KÜRESELLEŞME VE İSTANBUL'DA İSTİHDAM

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KÜRESELLEŞME VE İSTANBUL'DA İSTİHDAM"

Transkript

1 KÜRESELLEŞME VE İSTANBUL'DA İSTİHDAM Asu Aksoy İstanbul, Haziran 1996 İngilizce aslından çeviren: Emrehan Zeybekoğlu Istanbul, Haziran 1996

2 sermaye-emek ilişkileri ve yatırımların sektörel ve uzamsal dağılımında köklü dönüşümler oluşmaktadır (Castells, 1994). Merkezî yönetim yapılarının yerini adem-i merkeziyetçilik almaktadır. Çokuluslu şirketler, karar mekanizmalarını, araştırma-geliştirme faaliyetlerini, ve denetim ve satış fonksiyonlarını, gittikçe kâr birimi haline gelen üretim birimlerine kaydırmak suretiyle merkeziyetçi unsurlardan arındırmaktadırlar (Aksoy ve Marshall, 1991). Sermaye hareketleri küreselleştikçe, hiyerarşik ve büyük kurumların yerine, esnekliğin ana unsurları olarak taşeronlaşma, küçülme ve ortak yatırım projeleri ön plana geçmektedir. Bu küresel hareketler çağında zamansal ve uzamsal kısıtlılıklar, artık önemini kaybetmektedir (Harvey, 1989). Sermayenin akışkanlığı, ister bölge veya ulus isterse de kent düzeyinde olsun, "yerlemlerin" sosyo-ekonomik kaderini belirlemede ana faktör haline gelmiştir. Bunun içindir ki, hem gelişmiş ekonomilerde, hem de gelişmekte olanlarda, küresel ekonomik düzenle bütünleşme, politika saptayacak olan kişilerin önüne tek seçenek olarak sunulmaktadır. Dolayısıyla, küresel düzenle bütünleşmenin olmaması halinde ekonomilerin yalnızlığa sürükleneceği düşünülmektedir. Küreselleşme sürecinin önemli bir özelliği ulusal sınırların önemini yitirmesi ve ulusdevletin ekonomi üzerindeki denetiminin yavaş yavaş ortadan kalkmasıdır. Küresel sermaye, nerede ve ne zaman yatırım yapacağı ve nereden çekileceği seçimini gitgide daha çok yapabilmektedir. Sermayenin bu akışkanlığı ve esnekliği durumunda "yerlemler", tanıtım kampanyaları düzenleyerek ve devlet mekanizmalarını atlamak suretiyle, sermayenin bu küresel hareketliliğinden faydalanıp kendilerine pay kapmaya çalışmaktadırlar. Kentlerin genellikle açık seçik belirlenmiş bir yönetim yapıları olduğu için, böyle bir taahhüde rahatlıkla girebilmektedirler. Kentlerin, kendilerini sadece küresel ekonomiyle bütünleşerek kurtarabilecekleri, evrensel olarak kabul görmektedir artık; ve neticede, kentler, daha çok sermaye yatırımı kapabilmek ve küresel piyasalara daha çok erişebilmek için birbirleriyle rekabet içindedirler. Hiç kuşkusuz, ulus-devletler, ve bölgesel ya da uluslarüstü yapılanmalar, örneğin bölgeler veya kentler, kendilerini küresel yarışa girmek zorunda hissetmektedirler. Fakat bu küreselleşme sürecinin sorunsuz olmadığını da vurgulamak gerekir. Bazı eleştirmenlerin de işaret ettiği gibi, bu durumun bir de olumsuz yanı vardır (Aksoy ve Robins, 1993). Ne tür bir yarış söz konusu olursa olsun, daima kazananlar ve kaybedenler vardır. Bu çalışmanın amacı da, Türkiye ekonomisinin bu uluslararası ekonomik güçlere açılmasını İstanbul bağlamında incelemektir. İstanbul, son yıllardaki hükûmetlerin ekonomik küreselleşme programlarının merkezini oluşturmakla kalmamış, Türkiye'nin küresel statüye erişmek isteyen en önemli kenti olmuştur. Bu nedenlerle, İstanbul, küreselleşmenin sonuçlarının incelenebileceği güzel bir örnek oluşturmaktadır.

3 çıkan tablo, İstanbul un artan işgücü için hiç de iç açıcı olmamaktadır. Meseleyi daha da acıklı kılan şey, İstanbul'a artarak gelen göçmen nüfustur. İstanbul'un istihdam tabanı üretime dayalı bedenî çalışmadan ve kamu sektörüne dayalı hizmetlerden kopmakta, buna karşılık artan işgücü arzı yeni işgücü talebini karşılayacak niteliklerden giderek uzaklaşmaktadır. İstanbul'da küreselleşme, en azından şimdiki durumda, işgücü piyasası üzerindeki yıkıcı özellikleriyle yaşanmaktadır. Bu çalışma, İstanbul'un istihdam piyasasındaki bu değişimlerin ne anlama geldiğini detaylı olarak inceleyecek ve uygulanması gereken politikalara dikkat çekecektir. İşgücü piyasasının yeni dinamikleri Küreselleşme sürecinin hem sanayileşmiş ülkeler, hem de sanayileşmekte olan ülkeler için istihdam açısından önemli sonuçlar taşımaktadır. Küreselleşme süreci, istihdamı doğrudan etkileyen sosyo-ekonomik dinamikler üzerinde önemli bir etki oluşturur ve bu nedenle, önce sanayileşmiş ülkelerde, sonra da gelişmekte olan ülkelerde görülen bu sosyo-ekonomik dinamiklerin açıklanması gerekir. Gelişmiş ekonomilerde son yirmi yıldır mevcut olan iki gelişme vardır: (a) İmalat sektörünün istihdam kapasitesi düşmektedir ve rekabetin az olduğu üretim merkezlerinde sanayisizleşme süreci ortaya çıkmıştır (Martin ve Rowthorn, 1986); (b) Hizmet sektörünün istihdam yaratmadaki payı artmaktadır ve işgücüne olan talep mavi gömleklilerden beyaz gömleklilere kaymaktadır. Sermayenin küreselleşmesiyle, yerlem kararlarının çok daha esnek hale gelmesiyle, rekabeti olmayan yerlerdeki sanayisizleşme süreci, çok daha hızla ilerlemektedir. Bugünlerde sanayisizleşme, hizmetlerin göçüyle de elele gidebilmektedir. Üretimle hizmetler arasındaki eski uzamsal işbölümü, yerini, hem üretim hem hizmet faaliyetlerinin denetiminin yer aldığı esnek üretim komplekslerine bırakmaktadır (Sabel, 1989). Bu da demektir ki, eski imalât merkezleri, yüksek işsizlikle karşılaşmaktadır. Buna ek olarak, rekabet baskısı, şirketleri, firma içi rekabeti kabul etmeye, küçülmeye, kaynakları dışarıda aramaya ve üretim birimlerini bağımsız kâr merkezleri olarak yeniden düzenlemeye itmiştir. Artan işsizlikle birlikte bu gelişmeler, geçici ya da yarı-zamanlı işçilere olan ihtiyacı arttırmıştır ki, bu da, işgücünün marjinalleşmesi ve kaçak hale gelmesine neden olabilir. Hizmet ekonomisinin gelişmesi, işgücü piyasası için büyük önem ifade eder. Hizmet

4 iş güvenliği, küresel hareketlilik) kalifiye olmayanalar (istikrarsız, geçici, düşük ücretli ve az ya da mecburî hareketlilik) arasındaki bölünme, günümüz işgücü piyasasının en önemli özelliklerinden birini oluşturmaktadır. Küreselleşmenin işgücü piyasası üzerindeki bir diger etkisi de, bunun sanayi ve hizmet faaliyetlerinin yer seçimini doğrudan belirler hale gelmesi ile ilintilidir. Küreselleşme nasıl ki imalât faaliyetlerini saman çöpü gibi oradan oraya fırlatıp atıyorsa, hizmet sektörünün de doğasını ve konumunu da aynı şekilde değiştirebilmektedir. Bu esnekliğin bir sonucu olarak, uluslararası işbölümü, küresel yapılarla değişik biçimlerde bütünleşen değişken bölgesel işbölümlerinin ortaya çıktığı, ve her bölgede küreselaltı hiyerarşilerin ekonomik büyüme merkezleriyle, teknolojik ve yönetsel merkezler oluşturduğu yeni biçimler almaktadır (Mittelman, 1995). Neticede, bazı yerler küresel bağlantılarda daha merkezî bir rol alırken diğerleri marjinal bir konuma düşmektedir. Hatta küreselleşme açısından bu kazançlı bölgelerde bile çalışanların bazıları, kaybedenler arasına girebilmektedir. Sanayisizleşen bölgelerin işçileri, kalifiye olmayan ve yeniden eğitilme şansı pek olmayan işçiler, artan rekabet baskısına ve küreselleşen sanayilerin gücüne karşı zayıf duruma düşmektedirler. Dünya Bankası'nın yeni raporlarından birine göre, artan gelir dengesizliği, bütün dünyada ve ülkeler içinde, dünya ekonomisinin ana eğilimlerinden biri haline gelmiştir. Dolayısıyla, gelişmiş ekonomilerdeki başlıca sorulardan biri, örneğin ABD'de, talebin yüksek beceriye doğru kayışına arzın vereceği cevabın, artan gelir dengesizliği eğilimini değiştirip değiştiremeyeceği, 1980'li yıllarda işsiz kalanları kurtarıp kurtaramayacağıdır (World Bank, 1995). Yukarıda kısaca çözümlediğimiz sanayisizleşme süreci, hizmetlere kayış ve fazlasıyla rekabete dayalı küresel ekonomik düzen, gelişmekte olan ekonomileri de, benzer biçimlerde etkilemektedir. Bedeniyle çalışanlar arasında yüksek işsizlik oranları, artan bir kayıt-dışı ve marjinal ekonomik faaliyet ve kalifiye olanla olmayan arasında artan bir ayrım, en az gelişmiş ülkelerdeki kadar, ya da daha da büyük ölçülerde görülmektedir. Gelişmekte olan ekonomilerin uluslararası ekonomik baskılara artan biçimde maruz kalması, değişimin hızı ve tabiatı bakımından, dengesiz gelişmeyi daha da çarpıcı hale getirmektedir. Küreselleşmenin bu işgücü piyasası üzerindeki etkisi, sosyal güvenlik mekanizmasının çok az ya da hiç olmadığı ülkelerde daha da fazlasıyla hissedilmektedir. Gelişmiş ülkelerde yeni sosyal kutuplaşmalar olarak gördüğümüz olgular, gelişmekte olan ülkelerde siyasî kutuplaşmalar olarak karşımıza çıkmaktadır. Küreselleşen İstanbul

5 küresel finans hareketlerini denetleyen kuruluşlar; eğlence ve iletişimi denetim altında tutan basın-yayın kuruluşları buralardaydı; küresel bilgi akışını kontrol eden bilgiişlem kuruluşları, küresel şirketlere hizmet veren araştırma ve reklamcılık şirketleri de bu merkezlerdeydi. Küreselleşme süreci İstanbul'da da aynı sonuçları yaratacaktı. Gerçektenden de, Türk ekonomisinin liberalleştirilmesinden sonra yer alan gelişmelere bakacak olursak, İstanbul'a gelen yabancı sermayenin büyük bir kısmının finansal hizmet sektöründe faaliyet gösterdiğini görürüz. İstanbul'da büyük ölçekli imalât yatırımı yapılmamıştır. Yabancı sermaye Türkiye'ye, borsaya aktıkça finans hizmetleri, Türk hükûmetinin kısa vadeli yüksek faiz politikalarından yararlanmak üzere cazibe kazanmıştır. Yabancı yatırım payı yüzde 25'ten fazla olan en büyük 250 yabancı şirketin 129'u İstanbul'da kuruludur ve bunların yaklaşık dörtte biri finans hizmeti veren kuruluşlardır. Yabancı yatırımcılar finans hizmetleri üzerine eğilmeyi tercih etmişlerse, İstanbul'a yerel sermaye akışı da inşaat veya rant ekonomisini tercih etmiştir. Seksenli yılların liberalleşme ve küreselleşme politikaları, gayet hızlı bir biçimde, bir çeşit "kumarhane ekonomisi" yaratmıştır ve bu oluşum içerisinde hem yerel, hem de yabancı sermaye, arsa spekülasyonu ve yüksek faizlerden yararlanmak suretiyle büyük malî kazançlar peşinde koşmuştur. Müteahhitlere yeşil ışık yakılmasıyla birlikte arsa fiyatları fırlamış, bu da rant gelirleri getireceği düşüncesiyle spekülatif yatırıma yol açmıştır. İstanbul'un küresel ekonomiyle bütünleştirilmesi, küçük ve orta boy zenaatkârları ve yatırımcılarıyla, ayrıca tarihî ve doğal güzellikleriyle gayet özgün bir şekilde mümkün olabilecekken, bu, daha tahripkâr bir biçimde gerçekleşmiştir. Bu bütünleşme, İstanbul'un geniş bir bölgenin tarihsel merkezi olmasıyla veya üretim zenginliği ile değil, spekülatif ve kısa vadeli bir cazibe merkezi olarak görülmesiyle gerçekleşmiştir. Uluslararası şirketlerden, İstanbul bürosunu, Türkiye pazarından daha geniş bir bölgesel pazara hakim olmak üzere bölgesel merkeze çeviren çok olmamıştır. Artan açıklık politikası, bir taraftan artan rekabet ve öbür taraftan yükselen arazi fiyatlarının İstanbul dışına ittiği üretim faaliyeti dolayısıyla, İstanbul'daki üretim faaliyetlerinden hiçbirine yaramamıştır (tekstil hariç). Böylece, imalât sektörü, istihdam ve gelir kaynağı olmaktan çıkmıştır. Türkiye imalât sektöründe İstanbul'un katma değer oranı 1964'te % 38,5 iken 1989'da % 27'ye inmiştir; bu arada inşaat ve hizmet sektörleri, İstanbul'da imalât sektörünün yerini almıştır (Sönmez, 1992). Tekstilde ise, İstanbul'daki tekstil faaliyetinin büyümesi, bazı olumlu unsurlara bağlı olmuştur: uzmanlaşmış küçük ve orta boy taşeron firmaların mevcudiyeti bunlardan önemli bir tanesidir. Fakat şurası da açıktır ki, tekstil sektörü de diğer imalât faaliyeti gibi İstanbul dışında daha ucuz yerlere taşınacaktır. İstanbul şu ana kadar küreselleşmenin olumsuz özelliklerini yaşamıştır. Finans kapital, İstanbul'da geriye pek bir şey bırakmamış ve rantiye sermaye de İstanbul'un tarihsel mirası

6 ekonomiye daha üretken bir temel oluşturacağı düşünülebilecek canlı bir üretici hizmet sektörü yaratamamıştır. İstanbul'daki küreselleşme sürecinde önemli olan, işgücü arzı ile talep arasındaki uçurumun genişlemekte olduğudur. İşgücü arzı aynı yetersiz özellikleriyle artmaya devam ederken işgücü talebi, son yirmi yılda büyük ölçüde değişmiştir. Bu uyumsuzluk, bir tarafta ucuza çalışan marjinal ya da kayıt-dışı işçileri, öbür tarafta yüksek ücret alan, profesyonel ve küresel işçileriyle emek piyasasının kutuplaşmasına yol açmaktadır. İstanbul'daki işgücünün, yeni yeni büyümekte olan hizmet faaliyetlerinin istihdam yaratma potansiyelinden daha hızlı bir şekilde marjinalleşme ve kayıt-dışı hale gelme tehlikesi vardır. İşgücü talebinin artan küresel dinamikleriyle işgücü arzının yerel dinamikleri arasındaki uyumsuzluk, buna müdahale edecek politikalar uygulanmadıkça artacaktır. Yerel işgücü arz piyasasında düşük nitelikli göçmen işçiler mevcuttur, fakat küresel talep daha yüksek nitelik aramaktadır. Görünen odur ki, İstanbul'un önünde iki seçenek vardır: İstanbul, spekülatif kazançlar için kârlı bir piyasa olmaya devam ettiği sürece küresel yatırımcıları çekmeye devam edebilir. Bu senaryoya göre, İstanbul'un küreselleşmesi, istikrarsız, üretici olmaktan uzak ve içe dönük bir küreselleşmedir. İkinci seçenek, İstanbul'un, sadece Türkiye piyasasını değil, aynı zamanda bölgesel piyasaları da denetleyen bölgesel ve küresel bir kontrol merkezi olmasıdır. Bu seçenek, Türk ekonomisinin üretim ve hizmet yatırımları bakımından genel cazibesine bağlıdır. Bu iki seçenek, İstanbul'da istihdam açısından farklı anlamlar içermektedir. Birincisinde, sermaye spekülatif faaliyetlere kaydıkça, yerel ekonominin istihdam yaratma potansiyeli azalır; bu da kayıt-dışı ekonomiyi güçlendirir, marjinalleşme ve işsizlik yaratır. İkinci kurguya göre, istihdam bakımından en önemli noktalardan biri, üretim ve hizmet yatırımlarının düzeyidir. Yatırımlar, yüksek katma değer alanlarında yapılırsa, işgücü arzı ve talebi arasındaki uyumsuzluk sorunuyla mutlaka uğraşmak gerekecektir. Öbür yandan, yatırımlar küresel faaliyetlerin düşük katma değer yaratan alanlarına yönelirse, düşük ücrete dayalı rekabet avantajının gayet istikrarsız bir durum olduğunu vurgulamak gerekir. Çünkü daha düşük ücretli başka piyasalar sürekli oluşmaktadır ve teknolojik değişim, emek-yoğun faaliyetleri daha yüksek kalite ve esnekliğe doğru itmektedir. Araştırma Bu çalışmada esas amacımız, Türkiye'nin küreselleşme sürecinin büyük ölçüde hissedildiği İstanbul'da istihdam değişiminin dinamiklerini incelemektir. Bu çalışmaya esas oluşturan

7 2) İstanbul'da hizmet sektörünün istihdamdaki payı artmakta mıdır; ve istihdam yaratılmasında, hangi hizmet alanları başı çekmektedir? 3) İstanbul'da işsizlik oranı nedir ve zaman içerisinde bu nasıl bir değişim göstermektedir? 4) İstihdam, mavi gömlek işlerden beyaz gömlek işlere kaymış mıdır; eğer böyleyse, bu dönüşümün sektörel karakteri nedir? 5) İstanbul'un belli başlı işverenleri, küçülme, taşeronluk ve genişleme bakımından son on yılda ne tür stratejiler gütmüşlerdir? Genel olarak, bu araştırmada, birincil ve ikincil kaynaklardan, İstanbul'un küreselleşmesiyle İstanbul'daki işgücü piyasasında yer alan değişimler arasındaki ilişki konusunda ne sonuçlara varabileceğimizi anlamaya çalıştık. İmalât ve hizmetlerin merkezi olarak İstanbul İstanbul'u dünyadaki diğer metropollerden ayıran, İstanbul'un tarihsel olarak Türkiye ekonomisinin tek ticaret, hizmet ve imalât merkezi olmuş olmasıdır. 1920'lere kadar giden istatistiklere bakacak olursak, o yıllardan bu yana İstanbul, imalât ve hizmet faaliyetlerinde önde gelmektedir li yıllarda Türkiye'deki imalât sanayii işçilerinin yüzde altmışı İstanbul'da bulunmakta idi ve 1927'de nüfusun beşte biri, ticaret ve hizmetlerle iştigal etmekteydi (Baydar, 1994). İstanbul'un imalât ve hizmetler bakımından merkezî önemi, iki dünya savaşı arası dönemde millî devletçi kalkınma politikaları nedeniyle Ankara ve Anadolu'ya önem verilmiş olması nedeniyle olumsuz etkilenmiş olmakla birlikte İkinci Dünya Savaşı sonrasında özel imalât yatırımlarının önemli bir kısmını çeken bir metropol olarak İstanbul yeniden tanımlanmıştır. İthal ikameci ekonomik kalkınma modeli, büyük ve koruma altında imalât yatırımlarının İstanbul'un dış çevresinde yaygınlaşmasını doğurmuştur. 1950'lerden itibaren İstanbul'da emek-yoğun ve küçük ölçekli imalât ve ticaret yatırımlarıyla birlikte büyük özel yatırım şirketlerinin oluşturduğu yeni bir kuşak ortaya çıkmıştır (Keyder ve Öncü, 1993). 1980'li yılların ihracata yönelik ve liberal büyüme politikaları sonucu İstanbul'un ekonomik

8 sektörünün merkezi durumundaydı (bkz. Tablo 14). İmalât faaliyeti, İstanbul da istihdamın üçte birini, hizmet faaliyetleri de yarıdan fazlasını oluşturmuştur yılında istihdamın yaklaşık % 33'ü imalât sektöründe ve yaklaşık %51'i hizmet sektöründe olmuştur; buna karşılık, bu rakamlar Türkiye için sırasıyla % 12 ve % 27'dir (bkz. Tablo 2). Tablo 1: Nüfusun Ekonomik Faaliyetlere göre Yüzde Dağılımı 1985 (12 yaş ve üstü) İstanbul Türkiye Tarım, Hayvancılık Toplam 97,439 12,118,533 Ormancılık, Balıkçılık % 5,2 58,95 Madencilik Toplam 5, ,126 % 0,32 0,67 İmalat Sanayii Toplam 642,145 2,185,369 % 34,27 10,63 Elektrik, Gaz, Su Toplam 3,917 23,224 % 0,21 0,11 İnşaat Toplam 122, ,546 % 6,56 3,65 Toptan ve Perakende Toplam 345,999 1,382,636 Ticaret, Lokanta ve Oteller % 18,47 6,73 Ulaştırma, Haberleşme Toplam 122, ,888 ve Depolama % 6,51 3,00 Mali Kurumlar, Sigorta, Taşınmaz Mallara ait işler ve Kurumlara Hizmetler Toplam 120, ,254 % 6,44 1,89 Toplum Hizmetleri, Sosyal Toplam 384 2,847,289 Ve Kişisel Hizmetler % 20,52 13,85 İyi Tanımlanamayan Toplam 28, ,921 Faaliyetler % 1,5 0,52 Kaynak: İl ve Bölge İstatistikleri, 1993, DİE

9 Imalat 33,6 32,9 10,7 11,8 Elektrik, Gaz, Su 0,39 0,4 1,7 0,3 İnşaat 7 9 4,1 4,4 Hizmetler 51,2 50,76 23,2 27,2 Ticaret, Turizm 18 19,1 5,8 7,8 Haberleşme ve Ulaşım 6,7 6,6 2,8 3,3 Mali Kurumlar, Sigorta, 5,3 7 1,6 2,3 Taşınmaz Mallara ait İşler ve Kurumlara Hizmetler Toplum Hizmetleri, Sosyal ve 21, ,8 Kişisel Hizmetler Diğer 1,7 1,6 0,9 0,6 Kaynak: 1990 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1993, DİE İmalâtta istihdamın merkezi olarak İstanbul'un imalât sektörü ücretlerindeki, katma değer ve kuruluş sayısındaki payı da büyüktür. 1989'daki en son hesaplara göre 25 ya da daha fazla çalışanı olan kuruluşlarda İstanbul, toplam imalât sektörü ücretlerinin % 29'unu, toplam katma değerin % 27'sini üretmiş, imalât kuruluşlarının % 42'sine ve imalât sektöründeki istihdamın % 29,6'sına kaynak olmuştur (bkz. Tablo 3) itibariyle en son bölgesel ve il bazındaki GSMH hesaplarına göre İstanbul, Türkiye'de tarım sektörü GSMH'sının % 1,5'unu, imalâtta % 29'unu, ticarette % 42'sini ve finansmanda % 24'ünü üretmiştir (bkz. Tablo 4). Tablo 3: İstanbul Ekonomisinin Türkiye deki Yeri, 1989 (%) Ücretler Katma Değer İşyeri Sayısı İstihdam Istanbul 29,17 26,92 41,6 29,61 Türkiye Kaynak: İl ve Bölge İstatistikleri, 1993, DİE Tablo 4: İksitadi Faaliyet Alanlarına göre GSMH, 1986 İstanbul Türkiye İstanbul/ Türkiye (%) Tarım (1) Toplam (1) 99384, ,3 1,52

10 Ticaret(4) , ,8 42,03 Ulaştırma(5) , ,2 23,86 Mali Kurumlar(6) , ,5 24,03 Konut Gelirleri(7) , ,1 30,28 Profesyonel , ,6 24,75 Hizmetler(8) Banka Hizmetleri , ,2 24,03 (9) Saniy Toplam , ,7 23,73 (1+9) (10) Kamu Hizmetleri , ,4 12,95 (11) Ara Toplam , ,1 23,17 (10+11) Ithalât Vergisi , ,3 28,47 GSYİH , ,4 23,3 İstanbul'un sektörel istihdam rakamlarını başka bir metropolün, küresel şehrin, örneğin New York'un rakamlarıyla karşılaştıracak olursak, İstanbul'un, Türkiye'nin imalât sektörünün merkezi olduğunu görürüz. 1987'de New York'ta imalât sektöründe istihdam (yayıncılık da dahil) iken İstanbul'da bu rakam 1990'da idi - toplam istihdamın yaklaşık % 33'ü döneminde New York'ta imalât sektöründe istihdam % 30 düşmüşken İstanbul'da bu rakam 1980'de 'den 1990'da 'e çıkmıştır. 1990'lara gelindiğinde, İstanbul'un ekonomik yapısında bir değişiklik görüyoruz. 1985'te imalât sektöründeki istihdam artışının durakladığını, daha sonra da düştüğünü görmekteyiz. Aynı zamanda, hizmetler sektörü, imalât sektörünün önüne geçmiştir ve İstanbul'da ekonomik refaha damgasını vurmuştur. Bu durum, İstanbul'daki en son GSYİH rakamlarından da bellidir: 1986'da İstanbul'da GSYİH'nın yaklaşık 32,6'sı imalât sektörü tarafından yaratılmışken hizmetlerin payı, % 54 olmuştur (bkz. Tablo 5). Tablo 5: GSYİH da Sektörlerin Payı, 1986 (%) (Cari Fiyatlarla) Istanbul Türkiye Toplam Tarım 1,09 31,12 Tarım ve Hayvancılık 0,81 29,51 Ormancılık 0,04 1,04 Balıkçılık 0,23 0,57 Toplam Üretim 35,94 22,13

11 1970'ten bu yana İstanbul'da istihdamın sektörel dağılımı, hizmet sektörünün (ticaret, turizm, iletişim, taşımacılık, finans, gayrimenkul, ticarî hizmetler ve kamusal ve kişisel hizmetler) yükselişte olduğunu göstermektedir yılında İstanbul'da hizmet sektöründeki istihdam, toplam istihdamın % 46,4'ünü, 1990'da ise % 50,7'sini oluşturmuştur. Bu rakamlara dayanarak, İstanbul'un 1990'larda artık hizmet sektörüne dayalı bir ekonomisi olduğu sonucunu çıkarabiliriz (Tablo 6). Fakat bu sonucun irdelenmesi gerekir, çünkü son on yılda bütün hizmetlerde artış olmamıştır; bütün imalât faaliyetinde de istihdam bakımından düşüş yaşanmamıştır. İmalât sektöründe istihdamdaki azalma, oldukça küçüktür; arasında % 33,6'dan 32,8'e inmiştir. Tablo 6: İstanbul'da İstihdamın Sektörlere Dağılımı (%) Sektörler Tarım ,5 5 5 Madencilik 0,6 0,7 0,3 0,3 0,3 İmalât 28 29,5 33,6 34,3 32,8 Elektrik, Gaz, Su 0,3 0,5 0,4 0,2 0,4 İnşaat 6,7 6,2 7 6,5 8,8 Ticaret, Turizm 13, ,8 18,5 19 Haberleşme ve Ulaştırma 6,5 6,5 6,7 6,5 6,6 Mali Kurumlar ve 4,4 6,8 5,3 6,4 7 Gayrimenkul Toplum Hizmetleri, 21,7 21,6 21,3 20,5 17,9 Sosyal ve Kişisel Hizmetler Toplam Kaynak: 1990 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1993, DİE (Daha fazla detay için bkz. Tablo 7). Tablo 7a: Son Hafta Tutulan İşe Göre İstanbul da Nüfus Dağılımı (12 yaş ve üstü) Sayım Yılı Genel toplam Tarım, Avcılık, Ormancılık ve Balıkçılık Madencilik ve Taşocakçılığı İmalat Sanayii Elektrik, Gaz, Su İnşaat Toplam Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın ,11 26,92 0,7 0,61 28,48 27,86 0,42 0,18 7,77 0, ,42 22,38 0,85 0,48 29,75 28,35 0,55 0,55 7,34 1,07

12 Sayım Yılı Ticaret, Restoranlar, Oteller Haberleşme maz Mallara ait İşler ve Kurumlara Yardımcı Hizmetler Sosyal ve Kişisel Hizmetler Hizmetler Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın Erkek Kadın ,35 5,43 7,22 2,68 3,86 7,26 21,57 22,64 6,52 5, ,11 4,86 7,45 2,12 6,14 10,11 21,43 22,48 2,96 7, ,58 8,14 7,35 3,03 4,18 11,67 20,37 26,82 1,6 2, ,25 9,39 7,27 2,67 5,28 12,36 19,53 25,55 1,59 1, ,15 10,15 7,52 2,44 5,68 13,29 16,97 22,40 1,70 1,54 Not: 1980, 1985, 1990 verilerinde iş arayan işsizler dahil edilmemiştir. Kaynak: 1990 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, DİE. İmalât sektöründe istihdamda yavaşlama 1985'ten itibaren imalât sektöründeki istihdamın artış oranı Türkiye ortalamasının üzerinde seyretmiş olmasına rağmen İstanbul'daki toplam istihdam içerisinde imalât sektörünün payı azalmaya başlamıştır (Tablo 8). Tablo 8: İstanbul ve Türkiye'de İmalât Sektöründe İstihdam Yıllar İstanbul (000) BH (%) Türkiye (000) BH (%) İstanbul/ Türkiye (%) İstanbul İmalât İstihdam / Toplam İstanbul İstihdam (%) ,8 34, , ,4 29, ,5 26, ,7 29,6 34, , ,8 BH: Büyüme Hızı döneminde istihdam açısından en hızlı büyüyen sektörlere bakacak olursak, tekstil dışında diger hepsinin hizmetlere ve elektrik, su, gaz gibi sektörlere dayalı olduğunu görürüz

13 Toplam Tarım 130,322 5,13 85,730 5,48 52,01 Tarım ve Avcılık 125,487 4,94 77,606 4,96 61,7 Ormancılık 1,713 0,07 3,881 0,25-55,86 Balıkçılık ve Su Ürünleri 3,122 0,12 4,243 0,27-26,42 Toplam Madencilik 8,009 0,32 5,773 0,37 38,73 Kömür Madenciliği 5,482 0,22 3,782 0,24 44,95 Ham Petrol ve Doğalgaz 243 0, ,01 107,69 Metal Madenciliği 212 0, ,01 123,16 Diğer Madenler 2,072 0,08 1,779 0,11 16,47 Toplam İmalât 834,888 32,87 526,490 33,66 58,58 Gıda, İçki ve Tütün 46,669 1,84 48,011 3,07-2,8 Dokuma, Giyim Eşyası, 394,115 15,52 166,839 10,67 136,22 Deri Orman Ürünleri ve 67,429 2,65 43,860 2,8 53,74 Mobilya Kâğıt, Kağıt Ürünleri, 36,620 1,44 20,878 1,33 75,4 Basın Sanayii Kimya, Petrol, Kömür, 48,317 1,9 43,045 2,75 12,25 Kauçuk, Plastik Mamulleri Taş ve Toprağa Dayalı 27,673 1,09 23,645 1,51 17,04 Sanayii Metal Ana Sanayii 14,191 0,56 171,20 1,09-17,11 Metal Eşya, Makina 160,759 6,33 137,629 8,8 16,81 Teçhizat, Ulaştırma Aracı, İlmi ve Meslek Aletleri Diğer İmalât 39,115 1,54 25,463 1,63 53,62 Elektrik, Gaz, Su 10,728 0,42 6,177 0,39 73,68 Elektrik, Gaz 6,032 0,24 3,176 0,2 89,92 Su, Suyun Temizlenmesi 4,696 0,18 3,001 0,19 56,48 İnşaat 224,126 8,82 111,690 7,14 100,67 Toptan ve Parekende 486,177 19,14 277,699 17,88 73,82 Ticaret, Lokanta Oteller Toptan Ticaret 38,614 1,52 25,602 1,64 50,82 Perakende Ticaret 342,054 13,47 192,711 12,32 77,5 Lokanta ve Oteller 105,509 4,15 61,386 3,93 71,88 Ulaştırma ve Haberleşme 167,467 6,59 104,929 6,71 59,6 Ulaştırma 149,488 5,89 92,501 5,91 61,61 Haberleşme 17,979 0,71 12,428 0,79 44,67 Mali Kurumlar, Sigorta, Taşınmaz Mallara ait İşler, Yardımcı İş Hizmetleri 179,558 7,07 82,715 5,29 117,08

14 Eğlence ve Kültür 12,331 0,49 8,189 0,52 50,58 Kişisel Hizmetler 136,679 5,38 84,179 5,38 62,37 Milletlerarası ve Diğer 1,115 0, ,06 16,02 Yabancı Kuruluşlar İyi Tanimlanmamış Faaliyetler 42,443 1,67 27,149 1,74 56,33

15 Kamu İdaresi ve 179,009 7,05 151,376 9,68 18,25 Savunma Metal Eşya, Makina, 160,759 6,33 137,629 8,8 16,81 Teçhizat Ulaştırma Aracı, İlmi ve Meslek Aletleri Ulaştırma 149,488 5,89 92,501 5,91 61,61 Kişisel Hizmetler 136,679 5,38 84,179 5,38 62,37 Sosyal ve İlgili Kamu 126,295 4,97 88,512 5,66 42,69 Hizmetleri Tarım ve Avcılık 125,487 4,94 77,606 4,96 61,7 Taşınmaz Mallara ait 115,716 4,56 36,125 2,31 220,32 İşler ve Kurumlara Hizmetler Lokanta ve Oteller 105,509 4,15 61,386 3,93 71,88 Orman Ürünleri ve 67,429 2,65 43,860 2,8 53,74 Mobilya Mali Kurumlar 53,447 2,1 38,934 2,49 37,28 Kimya, Petrol, Kömür, 48,317 1,9 43,045 2,75 12,25 Kauçuk, Plastik Mamüller Gıda, İşçi, Tütün 46,669 1,84 48,011 3,07-2,8 İyi Tanımlanmamış 42,443 1,67 27,149 1,74 56,33 Faaliyetler Diğer İmalat 39,115 1,54 25,463 1,63 53,62 Toptan Ticaret 38,614 1,52 25,602 1,64 50,82 Kağıt, Kağıt Ürünleri ve 36,620 1,44 20,878 1,33 75,4 Basın Sanayi Taş ve Toprağa Dayalı 27,673 1,09 23,645 1,51 17,04 Sanayii Haberleşme 17,979 0,71 12,428 0,79 44,67 Metal Ana Sanayii 14,191 0,56 17,120 1,09-17,11 Eğlence, Kültür 12,331 0,49 8,189 0,52 50,58 Sigorta 10,395 0,41 7,656 0,49 35,78 Madencilik Toplam 8,009 0,32 5,773 0,37 38,73 Elektrik, Gaz, Su 6,032 0,24 3,176 0,2 89,92 Kömür Madenciliği 5,482 0,22 3,782 0,24 44,95 Su, Suyun Temizlenmesi 4,696 0,18 3,001 0,19 56,48 Balıkçılık ve Su Ürünleri 3,122 0,12 4,243 0,27-26,42 Diğer Madencilik 2,072 0,08 1,779 0,11 16,47 Ormancılık 1,713 0,07 3,881 0,25-55,86 Milletlerarası ve Diğer 1,115 0, ,06 16,02 Yabancı Kuruluşlar Çevre Sağlığı 816 0, ,02 120,54 Ham Petrol ve Doğalgaz 243 0, ,01 107,69

16 Metal Madenciliği 212 0, ,01 123,16 Çevre Sağlığı 816 0, ,02 120,54 Mali Kurumlar, Sigorta, Taşınmaz Mallara ait 179,558 7,07 82,715 5,29 117,08 İşler, Yardımcı İş Hizmetleri Ham Petrol ve Doğalgaz 243 0, ,01 107,69 İnşaat 224,126 8,82 111,690 7,14 100,67 Elektrik, Gaz 6,032 0,24 3,176 0,2 89,92 Perakende Ticaret 342,054 13,47 192,711 12,32 77,5 Kağıt, Kağıt Ürünleri ve 36,620 1,44 20,878 1,33 75,4 Basın Sanayi Toptan ve Perakende 486,177 19,14 279,699 17,88 73,82 Ticaret, Lokanta, Oteller Elektrik, Gaz, Su 10,728 0,42 6,177 0,39 73,68 Lokanta ve Oteller 105,509 4,15 61,386 3,93 71,88 Kişisel Hizmetler 136,679 5,38 84,179 5,38 62,37 Tarım ve Avcılık 125,487 4,94 77,606 4,96 61,7 Ulaştırma 149,488 5,89 92,501 5,91 61,61 Ulaştırma ve Haberleşme 167,467 6,59 104,929 6,71 59,6 İmalat Toplam 834,888 32,87 526,490 33,66 58,58 Su, Suyun Temizlenmesi 4,696 0,18 3,001 0,19 56,48 İyi Tanımlanmamış 42,443 1,67 27,149 1,74 56,33 Faaliyetler Orman Ürünleri ve 67,429 2,65 43,860 2,8 53,74 Mobilya Diğer İmalat 39,115 1,54 25,463 1,63 53,62 Tarım Toplam 130,322 5,13 85,730 5,48 52,01 Toptan Ticaret 38,614 1,52 25,602 1,64 50,82 Eğlence, Kültür 12,331 0,49 8,189 0,52 50,58 Kömür Madenciliği 5,482 0,22 3,782 0,24 44,95 Haberleşme 17,979 0,71 12,428 0,79 44,67 Sosyal ve İlgili Kamu 126,295 4,97 88,512 5,66 42,69 Hizmetleri Madencilik Toplam 8,009 0,32 5,773 0,37 38,73 Mali Kurumlar 53,447 2,1 38,934 2,49 37,28 Toplum Hizmetleri, Sosyal ve Kişisel Hizmetler 456,245 17,96 333,587 21,33 36,77 Sigorta 10,395 0,41 7,656 0,49 35,78 Kamu İdaresi ve 179,009 7,05 151,376 9,68 18,25 Savunma Taş ve Toprağa Dayalı 27,673 1,09 23,645 1,51 17,04 Sanayii Metal Eşya, Makina, 160,759 6,33 137,629 8,8 16,81

17 Ormancılık 1,713 0,07 3,881 0,25 55,86 İstanbul'da imalât sektöründe istihdam düşüşünün nedenlerini araştıracak olursak, buna katkıda bulunan üç faktör buluruz. 1) İstanbul'da imalât sektöründe istihdam düşüşünün başlıca nedeni, fabrikaların İstanbul'dan Marmara ve Trakya'daki bölgelere taşınmasıdır. Bilecik, Edirne, Kırklareli ve Çanakkale gibi daha fakir bölgelere verilen teşvikler, yatırımların İstanbul dışına çıkmasında etkin olmuştur. İstanbul'da arsa fiyatlarının artmasıyla fabrikalar, daha ucuz yerlere kaçmaya başlamışlardır. Levent-Maslak hattı, buna güzel bir örnek oluşturur. Burada sanayi kuruluşlarının yerine şirketlerin merkez büroları gelmiştir. 1989'da İstanbul Sanayi Odası tarafından yapılan bir araştırmaya göre, İstanbul Sanayi Odası'nın toplam üye sayısının çalıştırdığı kişilerin 350,000'i İstanbul, 90,000'i İstanbul dışında istihdam edilmekteydi. Bu da demektir ki, İstanbul'da kayıtlı şirketlerin her 4 çalışanından biri, İstanbul dışında istihdam edilmekteydi. Katma değer bakımından İstanbul dışındaki şirketler, İstanbul içindeki şirketlerin yarısı kadar üretimde bulunmuştur (ISO, 1992). 2) İmalât sektöründe istihdamın azalmasındaki ikinci bir faktör, teknolojik değişime dayalı olarak istihdamın rasyonalize edilmesidir. İstanbul'da, en büyük 500 firma arasındaki istihdam düzeylerine bakıldığında, 1989'a kadar istihdam düzeyinin arttığını, fakat daha sonra 1994'e gelindiğinde % 19 kadar azaldığını görürüz. Bu saptama en büyük 500 şirketin geneli için de yapılabilr: istihdam düzeyi, 1981'den 1989'a kadar % 38 artmış, 1989 dan sonra 1994 e kadar % 17 azalmıştır. Ancak, İstanbul'daki imalât sektörü firmalarında istihdamın düşmesi, İstanbul dışındaki firmalardakinden daha hızlı olmuştur (Bkz. Tablo 10). En büyük 500 firmanın teknolojik olarak daha sofistike yatırımları üstlenebilen firmalar oldukları göz önüne alındığında, istihdamda yaşanan bu düşüşlerin bir sebebinin teknolojik nedenler olduğu ileri sürülebilir.

18 ,95-1,81 0, , ,88-3,2-1, , ,99-4,33-1, , ,49-8,46-0, ,43 14,77 22,36 Kaynak: Türkiye nin En Büyük 500 Şirketi, İSO Yıllık Raporları, 1981, 1985, 1989, 1990, 1991, 1992, 1994, İSO. 3) İmalât sektöründe istihdamın azalmasındaki üçüncü bir faktör, imalât sektöründe yatırım miktarının göreceli olarak düşmesidir, yani, Türkiye'nin sanayisizleşmesidir. Bu sanayisizleşme süreci, büyük ölçüde, 1980'lerin para politikalarının sonucudur. 1980'de imalât sektöründeki yatırım oranı toplam yatırımların % 35'i iken, 1990'da bu oran, %15'e inmiştir. Özel sektör yatırımları konut, turizm ve ticarete, kamu sektörü yatırımları da 1980'li ve 90'lı yıllarda ulaşım, iletişim ve enerji sektörlerine yönelmiştir. İstanbul'da döneminde istihdamın sektörel büyüme oranlarına baktığımız zaman, tekstil hariç, bütün diğer imalât faaliyetinin, istihdam edilen toplam işgücünde yaşanan büyüme oranından daha yavaş bir büyüme gösterdiğini görürüz (bkz. Tablo 9). İstanbul'daki toplam istihdamda imalât sektörünün payı düşmüş olmasına rağmen, döneminde, hemen hemen bütün istihdam rakamları, mutlak olarak bakıldığında yükselmiştir. Tekstil, giyim ve deri sektörlerinde % 136 ile en büyük artış görülmüş, bunu % 75 ile kâğıt ve kâğıt ürünleri, basım ve yayıncılık sektörü izlemiştir. Son on yıl içinde gerçek istihdam düşüşü, yiyecek, içecek, tütün ve metal işleme sektörlerinde görülmüştür (Tablo 11). Tablo 11: İstanbul da İmalat Sektöründe İstihdam 1990 (%) 1980 (%) Gıda, İçecek, Tütün 46,669 5,6 48,011 9,1 Tekstil, Deri, Ayakkabı 394,115 47,2 166,839 31,7 Ahşap, Mobilya 67, ,860 8,7 Kâgit, Basım, Yayın 36,620 4,4 20,878 4 Kimya Sanayi 48,317 5,7 43,045 8 Metalik olmayan Mineral 27,673 3,3 23,645 4,5

19 oynamaktadır. Gelişen bir sektör: Tekstil Son on yılda İstanbul, işlenmiş metal ürünleri, makine ve teçhizat üretilen bir yer olmaktan çıkmış, tekstil ürünleri üretilen bir yer haline gelmiştir (Tablo 12) yılında işlenmiş metal ürünleri sektörü kişiyi istihdam etmiştir ve bu da imalât sektöründeki istihdamın % 26'sını oluşturmuştur; fakat, bu sektördeki istihdam, % 17'lik bir artışla sadece kişiye çıkmış, bunun imalât sektörü istihdamındaki payı da % 19'a inmiştir. İşlenmiş metal ürünleri sanayicileri, İstanbul'dan ayrılarak Çerkezköy, Bursa ve Adapazarı'na gitmişlerdir. Bu sektör, İstanbul'da hâlâ en büyük istihdam kaynaklarından biridir ve tekstilden sonra ikinci sırayı almaktadır. Tablo 12: İstanbul da İşlenmiş Metal Ürünleri, Makina, Techizat ve Otomotiv Sektörleri, Türkiye ye Oran (%) Büyük İşletmeler İşletme Sayısı / Türkiye Toplamı (%) Çalışan Sayısı / Türkiye Toplamı (%) KDV Katkıları / Türkiye Toplamı (%) 'de Türkiye'de tekstil sektöründe 25 ya da daha fazla çalışanı olan kuruluşlar 1008 adetti ve bunların 563'ü İstanbul'da bulunmaktaydı (% 56). Toplam kuruluş sayısı 1990'da 1572 olmuş ve İstanbul'dakilerle birlikte bu sayı 942'ye çıkarak İstanbul'un payını % 60'a yükseltmiştir. İstanbul'da bu gibi kuruluşlarda istihdam edilen kişilerein sayısı 1983'te idi ve bu rakam, 1990'da 'e çıkmıştır. İstanbul'da tekstil sanayiinde genişleyen, sadece 25 ya da daha fazla kişi çalıştıran büyük kuruluşlar olmamıştır. Dokuz ya da daha fazla çalışanı olan kuruluşların sayısı 1985'te 'den 1992'de 'a çıkmıştır. İstanbul'da bu küçük kuruluşların istihdam ettiği döneminde 'den 'e

20 Türkiye de payı (%) ,3 30,7 Çalışan Sayısı 70, ,380 46,322 68,188 Türkiye de payı (%) ,5 45 KDV Katkısı 124 4, (milyar TL) Türkiye de payı İstanbul'da büyüyen tekstil sektörü şunu ortaya koymaktadır ki, imalât sektöründeki istihdam 1985'ten bu yana bir parça düşmüşse de, İstanbul'daki imalât sektörünün çökmüş olduğu söylenemez. Bazı imalât sanayilerinin İstanbul'dan ayrıldığı doğru olmakla birlikte, örneğin metal işleme sanayii gibi, tekstil sektörü, ayrılan sektördeki istihdam kaybını telâfi edecek kadar hızlı büyümektedir. Ancak, tekstil faaliyetindeki genişlemenin önümüzdeki yıllarda İstanbul'da yer almaması ihtimalini de vurgulamak gerekir. Tekstil şirketlerinin yöneticileriyle yaptığımız mülâkatlerde, gümrük birliği sürecinde Avrupa Birliği ile daha yüksek üretim seviyesinde rekabet edebilmek zorunluluğuyla karşılaşacakları anlaşılmaktadır. İstanbul'un altyapısı ve girdileri pahalılaştıkça, İstanbul'dan ayrılmak ve başka yerde yatırım yapmak mecburiyeti de artacaktır. Bazı büyük tekstil şirketleri, İstanbul dışında, Çerkezköy gibi yerlerde üretim tesisleri kurmaktadırlar. Tekstil sanayii, daha ucuz yerler bularak büyük sayıda insanı istihdam dışı kılan metal işleme sanayiinin yolunda gidecektir. Önümüzdeki yıllarda bekleyip görülmesi gereken, tekstil sektöründe yüksek ölçekte katma değer yaratan faaliyetlerin İstanbul'da konumlanıp konumlanmayacağıdır - örneğin, tasarım, Ar-Ge ve küresel piyasalara çalışacak profesyonel hizmetler gibi. Burada belirleyici olan faktörlerden biri, böyle yüksek katma değer getiren faaliyetlerin, üretimin yapıldığı yere gidip gitmeyeceğidir. Daha esnek olabilmek amacıyla şirketler merkeziyetçilikten uzaklaşıp üretim, tasarım ve pazarlamayı aynı yerde yürütmeye karar verebilirler. Bu stratejinin, İstanbul açısından, büyük tahribatı olacaktır, çünkü İstanbul, sadece üretim istihdamını değil, beyaz gömlek tipi işleri de kaybedecektir. Tekstil sektöründeki pek çok taşeron, üretim taşınıp gittikçe ve bunların yaptığı işler daha büyük üretim birimlerinin eline geçtikçe, tehlikeye girecektir. Taşeronlaştırılmış üretimin içselleştirilmesi zaten ufukta gözükmektedir. İstanbul dışında daha büyük ve yeni fabrikalara geçen bazı tekstil şirketleri, üretimlerinin çoğunu içselleştirmektedirler. Taşeronluğun içselleştirilmesi, bugüne kadar İstanbul'da bu taşeronluk hizmetlerinin oluşturduğu ağ sayesinde hayatta kalabilmiş olan pek çok küçük ve orta boy işletmenin geleceğini tehlikeye atmaktadır.

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - MART 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ŞUBAT 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi

ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1 ĐSTĐHDAM AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Şükrü Kızılot Gazi Üniversitesi Arş.Gör.Özgür Şahan Gazi Üniversitesi 1- Genel Olarak Bir ekonominin başarı ölçütlerinden birisi de istihdam yaratma kapasitesidir.

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2014 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR OCAK 2014 İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR - ŞUBAT 2010 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2008 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER...1 TÜKETİCİ FİYATLARI ENDEKSİ (TÜFE)... 2 ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (ÜFE)... 2 İTHALAT - İHRACAT...

Detaylı

İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI BATMAN İLİ SONUÇ RAPORU

İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI BATMAN İLİ SONUÇ RAPORU İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI BATMAN İLİ SONUÇ RAPORU 1 İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI BATMAN İLİ SONUÇ RAPORU İÇİNDEKİLER ARAŞTIRMANIN KAPSAM VE AMACI... 2 BATMAN İLİNİN TEMEL İŞGÜCÜ PİYASASI BİLGİLERİ...

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2012 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014

EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014 EKONOMİK GELİŞMELER Şubat 2014 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mart - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)...2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ... 2 İTHALAT

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE AĞUSTOS 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM Prof. Dr. Yusuf ALPER 1. GENEL OLARAK İSTİHDAM Ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan en önemli ve anlamlı sonuçlarından birini, yarattığı istihdam kapasitesi oluşturur.

Detaylı

RAKAMLARLA KONYA İSTİHDAMI FEYZULLAH ALTAY

RAKAMLARLA KONYA İSTİHDAMI FEYZULLAH ALTAY Bugün, yükselen ekonomisi ve gelişmekte olan performansıyla ülkesi için önemli bir katma değer oluşturan sayılı merkezlerden birisidir. Gelişmekte olan ekonomisine paralel olarak birçok sektörde yeni iş

Detaylı

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU:

TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) I. SON BİR YILDA İŞGÜCÜ PİYASASINDAKİ GELİŞMELER (OCAK 2013 İTİBARİYLE) a. İŞGÜCÜ KOMPOZİSYONU: TİSK İŞGÜCÜ PİYASASI BÜLTENİ NİSAN 2013 (SAYI: 23) (Ocak 2013 TÜİK HİA Verilerinin Değerlendirilmesi) Türkiye İstatistik Kurumu nun (TÜİK) Ocak 2013 Hanehalkı İşgücü İstatistikleri, 14 Nisan 2013 tarihli

Detaylı

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma on altıncı kez gerçekleştirilmiştir.

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma on altıncı kez gerçekleştirilmiştir. Bursa nın 250 Büyük Firması araştırması; -Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma on altıncı kez gerçekleştirilmiştir. -Bu çalışma Bursa il genelinde yapılmış,

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Ağustos - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR AĞUSTOS 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

Trakya Ekonomik Göstergeler Bülteni

Trakya Ekonomik Göstergeler Bülteni Trakya Ekonomik Göstergeler Bülteni Şubat 2015 -2 2 TR21 Çeşitli Mal ve Hizmetler Ocak 15 Aralık 14 Kasım 14 Ekim 14 Eylül 14 Ağustos 14 Temmuz 14 Haziran 14 Mayıs 14 Nisan 14 Mart 14 Şubat 14 Ocak 14

Detaylı

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma dokuzuncu kez gerçekleştirilmiştir.

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma dokuzuncu kez gerçekleştirilmiştir. Bursa nın 25 Büyük Firması araştırması; -Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma dokuzuncu kez gerçekleştirilmiştir. -Bu çalışma Bursa il genelinde yapılmış,

Detaylı

Soru 1: Firma olarak 2012 yılının ikinci yarısı için nasıl bir ekonomik beklenti içindesiniz?

Soru 1: Firma olarak 2012 yılının ikinci yarısı için nasıl bir ekonomik beklenti içindesiniz? EKONOMİK DURUM TESPİT ANKET SONUÇLARI Ankete Katılım: 1998 yılından bu tarafa düzenlenen anketimize bu dönem 56 firmadan cevap gelmiştir. Bu miktar toplam üyelerimizin %9 una karşılık gelmektedir. Ankete

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ xx.11.2015 Sayı 44 Genel Değerlendirme Temmuz 2015 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Temmuz 2015 ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Eylül 2015 verilerinin değerlendirildiği- 44.

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ (Taslak Rapor Özeti) Faruk Aydın Hülya Saygılı Mesut Saygılı Gökhan Yılmaz Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010

EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 EKONOMİK GELİŞMELER Mayıs - 2010 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ.. 2 İTHALAT

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE HAZİRAN 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 19 05 2014 Sayı 26 Genel Değerlendirme Ocak 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Ocak 2014 verilerinin değerlendirildiği- 26. sayısında sigortalı ücretli istihdamı, kadın

Detaylı

2012 Yılı İçin Nasıl Bir Ekonomik Beklenti İçindesiniz? Daha kötü 10% Daha iyi 45%

2012 Yılı İçin Nasıl Bir Ekonomik Beklenti İçindesiniz? Daha kötü 10% Daha iyi 45% EKONOMİK DURUM TESPİT ANKET SONUÇLARI Ankete Katılım: 1998 yılından bu tarafa düzenlenen anketimize bu dönem 85 firmadan cevap gelmiştir. Bu miktar toplam üyelerimizin %15 ine karşılık gelmektedir. Ankete

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 72

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 72 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 72 i Bu sayıda; Haziran İşgücü ve İstihdam gelişmeleri; Ocak-Ağustos Bütçe verileri değerlendirilmiştir. i 1 Gerçek işsizlikte ciddi artış

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 16 09 2014 Sayı 29 Genel Değerlendirme Nisan 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Nisan 2014 verilerinin değerlendirildiği- 29. sayısında sigortalı

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 10 2014 Sayı 31 TEPAV İSTİHDAM İZLEME TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Haziran 2014 verilerinin değerlendirildiği- 31. sayısında sigortalı

Detaylı

AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ. www.aydinticaretborsasi.org.tr info@aydinticaretborsasi.org.

AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ. www.aydinticaretborsasi.org.tr info@aydinticaretborsasi.org. AYDIN T CARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ARALIK 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE TEMMUZ 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE OCAK 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011

EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 EKONOMİK GELİŞMELER Temmuz - 2011 AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU EKONOMİK RAPOR TEMMUZ 2011 İÇİNDEKİLER... 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH)... 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ

Detaylı

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Bulgaristan a ihracat yapan 585 firma bulunmaktadır. 31.12.2013

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE EYLÜL 2013 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 07.08.2015 Sayı 41 Genel Değerlendirme Nisan 2015 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Nisan 2015 verilerinin değerlendirildiği- 41. sayısında sigortalı

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ Sayfa 1 Gözden Geçirme Notları 2013 Yılı Şubat Ayı Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcu İstatistikleri TCMB tarafından 16/04/2013 tarihinde açıklanan, 2013 yılı Şubat ayı Özel Sektörün Yurt

Detaylı

İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI AĞRI İLİ SONUÇ RAPORU

İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI AĞRI İLİ SONUÇ RAPORU İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI AĞRI İLİ SONUÇ RAPORU 1 İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI AĞRI İLİ SONUÇ RAPORU İÇİNDEKİLER 1.ARAŞTIRMANIN KAPSAM VE AMACI... 2 2.AĞRI İLİNİN TEMEL İŞGÜCÜ PİYASASI BİLGİLERİ... 3

Detaylı

NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 2014

NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 2014 NİSAN-MAYIS VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 214 213 YILI VAN İLİ DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ AYLAR İTHALAT ($) İHRACAT ($) OCAK 2.322.52 1.45.136 ŞUBAT 1.735.696 1.62.13 MART 1.346.793 1.41.747 NİSAN 1.443.495 2.82.915

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Ocak 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013

EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 EKONOMİK GELİŞMELER Haziran 2013 Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU İÇİNDEKİLER 1 GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) 2 İSTİHDAM - İŞSİZLİK

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 12 08 2014 Sayı 28 Genel Değerlendirme Mart 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Mart 2014 verilerinin değerlendirildiği- 28. sayısında sigortalı

Detaylı

BURSA DAKİ 250 BÜYÜK FİRMA VERİLERİNİN GENEL BİR DEĞERLEMESİ

BURSA DAKİ 250 BÜYÜK FİRMA VERİLERİNİN GENEL BİR DEĞERLEMESİ BURSA DAKİ 250 BÜYÜK FİRMA VERİLERİNİN GENEL BİR DEĞERLEMESİ Prof. Dr. Erol İyibozkurt ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F. ÖĞRETİM ÜYESİ Bursa Ticaret ve Sanayi Odası 1997 yılında başlattığı Bursa daki 500 Büyük

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 01 07 2014 Sayı 27 Genel Değerlendirme Şubat 2014 TEPAV İstihdam İzleme Bülteni nin -Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) Şubat 2014 verilerinin değerlendirildiği- 27. sayısında sigortalı

Detaylı

EKONOMİK VE SOSYAL GÖSTERGELER 2014

EKONOMİK VE SOSYAL GÖSTERGELER 2014 EKONOMİK VE SOSYAL GÖSTERGELER 214 SOSYAL YAPI EĞİTİM İŞGÜCÜ EKONOMİK DIŞ TİCARET BANKACILIK TURİZM SOSYAL YAPI GÖSTERGELERİ YILLAR VAN TÜRKİYE 199 637.433 56.473.35 2 877.524 67.83.524 21 1.35.418 73.722.988

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE NİSAN 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU

TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU TR42 DOĞU MARMARA BÖLGESİ 2011 YILI OCAK-ŞUBAT-MART AYLARI EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU T.C. DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI NİSAN, 2011 BÖLÜM 1: DOĞU MARMARA TR42 BÖLGESİ NE GENEL BAKIŞ BÖLÜM 2: ULUSAL GÖSTERGELER

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AFYON İLİ 2007 YILI İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AFYON İLİ 2007 YILI İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AFYON İLİ 2007 YILI İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU ARAŞTIRMANIN KAPSAM VE AMACI İşgücü piyasasında mevcut durumu ve

Detaylı

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ 11.06.2015 Sayı 39 Eki-08 Oca-09 Nis-09 Tem-09 Eki-09 Oca-10 Nis-10 Tem-10 Eki-10 Oca-11 Nis-11 Tem-11 Eki-11 Oca-12 Nis-12 Tem-12 Eki-12 Oca-13 Nis-13 Tem-13 Eki-13 Oca-14 Nis-14 Tem-14 Eki-14 Oca-15

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- ŞUBAT 2016 (SAYI: 84) GENEL DEĞERLENDİRME 24.02.2016 Ekonomide Güven Azaldı, Riskler Arttı. Sanayinin Maliyetlerini Artıracak Uygulamalardan Kaçınılmalı Dünya ekonomisi 2015

Detaylı

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU

KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU KIRŞEHİR SANAYİ RAPORU Şekil 1 Kırşehir Sanayi Rekabetçilik Eksenleri İş Yapma Düzeyi Yenilikçilik potansiyeli Girişimcilik Düzeyi Teşviklerden yararlanma

Detaylı

TÜRKİYE'NİN İLK 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU 2012

TÜRKİYE'NİN İLK 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU 2012 İstanbul Sanayi Odası tarafından bu yıl 45 incisi hazırlanan TÜRKİYE NİN İLK 500 BÜYÜK KURULUŞU içerisinde bu yılda 2011 yılına göre değişiklik olmamış ve 487 özel, 13 de kamu sanayi kuruluşu yer almaktadır.

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 4 Ocak 2008

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 4 Ocak 2008 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 4 Ocak 28 ÖZET Aralık ayında tüketici fiyatları yüzde,22 oranında artmış ve 27 yıl sonu enflasyonu yüzde 8, olmuştur. İşlenmiş gıda fiyatlarında yılın ikinci yarısından

Detaylı

Sunu planı. Sunu Planı. Slayt No 3-6 Tekstil ve Hazır Giyim Sektörlerinin Brüt Katma Değeri. 7-8 Sektörlerin Büyüme Eğilimleri

Sunu planı. Sunu Planı. Slayt No 3-6 Tekstil ve Hazır Giyim Sektörlerinin Brüt Katma Değeri. 7-8 Sektörlerin Büyüme Eğilimleri YÖNETİCİ ÖZETİ Sunu planı Sunu Planı Slayt No 3-6 Tekstil ve Hazır Giyim Sektörlerinin Brüt Katma Değeri 7-8 Sektörlerin Büyüme Eğilimleri 9-11 Tekstil ve Hazır Giyim İstihdamı 12 İşyeri Sayısı 13 Sektörün

Detaylı

1. EKONOMİK YAPI. 1.1. Temel Ekonomik Göstergeler

1. EKONOMİK YAPI. 1.1. Temel Ekonomik Göstergeler 1. EKONOMİK YAPI 1.1. Temel Ekonomik Göstergeler Bölge sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasına göre 26 Bölge arasında son sırada bulunmaktadır. İller arasında bir karşılaştırma yapıldığında 81 il içersinde

Detaylı

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TUNCELİ İLİ 2008 YILI İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU

T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TUNCELİ İLİ 2008 YILI İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI TÜRKİYE İŞ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TUNCELİ İLİ 2008 YILI İŞGÜCÜ PİYASASI ARAŞTIRMASI SONUÇ RAPORU ARAŞTIRMANIN KAPSAM VE AMACI İşgücü piyasasında ihtiyaç duyulan

Detaylı

T.C. MALİYE BAKANLIĞI Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı. Kurulan ve Kapanan Şirketler

T.C. MALİYE BAKANLIĞI Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı. Kurulan ve Kapanan Şirketler T.C. MALİYE BAKANLIĞI Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Kurulu Başkanlığı Kısa Rapor Şirketler: 78/1 19 Kasım 2005 Kurulan ve Kapanan Şirketler DİE verilerine göre; 2005 Ekim ayında 2.966, Ocak-Ekim

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. EKONOMİK VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR MÜDÜRLÜĞÜ Ağustos 2008 ANKARA TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ ÜZERİNE

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Ağustos 2016, Sayı: 33. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Ağustos 2016, Sayı: 33. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 33 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı

MAYIS-HAZİRAN VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ

MAYIS-HAZİRAN VAN İLİ İSTATİSTİKLERİ 213 YILI VAN İLİ DIŞ TİCARET İSTATİSTİKLERİ AYLAR İTHALAT ($) İHRACAT ($) OCAK 2.322.52 1.45.136 ŞUBAT 1.735.696 1.62.13 MART 1.346.793 1.41.747 NİSAN 1.443.495 2.82.915 MAYIS 3.534.372 5.498.312 HAZİRAN

Detaylı

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ

TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ TEKNOLOJİ EKONOMİ POLİTİKA - III TÜRKİYE DEKİ AR-GE VE YENİLİK FAALİYETLERİ Musa Yaşar Bilimsel ve teknolojik faaliyetler, ülkelerin kalkınmasında büyük bir öneme sahip olup, ulusal gelirden bu tür faaliyetlere

Detaylı

www.kuzka.gov.tr 1.1. Mali Yapı ve Finans 1.1.1. Banka Şube Sayısı TR82 Bölgesi Kastamonu Çankırı Sinop

www.kuzka.gov.tr 1.1. Mali Yapı ve Finans 1.1.1. Banka Şube Sayısı TR82 Bölgesi Kastamonu Çankırı Sinop 1.1. Mali Yapı ve Finans Ekonomik olarak tanımlanmış sınırlarda sermayenin yaygınlığı ve verimliliği genellikle mali ve finansal göstergelerle ölçülür. Bölgedeki bankaların durumu şube sayılarıyla, sermayenin

Detaylı

Güzelbahçe İlçe Raporu

Güzelbahçe İlçe Raporu 2014-2023 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları Mayıs, 2013 Nüfus Yapısı Genel Bilgiler Yüzölçümü, 2002: 116,91 km 2 Nüfus, ADNKS, 2012: 28.469 kişi Nüfus Yoğunluğu, 2012: 243 kişi Şehirleşme Oranı, 2012:

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER EKİM 2015 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 22 Ekim 2015 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ (2012) YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ (2012) YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI YENİ TEŞVİK SİSTEMİ (2012) YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI 1 YENİ TEŞVİK SİSTEMİ YATIRIMLARDA DEVLET YARDIMLARI T.C. Ekonomi Bakanlığı, Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Müdürlüğü tarafından 01 Ocak 2012

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (MAYIS 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (MAYIS 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (MAYIS 2015) Tüketici Güven Endeksi (Nisan 2015) Tüketici Güven Endeksi bir önceki aya göre sınırlı bir artış sergilemiştir. 2015 Mart ayında 64.39 olan Tüketici

Detaylı

İŞGÜCÜ VE İSTİHDAM Demografik Fırsat Penceresi

İŞGÜCÜ VE İSTİHDAM Demografik Fırsat Penceresi İŞGÜCÜ VE İSTİHDAM 1. Dünya Çalışma Örgütü nün 213 yılında yayınladığı Global İstihdam Trendleri -213 verilerine göre; 212 yılında dünya genelinde toplam işsiz sayısı 197 milyonu bulmuş ve projeksiyonlara

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

Güzelbahçe İlçe Raporu

Güzelbahçe İlçe Raporu 2014-2023 İzmir Bölge Planı İlçe Toplantıları Mayıs, 2013 Nüfus Yapısı Genel Bilgiler Yüzölçümü, 2002: 116,91 km 2 Nüfus, ADNKS, 2012: 28.469 kişi Nüfus Yoğunluğu, 2012: 243 kişi Şehirleşme Oranı, 2012:

Detaylı

Soru 1: Firma olarak 2011 yılının ikinci altı ayı için nasıl bir ekonomik beklenti içindesiniz?

Soru 1: Firma olarak 2011 yılının ikinci altı ayı için nasıl bir ekonomik beklenti içindesiniz? EKONOMİK DURUM TESPİT ANKET SONUÇLARI Ankete Katılım: 1998 yılından bu tarafa düzenlenen anketimize bu dönem 67 firmadan cevap gelmiştir. Bu miktar toplam üyelerimizin %12 sine karşılık gelmektedir. Ankete

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1

DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1 DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1 Ticarette katma değer ölçümü, ihracata konu olan mal ve hizmetlerin üretimindeki değerin kaynağını ülke ve sektörler açısından ortaya koyabilmek amacıyla

Detaylı

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ

Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak. GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ Değişen Dünyada Güçlü İşletmeler Olmak GİRİŞİM EĞİTİM ve DANIŞMANLIK MERKEZİ NEVŞEHIR GENEL BİLGİLER Nüfus Nevşehir: 285.460 Türkiye: 76.667.864 Okur Yazarlık Oranı (6+Yaş) Nevşehir: %95 Türkiye: %93

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ

2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ 2010 TÜRKİYE VE İZMİR ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ DEĞERLENDİRMESİ Türkiye de son 6 yılda kurulan uluslararası sermayeli şirketlerin* sayısı 2010 yılı Kasım ayı itibariyle 26 bin 40 e ulaşmıştır.

Detaylı

2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015

2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015 2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015 Haziran 2015 Tüketici Fiyat Endeksi ne(tüfe) ilişkin veriler İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 3 Temmuz 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK tarafından aylık

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU

EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU Hazırlayan: Erhan DEMİRCAN Uzman Bu Rapor Karacadağ Kalkınma Ajansı tarafından, Türkiye ve TRC2 (Diyarbakır, Şanlıurfa) Bölgesi güncel ekonomik gelişmelerinin bölge aktörlerince

Detaylı

Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri

Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri www.pwc.com.tr. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu Ekonomik Göstergeler Neyi Gösteriyor? 2013 e Bakış ve 2014 Beklentileri İçerik 1. 2013 Nasıl Geçti? 2. 2014 e İlişkin Beklentiler 3. Makroekonomiyle Vergi

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ GAYRİSAFİ YURTİÇİ HASILA BİLGİ NOTU 2. ÜÇ AYLIK ÇEYREK Türkiye İstatistik Kurumu 10/09/ tarihinde yılı ikinci üç aylık çeyrek Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) haber bültenini yayınladı. yılının ikinci

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

Çalışma alanları. 19 kasım 2012

Çalışma alanları. 19 kasım 2012 Çalışma alanları 19 kasım 2012 Çalışma alanları Hizmet alanları Sanayi alanları Tarım tarımsal üretim tarım+ticaret kenti Sanayi imalat sanayi atölyeden hafif sanayi fabrikaya ağır sanayi seri üretim (fordizm)

Detaylı

BASIN BÜLTENİ. Keçeci : 2012 Denizlili Sanayicinin rekorlar yılı oluyor.

BASIN BÜLTENİ. Keçeci : 2012 Denizlili Sanayicinin rekorlar yılı oluyor. Tarih : 04 / 12 / 2012 BASIN BÜLTENİ Keçeci : 2012 Denizlili Sanayicinin rekorlar yılı oluyor. İhracattan yeni bir rekor daha Denizli Sanayi Odası (DSO) Yönetim Kurulu Başkanı Müjdat Keçeci, Denizlili

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ Türklerin dericiliğe başlamaları kaynaklara göre, 12. yüzyıla kadar gitmektedir. Köklü bir tarihsel geçmişe sahip olan deri ve deri sanayinin 1970 lerden itibaren ülkemizde

Detaylı

EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU

EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU EKONOMİK GÖRÜNÜM RAPORU Hazırlayan: Erhan DEMİRCAN Uzman Bu Rapor Karacadağ Kalkınma Ajansı tarafından, Türkiye ve TRC2 (Diyarbakır, Şanlıurfa) Bölgesi güncel ekonomik gelişmelerinin bölge aktörlerince

Detaylı

bülten tmmob makina mühendisleri odası

bülten tmmob makina mühendisleri odası bülten tmmob makina mühendisleri odası Aralık 2014 Sayı 198 Ekidir Sanayinin Sorunları ve Analizleri (I) SANAYİNİN YERİNE İNŞAAT, TİCARET, HİZMET Mustafa SÖNMEZ* Özet Türkiye ekonomisinde 12 yıldır izlenmekte

Detaylı

EKONOMİ GÖSTERGELERİ

EKONOMİ GÖSTERGELERİ EKONOMİ GÖSTERGELERİ HAZİRAN ENFLASYON GÖSTERGELERİ TÜFE de Türkiye geneli yıllık enflasyon %8,09, TR41 Bölgesinde ise %7,86 olarak gerçekleşti Ekonomi Göstergeleri Bülteni -06 www.bebka.org.tr TÜKETİCİ

Detaylı

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN KIRKLARELİ-2014 Kırklareli Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON HAZIRLAYAN YEŞİM CAN Adres: Ekonomik ve Sosyal

Detaylı