ÜNİTE ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Yrd. Doç. Dr. Papatya KELEŞ İÇİNDEKİLER HEDEFLER ÜREME SİSTEMİ (SYSTEMA GENITALE) (ERKEK VE KADIN GENİTAL ORGANLARI)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÜNİTE ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Yrd. Doç. Dr. Papatya KELEŞ İÇİNDEKİLER HEDEFLER ÜREME SİSTEMİ (SYSTEMA GENITALE) (ERKEK VE KADIN GENİTAL ORGANLARI)"

Transkript

1 HEDEFLER İÇİNDEKİLER ÜREME SİSTEMİ (SYSTEMA GENITALE) (ERKEK VE KADIN GENİTAL ORGANLARI) Pelvis İskeleti Perineum Erkek Genital Organları İç Genital Organlar Dış Genital Organlar Kadın Genital Organları İç Genital Organlar Dış Genital Organlar TEMEL ANATOMİ Yrd. Doç. Dr. Papatya KELEŞ Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Pelvis iskeletini açıklayabilecek, Erkek genital organlarını tanımlayabilecek, Kadın genital organlarını öğrenebileceksiniz. ÜNİTE 9 ÜNİTE 9

2 Üreme Sistemi (Systema Genitale) (Erkek ve Kadın Genital Organları) GİRİŞ Üreme sistemi canlılarda neslin devamını sağlar. İnsanlarda neslin devamı kadın ve erkek genital sistemleri vasıtasıyla sağlanır. Erkek ve kadın genital sistemleri birbirlerinden tamamen farklı yapıdadır ve farklı görevleri vardır. Erkek genital organları; erkek üreme hücresi olan spermlerin oluşmasını ve bu spermlerin kadın üreme organlarına aktarılmasını sağlar. Kadın genital organları; kadın üreme hücresi olan ovumun üretilmesi, spermlerle döllenerek zigot oluşması, meydana gelen zigotun uterus a (rahim) aktarılması, doğuma kadar geçen süre içerisinde uterus içinde yaşaması ve büyütülmesinde görev alır. Uterus içinde yaşamını sürdüren embriyo, büyüyüp gelişme süresini tamamladıktan sonra doğum gerçekleşir. İnsanlarda üreme görevini yerine getiren organlara üreme organları, bu organların meydana getirdiği sisteme de üreme sistemi denir. Üreme sistemi anatomisinin daha iyi anlaşılması için pelvis iskeletinin anatomik yapısının bilinmesinde fayda vardır. PELVİS İSKELETİ Yan tarafta iki kalça kemiği (os coxae) ile arka tarafta sacrum ve os coccygis kemiklerinden oluşan yapıya pelvis iskeleti denir. Pelvis iskeletini oluşturan yapılar arasında kalan ve karın boşluğunun devamı olan alt tarafta bulunan boşluk pelvis boşluğu (cavitas pelvis) veya pelvis olarak isimlendirilir. Pelvis boşluğu üst ve alt iki bölüme ayrılır. Üstteki geniş bölüme büyük pelvis boşluğu (pelvis major), alttaki dar bölüme küçük pelvis boşluğu (pelvis minor) denir. Pelvis major ve pelvis minor linea terminalis denilen hayali bir çizgi ile ayrılmıştır. Pelvis iskeleti alt tarafta kapalı durumdadır. Pelvis iskeletinin alt tarafını kapatan oluşumları iki üçgen bölgede incelemek mümkündür. Pelvis iskeleti os coxae, sacrum ve os coccygis kemiklerinden meydana gelir. Perineum Trigonum anale Trigonum urogenitale Pelvis boşluğunu alt taraftan örten dokuların hepsine birden perineum (perine) denir. Perineyi meydana getiren kas yapılara da diaphragma pelvis denir. Perine, ön ve arka olmak üzere iki üçgen bölüme ayrılır. Arka tarafta bulunan üçgene trigonum anale, ön tarafta bulunan üçgene trigonum urogenitale denir. Pelvisin ön tarafında bulunan iskion pubis kolu olarak da bilinen sağ ve sol iki kol arasındaki açıklığı diaphragma urogenitale denilen oluşum kapatmaktadır. Bu diaphragmanın kapattığı alana trigonum urogenitale denir. Bu üçgen alanda kadın ve erkek dış genital organları bulunmaktadır. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 2

3 Üreme Sistemi (Systema Genitale) (Erkek ve Kadın Genital Organları) Şekil 1. Perineum ERKEK GENİTAL ORGANLARI (SYSTEMA GENITALE MASCULINUM) Penis ve scrotum erkek dış genital organlarındandır. Erkek genital organları iç genital organlar ve dış genital organlar olarak iki bölüme ayrılır. Erkek Dış Genital Organları Penis Penis Scrotum Erkeğin çiftleşme organıdır. Diğer bir fonksiyonu ise mesanede biriken idrarın dışarı atılmasını sağlar. İdrar ve meni (ejekulat), bir bölümü penis içerisinde bulunan üretra içinden geçerek dışarı atılır. Penis, radix penis ve corpus penis olmak üzere iki bölüme ayrılır. Radix penis: Penis kökü olarak bilinir. Sabit bölümdür. Ürethra dan başlar prostat bezi içerisinden ve diaphragma ürogenitale den geçen bölüm olarak bilinir. Radix penis, crus penis ve bulbus penis bölümlerinden oluşur. Corpus penis: Penisin gövdesine corpus penis denir. Bu bölüm bir çift corpus cavernosum penis ve bir tane corpus spongiosum penis ten meydana gelir. Corpus cavernosum penis: Bu bölüm tunica albuginea denilen bağ dokusu ile sarılıdır. Corpus spongiosum penis: Bu penis bölümünün önde genişlemesi sonucu oluşan yapıya glans penis denir. Burada ürethra nın dışarıya açılan ağzı orificium urethrae externum bulunur. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 3

4 Örnek Örnek Üreme Sistemi (Systema Genitale) (Erkek ve Kadın Genital Organları) Ürethra ucunun penisin alt tarafına açılmasına hipospadias, üst tarafına açılmasına epispadias denir. Penis dış taraftan deri ile örtülüdür. Penisin uç tarafında glans penis i örten derisine preputium penis adı verilir. Preputium penis sünnet derisi olarak bilinir. Glans penisi örten derinin (sünnet derisi) çok dar olmasına phimosis denir. Glans penis i örten deriye preputium penis adı verilir. Scrotum Şekil 2. Erkek genital organları ve komşulukları Torba şeklindedir. Fibromuskuler tabakalı bir yapıya sahiptir. Bu yapının içerisinde testis, epididymis, ductus deferensin başlangıç bölümü ve testislere gelen ve giden oluşumların alt bölümleri bulunur. Scrotum iç tarafta bulunan septum scroti adı verilen bir bölme ile iki boşluğa ayrılır. Testislerin spermleri yapabilmeleri için vücut sıcaklığından düşük bir ortamın olması şarttır. İşte testislere bu ortamı scrotum sağlar. Scrotum sıcak havada genişler ve aşağıya doğru sarkmak suretiyle testisi vücuttan uzaklaştırır. Soğuk havalarda ise büzülerek testisleri vücuda yaklaştırır. Böylece testisin spermiumları üreteceği optimal ısıyı sağlamış olur. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 4

5 Örnek Örnek Üreme Sistemi (Systema Genitale) (Erkek ve Kadın Genital Organları) Testis venlerinin genişlemesine varicocele (varikosel) denir. Testis venlerinde taşıdığı kanı normal dolaşıma aktarma güçlüğü oluşur. Venlerde kanın birikmesine bağlı olarak testiste ısı artışı olur. Sonuçta testis sperm üretimi zorlaşır. Scrotum içerisinde sıvı birikmesine hydrocele (hidrosel) denir. Erkek İç Genital Organları Testis Scrotum içerisinde bulunurlar. Erkek cinsiyet hücresi olarak bilinen spermleri üretir. Gelişimi karın içerisinde, periton ile karın arka duvarı arasında oluşur. Daha sonra testisler descensus yaparak aşağıya doğru iner ve inguinal kanaldan geçerek scrotumlar içerisinde yerini alır. Erkek çocuklarında testislerden bir veya ikisinin scrotuma inmemesi durumuna cryptorchism (kriptorşizm) denir. Şekil 3. Sperm kanalları Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 5

6 Örnek Üreme Sistemi (Systema Genitale) (Erkek ve Kadın Genital Organları) Meni içerisinde sperm olmamasına azoospermi, meni içerisinde sperm sayısının normalden az olmasına da oligospermi denir. Testisler scrotum içinde bulunur. Epididymis Testislerin üst uçlarından başlayarak arka kenarı boyunca yerleşim gösterirler. Testislerde üretilen spermler bu bölüme gelerek depolanır ve olgunlaşırlar. Ductus deferens Epididymis ten sonra gelen bölümdür. Spermlerin ductus ejaculatorius a doğru iletilmesini sağlar. Spermler bu yolun içinden geçerek vesicula seminalis in kanalına kadar ilerler. Daha sonra ductus deferens vesicula seminalis in kanalı olan ductus excretorius ile birleşerek ductus ejaculatorius u oluştururlar. Ductus ejeculatorius prostat bezi içerisinden geçen ürethra ya açılır. Vesicula seminalis Mesanenin arka tarafında bulunan gözenekli yapıya sahip erkek iç genital organıdır. Salgısı meninin büyük bir bölümünü (yaklaşık %70) oluşturur ve spermiumlara hareket etme kabiliyeti sağlar. Vesicula seminalis in kanalı ductus excretorius spermleri epididymis ten sonra taşıyan ductus deferens ile birleşerek ductus ejaculatorius u oluştur. Prostat Mesanenin alt tarafında yerleşmiştir. Prostat bezi olarak bilinir. Bu bez meninin yapısına salgı yaparak katkıda bulunur. Salgı alkali karakterdedir ve ovum a uygun ortam sağlayarak döllenmesine yardımcı olur. Ductus deferens ve vesicula seminalis in kanalı ductus excretorius birleşerek ductus ejaculatorius u oluştururlar. Şekil 4. Prostat Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 6

7 Örnek Örnek Üreme Sistemi (Systema Genitale) (Erkek ve Kadın Genital Organları) Glandula Bulbourethralis (Cowper bezi) sağlar. Salgısını ürethra ya boşaltır. Meninin uygun ortamda ürethra dan geçişini Funiculus Spermaticus Canalis inguinalis içerisinden testisin arka kenarına kadar uzanır. Testise ve scrotuma gelen ve giden oluşumlardan meydana gelir. Bu oluşumların üzeri fascialar ile sarılmıştır. Yaklaşık cm uzunluğundadır. Funiculus spermaticus kendi etrafında dönmesi sonucu içerisinde bulunan damarlar da döner. Dolaşım bozukluğu ortaya çıkar ve testisin kanla beslenmesi bozulur. Bu duruma testis torsiyonu denir. Kısa sürede tedavi edilmesi gereken bir durumdur. Aksi halde testis kaybedilir. KADIN GENİTAL ORGANLARI (SYSTEMA GENITALE FEMININUM) Kadın genital organları iç genital organlar ve dış genital organlar olarak iki bölüme ayrılır. Kadın genital organları iç genital organlar ve dış genital organlar olarak iki bölüme ayrılır. Kadın Dış Genital Organları Clitoris Mons pubis Labium majus pudendi Labium minus pudendi Bulbus vestibuli Vestibulum vaginae Glandula vestibularis major (Bartolini) Glandulae vestibulares minores Kadınlarda dış genital organlarının genel adı vulva dır. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 7

8 Üreme Sistemi (Systema Genitale) (Erkek ve Kadın Genital Organları) Clitoris Mons Pubis Erektil bir yapıya sahiptir ve erkekte bulunan penisin kadındaki karşılığıdır. Kadın dış genital organlarının en üst tarafında bulunur. Bu bölgenin deri altında bulunan yağ tabakasının oluşturduğu kabarıklıktır. Labium majus pudendi Pubis ile perineum arasında bulunan içerisinde yağ dokusu olan iki deri kıvrımıdır. Sağ ve sol büyük dudaklar alt ve arka tarafta birbirleri ile commissura labiorum posterior ile birleşirler. Bu birleşme yeri ile anüs arasında jinekolojik perineum bulunur. Büyük dudaklar üst tarafta da birbirleri ile birleşirler. Bu birleşme yerlerine de commissura labiorum anterior denir. Labium minus pudendi Labium majusların iç tarafında, içlerinde erektil dokunun bulunduğu iki küçük deri katlantısıdır. Üst tarafta clitoris ten başlar. Labium minuslar alt tarafta ise birbirleri ile birleşerek frenulum labiorum pudendi yi oluştururlar. Bu frenulum bakirelerde bulunabilir. Vestibulum vaginae Labium minus pudendi ler arasındaki boşluğa vestibulum vagiane denir. Vestibulum vaginae ye açılan oluşumlar. Ostium urethrae externum Ostium vaginae Glandula vestibularis major Glandula vestibularis minores ler Ostium vagina: Vaginanın girişi anlamına gelen bu açıklık, hymen (kızlık zarı) adı verilen bir membran ile kapatılmıştır. Kızlık zarının en sık görülen şekli anular (halka) şeklinde olanıdır. Cinsel ilişki esnasında hymen yırtılır. Bulbus vestibuli Bulbus vestibuli ostium vaginanın dış taraflarında bulunurlar. Erektil bir yapıya sahiptir. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 8

9 Üreme Sistemi (Systema Genitale) (Erkek ve Kadın Genital Organları) Ovum ve spermium un döllenmesi (fertilizasyon) tuba uterina içerisinde olur. Glandulae vestibularis major Ostium vaginae nın her iki yanında bulunurlar. Müköz salgı yapar. Seksüel uyarılma ile salgı yapar ve vaginanın kaygan olmasını sağlar. Glandulae vestibulares minores Vestibulum vaginae nın duvar yapısında bulunan küçük ve çok sayıdaki bezlerdir. Salgılarını vestibulum vaginaya boşaltırlar. Kadın İç Genital Organları Ovarium Uterus Tuba uterina Vagina Ovarium Şekil 5. Kadın genital organları ve komşulukları Sağ ve sol tarafta iki adettir. Erkeklerde testislerin karşılığıdır. Karın arka duvarında böbreklerin yanında gelişmeye başlayan ovarium retroperitoneal (peritonun arka tarafında) olarak aşağıya doğru inerler. Pelvis minor un dış duvarında bulunan fossa ovarica ya yerleşirler. Dişi germ hücresi olan ovum u üretir. Bu organ aynı zamanda dişi seks hormonlarının üretimini de sağlar. Etrafında bulunan bağlarla hem uterus a hem de pelvis minor a tutunurlar. Ovarium ları dıştan saran zara tunica albuginea denir. Tuba uterina (Salpinx=fallopian tüpü) Ovum u (yumurta) uterus a ileten tüp şeklindeki kadın iç genital organıdır. Uterus un iki yan taraflarında bulunurlar (Şekil 6). Ortalama boyları 10 cm kadardır. İki ucu vardır. Bir ucu uterusa açılırken diğer ucu ovarium üst tarafında karın boşluğunda bulunur. Ovum ve spermium un döllenmesi (fertilizasyon) tuba uterina içerisinde olur. Tuba uterina lar gebe kalmayı önlemek amacıyla ameliyatla bağlanabilir. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 9

10 Örnek Örnek Üreme Sistemi (Systema Genitale) (Erkek ve Kadın Genital Organları) Şekil 6. Tuba uterine ve uterus a bağlandığı bölüm Kadında tuba uterinaların ameliyatla bağlanması işlemine tüp ligasyonu denir. Uterus Pelvis minor boşluğu içerisinde bulunur. Ortalama uzunluğu 7,5 cm, genişliği 5 cm, önden arkaya kalınlığı ise 2,5 cm dır. Fibromüsküler bir organdır. Periton ile tamamen sarılıdır. Organı saran peritona ligamentum latum uteri denir. Uterus un pozisyonu anteflexion dur. Yani ön tarafta bulunan mesane üzerine oturmuş bir pozisyondadır. Uterus arka tarafta ise rectum ile komşudur. Embriyonun gelişip büyümesi uterus içerisinde (cavitas uteri) olur. Uterus un bölümleri Corpus uteri Isthmus uteri Cervix uteri Uterus un geniş olan üst bölümüne corpus uteri, vagina ya açılan bölümüne de cervix uteri denir. Corpus uteri ile cervix uteri arasında kalan bölüm isthmus uteri adını alır (Şekil 7). Uterus u pozisyonunda tutan önemli bağlar vardır. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 10

11 Örnek Üreme Sistemi (Systema Genitale) (Erkek ve Kadın Genital Organları) Uterusun tabakaları Şekil 7. Uterus ve bölümleri Perimetrium: Uterus un en dış tabakasıdır (tunica serosa). Peritondan meydana gelir. Myometrium: Uterus un kas tabakasıdır (tunica muscularis). Endometrium: Uterus un iç yüzünü örten mukoza (tunica mucosa) tabakasıdır. Bu tabakada glandulae uterinae denilen bezler bulunur. Uterus un ameliyatla kesilip çıkarılması işlemine histerektomi denir. Vagina Vestibulum vaginae dan uterus un başlangıç bölümü olan cervix uteri ye kadar uzanır (Şekil 8). Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 11

12 Ödev Üreme Sistemi (Systema Genitale) (Erkek ve Kadın Genital Organları) Şekil 8. Vagina ve komşulukları Vagina nın vestibulum vaginae ya açılan açıklığına ostium vagina denir. Ostium vagina kızlık zarı olarak bilinen hymen ile örtülmüştür. Fibromüsküler yapıda ve çiftleşme organıdır. Vaginanın uzunluğu ön tarafta 7,5 cm, arka tarafta ise 9 cm dir. İç yüzü mukoza ile örtülüdür. Bu yüzde plika denilen mukoza katlantıları bulunur. Bu katlantılara rugae vaginales denir. Üreme sistemi organlarının isimlerini, yerlerini ve görevlerini özetleyiniz. Hazırladığınız ödevi sistemde ilgili ünite başlığı altında yer alan ödev bölümüne yükleyebilirsiniz. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 12

13 Tartışma Özet Üreme Sistemi (Systema Genitale) (Erkek ve Kadın Genital Organları) Perineum: Pelvisin alt açıklığını örten diaphragma pelvis e denir. Ancak klinikte perineum denildiği zaman, kadında vagina ile rektum arasındaki bölüm akla gelmektedir. Erkek genital organları, iç ve dış genital organlar olmak üzere ikiye ayrılır. Erkek Dış genital organları Penis Scrotum Erkek İç genital Organlar Testis Epididymis Ductus deferens Glandula vesicalis Prostat Cowper bezi(glandula bulbouretralis) Kadın genital organları, iç ve dış genital organlar olmak üzere ikiye ayrılır. Kadın Dış Genital Organları Clitoris Mons pubis Labium majus pudenda Labium minus pudenda Bulbus vestibuli Vestibulum vaginae Glandula vestibularis major (Bartolini) Glandulae vestibulares minores Kadın İç Genital Organları Ovarium Uterus Tuba uterina Vagina Üreme sistemi organlarını öğrenmenin edineceğiniz meslek açısından önemini tartışınız. Düşüncelerinizi sistemde ilgili ünite başlığı altında yer alan tartışma forumu bölümünde paylaşabilirsiniz. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 13

14 Üreme Sistemi (Systema Genitale) (Erkek ve Kadın Genital Organları) DEĞERLENDİRME SORULARI Değerlendirme sorularını sistemde ilgili ünite başlığı altında yer alan bölüm sonu testi bölümünde etkileşimli olarak cevaplayabilirsiniz. 1- Pelvis boşluğunun alt açıklığını kapatan yapıya ne ad verilir? A) Perineum B) Pelvis C) Scrotum D) Uterus E) Anüs 2- Kadın dış genital organlarından labium minus pudendi ler arasında bulunan açıklık aşağıdakilerden hangisidir? A) Uterus B) Tuba uterina C) Vestibulum vaginae D) Bulbus vestibuli E) Glandula vestibularis major 3- Aşağıdakilerden hangisi uterusun iç boşluğu manasına gelir? A) Fundus uteri B) Corpus uteri C) Isthmus uteri D) Cervix uteri E) Cavitas uteri 4- Aşağıdaki organlardan hangisinde döllenme meydana gelir? A) Uterus B) Tuba uterina C) Vagina D) Bulbus vestibuli E) Mons pubis 5-Aşağıdakilerden hangisi kadın genital organı değildir? A) Testis B) Uterus C) Vagina D) Mons pubis E) Tuba uterina Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 14

15 Üreme Sistemi (Systema Genitale) (Erkek ve Kadın Genital Organları) 6. Aşağıdakilerden hangisi uterusun en dış tabakasıdır? A) Perimetrium B) Tuba uterina C) Myometrium D) Endometrium E) Vagina 7. Aşağıdakilerden hangisi erkek genital organı değildir? A) Scrotum B) Penis C) Uterus D) Ductus deferens E) Vesicula seminalis 8. Aşağıdaki erkek genital organlarından hangisinde spermium üretilir? A)Testis B) Scrotum C) Ductus deferens D) Vesicula seminalis E)Prostata 9. Testisler aşağıdaki organlardan hangisinin içerisinde yerleşmiştir? A) Scrotum B) Penis C) Ductus deferens D) Prostata E) Glandula bulbourethralis 10. Erkek genital organlarından prostata nın içerisinden geçen oluşum aşağıdakilerden hangisidir? A) Tuba uterina B) Ureter C) Urethra D) Ductus deferens E) Mesane Cevap Anahtarı 1.A, 2.C, 3.E, 4.B, 5.A, 6.A, 7.C, 8.A, 9.A, 10.C Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 15

16 Üreme Sistemi (Systema Genitale) (Erkek ve Kadın Genital Organları) YARARLANILAN VE BAŞVURULABİLECEK DİĞER KAYNAKLAR Akkın, S. M., Toprak, M. (1993). Genel Anatomi Terminolojisi ve Kullanım Özellikleri, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Basımevi ve Film Merkezi. Aktan, Z. A., Varol, T. (1997). İşlevsel Anatomi, 1. Baskı, İzmir: saray Tıp Kitabevleri. Anatomy, TV-Anatomy-Study Guides Anatomical Language. Arıncı, K., Elhan, A. (1983). Anatomi Terimleri (Nomina Anatomica), Ankara: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Yayınları. Arıncı, K., Elhan, A. (1997). Anatomi, 2. Baskı, Ankara: Güneş Kitapevi. Artukoğlu, M.A. (1997). Tıbbi Terminoloji, 1. Cilt, Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sağlık İdaresi Yüksekokulu Yayınları. Artukoğlu, M. A., Kaplan, A., Yılmaz, A. (2002). Tıbbi Dokümantasyon, Ankara: Türksev Yayıncılık. Arslantaş, D. ve Ark. (2012). Tıbbi Terminoloji, 1. Baskı, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları (Açıköğretim Fakültesi Yayınları). Balcı, A. E. (2001). Tıbbi Dokümantasyon ve Tıbbi Arşivler, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Yayınları. Cankur, Ş., Kanbir, O. (2010). Spor Anatomisi, 1. Baskı, Bursa: Ekin Kitabevi. Dorland, W,A. (1988). Dorland s Illustrared, Medical Dictionary, 27th Edition, Philadelphia and London: W.B. Saunders Company. Dere, F. (2000). Anatomi Atlası ve Ders Kitabı, 5. Baskı, Adana: Nobel Tıp Kitapevleri. Drake, R.L., Vogl, A.W., Mitchell, A.W.M., Tibbitts, R.M., Richardson P.E., (Çeviri Editörleri: İlgi, S., Yıldırım, M.). (2009). Gray's Anatomi Atlası. Ankara: Güneş Tıp Kitabevleri. Ekinci, S., Hatipoğlu, H. G. (2005). Yüksekokullar Tıbbı Terminoloji Ders Kitabı, 1. Baskı, Ankara: Hatipoğlu Yayınevi. Eroğlu, F., Polat, M. (2009). Tıbbi Terminoloji, 1. Baskı, Isparta: Fakülte Kitabevi. Gökmen, F. G. (2003). Sistematik Anatomi, İzmir: Güven Kitabevi. Kavukçu, S. (1998). Tıbbi Terminoloji, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları. Kocatürk, U. (1994). Açıklamalı Tıp Terimleri Sözlüğü, 6. Basım, Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi. Kuyucu, Y. (1988). Tıp Terimlerinin Oluşması İle İlgili Genel Bilgiler ve Fonksiyonel Anatomi Terimleri Sözlüğü, Erzurum: Atatürk Üniversitesi Basımevi. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 16

17 Üreme Sistemi (Systema Genitale) (Erkek ve Kadın Genital Organları) Kuyucu, Y. (1982). Osteoloji. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Basımevi. Marur, T., Akkın, S.M. (2010). Klinik Temelli Topografik İnsan Anatomisi, 1. Baskı, İstanbul: Deomed Medikal Yayıncılık. MEGEP (Mesleki Eğitim ve Öğretim sisteminin Güçlendirilmesi Projesi). T.C. Milli Eğitim Bakanlığı. Üreme Sistemi Ankara, megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/...pdf/üreme%20sistemi.pdf [Erişim tarihi: ]. MEGEP (Mesleki Eğitim ve Öğretim sisteminin Güçlendirilmesi Projesi). (2008). Büro Yönetimi ve Sekreterlik. Tıbbi Terminoloji (Tedavi Hizmetleri), Ankara.. uroyonetim/moduller/tedavihizmetleritibbiterimler.pdf [Erişim tarihi: ]. MEGEP (Mesleki Eğitim ve Öğretim sisteminin Güçlendirilmesi Projesi). (2011). Sağlık Hizmetleri Sekreterliği. İnsan Anatomisine İlişkin Tıbbi Terimler, Ankara.. pdf/%c4%b0nsan%20anatomisine%20ili%c5%9fkin%20t%c4%b1bbi%20 Terimler.pdf [Erişim tarihi: ]. Mesut, R. (2011). Tıbbi Latince, 2. Baskı, İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri Ltd. Şti. Mesut, R. (2011). Tıbbi Terminoloji, İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri Ltd. Şti. Moore, K.L. (2006). Clinically oriented anatomy, 5th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins. Odar, İ.V. (1980). Anatomi Ders Kitabı 1. Cilt, 12. Baskı, Ankara: Elif Matbaacılık. Odar, İ.V. (1979). Anatomi Ders Kitabı 2. Cilt, 11. Baskı, Ankara: Elif Matbaacılık. Ozan, H. (2004). Ozan Anatomi, 3. Baskı, Ankara: Klinisyen Tıp Kitabevleri. Öztürk, L., Aktan, Z.A., Varol, T. (1997). İşlevsel Anatomi, 1. baskı, İzmir: Saray Tıp Kitabevleri. Pabst, R., Putz, R. (Çevirenler: Elhan,A., Karahan, S.T.). (2006). Sobotta İnsan Anatomisi Atlası (Baş, Boyun, Üst Ekstremite) 1. Cilt, 22. Baskı, Almanya. Beta Basım Yayım dağıtım A.Ş. Pabst, R., Putz, R. (Çevirenler: Elhan,A., Karahan, S.T.). (2006). Sobotta İnsan Anatomisi Atlası (Gövde, Organlar, Alt Ekstremite) 2. Cilt, 22. Baskı, Almanya. Beta Basım Yayım dağıtım A.Ş. Saladin, K. S. (2004). Anatomy and Pysiology:The unity of form and function, 3rd, New York: McGraw-Hill. Sancak, B., Cumhur, M. (1999). Fonksiyonel Anatomi (Baş-Boyun ve İç Organlar), 1. Basım, Ankara: ODTÜ Yayıncılık. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 17

18 Üreme Sistemi (Systema Genitale) (Erkek ve Kadın Genital Organları) Sarsılmaz, M. (2014). İnsan Anatomisi Klinik Bilgiler Eşliğinde Sistematik Anlatımlı, 1. Baskı, İstanbul: Akademi yayıncılık. Snell, R.S. (1995). Clinical Anatomy, Fifth edition. New York: Little, Brown and Company. Standring, S. (2008). Gray s Anatomy, The Anatomical Basis of Clinical Practice, 40th Edition, Spain: Churchill Livingstone Elsevier Taner, D. (2000). Fonksiyonel Anatomi, 2. Basım, Ankara: Hekimler Yayın Birliği. Taner, D. (2008). Fonksiyonel Nöroanatomi, 7. Basım, Ankara: ODTÜ Yayıncılık. Tengilimoğlu, D., Çıtak, N. (2003). Yönetici ve Tıp Sekreterliği, Ankara: Seçkin Yayınları. Terminologia Anatomica. (1998). International Anatomical Terminology. FCAT (Federative Commitee on Anatomical Terminology). George Thieme Verlag, Germany. Toprak, M., Akkın, S.M. (1998). Anatomi Ders Kitabı, İstanbul: İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları. Uçmaz, R. (2002). Tıbbı Dokümantasyon II (Tıbbı Arşivcilik), Bursa: Uludağ Üniversitesi Yayınları. Unur, E., Ülger, H., Ekinci, N. (2005). Anatomi. 2. Baskı, Kayseri: Medical Kitabevi. Yıldırım, M. (2000). Topografik Anatomi. 1. Baskı, İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri. Yıldırım, M. (2012). İnsan Anatomisi. 7. Baskı, İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri. Yıldırım, M. (2013). Resimli Sistematik Anatomi. 1. Baskı, İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi. Wischnitzer, S. (1963). Outline Of Human Anatomy. New York: McGraw-Hill Book Company, Inc. Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi 18

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Prof. Dr. Samih DİYARBAKIR İÇİNDEKİLER HEDEFLER ÜRİNER SİSTEM (SYSTEMA URINARIUM)

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Prof. Dr. Samih DİYARBAKIR İÇİNDEKİLER HEDEFLER ÜRİNER SİSTEM (SYSTEMA URINARIUM) HEDEFLER İÇİNDEKİLER ÜRİNER SİSTEM (SYSTEMA URINARIUM) Üriner Sistem Hakkında Genel Bilgiler Üriner Sistem Organları Böbrekler Ureter Vesica urinaria (mesane) Urethra Üriner Sistemle İlgili Terimler TEMEL

Detaylı

KADIN GENİTAL SİSTEMİ

KADIN GENİTAL SİSTEMİ KADIN GENİTAL SİSTEMİ Kadın genital sistemi, gonadlar olan ovarium lar (yumurtalıklar), ovarium larda üretilen ovum hücresini uterus a (rahim) taşıyan kanallar olan tuba uterina lar (tüpler), uterus, uterus

Detaylı

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Yrd. Doç. Dr. Papatya KELEŞ İÇİNDEKİLER HEDEFLER MERKEZÎ SİNİR SİSTEMİ (SYSTEMA NERVOSUM CENTRALE)

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Yrd. Doç. Dr. Papatya KELEŞ İÇİNDEKİLER HEDEFLER MERKEZÎ SİNİR SİSTEMİ (SYSTEMA NERVOSUM CENTRALE) HEDEFLER İÇİNDEKİLER MERKEZÎ SİNİR SİSTEMİ (SYSTEMA NERVOSUM CENTRALE) Merkezî Sinir Sistemi Merkezî Sinir Sisteminin Bölümleri Medulla Spinalis Bulbus Pons Mesencephalon cerebellum Diencephalon Telencephalon

Detaylı

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Uz. Dr. Aslı KARA İÇİNDEKİLER HEDEFLER PERİFERİK VE OTONOM SİNİR SİSTEMİ. Spinal Sinirler Kafa Çiftleri Otonom Sinir Sistemi

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Uz. Dr. Aslı KARA İÇİNDEKİLER HEDEFLER PERİFERİK VE OTONOM SİNİR SİSTEMİ. Spinal Sinirler Kafa Çiftleri Otonom Sinir Sistemi HEDEFLER İÇİNDEKİLER PERİFERİK VE OTONOM SİNİR SİSTEMİ Spinal Sinirler Kafa Çiftleri Otonom Sinir Sistemi TEMEL ANATOMİ Uz. Dr. Aslı KARA Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Spinal sinirleri tanımlayabilecek,

Detaylı

ÜNİTE İÇİNDEKİLER HEDEFLER ÜREME SİSTEMİ TIBBİ TERMİNOLOJİ. Doç. Dr. Samet KAPAKİN

ÜNİTE İÇİNDEKİLER HEDEFLER ÜREME SİSTEMİ TIBBİ TERMİNOLOJİ. Doç. Dr. Samet KAPAKİN HEDEFLER İÇİNDEKİLER ÜREME SİSTEMİ Giriş Üreme Sistemi Hakkında Genel Bilgiler Üreme Sistemi Organları Üreme Sistemi ile İlgili Anatomik Terimler Üreme Sistemi ile İlgili Klinik Terimler TIBBİ TERMİNOLOJİ

Detaylı

Dr. Ayşin Çetiner Kale

Dr. Ayşin Çetiner Kale Dr. Ayşin Çetiner Kale DIAPHRAGMA PELVIS Apertura pelvis inferior u kapatır Urethra, canalis analis ve kadınlarda ek olarak vagina tarafından delinir İki taraf m. levator ani ve m. ischiococcygeus (m.

Detaylı

SYSTEMA UROGENITALE. Doç. Dr. Ercan TANYELİ. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı

SYSTEMA UROGENITALE. Doç. Dr. Ercan TANYELİ. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı SYSTEMA UROGENITALE Doç. Dr. Ercan TANYELİ İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı SYSTEMA UROGENITALE ORGANA URINARIA ORGANA GENITALIA ORGANA GENITALIA MASCULINA (INTERNA-EXTERNA) ORGANA GENITALIA

Detaylı

8 Urogenital Sistem. Boşaltım organlarının, Erkek genital organlarının, Kadın genital organlarının yapısını ve fonksiyonlarını öğrenmiş olacaksınız.

8 Urogenital Sistem. Boşaltım organlarının, Erkek genital organlarının, Kadın genital organlarının yapısını ve fonksiyonlarını öğrenmiş olacaksınız. ÜNİTE 8 Urogenital Sistem Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Amaçlar Boşaltım organlarının, Erkek genital organlarının, Kadın genital organlarının yapısını ve fonksiyonlarını öğrenmiş olacaksınız. İçindekiler

Detaylı

GENİTAL SİSTEM Ünitede Ele Alınan Konular Erkek genital sistemi organları Kadın genital sistemi organları Ünite hakkında

GENİTAL SİSTEM Ünitede Ele Alınan Konular Erkek genital sistemi organları Kadın genital sistemi organları Ünite hakkında GENİTAL SİSTEM Ünitede Ele Alınan Konular Erkek genital sistemi organları Testis Epididymis Ductus deferens Scrotum Penis Prostat Vesicula seminalis Gl. bulbourethralis Funiculus spermaticus Ereksiyon-

Detaylı

DERS TANITIM BİLGİLERİ

DERS TANITIM BİLGİLERİ DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Kodu ve Adı Bölüm / Program Dersin Dili Dersin Türü Dersi Verenler Dersin Yardımcıları Dersle İlgili Görüşme Saatleri Dersin Amacı Öğrenme Çıktıları ve Alt Beceriler TF20501

Detaylı

DERS TANITIM BİLGİLERİ

DERS TANITIM BİLGİLERİ DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Kodu ve Adı Bölüm / Program Dersin Dili Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Dersin Yardımcıları Dersle İlgili Görüşme Saatleri Dersin Amacı Öğrenme Çıktıları ve

Detaylı

İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi

İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI TIP 221 GASTROİNTESTİNAL SİSTEM VE ÜROGENİTAL SİSTEM

Detaylı

07.11.2014. Kadın Genital Organlarının Anatomi ve Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı

07.11.2014. Kadın Genital Organlarının Anatomi ve Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı Kadın üreme organları (organa genitalia feminina), erkek üreme organlarına göre daha karmaşık bir yapıya sahiptir. Kadın üreme organları da erkek üreme organları

Detaylı

ÜNİTE TIBBİ TERMİNOLOJİ İÇİNDEKİLER. Doç. Dr. İsmail MALKOÇ HEDEFLER ENDOKRİN SİSTEM

ÜNİTE TIBBİ TERMİNOLOJİ İÇİNDEKİLER. Doç. Dr. İsmail MALKOÇ HEDEFLER ENDOKRİN SİSTEM HEDEFLER İÇİNDEKİLER ENDOKRİN SİSTEM Endokrin Sistem Hakkında Genel Bilgiler Endokrin Sistem Organları Anatomisi Endokrin Sistem ile İlgili Terimler TIBBİ TERMİNOLOJİ Doç. Dr. İsmail MALKOÇ Bu üniteyi

Detaylı

İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi

İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI TIP 221 GASTROİNTESTİNAL SİSTEM VE ÜROGENİTAL SİSTEM

Detaylı

ÜNİTE TIBBİ TERMİNOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GENEL BİLGİLER. Dr. Mustafa KARA. İnsan vücudu bölgeleri. Karın boşluğunun anatomik.

ÜNİTE TIBBİ TERMİNOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GENEL BİLGİLER. Dr. Mustafa KARA. İnsan vücudu bölgeleri. Karın boşluğunun anatomik. HEDEFLER İÇİNDEKİLER GENEL BİLGİLER İnsan vücudu bölgeleri Karın boşluğunun anatomik bölgeleri Karın boşluğu kadranları ve bu kadranlarda bulunan organlar Anatomik yönler ve taraflar Vücudun ön tarafında

Detaylı

Prenatal devre insan ve memeli hayvanlarda uterus içerisinde geçer. Kanatlı hayvanlarda ise yumurta içinde kuluçkada geçen devredir.

Prenatal devre insan ve memeli hayvanlarda uterus içerisinde geçer. Kanatlı hayvanlarda ise yumurta içinde kuluçkada geçen devredir. Embriyoloji, genel anlamıyla canlıların oluşmasını ve gelişmesini inceleyen bir bilim dalıdır. İnsan ve memeli hayvanların doğumdan önceki, kanatlı hayvanların ise kuluçka dönemindeki hayatını inceler.

Detaylı

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Doç. Dr. İsmail MALKOÇ İÇİNDEKİLER HEDEFLER OSTEOLOJİ GENEL BİLGİLER VE VÜCUT KEMİKLERİ

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Doç. Dr. İsmail MALKOÇ İÇİNDEKİLER HEDEFLER OSTEOLOJİ GENEL BİLGİLER VE VÜCUT KEMİKLERİ HEDEFLER İÇİNDEKİLER OSTEOLOJİ GENEL BİLGİLER VE VÜCUT KEMİKLERİ Kemikler Hakkında Genel Bilgiler Kemiklerin Sınıflandırılması Skeleton Axiale Cranium Kemikleri Columna Vertebralis Os Hyoideum Thorax Skeleton

Detaylı

ÜNİTE TEMEL ANATOMİ İÇİNDEKİLER. Doç. Dr. İsmail MALKOÇ HEDEFLER ENDOKRİN SİSTEM (SYSTEMA ENDOCRINAE)

ÜNİTE TEMEL ANATOMİ İÇİNDEKİLER. Doç. Dr. İsmail MALKOÇ HEDEFLER ENDOKRİN SİSTEM (SYSTEMA ENDOCRINAE) HEDEFLER İÇİNDEKİLER ENDOKRİN SİSTEM (SYSTEMA ENDOCRINAE) Endokrin Sistem Hakkında Genel Bilgiler Endokrin Sistem Organları Anatomisi Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid Timus Adrenal Bez Testis Ovarium TEMEL

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Eğitim Yılı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Eğitim Yılı Dönem I. 5. Ders Kurulu HAREKET SİSTEMİ-II Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Ders Kurulu Başkanı: Prof. Dr. Hakkı Engin AKSULU Prof.. Yrd. Doç. Dr. Özlem

Detaylı

Dr. Ayşin ÇETİNER KALE ANATOMİ ANABİLİM DALI

Dr. Ayşin ÇETİNER KALE ANATOMİ ANABİLİM DALI Dr. Ayşin ÇETİNER KALE ANATOMİ ANABİLİM DALI Alt Üriner Sistem Vesica urinaria Urethra Alt üriner sistemin fonksiyonu Üst üriner sistemde oluşturulan idrarın involunter olarak depo edilmesi Uygun bir zaman

Detaylı

İNSAN ANATOMİSİ 2006-2007 SYSTEMA GENITALE MASCULINUM (ERKEK ÜREME

İNSAN ANATOMİSİ 2006-2007 SYSTEMA GENITALE MASCULINUM (ERKEK ÜREME İNSAN ANATOMİSİ 2006-2007 SYSTEMA GENITALE MASCULINUM (ERKEK ÜREME SİSTEMİ) Dr. Ş.Turan PEŞTEMALCI 4 5 ARALIK / 2006 NELER ÖĞRENECEĞİZ Z? Erkek üreme sisteminin fonksiyonlarını açıklamayı... Erkek üreme

Detaylı

TIBBİ TERMİNOLOJİ 3. GENİTAL SİSTEME İLİŞKİN TERİMLER Yrd. Doç. Dr. Perihan ŞENEL TEKİN PERİHAN Ş. TEKİN 1

TIBBİ TERMİNOLOJİ 3. GENİTAL SİSTEME İLİŞKİN TERİMLER Yrd. Doç. Dr. Perihan ŞENEL TEKİN PERİHAN Ş. TEKİN 1 TIBBİ TERMİNOLOJİ 3 GENİTAL SİSTEME İLİŞKİN TERİMLER Yrd. Doç. Dr. Perihan ŞENEL TEKİN PERİHAN Ş. TEKİN 1 A. Anatomik Terimler Jenital organlar erkek ve kadın jenital organları olarak incelenebilir. 1.

Detaylı

Üreme (Reprodüksiyon)

Üreme (Reprodüksiyon) VEYSEL TAHİROĞLU ÜREME ORGANLARI Üreme organları üremeye ilişkin işlevlerin (gametlerin oluşumu, cinsel birleşme, gebelik, doğum vs.) gerçekleşmesini sağlayan organlardır. Üreme (Reprodüksiyon) Tüm canlıların

Detaylı

ÜNİTE. TIBBİ TERMİNOLOJİ Dr. Aslı KARA İÇİNDEKİLER HEDEFLER TERMİNOLOJİYE GİRİŞ

ÜNİTE. TIBBİ TERMİNOLOJİ Dr. Aslı KARA İÇİNDEKİLER HEDEFLER TERMİNOLOJİYE GİRİŞ HEDEFLER İÇİNDEKİLER TERMİNOLOJİYE GİRİŞ Terminolojiye Giriş Anatominin Tanımı Anatomik Pozisyon Anatomide Planlar ve Eksenler Vücut Boşlukları ve Bölgeleri Oluşumların Yerlerinin Belirlenmesinde Kullanılan

Detaylı

TF 100 DÖNEM I KURULLARA GÖRE ANATOMİ DERS İÇERİKLERİ TEMEL TIP BİLİMLERİ DERS KURULU IV

TF 100 DÖNEM I KURULLARA GÖRE ANATOMİ DERS İÇERİKLERİ TEMEL TIP BİLİMLERİ DERS KURULU IV TF 100 DÖNEM I KURULLARA GÖRE ANATOMİ DERS İÇERİKLERİ TEMEL TIP BİLİMLERİ DERS KURULU IV Konu: Anatomiye Giriş Anatomi Terminolojisi Amaç: Anatominin Bilimsel tanımını kavramak, tıp eğitimindeki önemini

Detaylı

ÜNİTE TIBBİ TERMİNOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER KASLAR. Doç. Dr. İsmail MALKOÇ

ÜNİTE TIBBİ TERMİNOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER KASLAR. Doç. Dr. İsmail MALKOÇ HEDEFLER İÇİNDEKİLER KASLAR Giriş Kaslar Hakkında Genel Bilgiler Extremite Kasları Üst Extremite Kasları Alt Extremite Kasları Baş ve Boyun Kasları Baş ve Yüz Kasları Boyun Kasları Gövde ve Sırt Kasları

Detaylı

Organa genitalia feminina. Doç.Dr.M.Cudi TUNCER D.Ü.Tıp Fakültesi Anatomi ABD

Organa genitalia feminina. Doç.Dr.M.Cudi TUNCER D.Ü.Tıp Fakültesi Anatomi ABD Organa genitalia feminina Doç.Dr.M.Cudi TUNCER D.Ü.Tıp Fakültesi Anatomi ABD Organa genitalia feminina Organa genitalia feminina externa Mons pubis Labium majus pudendi Labium minus pudendi Clitoris Bulbus

Detaylı

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Kadın ve erkek üreme sistemi dölün üretilmesi amacı ile özelleşmiş özel organlardan oluşmaktadır. Bazı üreme organları cinsiyet hücrelerini üretir, diğerleri

Detaylı

DİŞİ ÜREME ORGANLARI

DİŞİ ÜREME ORGANLARI DİŞİ ÜREME ORGANLARI Dişi üreme organları dişi gamet hücresi ovumu (yumurtayı) üreten ovaryumlar ile ovumun döllendiği, döllenme sonrasında gebeliğin şekillendiği ve gelişen yavrunun dışarı çıkarıldığı

Detaylı

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI ALANLAR ORTAK ÜREME SĠSTEMĠ 720S00032

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI ALANLAR ORTAK ÜREME SĠSTEMĠ 720S00032 T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI ALANLAR ORTAK ÜREME SĠSTEMĠ 720S00032 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya

Detaylı

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Yrd. Doç. Dr. Papatya KELEŞ İÇİNDEKİLER HEDEFLER EKLEMLER (ARTICULATIONES)

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Yrd. Doç. Dr. Papatya KELEŞ İÇİNDEKİLER HEDEFLER EKLEMLER (ARTICULATIONES) HEDEFLER İÇİNDEKİLER EKLEMLER (ARTICULATIONES) Eklemler Hakkında Genel Bilgiler Eklemlerin Gruplandırılması Vücudumuzda Bulunan Eklemler TEMEL ANATOMİ Yrd. Doç. Dr. Papatya KELEŞ Bu üniteyi çalıştıktan

Detaylı

EMBRİYOLOJİ VE GENETİK DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU

EMBRİYOLOJİ VE GENETİK DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU EMBRİYOLOJİ VE GENETİK 1 DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU 2/16 EMBRİYOLOJİ NEDİR? Embriyoloji; zigottan, hücreler, dokular, organlar ile tüm vücudun oluşmasına kadar geçen ve doğuma kadar devam

Detaylı

Pelvis, Perineum, Doç.Dr.Vatan KAVAK

Pelvis, Perineum, Doç.Dr.Vatan KAVAK Pelvis, Perineum, Doç.Dr.Vatan KAVAK Pelvis in yapısı Os coxae(ilium, ischium ve pubis) Sacrum Coccyx Art.lumbosacrale Art.sacrococcygeale Art.sacroiliaca Symphysis pubica Pelvis in bağları Lig.sacrotuberale

Detaylı

TEMEL ANATOMİ SORU VE CEVAPLAR

TEMEL ANATOMİ SORU VE CEVAPLAR TEMEL ANATOMİ SORU VE CEVAPLAR 1) Lenf Sisteminin Bölümleri nelerdir? CEVAP: Lenf damarları, Lenf düğümleri, Lenfoid dokular, Büyük lenf damarları 2)Büyük lenf damarları hangileridir? CEVAP: Truncus jugularis,

Detaylı

Prof. Dr. Sadettin TIPIRDAMAZ ÖĞRETİM

Prof. Dr. Sadettin TIPIRDAMAZ ÖĞRETİM A-GENEL BİLGİLER 1 ANABİLİM DALI ANATOMİ 2 DERSİN KODU VE ADI ANATOMİ II 3 DERSİN KREDİSİ ULUSAL AVRUPA KREDİ TRANSFER SİSTEMİ (AKTS) T U 3 4 4 DERSİN TÜRÜ Zorunlu 5 DERSİN DÖNEMİ II. Dönem 6 DERSİ VEREN

Detaylı

Thorax, Abdomen ve Pelvis

Thorax, Abdomen ve Pelvis Thorax, Abdomen ve Pelvis Ben Pansky Thomas R. Gest Çeviri Editörü Alaittin Elhan Cilt 2 GÜNEŞ TIP KİTABEVLERİ LIPPINCOTT AÇIKLAMALI İNSAN ANATOMİSİ ATLASI: Thorax, Abdomen ve Pelvis GÜNEŞ TIP KİTABEVLERİ

Detaylı

DÖNEM II - 5. DERS KURULU (2015-2016)

DÖNEM II - 5. DERS KURULU (2015-2016) KURUL BAŞLANGIÇ- BİTİŞ TARİHLERİ 11 NİSAN - 27 MAYIS DÖNEM II - 5. DERS KURULU (2015-2016) KURUL ADI Ürogenital ve Endokrin Sistemi DERS SAATİ DERS KODU TIP 205 Hafta Sayısı 7 Haftalık Ders Saati DERS

Detaylı

OSSA MEMBRI INFERIORIS (ALT EKSTREMI TE KEMI KLERI )

OSSA MEMBRI INFERIORIS (ALT EKSTREMI TE KEMI KLERI ) OSSA MEMBRI INFERIORIS (ALT EKSTREMI TE KEMI KLERI ) Cingulum pelvicum (Cingulum membri inferioris) Alt ekstremiteyi gövdeye bağlayan kemiklere genel olarak verilen isimdir. Her iki yanda bulunan os coxae

Detaylı

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Uz. Dr. Aslı KARA İÇİNDEKİLER HEDEFLER ANATOMİK TANIMLAR VE GENEL BİLGİLER

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Uz. Dr. Aslı KARA İÇİNDEKİLER HEDEFLER ANATOMİK TANIMLAR VE GENEL BİLGİLER ANATOMİK TANIMLAR VE GENEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Anatomi Tanımı ve Bölümleri Anatomik Pozisyon Anatomi'de Düzlem ve Eksenler Vücut Boşlukları ve Bölümleri Anatomik Kısaltmalar İnsan Vücudu ile İlgili Hareket

Detaylı

Üreme Biyolojisi ve Yapay Tohumlama

Üreme Biyolojisi ve Yapay Tohumlama Üreme Biyolojisi ve Yapay Tohumlama 1. Hafta Prof. Dr. Gürsel DELLAL 1.HAFTA (AMAÇ, KAPSAM VE TERMİNOLOJİ) Üreme nedir? Üreme çeşitleri Prokoryot ve ökaryot canlılarda üreme Hücre düzeyinde üreme Üreme

Detaylı

TEMEL İLK YARDIM VE ACİL MÜDAHALE

TEMEL İLK YARDIM VE ACİL MÜDAHALE 1 TEMEL İLK YARDIM VE ACİL MÜDAHALE GİRİŞ : Bir yaralı, hasta ya da kazazedeye ilk yardım yapabilmek ya da herhangi bir yardımda bulunabilmek için, öncelikle gerekenlerin doğru yapılabilmesi için, insan

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Tıbbi Terminoloji Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans (X) Lisans ( ) Yüksek Lisans( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim( ) Diğer (

Detaylı

OSSA MEMBRİ İNFERİORİS ALT EKSTREMİTE KEMİKLERİ

OSSA MEMBRİ İNFERİORİS ALT EKSTREMİTE KEMİKLERİ OSSA MEMBRİ İNFERİORİS ALT EKSTREMİTE KEMİKLERİ Alt ekstremitelere, alt taraf veya alt yanlar da denir. Alt taraflar, pelvisin (leğen) her iki yanına tutunmuş sağ ve sol olmak üzere simetrik iki sütun

Detaylı

ÜNİTE TIBBİ TERMİNOLOJİ İÇİNDEKİLER. Doç. Dr. İsmail MALKOÇ HEDEFLER ÜRİNER SİSTEM

ÜNİTE TIBBİ TERMİNOLOJİ İÇİNDEKİLER. Doç. Dr. İsmail MALKOÇ HEDEFLER ÜRİNER SİSTEM HEDEFLER İÇİNDEKİLER ÜRİNER SİSTEM Üriner Sistem Hakkında Genel Bilgiler Üriner Sistem Organları Böbrekler Ureter Vesica urinaria (mesane) Urethra Üriner Sistemle İlgili Terimler TIBBİ TERMİNOLOJİ Doç.

Detaylı

ÜREME SİSTEMİNİN ANATOMİSİ

ÜREME SİSTEMİNİN ANATOMİSİ ÜREME SİSTEMİNİN ANATOMİSİ Arş. Gör. Kevser İLÇİOĞLU 1/60 KADIN ÜREME SİSTEMİ Kadının üreme organları; pelvik kavitede yerleşmiş olan ve pelvik taban tarafından desteklenen iç üreme organları ile perinede

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

Gebelik nasıl oluşur?

Gebelik nasıl oluşur? Normal doğurgan çiftlerde, normal sıklıkta cinsel ilişki durumunda aylık gebe kalma oranı % 25 dir. Bu oran 1 yıl sonunda % 85, 2 yıl sonunda ise % 90 civarındadır. Gebelik nasıl oluşur? Gebeliğin oluşması

Detaylı

VESICA URINARIA. Anatomi Doç.Dr.Vatan KAVAK

VESICA URINARIA. Anatomi Doç.Dr.Vatan KAVAK VESICA URINARIA Anatomi Doç.Dr.Vatan KAVAK VESICA URINARIA(Mesane) İdrar için depo görevi yapan bir organdır.büyüklüğü,şekli ve durumu bireyin cinsiyeti,yaşı ve içinde bulunan idrar miktarına göre değişir.boş

Detaylı

Klinik Temelli Topografik nsan Anatomisi

Klinik Temelli Topografik nsan Anatomisi Deomed Medikal Yay nc l k Schumacher / Aumüller Klinik Temelli Topografik nsan Anatomisi Türkçe Editörleri / Salih Murat Akk n, Tania Marur 16.5 x 24 cm, X + 454 Sayfa 350 fiekil ISBN 978-975-8882-22-9

Detaylı

ANATOMİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI İLE

ANATOMİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI İLE ANATOMİ ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI İLE İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ VE FIRAT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ANATOMİ ANABİLİM DALI ORTAK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Program Yürütücüsü : Prof. Dr. Davut

Detaylı

ÜNİTE TIBBİ TERMİNOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER SOLUNUM SİSTEMİ. Doç. Dr. İsmail MALKOÇ

ÜNİTE TIBBİ TERMİNOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER SOLUNUM SİSTEMİ. Doç. Dr. İsmail MALKOÇ HEDEFLER İÇİNDEKİLER SOLUNUM SİSTEMİ Giriş Solunum Sistemi Hakkında Genel Bilgiler Solunum Sistemi İle İlgili Anatomik Terimler Solunum Sistemi ile İlgili Semptom ve Klinik Terimler Solunum Sistemi ile

Detaylı

Kas Dokusunun Gelişimi. Doç.Dr. E.Elif Güzel

Kas Dokusunun Gelişimi. Doç.Dr. E.Elif Güzel Kas Dokusunun Gelişimi Doç.Dr. E.Elif Güzel Kasların çoğunluğu mezodermden gelişir paraksiyal mezoderm lateral mezodermin somatik ve splanknik tabakaları neural krest hücreleri Paraksiyal mezoderm İskelet

Detaylı

SİNDİRİM SİSTEMİ 8. HAFTA. Yrd. Doç. Dr. Kadri KULUALP Yrd. Doç. Dr. Önder AYTEKİN

SİNDİRİM SİSTEMİ 8. HAFTA. Yrd. Doç. Dr. Kadri KULUALP Yrd. Doç. Dr. Önder AYTEKİN SİNDİRİM SİSTEMİ 8. HAFTA Yrd. Doç. Dr. Kadri KULUALP Yrd. Doç. Dr. Önder AYTEKİN SİNDİRİM SİSTEMİNİN İŞLEYİŞİ Canlı organizmaların hayatlarını devam ettirebilmeleri için enerji almaları gerekmektedir.

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS. Sinir Sistemi TIP 204 2 103+40 9 10. Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS. Sinir Sistemi TIP 204 2 103+40 9 10. Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Dönem T+U Saat Kredi AKTS Sinir Sistemi TIP 204 2 103+40 9 10 Kurul Dersleri Teorik Pratik Toplam Anatomi 42 16 58 Fizyoloji 39 18 57 Histoloji ve Embriyoloji 12 4 16 Biyofizik

Detaylı

DERS YILI 2. SINIF ANATOMİ FİNAL SINAVI 03 OCAK 2012 BİRİNCİ BÖLÜM

DERS YILI 2. SINIF ANATOMİ FİNAL SINAVI 03 OCAK 2012 BİRİNCİ BÖLÜM 2011-2012 DERS YILI 2. SINIF ANATOMİ FİNAL SINAVI 03 OCAK 2012 BİRİNCİ BÖLÜM 1. Akciğerler ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? Cevap: D a) Apex pulmonis üst noktası, 1. kosta boynu önünde

Detaylı

GELİŞİMİN 1. VE 2. HAFTASI

GELİŞİMİN 1. VE 2. HAFTASI GELİŞİMİN 1. VE 2. HAFTASI (Fertilizasyon, Segmentasyon, İmplantasyon ve Bilaminar disk) PROF. DR. İSMAİL SEÇKİN FERTİLİZASYON A ) Germ hücrelerinin fertilizasyon bölgesine taşınması Oositin ampullaya

Detaylı

Özofagus Mide Histolojisi

Özofagus Mide Histolojisi Özofagus Mide Histolojisi Sindirim kanalını oluşturan yapılar Gastroıntestınal kanal özafagustan başlayıp anüse değin devam eden değişik çaptaki bir borudur.. Ağız, Farinks (yutak), özafagus(yemek borusu),

Detaylı

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Prof. Dr. Samih DİYARBAKIR İÇİNDEKİLER HEDEFLER KASLAR (MYOLOGIA)

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Prof. Dr. Samih DİYARBAKIR İÇİNDEKİLER HEDEFLER KASLAR (MYOLOGIA) HEDEFLER İÇİNDEKİLER KASLAR (MYOLOGIA) Kaslar Hakkında Genel Bilgiler Extremite Kasları Üst Extremite Kasları Alt Extremite Kasları Baş ve Boyun Kasları Baş ve Yüz Kasları Boyun Kasları Gövde ve Sırt Kasları

Detaylı

İNSAN VUCUDUNA GENEL YAKLAŞIM (Bir Bütün Olarak İnsan Vucudu)

İNSAN VUCUDUNA GENEL YAKLAŞIM (Bir Bütün Olarak İnsan Vucudu) İNSAN VUCUDUNA GENEL YAKLAŞIM (Bir Bütün Olarak İnsan Vucudu) İnsan anatomisinin konusu insan organizmasıdır İnsan BİYO-PSİKO-SOSYAL bir varlıktır Biyolojik açıdan insan Psikolojik açıdan insan Sosyal

Detaylı

TEMEL ANATOMİ SORU VE CEVAPLAR

TEMEL ANATOMİ SORU VE CEVAPLAR HEDEF FİNL TEMEL NTOMİ SORU VE CEVPLR 1) Lenf Sisteminin Bölümleri nelerdir? CEVP: Lenf damarları, Lenf düğümleri, Lenfoid dokular, Büyük lenf damarları 2)Büyük lenf damarları hangileridir? CEVP: Truncus

Detaylı

Dişi Genital Sistem Anomalileri

Dişi Genital Sistem Anomalileri Dişi Genital Sistem Anomalileri KLEİNEFELTER SENDROMU 47,XXY karyotipine sahip (XXXY gibi diğer varyasyonlar da olabilir) 1:500 erkek insidanla cinsiyet farklanmasıyla ilgili anomaliler içinde en sık görülenidir.

Detaylı

TIBBI TERMİNOLOJİ ÖZET ÜNİTE 1-14

TIBBI TERMİNOLOJİ ÖZET ÜNİTE 1-14 TIBBI TERMİNOLOJİ ÖZET ÜNİTE 1-14 TIBBİ TERMİNOLOJİ DERSİ ÜNİTE 1: TERMİNOLOJİYE GİRİŞ A- Anatominin Tanımı İnsan vücudunun genel yapısı ve şeklini, vücudu oluşturan organların yerini, yapısını, şeklini,

Detaylı

1.3. Kas-iskelet sistemi gelişimini açıklar.

1.3. Kas-iskelet sistemi gelişimini açıklar. DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Kodu ve Adı Bölüm / Program Dersin Dili Dersin Türü Dersi Verenler Dersin Yardımcıları Dersle İlgili Görüşme Saatleri TF20503 - Histoloji ve Embriyoloji Tıp Fakültesi Türkçe

Detaylı

İNFERTİLİTE ANAMNEZ FORMU

İNFERTİLİTE ANAMNEZ FORMU Sayfa No 1 / 6 Adı Soyadı: Tarih:.. Baba Adı: Dosya No:.. Yaşı: Telefon:.. Evli/Bekar: Eşinin Adı:.. Eşinin Yaşı:. Korunma Yöntemi:.. Korunma Süresi:. İnfertilite Süresi:. Primer: Sekonder:. Şimdiki Eşinden

Detaylı

Solunum yolları Solunum yolları

Solunum yolları Solunum yolları Solunum yolları Üst solunum yolları; nasus (burun), pars nasalis pharyngis (burun yutağı) ve larynx (gırtlak) şeklinde, Alt solunum yolları; trachea (soluk borusu), bronşlar (büyük hava yolları), akciğerler

Detaylı

TEMEL KADIN HASTALIKARI VE DOĞUM BİLGİSİ EDİTÖRLER

TEMEL KADIN HASTALIKARI VE DOĞUM BİLGİSİ EDİTÖRLER TEMEL KADIN HASTALIKARI VE DOĞUM BİLGİSİ ÜÇÜNCÜ BASKI EDİTÖRLER Prof. Dr. Ali AYHAN Doç Dr. Gürkan BOZDAĞ Prof. Dr. Özgür DEREN Prof. Dr. Tekin DURUKAN Doç. Dr. İbrahim ESİNLER Prof. Dr. Serdar GÜNALP

Detaylı

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Uz. Dr. Aslı KARA İÇİNDEKİLER HEDEFLER ANATOMİK TANIMLAR VE GENEL BİLGİLER

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Uz. Dr. Aslı KARA İÇİNDEKİLER HEDEFLER ANATOMİK TANIMLAR VE GENEL BİLGİLER ANATOMİK TANIMLAR VE GENEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Anatomi Tanımı ve Bölümleri Anatomik Pozisyon Anatomi'de Düzlem ve Eksenler Vücut Boşlukları ve Bölümleri Anatomik Kısaltmalar İnsan Vücudu ile İlgili Hareket

Detaylı

GASTER-VENTRİCULUS (MİDE) Prof. Dr. S. Ayda DEMİRANT

GASTER-VENTRİCULUS (MİDE) Prof. Dr. S. Ayda DEMİRANT GASTER-VENTRİCULUS (MİDE) Prof. Dr. S. Ayda DEMİRANT ÖĞRENİM HEDEFLERİ Midenin yerini Midenin kenar,delik ve duvarlarını Midenin bölümlerini ve tabakalarını Midenin damar ve sinirlerini öğrenmek Karın

Detaylı

Üriner sistemde yer alan organların görüntülenmesi

Üriner sistemde yer alan organların görüntülenmesi Üriner sistemde yer alan organların görüntülenmesi Renal (böbrek) ultrason; çabuk, güvenli, ucuz ve invaziv (girişimsel) olmayan ve ultrason (insan kulağının işitemeyeceği kadar yüksek frekanslı ses) dalgalarının

Detaylı

Göğüs ön duvarı, Karın ön ve yan duvarı kasları Ve Meme dokusu. Doç. Dr. Vatan KAVAK

Göğüs ön duvarı, Karın ön ve yan duvarı kasları Ve Meme dokusu. Doç. Dr. Vatan KAVAK Göğüs ön duvarı, Karın ön ve yan duvarı kasları Ve Meme dokusu Doç. Dr. Vatan KAVAK İnsan gövdesi nin Apertura thoracis inferior ile pelvis kemiklerinin üst kenarları arasındaki kısmında iskelet parçası

Detaylı

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Ergenlik Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Nelerden konuşacağız? Ergenlik nedir? Ergenlik sürecinde vücutta nasıl değişiklikler olur? Üreme organları nelerdir ve nasıl

Detaylı

içindekiler Bölüm 1 - AnATOMiYe GiriŞ Bölüm 2 - iskelet SiSTeMi

içindekiler Bölüm 1 - AnATOMiYe GiriŞ Bölüm 2 - iskelet SiSTeMi içindekiler Bölüm 1 - ANATOMİYE GİRİŞ 1.1. GENEL BİLGİLER...3 1.1.1. Anatominin Tanımı...3 1.1.2. Anatominin Kısımları...3 1.2. ANATOMİK TERİMLER VE AÇIKLAMALARI...4 1.2.1. Anatomik Pozisyon...4 1.2.2.

Detaylı

TEMEL TIP BİLİMLERİ. Anatomi. Penis'in Damar Sistemi ve İnnervasyonu GİRİŞ. PENİSİN DAMAR SİSTEMİ (Şekil 1 ve 2)

TEMEL TIP BİLİMLERİ. Anatomi. Penis'in Damar Sistemi ve İnnervasyonu GİRİŞ. PENİSİN DAMAR SİSTEMİ (Şekil 1 ve 2) TEMEL TIP BİLİMLERİ Anatomi Penis'in Damar Sistemi ve İnnervasyonu Prof.Dr. Kaplan ARINCI* Dr. S. Tuna KARAHAN* GİRİŞ Ereksiyonun ve bunun normalden sapmaları olan impotansın anlaşılması ve tedavisi için

Detaylı

Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır.

Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır. Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır. Alt extremite kemikleri iki kalça kemiği ile omurganın kuyruk sokumu kemiği arasında oluşan pelvis (leğen kavşağı) ile başlar.

Detaylı

ÜREME FİZYOLOJİSİ 19/11/2015. ÜREME SİSTEMİ FiZYOLOJİSİ. Erkek Üreme Organları Fizyolojisi. ÜREME SİSTEMİ FiZYOLOJİSİ

ÜREME FİZYOLOJİSİ 19/11/2015. ÜREME SİSTEMİ FiZYOLOJİSİ. Erkek Üreme Organları Fizyolojisi. ÜREME SİSTEMİ FiZYOLOJİSİ ÜREME SİSTEMİ FiZYOLOJİSİ ÜREME FİZYOLOJİSİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire İnsanların, nesillerini devam ettirebilmeleri için, kadın ve erkek cinsine ihtiyaç vardır. İnsanların üreme sistemi, ergenlik dönemiyle

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI. 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü

10. SINIF KONU ANLATIMI. 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü 10. SINIF KONU ANLATIMI 16 ÜREME BÜYÜME GELİŞME Döllenme ve Aile Planlaması Soru Çözümü DÖLLENME Dişi üreme sistemine giren sperm hücreleri yumurta hücresinin salgıladığı FERTİLİZİN sayesinde yumurta hücresini

Detaylı

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Doç. Dr. İsmail MALKOÇ İÇİNDEKİLER HEDEFLER KULAK ANATOMİSİ (ORGANUM VESTIBULOCOCHLEARE)

ÜNİTE. TEMEL ANATOMİ Doç. Dr. İsmail MALKOÇ İÇİNDEKİLER HEDEFLER KULAK ANATOMİSİ (ORGANUM VESTIBULOCOCHLEARE) HEDEFLER İÇİNDEKİLER KULAK ANATOMİSİ (ORGANUM VESTIBULOCOCHLEARE) Kulak Anatomisi Hakkında Genel Bilgiler İşitme Yolları Anatomisi Kulak ile İlgili Terimler TEMEL ANATOMİ Doç. Dr. İsmail MALKOÇ Bu üniteyi

Detaylı

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir.

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop:  Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir. Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Gözümüzle göremediğimiz çok küçük birimleri (canlıları, nesneleri vs ) incelememize yarayan alete mikroskop denir. Mikroskobu ilk olarak bir kumaş satıcısı

Detaylı

II.Hayvansal Dokular. b.bez Epiteli 1.Tek hücreli bez- Goblet hücresi 2.Çok hücreli kanallı bez 3.Çok hücreli kanalsız bez

II.Hayvansal Dokular. b.bez Epiteli 1.Tek hücreli bez- Goblet hücresi 2.Çok hücreli kanallı bez 3.Çok hücreli kanalsız bez II.Hayvansal Dokular Hayvanların embriyonik gelişimi sırasında Ektoderm, Mezoderm ve Endoderm denilen 3 farklı gelişme tabakası (=germ tabakası) bulunur. Bütün hayvansal dokular bu yapılardan ve bu yapıların

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS. 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1

ADIM ADIM YGS LYS. 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1 ADIM ADIM YGS LYS 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1 EMBRİYONUN DIŞINDA YER ALAN ZARLAR Zigotun gelişmesi ardından oluşan embriyo; sürüngen, kuş ve memelilerde

Detaylı

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi;

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA-s Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA sülfat böbrek üstü bezi tarafından üretilen zayıf bir erkeklik hormonudur ( androjen ). DHEA- sülfat hem kadın hem erkeklerde üretilir. Kadınlarda

Detaylı

Üriner sistem; idrarın oluşması, taşınması, toplanması ve dışarıya atılmasında görev alan organlardan oluşur.

Üriner sistem; idrarın oluşması, taşınması, toplanması ve dışarıya atılmasında görev alan organlardan oluşur. Üriner sistem; idrarın oluşması, taşınması, toplanması ve dışarıya atılmasında görev alan organlardan oluşur. Bu organlar; böbrekler (renes), idrar boruları (ureter), idrar kesesi (vesica urinaria), ve

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 42 SİNDİRİM SİSTEMİ 1 SİNDİRİM SİSTEMİ ORGANLARI

11. SINIF KONU ANLATIMI 42 SİNDİRİM SİSTEMİ 1 SİNDİRİM SİSTEMİ ORGANLARI 11. SINIF KONU ANLATIMI 42 SİNDİRİM SİSTEMİ 1 SİNDİRİM SİSTEMİ ORGANLARI Canlılar hayatsal faaliyetlerini gerçekleştirebilmek için ATP ye ihtiyaç duyarlar. ATP yi ise besinlerden sağlarlar. Bu nedenle

Detaylı

2013SAK23-C1 2013SAK23-C1

2013SAK23-C1 2013SAK23-C1 2013SK23-C1 2013SK23-C1 TTÜRK ÜNİVERSİTESİ ÇIKÖĞRETİM FKÜLTESİ SĞLIK KURUMLRI İŞLETMECİLİĞİ ÖNLİSNS PROGRMI BÜTÜNLEME SINVI (Bahar Dönemi) 27 Temmuz 2013, Cumartesi, Saat: 09. 30 I. OTURUM DI SOYDI T.C.

Detaylı

ÜNİTE TIBBİ TERMİNOLOJİ OSTEOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Doç. Dr. İsmail MALKOÇ

ÜNİTE TIBBİ TERMİNOLOJİ OSTEOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER. Doç. Dr. İsmail MALKOÇ HEDEFLER İÇİNDEKİLER OSTEOLOJİ Kemikler Hakkında Genel Bilgiler Extremite Kemikleri Üst Extremite Kemikleri Alt Extremite Kemikleri Cranium Kemikleri Neurocranium Kemikleri Splanchnocranium Kemikleri Omurga

Detaylı

ÜNİTE İÇİNDEKİLER HEDEFLER DERİ VE EKLERİ. TIBBİ TERMİNOLOJİ Doç. Dr. Samet KAPAKİN

ÜNİTE İÇİNDEKİLER HEDEFLER DERİ VE EKLERİ. TIBBİ TERMİNOLOJİ Doç. Dr. Samet KAPAKİN HEDEFLER İÇİNDEKİLER DERİ VE EKLERİ Giriş Derinin Tabakaları Hakkında Genel bilgiler Derinin Ekleri Hakkında Genel Bilgiler Derinin Görevleri Deri ve Ekleri İle İlgili Klinik Terimler TIBBİ TERMİNOLOJİ

Detaylı

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS

GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS GİRNE AMERİKAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ AKTS Dersin Adı İnsan Anatomisi ve Fizyolojisi Dersin Kodu OKÖ 03 Dersin Türü Zorunlu Dersin Seviyesi Lisans Dersin AKTS Kredisi 4

Detaylı

Toraks; gövde nin boyun ile abdomen arasında yer alan parçasıdır. Toraks oniki çift kaburga, sternum, kıkırdak kaburgalar ve oniki torakal omur dan

Toraks; gövde nin boyun ile abdomen arasında yer alan parçasıdır. Toraks oniki çift kaburga, sternum, kıkırdak kaburgalar ve oniki torakal omur dan Toraks; gövde nin boyun ile abdomen arasında yer alan parçasıdır. Toraks oniki çift kaburga, sternum, kıkırdak kaburgalar ve oniki torakal omur dan oluşur. Bu kemik ve kıkırdak yapılar toraks kafesini

Detaylı

İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi

İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 2016 2017 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI TIP 222 ENDOKRİN SİSTEM VE GENEL DUYULAR DERS KURULU

Detaylı

ÜREME BİYOLOJİSİ VE DOĞUM BİLGİSİ DERS NOTLARI

ÜREME BİYOLOJİSİ VE DOĞUM BİLGİSİ DERS NOTLARI v1.0 1810513 ÜREME BİYOLOJİSİ VE DOĞUM BİLGİSİ DERS NOTLARI YUSUF ZİYA GÜZEY İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER ŞEKİLLER DİZİNİ ÇİZELGELER DİZİNİ GİRİŞ 1 BÖLÜM 1. DİŞİ ÜREME ORGANLARI 2 1.1. Ovaryumlar (Yumurtalıklar)

Detaylı

Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır.

Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır. Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır. Alt extremite kemikleri iki kalça kemiği ile omurganın kuyruk sokumu kemiği arasında oluşan pelvis (leğen kavşağı) ile başlar.

Detaylı

Aile Planlaması. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Aile Planlaması. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Aile Planlaması Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Didem Daymaz ve Arş. Gör. Dr. Pınar Güner tarafından Prof.

Detaylı

İÇ ORGANLARIN YAPI ve İŞLEYİŞİ (ANATOMİ VE FİZYOLOJİ)

İÇ ORGANLARIN YAPI ve İŞLEYİŞİ (ANATOMİ VE FİZYOLOJİ) İÇ ORGANLARIN YAPI ve İŞLEYİŞİ (ANATOMİ VE FİZYOLOJİ) 1 KAS SİSTEMİ Bir böceğin vücudu içerisinde yüzlerceden birkaç bine kadar değişen sayıda kas bulunur. Böcek kasları genel olarak Enine Çizgili Yarı

Detaylı

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır.

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır. Erkek üreme sisteminin önemli bir üyesi olan prostatta görülen malign (kötü huylu)değişikliklerdir.erkeklerde en sık görülen kanser tiplerindendir. Amerika'da her 5 erkekten birinde görüldüğü tespit edilmiştir.yine

Detaylı

Anlatım, Laboratuvar Uygulaması

Anlatım, Laboratuvar Uygulaması Dersin Kodu ve Adı DOKU BİYOLOJİSİ (1. DERS KURULU) Dersin Türü Dersin ECTS Kredisi Dersin Sorumlusu Zorunlu 6 Öğr. Gör. Dr. Fatma HELVACIOĞLU Dersin Ön Koşulları Yok Dersin Süresi 4 hafta (87 saat; 59+28)

Detaylı

a. Segmentasyon Gelişimin başlangıcında hızlı ve birbirini takip eden mitoz bölünmeler gerçekleşir. Bu bölünmelere segmentasyon denir.

a. Segmentasyon Gelişimin başlangıcında hızlı ve birbirini takip eden mitoz bölünmeler gerçekleşir. Bu bölünmelere segmentasyon denir. BÜYÜME VE GELİŞME Zigot ile başlayıp yeni bir birey oluşması ile sonlanan olayların tamamına gelişme denir. Embriyonun gelişimi sırasında, segmentasyon (bölünme), gastrula (hücre göçü),farklılaşma ve organogenez

Detaylı

Anatomik Tanımlar ve Genel BilgilerÜNİTE1 Özet Tıp biliminde kullanılan terimler, genellikle Latince kökenlidir. Bu bölümde; anatominin tanımı,

Anatomik Tanımlar ve Genel BilgilerÜNİTE1 Özet Tıp biliminde kullanılan terimler, genellikle Latince kökenlidir. Bu bölümde; anatominin tanımı, Anatomik Tanımlar ve Genel BilgilerÜNİTE1 Özet Tıp biliminde kullanılan terimler, genellikle Latince kökenlidir. Bu bölümde; anatominin tanımı, anatomik pozisyon, anatomikplanlar ve eksenler, vücudunboşlukları

Detaylı