OPSĠYON FĠYATLAMA MODELĠ ĠLE FĠRMA DEĞERĠNĠN TESPĠTĠ. Hazırlayan: M.Aykut KELECĠOĞLU,Ankara 2010.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "OPSĠYON FĠYATLAMA MODELĠ ĠLE FĠRMA DEĞERĠNĠN TESPĠTĠ. Hazırlayan: M.Aykut KELECĠOĞLU,Ankara 2010."

Transkript

1 OPSĠYON FĠYATLAMA MODELĠ ĠLE FĠRMA DEĞERĠNĠN TESPĠTĠ Hazırlayan: M.Aykut KELECĠOĞLU,Ankara OPSĠYONUN TANIMI VE OPSĠYONLA ĠLGĠLĠ TEMEL KAVRAMLAR Opsiyonlar, değeri baģka bir varlığın değerine bağımlı olarak değiģen türev ürünlerdir. Opsiyonlar belli bir vadeye kadar veya belli bir vadede, opsiyona dayanak varlık oluģturan belli miktardaki bir malı, finansal ürünü, sermaye piyasası aracını veya ekonomik göstergeyi belli bir fiyattan alma veya satma hakkını, belli bir prim karģılığında opsiyonu satın alan kiģiye veren sözleģmelerdir. Opsiyona konu varlık, fiyat sürekliliği olan, piyasada iģlem gören herhangi bir Ģey olabilir.bu nedenle opsiyon piyasaları sözleģmeye konu olan varlıkların iģlem gördüğü piyasalarla aynı takvimde ve programda faaliyet gösterirler ve söz konusu varlığın iģlem görmesi sona erdiğinde kapanırlar. Opsiyonlar, konusunu oluģturan kıymetlere göre farklı türlere ayrılır. Hisse senedi opsiyonları, hisse senedi endeks opsiyonları,faiz oranı opsiyonları, altın opsiyonları ve döviz opsiyonları opsiyon türlerine örnek verilebilir. 1 Opsiyonlar, satın alan tarafa herhangi bir ürünün fiyatını bugünden sabitlemek koģulu ile bu ürünü ileride bir vadede satın alma ya da satma hakkını veren anlaģmalardır. Opsiyonu satın alan taraf (long, buyer, uzun taraf), aldığı bu hak karģılığında satıcıya (short, seller, writer, yazıcı, keģideci, kısa taraf) prim adı verilen tutarı ödemek zorundadır. Dolayısıyla opsiyon sözleģmesi, alıcı taraf açısından bir hak sağlamakta, buna karģılık satıcı tarafı, bu hakkı satan taraf olarak yükümlülük altına sokmaktadır. Elde edilen 1 Kürşat Yalçıner, Cihan Tanrıöven, Hasan Bal, Ebru Aksoy, Çiğdem Kurt, Finansal Teknikler ve Türev Araçlar, Ankara: Gazi Kitapevi, 2008,s

2 bu hakkı kullanıp kullanmamak opsiyon alıcısının isteğine bağlı olduğu halde, satıcının seçme Ģansı yoktur. 2 Tıpkı vadeli iģlem sözleģmelerinde olduğu gibi, opsiyon sözleģmelerinin de geçerli olduğu bir süre vardır. Opsiyonun vadesi, opsiyon alıcısının alma yada satma hakkının; satıcısının ise alma yada satma yükümlülüğünün hangi tarihe kadar geçerli olduğunu gösterir. Alıcının talebi halinde, opsiyon satıcısının opsiyona konu olan dayanak varlığı ne kadardan alacağını yada ne kadardan satacağını belirleyen fiyat kullanım fiyatıdır ve alıcı ile satıcı arasında belirlenir. Opsiyon primi; opsiyon terminolojisinde opsiyonun fiyatını temsil eder. Opsiyonlar alınıp satılırken, alıcı sahip olacağı hak için satıcıya bir prim öder. Söz konusu prim alıcı için maliyet oluģtururken satıcıya bir gelir teģkil eder. 3 Opsiyonun alındıktan sonra kullanıldığı takdirde elde edilecek karı gösteren gerçek değer ve bu değerin opsiyon priminden çıkarılmasıyla bulunan zaman değerinden oluģan opsiyon primi,opsiyonun alım opsiyonu mu yoksa satım opsiyonu mu olduğu, kullanım fiyatı ile opsiyona dayanak oluģturan varlığın fiyatı arasındaki fark, opsiyonun vadesine kalan gün sayısı ve dayanak varlığın veya göstergenin dalgalanması gibi pek çok etkilenmektedir. 4 Bir opsiyon,alıcısına, opsiyon konusu malı satın alma hakkı veriyor, satıcısına da satma yükümlülüğü üstlendiriyorsa bu tür opsiyonlara satın alma opsiyonu (call option) adı verilir. Alıcısına, belirli bir varlığı, bugünden belirlenen bir fiyat üzerinden, belirli bir vade içinde (Amerikan Tipi) yada vade sonunda (AvrupaTipi) satma hakkı veren opsiyonlar satma opsiyonu(put option) dur. Alım ve satım opsiyonlarında, opsiyon alıcısı ve opsiyon satıcısının varlığın fiyatına iliģkin beklentileri farklılık göstermektedir. Satma opsiyonu 2 3 Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası Türev Araçlar Lisanslama Rehberi,Ekim-2009,S Tülin Akkum; Döviz Opsiyonları ve Opsiyon Fiyatlama Modelleri, İstanbul Üniversitesi İşletme Fak. Dergisi,Nisan 2001,S.64 2

3 alıcısı, dayanak varlığın fiyatının düģeceğini, opsiyon satıcısı ise varlığın fiyatının çok az düģeceğini veya hiç düģmeyeceğini düģünür. Satın alma opsiyonunda ise alıcısı dayanak varlığın fiyatının artacağını, opsiyon satıcısı ise artmayacağını düģünür OPSĠYON FĠYATLAMA MODELĠ 2.1. OPSĠYON FĠYATLAMA MODELLERĠNĠN GELĠġĠMĠ Modern opsiyon fiyatlama modeli, ilk olarak Massachussetts Institute of Technology de öğretim üyesi olan Myron Scholes ve Boston da finans danıģmanı olan Fisher Black(1973) tarafından geliģtirilmiģtir.modele,her iki araģtırmacının soyadından oluģan Black-Scholes Opsiyon Fiyatlama Modeli adı verilmiģtir. 6 Bu model bir opsiyonu satın alırken veya satarken ödenen veya tahsil edilen miktarın makul olup olmadığını en iyi Ģekilde hesaplayan ve günümüzde de geçerliliğini koruyan son derece kapsamlı ve karmaģık bir fiyatlama modelidir. Bugün dünyadaki tüm opsiyon borsaları, her gün sonunda iģlem görmemiģ opsiyonların makul kapanıģ değerlerini ilan ederken Fisher Black in ve Myron Scholes un oluģturduğu, Black & Scholes modelini kullanmaktadırlar. 7 Black-Scholes Opsiyon Fiyatlama Modelinden sonra,john Cox,Stephen Ross ve Mark Rubinstein(1979) opsiyon fiyatlamada Binominal Modeli geliģtirmiģlerdir.önceden formülün kullanım alanı sadece Avrupa tipi opsiyon sözleģmeleriyle sınırlı iken, binominal modelle kullanım alanı geniģlemiģtir.son olarak da Goldman,Sachs& Co. yatırım firmasının araģtırmacıları Emanuel Derman ve Iraj Kani(1994) Black Scholes formülünü geliģtirerek katkıda bulunmuģtur. YorumlanmıĢ Ağaç Modeli(Implied Trees Model) adını verdikleri model Derman- Kani Modeli olarak anılmaktadır.daha sonra ise Derman-Kani Modeli,Neil Chriss(1996) 5 Yalçıner ve diğerleri, s Turhan Korkmaz, Al Ceylan, Sermaye Piyasası ve Menkul Kıymetler Analizi, Ankara: Ekin Kitapevi, 2006,s Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası Türev Araçlar Lisanslama Rehberi,Ekim-2009,S.200 3

4 tarafından geliģtirilmiģ ve böylece hem Amerika hem Avrupa tipi opsiyonlara uygulanabilme özelliğine kavuģmuģtur BLACK-SCHOLES OPSĠYON FĠYATLAMA MODELĠ Opsiyon fiyatlama teorisi Black ve Scholes 1972 yılında kar payı korumalı Avrupa opsiyonları için bir model geliģtirdiğinde büyük bir aģama kaydetmiģtir. Black ve Scholes, dayalı olduğu varlık ve opsiyon ile aynı nakit akımına sahip risk taģımayan varlıktan oluģan tekrarlayan portföy kullanmıģtır. 9 Bu model,opsiyon alım satımı yapanlar tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır.bu modelin en önemli avantajı kullanımındaki kolaylıktır.teorik olarak bu model,sonucu gelecekte beklenmeyen durumlara bağlı olan bütün kontratların değerlendirilmesinde kullanılır. 10 Bu modelin ana prensibi sermaye piyasasının dengede olduğu bir durumda call (satın alma) ve put (satma) opsiyonun fiyatlanması ve böylece oluģturulan portföyden beklenen getirinin, risksiz faiz oranına eģit olmasının sağlanmasıdır. BaĢka bir deyiģle, modelin temel prensibi opsiyonun dayandığı varlıkla ilgili put opsiyonda kısa poziyon, call opsiyonda uzun pozisyon tutarak risksiz faiz oranında getiri elde eden bir portföy kurma düģüncesidir. 11 Black-Scholes opsiyon fiyatlama modeli, temettü ödemesi yapmayan Avrupa tipi opsiyonların primlerini hesaplamak üzere geliģtirilmiģtir. 12 Ancak zaman içerisinde,bazı akademisyenler,amerikan tipi ve kar payı ödeyen hisse senedi ve opsiyonun konusunu teģkil eden döviz ve futures opsiyonları 8 Turhan Korkmaz, Hisse Senedi Opsiyonları ve Opsiyon Fiyatlama Modeli, Bursa: Ekin Yayınları, 1999,s Aswath Domodoran, Investment Valuation, Second Edition,New York: Wiley Finance, 2002, Bölüm 5, s.6, 10 Nurgül Chambers., "Türev Piyasalar", İstanbul, Avcıol Basım Yayın,1998,s Nurgül Chambers, Gerçek Opsiyonların Fiyatlandırması, http: // www. bilgeyatirimci.com /nurgul_chambers 12 İbrahim Keleş; Microsoft Güvenlik Risk Yönetimi Kararlarının Gerçek Opsiyon Yaklaşımıyla Değerlenmesi, Journal of Yaşar University 1(4),S.419 4

5 gibi,diğer opsiyonların fiyatlarının tespitine imkan tanıyacak Ģekilde modeli geliģtirmiģlerdir. Opsiyon fiyatlamasıyla ilgili pek çok karmaģık matematiksel model ortaya konmuģ olmasına rağmen Black-Scholes modelinin iyi tarafı basit ve anlaģılabilir olması ve programlanabilir hesap makineleri ile opsiyon değerinin hesaplanmasını mümkün kılmasıdır. 13 Modelin belli varsayımları vardır Opsiyon alım satımı için, iģlem maliyeti ve vergi söz konusu değildir.bu nedenle yatırımcı,korunma oranını maliyetsiz olarak gerçekleģtirmektedir, 2. Kısa bir zaman içerisinde hisse senedi fiyatlarında sadece küçük değiģiklikler olmaktadır, 3. Menkul kıymet fiyatları arbitraja imkan vermemektedir, 4. Hisse senedi fiyatları sürekli olarak değiģmektedir, 5. Hisse senedi getirileri logaritmik normal dağılım Ģeklindedir, 6. Model,sadece vade sonunda iģleme konulabilen Avrupa tipi satın alam opsiyonu hesaplamasını içermektedir, 7. Opsiyona konu olan hisse senetleri için kar payı ödemesi söz konusu değildir, 8. Hisse senetlerinin kısa satıģı serbest olup, herhangi bir kar payı ödemesi söz konusu değildir, 9. Kısa vadeli risksiz faiz oranından borç alıp vermek mümkündür, 10. Kısa vadeli risksiz faiz oranı bilinmektedir ve opsiyon vadesi boyunca değiģmemektedir, 11. Hisse senedinin riski,opsiyonun vadesi içinde değiģmemektedir. Modeldeki varsayımların çoğu finansal piyasalardaki gerçeklerle pek iliģkili değildir.ġlk varsayım,opsiyon borsasının iģlem salonunda kendi hesabına iģlem yapanlar için geçerli olsa da, dıģarıdaki yatırımcılar için 13 Korkmaz, s Korkmaz, s.158 5

6 geçerli değildir.çünkü yatırımcılar her alım satım için komisyon ödemek durumundadırlar. Ġkinci varsayım da ancak normal bir piyasa için geçerlidir.ancak,hisse senedi piyasalarında fiyat değiģmeleri,beklenmedik olaylar,ani haberler gibi nedenlerle kısa zaman içerisinde çok büyük olabilmektedir. Black-Scholes modelindeki dezavantajlardan birisi de opsiyon sözleģmelerinin vadesiyle ilgilidir. Model uzun vadeli opsiyonların hesaplanmasında uygun bir model olmamaktadır.modelin uygulanmasında yaģanan baģka bir sıkıntı da kar payı ödemesiyle ilgilidir.yapılan araģtırmalar,opsiyona konu olan birçok hisse senedine vadesi içerisinde kar payı ödemesinin yapıldığını göstermektedir. Kısa vadeli faiz oranının vade boyunca değiģmediği de gerçekçi olmayan varsayımlardan birisidir.çünkü Merkez Bankaları ekonomik Ģartlara göre faiz oranlarını değiģtirebilmektedir. 15 Yapılan eleģtirilere rağmen, Black-Scholes modelinin uygulanması önemli sonuçlar ortaya koymuģtur. Genel olarak; 16 hisse senedinin piyasa fiyatı yükseldikçe, opsiyonunun değeri de yükselmektedir.hisse senedinin fiyatı,iģlem fiyatından oldukça fazlaysa,opsiyon çok büyük olasılıkla iģleme koyulacaktır, eğer hisse senedinin fiyatı, iģlem fiyatından(kullanım fiyatı) daha düģükse,büyük olasılıkla opsiyon iģleme koyulmayacaktır.dolayısıyla opsiyonun değeri sıfıra yaklaģacaktır, hisse senedinin değeri değiģmiyorsa, vade sonu yaklaģtıkça opsiyonun değeri düģecektir, opsiyon hisse senedine göre daha fazla değiģkenlik(risk) gösterir.yani vadenin sabit olduğu varsayımı altında,hisse senedi fiyatındaki yüzde 15 Korkmaz,

7 değiģiklik opsiyonun değerinde daha büyük bir değiģime neden olacaktır.bundan dolayı opsiyonun fiyatı sabit olmayıp hisse senedinin fiyatı ve vadeye bağlı olarak değiģmektedir. Satın alma opsiyonu Black-Scholes formülü ile Ģu Ģekilde hesaplanmaktadır. 17 C = P * N(d 1 ) - X * e -r.t * N(d 2 ) S = X * e -r.t * N(-d 2 ) P * N(-d 1 ) d 1 = ln(p/x) + (r + (σ 2 /2)) * T d 2 = ln(p/x) + (r - (σ 2 /2)) * T σ σ veya d 2 = d 1 - σ EĢitlikte; C : Alım opsiyonu primi S : Satım opsiyonu primi P : Dayanak varlığın spot piyasa fiyatı X : Opsiyonun kullanım fiyatı r : Risksiz faiz oranı T : Opsiyonun vade sonuna kadar kadarki zaman e : logaritma fonksiyonunun tabanı σ : Dayanak varlığın dalgalanma oranı (hisse senedinin yıllık getirisinin standart sapmasının hesaplanmasıyla elde edilir.) N(d 1 ) ve N(d 2 ) : Kümülatif standart olasılık normal dağılım fonksiyonu (diğer bir deyiģle standart normal olarak dağılmıģ bir değiģkenin(0,1) d1 den veya d2 den düģük olma olasılığı) ln : Doğal logaritma fonksiyonunu göstermektedir. 17 Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası Türev Araçlar Lisanslama Rehberi,Ekim-2009,S.200 7

8 N(d)=Taralı Alan Standart Normal Eğri Black-Scholes formülünde N(d 1 ) ve N(d 2 ) değerlerinin 1.0 e yakın olması durumunda,büyük olasılıkla opsiyon iģleme koyulacaktır.dolayısıyla satın alma opsiyonunun değeri P- Xe -r.t ye eģit olacaktır. Eğer N(d) değerleri 0 a yakın ise,opsiyonun iģleme koyulma olasılığı çok zayıf demektir. N(d) değerlerinin 0 ile 1 arasında olması durumunda,satın alma opsiyonunun değeri belirli olasılıklar arasında kalacaktır. Formülde d 1 ve d 2 içerisinde yer alan ln(p/x),yüzde cinsinden miktar olup,opsiyonun parada 18 veya para dıģında 19 olduğunu gösterir. Örneğin; P=105, X=100 ise,opsiyon %5 parada demektir.formüldeki ifadesiyle ln(105/100)= 0,049 dur.aynı Ģekilde,eğer P=95 ise opsiyon %5 para dıģındadır.bu durumda ln(95/100)= -0,051 olacaktır. Belirli bir sürede parada olan bir opsiyon,eğer,hisse senedi fiyat değiģikliği az ve vadeye kalan süre çok kısa ise büyük olasılıkla parada kalacaktır.bu nedenler, N(d 1 ) ve N(d 2 ) değerleri,opsiyonun vade sonunda parada olma olasılığına bağlı olarak artacaktır Parada(karda) opsiyon:call(satın alma) opsiyon için;kullanım fiyatı + prim < cari piyasa fiyatı olmasıdır.bu durumda opsiyon sözleşmesi işleme koyulacaktır 19 Para dışında(zararda) opsiyon:call(satın alma) opsiyon için; Kullanım fiyatı+prim > cari piyasa fiyatı olmasıdır.bu durumda menkul kıymeti piyasadan almak,opsiyon yazıcısından almaktan daha avantajlı olacağından,opsiyon sözleşmesi işleme koyulmayacaktır. 20 Ali Ceylan,Finansal Teknikler,Bursa: 2003,s

9 Black-Scholes modeli ile sayısal bir örnek çözelim.aģağıdaki veriler yardımıyla Avrupa tipi satın alma opsiyonunun değerini belirleyelim; 21 Hisse senedinin fiyatı P=100 TL Opsiyonun kullanım fiyatı X= 97 TL Faiz oranı r= 0,15(yıllık) Vade T= 0,25(3 aylık veya 3/12) Standart sapma σ= 0,50(yıllık) d 1 = ln(p/x) + (r + (σ 2 /2)) * T = ln(100/97)+(0,15 + 0,50 2 /2) * 0,25 σ 0,50 = 0,3968 d 2 = d 1 - σ = 0,3968-0,50 = 0,1465 d 1 ve d 2 hesapları yapıldıktan sonra sıra N(d 1 ) ve N(d 2 ) değerlerinin bulunmasına gelir.bu değerler normal dağılım tablosundan bulunmaktadır; N(0,40) = 0,6554 N(0,15) = 0,5596 Bu veriler kullanılarak artık satın alma opsiyonunun değeri hesaplanabilir; C = P * N(d 1 ) - X * e -r.t * N(d 2 ) = 100*(0,6554) - 97 * e -0,15*0,25 * (0,5596) = 65,54 52,28 = 13,26 TL 21 Turhan Korkmaz, Al Ceylan, s

10 Eğer yatırımcı,hisse senedi fiyatının artacağını düģünüyorsa,aynı zamanda hisse senedi ve opsiyon cari fiyatlarının düģük olduğuna inanmaktadır.eğer,yatırımcı hisse senedi fiyatının düģeceğini düģünüyorsa,ne hisse senedi ne de opsiyon satın alacaktır.yani yatırımcı 13,26 TL den fazla vermeyecek,eğer elinde opsiyon yoksa ve piyasa fiyatı 13,26 TL den küçük ise opsiyonu almalı,elinde varsa 13,26 TL den aģağıya satmamalıdır. 22 Black-Scholes la bulunan değer gerçek değerse ve opsiyon olması gereken bu değerden fazlaysa,opsiyona sahip olan yatırımcı opsiyonu satar,sahip değilse opsiyon yazar.opsiyon olması gereken değerin altında iģlem görüyor ise,daha önce opsiyona sahip omayan yatırımcı opsiyon satın alır,daha önce opsiyon yazmıģ olan yatırımcı ise opsiyonunu geri satın alır. 23 Satın alma opsiyonlarının fiyatlandırılmasında kullanılan Black- Scholes Opsiyon Fiyatlama modeli,satma-satın Alma Paritesi kullanılarak satım opsiyonlarının fiyatlanmasında da kullanılabilir. S = C P + X * e -r.t Yukarıdaki denklikten hareketle,black-scholes Opsiyon Fiyatlama Modeli satım opsiyonları için aģağıdaki Ģekli alacaktır 24 ; S = X * e -r.t * N(-d 2 ) P * N(-d 1 ) ġimdi de satım opsiyonu örneğimizdeki verileri kullanarak satım opsiyonu fiyatını Satma-Satın Alma Paritesi ve Black-Scholes Formülüyle hesaplayalım; 22 Yalçıner,Kürşat ve diğerleri; s Korkmaz, M. Kemal Yılmaz, Hisse Senedi Opsiyonlarının İstanbul Menkul Kıymetler Piyasasına Uygulanabilirliği, 1998,s

11 d 1 = 0,3968, N(0,40) = 0,6554 N(-d 1 ) = 1 - N(0,40) = 0,3446 d 2 = 0,1465, N(0,15) = 0,5596 N(-d 2 ) = 1 - N(0,15) = 0,4404 S = C P + X * e -r.t d1) S = X * e -r.t * N(-d2) P * N(- = 13, * e -0,15*0,25 = 13, ,4237 = 6,68 TL = 97 * e -0,15*0,25 * 0, * 0,3446 = 41, ,46 = 6,68 TL Görüldüğü gibi aynı vadeye ve iģlem fiyatına sahip Avrupa tipi satın alma ve satma opsiyonlarından satın alma opsiyonunun fiyatı 13,26 TL yken satma opsiyonunun fiyatı 6,68 TL bulunmuģtur.yani satma opsiyonunun değeri satın alma opsiyonunun değerinden daha düģüktür.çünkü yazıcının karı alıcının zararını,yazıcının zararı ise alıcının karını oluģturmaktadır.yani satın alma opsiyonu paradayken satma opsiyonu para dıģındadır BĠNOMĠAL (ĠKĠ TERĠMLĠ) OPSĠYON FĠYATLAMA MODELĠ Binomial ağacı hisse senedi fiyat modeli olup,herhangi bir zamanda, bir sonraki dönemde hisse senedi fiyatının belirli bir miktarda artması veya azalmasına göre yatırımcının kararlarına yön veren bir modeldir. Binomial ağacı hisse senetleri fiyatlarını içeren noktalardan oluģmaktadır. Ġlk nokta baģlangıç noktası ve son noktalarda varıģ noktaları olarak adlandırılmaktadır. Bu model, kar payı ödemesi olan veya olmayan Avrupa ve Amerikan tipi hisse senedi satın alma ve satma opsiyonlarının fiyatının tespit 25 Ali Ceylan,s

12 edilmesinde yaygın ve çok yönlü olarak kullanılmaktadır. Model ayrıca borçlarla ilgili opsiyonların değerlemesinde de kullanılmaktadır. Binomial model, opsiyon fiyatlama modeli olarak 1979 yılında John Cox, Stephen Ross ve Mark Rubinstein tarafından yayımlanan bir makale ile piyasaya tanıtılmıģtır. Daha sonra Mark Rubistein binomial ve Black Scholes modelinin eksik yönlerini giderici yeni modeller geliģtirmiģtir. Model basit ve kolay anlaģılır olmasına rağmen,değiģik opsiyonların fiyatlarının hesaplanmasında kullanılan güçlü bir araçtır. Binomial model, hisse senedi fiyatındaki kesikli değiģmelere bağlı olarak, opsiyonun değerini belirlenmeye çalıģan bir modeldir. 26 Modelin belli varsayımları bulunmaktadır Piyasalar mükemmel ve tam rekabetçidir, 2. ĠĢlem maliyetleri ve vergiler sıfırdır, 3. Açığa satıģ serbest olup, yatırımcılar açığa satıģ sonucu elde ettikleri gelirin tümünü kullanabilmektedir, 4. Sadece bir faiz oranı, r, mevcut olup, yatırımcılar bu faiz oranından risksiz olarak borç alıp verebilmektedir, 5. Faiz oranı(r) ve hisse senedi fiyatlarının yukarı(u) ve aģağı(d) doğru hareketi her dönem için bilinmektedir.r,u ve d her dönem için aynı olmak zorunda değildir,sadece her dönem için önceden bilindikleri kabul edilmektedir, 6. Yatırımcılar yüksek getiriyi düģük getiriye tercih etmektedirler.bu varsayım altında tüm arbitraj olanakları anında ortadan kalkacaktır, 7. Bilgi maliyetsiz bir kaynak olup,herkese açık bir nitelik taģımaktadır, 8. Temettü ödemesi bulunmamaktadır. Tek Dönemli Binominal Opsiyon Fiyatlama Modelinde; Bir opsiyonun belirli bir vadesi bulunmaktadır.tek dönemli ifadesiyle,opsiyonun vadesinin tek bir zaman diliminden oluģtuğunu ve bunun da bir dönem olduğu 26 Korkmaz, s M.Kemal Yılmaz, s

13 anlatılmaktadır.bu çerçevede az sonra da inceleyeceğimiz gibi,binom olasılık dağılımı sadece iki durumun olmasına izin verecektir.bu nedenle iki-durumlu model olarak da anılmaktadır. 28 Zaman diliminin baģlangıcındaki hisse senedinin spot piyasa fiyatı,belli bir olasılık dahilinde yükselecek veya düģecektir.ġöyle ki; 29 p, t P u P (1-p), t P d Bu modele göre hisse senedi spot piyasa fiyatı t zaman diliminde p olasılığıyla P u değerine yükselecek veya 1-p olasılığıyla P d değerine düģecektir. Dolayısıyla t dönemi sonunda olası hisse senedi fiyatları, P u > P ve P d < P olurken, u > 1 ve d < 1 olmaktadır. Önermeyi tek dönem için ifade edelim.hisse senedinin fiyatının P vadeye kalan gün sayısının da bir gün olduğunu(bir dönem) kabul ettiğimizde,satın alma opsiyonunun vadesi sona erdiğinde,hisse senedi iki değer almaktadır.eğer hisse senedi fiyatı,u faktörü kadar yukarıya hareket ederse oluģacak fiyat; P u = P*u, d faktörü kadar aģağıya hareket ederse oluģacak fiyat ise P d = P*d olacaktır. Her zaman dilimi( t) sonunda belli olasılık dahilinde oluģması beklenen hisse senedi fiyatlarının belirlenmesi için,parametreler Ģu Ģekilde hesaplanmalıdır; M.Kemal Yılmaz,s Tülin Akkum, s

14 u = e σ u = 1/d, u > 1, d < 1 d = e -σ a = e r p = a d u d u : bir dönem için fiyatın yukarıya doğru gitme olasılığı d : bir dönem için fiyatın aģağıya doğru gitme olasılığı r : risksiz faiz oranı σ : hisse senedi fiyatının değiģkenliği t : zamanda gerçekleģen değiģim Binominal Modelin güvenilir sonuçlar vermesi için opsiyonun vadesi,mümkün olan en fazla sayıda t zaman dilimlerine bölünmelidir. 31 Dolayısıyla açıktır ki,tek Dönemli Binominal Model hisse senedi piyasası için yetersiz kalacaktır.bununla birlikte,etkin bir opsiyon fiyatlamasına ulaģılması açısından,söz konusu yaklaģım yine de önem taģımaktadır. Bunu bir adım ileriye taģıdığımızda,kullanım fiyatı X, cari fiyatı C olan bir satın alma opsiyonunu sona erdiğinde fiyatı ya C u ya da C d olacaktır.vade sonunda satın alma opsiyonunun fiyatı içsel değerine eģit olacağı için Ģöyle bir eģitlik ortaya çıkacaktır; C u C u = Max [0, P*u - X] C d = Max [0, P*d - X] C C d 30 M. Kemal Yılmaz, s Tülin Akkum, s.68 14

15 Eğer P*d kullanım fiyatından daha düģük olursa,opsiyon zararda sonuçlanacaktır.bunun tam tersi olarak P*u kullanım fiyatından daha yüksek olursa opsiyon karda sonuçlanacaktır. 32 Ġki ve Çok Dönemli Binominal Opsiyon Fiyatlama Modelinde ise, Binom yaklaģımındaki gerçeklik payını arttırmak için,tek dönemli yaklaģıma yeni dönemler eklenmek suretiyle,vade sonunda elde edilecek sonuçların sayısı arttırılabilir. 33 Hisse senedi fiyatının yükselme olasılığı p ve düģme olasılığı 1-p nin bütün zamanlarda sabit olacağını kabul edelim.gelecekteki fiyatlar,önceden belirlenen olasılıklarla Ģu Ģekilde tahmin edilmektedir; t = 0 zamanında, hisse senedi cari fiyatı = P dir. p P u t = t zamanında, P 1- p P d p P u 2 t = 2 t zamanında, P u 1- p P 32 M. Kemal Yılmaz,s M. Kemal Yılmaz,s

16 p P P d 1- p P d 2 Birden fazla zamanı içeren bir binom ağacının görünümü şu şekilde olacaktır Kaynak: Tülin Akkum,s.69 A,B noktaları C,D,E noktalar F,G,H,I noktaları : t = t zaman sonraki, : t = 2 t zaman sonraki, : t = 3 t zaman sonraki, J,K,L,M,N noktaları: t = 4 t zaman sonraki olası hisse senedi fiyatlarıdır. Konunun daha iyi anlaģılması için bir satın alma opsiyonunun bir dönem sonundaki fiyatını, Binominal Opsiyon Fiyatlama Modeliyle hesaplayacak olursak; 16

17 Hisse senedinin cari piyasa fiyatı : 1,61 TL P Opsiyonun kullanım fiyatı : 1,60 TL X Faiz oranı : %2 r DeğiĢkenlik : %12(yıllık) σ Vade : 1 yıl T Opsiyonun vadesi üçer aylık dört döneme bölünmüģtür.böylece t : 3/12 = 0,25 tir. Hisse senedi fiyatlarının belirlenmesi için gerekli parametreler; a = e r = e 0,02*0,25 = 1,0050 u = e σ = e 0,12 = 1,0618 (u > 1) d = 1/e = 1/1,0618 = 0,9418 (d < 1) p = a d = 1,0050 0,9418 = 0,5266 = %52,66 u d 1,0618 0, p = 1 52,66 = 0,4733 = %47,33 Yani hisse senedi fiyatının her zaman dilimi sonunda u kadar yükselme olasılığı %52,66 ve d kadar düģme olasılığı %47,33 dür.ġlk üç aylık vade sonu için olası hisse senedi fiyatları; P u = P*u = 1,61 * 1,0618 = 1,7096 TL P d = P*d = 1,61 * 0,9418 = 1,5162 TL olur. Modelde opsiyon primleri ise olası kurların hesaplandığı vadeden,geriye doğru gelerek hesaplanır.ġöyle ki; Satın alma opsiyonunun vadedeki değeri (C) : Max [0, P T - X] Satma opsiyonunun vadedeki değeri (S) : Max [0, X - P T ] olarak hesaplanır. P T vadedeki hisse senedi spot fiyatı, X opsiyonun uygulama fiyatıdır.satın alma opsiyonunda P T - X veya 0 değerlerinden 17

18 hangisi büyükse, satma opsiyonunda ise X - P T veya 0 değerlerinden hangisi büyükse ilgili opsiyon değeri o olmaktadır.çünkü vadede opsiyonun zaman değeri yoktur ve prim(opsiyon değeri) gerçek değer kadardır.gerçek değer ise en düģük sıfır olabilmektedir. Yani ilk üç aylık dönem sonunda; 1,7096 0,1096 1,61 1, Olarak hesaplanacaktır.ġekilde üstte yer alan değerler olası hisse senedi fiyatlarını,alttaki değerler ise Binom Modelle hesaplanan opsiyon primlerini ifade etmektedir. P T = 1,7096 için opsiyon primi 0,1096 hesaplanmıģtır çünkü P T X değeri sıfırdan büyüktür. P T = 1,5162 için ise prim sıfır hesaplanmıģtır. Çünkü P T X değeri sıfırdan küçüktür. Biz örneğimizi tek dönem için çözdük.bu Ģekilde, toplam dönem sayısı kadar ileriye doğru giderek bulunan hisse senedi olası fiyatlarından tekrar geriye doğru gelerek baģlangıçtaki opsiyon primine ulaģılabilmektedir. Uygulamada Binominal Model ile Amerikan tipi opsiyonların fiyatlaması,bilgisayar programları ile çok kısa zaman dilimleri ve fazla sayıda hisse senedi fiyatı kullanılarak yapılmakta ve daha gerçekçi opsiyon primleri elde edilebilmektedir Tülin Akkum, s

19 3. FĠRMA DEĞERĠ KAVRAMI Literatürde farklı tanımlamalar yapılmakla birlikte değer, bir varlığın sağladığı toplam fayda, kullanım değeri, varlığın karģısında alınabilecek tutar olarak tanımlanabilmektedir. 35 Firma değeri, firmanın maddi duran varlıklarının değeri ile maddi olmayan duran varlıklarının değerlerinin toplamından oluģmaktadır. Genellikle bir firmanın değeri fiziksel varlıklarının değerinden daha büyük olup, yakın zamanda bu alanda yapılan çalıģmalar da, piyasa değeri ile defter değeri arasındaki farkı açıklama ve hesaplama konuları üzerinde yoğunlaģmaktadır. Günümüzde, varlık denildiğinde firmanın fiziksel varlıklarının yanında; çalıģanların beyin gücü, bilgi sermayesi, mesleki zeka ve öğrenen organizasyon yapısı gibi maddi olmayan varlıkları da anlaģılmaktadır. 36 Firma değeri firmanın sahip olduğu varlıklar, organizasyon yapısı, kullandığı teknoloji ve insan kaynakları ile gelecekte yaratması beklenen nakit akımlarının analizi sonucu elde edilir. Firma varlıkları nakit yaratabildikleri sürece bir değer ifade ettiklerinden, firma değeri nakit akımlarının tahmini yapılarak belirlenmeye çalıģılır. Bir firmanın varlıkları üzerinde hissedarlar olduğu kadar, firmaya finansal kredi sağlayan kreditörler de hak sahibidir. Çünkü firma tasfiye edildiği takdirde, kreditörlerin alacakları hissedarların yatırdığı sermayeye kıyasla daha önce ödenir. 37 Firma Değerinin Tespit edilmesi, hisseleri menkul kıymet borsalarında iģlem gören firmaların hisse senetlerinin alım satımına iliģkin kararların verilmesinde önemli olduğu gibi, halka açılmalarda ve özelleģtirmelerde de önemli rol oynamaktadır. Piyasada oluģan değerin firmanın gerçek değeri 35 Metin Kamil Ercan,Başaran Öztürk, İlhan Küçükkaplan, Savaş Başcı, Kartal Demirgüneş, Firma Değerlemesi Banka Uygulaması, Ankara: Literatür Yayımcılık, 2006,s Metin Kamil Ercan, Başaran Öztürk, Kartal Demirgüneş, Değere Dayalı Yönetim ve Entelektüel Sermaye,Ankara: Gazi Kitapevi,2003,s Nurgül Chambers, Firma Değerlemesi, İstanbul: Beta Yayıncılık,2009,s

20 olup olmadığı sorusuna ancak, firmanın olması gereken değeri hesaplanarak cevap bulunabilmektedir. Etkin bir piyasada oluģan değer, gerçek değere yakın olmasına karģın, etkin olmayan piyasada oluģan değer gerçek değerden uzaklaģabilmektedir. Firma değerinin belirlenmesi, hisse senetleri menkul kıymet borsalarında iģlem göremeyen firmalar açısından da oldukça önemlidir BAġLICA DEĞERLEME YAKLAġIMLARI 39 Genel olarak varlıkların değerini belirlemede indirgenmiģ nakit akımları yöntemi, göreceli değerleme yöntemi ve opsiyon değerleme yöntemleri kullanılmaktadır. ĠndirgenmiĢ nakit akımları yöntemi: Varlıkların değerini nakit akımlarını tahmin ederek belirlemeye çalıģmaktadır. Paranın zaman değerinin dikkate alınması nedeniyle, bu yöntemde varlıkların gelecekte sağlayacağı nakit akımlarının Ģimdiki değeri ifade edilmektedir. Firma değerlemesinde indirgenmiģ nakit akımları yöntemi ise firmanın gelecekte yaratacağı nakit akımlarının belirli bir iskonto oranı ile değerleme tarihi itibariyle bugünkü değere indirgenmesi olarak tanımlanmaktadır. Ġndirgenme oranı, tahmin edilen nakit akımlarının ve piyasanın getiri oranının bir fonksiyonu olarak karģımıza çıkmakta olup; riskli varlıklar ve projeler için daha yüksek, daha güvenli varlıklar ve projeler için daha düģük olmaktadır. Göreceli değerleme yöntemi: Göreceli değerleme, varlıkların değerini piyasada fiyatlanmıģ benzer varlıklara dayandırarak belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu yöntem uygulanırken, değerlenecek varlığa ait veriler arasında piyasa oranları oluģturulmaktadır. Göreceli değerleme uygulamasının iki aģaması bulunmaktadır. Göreceli bazda değerleme yapmak için öncelikle standardize edilmiģ oranların oluģturulması gerekmektedir. Bu oranlar, defter değerinden, kar ve 38 Metin Kamil Ercan,Başaran Öztürk, İlhan Küçükkaplan, Savaş Başcı, Kartal Demirgüneş,s.2,3. 39 Metin Kamil Ercan, Başaran Öztürk, Kartal Demirgüneş, s

21 satıģ kalemlerinden türetilebileceği gibi firmalar ya da sektörler tarafından da oluģturulabilmektedir. Ġkinci aģamada ise, benzer firmalar arasında karģılaģtırmalar yapılmaktadır. Ancak burada en önemli sorun, karģılaģtırılabilir benzer firmaların bulunmasında yaģanmaktadır. Opsiyon değerleme yöntemi: Değerlemedeki devrim niteliğindeki en önemli geliģmelerden birisi de, opsiyon değerleme yöntemidir. Bir varlığın değeri, onun yaratacağı nakitlerin bir fonksiyonu ise, bu durumda opsiyon fiyatlama modeli ile bu tür varlıkların değerlemesinde kullanılabilmektedir. OluĢan değerin, önceden belirlenmiģ seviyenin üzerinde olması durumunda alım opsiyonu (call option), önceden belirlenmiģ seviyenin altında olması durumunda ise, satıģ opsiyonu (put option) modeli kullanılabilmektedir. Değerleme modellerini bu tasnifin dıģında aģağıdaki gibi tasniflemek de mümkündür Aswath Domodoran, İnvestment Valuatin, John den A.Osman Gürbüz, Yakup Ergincan, Şirket Değerlemesi Klasik ve Modern Yaklaşımlar,İstanbul: Literatür Yayıncılık,2004,s

22 DEĞERLEME MODELLLERĠ 1. ĠNDĠRGENMĠġ NAKĠT AKIMLARI YÖNTEMLERĠ 1.1. TARAF FĠRMA ÖZSERMAYE TEMETTÜLER ÖZSERMAYE TCF LER 1.2. BÜYÜME YAPISI SABĠT ĠKĠ AġAMALI ÜÇ AġAMALI 2. KARġILAġTIRMALI DEĞERLEME YÖNTEMLERĠ 2.1. YAKLAġIM TEMEL ANALĠZ KARġILAġTIRLABĠLĠR ġġrketler REGRESYON 2.2. ÇARPAN 2.3. FĠYAT/KAZANÇ 2.4. FĠYAT/DEFTER DEĞERĠ 2.5. FĠYAT/SATIġLAR 3. OPSĠYON FĠYATLAMA MODELĠ 3.1. ÖZSERMAYE 3.2. DOĞAL KAYNAK 3.3. ÜRÜN 5. OPSĠYON FĠYATLAMA MODELĠ ĠLE FĠRMA DEĞERĠNĠN TESPĠTĠ 5.1. DEĞERLEMEYE YÖNELĠK OPSĠYON FĠYATLAMA YAKLAġIMLARI - GERÇEK OPSĠYONLAR ĠndirgenmiĢ nakit akımları ve görece değerleme modelleri, değerlemede standart yaklaģımlar olarak kaldığı sürece, opsiyon fiyatlama modellerini kullanarak, değere iliģkin daha realist bir tahminin yapılabileceği bazı senaryolar ortaya konabilir A.Osman Gürbüz, Yakup Ergincan, Şirket Değerlemesi Klasik ve Modern Yaklaşımlar,İstanbul: Literatür Yayıncılık,2004,

Opsiyonlar(2) Ders 20 Finansal Yönetim 15.414

Opsiyonlar(2) Ders 20 Finansal Yönetim 15.414 Opsiyonlar(2) Ders 20 Finansal Yönetim 15.414 Bugün Opsiyonlar Opsiyon fiyatlama Uygulamalar: Kur riski ve dönüştürülebilir bonolar Okuma Brealey ve Myers, Bölüm 20, 21 Opsiyonlar Elinde bulunduran kişiye

Detaylı

Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM. Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi

Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM. Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi Aysel Gündoğdu, PhD C. Turgay Münyas, PhD C. asset FİNANSAL YÖNETİM Sermaye Piyasası Faaliyetleri İleri Düzey Lisansı Eğitimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V FİNANSAL YÖNETİM... 1 Finansal Amaçlar... 1 Finans Yöneticisinin

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI SERMAYE MALİYETİ Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI İçerik Öz Sermaye Maliyeti İmtiyazlı Hisse Senedi Maliyetinin Yaygın (Adi) Hisse Senedinin Maliyetinin Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeline Göre Özsermaye

Detaylı

1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır?

1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır? Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri 1. Nominal faiz oranı %25, enflasyon oranı %5 olduğuna göre reel faiz oranı % kaçtır? a. %18 b. %19 c. %20 d. %21 e. %22 5. Nominal faiz oranı %24 ve iki

Detaylı

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009 http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 SORU - 1 31.12.2009 itibariyle, AIC Şirketi'nin çıkarılmış sermayesi 750.000.000 TL olup şirket sermayesini temsil eden

Detaylı

OPSİYON HAKKINDA GENEL BİLGİLER. www.yf.com.tr

OPSİYON HAKKINDA GENEL BİLGİLER. www.yf.com.tr OPSİYON HAKKINDA GENEL BİLGİLER www.yf.com.tr 1 Opsiyon Nedir? Opsiyon, satın alan tarafa herhangi bir ürünü bugünden belirlenen bir fiyat (kullanım fiyatı) üzerinden ileride bir vadede satın alma ya da

Detaylı

OYAK EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU (ESKİ ADIYLA OYAK EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI DÖVİZ CİNSİNDEN YATIRIM ARAÇLARI

OYAK EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU (ESKİ ADIYLA OYAK EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI DÖVİZ CİNSİNDEN YATIRIM ARAÇLARI GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU (ESKİ ADIYLA OYAK EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI DÖVİZ CİNSİNDEN YATIRIM ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU) 30 HAZİRAN 2008 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR Oyak Emeklilik

Detaylı

OYAK EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU (ESKİ ADIYLA OYAK EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI DÖVİZ CİNSİNDEN YATIRIM ARAÇLARI

OYAK EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU (ESKİ ADIYLA OYAK EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI DÖVİZ CİNSİNDEN YATIRIM ARAÇLARI GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU (ESKİ ADIYLA OYAK EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI DÖVİZ CİNSİNDEN YATIRIM ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU) 30 EYLÜL 2008 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR Oyak Emeklilik

Detaylı

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Yatırım (Sermaye Bütçelemesi) ve Finanslama Kararları Şirket Nedir? Finansal Yönetici Kimdir? Şirketin Amaçları Finansal piyasalar ve kurumların

Detaylı

DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ DEĞERE DAYALI YÖNETİM ve FİRMA DEĞERİNİN TESPİTİ Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ İçerik Değer Kavramı Nominal değer Defter değeri Tasfiye değeri İşleyen teşebbüs değeri Piyasa (borsa) değeri ve Teorik ya da İçsel

Detaylı

MICROSOFT GÜVENLİK RİSK YÖNETİMİ KARARLARININ GERÇEK OPSİYON YAKLAŞIMIYLA DEĞERLEMESİ. Öğr. Gör. İbrahim KELEŞ *

MICROSOFT GÜVENLİK RİSK YÖNETİMİ KARARLARININ GERÇEK OPSİYON YAKLAŞIMIYLA DEĞERLEMESİ. Öğr. Gör. İbrahim KELEŞ * 417 MICROSOFT GÜVENLİK RİSK YÖNETİMİ KARARLARININ GERÇEK OPSİYON YAKLAŞIMIYLA DEĞERLEMESİ Öğr. Gör. İbrahim KELEŞ * ÖZET Gerçek opsiyon yaklaşımı bir projeden elde edilebilecek tahmini getirileri esnek

Detaylı

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 I. Finansman Nedir?, 6 Finansal Yönetim, 7; Yatırımlar, 9; Finansal Pazarlar, 10; Finansal Kurumlar, 13; Finansal Araçlar

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ DERS İÇERİĞİ Ders Adı Ders Türü Finansın İlkeleri Zorunlu DERS HEDEFİ Finansın İlkeleri dersini alan öğrenciler aşağıdaki becerileri kazanacaktır: Finans nedir ve çalışma alanları nelerdir sorularına cevap

Detaylı

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri 31.03.2010 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA Genel Olarak Oran Analizi p Oran analizi tekniğinin amacı, finansal tablo kalemlerinin aralarındaki anlamlı ve yararlı ilişkilerden yola çıkarak bir işletmenin cari finansal

Detaylı

VADELİ İŞLEMLER PİYASASI

VADELİ İŞLEMLER PİYASASI VADELĠ ĠġLEM ve OPSĠYON BORSASI ( VOB) NEDĠR? Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası ( VOB) vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin alınıp satıldığı yerdir. Alınıp satılan bu sözleşmelere Türev Araçlar denmektedir.

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003 15.433 YATIRIM Ders 19: Menkul Kıymet Analizi Bahar 2003 Giriş Piyasada gözlemlediğimiz fiyatlar nasıl açıklanır? Etkin bir piyasada, fiyat kamuya açık olan tüm bilgileri yansıtır. Piyasa bilgisini piyasa

Detaylı

YENĠLENEBĠLĠR ENERJĠ YATIRIMLARI ĠLE ĠġTĠGAL EDEN FĠRMALARIN DEVRALMA VE BĠRLEġME ĠLE ĠLGĠLĠ YAġADIĞI SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERĠLERĠ

YENĠLENEBĠLĠR ENERJĠ YATIRIMLARI ĠLE ĠġTĠGAL EDEN FĠRMALARIN DEVRALMA VE BĠRLEġME ĠLE ĠLGĠLĠ YAġADIĞI SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERĠLERĠ YENĠLENEBĠLĠR ENERJĠ YATIRIMLARI ĠLE ĠġTĠGAL EDEN FĠRMALARIN DEVRALMA VE BĠRLEġME ĠLE ĠLGĠLĠ YAġADIĞI SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERĠLERĠ M. Aykut KELECĠOĞLU, Ankara 2011. Ülkemizde atıl durumda olan YEK potansiyeli

Detaylı

Alternatif Karşılaştırma Metotları

Alternatif Karşılaştırma Metotları Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Alternatif Karşılaştırma Metotları-1 Alternatif Karşılaştırma Metotları Minimum çekici getiri oranı (Minimum attractive rate of return- MARR) Eşdeğer Kıymet

Detaylı

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 BÜYÜME AMAÇLI ULUSLAR ARASI KARMA EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN 30.06.2009 TARİHİ İTİBARİYLE BİTEN HESAP DÖNEMİME

Detaylı

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar İşlenecek Konular Finansal piyasalar ve kurumların önemi Tasarrufların şirketlere akışı Finansal piyasaların ve aracıların fonksiyonları Değer maksimizasyonu

Detaylı

FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu

FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu Mayıs 2015 Hazine ve Türev Ürünler FBIST BYF Vadeli İşlem Sözleşmesi FBIST BYF Vadeli İşlem Sözleşmesi; FTSE Türkiye TL Hazine Bonosu Endeksinde

Detaylı

8.Bölüm Sermaye Maliyeti. Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş Başcı

8.Bölüm Sermaye Maliyeti. Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş Başcı 8.Bölüm Sermaye Maliyeti Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş Başcı Amaçlarımız Bu bölümü tamamladıktan sonra aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiniz: Sermaye maliyeti kavramını hakkında bilgi sahibi

Detaylı

4. Sahibine eşit hak sağlayan paya ne ad verilir? a) Bedelli pay b) Nama yazılı pay c) Bedelli pay d) İmtiyazlı pay e) Adi pay

4. Sahibine eşit hak sağlayan paya ne ad verilir? a) Bedelli pay b) Nama yazılı pay c) Bedelli pay d) İmtiyazlı pay e) Adi pay Sermaye Piyasası Araçları 1 1. Aşağıdakilerden hangisi payların sağladığı mali haklardan biri değildir? a) Kar payı alma hakkı, b) Hazırlık dönemi faizi alma hakkı, c) Tasfiye payı alma hakkı, d) Geri

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM ÇALIŞMA SERMAYESİ

FİNANSAL YÖNETİM ÇALIŞMA SERMAYESİ FİNANSAL YÖNETİM İŞLETME (ÇALIŞMA) SERMAYESİ YÖNETİMİ VE Yrd.Doç.Dr. Serkan ÇANKAYA ÇALIŞMA SERMAYESİ Kısa vadeli veya cari varlıklar ve borçlar topluca çalışma sermayesi olarak bilinir. Dönen Varlıklar:

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 11: Hisse Senedi Opsiyonları. Bölüm 2: Ampirik Bulgular

15.433 YATIRIM. Ders 11: Hisse Senedi Opsiyonları. Bölüm 2: Ampirik Bulgular 15.433 YATIRIM Ders 11: Hisse Senedi Opsiyonları Bölüm 2: Ampirik Bulgular Bahar 2003 Black Scholes Modeli Hisse senedi fiyatları Geometrik Brownian Hareketine sahiptir. Hisse senedi fiyatları kesikli

Detaylı

GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ

GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ İlker Şadi İŞLEYEN * I. GİRİŞ Bankalar ve aracı kurumların, menkul kıymetler ve diğer

Detaylı

FİRMA DEĞERLEMESİ. Prof.Dr. NURGÜL CHAMBERS. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi.

FİRMA DEĞERLEMESİ. Prof.Dr. NURGÜL CHAMBERS. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi. i FİRMA DEĞERLEMESİ Prof.Dr. NURGÜL CHAMBERS Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi İstanbul, 2009 ii Yay n No : 2240 flletme - Ekonomi : 351 2. Bas Ekim

Detaylı

Finansal Yönetim, 15.414. Prof. Jonathan Lewellen. MOT Programı, 2003 Yaz dönemi

Finansal Yönetim, 15.414. Prof. Jonathan Lewellen. MOT Programı, 2003 Yaz dönemi Finansal Yönetim, 15.414 Prof. Jonathan Lewellen MOT Programı, 2003 Yaz dönemi Hazırlıklar Okuma Brealy ve Myers, Principles of Corporate Finance Ders notları Okuma paketi + örnekler İnternet sayfaları

Detaylı

ARACI KURUMLARIN SERMAYELERİNE VE SERMAYE YETERLİLİĞİNE İLİŞKİN ESASLAR TEBLİĞİ NDE DEĞİŞİKLİK YAPILDI

ARACI KURUMLARIN SERMAYELERİNE VE SERMAYE YETERLİLİĞİNE İLİŞKİN ESASLAR TEBLİĞİ NDE DEĞİŞİKLİK YAPILDI ARACI KURUMLARIN SERMAYELERİNE VE SERMAYE YETERLİLİĞİNE İLİŞKİN ESASLAR TEBLİĞİ NDE DEĞİŞİKLİK YAPILDI Aracı Kurumların Sermayelerine ve Sermaye Yeterliliğine İlişkin Esaslar Tebliği nde (Seri: V, No:34)

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 13: Sabit Getiri Piyasası. Bahar 2003

15.433 YATIRIM. Ders 13: Sabit Getiri Piyasası. Bahar 2003 15.433 YATIRIM Ders 13: Sabit Getiri Piyasası Bölüm 1: Giriş Bahar 2003 Hisse Senetleri ve Tahviller Şekil 1: Temmuz 1985, Ekim 2001 tarihleri arasında S&P 500 endeksi, Nasdaq endeksi ve 10 yıllık hazine

Detaylı

OSMANLI MENKUL DEĞERLER A.Ş. TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU

OSMANLI MENKUL DEĞERLER A.Ş. TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU OSMANLI MENKUL DEĞERLER A.Ş. TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası A.Ş. ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.)

Detaylı

Şirketlerde Optimal Sermaye Yapısı Nedir ve Nasıl Analiz Edilir?

Şirketlerde Optimal Sermaye Yapısı Nedir ve Nasıl Analiz Edilir? www.pwc.com.tr Şirketlerde Optimal Sermaye Yapısı Nedir ve Nasıl Analiz Edilir?. 12. Çözüm Ortaklığı Platformu Optimum Sermaye Yapısı İşletmenin sermaye maliyetini minimum ve işletme değerini maksimum

Detaylı

FİNANSAL HESAPLAMALAR

FİNANSAL HESAPLAMALAR FİNANSAL HESAPLAMALAR Finansal değerlendirmelerin tutarlı ve karşılaştırmalı olabilmesinin yanı sıra kullanılan kaynakların maliyet, yapılan yatırımların alternatif getiri analizlerini yapabilmek amacıyla;

Detaylı

MUTLUCAN TUZ MADENCİLİK İNŞAAT İNŞAAT TURİZM OTOMOTİV PETROL NAKLİYE SAN.

MUTLUCAN TUZ MADENCİLİK İNŞAAT İNŞAAT TURİZM OTOMOTİV PETROL NAKLİYE SAN. İş bu rapor, İnfo Yatırım A.Ş. tarafından, Sermaye Piyasası Kurulu nun 12.02.2013 tarih ve 5/145 sayılı kararında yer alan; payları ilk kez halka arzı öncesi uygulanacak esasların 7. maddesine dayanılarak

Detaylı

SEVİYE 2 AKTÜERLİK SINAVI: FİNANS TEORİSİ 2015. Soru 2:

SEVİYE 2 AKTÜERLİK SINAVI: FİNANS TEORİSİ 2015. Soru 2: FİNANS TEORİSİ 2015 YILI SORULARI Soru 2: XYZ şirketi sabit ödemelerin yapıldığı faiz oranı takas (swap) sözleşmesine sahiptir. Sözleşmenin gösterge değeri (notional value) 2.000.000 TL dir ve ödemeler

Detaylı

SERMAYE VE DOĞAL KAYNAK PİYASALARI 2

SERMAYE VE DOĞAL KAYNAK PİYASALARI 2 SERMAYE VE DOĞAL KAYNAK PİYASALARI 2 1. SERMAYE, YATIRIM VE TASARRUF 2 1.1. SERMAYE VE YATIRIM 2 1.2. TASARRUF VE PORTFÖY TERCİHİ 2 1.3. SERMAYE PİYASASI 3 2. SERMAYE TALEBİ 3 2.1. YATIRIMIN NET BUGÜNKÜ

Detaylı

Pay Opsiyon Sözleşmeleri. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası

Pay Opsiyon Sözleşmeleri. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası Pay Opsiyon Sözleşmeleri Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası Bu dokümanda kullanılan içeriğin bir kısmı, Türkiye deki düzenlemeler çerçevesinde menkul kıymetler veya türev araçlarla ilgili faaliyet göstermek

Detaylı

GARANTİ PORTFÖY YÖNETİMİ AŞ TARAFINDAN YÖNETİLEN GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT AŞ GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONUNA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ Halka arz

Detaylı

http://acikogretimx.com

http://acikogretimx.com 2009 S 4421- SERMYE PiYSSı VE FiNNSL KURUMLR 1. Birikim açığı olan ekonomik birimlerle birikim fazlalığı olan ekonomik birimlerin karşılaştığı ve finansal varlıkların alınıp satıldığı piyasalara ne ad

Detaylı

LİDER FAKTORİNG A.Ş. FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN GÖRÜŞ

LİDER FAKTORİNG A.Ş. FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN GÖRÜŞ LİDER FAKTORİNG A.Ş. FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN GÖRÜŞ 30 Nisan 2014 1 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER I. Halka Arza İlişkin Özet Bilgiler... 3 II. Şirket Bilgileri... 4 III. Finansal Bilgiler... 4 IV. Değerleme...

Detaylı

31 Aralık 2012 Tarihinde Sona Eren Hesap Dönemine Ait Finansal Tablolar ve Bağımsız Denetim Raporu

31 Aralık 2012 Tarihinde Sona Eren Hesap Dönemine Ait Finansal Tablolar ve Bağımsız Denetim Raporu Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu 31 Aralık 2012 Tarihinde Sona Eren Hesap Dönemine Ait Finansal Tablolar ve Bağımsız Denetim Raporu İçindekiler Bağımsız Denetim Raporu Ayrıntılı Bilanço Ayrıntılı

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 23: Emtialar. Bahar 2003

15.433 YATIRIM. Ders 23: Emtialar. Bahar 2003 15.433 YATIRIM Ders 23: Emtialar Bahar 2003 Giriş Aşağıdaki tablo, Uluslararası Ödemeler Bankası ndan (BIS) alınmıştır. Banka ya göre, düzenli borsalarda işlem gören vadeli işlem ve opsiyonlar gibi türevlerde

Detaylı

5. Aşağıdakilerden hangisi varantların avantajlarından biri değildir? 1. Paya dönüştürülebilir tahvilin vadesi kaç günden az olamaz?

5. Aşağıdakilerden hangisi varantların avantajlarından biri değildir? 1. Paya dönüştürülebilir tahvilin vadesi kaç günden az olamaz? 1. Paya dönüştürülebilir tahvilin vadesi kaç günden az olamaz? a. 30 b. 60 c. 90 d. 120 e. 365 2. Paya dönüştürülebilir tahvil sahiplerine sahip oldukları tahviller karşılığında verilecek paylar için esas

Detaylı

Zaman Yolu Kalkınma Dolu ile

Zaman Yolu Kalkınma Dolu ile Zaman Yolu Kalkınma ile Dolu USD/TL Aracı KuruluşVarantları Mayıs 2011 TSKB Varantları Varant, alıcısına dayanak varlığı ya da göstergeyi önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihte (Avrupa Tipi)

Detaylı

KURUMLARIN OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE ETTİĞİ GELİRLERİN VERGİLENDİRİLMESİ

KURUMLARIN OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE ETTİĞİ GELİRLERİN VERGİLENDİRİLMESİ KURUMLARIN OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE ETTİĞİ GELİRLERİN VERGİLENDİRİLMESİ Ertunç AKSÜMER 32 1.GİRİŞ 1970 li yılların başında Bretton Woods Uluslararası Ödemeler ve Kur Sisteminin sona ermesi ve aynı

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM İKİNCİ ÜNİTE PARANIN ZAMAN DEĞERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM İKİNCİ ÜNİTE PARANIN ZAMAN DEĞERİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM 1 13 1. EKONOMİK SİSTEM 2 2. FİNANSAL SİSTEM 5 3. FİNANSAL SİSTEMİN UNSURLARI 8 4. FİNANSAL PİYASALARIN YAPISI 9 4.1. Borç ve Öz Sermaye Yapısı 9 4.2.

Detaylı

Kabul Tarihi: 31/12/2004 Resmi Gazete Tarihi : 31/12/2004

Kabul Tarihi: 31/12/2004 Resmi Gazete Tarihi : 31/12/2004 Kanun No : 5281 Resmi Gazete No : 25687 (3. Mük.) Kabul Tarihi: 31/12/2004 Resmi Gazete Tarihi : 31/12/2004 VERGİ KANUNLARININ YENİ TÜRK LİRASINA UYUMU İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA

Detaylı

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ Resmi Gazete Tarihi: 28.06.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28337 OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam,

Detaylı

BIST BAP ENDEKSLERİ BIST BAP FİYAT / PERFORMANS ENDEKSLERİ

BIST BAP ENDEKSLERİ BIST BAP FİYAT / PERFORMANS ENDEKSLERİ 1/10 BIST BAP ENDEKSLERİ Borçlanma Araçları Piyasasında işlem gören sabit getirili menkul kıymet endekslerinin hesaplanmasındaki ana amaç, bu tür menkul kıymetlere yatırım yapan bireysel ve kurumsal yatırımcıların

Detaylı

STOPAJ DURUMU. VİOP'TA ELDE EDİLEN KAZANÇLARIN VERGİLENDİRİLMESİ Tam Mükellef Dar Mükellef

STOPAJ DURUMU. VİOP'TA ELDE EDİLEN KAZANÇLARIN VERGİLENDİRİLMESİ Tam Mükellef Dar Mükellef VİOP RİSK BİLDİRİM FORMU Sermaye piyasalarında yapacağınız işlemler sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar riskiniz de bulunmaktadır. Bu nedenle işlem yapmaya karar vermeden önce, bu işlemler kapsamında

Detaylı

İÇTÜZÜK TADİL METNİ DOW JONES İSTANBUL 20 A TİPİ BORSA YATIRIM FONU İÇTÜZÜK DEĞİŞİKLİĞİ

İÇTÜZÜK TADİL METNİ DOW JONES İSTANBUL 20 A TİPİ BORSA YATIRIM FONU İÇTÜZÜK DEĞİŞİKLİĞİ İÇTÜZÜK TADİL METNİ DOW JONES İSTANBUL 20 A TİPİ BORSA YATIRIM FONU İÇTÜZÜK DEĞİŞİKLİĞİ Finansbank A.ġ. Dow Jones Istanbul 20 A Tipi Borsa Yatirim Fonu içtüzüğünün 1.2, 5.3, 5.4, 10.2, 10.3, 10.4, 14.1,

Detaylı

USD/TL Aracı KuruluşVarantları

USD/TL Aracı KuruluşVarantları 1 USD/TL Aracı KuruluşVarantları Mayıs 2011 TSKB Varantları Varant, alıcısına dayanak varlığı ya da göstergeyi önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihte (Avrupa Tipi) veya belirli bir tarihe

Detaylı

I. STOPAJ YÖNTEMĠNE TABĠ MENKUL SERMAYE GELĠRLERĠ VE DEĞER ARTIġ KAZANÇLARI

I. STOPAJ YÖNTEMĠNE TABĠ MENKUL SERMAYE GELĠRLERĠ VE DEĞER ARTIġ KAZANÇLARI I. STOPAJ YÖNTEMĠNE TABĠ MENKUL SERMAYE GELĠRLERĠ VE DEĞER ARTIġ KAZANÇLARI Gelir Vergisi Kanununa eklenen Geçici 67. madde ile 01.01.2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 31.12.2015 tarihine kadar;

Detaylı

Tahvil Türleri. O Hamiline ve Nama Yazılı Tahviller. O Sabit Faizli ve Değişken Faizli Tahviller

Tahvil Türleri. O Hamiline ve Nama Yazılı Tahviller. O Sabit Faizli ve Değişken Faizli Tahviller Tahvil Şirketlerin fon ihtiyaçlarını karşılamak için çıkardıkları borçlanma senetlerine tahvil denir. Anonim şirketler genel kurul kararı ile tahvil çıkarabilir. Çıkarılan her tahvilin değeri aynı olmalıdır.

Detaylı

İÇTÜZÜK TADİL METNİ MALİ SEKTÖR DIŞI NFIST İSTANBUL 20 A TİPİ BORSA YATIRIM FONU İÇTÜZÜK DEĞİŞİKLİĞİ

İÇTÜZÜK TADİL METNİ MALİ SEKTÖR DIŞI NFIST İSTANBUL 20 A TİPİ BORSA YATIRIM FONU İÇTÜZÜK DEĞİŞİKLİĞİ İÇTÜZÜK TADİL METNİ MALİ SEKTÖR DIŞI NFIST İSTANBUL 20 A TİPİ BORSA YATIRIM FONU İÇTÜZÜK DEĞİŞİKLİĞİ Finansbank A.ġ. Mali Sektör DıĢı NFIST Ġstanbul 20 A Tipi Borsa Yatırım Fonu içtüzüğünün 1.2, 5.3, 5.4,

Detaylı

YENİ FİNANSMAN TEKNİKLERİ -11- (A) TÜREV ARAÇLAR PROF.DR. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL

YENİ FİNANSMAN TEKNİKLERİ -11- (A) TÜREV ARAÇLAR PROF.DR. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL YENİ FİNANSMAN TEKNİKLERİ -11- (A) TÜREV ARAÇLAR PROF.DR. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL DÖVİZ KURU RİSKİNE KARŞI KULLANILABİLECEK ARAÇLAR FAİZ VE DÖVİZ RİSKİNE KARŞI SWAP İŞLEMLERİ İki türlü swap işlemi vardır.

Detaylı

TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.)

TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.) TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.) Önemli Açıklama: Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdinde

Detaylı

TEBLİĞ. ARACI KURUMLARIN SERMAYELERİNE VE SERMAYE YETERLİLİĞİNE İLİŞKİN ESASLAR TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ (Seri: V, No: 135)

TEBLİĞ. ARACI KURUMLARIN SERMAYELERİNE VE SERMAYE YETERLİLİĞİNE İLİŞKİN ESASLAR TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ (Seri: V, No: 135) 20 Mart 2015 CUMA Resmî Gazete Sayı : 29301 Sermaye Piyasası Kurulundan: TEBLİĞ ARACI KURUMLARIN SERMAYELERİNE VE SERMAYE YETERLİLİĞİNE İLİŞKİN ESASLAR TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ (Seri:

Detaylı

5. Borçlanma aracı ihracı için Yetkili organ kararının alındığı tarihten itibaren en geç kaç yıl içinde Kurula başvuruda bulunulması zorunludur?

5. Borçlanma aracı ihracı için Yetkili organ kararının alındığı tarihten itibaren en geç kaç yıl içinde Kurula başvuruda bulunulması zorunludur? 1. Yatırım amacı taşıyan kıymetli evrak aşağıdakilerden hangisidir? a. Menkul kıymet b. Para c. Çek d. Bono e. Poliçe 2. Aşağıdakilerden hangisi payların sahibine sağladığı mali haklardan a. Kar payı alma

Detaylı

Tarih ve Saat Ders İçeriği Eğitmenler

Tarih ve Saat Ders İçeriği Eğitmenler VİOP AKADEMİ Tarih ve Saat Ders İçeriği Eğitmenler 13/9/2014 VİOP Piyasası ve Ürünleri Prof. Dr. Vedat Akgiray, 10:00-11:30 Boğaziçi Üniversitesi 13/9/2014 Vadeli Piyasalarda Fiyatlama Dr. Emrah Şener,

Detaylı

Halka Arz Fiyatı. Halka Açıklık Oranı 21,43% Birincil Piyasada - Talep Toplamaksızın Borsada Satış Yöntemi

Halka Arz Fiyatı. Halka Açıklık Oranı 21,43% Birincil Piyasada - Talep Toplamaksızın Borsada Satış Yöntemi SEYİTLER KİMYA SANAYİ A.Ş. HALKA ARZ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU Şeker Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından hazırlanan bu rapor SPK nın VII-128.1 nolu Pay Tebliği nin 29.Maddesi

Detaylı

MENKUL KIYMET YATIRIMLARI

MENKUL KIYMET YATIRIMLARI DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MENKUL KIYMET YATIRIMLARI KISA ÖZET

Detaylı

Değerlemenin Temelleri. Ders 2 Finansal Yönetim, 15.414

Değerlemenin Temelleri. Ders 2 Finansal Yönetim, 15.414 Değerlemenin Temelleri Ders 2 Finansal Yönetim, 15.414 Bugün Değerlemenin Temelleri Bugünkü değer Paranın Fırsat maliyeti Okuma Brealey ve Myers, 2. ve 3. Bölümler Değerleme Uygulamalar Gerçek varlıklar

Detaylı

TÜKETİCİ FİYATLARINA ENDEKSLİ DEVLET TAHVİLLERİ

TÜKETİCİ FİYATLARINA ENDEKSLİ DEVLET TAHVİLLERİ T.C. BAŞBAKANLIK HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI TÜKETİCİ FİYATLARINA ENDEKSLİ DEVLET TAHVİLLERİ YATIRIMCI KILAVUZU İÇİNDEKİLER I. GENEL HUSUSLAR...1 II. TAHVİLİN YAPISI...1 1. VADE...1 2. İHRAÇ YÖNTEMİ...1 3. REEL

Detaylı

Risk ve Getiri (1) Ders 9 Finansal Yönetim 15.414

Risk ve Getiri (1) Ders 9 Finansal Yönetim 15.414 Risk ve Getiri (1) Ders 9 Finansal Yönetim 15.414 Bugün Risk ve Getiri İstatistik Tekrarı Hisse senedi davranışlarına giriş Okuma Brealey ve Myers, Bölüm 7, sayfalar 153-165 Yol haritası 1. Bölüm: Değerleme

Detaylı

2013 Yılı Menkul Kıymet Gelirlerinin Vergilendirilmesi

2013 Yılı Menkul Kıymet Gelirlerinin Vergilendirilmesi 2013 Yılı Menkul Kıymet Gelirlerinin Vergilendirilmesi TAM MÜKELLEF KURUM TAM MÜKELLEF GERÇEK KİŞİ DAR MÜKELLEF KURUM (1) DAR MÜKELLEF GERÇEK KİŞİ HİSSE SENEDİ ALIM SATIM KAZANCI iktisap edilmiş hisse

Detaylı

ISL303 FİNANSAL YÖNETİM I

ISL303 FİNANSAL YÖNETİM I 2. HAFTA ISL303 FİNANSAL YÖNETİM I Yrd. Doç. Dr. Muhammet Belen mbelen@karabuk.edu.tr BÖLÜM 2 FİNANSAL TABLOLAR ve NAKİT AKIMI 1-2 Sunu Planı 1. Bilanço 2. Gelir Tablosu 3. Net İşletme Sermayesi 4. Finansta

Detaylı

Eurobondların dönem sonu değerlemesi. Melike Kılınç. 1. Giriş

Eurobondların dönem sonu değerlemesi. Melike Kılınç. 1. Giriş Eurobondların dönem sonu değerlemesi Melike Kılınç 1. Giriş Eurobond, TC Hazine Müsteşarlığı tarafından kaynak temini amacıyla yurtdışında ihraç edilen sabit faizli, uzun vadeli borçlanma senedi olarak

Detaylı

TASLAK - Değerleme Raporu 29 Nisan 2015

TASLAK - Değerleme Raporu 29 Nisan 2015 TASLAK - Değerleme Raporu 29 Nisan 2015 Çekince Bu değerleme raporunda yer alan, Aviva Sigorta A.Ş. tarafından sağlanmış bilgiler, OYAK Yatırım Menkul Değerler A.Ş. tarafından denetlenmemiş veya bağımsız

Detaylı

Dalgalı Piyasalarda Sığınılacak Liman: VOB

Dalgalı Piyasalarda Sığınılacak Liman: VOB Dalgalı Piyasalarda Sığınılacak Liman: VOB Erdem ALPTEKĠN GiriĢ Günümüz dünyası baģ döndürücü bir hızla değiģmektedir. Teknolojide hızlı bir ilerleme yaģanmakta, küresel finansal kriz finans teorisinin

Detaylı

Zorunlu çağrıyı doğuran pay edinimlerinden önceki ortaklık yapısı Adı Soyadı/Ticaret Unvanı. Sermaye Tutarı (TL)

Zorunlu çağrıyı doğuran pay edinimlerinden önceki ortaklık yapısı Adı Soyadı/Ticaret Unvanı. Sermaye Tutarı (TL) INFOTREND B TĠPĠ MENKUL KIYMETLER YATIRIM ORTAKLIĞI A.ġ. PAYLARININ ZORUNLU ÇAĞRI YOLUYLA VBG HOLDĠNG A.ġ. TARAFINDAN DEVRALINMASINA ĠLĠġKĠN BĠLGĠ FORMU 1. Çağrıya Konu ġirket e ĠliĢkin Bilgiler: a) Ticaret

Detaylı

Muammer ÇAKIR. VİOP Risk Konferansı 4/6/2014

Muammer ÇAKIR. VİOP Risk Konferansı 4/6/2014 Muammer ÇAKIR VİOP Risk Konferansı 4/6/2014 06.06.2014 3 İçerik Bölüm I: Dünyada Risk Yönetimi Neden Risk Yönetimi? Risk Yönetimindeki Endişeler ve Enstrümanlar Bölüm II: VİOP Hakkında VİOP Hakkında VİOP

Detaylı

Tüm işletmeler UMS 7 kapsamında, UFRS lere göre hazırlanan mali tablolarının bir parçası olarak nakit akım tablosu hazırlamak zorundadırlar.

Tüm işletmeler UMS 7 kapsamında, UFRS lere göre hazırlanan mali tablolarının bir parçası olarak nakit akım tablosu hazırlamak zorundadırlar. UMS 7 Standarda (standardın ilgili paragraflarına referans verilmiştir) Nakit Akım Tablosu Kontrol listesinin bu kısmı nakit akım tablosunun nasıl hazırlaması gerektiğini açıklayan UMS 7 ye yöneliktir.

Detaylı

2013 YILI MENKUL KIYMET GELİRLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ

2013 YILI MENKUL KIYMET GELİRLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ 2013 YILI MENKUL KIYMET GELİRLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ TAM MÜKELLEF KURUM TAM MÜKELLEF GERÇEK KİŞİ DAR MÜKELLEF KURUM (1) DAR MÜKELLEF GERÇEK KİŞİ HİSSE SENEDİ ALIM SATIM KAZANCI iktisap edilmiş hisse

Detaylı

Konsolide Gelir Tablosu

Konsolide Gelir Tablosu Konsolide Gelir Tablosu Konsolide Gelir Tablosu m. Dipnotlar 2011 2010 2009 Faiz ve benzeri gelirler 6 34,878 28,779 26,953 Faiz giderleri 6 17,433 13,196 14,494 Net faiz geliri 6 17,445 15,583 12,459

Detaylı

DÖVİZLİ İŞLEMLER NEDENİYLE OLUŞAN KUR FARKLARININ MUHASEBE KAYITLARINI HATIRLATMAK İSTİYORUZ.

DÖVİZLİ İŞLEMLER NEDENİYLE OLUŞAN KUR FARKLARININ MUHASEBE KAYITLARINI HATIRLATMAK İSTİYORUZ. Sirküler Tarihi : 11.02.2009 Sirküler No : 750 DÖVİZLİ İŞLEMLER NEDENİYLE OLUŞAN KUR FARKLARININ MUHASEBE KAYITLARINI HATIRLATMAK İSTİYORUZ. Dövizli işlemler önceki yılda yapıldığı halde işlem tutarından

Detaylı

GAYRİMENKULLER TOPLAMI

GAYRİMENKULLER TOPLAMI FİYAT TESPİT RAPORU 1,00 TL nominal değerli bir payın satış fiyatı aralığı 1,00 TL - 1,30 TL olarak belirlenmiştir. Fiyat tespitine ilişkin varsayımlar ve fiyat aralığı, konsorsiyum lideri Ak Yatırım tarafından

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22, Sayı:2, Yıl:2007, ss:339-355.

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22, Sayı:2, Yıl:2007, ss:339-355. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22, Sayı:2, Yıl:2007, ss:339-355. FİNANSAL OPSİYONLARLA REEL OPSİYONLARIN KARŞILAŞTIRILMASI VE GERÇEK BİR YATIRIM PROJESİNDE REEL

Detaylı

Büyük Resim: 1. Kısım Finansman

Büyük Resim: 1. Kısım Finansman Sermaye Yapısı I 1 Büyük Resim: 1. Kısım Finansman A. Finansman İhtiyaçlarının Belirlenmesi 6 Şuba Vaka: Wilson Ahşap 1 11 Şubat Vaka: Wilson Ahşap 2 B. En Uygun Sermaye Yapısı: Temeller 13 Şubat Ders:

Detaylı

Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri

Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri 31.12.2008 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

Resmî Gazete Sayı : 28337 TEBLĠĞ. OPSĠYONLARDAN KAYNAKLANAN PĠYASA RĠSKĠ ĠÇĠN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ

Resmî Gazete Sayı : 28337 TEBLĠĞ. OPSĠYONLARDAN KAYNAKLANAN PĠYASA RĠSKĠ ĠÇĠN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ 28 Haziran 2012 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28337 TEBLĠĞ Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan: OPSĠYONLARDAN KAYNAKLANAN PĠYASA RĠSKĠ ĠÇĠN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA

Detaylı

Marjinal VaR Ratio Instruments PV VaR VaR/PV Portfolio PV Marjinal VaR

Marjinal VaR Ratio Instruments PV VaR VaR/PV Portfolio PV Marjinal VaR 1.PERFORMANS DEĞERLEMESİ Karşılaştırma Ölçütü-Serbest Fon Getiri Değişimi 29/02/2012 1H 1A 3A 5A Merchants Capital 0.22% -0.98% -11.91% -15.29% KYD182 0.16% 1.26% 3.13% 3.56% 2.PİYASA RİSKİ VaR değer limiti,

Detaylı

Kurumlar Vergisi Genel Tebliği TASLAĞI (Seri No: )

Kurumlar Vergisi Genel Tebliği TASLAĞI (Seri No: ) Sayfa 1 / 9 Maliye Bakanlığından : Kurumlar Vergisi Genel Tebliği TASLAĞI (Seri No: ) Bu Tebliğde, türev ürünlerden elde edilen gelirler ile diğer bazı sermaye piyasası faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin

Detaylı

DESPC AL Hedef Fiyat: 2,70TL 14 Haziran 2013

DESPC AL Hedef Fiyat: 2,70TL 14 Haziran 2013 Düşük çarpanlar ve yüksek temettü verimliliği, piyasa üzerinde getiri beklentimizi destekliyor Bilgi Teknolojileri (BT) tüketim malzemeleri sektörünün önemli oyuncularından olan Şirket, toner-mürekkep

Detaylı

HSBC Portföy Yönetimi A.Ş. 2006 YILI FAALİYET RAPORU

HSBC Portföy Yönetimi A.Ş. 2006 YILI FAALİYET RAPORU HSBC Portföy Yönetimi A.Ş. 2006 YILI FAALİYET RAPORU 27/3/2007 İÇİNDEKİLER Sayfa No I. GİRİŞ ve İDARİ FAALİYETLER 3 KISACA HSBC PORTFÖY YÖNETĠMĠ A.ġ. 3 YÖNETĠM ve DENETLEME KURULLARI 4 ÜST YÖNETĠM 5 SERMAYE

Detaylı

BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan: BANKALARIN LĠKĠDĠTE YETERLĠLĠĞĠNĠN ÖLÇÜLMESĠNE VE DEĞERLENDĠRĠLMESĠNE ĠLĠġKĠN YÖNETMELĠK 1 (Resmi Gazete nin 1 Kasım 2006 tarih ve 26333 sayılı nüshasında

Detaylı

AVIVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU İZAHNAME DEĞİŞİKLİĞİ

AVIVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU İZAHNAME DEĞİŞİKLİĞİ AVIVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU İZAHNAME DEĞİŞİKLİĞİ AVIVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM

Detaylı

Webinarımıza hoşgeldiniz. Sunumumuz 11:30 da başlayacak. Öncesinde panelin handoutlar bölümündeki eğitim materyallerini inceleyebilirsiniz.

Webinarımıza hoşgeldiniz. Sunumumuz 11:30 da başlayacak. Öncesinde panelin handoutlar bölümündeki eğitim materyallerini inceleyebilirsiniz. Webinarımıza hoşgeldiniz. Sunumumuz 11:30 da başlayacak. Öncesinde panelin handoutlar bölümündeki eğitim materyallerini inceleyebilirsiniz. 26.10.2015 1 KULLANIM YETKİSİ VE UYARI Bu sunum, Borsa İstanbul

Detaylı

SINAV ALT KONU BAŞLIKLARI

SINAV ALT KONU BAŞLIKLARI SINAV ALT KONU BAŞLIKLARI 1. Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları (Düzey 1, Konut, Gayrimenkul) 1.1. Sermaye Piyasası Kanunu 1.2. Sermaye Piyasası ile İlgili Diğer Düzenlemeler ve

Detaylı

BAKANLAR MEDYA ANONİM ŞİRKETİ. Halka Arz Fiyatının Belirlenmesinde Esas Alınan Varsayımlardaki Gerçekleşmelere Dair II. Yönetim Kurulu Raporu

BAKANLAR MEDYA ANONİM ŞİRKETİ. Halka Arz Fiyatının Belirlenmesinde Esas Alınan Varsayımlardaki Gerçekleşmelere Dair II. Yönetim Kurulu Raporu BAKANLAR MEDYA ANONİM ŞİRKETİ Fiyatının Belirlenmesinde Esas Alınan Varsayımlardaki Gerçekleşmelere Dair II. Yönetim Kurulu 10.03.2014 n Konusu : Bakanlar Medya Anonim Şirketinin (raporda kısaca Şirket

Detaylı

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası (VOB) NEDİR? Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası A.Ş. Sermaye Piyasası Kanunu na tabi olarak ve bakanlar kurulu kararı ile kurulmuş,

Detaylı

TÜRKİYE İŞ BANKASI A.Ş

TÜRKİYE İŞ BANKASI A.Ş BU ALT FONUN PAYLARININ HALKA ARZINA İLİŞKİN İZAHNAME 07/08/2013 TARİHİNDE İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU NA TESCİL ETTİRİLMİŞ OLUP, 07/08/2013 TARİHİNDE TÜRKİYE TİCARET SİCİLİ GAZETESİ NE İLAN İÇİN

Detaylı

5 SERİ NOLU KURUMLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

5 SERİ NOLU KURUMLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ Tarih : 25.01.2012 Sayı : 2012/141 Sirküler No : 2012/05 5 SERİ NOLU KURUMLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ Bu Tebliğde, türev ürünlerden elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine ilişkin açıklamalar yapılmış

Detaylı