar GÜVEN Ahmet ÇELİK FOTOĞRAF EDİTÖRÜ Şeref YILMAZ KATKIDA BULUNANLAR Elnur KULIYEV Can CENGİZ Gizem GÜZEY Güzin GÜZEY Özbekistan Büyükelçiliği İnfomag Yayıncılık Bilişim Tanıtım ve Organizasyon Hizmetleri Ltd. Şti Ebulula Mardin Cad. 4. Gazeteciler Sitesi A-8 /1 Akatlar-Levent / İSTANBUL Tel: (0212) Faks: (0212) BASKI Bilnet Matbaacılık Biltur Basım Yay. ve Hiz. A.Ş. Dudulu Organize Sanayi Bölgesi 1.Cadde No: 16 Esenkent Ümraniye İSTANBUL Tel: Yayın Türü Yaygın Yerel Süreli Yayın Süresi / Dili Aylık / Türkçe İLETİŞİM NİSAN 2013 SAYI 05 1

4 içindekiler KISA KISALAR 04 KAPAK 12 Lavrov un Türkiye ziyareti Türkmenistan ekonomisi yüzde 9,2 büyüdü Kazakistan uranyum üretimini artıracak LUKOIL, Irak ta 150 bin varil petrol üretmeyi planlıyor AJANDA Uluslararası Özbekistan Petrol ve Gaz Fuarı (OGU) 17. Uluslararası Rusya Madencilik Fuarı ve Konferansı 4. Türkmenistan Gaz Kongresi (TGS) Power KazIndustry 2013 YENİ PETROL YASASI NE GETİRECEK? Meclis Komisyonu ndan geçen yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı, Türkiye nin enerji alanındaki vizyonunu yeniden düzenliyor. Türkiye, yasa ile beraber Doğu Akdeniz deki petrol ve gaz rezervlerini daha efektif kullanmayı hedefliyor. Türkiye potansiyelini ortaya çıkarmak için düğmeye basıyor. HABER ANALİZ 08 Güney Kıbrıs Rum Kesimi ndeki kriz Rusya yı nasıl etkiledi? Avrupa da doğal gaz dengeleri değişirken 2

5 20 ANALİZ DÜNYA EKONOMİK FORUMU BAKÜ deydi Bakü de düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu nda Güney Kafkasya ve Orta Asya ülkelerindeki istikrar, enerji, ulaşım ve ticaret alanındaki gelişmeler değerlendirildi. 34 ANALİZ minsk grubu süreci nasil yönetiyor? Minsk Grubu bölgenin sorunlarına çare bulmakta zorlanıyor. Senelerdir görüşmelerde herhangi bir ilerleme sağlanamazken, uluslararası kamuoyu da sorunların çözümü için herhangi bir adım atmıyor. LIFE STYLE TÜRKMENİSTAN At Bayramı Coşkusu At, tarih boyunca özellikle Orta Asya Türkleri için kültürün en değerli sembollerinden biri sayıldı. At Bayramı ile bu kıymetli hayvana hak ettiği değer veriliyor RÖPORTAJ Kardeşlik TANAP ile taçlandı Azerbaycan ın Ankara Büyükelçisi Faig Bağırov ile Türkiye- Azerbaycan ilişkilerini, ortak enerji projelerini ve Karabağ sorununu konuştuk. ANALİZ 32 ASTANA FORUMA GÜN SAYIYOR Küresel ekonominin kalbi Mayıs ayında Astana da atacak. VI. Astana Ekonomik Forumu dünya liderlerini ağırlayacak. Nobel ödüllü ekonomistler forumda dünya ekonomisinin geleceği konusunda beyin fırtınası yapacak. LIFE STYLE 38 RUS KÜLTÜRÜNÜN RENKLERİ İSTANBUL DAYDI Rus Kültürü Festivali, Türk-Rus Kültür Vakfı önderliğinde iki ülkenin kültür bakanlıklarının desteğiyle Nisan tarihleri arasında İstanbul da düzenlendi. 42 MARKA DondurmaDa Bir Türk Markası Mado Dondurma Genel Koordinatörü Mehmet Sait Yılmazoğlu Mado nun gelecek vizyonunu Hazar World e değerlendirdi. KÜLTÜR SANAT TÜRK DÜNYASININ YENİ kültür BAŞKENTİ Eskişehir Muhteşem dokusu, hızlı bir değişim geçiren yüzü ile Eskişehir, Anadolu dan Orta Asya ya uzanan geniş Türk coğrafyasının yeni kültür başkenti seçildi. ROTA 60 GEZGİN GÖZÜYLE HAZAR DÜNYASI Hazar ın batısındaki Azerbaycan dan başlayarak yapacağımız iki haftalık bir rota kapsamında, Hazar a komşu beş ülkeyi gezeceğiz. MAYIS 2013 SAYI 06 3

6 KISA KISALAR Lukoil, Irak ta 150 bin varil petrol üretmeyi planlıyor Rusya nın en büyük özel petrol şirketi Lukoil, Irak ın Batı Kurna-2 sahasında 2014 e kadar günde 150 bin varil petrol üretmeyi planlıyor. Batı Kurna-2 petrol sahası 14 milyar varil rezerviyle dünyanın ikinci en büyük petrol yatağı konumunda. Lavrov un Türkiye ziyareti Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, 17 Nisan da İstanbul a gelerek Türkiye-Rusya Üst Düzey İşbirliği Konseyi nin alt organı olan Ortak Stratejik Planlama Grubu toplantısına katıldı. Dışişleri Bakanı Davutoğlu ile bir araya gelen Lavrov, Suriye konusunda mesajlar verdi. Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Suriye de savaşan herkesin ön koşulsuz silahı bırakmasını istememiz öncelikli olmalı. Esad ın gitmesi, iktidarın değişmesi öncelik olması durumunda bunun bedelini masum insanlar ödeyecektir dedi. Türkmenistan ekonomisi yüzde 9,2 büyüdü Kazakistan uranyum üretimini artıracak Kazakistan, 2017 yılına kadar uranyum üretimini yıllık 25 bin tona çıkarmayı hedefliyor. Dünyanın en büyük ikinci uranyum rezervlerine sahip ülke konumunda olan Kazakistan, 2012 yılında ton uranyum üretimi gerçekleştirdi. Kazakistan, bu yıl ton, 2017 yılında ton uranyum üretmeyi planlıyor. Türkmenistan ekonomisi 2013 yılının ilk çeyreğinde yüzde 9,2 oranında büyüme kaydetti. Maliyeden Sorumlu Devlet Başkan Yardımcısı Annamuhammet Goçiyev ilk 3 ayda ülkede dış ticaret hacminin 5 milyar 421 milyon doları bulduğunu belirtti. Türkmenistan da faaliyet gösteren Türk inşaat şirketleri de yılın ilk çeyreğinde 3 milyar dolarlık projeleri üstlendi. İran dan Hazar için işbirliği çağrısı Avrasya nın en önemli jeopolitik bölgesi olan Hazar ın hukuki statüsünün belirlenmesine yönelik çalışmalar sürüyor. Hazar a kıyısı olan ülkelerin temsilcileri, İran ın başkenti Tahran da toplandı. Toplantıya katılan İran Dışişleri Bakanı Ali Ekber Salihi, Hazar Denizi sorunlarını çözmek için işbirliğinin tek yol olduğunu söyledi. Salihi, bölge ülkelerinin çabasıyla Hazar Denizi nde güven ve istikrarın uzun süre devam edeceğine, deniz kaynaklarının gereken biçimde korunacağına inancının tam olduğunu belirtti. Önümüzdeki dönemde bu konuda Rusya da liderler seviyesinde bir toplantı daha yapılması öngörülüyor. 4

7 Astana-Almatı 5 saate inecek Dünya askeri harcamaları kıstı; Türkiye, Rusya ve Çin ise artırdı Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü 2012 deki askeri harcamalara ilişkin raporunu açıkladı. Dünyada askeri harcamalar geçen yıla göre yüzde 0,5 azalarak 1,75 trilyon dolara geriledi. ABD bir önceki yıla göre askeri harcamalarını yüzde 6 azalttı. Buna karşın ABD, 682 milyar dolarla bu konuda dünya lideri olmaya devam etti. Askeri harcamalarda ikinci sırada yer alan Çin, 2012 de yüzde 7,8 artışla harcamalarını 166 milyar dolara çıkardı. Üçüncü sırada yer alan Rusya nın askeri harcamaları yüzde 16 artışla 90,7 milyar dolara yükseldi. Türkiye de askeri harcamalarını yüzde 1,2 artırdı. Türkiye askeri harcamalar açısından 18,2 milyar dolarlık rakamla ilk 15 inci sırada yer aldı. Orta Asya da şimdilik sadece Özbekistan da bulunan hızlı tren seferleri 2017 de Kazakistan da da devreye girecek. Almatı-Astana arasında yapımına bu sene başlanan yeni tren yolu, iki kent arası yolculuğu 5 saate indirecek. Hızlı tren uçakla rekabet edecek. Anadolu Grup Gürcistan da santral yapacak Gürcistan Enerji Bakanlığı, yeni hidroelektrik santralinin yapımı için Türk şirketi Anadolu Grup la anlaşma imzaladı. Enerji Bakanı Kakha Kaladze ve Anadolu Grup Enerji Koordinatörü Tuğban İzzet Aksoy un imzaladığı anlaşmaya göre, Gürcistan ın güneyindeki Samtskhe-Javakheti bölgesinde Kura nehrinin kolu olan Paravani nehri üzerinde santral kurulacak. İnşa edilecek santral 300 megawatt gücünde ve yıllık 420 milyon kwh üretim sağlayacak. 125 milyon dolara mal olan santral 2015 yılında tamamlanacak. Yıldız: TANAP hisselerinde küçülme yok Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Türkiye nin, Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi ndeki (TANAP) hisselerini 2. sıradaki en büyük hissedar olarak devam ettireceğini belirterek, Bu hisselerimizde küçülmeyi düşünmüyoruz dedi. Bizim açımızdan gerek finansman yapısıyla alakalı gerekse projenin gerçekleştirilebilirliğiyle alakalı herhangi bir sıkıntı görünmüyor. Şu anda realize edilmeyi bekleyen en ön sıradaki proje olarak TANAP ı görebiliriz diyen Enerji Bakanı Yıldız, Kısa ve orta vadede bizlerin, Şah Deniz 2 konsorsiyumunun, yani doğal gazı çıkartacak firmalardan BP, Statoil ve Total gibi firmaların ortaklık, hisse yapısıyla ilgili taleplerine olumlu baktığımızı söyleyebilirim şeklinde konuştu. Enerji Borsası için start verildi 19 uncu Uluslararası Enerji ve Çevre Fuarı ve Konferansı (ICCI 2013) İstanbul da yapıldı. Konferansa Enerji Borsası damga vurdu. Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi (EPİAŞ) ile ilgili bilgi veren Enerji Bakanı Taner Yıldız, enerji borsasının lojistik altyapısını Borsa İstanbul un kurduğunu belirtti. EPİAŞ taki kamu kuruluşlarının sermaye payı, Borsa İstanbul hariç yüzde 15 i aşamayacak. EPİAŞ, Borsa İstanbul ile TEİAŞ tarafından işletilen piyasalar dışındaki organize toptan elektrik piyasalarını kapsayacak. MAYIS 2013 SAYI 06 5

8 AJANDA 17. Uluslararası Özbekistan Petrol ve Gaz Fuarı (OGU) Mayıs Taşkent, Özbekistan MAYIS OGU Özbekistan da en çok katılım gören petrol ve gaz etkinliklerinden bir tanesi. Özbekistan hükümeti petrol ve gaz sektörünün büyümesi için ciddi katkılar sağlarken yabancı yatırımcıları çekmek için önemli reformlar yapıyor. Yerel ve bölgesel petrol ve gaz şirketleri için sayısız ticari fırsatlar sunuyor. Fuarda Özbekistan ve Orta Asya da petrol ve doğal gaz sanayisinin mevcut durumu, Özbekistan petrol ve gaz sektöründe yatırım ortamı, Konvansiyonel olmayan hidrokarbonların üretim teknolojileri, Personel eğitiminde sanayi işbirliği, ekoloji ve sosyal sorumluluk gibi konular tartışılacak. 17. Uluslararası Rusya Madencilik Fuarı ve Konferansı Mayıs Moskova, Rusya 17. Uluslararası Rusya Madencilik Fuarı ve Konferansı madencilik ve işleme tesisleri, yeraltı inşaat, gelişmiş madencilik yöntemleri ve güvenlik araçları için yüksek teknolojilerin paylaşılması amacıyla yapılacak. Fuarda Rus ve yabancı üreticiler madencilikteki yeni gelişmeleri tanıtacak. Bunlardan bazıları: kırma ve eleme donanımı, sondaj ve kazı makineleri, dökme malzemelerinin taşınması ve depolanması için çözümler, maden makineleri için yedek parça ve bileşenleri, madencilik yükleyiciler, maden işletme ekipman ve bileşenleri olacak Sergi süresince Moskova Crocus Expo Fuar Merkezi nde iki ayrı konferans gerçekleşecek. İlk olarak Mayıs tarihlerinde Altın ve Teknolojileri ve 16 Mayıs ta Açık ocak madenciliği için makine ve ekipmanlar konferansları yapılacak

9 Türkmenistan Gaz Kongresi (TGS) Mayıs Aşkabat, Türkmenistan Kongrenin amacı Türkmenistan ın gaz kaynaklarının geliştirilmesi, uluslararası işbirliği potansiyelinin tartışılması ve Türkmenistan daki ulusal ve bölgesel gaz kaynaklarının yabancı yatırımcılar için fırsatlarının anlatılması olarak belirlendi. Kongrede Türkmenistan Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı Baymurad Hojamuhamedov, İGDAŞ Eğitim Müdürü Murat Seralioğlu, Uluslararası Gaz Birliği Başkanı Jerome Ferrier, Platts Enerji Güvenliği Uzmanı John Roberts da sunum yapacaklar arasında yer alacak. Özbekistan Agrominitech Expo mayıs taşkent, özbekistan Tarım sektörü ürünleri üretiminde kullanılan mini makineleri konu alan Uluslararası Özbekistan Agrominitech Expo-2013 Tarım Fuarı, Mayıs 2013 tarihleri arasında, Özbekistan ın başkenti Taşkent te gerçekleştirilecek. MAYIS HAZAR TAKVİMİ MAYIS 2013 Power KazIndustry Mayıs Almatı, Kazakistan Sergi süresince ileri ve temiz teknolojilerin Kazakistan pazarındaki doygunluğu, ticari ve endüstriyel ilişkilerin geliştirilmesi ve güçlendirilmesi, kolektif yatırım projeleri yer alacak. Power KazIndustry de elektrik mühendisliği, endüstriyel otomasyon ve aydınlatma tekniği konularındaki ürünler farklı stantlarda yer alarak sergilenecekler. İşçi Bayramı 1 Mayıs Paskalya Bayramı 3 Mayıs Rusya, Gürcistan Anayasa Bayramı 5 Mayıs Kırgızistan Haydar Aliyev in 90. Doğum Yılı 10 Mayıs Azerbaycan Zafer Bayramı 9 Mayıs BDT Ülkeleri Terörizmin Önlenmesi Kimyasal, Biyolojik, Radyolojik ve Nükleer Ajanlar Tespiti Forumu 25 Mayıs- 2 Haziran Castelnuevo Berardenga, İtalya Milli Gün 26 Mayıs Gürcistan Cumhuriyet Günü 28 Mayıs Azerbaycan Expo-Rusya Kazakistan Mayıs Almatı, Kazakistan Kalkınma, 2013 Milli Birlik ve Mahtumkulu nun Şiir Günü 18 Mayıs Türkmenistan Kafkasya Üniversiteler Birliği 3. Olağan Kongresi Mayıs Bakü, Azerbaycan MAYIS 2013 SAYI 06 7

10 HABER ANALİZ Güney Kıbrıs Rum Kesimi ndeki Kriz Rusya yı Nasıl Etkiledi? AB ve IMF, iflasın eşiğindeki Güney Kıbrıs Rum Kesimi ne 10 milyar Euro luk kredi karşılığında sert kemer sıkma tedbirlerini şart koştu. Rum Kesimi ile varılan anlaşma sonucu 100 bin Euro üzerindeki mevduatlara vergi getirilmesi kararlaştırıldı. Bu karar Rum bankalarında büyük miktarda mevduatı olan Rusya yı rahatsız etti. HARİKA BALAY 1 2 Güney Kıbrıs Rum Kesimi nde ortaya çıkan banka krizi Rusya yı da sarstı. Rum bankalarındaki yaklaşık 70 milyar Euro nun yüzde 40 ına yakınının Ruslara ait olduğu tahmin ediliyor. Moody s verilerine göre Rum bankalarındaki Rus parası yaklaşık 31 milyar Euro. Güney Kıbrıs Rum Kesimi ndeki Rus parasının bir kısmı kanuni yollarla ülkeye zaman içinde gelmiş meşru paralar. Ancak Almanya daki önemli bir siyasi çevre bu paranın bir kısmının kanunsuz yollarla aklanarak Rum bankalarına yatırılmış kara para olduğuna inanıyor. Almanya bu parayı kurtarmak için Alman vergi mükelleflerinin parasının asla kullanılmaması gerektiğini savunuyor. Rum Kesimi ile yapılan pazarlıkları da Almanya ve IMF talepleri şekillendirdi. Her kurtarma paketinden sonra cebinden en fazla para çıkan ülke konumundaki Almanya artık elini cebine atmak istemediğini net şekilde hissettirdi. AB ile Güney Kıbrıs Rum Kesimi arasında varılan anlaşma sonucu Güney Kıbrıs, AB den 10 milyar Euro luk kredi alacak. Bu rakamın AB ile GÜNEY Kıbrıs rum kesimi arasındaki anlaşmada en fazla canı yanacak olan rus mevduat sahipleri olacak. 1 milyar dolarını IMF verecek. Memoranduma göre Rumlar yüzde 2.5 faizle 10 milyar Euro luk borçlarını 22 yılda ödeyecek. Bu yardım karşılığında Rum bankalarındaki 100 bin Euro üzeri hesaplardan ortalama yüzde 40 oranında vergi alınacak. Rum Kesimi nde 100 bin Euro nun üstündeki mevduatların toplam tutarının yaklaşık 38 milyar Euro olduğu tahmin ediliyor. Bunun da yaklaşık yüzde 80 i, yani 31 milyar Euro Rus mudilere ait. Mevduatlarda yüzde 30 a yakın kesinti bile Rus mevduat sahiplerinin yaklaşık 9 milyar Euro zarar etmeleri anlamına gelecek. Rum bankalarında parası bulunan Ruslara anavatanlarından da kötü haber geldi. Rusya Başbakan Yardımcısı İgor Şuvalov, Rus sermayesinin zararlarının karşılanmayacağını açıkladı. Rum Maliye Bakanı nın açıklamasına göre, 100 bin Euro üzerinde hesabı bulunanlar en iyi durumda 7 yıl sonra paralarının yüzde 20 sini alabilecek. Geri kalan miktarların ne zaman verileceği ise meçhul. Bankada parası olanlar büyük kayba uğrayacak. Kısaca yeni 8

11 anlaşmadan en fazla canı yanacak olan da Rus mevduat sahipleri olacak. Rum Kesimi ndeki krizin Rusya ya etkilerini değerlendiren Hazar Strateji Enstitüsü Ekonomi ve Kalkınma Araştırmaları Merkezi Uzmanı Dr. Fatih Macit, Avrupa Birliği nin bulduğu çözüm aslında yaşanan krizde AB nin artık daha fazla bedel ödemek istemediğini gösteriyor yorumunda bulundu. KRİZDEKİ ÜLKELERİN BORÇLARI GİDEREK ARTIYOR, NASIL ÖDENECEĞİ İSE MERAK KONUSU AB nin bugüne kadar Yunanistan, İspanya, Portekiz ve İrlanda ya verdiği toplam destek 360 milyar Euro ya yaklaştı ve bu paraların nasıl geri ödeneceği ise merak konusu diyen Dr. Fatih Macit, Rum Kesimi nin bankacılık sektörünün büyüklüğü ülkenin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla sının neredeyse 8 katına ulaşıyor. Dolayısıyla sektör çok ciddi bir kaldıraçla çalışıyor ve üç büyük banka, sektörü domine etmiş durumda bulunuyor. Bankaların bilançolarında yaklaşık 28 milyar tutarında Yunan tahvilleri bulunuyordu ve geçen yıl Yunan tahvillerinde tıraşlama yapılınca sektörün büyük bankaları ciddi sermaye kayıpları yaşadı. AB diğer ülkelere yaptığı gibi direkt olarak Rum Kesimi ne borç verip bizzat hükümetin bu bankaları sermayelendirmesini sağlayabilirdi. Ama bunun yerine bedeli özel sektöre ödetmek istedi. İlk etapta bütün mevduat sahiplerinin paralarında belli bir kesintiye gideceklerdi. Fakat halktan gelen yoğun tepki neticesinde bunu yapamayınca sadece 100 bin Euro nun üstündeki mevduatlarda kesinti yapılmasına karar verildi. Bu kararı vermek politik açıdan daha rahat çünkü 100 bin Euro nun üstündeki mevduatın büyük kısmı Rusların mevduatından oluşuyor. Aslında AB, Güney Kıbrıs Rum Kesimi bankalarının zararlarını ve kaybolan sermayelerini Ruslara ödetmiş oluyor değerlendirmesinde bulundu. RUS PARASI GÜNEY KIBRIS A NASIL GELDİ? Güney Kıbrıs Rum Kesimi ndeki Rus parasının menşei Sovyet dönemine kadar gidiyor. O dönem küresel mali sistemin ortaya çıkardığı zorluklar ve sert uygulamalar sonucu Sovyetler dışarıya mali fon aktarmada Güney Kıbrıs Rum Kesimi ne yönelmişti. Bu sayede bilinmemesini istedikleri paraları bu yolla saklayarak arzu ettikleri yerlere göndermeyi tercih etmişlerdi yılında da Güney Kıbrıs Rum Kesimi bankacılık sistemini resmen Sovyetlere açtı, mevduatlara, fon transferlerine önemli kolaylıklar, vergi indirimleri sağlamaya başladı. Sovyetler Birliği çöktüğünde Güney Kıbrıs Rum Kesimi Rus parasının kendini güvende hissettiği bir yer olarak kabul gördü. Rus parası Güney Kıbrıs Rum Kesimi ni sağlam bir mali sığınak olarak benimsedi ve önemli miktardaki fonlar buraya aktarıldı. Bu aktarmada kanuni olanlar da kanunsuz olanlar da vardı. Ancak sonuçta büyük miktarda Rus parası Güney Kıbrıs Rum Kesimi ne yerleşti. Güney Kıbrıs Rus Kesimi ndeki kriz nedeniyle Rus mevduat sahiplerinin kaybedeceği paranın Rus ekonomisi üzerinde önemli bir etkisi olmayacağını söyleyen Macit, 2 trilyon dolara yakın büyüklüğü, 180 milyar doların üstünde net ihracatı ve 560 milyar dolar civarında yabancı para rezervi olan bir ülke için söz konusu 9 milyar Euro luk (11,5 milyar dolar) kayıp problem teşkil etmeyecektir dedi. Rum Kesimi nde yaşanan bu durumdan sonra Türkiye, Rus mevduat sahipleri açısından yeni bir yatırım mekanı olur mu? sorusuna net bir cevap vermek için henüz erken olduğunu söyleyen Macit, Türk bankacılık sektörü şu haliyle dünyadaki en sağlam bankacılık sektörlerinden biri. Dolayısıyla güven konusunda herhangi bir sıkıntı olmayacaktır. Sberbank ın da burada olması Rus yatırımcılar açısından teşvik edici bir unsur olabilir şeklinde konuştu. Almanya, ülkelere daha fazla katkı yapmak istemiyor AB nin, Rum Kesimi üzerinde aldığı son kararın Almanya-Rusya ilişkilerini nasıl etkileyeceği konusunda Dr. Fatih Macit, Kıbrıs Rum Kesimi nde faturayı büyük mevduat sahiplerine, dolayısıyla Rus mudilere kesme kararı AB tarafından verilmiş olsa da burada Almanya nın rolünün büyük olduğunu söyledi. Macit, Zor durumda olan ülkelere sunulan kurtarma paketlerine en büyük katkıyı Almanya yapmış durumda ve artık bu konuda daha fazla katkı yapmak istemiyor. Dolayısıyla Almanya burada işin kolayına kaçıp bedeli Rus mevduat sahiplerine ödetmek istemiş olabilir. Ancak bunun Almanya ile Rusya arasında yeni bir çekişmeye neden olacağını düşünmüyorum dedi. Hazar Strateji Enstitüsü Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Araştırmaları Merkezi Uzmanı Ercüment Tezcan da aynı görüşü savunarak Rum Kesimi ndeki krizde Almanya nın bu kez kurtarıcı olmak istemediğini belirtti. Tezcan, Rusya, Rum Kesimi ne 2008 ve 2011 itibariyle 2,5 milyar dolarlık bir kredi vermiş bulunuyor. Bunun Rusya ya geri ödenmesiyle ilgili bir sıkıntı söz konusu. Rum Kesimi ndeki Rus paralarının akıbeti belirsizliğini koruyor. Buradaki temel sorun Rum bankalarındaki Rus paralarının bir kısmının gayri kanuni yollarla gelmiş olması. Yani tamamı temiz para değil. Hal böyle olunca Almanya bu tür paraların kurtarılması için Alman vergi mükelleflerinin paralarının kullanılmasına karşı çıkıyor. Ama er ya da geç bu paralara gerekli vergiler uygulandıktan sonra bu paraların kurtarılması gündeme gelecek dedi. Rum Kesimi nden kaçan paranın Türkiye ye gelebileceğini de söyleyen Tezcan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusları tasarruflarını kendi ülkelerindeki bankalarda değerlendirmeye çağırdı. Dolayısıyla ilk aşamada rota pek Türkiye gibi görünmüyor. Rusya nın para kaybeden Rus tasarruf sahiplerine yardım etmemesini iki türlü değerlendirmek lazım: Bir, Rusya bu paraların Rusya ya gelmesini istiyor. Onun için destek çıkmıyor. İkincisi ise bu paraların tamamı temiz değil. Bu nedenle sesini çıkaramıyor şeklinde konuştu. MAYIS 2013 SAYI 06 9

12 HABER ANALİZ Avrupa da Doğal Gaz Dengeleri Değişirken Avrupa da doğal gaz dengeleri değişiyor. 12. Türkiye Uluslararası Petrol ve Gaz Konferansı nda uzmanlar, doğal gaz fiyatlarında önümüzdeki dönemde nelerin belirleyici olacağını anlattı. SOYKAN BEKTAŞ 1. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, 12. Türkiye Uluslararası Petrol ve Gaz Konferansı na katıldı Türkiye Uluslararası Petrol ve Gaz Konferansı sonrasında enerji ile ilgili hazırlanan stantları dolaşan Bakan Yıldız yetkililerden bilgi aldı. Geçtiğimiz yıl, Baltık Denizi nden Akdeniz e uzanan kıta Avrupa sında Rus Gazprom un müşterileri olan ülkeler, bu şirketle yaptıkları pazarlıklar sonucunda ne kadar indirim kazandı dersiniz? Biz söyleyelim; toplam 4,25 milyar dolar. Uzun yıllar Gazprom un müşterileri yüksek fiyatlardan şikayet etse de fazla bir seçenek olmadığı için Rus enerji devi karşısında çaresiz kalıyor ve fiyat konusunda pek pazarlık etme şansı bulamıyorlardı. Zira Gazprom ile anlaşmazlığa düşen Ukrayna nın hem 2005 yılında hem de 2010 da doğal gazı kesilmiş ve bu kesintiden Avrupa nın önemli bir kısmı etkilenmişti. Peki pazarlık konusunda esnek olmayan bir tavır izleyen Gazprom u geçtiğimiz yıl bu miktarda bir indirime gitmeye hangi gelişmeler zorladı? Bu sorunun birkaç cevabı var. Öncelikle Amerika Birleşik Devletleri nde bulunan, bütün dünyanın enerji dengelerini değiştiren kaya gazının bunda etkili olduğunu söyleyebiliriz. ABD deki kaya gazı üretiminin küresel doğal gaz arzında payı artarken, bu ülkedeki tüketiciler Rus doğal gazına oranla üç kat daha ucuz doğal gaza ulaşabiliyor. ABD deki fiyatların oluşması Avrupa daki müşterilerin Gazprom dan fiyat indirimi almalarını sağlıyor. Okyanusun diğer yakasındaki bu gelişmenin önümüzdeki Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi (TANAP) sayesinde Hazar doğal gazının Avrupa ya taşınması hayali gerçekleşiyor. 1 2 dönemde Avrupa doğal gaz pazarında nasıl bir değişiklik oluşturabileceğini LNG ticaretinin önümüzdeki dönemde artacağını görüyoruz. Shell Enerji Yönetim Kurulu Başkanı Nusret Cömert; Özellikle Avrupa nın birçok bölgesinde LNG terminal inşaatlarının alabildiğine arttığını görüyoruz diyor ve ekliyor: Boru hattı ikmalinin göreceli olarak yatay bir seyir izleyeceğini söyleyebilirim. Ama LNG daha esnek bir yapı ortaya koyacağı için Avrupa arz güvenliğine etkisi büyük olacak. Aslında Avrupa doğal gaz talebinde son 10 yıldaki değişim bu görüşün ve gelecek dönemde LNG nin rolünün artacağına dair görüşlerin ne kadar gerçekçi olduğunu ortaya koyuyor. Zira 10 yıl önce Avrupa ülkelerinin Rusya doğal gazına olan bağımlılığı yüzde 50 civarındayken Norveç ve Cezayir den alınan LNG sayesinde bu oran yüzde 33 e kadar geriledi. Özellikle kaya gazının düşük fiyatlı olması ve bunun LNG fiyatlarını aşağı çekmesiyle birlikte Avrupa doğal gaz arzında LNG etkisini daha fazla görmeye başlayacağız. Öte yandan boru ile taşınan doğal gazda da farklı alternatiflerin hızla ortaya çıkması Avrupa doğal gaz pazarındaki görünümün hızla değişeceğini gösteriyor. Zira Hazar Havzası nda Azerbaycan doğal gazının Avrupa ya taşınması yolunda önemli gelişmeler yaşanıyor. Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi (TANAP) sayesinde Hazar doğal gazının Avrupa ya taşınması hayali gerçekleşmeye çok yakın. Bu projeyle birlikte Avrupa da Rus gazına yeni bir alternatif oluşacak. Ayrıca TANAP henüz do- 10

13 ğal gaz bakımından yeterli arz seviyesine ulaşamamış Balkan ülkeleri için de büyük önem taşıyor. Trans Adriyatik Boru Hattı Projesi (TAP) Türkiye Temsilcisi Cenk Pala, SOCAR ve BO- TAŞ ortaklığı olan TANAP, TAP la birlikte İonian- Adriatic boru hattının girişimine de katkıda bulunursa çok daha kolaylıkla gaz satılabilecek. Doymamış ve hiçbir gaz altyapısı bulunmayan, gaz tüketimi sadece Ruslara bağlı bu piyasalarda, kendilerini çok ciddi geliştirebileceklerini düşünüyorum diyor ve ekliyor: Böylece TANAP ile burada öğrendikleri ticari beceriler sayesinde 10 yıl içinde Avrupa daki büyük piyasalara gaz satar hale gelebileceklerine inanıyorum. TAP gibi TANAP ile Hazar Havzası ndan gelen doğal gazı Avrupa ya taşımayı planlayan bir başka proje de Nabucco. Nabucco Projesi Sözcüsü Christian Dolezal, Önümüzdeki dönemde ABD den Avrupa ya kaya gazı ve LNG ihracatı olacak. Avrupa da üretimin giderek düştüğünü göreceğiz. Yani ithalata ve Azerbaycan dan Avrupa ya gelecek gaza daha fazla gereksinim duyulacak. Bununla beraber hem çeşitlilikte hem de özelleştirmelerde bir artış gözlemlenecek şeklinde konuşuyor. Önümüzdeki dönemde Avrupa doğal gaz piyasasında ciddi değişimlerin yaşanacağı kesin. Bugün Avrupa doğal gaz piyasalarında Rusya lehine olan görüntü hızla değişebilir. Şüphesiz bunda kaya gazı ve Hazar doğal gazı etkili olacak. TANAP ve ABD kökenli kaya gazının Avrupa daki macerasını izlemek için çok da bekleyecekmişiz gibi görünmüyor. Enerjinin Uzmanları Enerjinin önde gelen isimleri hızlı bir şekilde değişen Avrupa enerji piyasası ve Türkiye ile Azerbaycan arasındaki enerji projelerini değerlendirdiler. Samir Kerimli SOCAR TÜRKiye 1. Başkan Yardımcısı Cenk Pala BOTAŞ STRATEJİ VE İŞ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANI Nusret Cömert Shell Enerji Yönetim Kurulu Başkanı ChrIstIan Dolezal Nabucco Sözcüsü CostIs StambolIs Güneydoğu Avrupa Enerji Enstitüsü Başkanı DIdIer Labour Gazprom Avrupa Sorumlusu Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı, Türkiye ve Azerbaycan ın bugüne kadar enerji alanındaki en önemli projelerinden bir tanesi. 26 Aralık 2011 de mutabakat zaptı imzalanmasının ardından, 26 Haziran 2012 de de Hükümetler arası imzalar atıldı de başlayan projenin 2018 de tamamlanmasını planlıyoruz. TANAP ile Avrupa nın ve Türkiye nin doğal gaz ihtiyacını karşılamayı ve bölgede gaz çeşitliliğinin sağlanmasını hedefliyoruz. Proje bittiğinde Azerbaycan gazı Türkiye üzerinden Avrupa ya ulaşacak. Özellikle son altı aylık süreçte TAP çok hızlı hareket etti. Bazı hükümetlerle ilgili problemler vardı. Bunların çözülmesi için önce 27 Eylül 2012 de New York ta Arnavutluk, İtalya ve Yunanistan ilk defa bir araya gelerek direkt TAP ı destekleyen bir MoU (Memorandum of Understanding) imzaladılar. Bu çok önemli bir değişiklikti. TANAP ve TAP arasında bir Teknik İşbirliği Anlaşması imzalandı. Şu anda gruplar, TANAP la TAP ın Türkiye sınırlarında birleştirilmesi için çalışıyor. Ondan sonra Şah Deniz Konsorsiyumu yla önce kaynak yarattık ve sırasıyla anlaşmaları imzaladık, kısacası her anlamda hazırız. Şah Deniz Konsorsiyumu TAP ı seçtiği anda, seçildikten ay sonra nihai yatırım kararı alacak duruma geldik. Özellikle, Avrupa nın belirli bölgelerinde mevcut doğal gaz sıvılaştırma ve gazlaştırma terminalleri inşaatları alabildiğine yürüyor. Pek çok boru hattı projesinin gündeme geleceğini öngörüyoruz. Ama LNG daha esnek bir yapı ortaya koyacak ve LNG nin Avrupa nın arz güvenliğine olumlu bir etkisi olacak. Özellikle ithalat kapasitesiyle tüketim miktarı arasındaki fark bu şoklarda dayanıklılığı sağlayacak diye bekliyoruz. Avrupa da doğal gaz piyasası çok hızlı bir şekilde değişiyor. ABD den kaya gazı ve LNG ihracatı olacak. Avrupa daki üretimin hızla düşeceğini göreceğiz. Yani ithalata ve Azerbaycan dan Avrupa ya gelecek gaza daha fazla gereksinim duyulacak. Bununla birlikte hem çeşitlilik hem de özelleştirmelerde bir artış gözlemlenecek. Bu anlamda TANAP ile işbirliği içinde olduğumuzu söyleyebilirim. Bu sebeple TANAP yetkilileri ile bir memoranduma imza attık. TANAP projesinin önemi büyük. Türkiye ve Azerbaycan bölgesel ortak olarak projeyi yürütüyorlar. Petrol ve doğal gazın iletimi konusunda altyapı yaratmayı sürdürüyorlar. TANAP ın buradaki mesajı Azerbaycan ve Türkiye olarak biz buradayız ve Avrupa nın enerji arzını sağlama konusunda hazırız. Daha fazla gaz ve petrol iletimi oldukça, bölge daha önemli hale gelecek ve önümüzdeki dönemde olumlu gelişmeler olacak. Gazprom farklı coğrafyalarda faaliyetlerini çeşitlendirerek dünya piyasasında yerini muhafaza etmeyi ve geliştirmeyi hedeflemektedir. Bu nedenle de Gazprom, Kuzey ve Güney Akım doğal gaz hattı projesine yatırım yapmak yerine başka projelere odaklanmaktadır. Türkiye bu planda her ne kadar yer almasa da Gazprom un ikinci en büyük tüketicisi olarak ön planda tutulacaktır. MAYIS 2013 SAYI 06 11

14 KAPAK YENİ PETROL YASASI NE GETİRECEK? Meclis Komisyonu ndan geçen yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı, Türkiye nin enerji alanındaki vizyonunu yeniden düzenliyor. Türkiye, yasa ile beraber Doğu Akdeniz deki petrol ve gaz rezervlerini daha efektif kullanmayı hedefliyor. Türkiye potansiyelini ortaya çıkarmak için düğmeye basıyor. HARİKA BALAY 12

15 MAYIS 2013 SAYI 06 13

16 KAPAK Türk Petrol Kanunu Tasarısı, 26 Mart ta TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu nda kabul edildi. Komisyondan geçen tasarı Genel Kurul a gönderildi. Aynı kanun beş yıl önce de TBMM de kabul edilmiş, ancak bazı maddeler 2007 yılında Cumhurbaşkanı Sezer tarafından milli menfaatlere aykırı olduğu gerekçesiyle veto edilmişti. 6 yıl aradan sonra Türk Petrol Kanunu Tasarısı yeniden gündeme geldi. Peki yeni kanun iddia edildiği gibi milli menfaatlere aykırı mı yoksa petrol kaynaklarının hızlı, sürekli ve etkili şekilde aranmasını, geliştirilmesini ve üretilmesini sağlamayı mı amaçlıyor? Maddeler incelendiğinde ikinci şık ağır basıyor. 1.Aynı yasa 2007 yılında da TBMM ye sunulmuştu. 2.Enerji kaynaklarının taşınarak ticarileştirilmesi konusunda Türkiye büyük çaba harcıyor. 3. Yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı ile petrol üretiminde artış bekleniyor. 4. Doğal gaz konusunda Hazar Bölgesi ile yapılan işbirlikleri ve projeler heyecan yaratıyor. Türkiye, komşu ülkeleri gibi zengin petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip değil, ancak yine de keşfedilmeyi bekleyen kaynaklar mevcut. Cumhuriyet tarihi boyunca açılan kuyuların yıllık ortalaması sadece 51. Dünyada ise her yıl ortalama 20 bin kuyu açılıyor. Türkiye de kuyu başına ortalama üretim günde sadece 43 varil. Bu da oldukça az bir oran. Türkiye deki toplam petrol üretimi Ortadoğu da büyük boyutlu tek bir kuyudan elde edilebiliyor. Türkiye nin günlük ham petrol talebi 624 bin varil, yerli üretimi ise 47 bin varil civarında. Yani net petrol ithalatımız günde 577 bin varil. Yerli üretimimiz ile toplam talebimiz arasındaki bu fark, bizi dünyanın en büyük 14 üncü petrol ithalatçısı konumuna getiriyor ve petrolde ithalata bağımlı cari açığımızı doğrudan etkiliyor. Dolayısı ile Türkiye nin cari açığı petrol fiyatlarındaki dalgalanmalarla paralellik çiziyor. Çünkü petrol fiyatlarındaki her 1 dolarlık artış, cari açığımızın tam 400 milyon dolar artmasına neden oluyor. İşte bu nedenle ülkemizde petrol ve doğal gaz arama faaliyetleri büyük önem taşıyor. MEVCUT KANUN GÜNCELLİĞİNİ YİTİRMİŞTİ 6326 sayılı mevcut Petrol Kanunu günümüz ihtiyaçlarına cevap vermede yetersiz kalıyordu. Tam 59 yıldır yürürlükte olan 6326 sayılı kanun, Türkiye nin halihazırda yürür- 14

17 lükte olan en eski kanunlarından bir tanesi yılında yürürlüğe konmuş. Petrol sektörü değer zincirinin tüm halkaları Petrol Kanunu kapsamından birer birer ayrılarak yeni ve güncel hukuki mevzuatlara kavuşmuş ancak sadece arama ve üretim sektörü mevzuatı güncelleştirilmemiş. 4 Kanun, petrolün aranması, üretimi, iletimi, rafinajı, depolanması, toptan satışı ile ilgili konuları kapsıyor. Her ne kadar 1954 yılından beri çeşitli tarihlerde ekonomik politikalara ve ihtiyaçlara göre kanunda bazı değişiklikler yapılmış ise de çok sayıda değişik mevzuatın düzenlenmesi ile kanundaki birçok madde bu mevzuatlarla çelişir hale geldi. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu nun kurulması ile piyasa faaliyetleri kapsamına giren rafineri, iletim, depolama ve pazarlama faaliyetleri Petrol Kanunu kapsamından çıkarıldı. Birçok değişiklik yapılmasına rağmen yaklaşık 59 yıldır hedeflenen seviyeye gelinemedi. Petrol Kanunu nun değişen koşullara paralel olarak revize edilmemesi nedeniyle sektörün hukuki altyapısında güncellik yakalanamadı, uluslararası arenada Türkiye nin rekabet gücü yitirildikçe yatırımlar diğer ülkelere kaydı. Petrol arama ve üretim faaliyetlerinin arttırılması için yeni bir petrol kanunu hazırlanması zorunluluk halini aldı. Mevcut kanunda geniş çaplı bir değişiklik yapmak yerine, yeni bir temel kanun hazırlanması benimsendi. YENİ KANUN BÜROKRASİYİ AZALTIYOR 29 maddeden oluşan yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı, sektör ve uygulayıcılar açısından ruhsatlandırma usulündeki bürokratik işlemleri asgariye indiriyor. Ülkemizdeki arama ve üretim faaliyetlerinin etkin bir şekilde hızlandırılması için yatırımların teşvik edilmesi amaçlanıyor metre derinlikte bir kuyunun maliyeti 3-5 milyon dolar, denizlerde ise su derinliğine bağlı olarak 10 ila 200 milyon dolar seviyesinde gerçekleşiyor. Bu maliyet dikkate alındığında arama ve üretim yatırımlarının özellikle son zamanlarda potansiyeli daha fazla öne çıkan denizlerimizde daha kapsamlı ve uzun vadeli teşvik edilmesinin gerekliliği ortaya çıkıyor. Yeni yasa da Türkiye nin petrol kaynaklarının bir an önce ekonomiye kazandırılmasını amaçlıyor. Yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı na göre, 18 petrol bölgesine ayrılan Türkiye arazisi, tasarıyla kara ve deniz olmak üzere iki petrol bölgesine ayrılıyor. Kara ve deniz bölgelerini ayıran sınır, kıyı çizgisi kabul ediliyor. Bu şekliyle yasa, karalarda ve denizlerde daha fazla ruhsat alanı üreterek yeni yatırımcılara imkan tanıyor. Yasa birçok açıdan petrol arama faaliyetlerini teşvik ediyor. Mevcut yasaya göre bir petrol bölgesinde birden fazla ruhsatı olan şirket veya şirketler bu ruhsatlarından herhangi birinde ilk sondaj yükümlülüğünü yerine getirdikten sonra diğer ruhsatlarda faaliyet yapmakta isteksiz davranabiliyordu. Aynı bölgedeki birçok ruhsatta herhangi bir sondaj faaliyeti yapılmadan şirketlerin ruhsatları uzun yıllar elinde tutmasını önleyecek kanuni bir yaptırım yoktu. Tasarıdaki yeni düzenleme ile her bir ruhsatın ilk verilişi ve uzatılması esnasında şirketlerce taahhüt edilen ve teminata bağlanan sondaj yükümlülüğü dahil her türlü saha faaliyetinin yerine getirilmesi şartı aranıyor. Bugün için sahip olunan ruhsatların yüzde 20 sinde sondajlı arama faaliyeti gerçekleştirilirken yeni uygulamayla bu oran yüzde 90 lar seviyesine çıkabilecek yılın- YASADAKİ LİBERAL DEĞİŞİKLİKLER PETROL ÜRETİMİNİ ARTIRDI 1983 te 2808 sayılı kanunla Petrol Kanunu nun bazı maddeleri değiştirildi. Petrol fiyatlarına konulan sınırlama kaldırıldı ve piyasa fiyatı olarak dünya petrol fiyatları esas alındı. Piyasa mantığına uygun düşen bu düzenleme, Türkiye nin dışa açılma ve liberalizm rüzgarlarıyla birleşince, özel şirketlerin yatırımları yeniden hız kazandı ten 1991 e kadar olan 8 yıllık dönemde petrol üretimi her yıl düzenli olarak arttı; büyük keşifler sayesinde kısa sürede üretim 2,5 katına çıktı yılında da 4,4 milyon tonla rekor kırıldı. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde yerli petrol üretiminin zirve noktası 1991 yılı oldu. PETFORM (Petrol Platformu Derneği) verilerine göre bugün, tam 21 yıl önceki kadar petrol üretiliyor olsaydı, cari açık şu ankinden 2,5 milyar dolar daha az çıkacaktı. PETFORM yetkilileri, Petrol Kanunu nun 1954 yılında yürürlüğe girmesinin ardından kanunda ne zaman daha muhafazakâr, daha devletçi bir zihniyetle değişiklik yapılmışsa müteakip yıllarda petrol üretiminin hep düştüğünü, daha liberal bir zihniyetle değişiklik yapıldığında ise müteakip yıllarda petrol üretiminin hep arttığını belirtiyor. MAYIS 2013 SAYI 06 15

18 KAPAK da mevcut 380 arama ruhsatında toplam 90 adet arama ve tespit amaçlı kuyu açılmışken, yeni sistemde ruhsatların tamamında kuyu açılması gerekecek. Böylelikle sondaj faaliyetlerinde beş kat daha fazla artış sağlanacak. Mevcut kanunda boş olan herhangi bir sahaya yapılan başvuru dört iş günü gizli olarak bekletiliyordu. Dört iş gününden sonra aynı sahaya yapılmış olan başvurular çok daha uygun olsa bile mevzuat gereği değerlendirmeye alınmayarak başvuru sahibine iade ediliyordu. Yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı nda ise aynı sahaya ilgi duyan bütün yatırımcıların, 90 günlük sürede sahada gerekli ön araştırma ve değerlendirmeyi yaparak, daha gerçekçi ve tutarlı bir yatırım teklifini idareye sunabilmelerine imkan veriliyor. Tüm başvuranlar için eşit ve rekabetçi bir ortam yaratılıyor. Özellikle arama güçlüğü bulunan denizlerimizin belirli alanlarında sadece TPAO tarafından kısıtlı imkanlarla sismik faaliyet yapılabiliyor. Deniz alanlarımızın tamamının, teknik altyapıya ve donanıma sahip uluslararası boyuttaki şirketlerce araştırılmasına imkan verilmesi gerekiyor. Böylece denizlerimizde bugüne kadar yapılan yaklaşık 180 bin kilometre mevcut sismik çalışmanın birkaç katının bu araştırıcı şirketlerce çok kısa sürede gerçekleştirilmesi sağlanacak. Bu araştırma izni kapsamında yapılacak detaylı jeolojik etütler, yatırımcılara bu alanlarla ilgili yatırım kararlarını vermelerine yardımcı olacak. RUHSAT VERİLİRKEN TEMİNAT ŞARTI ARANACAK Yeni sistemde arama ruhsatları da objektif kriterlere göre veriliyor. Her bir ruhsat için ayrı bir iş ve yatırım programı ile yatırımın yüzde 2 si teminat olarak alınıyor. Son kararı da bakanlık inceledikten sonra veriyor. Uzun yıllar herhangi bir faaliyet yapılmadan ruhsatın işgal edilmesinin önüne geçmek için üst üste iki yıl çalışmasını yapmayanın teminatı yakılarak ruhsatı iptal ediliyor. Şirketlerin mali gücü çok yüksek olsa bile hiçbir yatırımcı bu sistemde tekel oluşturabilecek sayıda ruhsat alarak bunları speküle edemiyor. Mevcut Petrol Kanunu na göre bir şirket yatırım yapmadan bir ruhsatı 8 yıl kapatıp çantacılık yapma imkanına sahipken, yeni kanunda ruhsat verilişinde ve her bir süre uzatımında iş ve yatırım programı ile teminat alınıyor. İşletme ruhsatı, başvuru sahibinin talebine göre 20 yıl için veriliyor. İşletme ruhsatı ÇARPICI VERİLER 51 Türkiye Cumhuriyeti tarihi boyunca açılan kuyuların yıllık ortalaması Kuyu dünyada her yıl açılan ortalama kuyu sayısı 43 Varil Türkiye de Kuyu başına Günlük ortalama üretim 400 Milyon $ Petrol fiyatlarında varil başına 1 dolar değişim, cari açığımızı 400 milyon dolar artırıyor. Ülkemizin toplam petrol üretimi, Ortadoğu da büyük boyutlu tek bir kuyudan elde edilebiliyor. süresi üretim programının uygun görülmesi halinde, 10 ar yılı geçmemek üzere iki defa uzatılabiliyor. KUYU BAŞI FİYATI YERİNE PİYASA FİYATI Mevcut kanunda, üretilen ham petrolde varilinden, doğal gazda ise metreküpünden sekizde bir oranında alınan devlet hissesi, kuyu başı fiyatı esas alınarak hesaplanıyor. Yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı nda ise ham petrolde piyasa fiyatı, doğal gazda ise toptan satış fiyatı esas alınıyor. Yeni durumda hazine lehine yıllık yaklaşık 2,7 milyon TL gelir artışı oluşacak. VERGİ İNDİRİMİ Yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı ile petrol şirketlerinin ödemekle yükümlü oldukları yüzde 55 toplam vergi sınırı oranı yüzde 40 a inecek. Bu madde de devletin gelir kaybına uğrayacağı gerekçesiyle eleştiriliyor ancak yasa yapıcılar bir petrol hakkı sahibinin halihazırda verdiği vergilerin yüzde 37,5 civarında olduğunu belirtiyor. Dolayısıyla bu oran değişikliği, devletin yüzde 15 vergi geliri kaybına yol açmıyor. Çok uzun yıllar sürecek arama projeleri öncesinde yatırımcılara uzun vadede belli bir vergi üst limiti güvencesi verilerek daha çok yatırım yapılması teşvik ediliyor. ORMAN VE MİLLİ PARKLARDA PETROL ARANABİLECEK Yenin kanun ile orman sayılan yerlerde ve milli parklarda izin alınarak ve bedelleri ödenerek petrol arama ve işletme faaliyetleri yapılabilecek. Ormanlara zarar vereceği gerekçesiyle yeni yasadaki bu madde de eleştiri konusu oldu. Ancak ilgili kurumların onayı alındıktan sonra bu konuda ruhsat verileceğine dikkat çekiliyor. Ayrıca petrol şirketlerinin yöre halkını, doğayı tehlikeye atmayacak şekilde gerekli tesis ve ekipmanı kurması, doğabilecek zararı karşılaması için ruhsat almadan önce bir zarar ziyan teminatı vermesi de kanunda düzenlenmiş bulunuyor. Sorumluluklarını yerine getirmeyen şirketlere para cezaları ve idari yaptırımlar uygulanıyor. YABANCILARIN HAKİMİYETİ ARTACAK MI? Yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı ile petrol hakkı sahibi yabancılar da Türk kara sularında petrol arama ve üretim faaliyetleri icra edebilecek. Yabancı devletlerin doğrudan ya 16

19 yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı ile ilgili uzman görüşleri SELAMİ İNCEDALCI Enerji ve Tabii kaynaklar bakanlığı petrol işleri genel müdürü KANUN, ÜLKEMİZİN ÇIKARLARINI KORUYACAK Yeni kanun birçok açıdan Türkiye nin çıkarlarını üst düzeyde koruyor. Münhasır ekonomik bölgelerimizde verilecek ruhsatlar, Bakanlar Kurulu nun iznine tabi kılınıyor. Gerek ruhsatın ilk verilişinde, gerekse süre uzatımlarında sonuç odaklı yatırım yapılmasını sağlamak üzere yatırım teminatı alınıyor. Yatırımları yapmayanların ruhsatları kısa sürede iptal ediliyor. Ruhsatlardaki tekelleşmeyi önlemek üzere, ruhsat sahibinin sermayesinin kontrolünün değişimine yol açabilecek her türlü hisse devir işlemleri Bakanlığın ön iznine tabi kılınıyor. Petrol faaliyetleri esnasında ortaya çıkabilecek tehlikeli fiil ve eylemler ile bunların sonucunda çevreye verilebilecek zarar ve ziyanı karşılamak üzere parasal teminat ve yaptırımlar etkin bir şekilde düzenleniyor. Bunlar kanunun ülkemizin çıkarlarını en üst düzeyde koruduğunun göstergeleri. Tasarının geçmişe göre ayırt edici yanı ise TPAO dahil, yerli ve yabancı bütün şirketlerin arama ruhsatı edinebilmesindeki sayısal sınırlandırmaların kaldırılması. Bürokratik işlemlerin de azaltıldığı gözlemleniyor. PROF. DR. VEYSEL EROĞLU ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANI TEDBİRLER ALINMALI Açılacak kuyular koca ormanlık alanda küçük bir nokta gibidir. Bu kuyunun zarar vermemesi için gerekli tedbirler alınırsa mesele yok. Tedbir alınmazsa elbette zarar verir. Ama tedbir alınması yasayla zorunlu. Alınacak izinlerin çevreye etkileri detaylı bir şekilde değerlendiriliyor. Hem zarar vermeden petrolü çıkartacağız, hem de ormanları koruyacağız. DR. CEMİL ERTEM HAZAR STRATEJİ ENSTİTÜSÜ (HASEN) UZMANI YASA, TÜRKİYE NİN ENERJİ MERKEZİ OLMA HEDEFİYLE ÖRTÜŞÜYOR Tasarının geçmişe göre ayırt edici yanı devletin uzun dönemli çıkarlarını piyasa mekanizması çerçevesinde değerlendirmesi. Bir önceki kanunda, üretilen petrolde varil ölçü birimine, doğal gazda ise metreküpünden sekizde bir oranında alınan devlet hissesi, kuyu başı fiyatı esas alınarak hesap ediliyordu. Yeni kanunda, ham petrolde piyasa fiyatı, doğal gazda ise toptan satış fiyatı esas alınacak. Böylece günümüzde talep, kurlar ve diğer siyasi saiklerle artan enerji fiyatları göz önüne alındığında devletin kaybı bu mekanizmayla önlenmiş olacak. Şu unutulmamalı: özellikle fosil enerji kaynakları bütün coğrafyalarda vardır. Ancak önemli olan bunların ekonomik ve küresel rekabet şartlarında yeryüzüne çıkarılması ve ticarileştirilmesidir. Türkiye de petrol var ama yabancılar bize çıkarttırmıyor bir memleket efsanesi olarak yıllardır dillerden düşmez ama bu tersinden doğrudur. Evet, belki Türkiye de petrol, doğal gaz var ama bunları yukarıya verimli, ekonomik olarak çıkartacak sermaye, yatırım gücü ve teknoloji olmadığı için ticarileştiremedik. Bu anlamda yasa tasarısı Türkiye nin bölgede enerji ve geçiş merkezi olma hedefiyle örtüşen çok önemli bir adım. PROF. DR. ABDURRAHMAN SATMAN İTÜ PETROL VE DOĞAL GAZ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ PETROL ARAMA VE ÜRETME RİSK İÇERİR TPAO teknik ve mali açıdan uluslararası petrol şirketleriyle boy ölçüşebilecek şekilde güçlendirilmeli. Yeni kanunda eksikliğini hissettiğim en önemli konu budur. Stratejik ve uzun vadeli yatırımlar ve faaliyetler devlet şirketleriyle özel şirketlere göre daha kolaylıkla yapılabilir. Türkiye nin yakın coğrafyasındaki Irak, Azerbaycan, Kazakistan gibi ülkelerdeki veya dünyanın diğer bölgelerindeki ortak projeler, ulusal çıkarlarımız doğrultusunda bir devlet şirketiyle yapılabilirken, özel şirketlerle bunların yapılması kolay değildir. Son dönemde Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti nde yapılan bir sondaj çalışmasını veya sismik çalışmasını stratejik amaçla TPAO ya yaptırabilirsiniz fakat herhangi bir özel şirket kâr olmadıkça orada çalışmayacaktır. Riski yüksek olan Türkiye deki arama ve üretim çalışmalarını devlet şirketine yaptırabilirsiniz fakat özel şirketler bu riskleri almak istemeyeceklerdir. Petrol arama ve üretimi çok yüksek oranda risk içerir, büyük ölçekte bütçe gerektirir ve önemli oranda stratejik, jeopolitik ve uluslararası özellik taşır. Bütün bu nitelikler, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde, ancak bir devlet şirketinde yer alabilir. MAYIS 2013 SAYI 06 17

20 KAPAK da dolaylı, yönetiminde etkili olabilecekleri şirketlerin ülkemizde petrol etkinliklerinde bulunmaları bazı çevrelerce eleştiriliyor. Stratejik öneme sahip bir ürün konusunda yabancı devletlerin belirleyici olmasının ulusal güvenlik yönünden risk yarattığı savunuluyor. Ancak yasa yapıcılara göre ruhsat sayısının ve ruhsat alanının sınırlandırılmaması, büyük sermayeli ve güçlü uluslararası petrol şirketlerinin lehine ruhsat tekelleşmesine yol açmıyor çünkü her bir ruhsat ayrı bir yatırım programı ve teminat karşılığında bakanlıkça incelenerek veriliyor. Herhangi bir faaliyet yapılmadan ruhsatın şirketin sorumluluğunda kalması da tasarıda getirilen yaptırımlarla engelleniyor. Taahhüt edilen iş programının iki yıl üst üste hiç gerçekleştirilmemesi durumunda verilen teminat, hazineye gelir kaydediliyor ve ruhsat iptal ediliyor. Ayrıca, denizlerdeki münhasır ekonomik alanlarda verilecek ruhsatlarda, ulusal çıkarlar, özel hassasiyetler dikkate alınarak, bu alanlardaki ruhsatların verilmesinde Bakanlar Kurulu yetkili kılınıyor. Bu nedenle ülke menfaatlerine uygun düşmeyen taleplerin tercih edilmesi imkânsız hale geliyor. Bu açıdan milli menfaatlerin en üst seviyede korunması için hassasiyet gösterildiği görülüyor. TPAO NUN YETKİLERİ KISITLANIYOR MU? Yasada eleştirilen bir başka konu da devlet şirketi olan TPAO ile ilgili değişiklikler. Türk Mühendis ve Mimarlar Odaları Birliği ne bağlı odalar, sendikalar ve meslek kuruluşları yasaya, TPAO nun özelleştirilmesinin önü açıldığı gerekçesiyle karşı çıkıyor. Ancak yasa yapıcılar yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı ile TPAO nun güçsüzleştirilmesinin söz konusu olmadığını belirtiyor. Tasarıda TPAO nun mevcut üretim sahaları kanundaki süresine bakılmaksızın, ekonomik ömrünün sonuna kadar kendisinde bırakılıyor. TPAO için hem ruhsat sayısında hem de süresi biten bir ruhsatın alınmasında var olan kısıtlayıcı düzenlemeler kaldırılıyor. TPAO nun da denizlerde ve karalarda istediği sayıda ruhsat alabilmesi imkanı sağlanıyor. Öte yandan yeni durumda TPAO nun diğer yerli ve yabancı şirketlerle aynı koşullarda müzayedeye girerek teklif vermesine engel olacak bir düzenleme bulunmuyor. Yeni Türk Petrol Kanunu Tasarısı özetle kara ve denizlerimizde yapılacak petrol ve doğal gaz aramalarını kolaylaştırmayı, bürokratik gecikmenin önüne geçmeyi, yerli ve yabancı sermaye şirketlerini teşvik etmeyi amaçlıyor. YAPILAN LİBERAL DEĞİŞİKLİKLER BÜROKRASİYİ AZALTarak PETROL ÜRETİMİNİ ARTTIRMAYI HEDEFLİYOR. Türkiye nin günlük ham petrol ihtiyacı 624 bin varil iken üretimi 47 bin varil civarında. 18

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

European Gas Conference 2015 Viyana

European Gas Conference 2015 Viyana GAZMER - GAZBİR European Gas Conference 2015 Viyana Toplantı Notları Rapor No : 2015 / 001 Tarih : 29.01.2015 Bu rapor 27.01.2015-29.01.2015 tarihlerinde yapılan Avrupa Gaz Konferansına katılım gösteren;

Detaylı

AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI

AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI GÜNEY GAZ KORİDORU PROJELERİ ÇELİK BORU İMALATÇILARI DERNEĞİ 2012 AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI GÜNEY GAZ KORİDORU PROJELERİ 1. Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP)

Detaylı

11-16 ŞUBAT DEMİR CEVHERİ PİYASA FİYATLARI

11-16 ŞUBAT DEMİR CEVHERİ PİYASA FİYATLARI 11-16 ŞUBAT DEMİR CEVHERİ PİYASA FİYATLARI MADEN DERECE MENŞEİ CFR(USD/MT) DEMİR %65 TÜRKİYE 152-154 DEMİR %60/59 TÜRKİYE 131-133 DEMİR %55/54 TÜRKİYE 112-114 11-16 ŞUBAT CEVHERİ PİYASA FİYATLARI MADEN

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Marmara Üniversitesi Finans Sektöründe Yabancı Sermaye Sempozyumu

Marmara Üniversitesi Finans Sektöründe Yabancı Sermaye Sempozyumu Marmara Üniversitesi Finans Sektöründe Yabancı Sermaye Sempozyumu (14 Aralık 2007, İstanbul) Nevzat Öztangut Başkan, Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği Değerli konuklar, Aracı Kuruluşlar

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

PETFORM Üyesi 34 Enerji Şirketi

PETFORM Üyesi 34 Enerji Şirketi Nusret Cömert Yönetim Kurulu Başkanı PETFORM Üyesi 34 Enerji Şirketi AKSA ALADDIN MIDDLE EAST ARGM ATTİLA DOĞAN İNŞAAT AVRASYA GAZ BOSPHORUSGAZ BP ÇALIK ENERJİ EDISON EGEGAZ ENERCO ENERJİ ENERGY OPERATIONS

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 i Bu sayıda; Ağustos Ayı Dış Ticaret Verileri, 2013 2. Çeyrek dış borç verileri değerlendirilmiştir. i 1 İhracatta Olağanüstü Yavaşlama

Detaylı

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU

HAFTALIK EKONOMİ RAPORU Strateji Geliştirme Başkanlığı Ekonomik ve Sektörel Analiz Dairesi HAFTALIK EKONOMİ RAPORU TÜRKİYE EKONOMİSİ IMKB 100 Endeksi haftanın ilk yüzde 0,4 oranında değer kazandı. Geçtiğimiz hafta İMKB 100 Endeksi,

Detaylı

Basın Bülteni Release

Basın Bülteni Release Basın Bülteni Release BASF, ikinci çeyrekte satış hacmini artırdı 26 Temmuz 2014 BASF, 2014 yılı ikinci çeyreğinde satışlarını yüzde 1 artırarak 18,5 milyar avroya çıkardı. Şirketin faiz ve vergi öncesi

Detaylı

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Dünyanın Enerji Kaynakları Konusunda En Zengin Ülkeleri A1 Capital Yorumu Coğrafya ve tarih kitaplarında ülkemiz için jeopolitik öneme sahip kilit ve kritik

Detaylı

Kasım - 2014 Ankara / TÜRKİYE

Kasım - 2014 Ankara / TÜRKİYE Kasım - 2014 Ankara / TÜRKİYE 6491 SAYILI TÜRK PETROL KANUNU Kasım - 2014 Ankara / TÜRKİYE RUHSAT İŞLEMLERİ Deniz Offshore-2 Kara Deniz Ruhsat haritası uluslararası pafta sistemine göre düzenlendi. Türkiye

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI MECLİS TOPLANTISI 23.07.2014 Jak ESKİNAZİ İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Seçim maratonu devam ediyor Cumhurbaşkanlığı Seçimi, ülkenin en sıcak gündemi 10 Ağustos'ta

Detaylı

İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi

İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi AYLIK RAPOR İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi Ocak ayında başlıca pazarlara ihracat geriledi, enflasyonda gerileme beklentisi ile Merkez Bankası politika faizini indirdi. EKONOMİK VE SEKTÖREL

Detaylı

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month,

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month, Makro Veri Ödemeler Dengesi: Cari açık yeni rekorda İbrahim Aksoy Ekonomist Tel: +90 212 334 91 04 E-mail: iaksoy@sekeryatirim.com.tr Cari denge Aralık ta 7,5 milyar $ rekor açık verirken, rakam, piyasa

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI (2015) GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İran ın nükleer programı üzerine dünya güçleri diye

Detaylı

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk Tarih: 13.01.2013 Sayı: 2013/01 (RAPOR 13 OCAK PAZAR GÜNÜNE AMBARGOLUDUR) Türkiye Enerji İstatistikleri ve Vizyon Raporu na göre; Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk İstanbul Serbest Muhasebeci

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

6. Aile İşletmeleri Kongresi 10 Nisan 2014. Mustafa MENTE Türkiye İhracatçılar Meclisi Genel Sekreter

6. Aile İşletmeleri Kongresi 10 Nisan 2014. Mustafa MENTE Türkiye İhracatçılar Meclisi Genel Sekreter 6. Aile İşletmeleri Kongresi 10 Nisan 2014 Mustafa MENTE Türkiye İhracatçılar Meclisi Genel Sekreter Ajanda 1. Türkiye İhracatçılar Meclisi Biz Kimiz? Türkiye nin İhracat Gelişimi 2. Türkiye Ekonomisi

Detaylı

ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU. (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI

ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU. (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI Sayın Âli Meclis Başkanı, Sayın Bakan, Sayın Oda Başkanları, Değerli İş Adamları,

Detaylı

TOPLUMSAL RAPORLAR YATIRIM TEŞVİKLERİ VE İSTİHDAM - 2010 (05.12.2010) Yatırımlar büyürken istihdam küçülüyor

TOPLUMSAL RAPORLAR YATIRIM TEŞVİKLERİ VE İSTİHDAM - 2010 (05.12.2010) Yatırımlar büyürken istihdam küçülüyor TOPLUMSAL RAPORLAR 15 YATIRIM TEŞVİKLERİ VE İSTİHDAM - 2010 (05.12.2010) Yatırımlar büyürken istihdam küçülüyor 10 yıllık dönemler itibariyle teşvik sisteminin istihdama etkisi Yıllık Yıllık Yıllık Yıl

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011 TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ Dr.Süleyman Yaşar 17 Nisan 2011 AMERİKAN MALİ KRİZİNİN Düşük faiz politikası (2002-5) NEDENLERİ Risklerin önemsenmemesi Hesap

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 28 Nisan 2014 MALEZYA-TÜRKİYE STA VE VİZE ANLAŞMASI MALEZYA-TÜRKİYE İHRACAT KOMPOZİSYONU TÜRKİYE İHRACATI (2013) % MALEZYA İTHALATI (2013) 1 Motorlu

Detaylı

Serbest ticaret satrancı

Serbest ticaret satrancı Serbest ticaret satrancı Türkiye nin sadece AB nin Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığı ülkelerle anlaşma yapabilmesi Türk dış ticaretini olumsuz etkiliyor. AB ile STA yapan bazı ülkeler Türkiye

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Para Piyasası Likit Emeklilik Yatırım Fonu(KAMU) Emeklilik Yatırım Fonu nun

Detaylı

Makroekonomik Değerlendirme, İhracat Performansımız ve Bölgesel Gelişmeler. 13 Kasım 2013

Makroekonomik Değerlendirme, İhracat Performansımız ve Bölgesel Gelişmeler. 13 Kasım 2013 Makroekonomik Değerlendirme, İhracat Performansımız ve Bölgesel Gelişmeler 13 Kasım 2013 1 AJANDA 1) Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Görünüm 2) Dış Ticaretteki Gelişmeler 3) Bölgesel Gelişmelerin Dış Ticaret

Detaylı

Yaprak Özer İndeks İçerik İletişim Danışmanlık CEO. Öncelikleriniz iletişim stratejinizi de değiştirir

Yaprak Özer İndeks İçerik İletişim Danışmanlık CEO. Öncelikleriniz iletişim stratejinizi de değiştirir Yaprak Özer İndeks İçerik İletişim Danışmanlık CEO Öncelikleriniz iletişim stratejinizi de değiştirir Küresel finans sektörü, barındırdığı risklerden dolayı geçtiğimiz yıl birçok şirket için belirsizliklerle

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 ULUSLARARASI YATIRIMCILAR DERNEĞİ 16.10.200.2006 İSTANBUL DÜNYADA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR (milyar $) 1600 1400 1396 1200 1092 1000 800 693 826 716 710 916 600 400 331

Detaylı

İZMİR TİCARET ODASI MECLİS TOPLANTISI 22.10.2014 Ekrem DEMİRTAŞ İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı IŞİD TERÖRÜ 2014 yılında; Batı dünyası krizle boğuşurken Kuzey ve Güney den de sıcak çatışma haberleri

Detaylı

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ 2013 ARALIK EKONOMİ TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Giriş İzmir, 8.500 yıllık tarihsel geçmişe sahip, birçok medeniyetin birlikte hoşgörüyle yaşadığı, oldukça zengin

Detaylı

2014 Yılı Petrol Arama - Üretim Faaliyetleri

2014 Yılı Petrol Arama - Üretim Faaliyetleri $/Varil 2014 Yılı Petrol Arama - Üretim Faaliyetleri? Petrol İşleri Genel Müdürlüğü Sunum Planı Ruhsatlandırma Faaliyetleri Arama ve Üretim Faaliyetleri Faaliyetlerin Ekonomik Boyutu 2 Ruhsatlandırma Faaliyetleri

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. DÜNYA TÜRK GİRİŞİMCİLER KURULTAYI 10-11 NİSAN 2009 Boğazdan Körfeze Fırsatlar 1 SUNUM PLANI KÖRFEZ BÖLGE PROFİLİ KÖRFEZ ÜLKELERİ İLE İLİŞKİLER SONUÇ VE ÖNERİLER 2 Bölge Profili

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

HAZAR COĞRAFYASI RAPORU (İRAN AZERBAYCAN KAZAKİSTAN TÜRKMENİSTAN ÖZBEKİSTAN)

HAZAR COĞRAFYASI RAPORU (İRAN AZERBAYCAN KAZAKİSTAN TÜRKMENİSTAN ÖZBEKİSTAN) TESPAM AYLIK ÜLKE / BÖLGE RAPORLARI MAYIS 2016 HAZAR COĞRAFYASI RAPORU (İRAN AZERBAYCAN KAZAKİSTAN TÜRKMENİSTAN ÖZBEKİSTAN) OĞUZHAN AKYENER GİRİŞ Hazar Coğrafyasında düşen petrol fiyatları sektörü ve yeni

Detaylı

TÜRKİYE DE BU HAFTA 14 18 EYLÜL 2015

TÜRKİYE DE BU HAFTA 14 18 EYLÜL 2015 TÜRKİYE DE BU HAFTA 14 18 EYLÜL 2015 TARIMDAKİ BÜYÜME İŞSİZLİĞİ GERİLETTİ Tarım sektörü son 10 yılın 8 inde büyüyerek yakaladığı istikrarı, 2015 yılında da sürdürürken yarattığı istihdamla toplam işsizlik

Detaylı

YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI

YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI Övgü PINAR-Nurel KILIÇ Yapı fuarları; mal ve hizmet üreten kuruluşlar ile yine bu sektörde çalışan yöneticiler, mimarlar, mühendisler,

Detaylı

Rus Limanlarında 20 gün Bekleme Devri Bitiyor

Rus Limanlarında 20 gün Bekleme Devri Bitiyor Rus Limanlarında 20 gün Bekleme Devri Bitiyor Novorossiysk civarındaki bir limanda başlatılacak Basitleştirilmiş Gümrük Hattı uygulamasıyla Türkiye'den denizyoluyla limana gelen ihraç ürünleri, ek kontrollere

Detaylı

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ KIBRIS RUM KESİMİ ÜLKE RAPORU Eylül 2013 B.H. AB VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Kıbrıs Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Akdeniz deki beş büyük adadan

Detaylı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Ortadoğu'da su ve petrol (*) Dursun YILDIZ İnş Müh Su Politikaları Uzmanı Petrol zengini Ortadoğu'nun su gereksinmesini gidermek amacıyla üretilen projelerden

Detaylı

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÇÖLLEŞME İLE MÜCADELE SÖZLEŞMESİ 12. TARAFLAR KONFERANSI (COP12) EKİM 2015 TARİHLERİNDE ANKARA DA YAPILACAKTIR.

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÇÖLLEŞME İLE MÜCADELE SÖZLEŞMESİ 12. TARAFLAR KONFERANSI (COP12) EKİM 2015 TARİHLERİNDE ANKARA DA YAPILACAKTIR. [ BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÇÖLLEŞME İLE MÜCADELE SÖZLEŞMESİ 12. TARAFLAR KONFERANSI (COP12) 12-23 EKİM 2015 TARİHLERİNDE ANKARA DA YAPILACAKTIR. [ Birleşmiş Milletler Çölleşme ile Mücadele 12. Taraflar Konferansı

Detaylı

SIRA SAYISI: 643 TÜRKÝYE BÜYÜK MÝLLET MECLÝSÝ

SIRA SAYISI: 643 TÜRKÝYE BÜYÜK MÝLLET MECLÝSÝ TÜRKÝYE BÜYÜK MÝLLET MECLÝSÝ YASAMA DÖNEMİ YASAMA YILI 24 4 SIRA SAYISI: 643 Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Sistemine İlişkin

Detaylı

İSLAM KALKINMA BANKASI SERMAYE PİYASASI KURULU ORTAK KONFERANSI

İSLAM KALKINMA BANKASI SERMAYE PİYASASI KURULU ORTAK KONFERANSI İSLAM KALKINMA BANKASI SERMAYE PİYASASI KURULU ORTAK KONFERANSI DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın Başbakan Yardımcım, Sayın Hazine Müsteşarım, Yurt dışından gerek

Detaylı

Japonya LNG Pazarı İçin Küresel Stratejiler

Japonya LNG Pazarı İçin Küresel Stratejiler Japonya LNG Pazarı İçin Küresel Stratejiler Dursun YILDIZ topraksuenerji-japonya dünyada en büyük LNG ithal eden ülke. 2009 yılında 89 milyar m 3 LNG ithal etti.2035 yılında bu miktarın 112 milyar m 3

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

Araştırma Notu 12/124

Araştırma Notu 12/124 Araştırma Notu 12/124 05.01.2012 YENİLENEBİLİR ENERJİ HABERLERİNDE REGÜLASYON ve FİNANSMAN ÖNE ÇIKIYOR Barış Gençer Baykan Yönetici Özeti Yenilenebilir enerjiler, gerek fosil yakıtların tükeneceği öngörüsü

Detaylı

Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Arama Üretim Sektörü & Doğalgaz Piyasasına İlişkin PETFORM Önerileri

Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Arama Üretim Sektörü & Doğalgaz Piyasasına İlişkin PETFORM Önerileri Türkiye nin Enerji Görünümü Işığında Arama Üretim Sektörü & Doğalgaz Piyasasına İlişkin PETFORM Önerileri Altan Kolbay Genel Sekreter EIF Uluslararası Elektrik Zirvesi 15 Eylül 2011 Ankara PETFORM Hakkında

Detaylı

Haftalık Ekonomi ve Dış Ticaret Görünümü

Haftalık Ekonomi ve Dış Ticaret Görünümü EYLÜL TÜRKİYE Geçtiğimiz haftada yurtiçinde Gayri Safi Yurtiçi Hasıla II. Çeyrek verileri ile Temmuz ayı sanayi üretimi ve cari işlemler açığı verileri takip edildi. Tüik verilerine göre gayrisafi yurtiçi

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 20 Haziran 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 20 Haziran 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 20 Haziran 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER Altın, Fed sonrası 3 haftanın yükseğinde ABD merkez bankası Fed'in faiz oranlarının düşük kalmaya devam edeceğini bildirmesi ile, alternatif yatırım aracı

Detaylı

Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı

Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı Tarih: 16.01.2011 Sayı: 2011/01 Yurtdışına kâr transferi 8 yılda 54 milyar doları aştı 2003-2010 yıllarını kapsayan 8 yılda, şirketlerin kâr aktarımı, faiz ödemeleri ve portföy yatırımları aracılığıyla,

Detaylı

06 Temmuz 10 Temmuz 2015

06 Temmuz 10 Temmuz 2015 Önümüzdeki Hafta Neleri Takip Edeceğiz? Pazartesi; 09:00 Almanya Fabrika Siparişleri 11:30 Euro Bölgesi - Perakende PMI Endeksi, Sentix Yatırımcı Güven Endeksi 16:45 ABD Hizmet PMI Endeksi 17:00 ABD ISM

Detaylı

T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Petrol İşleri Genel Müdürlüğü GENEL GÖRÜNÜM. Selami İNCEDALCI Genel Müdür

T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Petrol İşleri Genel Müdürlüğü GENEL GÖRÜNÜM. Selami İNCEDALCI Genel Müdür T.C. ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI Petrol İşleri Genel Müdürlüğü PETROL ARAMA - ÜRETİM SEKTÖRÜ GENEL GÖRÜNÜM PETROL ARAMA - ÜRETİM SEKTÖRÜ I. İSTİŞARE TOPLANTISI 10 Mart 2012 Selami İNCEDALCI Genel

Detaylı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı SİYASİ GELİŞMELER HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER AB Liderleri 27 Haziran da Jean- Claude Juncker i AB Komisyon Başkan adayı olarak belirledi. Schulz yeniden AP Başkanı oldu. AB Liderleri Jean-Claude

Detaylı

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 AVRUPA'DA İNŞAAT ÜRETİMİ EKİMDE ARTTI Euro Bölgesinde inşaat üretimi yıllık yüzde 1,1 artış kaydetti Euro Bölgesinde inşaat üretimi ekim ayında aylık bazda yüzde 0,5,

Detaylı

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012

Liberalleşmenin Türkiye Enerji. 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin Türkiye Enerji Piyasasına Etkileri i 22 Şubat 2012 Liberalleşmenin son kullanıcılara yararları somutları çeşitli sektörlerde kanıtlanmıştır Telekom Havayolu Liberalleşme öncesi > Genellikle

Detaylı

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı. Dr. Vahdettin Ertaş. Finansal Erişim Konferansı. Açılış Konuşması. 3 Haziran 2014

Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı. Dr. Vahdettin Ertaş. Finansal Erişim Konferansı. Açılış Konuşması. 3 Haziran 2014 Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı Dr. Vahdettin Ertaş Finansal Erişim Konferansı Açılış Konuşması 3 Haziran 2014 Sn. Hazine Müsteşarım, Sn. BDDK Başkanım, Dünya Bankasının ülke direktörü Sn. Raiser, yurtiçinden

Detaylı

Enerji Verimliliği Forum ve Fuarına Enervis Çıkartma Yaptı

Enerji Verimliliği Forum ve Fuarına Enervis Çıkartma Yaptı ENERJİ GÜNDEMİ SAYI 12 OCAK 2015 02 Yeşil Sanayi Zirvesi ne Enervis in Enerji Verimliliği Projesi Damga Vurdu 03 Enerji Verimliliği Forum ve Fuarına Enervis Çıkartma Yaptı 04 Almanya da Güneş Elektriği

Detaylı

T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ

T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI (KARS, ARDAHAN, IĞDIR, AĞRI) T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 14-15 MAYıS 2012 2 1. Azerbaycan Cumhuriyeti SUNUM PLANı Ekonomik ve Sosyal Göstergeler Enerji Kaynakları

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

İspanya nın zorlu ekonomik sorunlarla baş etmeye çalıştığı bir dönemde rahat İSPANYA EKONOMİSİ RAHATLIYOR ÜLKE

İspanya nın zorlu ekonomik sorunlarla baş etmeye çalıştığı bir dönemde rahat İSPANYA EKONOMİSİ RAHATLIYOR ÜLKE İSPANYA EKONOMİSİ RAHATLIYOR İspanya 1,5 trilyon dolar GSMH, 30 bin dolar kişi başı milli geliriyle küresel ekonomik krize rağmen AB nin önemli ekonomilerinden biri. İspanya nın zorlu ekonomik sorunlarla

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 20 Temmuz 2015

GÜNLÜK BÜLTEN 20 Temmuz 2015 GÜNLÜK BÜLTEN 20 Temmuz 2015 ÖNEMLİ GELİŞMELER Ekonomi basınında bugün *Dev fonların yeni gözdesi "nakit" oldu... Çin'deki gelişmeler endişeleri artırdı. Portföylerde nakit oranı 2008'den bu yana en yüksek

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU DÖNEM İÇERİSİNDE BANKANIN YÖNETİM KURULU ÜYELERİNE İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER Dönem içerisinde Bankamız ortaklık yapısında değişiklik

Detaylı

tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Kasım2015 N201534

tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Kasım2015 N201534 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Kasım2015 N201534 DEĞERLENDİRME NOTU Ayşegül Aytaç 1 Araştırmacı, Ekonomi Çalışmaları Rus Doğalgazı Türkiye İçin Ne Kadar Önemli? Türkiye ve Rusya nın

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2010 YILI OCAK- HAZİRAN DÖNEMİ MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ DEĞERLENDİRMEK ÜZERE DÜZENLEDİĞİ BASIN TOPLANTISI KONUŞMA METNİ

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 01 Aralık 2014, Sayı: 48. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 01 Aralık 2014, Sayı: 48. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 48 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ercan Ergüzel Ezgi Gülbaş Ali Can Duran 1 DenizBank

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 25 Kasım 2013 ACI KAYBIMIZ TÜRKİYE-NORVEÇ İŞBİRLİĞİ FORUMU 1938 DEN 2013 E 10 KASIM LAR END RUSYA TAYLAND ÇİN İZMİR İKTİSAT KONGRESİ 3 gün boyunca

Detaylı

Technology. and. Machine

Technology. and. Machine Technology and Machine Cezayir Teknoloji İthal Etmek İSTİYOR Kuzey Afrika nın en geniş yüzölçümüne, 35 milyona yakın nüfusa ve büyük petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip olan Cezayir, ekonomik veriler

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı.

Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı. Basın Bülteni Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı. Şişecam, Yenişehir Cam Kompleksi nde yer alan Anadolu Cam Fabrikası 4. Cam

Detaylı

EKONOMİK İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI Hacı Dede Hakan KARAGÖZ

EKONOMİK İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI Hacı Dede Hakan KARAGÖZ Ekonomik İşbirliği Teşkilat (EİT), üye ülkeler arasında yoğun ekonomik işbirliğinin tesis edilmesini amaçlayan bölgesel düzeyde bir uluslararası teşkilattır. Teşkilat, 1964 yılında kurulan Kalkınma İçin

Detaylı

Basın Bülteni. BASF, 3. çeyrekte satış hacmini artırdı

Basın Bülteni. BASF, 3. çeyrekte satış hacmini artırdı Basın Bülteni BASF, 3. çeyrekte satış hacmini artırdı BASF, 2014 yılı üçüncü çeyreğinde satışlarını yüzde 3 artırarak 18,3 milyar Avro ya çıkardı. Şirketin faiz ve vergi öncesi karı ise (FAVÖK) yüzde 9

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 14 Temmuz 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 14 Temmuz 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 14 Temmuz 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER Euro Bölgesi için kriz geri mi döndü? Önce Bulgaristan daha sonra Portekiz de patlak veren banka sorunları kırılgan Euro bölgesinde krizin yeniden mi ortaya

Detaylı

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2010 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2010 31.03.2010

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2010 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2010 31.03.2010 TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2010 YILI 1. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2010 31.03.2010 Şirketin Ticaret Ünvanı : TEB Mali Yatırımlar A.Ş. Genel Müdürlük Adresi : Meclis-i

Detaylı

Çin i Gösteriyor. Kasım ayında Pekin de gerçekleştirilen. Altay ATLI

Çin i Gösteriyor. Kasım ayında Pekin de gerçekleştirilen. Altay ATLI KAPAK DOSYASI Rusya nın Enerji İbresi Çin i Gösteriyor Altay ATLI Kasım ayında Pekin de gerçekleştirilen Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi üye ülkeler arasında imzalanan çok sayıda ikili anlaşmaya

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 03 Temmuz 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 03 Temmuz 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 03 Temmuz 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER FED Başkanı Yellen: Faiz politikası istikrar endişeleriyle değişmemeli Fed Başkanı Yellen Washington da yaptığı konuşmada, düşük faiz oranlarının finansal

Detaylı

ÜNĠVERSiTESĠ ULAġTIRMA VE LOJĠSTĠK BÖLÜMÜ LOJĠSTĠK KULÜBÜ 7.LOJĠSTĠK ZĠRVESĠ. 10 Mayıs 2010. Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Nabucco Boru Hattı Projeleri

ÜNĠVERSiTESĠ ULAġTIRMA VE LOJĠSTĠK BÖLÜMÜ LOJĠSTĠK KULÜBÜ 7.LOJĠSTĠK ZĠRVESĠ. 10 Mayıs 2010. Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Nabucco Boru Hattı Projeleri ĠSTANBUL ÜNĠVERSiTESĠ ULAġTIRMA VE LOJĠSTĠK BÖLÜMÜ LOJĠSTĠK KULÜBÜ 7.LOJĠSTĠK ZĠRVESĠ 10 Mayıs 2010 Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Nabucco Boru Hattı Projeleri Osman Z. Göksel BOTAġ BTC Proje Direktörü Nabucco

Detaylı

KÜRESEL KRİZ VE TÜRKİYE EKONOMİSİ K. ÖNDER ERGÜN MALİYE UZMANI

KÜRESEL KRİZ VE TÜRKİYE EKONOMİSİ K. ÖNDER ERGÜN MALİYE UZMANI KÜRESEL KRİZ VE TÜRKİYE EKONOMİSİ K. ÖNDER ERGÜN MALİYE UZMANI SUNUM PLANI 1 KÜRESEL KRİZİN GELİŞİMİ 2 KÜRESEL KRİZİN TÜRKİYE YE ETKİLERİ 3 4 TÜRKİYE NİN KONUMU KRİZDE SON DURUM KÜRESEL KRİZ 1929 DÜNYA

Detaylı

TANAP Hazar Gazını Avrupa ya Taşıyan Atılım Projesi

TANAP Hazar Gazını Avrupa ya Taşıyan Atılım Projesi TANAP Hazar Gazını Avrupa ya Taşıyan Atılım Projesi Gulmira Rzayeva Enerji Uzmanı Giriş Petrol stratejisinin başarıyla hayata geçirilmesinin ardından Azerbaycan, gaz ihracat politikası ile ilgili stratejik

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 24 Haziran 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 24 Haziran 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 24 Haziran 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER Euro Bölgesi'nde PMI beklentinin altında Euro Bölgesi'nde imalat sanayi ve hizmet sektörü faaliyetleri Fransa ekonomisindeki yavaşlama doğrultusunda Haziran

Detaylı

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >>

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >> AVRUPA BİRLİĞİ >> Hazırlayan: Mustafa BAYBURTLU (TOBB AB Daire Başkanı) İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA TİCARİ İLİŞKİLER VE EKONOMİK DURUM İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) üyesi ülkelerin ekonomik yapıları, ekonomik

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir

Temel Ekonomik Göstergeler. İzmir Temel Ekonomik Göstergeler İzmir 2015 İzmir... İzmir çok yönlü üretim olanakları, zengin doğal kaynakları ve nitelikli yaşam kalitesini bir arada sunabilmesiyle hem Türkiye hem de dünya ölçeğinde öne çıkan

Detaylı

tepav PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Ocak2015 N201501 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Ocak2015 N201501 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Ocak2015 N201501 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ayşegül Aytaç 1 Araştırmacı, Ekonomi Çalışmaları PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Petrol fiyatları, 2014 yılının

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

DAX Haftalık Temel/Teknik Görünüm

DAX Haftalık Temel/Teknik Görünüm 15 Aralık 2014 DAX Haftalık Temel/Teknik Görünüm OPEC in piyasaların yön bulmasındaki etkisi hala sürüyor. Geçtiğimiz hafta OPEC ABD de arzın artması ve küresel tüketim beklentilerin azalmasını beklediklerini

Detaylı

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 VİZYON BELGESİ(TASLAK) ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 (03-05 Aralık 2015, İstanbul) BÖLÜM 1 Nükleer Güç Programı (NGP) Geliştirilmesinde Önemli Ulusal Politika Adımları Temel

Detaylı

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI Selahattin HAKMAN TÜSĐAD Enerji Çalışma Grubu Üyesi Sabancı Holding Enerji Grup Başkanı Enerji Arz ve Talebi 6000 (Mtoe) 5000 4000 3000 2000 1000 0 1980 2000 2006 2015

Detaylı