E ve C Vitaminlerinin Cisplatin Hepatotoksisitesini Önlemedeki Etkilerinin Histolojik Olarak ncelenmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "E ve C Vitaminlerinin Cisplatin Hepatotoksisitesini Önlemedeki Etkilerinin Histolojik Olarak ncelenmesi"

Transkript

1 TRAKYA ÜN V TIP FAK DERG 2005;22(3): DENEYSEL ÇALIfiMA E ve C Vitaminlerinin Cisplatin Hepatotoksisitesini Önlemedeki Etkilerinin Histolojik Olarak ncelenmesi Histologic Examination of the Protective Effect of Vitamin E and C in Cisplatin-Induced Hepatotoxicity Yeter TOPÇU TARLADAÇALIfiIR, Müberra UYGUN, Meryem AKPOLAT, Yeflim Hülya UZ Amaç: Bu çal flmada, bir antineoplastik ajan olan cisplatinin kronik uyguland nda yol açt karaci er hasar ve bu hasara karfl E ve C vitaminlerinin ne ölçüde koruma sa layaca histolojik olarak incelendi. Çal flma Plan : Çal flmada, 24 adet Wistar albino cinsi erkek s çan alt flarl dört gruba ayr ld. Kontrol grubu d fl ndaki (grup 1) deneklere üç ay boyunca, ayda bir kez 5 mg/kg cisplatin intravenöz yolla verildi. Grup 3 ve 4 teki deneklere ise ayr ca, her gün intramusküler yolla s ras yla 5 mg/kg E vitamini ve 8 mg/kg C vitamini verildi. Deney süresinin sonunda, tüm deneklerin karaci er materyalleri al narak fl k ve elektron mikroskobisi ile incelendi. Bulgular: Kontrol grubu deneklerde normal yap da karaci er dokusu gözlendi. kinci grupta Remak kordonlar nda düzensizleflme, V. centrolobularis e yak n sinüzoidlerde geniflleme ile birlikte bazal membranlarda kal nlaflma, portal sahalarda ise lenfosit infiltrasyonu görüldü. Üçüncü grupta morfolojik hasar n büyük oranda azald, ço u portal sahada lenfosit infiltrasyonunun ortadan kalkt ; dördüncü grupta ise düzelmenin daha da belirginleflerek portal saha infiltrasyon bölge say s n n hem seyreldi i hem de infiltrasyon hücre say s n n çok azald görüldü. Sonuç: Farkl özelliklere sahip antioksidanlar n cisplatinin hepatotoksisitesinin azalmas na yard mc olarak klinik uygulamaya katk da bulunaca sonucuna var ld. Anahtar Sözcükler: Antineoplastik ajan; cisplatin/toksisite/yan etki; karaci er/ilaç etkisi; s çan; vitamin C/terapötik kullan m; vitamin E/terapötik kullan m. Objectives: We investigated the morphologic changes showing hepatocellular damage caused by the chronic use of cisplatin, an antineoplastic agent, and the protective effect of vitamins E and C. Study Design: Twenty-four Wistar albino male rats were randomly assigned to four groups, equal in number, to receive intravenous 5 mg/kg of cisplatin once a month for three months except for the control rats (group 1). The rats in group 3 and 4 also received daily intramuscular injections of 5 mg/kg of vitamin E and 8 mg/kg of vitamin C, respectively. At the end of three months, the livers were removed for light and electron microscopic examinations. Results: Control rats showed a normal liver tissue structure. Group 2 rats exhibited disorganization of the Remak s fibers, thickening of the basement membrane together with dilatation of the sinusoids near the centrolobular vein, and lymphocyte infiltration in the portal areas. In vitamin E-treated rats, there was a significant decrease in morphological damage, with disappearance of lymphocyte infiltration in the portal areas. Vitamin C-treated rats manifested the least morphological damage, with a rare infiltration to portal areas and decreased number of infiltration cells. Conclusion: Our findings suggest that the use of antioxidants of different properties may help reduce cisplatin hepatotoxicity, thus contributing to clinical applications. Key Words: Antineoplastic agents; cisplatin/toxicity/adverse effects; liver/drug effects; rats; vitamin C/therapeutic use; vitamin E/therapeutic use. Trakya Üniv T p Fak Derg 2005;22(3): *VII. Ulusal Histoloji ve Embriyoloji Kongresi nde poster olarak sunulmufltur (18-21 May s 2004, Mersin). Trakya Üniversitesi T p Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dal, (Tarladaçal fl r, Akpolat, Arafl. Gör.; Uygun, Prof. Dr.; Uz, Yrd. Doç. Dr.). letiflim adresi: Araflt rma Gör. Yeter Topçu Tarladaçal fl r. Trakya Üniversitesi T p Fakültesi Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dal, Edirne. Tel: / 1406 Faks: e-posta: 124

2 Cisplatin (cis-diamminedichloroplatinum (II), cis-platinum (II) veya cis-ddp); üretilmeye baflland 70 li y llardan beri, klinikte en yayg n flekilde kullan lan antineoplastik ilaçlardan biridir. Yüksek antitümöral etkisinin yan s ra, klinik kullan m n s n rlayan önemli yan etkileri de bulunmaktad r, bunlar; renal disfonksiyon, bulant -kusma, miyelosüpresyon, ototoksisite ve nörotoksisitedir. [1-3] Ayr ca metabolizmas esnas nda karaci erde birikim yapmas nedeniyle, doza ba l hepatotoksisite gelifltirdi i de bildirilmifltir. [4-6] Hepatotoksisite, cisplatin için doz s - n rlay c bir faktör olarak kabul edilmedi inden, fazla dikkate al nmam fl ve bu yönde çok az çal flma yay nlanm flt r. Hepatotoksisite, ilac n yüksek dozlarda uygulanmas ndan sonra gözlenir ve hastan n klinik durumunda önemli de ifliklikler meydana getirebilir. [7] Cisplatinin antineoplastik etki mekanizmas, ilac n Deoksiribo nükleik asit (DNA) adduktlar - n oluflturarak hücre siklusunu G 2 faz nda durdurmas ve apoptozisi tetiklemesi fleklinde aç klanm flt r. [8] Cisplatinin hepatotoksisite mekanizmas hakk nda fazla bilgi bulunmamaktad r. Bununla birlikte cisplatin sitotoksisitesinden, bu DNA adduktlar n n sorumlu oldu una inan l r. [9] Ayr ca, cisplatin hepatotoksisitesinin patofizyolojisinde, oksidatif stresin önemli rol oynad bildirilmifltir. [1,10,11] Cisplatin süperoksit iyonu, hidroksil radikali gibi aktif oksijen türlerini üretebilir ve normal dokuda aktif antioksidan enzimlerini inhibe edebilir. [1,2,12] Bu nedenle cisplatin hepatotoksisitesinin önlenmesine yönelik çal flmalarda çeflitli antioksidanlar denenmifltir. [11-13] E vitamini, plazma ve hücresel membranlarda yer alan, ya da eriyen bir vitamindir. Bu membranlarda süperoksit ve hidroksil radikalini, singlet oksijeni ve lipid peroksitlerini daha az aktif formlara dönüfltürerek, membranlar lipid peroksidasyonuna karfl korur. Bu esnada aç a ç kan oksidasyon ürünü, karaci erde glukuronik asit ile konjugasyona u rayarak glukuronidasyon yoluyla metabolize olur ve büyük oranda safra ile at l r. [14,15] nsan ve kobaylar n vücutlar nda sentez edilmedi i için diyetle al nmas gereken C vitamini suda çözünen vitaminlerdendir. Organizmada 125 hidroksilasyon reaksiyonlar nda indirgeyici ajan olarak görev yapar. Sitosöl, plazma ve ekstrasellüler s v gibi suda eriyebilir bölümlerde süperoksit anyonunu, hidrojen peroksiti, hidroksil ve peroksil radikallerini, reaktif nitrojen türlerini ve singlet oksijeni ba layarak inaktive eder, lipid peroksidasyonunu bafllat c radikalleri temizler ve protein karbonil oluflumunu azalt r. Bu suretle DNA, lipidler ve proteinler gibi önemli molekülleri oksidan hasara karfl korur. [16,17] Bu çal flmada, günümüzde kemoterapide kullan m na devam edilen cisplatinin, kronik uygulanarak aç a ç kard karaci er hasar n n ve bu hasara karfl E ve C vitaminlerinin morfolojik aç dan ne ölçüde koruma sa layaca n n histolojik olarak incelenmesi amaçland. GEREÇ VE YÖNTEM Çal flmada, optimum laboratuvar koflullar ( s ; 21 C, ba l nem oran ; %40-60, fl k periyodu; 12/12 saat ayd nl k/karanl k, uygun havaland rma sistemi) alt nda, günlük içme suyu ve %21 ham protein içeren pelet yemlerle (Purina) beslenen, a rl klar gr aras nda de iflen üç ayl k, 24 adet Wistar albino cinsi erkek s çan kullan ld. Her grupta alt adet denek olacak flekilde dört deney grubu oluflturuldu. Birinci grup denekler kontrol grubunu oluflturdu. kinci, üçüncü ve dördüncü grup deneklere ayda bir kez olmak üzere üç ay süre ile 5 mg/kg cisplatin (Cisplatin DBL, Orna) 24 numara katater yard - m yla kuyruk veninden girilerek intravenöz (iv) yoldan verildi. lk cisplatin enjeksiyonunu takiben her gün intramusküler (im) olarak III. grup deneklere 5 mg/kg E vitamini (Evigen, Aksu) 0.16 mg/kg olacak flekilde saf zeytin ya ile dilüe edilerek, IV. grup deneklere ise 8 mg/kg C vitamini (Redoxon, Roche) 0.32 mg/kg olacak flekilde distile su ile dilüe edilerek verildi. Kontrol grubu d fl ndaki tüm deneklere cisplatin enjeksiyonundan 24 saat önce, kemoterapiye ba l olarak ortaya ç kabilecek çeflitli alerjik reaksiyonlara karfl alt saat ara ile iki kez, im 0.13 mg/kg deksametazon (Dekort, Deva) uyguland. Üç ayl k deney süresinin sonunda, tüm deneklerden 10 mg/kg, im Ketalar (Ketamin hid-

3 rochlorür 50 mg/kg Eczac bafl ) anestezisi alt nda al nan karaci er materyallerinin bir k sm fl k mikroskobik incelemeler için Bouin fiksatöründe fikse edilip parafin inklüzyonu yap ld ktan sonra bloklama ifllemi gerçeklefltirildi. Elde edilen bloklardan 5 µm kal nl nda al nan kesitlere Hematoksilen+Eozin (H+E), Periodic Acid Schiff+Hemalen (PAS+HL) ve Masson boyalar uyguland. [18,19] Elektron mikroskobik incelemeler için al nan di er karaci er örnekleri ise, fosfat tamponuyla haz rlanm fl ph si 7.3 olan %2.5 lik glutaraldehit (Merck) solüsyonunda 1.5 saatlik prefiksasyona ve ayn fosfat tamponunda 24 saat y kand ktan sonra, yine bu tamponla haz rlanm fl %1 lik OsO 4 (Merck) solüsyonunda bir saatlik postfiksasyona tabi tutuldu. Bu aflamadan sonra doku örneklerine rutin elektron mikroskobik takip yöntemleri uyguland ve araldit inklüzyonu yap larak, kapsüllere gömüldü. Aralditin polimerizasyonu için iki gün 45 C, üç gün de 60 C lik etüvde bekletildi. Al nan nm kal nl - ndaki yar ince kesitler toluidin mavisi ile boyanarak, kesim bölgeleri belirlenen bloklardan nm kal nl nda ince kesitler al nd. Bunlara uranil asetat ve Reynold un kurflun sitrat boyalar uyguland. [20] Jeol Jem-1010 elektron mikroskobunda incelenerek, foto raflar çekildi. BULGULAR Kontrol grubu Ifl k mikroskobik incelemede; kontrol grubuna ait kesitlerde karaci er parankim hücreleri, V. centrolobularis çevresinde fl nsal olarak düzenli bir flekilde yerleflerek Remak kordonlar n oluflturdu ve sinüzoidlere paralel bir yerleflim gösterdi. Hepatositler tek veya çift, merkezi yerleflimli, yuvarlak nükleuslar ile hücreye granüler görünüm veren da lm fl glikojen tanecikleri içermekte idi. Portal sahalarda rastlanan V. porta ile A. hepatica n n dallar ve safra kanallar normal görünümde idi (fiekil 1a). Hepatositlerin ultrastrüktürel incelemesinde; gevflek kromatin materyalinin nükleolemma üzerinde yer yer kümelendi i yuvarlak nükleus sitoplazmas nda homojen da lm fl, oval flekilli ve lamellar kristal mitokondriyonlar, çok say da glikojen tanecikleri ile iyi geliflmifl granüllü (GER) ve düz endoplazmik retikulum (DER) görüldü (fiekil 2a). Cisplatin grubu Cisplatin grubuna ait s çanlar n karaci er dokular n n fl k mikroskobik incelenmesinde; genel yap da önemli ölçüde bozukluklar gözlendi. Hepatositlerin oluflturdu u Remak kordonlar - n n düzensizleflti i, V. centrolobularis e yak n bazal membranlar kal nlaflm fl sinüzoidlerde genifllemelerin oldu u görüldü. Ayr ca gerek V. centrolobularis, gerekse portal saha çevresindeki hepatositlerin poligonal flekillerini kaybettikleri, hücreler aras nda boyut farkl l klar n n oldu u ve interselüler mesafede yer yer genifllemelerin ortaya ç kt gözlendi. Yine bu sahalardaki hepatositlerin sitoplazma yo unlu unda azalma ve baz lar n n farkl çaplarda nükleuslara sahip oldu u saptand (fiekil 1b, c). Baz portal sahalarda lenfosit infiltrasyonu gözlendi (fiekil 1c). Ultrastrüktürel incelemede; baz hepatositlerde heterokromatin yap daki nükleuslar n çaplar n n küçüldü ü, ço u hepatosit sitoplazma matriksinde yo unluk azalmas n n yan s - ra, glikojen miktar nda azalma, mitokondriyonlar n matriks yo unlu unda ve kristalar nda kay p oldu u saptand (fiekil 2b, c). Vasküler yüzdeki Dissé aral klar n n geniflledi i, bu sahada yer alan hepatosit sitoplazmik ç - k nt lar n n yap s nda kal nlaflmalar n, yer yer de silinmelerin ortaya ç kt gözlendi (fiekil 2b, c). Cisplatin + E vitamini grubu Üçüncü grup deneklerin fl k mikroskobik incelemesinde; Remak kordon düzeninin büyük oranda korundu u, sinüzoidlerdeki geniflleme ve bazal membran kal nlaflmalar n n gerilemesiyle birlikte baz bölgelerde devam etti i saptand. Ço u portal sahada lenfosit infiltrasyon odaklar n n ortadan kalkt, baz bölgelerde de azald gözlendi. Bu bölgelerde yer alan V. porta ile A. hepatica n n dallar ve safra kanallar n n normal görünümlü oldu u saptand (fiekil 1d). Ultrastrüktürel incelemede; hepatositlerde nükleus çaplar n n birbirine yak n oldu u, hücre organelleri ve sitoplazma yo unlu u bak - m ndan k smi bir iyileflmenin görüldü ü ve

4 cisplatin grubuna k yasla, bu grup hücrelerin glikojen granüllerinden daha zengin bir yap ya sahip oldu u gözlendi. Hepatositlerin interselüler mesafe ve Dissé aral klar nda belirgin bir düzelmenin oldu u saptand (fiekil 2d). Cisplatin + C vitamini grubu Dördüncü grup deneklerin gerek fl k, gerekse elektron mikroskobik bulgular n n kontrol grubuyla paralellik gösterdi i saptand. Hepatosit kordonlar ve sinüzoid yap s n n normal oldu u, dokuda infiltrasyonlu sahalar n belirgin derecede azald gözlendi (fiekil 1e). Hepatosit ultrastrüktürünün ve Dissé aral klar n n normal görünüme sahip oldu u saptand (fiekil 2e). TARTIfiMA 127 Genifl kullan m alan ve yüksek antitümöral etkinli e sahip olan cisplatinin nefrotoksik etkisi, kanser kemoterapisinde doz s n rlay c bir faktördür. Ancak, ilac n standart dozlarda hepatotoksisite oluflturmas nadirdir. Bu nedenle, ilafiekil 1. (a) Kontrol grubu (Masson), (b) cisplatin grubunda sinüzoidlerde geniflleme (H+E) ile (c) portal saha infiltrasyonu gözlenmektedir (PAS+HL). (d) Cisplatin+E vitamini grubunda hasar n azalmakla birlikte devam etti- i (Masson), (e) cisplatin+c vitamini grubunda ise normale yak n bir karaci er dokusu gözlenmektedir (H+E). (VC)-V. centrolobülaris, (Si)-Sinüzoid, (SK)-Safra kanal, (V)-V. porta, ( )- nfiltrasyon sahas. Scale bar: 50µm.

5 c n karaci er üzerine olan toksik etkisi çok dikkate al nmaz. [4,7] Karaci er; toksik kimyasal maddelerin ve di- er materyallerin at l m ve detoksifikasyonunda önemli rolü olan bir organd r ve ayn zamanda toksinlerin ilk hedefidir. [21-23] Cisplatin ve metabolitlerinin vücuttan at l m nda, hepatobilier sistem ile böbrekler birlikte çal fl r. [24,25] Cisplatin böbreklerden sonra en fazla karaci erde birikti- inden, yüksek doz uygulanmas yla hepatotoksisite geliflir. [4,26,27] Cisplatinin neden oldu u karaci er hasar ve hepatotoksisite mekanizmas hakk nda çok fazla bilgi bulunmamaktad r. Hücrelere basit difüzyon yoluyla giren cisplatinin klorid atomlar hidrolize olur ve bilefli- in reaktif formlar n oluflturmak üzere klorid iyonlar yer de ifltirir. Klorid iyonunun konsantrasyonu cisplatinin reaktivitesini etkiler. 128 fiekil 2. (a) Kontrol grubu, (b) cisplatin grubunda interselüler aral kta geniflleme ( ), Dissé aral nda yer alan hepatosit sitoplazmik ç k nt lar nda kal nlaflma ve yer yer silinmeler ile (c) farkl çapta nükleusa sahip hücreler ve hücre sitoplazma yo unlu unda azalma (*) gözlenmektedir. (d) Cisplatin+E vitamini grubunda interselüler aral n ve burada yer alan ba lant komplekslerinin ( ), Dissé aral ve hücre sitoplazmas n n hemen hemen normal yap da oldu u izlenmektedir. (e) Cisplatin+C vitamini grubunda ise Dissé aral klar n n ve hepatosit sitoplazmas nda yer alan hücre organellerinin normal yap da oldu u gözlenmektedir. (N)-Nükleus, (M)-Mitokondri, (GER)- Granüllü Endoplazmik Retikulum, (G)-Glikojen, ( )-Safra kanalikülü, (D)-Dissé aral, (S)-Sitoplazmik ç k nt, (Si)- Sinüzoid, (E)-Endotel. Uranil asetat+kurflun sitrat. Scale bar: 1µm.

6 ntravenöz uygulamadan sonra cisplatin, az reaktif oldu u ve klorid konsantrasyonunun yaklafl k 100 mm oldu u ekstraselüler alandan, konsantrasyonun aniden yaklafl k 3 mm ye düfltü ü intraselüler sahaya geçince aktive olur. Aktive olmufl cisplatinin platin molekülü, protein, nükleik asit, glutatyon (GSH) ve metallothioninin tiyol ( SH) gruplar gibi, sülfür içeren gruplara yüksek afinite gösterir. Cisplatin, yap - s ndaki platin molekülünün, nükleik asitlerin SH gruplar na ba lanmas nedeniyle DNA ya da ba lan r, bu durum ise hücre siklusunun G 2 faz nda durmas na yol açan DNA adduktlar n oluflturarak sitotoksik etki yapar. [8,9,26,28] Cisplatinin organ spesifik etkisi üzerinde çal flmalar yap larak, ilac n etki mekanizmas anlafl lmaya çal fl lm flt r. Tamura ve ark. [28] farkl antineoplastik ilaçlar n karaci er rejenerasyonu üzerindeki etkilerini araflt rmak üzere yapt klar çal flmalar nda, parsiyel hepatotektomiden sonra karaci er rejenerasyonu üzerinde en fazla cisplatinin inhibitör etkisinin oldu unu prolifere olan hepatositlerde ve hücre siklusu üzerinde cisplatinin etkisinin polifazik oldu unu bildirmifllerdir. Baz araflt rmac lar, cisplatin hepatotoksisitesinin mitokondriyonlarda meydana gelen hasarlardan kaynakland n bildirmifllerdir. Zicca ve ark. [7] cisplatin nefrotoksisitesinde ilk aflamada mitokondriyal hasar n ortaya ç kt n, hepatositlerin de renal tübül hücreleri gibi yüksek say da mitokondriyon içerdi ini vurgulam fllard r. Maniccia-Bozzo ve ark. [26] ise hepatositte mitokondriyon ile nükleer bölgedeki platin konsantrasyonu karfl laflt r ld nda mitokondriyonda daha yüksek bulundu unu bildirmifllerdir. Böbrekler üzerindeki toksisitenin karaci erden yüksek olmas n, mitokondriyal DNA hasar n n böbreklerde daha ileri seviyede olmas na ve böbreklerin hasarl DNA y kompanse etmede karaci erden daha baflar s z olmas na ba lam fllard r. Çal flmam zda cisplatine ba l olarak hepatosit mitokondriyonlar nda gözledi imiz bulgular, yukar daki araflt rmac lar n bulgular ile benzerlik göstermektedir. Sitokrom oksidaz ve ATPaz gibi baz kritik mitokondriyal iç membran proteinleri için kod 129 oluflturan mitokondriyal DNA n n, cisplatin ile hasarlanmas dolay s yla mitokondriyal protein sentezi yap lamaz, bu ise organelin degredasyonuna neden oldu u gibi, mitokondriyal enzim aktivitelerini de bozarak, oksidatif fosforilasyonu inhibe eder. Bunun sonucu ATP üretimi azal r. [29,30] Cisplatin hepatotoksisitesinde oksidatif stresin rolü yap lan birçok çal flma ile tart fl lm flt r. [12,31-33] Naz ro lu ve ark. [1] cisplatin toksisitesinde gözlenen reaktif oksijen türlerindeki art fla, gerek koruyucu enzim kapasitesindeki gerekse nötral antioksidan vitamin seviyesindeki azalman n neden olabilece ini öne sürmüfllerdir. Yap lan bu çal flmada cisplatine ba l karaci- erde oluflan hasar n d flar dan antioksidan olarak verilen E ve C vitaminleri taraf ndan önlendi ini gösteren bulgular m z, Naz ro lu ve ark.n n [1] bulgular yla paralellik göstermektedir. Yine bizim bulgular m za benzer olarak el- Shazly ve ark. [34] ile Guinee ve ark. [35] cisplatin kemoterapisinde ortaya ç kan hücre infiltrasyon sahalar n n ço unlukla lenfositler taraf ndan oluflturuldu unu bildirmifllerdir. Safra asitleri, enterohepatik sirkülasyon esnas nda biyolojik olarak de iflim geçiren asidik sterollerdir. Gerek hepatositin sinüzoidal gerekse ileal enterositlerin f rçams kenar membranlar nda Na + safra asit transport sistemlerinin varl, safra asitlerinin, hem ilaçlar n karaci ere yönlendirilmesinde hem de ince ba rsak ve karaci- er aras ndaki enterohepatik siklusta rol oynad - n gösterir. [36,37] Bengochea ve ark. [38] safra ak - m n n hücre içi Ca +2 denge de iflikliklerinden, ATP eksikli inden ve mitokondriyal hasardan etkilenebilece ini bildirmifllerdir. Blasiak ve Kowalik [39] C vitamininin antioksidan etkisinin yan s ra, direkt DNA adduktlar n n oluflumunu inhibe etme özelli inin oldu unu vurgulam fllard r. Bu çal flmada cisplatine ba l oluflan karaci er hasar n önlemede C vitamininin, ince ba rsaklardan emilimi için safraya gereksinim duyan ve safra ak m nda meydana gelen bozukluklar nedeniyle emiliminde azalma olan E vitaminine göre daha etkili oldu u kanaatine var ld. Sonuç olarak; bu çal flmada farkl özelliklere sahip antioksidan kullan m ile elde edilen sonuçlar n, cisplatinin hepatotoksisite mekanizmas n n anlafl lmas na fl k tutaca ve hepato-

7 toksisitenin azalmas na yard mc olarak, klinik uygulamaya katk da bulunaca düflünüldü. KAYNAKLAR 1. Naziroglu M, Karaoglu A, Aksoy AO. Selenium and high dose vitamin E administration protects cisplatin-induced oxidative damage to renal, liver and lens tissues in rats. Toxicology 2004;195: Antunes LM, Darin JD, Bianchi Nde L. Effects of the antioxidants curcumin or selenium on cisplatininduced nephrotoxicity and lipid peroxidation in rats. Pharmacol Res 2001;43: Cersosimo RJ. Hepatotoxicity associated with cisplatin chemotherapy. Ann Pharmacother 1993;27: Liu J, Liu Y, Habeebu SS, Klaassen CD. Metallothionein (MT)-null mice are sensitive to cisplatin-induced hepatotoxicity. Toxicol Appl Pharmacol 1998;149: Imamura Y, Hirata M, Takada H, Otagiri M. Acetohexamide reductase activities in liver microsomes and cytosol of cisplatin-treated male rats: cisplatin indirectly modulates the microsomal enzyme activity. Res Commun Mol Pathol Pharmacol 1996;94: Stewart DJ, Mikhael NZ, Nanji AA, Nair RC, Kacew S, Howard K, et al. Renal and hepatic concentrations of platinum: relationship to cisplatin time, dose, and nephrotoxicity. J Clin Oncol 1985;3: Zicca A, Cafaggi S, Mariggio MA, Vannozzi MO, Ottone M, Bocchini V, et al. Reduction of cisplatin hepatotoxicity by procainamide hydrochloride in rats. Eur J Pharmacol 2002;442: Welters MJ, Fichtinger-Schepman AM, Baan RA, Jacobs-Bergmans AJ, Kegel A, van der Vijgh WJ, et al. Pharmacodynamics of cisplatin in human head and neck cancer: correlation between platinum content, DNA adduct levels and drug sensitivity in vitro and in vivo. Br J Cancer 1999;79: Chu G. Cellular responses to cisplatin. The roles of DNA-binding proteins and DNA repair. J Biol Chem 1994;269: Capel ID, Leach D, Dorrell HM. Vitamin E retards the lipoperoxidation resulting from anticancer drug administration. Anticancer Res 1983;3: el Daly ES. Protective effect of cysteine and vitamin E, Crocus sativus and Nigella sativa extracts on cisplatin-induced toxicity in rats. J Pharm Belg 1998;53:87-93; discussion Sadzuka Y, Shoji T, Takino Y. Effect of cisplatin on the activities of enzymes which protect against lipid peroxidation. Biochem Pharmacol 1992;43: Ramanathan K, Shila S, Kumaran S, Panneerselvam C. Ascorbic acid and alpha-tocopherol as potent modulators on arsenic induced toxicity in mitochondria. J Nutr Biochem 2003;14: Senyelli B. ntraperitoneal mitomisin C ile gelifltirilen deneysel kolitte antioksidanlar n etkisi. [Uzmanl k Tezi]. Edirne: Trakya Üniversitesi T p Fakültesi ç Hastal klar Anabilim Dal ; Murray RK, Granner DK, Mayes PA, Rodwell VW, editors. Ya da çözünen vitaminlerin yap ve fonksiyonu. In: Harper in biyokimyas (Harper's biochemistry. 22nd ed. Norwalk, CT: Appleton and Lange; 1990.) Çeviri editörü: Mentefl G, Ersöz B. stanbul: Bar fl Kitabevi; s Padh H. Vitamin C: newer insights into its biochemical functions. Nutr Rev 1991;49: Carr A, Frei B. Does vitamin C act as a pro-oxidant under physiological conditions? FASEB J 1999;13: Demir R, editör. Histolojik boyama teknikleri baflvuru kitab. Ankara: Palme yay nc l k; Gabe M. Les principes généraux de la technique histologique. Paris: Masson et Cie; p Hayat MA. Principles and techniques of electron microscopy: biological applications. 1st ed. USA: Van Nostrand Reinhold Company; Wang K, Shindoh H, Inoue T, Horii I. Advantages of in vitro cytotoxicity testing by using primary rat hepatocytes in comparison with established cell lines. J Toxicol Sci 2002;27: Poklis A. Toxic responses of the liver. In: Klaassen CD, editor. Casarett & doull s toxicology. Fifth ed: New York: The McGraw Hill Co; p Briz O, Serrano MA, Rebollo N, Hagenbuch B, Meier PJ, Koepsell H, et al. Carriers involved in targeting the cytostatic bile acid-cisplatin derivatives cisdiammine-chloro-cholylglycinate-platinum(ii) and cis-diammine-bisursodeoxycholate-platinum(ii) toward liver cells. Mol Pharmacol 2002;61: Villanueva GR, Mendoza ME, el-mir MY, Monte MJ, Herrera MC, Marin JJ. Effect of bile acids on hepatobiliary transport of cisplatin by perfused rat liver. Pharmacol Toxicol 1997;80: van Montfoort JE, Hagenbuch B, Groothuis GM, Koepsell H, Meier PJ, Meijer DK. Drug uptake systems in liver and kidney. Curr Drug Metab 2003;4: Maniccia-Bozzo E, Espiritu MB, Singh G. Differential effects of cisplatin on mouse hepatic and renal mitochondrial DNA. Mol Cell Biochem 1990;94: Stewart DJ, Benjamin RS, Luna M, Feun L, Caprioli R, Seifert W, et al. Human tissue distribution of platinum after cis-diamminedichloroplatinum. Cancer Chemother Pharmacol 1982;10: Tamura J, Tanaka J, Fujita K, Yoshida M, Kasamatsu T, Arii S, et al. Effect of anticancer agents on cell cycle of regenerating hepatocytes in rats. J Surg Res 1992;53: Singh G. A possible cellular mechanism of cisplatininduced nephrotoxicity. Toxicology 1989;58: Brady HR, Zeidel ML, Kone BC, Giebisch G, Gullans SR. Differential actions of cisplatin on renal proximal tubule and inner medullary collecting duct cells. J Pharmacol Exp Ther 1993;265: Kharbangar A, Khynriam D, Prasad SB. Effect of cisplatin on mitochondrial protein, glutathione, and succinate dehydrogenase in Dalton lymphoma-bearing mice. Cell Biol Toxicol 2000;16: Khynriam D, Prasad SB. Changes in glutathione- 130

8 related enzymes in tumor-bearing mice after cisplatin treatment. Cell Biol Toxicol 2002;18: Farber JL, Gerson RJ. Mechanisms of cell injury with hepatotoxic chemicals. Pharmacol Rev 1984;36(2 Suppl):71S-75S. 34. el-shazly MO, Afify MM, el-dieb MK. Histopathological study into side-effect toxicity of some drugs used in treatment of cancer. Arch Exp Veterinarmed 1989;43: Guinee DG Jr, van Zee B, Houghton DC. Clinically silent progressive renal tubulointerstitial disease during cisplatin chemotherapy. Cancer 1993;71: Marin JJ, Herrera MC, Palomero MF, Macias RI, Monte MJ, El-Mir MY, et al. Rat liver transport and biotransformation of a cytostatic complex of bischolylglycinate and platinum (II). J Hepatol 1998;28: Kramer W, Wess G, Schubert G, Bickel M, Girbig F, Gutjahr U, et al. Liver-specific drug targeting by coupling to bile acids. J Biol Chem 1992;267: Bengochea L, Ghanem C, Perazzo JC, Ghisolfi C, Marabotto L, Acevedo C, et al. Drug glucuronidation and hepatic lipid microsomal membrane profile in cholestatic rats followed paracetamol intoxication. Pharmacol Res 1999;40: Blasiak J, Kowalik J. Protective action of vitamin C against DNA damage induced by selenium-cisplatin conjugate. Acta Biochim Pol 2001;48:

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her VİTAMİN BİYOKİMYASI D VİTAMİNİ BU BÖLÜMDE ANLATILACAK KONULAR: Tarihsel Bakış D vitamininin kimyasal ve biyolojik fonksiyonları Besin kaynakları Hazırlayan: V. Murat BOSTANCI Toksisite 1 2 TARİHSEL BAKI

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ 05-06 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 0: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ Ders Kurulu Başkanı: / Başkan Yardımcıları: / Histoloji Embriyoloji Yrd. Doç. Dr. Bahadır Murat Demirel / Üyeler: / Tıbbi / Dersin AKTS

Detaylı

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON

Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE YÖNELİK BİR FORMÜLASYON 1 Tarifname BCL2 BASKILAMA İŞLEVİYLE ANTİ-KARSİNOJENİK ETKİ GÖSTERMEYE Teknik Alan YÖNELİK BİR FORMÜLASYON Buluş, bcl2 baskılama işleviyle anti-karsinojenik etki göstermeye yönelik oluşturulmuş bir formülasyon

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALESİ /RESEARCH ARTICLE

ARAŞTIRMA MAKALESİ /RESEARCH ARTICLE ANADOLU ÜNİVERSİTESİ BİLİM VE TEKNOLOJİ DERGİSİ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY Cilt/Vol.:10-Sayı/No: 1 : 229-238 (2009) ARAŞTIRMA MAKALESİ /RESEARCH ARTICLE DOKSORUBİSİN NEDENLİ SIÇAN

Detaylı

BOYAR MADDELERDE AKTİF KARBONUN ADSORPLANMA ÖZELLİĞİNE HİDROJEN PEROKSİTİN ETKİSİ

BOYAR MADDELERDE AKTİF KARBONUN ADSORPLANMA ÖZELLİĞİNE HİDROJEN PEROKSİTİN ETKİSİ TÜBİTAK BİDEB KİMYA LİSANS ÖĞRENCİLERİ KİMYAGERLİK, KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BİYOMÜHENDİSLİK ARAŞTIRMA PROJESİ KİMYA 3 (Çalıştay 2012) KİMYA PROJE RAPORU GRUP AKTİF PROJE ADI BOYAR MADDELERDE

Detaylı

Ratlarda Sisplatin İle İndüklenmiş Karaciğer Hasarına Karşı Ginkgo Biloba ve E Vitamininin Koruyucu Etkileri

Ratlarda Sisplatin İle İndüklenmiş Karaciğer Hasarına Karşı Ginkgo Biloba ve E Vitamininin Koruyucu Etkileri Kocatepe Tıp Dergisi The Medical Journal of Kocatepe 8: 35-40 / Mayıs 2007 Afyon Kocatepe Üniversitesi Ratlarda Sisplatin İle İndüklenmiş Karaciğer Hasarına Karşı Ginkgo Biloba ve E Vitamininin Koruyucu

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

Serbest radikal. yörüngelerinde) eşleşmemiş tek. gösteren, nötr ya da iyonize tüm atom veya moleküllere denir.

Serbest radikal. yörüngelerinde) eşleşmemiş tek. gösteren, nötr ya da iyonize tüm atom veya moleküllere denir. Superoxide Dismutase Hazırlayanlar: Funda İLHAN (050559017) Ebru KORKMAZ (050559021) Mehtap BİRKAN (050559008) Nihan BAŞARAN (050559007) Prof. Dr. Figen ERKOÇ Gazi Eğitim Fakültesi GAZİ İ ÜNİVERSİTESİİ

Detaylı

AKADEMİK PERSONEL CV FOTOĞRAF: 1. ADI: Güldal 2. SOYADI: Mehmetçik 3. DOĞUM YERİ: KKTC 4. DOĞUM TARİHİ(GG.AA.YYYY): 05.05.1962 5. İLETİŞİM BİLGİLERİ:

AKADEMİK PERSONEL CV FOTOĞRAF: 1. ADI: Güldal 2. SOYADI: Mehmetçik 3. DOĞUM YERİ: KKTC 4. DOĞUM TARİHİ(GG.AA.YYYY): 05.05.1962 5. İLETİŞİM BİLGİLERİ: FOTOĞRAF: 1. ADI: Güldal 2. SOYADI: Mehmetçik 3. DOĞUM YERİ: KKTC 4. DOĞUM TARİHİ(GG.AA.YYYY): 05.05.1962 5. İLETİŞİM BİLGİLERİ: 5.1. BÖLÜM: Eczacılık Fakültesi, Biyokimya Anabilim Dalı Başkanlığı 5.2.

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

1.YARIYIL, DERS KURULU II: TEMEL TIP BİLİMLERİNE GİRİŞ II

1.YARIYIL, DERS KURULU II: TEMEL TIP BİLİMLERİNE GİRİŞ II .YARIYIL, DERS KURULU II: TEMEL TIP BİLİMLERİNE GİRİŞ II GÜNLER SAATLER 09-0 0- - -3 3-4 4-5 5-6 6-7 6 KASIM BİYOFİZİK BİYOFİZİK TIB.BİY.VE GEN. TIB.BİY.VE GEN. MES.İNG. SEÇMELİ DERS SEÇMELİ DERS 7 KASIM

Detaylı

ARAŞTIRMA RAPORU. Rapor No: 2012.03.08.XX.XX.XX. : Prof. Dr. Rıza Gürbüz Tel: 0.312.210 59 33 e-posta: gurbuz@metu.edu.tr

ARAŞTIRMA RAPORU. Rapor No: 2012.03.08.XX.XX.XX. : Prof. Dr. Rıza Gürbüz Tel: 0.312.210 59 33 e-posta: gurbuz@metu.edu.tr ARAŞTIRMA RAPORU (Kod No: 2012.03.08.XX.XX.XX) Raporu İsteyen : Raporu Hazırlayanlar: Prof. Dr. Bilgehan Ögel Tel: 0.312.210 41 24 e-posta: bogel@metu.edu.tr : Prof. Dr. Rıza Gürbüz Tel: 0.312.210 59 33

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları Doç. Dr. Ahmet Özaydın Nükleus (çekirdek) ökaryotlar ile prokaryotları ayıran temel özelliktir. Çekirdek hem genetik bilginin deposu hem de kontrol merkezidir.

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

Ratlarda Sisplatin İle İndüklenmiş Böbrek Hasarına Karşı Melatonin ve Gingko Bilobanın Koruyucu Etkileri

Ratlarda Sisplatin İle İndüklenmiş Böbrek Hasarına Karşı Melatonin ve Gingko Bilobanın Koruyucu Etkileri Kocatepe Tıp Dergisi The Medical Journal of Kocatepe 8: 29-34 / Mayıs 2007 Afyon Kocatepe Üniversitesi Ratlarda Sisplatin İle İndüklenmiş Böbrek Hasarına Karşı Melatonin ve Gingko Bilobanın Koruyucu Etkileri

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul

KISA ÜRÜN BİLGİSİ. 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI MEDOTİLİN 1000 mg/4ml İ.M./İ.V. enjeksiyonluk çözelti içeren ampul 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİM Etkin Madde: Her bir ampul 1000 mg Kolin alfoskerat a

Detaylı

Histoloji ve Embriyolojiye Giriş. Histolojiye Giriş

Histoloji ve Embriyolojiye Giriş. Histolojiye Giriş Histoloji ve Embriyolojiye Giriş Prof.Dr.Yusuf NERGİZ Histolojiye Giriş Sunum Planı Histolojinin Tanımı,Amacı Histolojinin Tıptaki Önemi,Diğer Bilim Dallarıyla ilişkisi İnsan Vücudunun Organizasyonu Hücreler

Detaylı

Mardin Piyasasında Tüketime Sunulan Bulgurların Bazı Fiziksel Özelliklerinin Türk Standartlarına Uygunluklarının İstatistikî Kontrolü

Mardin Piyasasında Tüketime Sunulan Bulgurların Bazı Fiziksel Özelliklerinin Türk Standartlarına Uygunluklarının İstatistikî Kontrolü Mardin Piyasasında Tüketime Sunulan Bulgurların Bazı Fiziksel Özelliklerinin Türk Standartlarına Uygunluklarının İstatistikî Kontrolü - doi: 10.17932/ IAU.IAUD.m.13091352.2015.7/26.15-21 Şerzan ASLAN 1

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7 İÇİNDEKİLER 1 Projenin Amacı... 1 2 Giriş... 1 3 Yöntem... 1 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6 5 Kaynakça... 7 FARKLI ORTAMLARDA HANGİ RENK IŞIĞIN DAHA FAZLA SOĞURULDUĞUNUN ARAŞTIRILMASI Projenin Amacı : Atmosfer

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz

Kendimiz Yapal m. Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Kendimiz Yapal m Yavuz Erol* 16 Sütunlu Kayan Yaz Bu yaz da 8 sat r, 16 sütundan oluflan LED li kayan yaz projesi anlat l yor. Projenin en önemli özelli i gerek donan m gerekse yaz l m olarak basit olmas.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

3- Kayan Filament Teorisi

3- Kayan Filament Teorisi 3- Kayan Filament Teorisi Madde 1. Giriş Bir kas hücresi kasıldığı zaman, ince filamentler kalınların üzerinden kayar ve sarkomer kısalır. Madde 2. Amaçlar İnce ve kalın filamentlerin moleküler yapı ve

Detaylı

K MYA 8 ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER

K MYA 8 ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER ÜN TE III KARBON H DRATLAR 3. 1. GENEL YAPILARI VE ADLANDIRILMALARI 3. 2. MONOSAKKAR TLER 3. 3. D SAKKAR TLER 31 BU ÜN TEN N AMAÇLARI Bu üniteyi çal flt n zda; Karbon hidratlar n genel yap lar n, adland

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM)

BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) BUĞDAY RUŞEYMİ (WHEAT GERM) Buğday rüşeymi buğday başağının alt kısmında bulunan embriyodur. Buğdayın 1 tonundan sadece 1 kilogram rüşeym elde edilebilmektedir. Rüşeym özel yöntemlerle elde edilmediği

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle

B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle B anka ve sigorta flirketlerinin yapm fl olduklar ifllemlerin özelli i itibariyle bu ifllemlerin üzerinden al nan dolayl vergiler farkl l k arz etmektedir. 13.07.1956 tarih 6802 say l Gider Vergileri Kanunu

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi

Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi Türk Onkoloji Dergisi 9;24(1):15- Farkl protokollerdeki durdurma gücü oranlar n n %DD e risine etkisi The effect of stopping power ratios of different protocols on %DD curve Hilal ACAR 1 1 stanbul Üniversitesi

Detaylı

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU 26-27.01.2007 stanbul Üniversitesi Merkez Bina Doktora Salonu stanbul Barosu stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi STANBUL BAROSU

Detaylı

Distribution of Oral Ascorbic Acid in Leucocyte and Plasma Related to Smoking

Distribution of Oral Ascorbic Acid in Leucocyte and Plasma Related to Smoking Ankara Ecz. Fak. Der. J. Fac. Pharm. Ankara 16, 31 (1986) 16, 31 (1986) Oral Askorbik Asidin Sigara Kullanımına Bağlı Olarak Lökosit ve Plazmadaki Dağılımı Distribution of Oral Ascorbic Acid in Leucocyte

Detaylı

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm)

Tablo 3.3. TAKV YES Z KANAL SAC KALINLIKLARI (mm) 3. KANAL KONSTRÜKS YONU Türk Standart ve fiartnamelerinde kanal konstrüksiyonu üzerinde fazla durulmam flt r. Bay nd rl k Bakanl fiartnamesine göre, bas nç s - n fland rmas na ve takviye durumuna bak lmaks

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş

Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Radyasyon Koliti Oluşturulmuş Sıçanlarda Ghrelinin Barsak Anastomozu Üzerine Etkisi Dr. Ebubekir Gündeş Kartal Koşuyolu Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Cerrahisi Kliniği Giriş

Detaylı

Proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler

Proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler. Fonksiyonlarına göre proteinler Proteinler Canlılarda miktar olarak en çok bulunan biyomoleküllerdir. Amino asit birimlerinden oluşurlar Yapısal ve işlevsel olabilirler Genlerle aktarılan kalıtsal bilginin ortaya çıktığı moleküllerdir.

Detaylı

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ

YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ YENİ ÇALIŞMALAR IŞIĞINDA PROFİLAKSİ Dr Nur Kır İstanbul Tıp Fakültesi 1. RETİNA GÜNLERİ İSTANBUL 2013 AREDS I Çalışması (2001) Amaç: Farklı evrelerdeki YBMD hastalarında yüksek doz antioksidan ve minerallerin

Detaylı

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

SÜT HUMMASI HİPOKALSEMİ-MİKS YETMEZLİK

SÜT HUMMASI HİPOKALSEMİ-MİKS YETMEZLİK SÜT HUMMASI Hastalık, dana humması, parezis puerperalis ya da hipokalsemi olarak da adlandırılır. Süt verimi yüksek olan ineklerde ortaya çıkan ve parezis ile karekterize bir hastalıktır. Üzerinde yıllardan

Detaylı

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ CEMRE URAL 1, ZAHİDE ÇAVDAR 1, ASLI ÇELİK 2, ŞEVKİ ARSLAN 3, GÜLSÜM TERZİOĞLU 3, SEDA ÖZBAL 5, BEKİR

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLARI YARDIMIYLA ŞEV DURAYLILIK ANALİZLERİ * Software Aided Slope Stability Analysis*

BİLGİSAYAR PROGRAMLARI YARDIMIYLA ŞEV DURAYLILIK ANALİZLERİ * Software Aided Slope Stability Analysis* BİLGİSAYAR PROGRAMLARI YARDIMIYLA ŞEV DURAYLILIK ANALİZLERİ * Software Aided Slope Stability Analysis* Mustafa Özgür KESKİN Maden Mühendisliği Anabilim Dalı Ahmet M. KILIÇ Maden Mühendisliği Anabilim Dalı

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

FİBRİNOJEN DEPO HASTALIĞI. Yrd.Doç.Dr. Güldal YILMAZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı Ankara

FİBRİNOJEN DEPO HASTALIĞI. Yrd.Doç.Dr. Güldal YILMAZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı Ankara FİBRİNOJEN DEPO HASTALIĞI Yrd.Doç.Dr. Güldal YILMAZ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Patoloji Anabilim Dalı Ankara H. K., 5 yaşında, Kız çocuğu Şikayet: Karında şişlik Özgeçmiş: 8 aylıkken karında

Detaylı

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U

BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U BELGES Z MAL BULUNDURULMASI VEYA H ZMET SATIN ALINMASI NEDEN YLE KDV SORUMLULU U Cengiz SAZAK* 1.G R fi Bilindi i üzere Katma De er Vergisi harcamalar üzerinden al n r ve nihai yüklenicisi, (di er bir

Detaylı

İçindekiler Şekiller Listesi

İçindekiler Şekiller Listesi 1 İçindekiler 1.GĠRĠġ 3 2. Mekânsal Sentez ve Analiz ÇalıĢmaları... 4 3. Konsept....5 4. Stratejiler.....6 5.1/1000 Koruma Amaçlı Ġmar Planı.....7 6.1/500 Vaziyet Planı Sokak Tasarımı....7 7.1/200 Özel

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ i AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ TRAKTÖR AKS MİLİNİN YORULMA ANALİZİ MUSTAFA PERÇİN 120712010 YALÇIN DEMİRER 120712021 DANIŞMAN PROF. DR. SÜLEYMAN TAŞGETİREN Afyon

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ PUREZONE CİHAZI TEST RAPORU

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ PUREZONE CİHAZI TEST RAPORU HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ PUREZONE CİHAZI TEST RAPORU Prof.Dr. Gülen GÜLLÜ Hacettepe Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü 06800 Beytepe Ankara OCAK 2010 Amaç: Bu çalışmada, Shenzhen

Detaylı

Kadmiyuma baðlý karaciðer hasarýnda taurin, melatonin ve asetilsisteinin nitrik oksit, lipid peroksidasyonu ve bazý antioksidanlar üzerindeki etkileri

Kadmiyuma baðlý karaciðer hasarýnda taurin, melatonin ve asetilsisteinin nitrik oksit, lipid peroksidasyonu ve bazý antioksidanlar üzerindeki etkileri ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kadmiyuma baðlý karaciðer hasarýnda taurin, melatonin ve asetilsisteinin nitrik oksit, lipid peroksidasyonu ve bazý antioksidanlar üzerindeki etkileri The effects of taurine,

Detaylı

Kiwano (cucumis metuliferus) bitkisindeki peroksidaz enzimleri üzerine amino asit etkisinin incelenmesi

Kiwano (cucumis metuliferus) bitkisindeki peroksidaz enzimleri üzerine amino asit etkisinin incelenmesi SAÜ. Fen Bil. Der. 18. Cilt, 2. Sayı, s. 105-109, 2014 SAU J. Sci. Vol 18, No 2, p. 105-109, 2014 Kiwano (cucumis metuliferus) bitkisindeki peroksidaz enzimleri üzerine amino etkisinin incelenmesi Zeynep

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi. Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi. Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI Yrd.Doç.Dr. Kemal ÜÇÜNCÜ Orman Endüstri Makinaları ve İşletme Anabilim Dalı 1. Proje Konusunun

Detaylı

Geleceğe Açılan Teknolojik Kapı, TAGEM

Geleceğe Açılan Teknolojik Kapı, TAGEM HAKKIMIZDA Kuruluşu 1997 yılına dayanan ABS SU ARITMA TEKNOLOJİLERİ ve 2001 yılında Almanya nın Berlin şehrinde kurulan TEMKAR WASSER BEHANDLUNG GmbH firmalarının teknolojik güç birliği ile TEKNOLOJİ ARAŞTIRMA

Detaylı

T.C. BİLECİK İL GENEL MECLİSİ Araştırma ve Geliştirme Komisyonu

T.C. BİLECİK İL GENEL MECLİSİ Araştırma ve Geliştirme Komisyonu Rapor No:01 Rapor Tarihi: 10.03.2011 muz İl Genel Meclisimizin 01.03.2011 tarih ve 2011/33 sayılı kararı doğrultusunda 08-09-10 Mart 2011 tarihlerinde toplanmıştır. İdaremiz araç parkında bulunan makine

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERDE AĞIR METAL SAFSIZLIKLARINA İLİŞKİN KILAVUZ

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERDE AĞIR METAL SAFSIZLIKLARINA İLİŞKİN KILAVUZ TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERDE AĞIR METAL SAFSIZLIKLARINA İLİŞKİN KILAVUZ Amaç MADDE 1- (1) Bu Kılavuz, kozmetik ürünlerde bulunması muhtemel ağır metal safsızlıklarına ve bu safsızlıkların

Detaylı

PROJE ADI DOĞAL ÇEVRECĠ SEBZE-MEYVE KURUTMA SĠSTEMĠ. PROJE EKĠBĠ Süleyman SÖNMEZ Ercan AKÇAY Serkan DOĞAN. PROJE DANIġMANLARI

PROJE ADI DOĞAL ÇEVRECĠ SEBZE-MEYVE KURUTMA SĠSTEMĠ. PROJE EKĠBĠ Süleyman SÖNMEZ Ercan AKÇAY Serkan DOĞAN. PROJE DANIġMANLARI TÜBĠTAK-BĠDEB LĠSE ÖĞRETMENLERĠ (FĠZĠK, KĠMYA, BĠYOLOJĠ VE MATEMATĠK) PROJE DANIġMANLIĞI EĞĠTĠMĠ ÇALIġTAYLARI LĠSE-1 (ÇALIġTAY 2011) FĠZĠK GRUP SES-2011 PROJE ADI DOĞAL ÇEVRECĠ SEBZE-MEYVE KURUTMA SĠSTEMĠ

Detaylı

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER

CO RAFYA. TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER CO RAFYA TÜRK YE DE YERfiEK LLER VE ETK LER ÖRNEK 1 : 1990 nüfus say m na göre nüfus yo unluklar Türkiye ortalamas n n alt nda olan afla daki illerin hangisinde, nüfus yo unlu unun azl yüzey flekillerinin

Detaylı

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV

KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV KAFKAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 DERS YILI 4. KOMİTE: HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV (5 Hafta) (04 Ocak-26 Şubat) DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Biyokimya 36 10 46 Tıbbi Genetik 18 10

Detaylı

SIÇAN TİROİD BEZİNDE KADMİYUM HASARINA KARŞI C VİTAMİNİ, E VİTAMİNİ VE SELENYUMUN KOMBİNE KULLANIMININ ETKİLERİ*

SIÇAN TİROİD BEZİNDE KADMİYUM HASARINA KARŞI C VİTAMİNİ, E VİTAMİNİ VE SELENYUMUN KOMBİNE KULLANIMININ ETKİLERİ* 174 SIÇAN TİROİD BEZİNDE KADMİYUM HASARINA KARŞI C VİTAMİNİ, E VİTAMİNİ VE SELENYUMUN KOMBİNE KULLANIMININ ETKİLERİ* Ömür KARABULUT-BULAN, Meral KOYUTÜRK, Şehnaz BOLKENT, Refiye YANARDAĞ, Ayşe TABAKOĞLU-OĞUZ

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR Teknik Alan FORMÜLASYON Buluş, madde bağımlılığının tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

Döküm. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Döküm. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Döküm Prof. Dr. Akgün ALSARAN Döküm Döküm, sıvı haldeki akıcı olan malzemelerin, üretilmek istenen parçanın biçiminde bir boşluğa sahip olan kalıplara dökülerek katılaştırıldığı bir üretim yöntemidir.

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Anahtar kelimeler: Mitokondriyal dinamik, mitofaji, mitokondriyal homeostaz

Anahtar kelimeler: Mitokondriyal dinamik, mitofaji, mitokondriyal homeostaz Denge İçin Savaş Deniz Eda Orhan, Ender Ergüder, Canberk Usta, Ozan Saraçoğlu, Halit Övgehan Aydoğan Danışman: Prof. Dr. F. Belgin Ataç Özet: Hücrenin enerji santrali olarak tanımlanan; dış zar, iç zar,

Detaylı

SEYAHAT PERFORMANSI MENZİL

SEYAHAT PERFORMANSI MENZİL SEYAHAT PERFORMANSI MENZİL Uçakların ne kadar paralı yükü, hangi mesafeye taşıyabildikleri ve bu esnada ne kadar yakıt harcadıkları en önemli performans göstergelerinden biridir. Bir uçağın kalkış noktasından,

Detaylı

LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi

LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi Bir etkinliğin sonucunda elde edilen çıktıyı nicel ve/veya nitel olarak belirleyen bir kavramdır.

Detaylı

Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi

Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi İhsan Ateş 1, Nihal Özkayar 2,Bayram İnan 1, F. Meriç Yılmaz 3, Canan Topçuoğlu 3, Özcan Erel 4, Fatih Dede 2, Nisbet Yılmaz 1 1 Ankara Numune

Detaylı

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ

UÜ-SK ORGAN VE DOKU NAKLİ PROSEDÜRÜ Rev. No : 01 Rev.Tarihi : 13 Haziran 2012 1/ 1. Amaç: UÜ-SK da organ ve doku nakli hizmetlerinden yararlanacak hastaların ve/veya canlı vericilerinin başvuru kriterlerinin ve organ bekleme listelerine

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi GATA 1989 Y. Lisans Tıp Fakültesi GATA 1989 Doktora Fizyoloji Hacettepe Üniversitesi 1997

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi GATA 1989 Y. Lisans Tıp Fakültesi GATA 1989 Doktora Fizyoloji Hacettepe Üniversitesi 1997 1. Adı Soyadı: Ahmet TOMUR 2. Doğum Tarihi: 1967 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Fakültesi GATA 1989 Y. Lisans Tıp Fakültesi GATA 1989 Doktora

Detaylı

VİTAMİN E VE SELENYUM'UN DİETİL NİKROZAMİN HEPATO TOKSİSİTESİNE KARŞI ETKİLERİ. Deniz ERBAŞ* Afitap ANIL** Şebnem KÖSEBALABAN*** GİRİŞ

VİTAMİN E VE SELENYUM'UN DİETİL NİKROZAMİN HEPATO TOKSİSİTESİNE KARŞI ETKİLERİ. Deniz ERBAŞ* Afitap ANIL** Şebnem KÖSEBALABAN*** GİRİŞ G.Ü. Dişhek. Pak. Der. Cilt VI, Sayı 1, Sayfa 9-14, 1989 VİTAMİN E VE SELENYUM'UN DİETİL NİKROZAMİN HEPATO TOKSİSİTESİNE KARŞI ETKİLERİ Deniz ERBAŞ* Afitap ANIL** Şebnem KÖSEBALABAN*** GİRİŞ Gama Glutamil

Detaylı

ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA

ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA ÇINAR KOLEJ Ö RENC LER Ç N RENKL B R DÜNYA B üyükçekmece deki yeni kampüsünü e itim ve ö retime açan, anas n f, ilkö retim, anadolu ve fen liselerini içeren Ç nar Koleji 32 bin metrekarelik alana kurulu

Detaylı

Histolojik inceleme teknikleri Hemşirelik Agnes.A. A- Omon

Histolojik inceleme teknikleri Hemşirelik Agnes.A. A- Omon Histolojik inceleme teknikleri Hemşirelik Agnes.A. A- Omon Ders İçeriği Histolojinin ve Embriyolojinin tanımı ve amacı. Histolojinin kullanımı ve uygulamaları. histolojinin uygulandığı bazı teknikler Dokuların

Detaylı

Prof.Dr.Ahmet ÖZKAĞNICI Prof.Dr. Saim AÇIKGÖZOĞLU Prof.Dr. V.Meltem ENERGİN Prof.Dr. Mehmet KOÇ Doç.Dr. Mehmet ÖZDEMİR

Prof.Dr.Ahmet ÖZKAĞNICI Prof.Dr. Saim AÇIKGÖZOĞLU Prof.Dr. V.Meltem ENERGİN Prof.Dr. Mehmet KOÇ Doç.Dr. Mehmet ÖZDEMİR DÖNEM I T.C. KONYA N.E. ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 DERS YILI B GRUBU I. DERS KURULU (7 HAFTA) (HÜCRE BİLİMLERİ) (29 EYLÜL- 14 KASIM 2014) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR BAŞKOORDİNATÖR YARD. DÖNEM

Detaylı

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI PVD Kaplama Kaplama yöntemleri kaplama malzemesinin bulunduğu fiziksel durum göz önüne alındığında; katı halden yapılan kaplamalar, çözeltiden yapılan kaplamalar, sıvı ya

Detaylı

beslenmenin biyokimyasi

beslenmenin biyokimyasi Bilimin MUM IŞIĞINDA YEMEK beslenmenin biyokimyasi Prof. Dr. FİGEN GÜRDÖL İstanbul Tıp Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı Öğretim Üyesi NOBEL TIP KİTABEVLERİ 2014 Nobel Tıp Kitabevleri Tic. Ltd. Şti. BİLİMİN

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr

www.boren.com.tr / info@boren.com.tr www.boren.com.tr / info@boren.com.tr YAŞAM da BOR BOR/B; Yeryüzünde bileşikler halinde, toprak, kaya ve suda az miktarlarda fakat yaygın olarak bulunan bir elementtir. Yer kabuğunda 10-20 ppm, deniz ve

Detaylı

Agarose ve Akrilamid Jellerde Nükleik asitlerin Gözlenmesi

Agarose ve Akrilamid Jellerde Nükleik asitlerin Gözlenmesi Agarose ve Akrilamid Jellerde Nükleik asitlerin Gözlenmesi Elektroforez, Moleküler Biyoloji ve Biyokimya deneylerinde sıklıkla kullanılan, makro molekülleri ayrıştırmamızı ve bazı durumlarda saflaştırmamızı

Detaylı

Çekirdek 4 bölümden oluşur Çekirdek zarı: karyolemma Kromatin: Chromatin Çekirdekcik: Nucleolus Çekirdek sıvısı: karyolymph

Çekirdek 4 bölümden oluşur Çekirdek zarı: karyolemma Kromatin: Chromatin Çekirdekcik: Nucleolus Çekirdek sıvısı: karyolymph NUKLEUS Bir hücrenin tüm yapılarının ve etkinliklerinin kodlandığı kromozomu Ayrıca, DNA sını dublike edecek ve 3 tip RNA yı ribozomal (rrna), haberci (mrna) ve transfer (trna)-sentezleyecek ve işleyecek

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel)

N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) N-3 Diz Sabitleyici (Posterior Sheel) Laminasyon tekni i ile kaplanm fl 1 cm lik özel süngerli kumafltan yap lan dizli in sa ve sol yanlar nda 1'er adet arkada ise 3 adet cep içine yerlefltirilmifl sert

Detaylı

DÖNEM I HAFTALIK DERS PROGRAMI

DÖNEM I HAFTALIK DERS PROGRAMI TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I HAFTALIK DERS PROGRAMI DÖNEM I. DERS KURULU Eylül Kasım 0 Dekan : Dönem Koordinatörü : Ders Kurulu Başkanı : Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ Doç.Dr. Doç.Dr. KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK

Detaylı