Onur ve Adalet için: Türkiye de UPS İşçilerinin ve TÜMTİS in Mücadelesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Onur ve Adalet için: Türkiye de UPS İşçilerinin ve TÜMTİS in Mücadelesi"

Transkript

1 1 Eylül 2010 tarihinde TÜMTİS ten, Türk-İş konfederasyonundan ve bağlı sendikalardan yöneticiler Zeytinburnu/İstanbul daki UPS Merkez Bürosu na bir yürüyüş düzenlediler. Onur ve Adalet için: Türkiye de UPS İşçilerinin ve TÜMTİS in Mücadelesi

2 TEŞEKKÜRLER Bu Raporda: Yönetici Özeti 4 UPS işçileri, henüz tamamlanmamış bir tarih yazıyorlar. Onlar bu rapora, araştırmacılara vermeyi kabul ettikleri röportajlardan fazlasını kattılar. UPS işçilerinin ve ailelerinin onur ve örgütlenme özgürlüğü uğruna mücadelesi, yazarlar için ilham kaynağı oldu. İşçilerin keskin gözlemleri, çevrelerini anlamaya ve değiştirmeye adanmış sözleri ve direnişe olan ateşli inançları; belirgin bir sendikal kültürü yeşertiyor. Bu raporun, Türkiye işçi hareketinin geleceği açısından böyle bir kültürü kurumsallaştıracak yasa ve düzenlemelerin yürürlüğe girmesi yönünde bir ivme vazifesi görmesini umuyoruz. İstanbul ve İzmir de bulunan 3 UPS transfer merkezindeki grev hattında direnişe güç ve bağlılıkla önderlik eden Çayan Dursun, Ali Rıza Atik ve Şükrü Günsili, bilgilere ve işçilere ulaşılmasına olanak sağlamışlardır. TÜMTİS avukatı Fevzi Saygılı UPS uyuşmazlığıyla ilgili yasalar ve davalar için kusursuz veri sağlamıştır. En son ama en az değil, destekleri için tüm TÜMTİS yöneticilerine; Seyfi Erez, Muharrem Yıldırım, Gürel Yılmaz a ve özellikle UPS işçilerinin hakkını alması için ulusal ve uluslararası alanda gece gündüz çalışan Genel Başkan Kenan Öztürk e teşekkür ederiz. Fotoğraflar UPS işçileri, bu raporun yazarları ve fotoğrafçı Faruk Hacıhafızoğlu tarafından çekilmiştir. Uluslararası İnsan Hakları ve Türkiye de UPS İşçileri 6 Uluslararası iṅsan hakları hukuku Türkiye de i şçi haklarını düzenleyen yasal çerçeve UPS ve insan hakları İşçilerin Sesi 11 UPS de çalışma koşulları TÜMTİS e üye oluş İşten atmalar ve tehditler İşçilere karşı suç duyuruları Bulgular 22 UPS İşçileri ve örgütlenme özgürlüğünün inkârı UPS de yasadışı taşeronlaşma TÜMTİS örgütlenmesini rayından çıkarmak için suç duyurularının kullanılması Recommendations 26

3 Yönetici Özeti Türkiye, anayasası, Uluslararası Çalışma Örgütü temel çalışma standartlarını, Avrupa Sosyal Şartı ve diğer uluslararası anlaşmaları kabulü ile örgütlenme özgürlüğünü ve toplu görüşme hakkını tanımaktadır. Bununla birlikte Türk İş Hukuku nun bazı hükümleri uluslararası normlarla açıkça çelişmekte ve sendikal örgütlenmenin ve toplu görüşme hakkının önünde engel oluşturmaktadır. İş hukuku yaptırımları, bilhassa özel sektör işverenlerini kanunsuz davranışlarından caydırmakta muntazaman başarısız olmaktadır. Yasa uygulandığında bile, zayıflatan gecikmeler ve etkisiz hukuki çözümler süre giden ihlalleri cesaretlendirmektedir. Neredeyse yasal dokunulmazlığa varan bir kültür Türk İş Hukuku pratiğini ve icrasını şekillendirmektedir. Türkiye Motorlu Taşıt İşçileri Sendikası (TÜM- TİS), Türkiye de United Parcel Services de (UPS) örgütlenmeye bir yıl önce başladı. UPS, örgütlenme özgürlüğü konusundaki kesin taahhüdüne rağmen Türkiye deki saldırgan, sendika karşıtı ortamdan yararlandı. Türkiye de şu sıralar UPS gibi işverenler, yasadışı olarak işten çıkarılmış işçilere geri ödeme yapmayı ya da idari cezalar gibi yaptırımları iş yapmanın rutin maliyeti olarak görmekteler. Sendika liderlerini bertaraf etmenin ve örgütlenme çabalarını baltalamanın bu maliyete katlanmaya değdiğine inanmaktalar. 6 Haziran 2010 da, ilk uluslararası delegasyon Mahmutbey direniş çadırını ziyaret etti. UPS, TÜMTİS in örgütlenme çabalarını Nisan 2010 da fark etti. O zamandan beri 162 işçi hiç şüphesiz sendikaya üye oldukları için işten çıkarıldı. Bu 162 işçi UPS işyerlerinde grev hatları kurdu ve işe iadelerini talep ettiler. UPS bu durumu henüz düzeltmedi ve atılan işçilerin aileleri üzerindeki etkinin yıkıcı olduğu açık. Bu rapor UPS işçilerinin tehditkâr bir ortamda kendilerini savunmakta ve hayatlarını iyileştirmekte gösterdikleri direncin ve gücün hikâyesini dile getirmektedir. TÜMTİS in işçilere toplu iş sözleşmeleri aracılığıyla ve üyelerine ve ailelerine gayrı resmi olarak sağladığı kazanımlar; sendikanın, Türkiye nin bugünkü sosyal karmaşalarına nasıl tepki verdiğini göstermektedir, bir sendikanın işçilerin hayatında ve kurtuluş mücadelesinde meydana getirebileceği anlamlı değişikliği göstermektedir. Bu rapor, Türkiye de sendikal hakların analizine, UPS nin insan hakları karşısında tutumuna, Türkiye deki UPS işçilerinin durumuna, onlar hakkında yürütülen soruşturma ve verilen hükümlere dayanarak aşağıdaki tavsiyelerde bulunmaktadır: UPS sendikaya üye olduğu için işten atılan 162 işçiyi derhal işe iade etmelidir. İzmir İş Mahkemeleri, doğrudan UPS tarafından istihdam edilen 2 işçinin iş akdinin feshinin geçersizliğine ve işe iadelerine karar vermiştir. UPS bu mahkeme kararlarına uymalıdır. UPS bu uyuşmazlığın mutabakata varmasında, taşeron işçilerin doğrudan UPS tarafından istihdam edilen işçilerle aynı haklara sahip olduğunu göz önünde bulundurmalıdır. UPS, Türk İş Hukuku na riayet etmek üzere taşeron firmalarla ilişkilerini düzene sokmalıdır. UPS işçilerin örgütlenme hakkını tanımalı ve TÜMTİS in, UPS nin Türkiye deki işyerlerine girmesine ve buralarda örgütlenmesine izin vermelidir. Şirket, işçilerin daha önce katlanmak zorlandıkları insan hakları ihlallerini önleyecek politikaları uygulamaya koymalıdır. UPS sendikanın tanınması kararlılığında ve toplu sözleşme yetkisinde sabote edici hiçbir gereksiz eylemin ve gecikmenin olmamasını sağlamalıdır; UPS işçileri sendikayı Türkiye deki temsilcileri olarak seçtiklerinden ötürü, UPS iyi niyetle ve samimiyetle sendikayı tanımalı ve onunla masaya oturmalıdır. Türkiye hükümeti UPS işçilerinin örgütlenme ve toplu görüşme haklarının korunmasını sağlamalı ve bu hakların ihlal edildiği yerlerde gerekli yaptırımları uygulamalıdır. Son olarak, sendikal örgütlenme faaliyeti ve işçilerin barışçıl protestoları suç değildir. Sendika liderlerine yönelik suç duyuruları temelsizdir. Mahkemelerin bu konudaki kararları bu gerçeği yansıtmalıdır. 4 Yönetici Özeti 5

4 Uluslararası İnsan Hakları ve Türkiye deki UPS İşçileri Türkiye de 24 milyondan fazla insan her sabah kalkar ve işe gider. Bu ülke orta gelirli, dinamik ve gelişmekte olan bir pazar ekonomisi olarak değerlendirildiği halde, işçilerin örgütlenme özgürlüğünü ve toplu sözleşme görüşmesi yapma hakkını korumaya gelince ciddi problemler vardır. Bazı bakımlardan Türkiye deki endüstriyel ilişkiler sistemi, işverenlerin bu temel insan haklarını ihlal etmesini meşrulaştırmaktadır. Sendikalar hâlâ zaman zaman suç örgütüymüş gibi muamele görmektedir. İşverenlerle pazarlık edebilmek için sendikalarda birleşmeye çalışan işçiler gözetlenmekte, sorguya çekilmekte, tehdit edilmekte, işten atılmakta, başka bölgelere gönderilmekte, ya da diğer şekillerde mağdur edilmektedir. Türkiye nin en büyük sendika konfederasyonu olan Türk-İş in raporuna göre, yılları arasında işçi sendikal nedenlerle işten atılmıştır 1. 1 Bu tarihten bu yana sayı artmıştır, ancak henüz herhangi bir kurum daha güncel rakamlar sağlamamaktadır. Bkz. index.dyn?wslt=cd5ee e90-a cfe24a1f1. Erişim tarihi: 24 Kasım Bir grup işçi bir anlığına dinleniyor. Bu fotoğraf Mahmutbey direniş çadırında, direnişin beşinci ayında çekildi. Türkiye de bugün, toplu sözleşmelere konu olan işçi sayısı en düşük düzeyde. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı sendikalarla ilgili resmi veri sunmaktadır, örneğin 2007 deki sendika oranını yüzde 58 olarak kestirmektedir. Ancak, bu ölçümler yanıltıcıdır, diğer ülkelerle karşılaştırılamaz ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından kabul edilmemektedir 2. Demokratik değişimi destekleyen, özgürlüğü izleyen, demokrasi ve insan haklarını savunan Amerika merkezli bir kurum olan Freedom House gibi bağımsız makamlar, Ağustos 2010 da Türkiye için pratikte, işçilerin sadece yüzde 3 ü toplu sözleşmelerden yararlanmaktadır diyordu 3.?????? Güçlü, bağımsız ve demokratik sendikalar, insan haklarına saygılı ülkeler için yaşamsal önem taşır. İnsan haklarının gelişmesi için, işçilerin hakları sağlanmalıdır. Türkiye deki UPS işçilerine dair bu araştırma, örgütlenme özgürlüğünün, işçiler onu kullanmaya çalıştığında ağır baskı altına alınan bir hak olduğunu ortaya koyuyor. Dahası, Türkiye hükümeti, işçileri korumakta ya da UPS deki gibi düşmanca bir tutumla karşılaştıklarında yeterince çabuk harekete geçmekte genellikle başarısız olmaktadır. Kimi zaman, Türkiye hükümeti işverenlerin sendikal çalışmalarını engellemeleri için kendi gücünü de kullanmaktadır 4. 2 Çelik, Aziz ve Lordoğlu, Kuvvet, Türkiye de Resmi Sendikalaşma İstatistiklerinin Sorunları Üstüne, Çalışma ve Toplum, Bu tür istatistiklerdeki yanıltıcılıklar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nın, çok sayıdaki kayıtdışı işçi, bildirilmemiş fesihler ya da bitimler, ya da mükerrer üyelik nedeniyle gerçeği yansıtmayan abartılı üyelik sayılarını göz önünde bulundurmamasından kaynaklanmaktadır. 3 Freedom House, The Global State of Workers Rights: Free Labor in a Hostile World, Ağustos Compa, Lance, Human Rights Watch, Unfair Advantage: Workers Freedom of Association in the United States under International Human Rights Standards, Ağustos TÜMTİS Başkanı Kenan Öztürk ve Genel Sekreter Gürel Yılmaz, Uluslararası Taşımacılık İşçileri Federasyonu (ITF) tarafından TÜMTİS üyesi UPS işçilerine destek amacıyla 15 Eylül de düzenlenen Küresel Eylem Günü nde Türk- İş Örgütlenme Sekreteri Cemil Bakındı ile birlikte. UPS gibi özel işletmeler hak ihlalinin başlıca temsilcileridir. UPS gibi şirketler savunmasız işçileri bir dizi hak ihlaline maruz bıraktığı zaman, uluslararası insan hakları yasası Türkiye hükümetini işçilerin korunmasından sorumlu kılmaktadır. Oysa Türkiye hükümetinin iş hukuku yaptırımları konusundaki çabaları yasa dışı muameleleri engellemekte sürekli olarak başarısız olmaktadır. Yasa uygulandığında bile, zayıflatıcı gecikmeler ve etkisiz çözümler ihlallerin devam etmesini cesaretlendirmektedir 5. UPS gibi işletmeler örgütlenme çabalarına karşı direnmeye niyetlenince, yasal işlemleri de senelerce sürüncemede bırakabilmektedirler. Şimdi Türkiye deki işletmeler sendikal faaliyet nedeniyle işten çıkarılan işçilere çalışma süresinin bedeli kadar tazminat ödemek gibi çözümleri düşünmektedir. Tazminat ödemeleri, hatta idari para cezaları UPS tarafından sendika liderlerini bertaraf etmek ve işçilerin örgütlenme çalışmalarını bozmak için ödemeye değer bedeller 5 Compa, Lance, Human Rights Watch, Unfair Advantage: Workers Freedom of Association in the United States under International Human Rights Standards, Ağustos olarak görülmektedir. Sonuç olarak, neredeyse yasal dokunulmazlığa varan bir kültür Türk İş Hukuku pratiğini ve icrasını şekillendirmektedir 6. Türk iş yasalarının bazı koşulları uluslararası normlarla açıkça çelişmekte, örgütlenme özgürlüklerini ve toplu sözleşme görüşmesi haklarını kullanan insanların önünde meşakkatli engeller yaratmaktadır. Yarı-zamanlı, geçici ya da taşeron işçilik son yıllarda hızla yaygınlaşmakta ve bugün iş gücünün neredeyse yarısı yüzde 44 ü kayıtdışı ya da kuralsız iş sözleşmeleri ile çalışmaktadır 7. Sonuç olarak, milyonlarca işçi yasal korumadan mahrum bırakılmıştır; örgütlenme ve görüşme haklarını kullanamamaktadırlar. Bu çalışma koşulları aynı zamanda işçilerin ve ailelerinin yeterli bir yaşam standardına ve sosyal güvenceye erişimlerini engellemektedir. 6 Age. 7 Yoksulluğu Azaltma ve Ekonomik Yönetim Birimi, Avrupa ve Orta Asya, Dünya Bankası. Türkiye, Ekonomik Memorandum, Kayıtdışılık: Nedenleri, Sonuçları, Politikalar, 2 Mart Uluslararası İnsan Hakları ve Türkiye deki UPS İşçileri 7

5 Uluslararası insan hakları hukuku Uluslararası hukukun, bütün işçilerin sahip olduğu bir dizi hakkı beyan eden kapsamlı bir bölümü mevcuttur. Bu rapor, UPS nin işçilere yönelik muamelesinin uluslararası ölçütleri yansıtan Türk iş yasalarını olduğu kadar bu uluslararası insan hakları ölçütlerini ihlal ettiğini göstermektedir. Türkiye deki makamların hakları korumadaki etkisiz yaptırımı, ihlallere çözüm bulmadaki başarısızlık nedeniyle ihlalleri daha da kötüleştirmektedir 8. Türkiye, tüm işçilere örgütlenme özgürlüğü, sendika kurma ve toplu sözleşme görüşmesi yapma hakkı veren Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi ni 1949 da imzaladığı halde, Türkiye deki sendikalar üye sayısının ve toplu sözleşme kapsayıcılığının azlığından muzdariptir. Örgütlenme hakkını koruyan İnsan Hakları ve ana Hürriyetlerin Korunmasına Dair Sözleşme de 1954 te imzalanmıştır 9. Türkiye 2006 da da gözden geçirilerek yeniden düzenlenmiş olan Avrupa Sosyal Sözleşmesi ne imza koymuştur 10. ILO işçi haklarını 187 ayrı sözleşme ile tanımlar. İşçilerin örgütlenme ve toplu sözleşme görüşmesi hakkına dair 98 sayılı ILO sözleşmesi diğer sözleşmelerin tümünün dayandığı bir zemindir. Türkiye bu sözleşmeyi 1952 de imzalamıştır ve bugüne dek 55 ayrı sözleşmeye daha imza atmıştır. Bu sözleşmeler arasında İşte Temel İlkeler ve Haklar ILO Deklarasyonu nun bir parçası olan çekirdek çalışma standartları nı oluşturan ve sekiz ILO sözleşmesi yer almaktadır 11. Ayrıca, Türkiye anayasası, imzacı olunan uluslararası antlaşmalardaki temel hak ve özgürlükleri, Türk yasaları ile çelişseler dahi korur. Türkiye anayasasının 90. maddesinde denilmektedir ki: Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır Age. 9 Bkz. html/005.htm. Erişim tarihi: 23 Kasım Türkiye yeniden düzenlenmiş Avrupa Sosyal Sözleşmesi ni 27 Eylül 2006 da iki temel maddesine çekince koyarak imzaladı: örgütlenme özgürlüğü ile ilgili olan 5. madde ve toplu sözleşme hakkına dair 6. madde. 11 Bkz. annualreview/ratificationstatus/lang--en/index.htm. Erişim tarihi: 23 Kasım Bkz. Erişim tarihi: 3 Aralık Ancak, Türkiye nin iş yasalarındaki çelişkili koşullar hâlâ yürürlüktedir. Bu rapor, sözü geçen koşulların işçilerin örgütlenme özgürlüğünü ve toplu sözleşme hakkını nasıl engellediklerini açıklamaktadır. Türkiye de işçi haklarını düzenleyen yasal çerçeve Türkiye de endüstriyel ilişkiler sistemi, 12 Eylül 1980 askeri darbesiyle ortaya çıkan kısıtlayıcı iş yasaları tarafından belirlenmiştir 13. Askeri rejim mevcut anayasayı 1982 de yapmıştır 14. Türkiye de işçi hakları anayasa tarafından desteklenmektedir; anayasa sendikalarda örgütlenme, toplu sözleşme, grev, sosyal güvence ve elverişli çalışma koşulları haklarını koruyan maddeler içermektedir 15. Türkiye de endüstriyel ilişkiler sisteminin esası farklı kanunlarla düzenlenen ikili bir yasal yapıya dayanmaktadır: birincisi kamu çalışanları ve memurların çalışmasını düzenler 16, ikincisi beyaz yakalı işçilerin ve mavi yakalı işçilerin çalışmasını düzenler 17. Kabul edilen anayasada da aynı şekilde, askeri rejim işçilerin örgütlenme özgürlüğü ve toplu sözleşme hakkını kullanabilmelerini engelleyen maddeler içeren iki kanun düzenlemiştir. Ayrıca 2003 yılında 1971 de düzenlenen kanunun yerine geçecek yeni bir kanun kabul edilmiştir 18. ILO nun sözleşmelerin uygulanması ve tavsiyeler üzerine uzmanlar komitesi, Avrupa Birliği ve Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu özellikle bu kanunları sıklıkla eleştirmektedir 19. Kanunların örgütlenme ve toplu sözleşme görüşmesi hakkını aksatan maddeleri bu duruma bir sendikanın tanınması ve üyeleri adına toplu sözleşme yapabilmesi için karmaşık ve meşakkatli gereklilikler yaratarak neden olmaktadır. Bu kanunlara göre sendikaların tanınması için üye sayı- 13 Ağtaş, Özge Berber, Global Unions Research Network, Promoting Core Labour Standards through the Performance Standards of the IFC: The Case of Turkey, Eylül 2010 da anayasada bazı değişiklikler için ilk kez oylama yapılmıştır. 15 Turunç, Noyan ve Dr. Melda Sur, Turkish Labor Law, Mayıs Sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu. 15 Haziran Bkz Sayılı Sendikalar Kanunu. Kabul tarihi: 5 Mayıs 1983 ve Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu. Kanun No: Kabul tarihi: 5 Mayıs Bkz sayılı İş Kanunu. Kabul tarihi: 22 Mayıs Bkz. ost=status01&textbase=iloeng&document=10751&c hapter=6&query=%23year%3d2009+%2b+turkey% 40ref&highlight=&querytype=bool&context=0. Erişim tarihi: 23 Kasım Ayrıca bkz. Erişim tarihi: 23 Kasım Daha fazla bilgi için bkz. Avrupa Komisyonu. sının iki ayrı barajı geçmesi gerekmektedir. Toplu iş sözleşmesine yetkili sendika olarak katılabilmek için işkolundaki işçilerin yüzde 10 u ve sözleşmeye mevzu olan işyerindeki işçilerinde yüzde 50 sinden fazlasının sendikayı desteklemesi gerekmektedir. Bu iki engelleyici koşulu sağlamadan sendikalar işçilerin çıkarlarını temsil edememektedir. Kanunlar ayrıca Türkiye deki sendikaların işkolu bazında ayrılmalarını ve tek bir endüstriyel ya da ekonomik faaliyet alanında kurulu olmalarını gerektirmektedir 20. Sendikaların işkolu bazlı yapısına rağmen, toplu sözleşme dağınıktır. Sadece belirli bir yetki alanında yetkili olan bir sendika toplu sözleşmeleri üç seviyede sonuçlandırabilmektedir: işletme, işyeri ve grup sözleşmeleri 21. Böylece sektörü kapsayacak genişlikte toplu görüşme ve sözleşmeler engellenmektedir. Sendikaların aşılmaz zorlukların üstesinden gelmesi beklenmektedir. Sonuçta bir sendikanın örgütlenme faaliyetine başlaması ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nın sendikayı tanıması ve toplu görüşmeler için sendikayı yetkili kılması arasında oldukça uzun zaman geçebilmektedir. Türkiye deki pek çok durumda, işverenler süreci daha da uzun ve zorlu hale getirmek için sabote etmektedir, örneğin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı na yanlış bilgi iletmekte ya da gerekli belgeleri göndermemektedir 22. İşverenler bir sendikanın belirli bir işkolundaki yetki alanına ve çoğunluğu temsil etme beyanına da itiraz edebilmektedir. Son olarak, Türkiye de sendikalar üyelerinin sosyal güvenlik numaraları ile kayıt yapmak durumundadır. İş gücünün neredeyse yarısının kayıtdışı sözleşmelerle çalıştığı ve dolayısıyla sosyal güvenlik numaralarının olmadığı bir ekonomide, sonuç örgütlenme ve sendikalara katılma temel hakkının pratik olarak reddi olmaktadır Sayılı Sendikalar Kanunu. Madde Bkz. Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu Madde Ağtaş, Özge Berber, Global Unions Research Network, Promoting Core Labour Standards through the Performance Standards of the IFC: The Case of Turkey, Bkz. Bu fotoğraf Mahmutbey Aktarma Merkezi nde çekildi. Fotoğraftakiler direnişteki bir işçinin, Alaattin Taş ın ailesi; eşi Müzeyyen, oğlu Doğan ve kızları Kader ile Berfin.. UPS ve insan hakları Uluslararası yasalar karşısında insan hakları zorunlulukları hükümetlerin ötesinde UPS gibi işçilerin üzerinde güç sahibi olan çokuluslu şirketlere kadar genişlemektedir. Bu normlar alrında UPS nin Türkiye deki insan hakkı ihlallerine suç ortaklığı etmekten kaçınma gibi bir görevi vardır. Eğer Türkiye hükümeti ihlalleri durduracak yasaları yapmakta ya da uygulamakta başarısız ise ve UPS bu başarısızlıktan yararlanıyorsa, bu insan haklarını ihlali suçuna ortak olmaktır. Bu durumda UPS nin yapması gereken iki şey vardır: işçilerin haklarını ihlal etmemek ve hükümetin işçi haklarını korumadaki yetersizliğini istismar etmemek 24. Türkiye deki TÜMTİS işçilerinin durumunda UPS bu zorunlulukların hiçbirini yerine getirmemiştir. Oysa UPS sosyal sorumluluk belgeleri ve politikalarında insan hakları ve işçi haklarına kesin bağlılığını ortaya koymaktadır ten bu yana, UPS bir şirket sürdürülebilirlik raporu yayınlamaktadır da, Delivering the World: Sustainability at UPS başlıklı raporda, UPS çalışanlarının sendika üyesi olma hakkını destekler biçiminde bir beyanı ilk kez resmi olarak kabul etmiştir. Rapor şöyle devam etmektedir: Çalışanlarımızın %76 sı bu hakkı kullanmıştır ayrıca çalışanlarımız ve sendikalar arasında Prensipler Dosyası na ve toplu iş sözleşmelerimize bağlı kalarak olumlu ilişkiler kurulmasını teşvik ederiz ed_norm/---relconf/documents/meetingdocument/ wcms_ pdf, ILO Standartlarının Uygulanması Komitesi Raporu, Haziran Compa, Lance, Human Rights Watch, Unfair Advantage: Workers Freedom of Association in the United States under International Human Rights Standards, Ağustos Bkz. Delivering the World: Sustainability at UPS in 2009, Erişim tarihi: 23 Kasım Uluslararası İnsan Hakları ve Türkiye deki UPS İşçileri 9

6 UPS nin insan hakları konusundaki beyanı, bunu tedarik zinciri içinde uygulamaya dair duyduğu açıkça niyetle birlikte çalışanlarının sendika üyesi olma hakkını da onaylamaktadır. Şirketin sürdürülebilirlik raporunda UPS: UPS Amerika Birleşik Devletleri ndeki merkezinden uluslararası olarak genişlemektedir. Yerel tedarikçileri, özellikle küçük ve çeşitlilik arz eden işletmeleri tedarik olanakları ile desteklediğimiz için, uluslararası olarak genişlememiz dünya çapında birçok ülkede yeni tedarikçilerle bir araya gelmemiz anlamına gelmektedir. Tedarik zinciri ortaklarımızın insan haklarına olan saygımızı paylaşmasını garantileriz ve onlarla iş ilişkilerimizde açık bir İnsan Hakları Beyanı na dayanmamız bu nedenle değerlidir Age. İşçilerin Sesi Sizi hiç para vermeden işten attık, bakalım sendika gelip sizi kurtaracak mı? Toplu iş sözleşmelerin Türkiye deki nakliye işçilerine sağladığı yararlar. TÜMTİS, UPS işçilerinin sendikaya üye olarak elde edebilecekleri hakları göstermek için daha önce imzaladıkları toplu iş sözleşmelerinden (TİS) yararlanmıştır. Sosyal haklar: TİS 1, Bu Toplu İş sözleşmesi sosyal haklar başlığı altında doğum, çocukların eğitimi, evlilik, cenaze ve işyerinde yemek vs. için mali destek sağlar. Örneğin bu TİS işçilere ayda 122 TL (62 Euro ya da 81 dolar) yemek ücreti sağlar. TİS teki diğer maddeler kışın kömür yardımı (yıllık 1500 kg), giyim (yılda iki kez), ulaşım (yol masrafı) ve 96 TL lik (48 Euro ya da 63 dolar) mali destek gibi özel yardımları da düzenler. Yıllık ücretli izin 30 tam gündür. Sendikalı işçiler resmi tatillerde çalışmaz. Ayrıca evlilik, cenaze, doğal afet ya da kaza gibi özle durumlarda ücretli izin (iki gün ila yedi gün arasında) alabilirler. Kadın işçilerin 16 haftalık hamilelik izni vardır. Bu TİS devamlı işlerin yapılması için geçici işçilerin işe alınmasını yasaklar. Fazla mesai yevmiyenin iki katı olarak ücretlendirilir ve işçinin rızası ile gerçekleşebilir. TİS in birinci ve ikinci yıllarında işçilere iki aylık ücretleri bedelinde ikramiye verilir. İş akdinin feshi durumunda çalışılan yılların 40 günlük ücretle çarpımına eşit bedelde kıdem tazminatı ödenir. TİS in şartları arasında işyerinde bir disiplin komitesi kurulması da yer almaktadır. Komitenin 4 üyesi vardır: ikisi sendika, ikisi de işveren tarafından belirlenir. Bir işçinin iş akdi ancak disiplin komitesi oybirliği ile karar verirse feshedilebilir. Komite işçileri keyfi işten atmalara karşı korur. Ücretler: TİS 2, TÜMTİS, Türkiye Motorlu Taşıt İşçileri Sendikası 1949 da kurulmuştur. O tarihten bu yana TÜM- TİS üç askeri darbeye direnmiş ve iş yasalarında yapılan büyük değişiklikler ile sendikaların örgütlenebilmek ve toplu görüşme yapabilmek için gereken şartlara göğüs germiştir. Yakın zamanda TÜMTİS Türkiye deki bariz endüstriyel yeniden yapılanmayı da en başta özel sektör işletmelerinin gelişmesi ve piyasaya çokuluslu şirketlerin girmesi olmak üzere karşılamak zorunda kalmıştır. Türkiye hükümetlerinin, örgütlenme özgürlüğüne ve işçi haklarına yönelik saldırıları önlemek için uluslararası insan hakları ölçütleri karşısında sorumluluklarının hakkını vermedeki başarısızlığı nedeniyle, TÜMTİS nakliye ve lojistik sektöründeki işçilerin çalışma koşullarını iyileştirme mücadelesinde, genellikle gizli şekilde örgütlenme stratejileri geliştirmek zorunda kalmıştır. Bu TİS aşağıda gösterildiği gibi yılları arasında İstanbul da geçerli olacak ücretleri düzenler. Türkiye deki solcu futbol taraftar grupları 16 Ekim 2010 da, UPS işçilerini desteklemek için Beyoğlu nda yürüyüş düzenlediler. Derece Birinci derece sendika üyeleri İkinci derece sendika üyeleri Üçüncü derece sendika üyeleri ( ) Aylık ücret* TL (784 Euro ya da 1,027 dolar) TL (706 Euro ya da 925 dolar) TL (605 Euro ya da 792 dolar) *İkramiyeler, mali destek ve sosyal haklar ücretlere dâhil değildir. ( ) Aylık ücret * TL (847 Euro ya da dolar) TL (792 Euro ya da 1,037 dolar) TL (691 Euro ya da 905 dolar) Bu ücret düzeyleri UPS işçilerinin aldığı aylık TL ( Euro ya da dolar) arasındaki ücretlerle karşılaştırılamaz. UPS yöneticileri tarafından uygulanan keyfi ücret kesintileriyle UPS işçilerinin eline daha da az bir para geçmektedir. 10 Uluslararası İnsan Hakları ve Türkiye deki UPS İşçileri İşçilerin Sesi 11

7 Ancak sendika üyeliği sadece daha iyi koşullar, daha yüksek ücretler ya da sosyal haklar demek değildir. Her ne kadar ekonomik zorluklar ve kötü çalışma koşulları bazıları, özellikle de UPS deki taşeron işçilerin TÜMTİS e üye olmalarında asıl harekete geçirici etken olsa da, daha iyi işe sahip olan diğer işçiler sendikaya adalete ve sendikal haklara inandıkları için üye oldular. Türkiye de sendika üyeliğinin güven ve dayanışma kökenli kültürel yan anlamları da vardır. Sendika örgütçüleri, devlete ve sağlık, eğitim gibi hizmetler ile elverişli barınma olanaklarına erişmekte güçlük çeken dışlanmış göçmen işçiler için adeta birer sorun çözücü ve aracı gibi hareket ederler 1. Örgütlü işçiler güvendikleri iş arkadaşları ile ilişkilerinde ve liderlerinde arkasından gidecekleri bir rol modeli bulurlar. Bu rapor için İstanbul da, özellikle de UPS nin Türkiye deki en büyük iki aktarma merkezinde işten atılan işçilerle bir dizi röportaj gerçekleştirildi. 5 Bazı işçiler Türkiye nin işgücü içerisinde en savunmasız olanları idi. UPS Türkiye nin çeşitli bölgelerinden (Erzincan, Erzurum, Muş ve Şırnak gibi) İstanbul a daha iyi iş olanakları için göç eden işçileri işe almaktadır. Bu işçilerin bazıları köydeki ailelerine para göndermektedir. Bu rapor aynı zamanda kadrolu işçiler ile taşeron işçilerin farklı koşullarda çalıştığını da göstermektedir; taşeron işçiler belirgin şekilde daha düşük ücretler almakta ve iş güvenceleri daha azdır. Rapor aynı zamanda yeni işe alınan işçilerle yıllardır UPS de çalışan işçilerin durumlarını da karşılaştırmaktadır. Ayrıca eklenmelidir ki işçilerin bazılarının ana dilleri Kürtçe ya da Zazacadır ancak görüşmelerimiz Türkçe gerçekleştirilmiştir. Okuyacaklarınız işçilerin direnç ve güç hikâyeleridir. Onlar hakları için, hayatlarını geliştirme çabasıyla, saldırgan bir ortamda ayağa kalktılar. Bu rapor aynı zamanda bir sendikanın bir işçinin hayatında ve hayatta kalma mücadelesinde yarattığı belirgin değişimi de göstermektedir. UPS de çalışma koşulları İnsan gibi muamele görmüyorduk. UPS işçileri UPS kargolarını Türkiye deki müşterilerine dağıtmak için gece gündüz çalışıyorlar. UPS nin, terk edilmiş binalar ve paramparça camların ortasındaki Mahmutbey de bulunan aktarma merkezinde 550 den fazla işçi çalışıyor. Mahmutbey İstanbul un Avrupa yakasından yer alıyor. Anadolu yakasında uzak bir bölgede yer alan Kurtköy aktarma merkezinde ise 600 işçi çalışıyor. İki aktarma merkezi de işçileri şehrin kötü hava koşullarına, çokça toz, yoğun rüzgâr, yazın aşırı sıcak ve kışın soğuk, yağmur ve kar maruz bırakacak şekilde iki yanı açık yapılar.?????????? 1 Etnografik araştırma Demet Dinler tarafından Alibeyköy, Gazi ve diğer yerleşim birimlerinde, Ağutos ortasından bugüne dek sürdürülmüştür. Bugün UPS Türkiye de DHL ve FedEx gibi diğer küresel lojistik devlerin arasında faaliyet yürütüyor. Büyüme faaliyetleri çerçevesinde 5000 işçiyi işe aldı 2. Bu işçilerin neredeyse yarısı taşeron firmalar tarafından işe alındı, ancak iş müfettişleri taşeron firmaların ve asıl işverenin Türkiye de taşeron ilişkilerini düzenleyen yasaları ihlal ettiğini buldu 3. Ağustos 2009 da, çokuluslu bir şirket olan UPS Türkiye de 20 yıllık hizmet acentası ve iş ortağı olarak Ünsped Paket Servisi ni aldı. UPS, Orta Asya ve Ortadoğu da 2 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı UPS nin taşeron firmalarıyla (CIB, IL-BE ve ER-KA) ilişkilerine dair bir araştırma başlattı. Müfettişler asıl işveren (UPS) ile taşeronlar arasındaki ilişki danışıklı dövüşe dayanmaktadır ve taşeron işçileri asıl işverenin kadrolu işçileri olarak değerlendirmek gerekmektedir. diye belirtmektedir. 3 Tahminler alan araştırması üzerinden TÜMTİS tarafından yapılmıştır. 21 ülkede şirketin operasyonlarını yürütecek bu yeni birleşik girişimin dümeninin başına Türk bir yöneticiyi, Haluk Ündeğer i geçirdi. Bu süre boyunca UPS işçileri örgütlenme özgürlüklerini birkaç şehirde kullanmaya başladılar: Ankara, İstanbul ve İzmir. UPS yöneticileri Nisan 2010 da İstanbul daki örgütlenme çalışmalarından haberdardılar. Şirket hemen TÜMTİS e katılan işçilere karşı misilleme başlattı. İşçiler işten atıldı, polis tarafından dövüldü, sorgulandı ve ayrımcılığa uğradı. UPS yöneticileri sendikaya üye olan işçilere Sizi hiç para vermeden işten attık, bakalım sendika gelip size kurtaracak mı? dedi. 4 4 İşçiler bu bilgiyi yasal ifade olarak TÜMTİS avukatı Fevzi Saygılı ya iş mahkemesine sunulan dilekçe için verdiler. Hüseyin ve ailesi Erzurum un bir köyünden gelmiş. Köylerinde okul olmadığı için yeğenlerinin eğitimine destek oluyor. Bu rapor, işçilerin ifadelerine ek olarak, yasal süreçler boyunca sunulan belgelenmiş kanıtlara da dayanmaktadır. Türkiye de işçiler haklarını ihlal eden işten atmalara, durumu araştıran ve raporlayan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı na başvurarak itiraz edebilmektedirler. Bu raporlar mahkemede kanıt görevi görmektedir. Haksız işten atma durumlarında, işçiler mahkemeye işe iade davası açabilmektedir. Bu raporda UPS meselesi ile ilgili bugüne dek bildirilmiş Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nın inceleme ya da raporları ile mahkeme kararlarından da yararlanılmıştır. 5 Mahmutbey ya da Hadımköy aktarma merkezlerinden işçilerle yapılan tüm görüşmeler Demet Dinler tarafından 6-12 Kasım tarihlerinde, Kurtköy aktarma merkezinden işçilerle yapılan görüşmeler Eylem Yıldızer tarafından 2-13 Kasım tarihlerinde gerçekleştirildi. İstanbul Kurtköy aktarma merkezinde koşullar. Ben burada çalıştığım sürede sağlık ve güvenlik koşulları o kadar kötüydü ki fare bile görebilirdiniz diyor Fatih Ardal, kurye dağıtımı ve bilişim bölümünde çalışan kadrolu bir işçi ve ekliyor, Aktarma merkezinde her yer çamur içinde. Ardal UPS yöneticilerinin kendisini iş çıkışına 15 dakika kala müşterilere gönderdiğini söylüyor ve araba göndermek yerine bizi hayvan gibi kamyonların arkasında götürüyorlardı. diyor. Bütün işçiler 500 ila 700 TL ( Euro ya da dolar) arasında ücret aldıklarını belirtiyor. Ancak, UPS yöneticileri sürekli keyfi kesintiler yaptığından dolayı, işçilerin ellerine sıklıkla tam maaş geçmiyor. UPS işçilerinin maaşı asga- 12 İşçilerin Sesi 13

8 ri geçim düzeyinin altında. Eylül 2010 da Türk-İş Türkiye de dört kişilik bir aile için açlık sınırının yani temel gıda gereksinimlerini karşılayacak miktarın 846 TL (425 Euro ya da 556 dolar) olduğunu açıkladı. Yoksulluk sınırı, yani temel gıdaların yanı sıra ulaşım, kira, giyim, yakacak, eğitim ve sosyal giderleri karşılamak içinse yine dört kişilik bir ailenin aylık TL ye (1.335 Euro ya da dolar) ihtiyacı var 6. UPS işçilerinin çoğunun bakmak zorunda oldukları aileleri var ve bazıları da köydeki ailelerine para gönderiyor. Bu işçiler için işyerinde yemeğin olması yaşamsal öneme sahip. İşçiler yenebilir yemeğin olmamasını ya da çay molası Türkiye de kültürel bir alışkanlık ve yemek için yeterli zaman verilmemesini itibarlarına yönelik ciddi bir hakaret olarak görüyor. Yemeğe çıkıyorduk ama yemek buz gibi oluyordu. Kışın ortasında, kar yağdığında yemeğin üzeri donmuş oluyordu, diyor Mahmutbey aktarma merkezinde taşerona bağlı yükleme/boşaltmacı olarak çalışan Hasan Doğan. Şöyle devam ediyor: Bir saat yemek molası, 15 dakika çay molası: bunu hak etmediğimizi düşünüyorlardı. Doğan aylık 522 TL (263 Euro ya da 344 dolar) aldığını belirtiyor. Bir gün izin aldığında müdürlerin iki günlük ücretini kestiklerini söylüyor. Hiçbir zaman tam olarak 522 TL geçmedi elime. Bazen 360 TL (181 Euro/237 dolar), bazen 460 TL (232 Euro/304 dolar). Haydar Karacaoğlu da Mahmutbey aktarma merkezinde taşeron yükleme/boşaltmacı oalarak çalışıyordu. UPS de üç buçuk yıldır çalışıyordu. Asla yemek ya da çay molası vermediklerini ve bu muameleye itiraz etmeye haklarının olmadığını söylüyor. Ramazan da ya da kış mevsiminde bile dışarıda yemek yemek zorundaydık. Vardiyası öğleden sonra 4 te başlıyor ve ertesi gün sabah 2 ye kadar sürüyor. Bir paket hasar gördüğünde bize ceza kesiyorlardı. İş bitmeden gitmemize asla izin vermiyorlardı. diyor Karacaoğlu. Bayram Akman UPS Kurtköy aktarma merkezinde şoför olarak 5 yıldır çalışıyor. Çalışma koşullarımız çok ağırdı. Sürekli dışarıda çalışıyorduk. Akman 6 arkadaşı ile beraber tasnifçi olarak akşam 9 da başlayan gece vardiyasında çalışıyor. Bazen aç susuz kalıyorduk. İşçilerin yemekleri buraya sabah 11 de geliyor. Biz ertesi gün saat 3 te yemek molası verene kadar yeme ya bitiyor, ya da bozulup yenmez hale geliyordu. Bakteri dolmuş yemekleri yiyemiyorduk. Akman ve vardiyasındaki arkadaşları UPS yöneticilerine bu 6 Bkz. Ekonomi_/279202Aclik_Siniri_846_Lira_Olarak_Aciklandi.html. Erişim tarihi: 21 Kasım konuyla ilgili şikâyette bulununca müdürler koşulları beğenmiyorlarsa işten ayrılabileceklerini söylüyordu. Akman şöyle devam ediyor: 5 yıldır bu böyle. Derdimizi kime anlatacağımızı bilmiyoruz. Sendika keşke 5 sene önce gelseydi... bana koşulları sorsaydı. 10 hatta 12 saat çalışsak da mesai alamıyorduk. İşçilere hasarlı ya da kayıp paketler için altı ay boyunca her ay 25 TL (13 Euro/17 dolar) ödemeleri için senet yaptılar. Her gün iş çıkışında aranıyoruz. Her tarafta kamera var, tespit edebilirler oysa kayıp ya da hasarlı paketleri. Bütün hasarları işçilerden kesiyorlar. İstanbul da küçük bir merkez olan Hadımköy aktarma merkezinde taşeron olarak çalışan Yusuf Aktaş, 2009 da işe başladığında 500 TL (252 Euro/330 dolar) alıyordu ve UPS yöneticileri ona işe başladıktan kısa bir süre sonra 50 TL zam yapmaya söz vermişlerdi. Aktaş, Çalışma saatlerimiz 10 ya da 12 saatti Öğleden sonra 2 de başlayıp sabah 1:30 ya da 2 de çıkıyordum. diyor. Aktaş işe başladıktan 6 ay sonra sözü verilen zammı sormuş. UPS yöneticileri bu soruya 20 TL lik (10 Euro/13 dolar) zam ile cevap vermişler. Açıkça söyleyecek olursak, İnsan gibi muamele görmüyorduk diyor Kurtköy merkezinde yüklemeci/boşaltmacı olarak çalışan Muhammet Süpürgeci. Bu iş bitecek. Eğer çalışmıyorsanız, o zaman güle güle. Görevleri ne olursa olsun ya da hangi vardiyada çalışırlarsa çalışsınlar bütün işçiler mesai ücreti almadan fazla mesai yaptıklarını belirtiyor. Türk iş yasaları çalışma saatlerini ve fazla mesai ücretini açıkça belirtiyor. 7 Genel kural olarak normal çalışma saatleri haftada 45 saati aşamaz. Günlük çalışma süresi düzensiz olursa ya da çalışma saati haftada 45 saati aşarsa işçinin rızası alınmak zorunda. 8 Yasaya göre fazla mesai ücreti normal saatlik ücretin %50 fazlası olarak belirlenmiştir. Gece çalışması da ayrıca düzenlenmiştir ve 11 saatten fazla olamaz. Akşam 8 de ya da 8 den sonra başlayıp sabah 6 dan önce bitmelidir. 9 UPS bu yasaları sıklıkla ihlal etmektedir. 7 Turunç, Noyan ve Dr. Melda Sur, Turkish Labor Law, May Turkish Labour Law No. 4857, Regulation of Working Times. 8 Turunç, Noyan ve Dr. Melda Sur, Turkish Labor Law, May Turkish Labour Law No. 4857, Regulations on Working Hours and Ordinary Overtime Work. 9 Turunç, Noyan ve Dr Melda Sur, Turkish Labor Law, May Article 73 and Regulation on Special Procedures and Principles for Works Carried out Through Shifts and Restrictions on Night Work. UPS de en çok ezilenler kurye-şoförler. Sabah 8 den akşam 8 ya da 9 a hatta daha geç saatlere kadar çalışıyoruz. Bazen günde 14 ya da 15 saat çalıştığımız oluyor. Ve bunun için fazla mesai ücreti ödemiyorlar. diyor, 2003 te UPS de kuryeşofö olarak çalışmaya başlayan Gürol Gündüz. UPS nin kurye şoförlerinden biri; Kurtköy aktarma merkezinde çalışırken. Akşama kadar aralıksız çalışıyordum. Tuvalet ihtiyacı için beş dakikamız bile yoktu. Kuryeşoförlerin çoğu kamyonların arkasında kargo poşetlerini kullanarak tuvalet ihtiyacını gideriyordu, diyor 2 yıldır UPS de kurye-şoför olarak çalışan Ayhan Atik. Kurye-şoförlerin yalnız çalıştıklarını ve araçlarını caddelerde bırakmak zorunda kaldıklarını ve bunun da zaman zaman ceza almalarına neden olduğunu anlatıyor. UPS nin bu cezaları ödemediğini, ancak işçilerden kestiğini belirtiyor. Ayrıca Atik şoförlerin hasarlı ya da dağıtılmamış paketlerden sorumlu tutulduklarını da ifade ediyor. Her sabah bizi dağıtmadığınız paketleri getirirseniz maaşınızdan keseriz diye tehdit ediyorlardı. UPS yöneticilerinin emriyle uzun yol şoförleri trafik kurallarını ihlal etmek zorunda kalıyorlar. UPS de uzun yol şoförü ve kurye şoför olarak çalışan Hüseyin İngenç şöyle diyor: Trafik kurallarına göre bizim 24 saat içinde 9 saat araç kullanmamız gerekiyor. Ama bu 15 saat de oluyor bazen. Örneğin gece buradan çıkıyoruz 12 de, 5 saat araç kullanıp diğer şoför arkadaşa bırakıyoruz. Ertesi gün saat 9 ya da 10 da yeniden direksiyon başına geçiyoruz. Yani 24 saatte 10 saatten fazla, bazen 15 saat araç kullanıyoruz Yola çıkarken bize verilmesi gereken yol harcırahlarımızı 7 ay boyunca vermediler. Yoldan döndüğümüzde eve gitmek için servis de sağlamıyorlardı. Necdet Altuntaş 8 yıllık UPS işçisi. Kurtköy aktarma merkezinde kurye dağıtımcısı ve uzun yol şoförü olarak çalışmış ve fazla mesai ücretini istediği zaman UPS yöneticilerinin Bu şirkette fazla mesai yok, beğenmiyorsan işi bırakabilirsin dediklerini anlatıyor. Altuntaş çalışırken o kadar yorulduğunu söylüyor ki araç kullanırken uyuyakaldığını anlatıyor. Bir gün Adana ya tek şoför olarak gittim, dönerken bir uyandım ki çift şeritte gidiyorum. Ben bunu anlattım müdürlere. Ben gelemiyorum deyince, aracı getireceksin diyorlar. Hüseyin Kuruçay beş yıl önce UPS Mahmutbey aktarma merkezinde gündüz vardiyasında çalışmaya başlamış. Daha sonar taşerona bağlı yüklemeci/boşaltmacı olarak akşam 5 ten sabah 4 e, 5 e hatta 6 ya kadar çalışmış. Kuruçay UPS yöneticilerinin kendisine Bu iş bitecek. Eğer çalışmıyorsan, o zaman güle güle dediklerini anlatıyor. 14 İşçilerin Sesi 15

9 ğında TÜMTİS Mahmutbey ve Kurtköy aktarma merkezlerinde direniş çadırları kurdu. 30 işçinin işten atıldığı İzmir de de bir direniş çadırı kuruldu. Her işçinin TÜMTİS e katıldığı için karşılaştığı sorgulama, tehdit, ayrımcılık ve son olarak da atılmaya dair kendi hikâyesi var. Burada sadece birkaç örneği göreceksiniz. Bu rapor için İzmir de hiç görüşme yapmamış olmamıza rağmen, İzmir de ÇAlışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılan yeni bir incelemeye göre işçiler sendikaya üye oldukları için işten atıldılar, bu da Türk iş yasasının ihlali demek 1. Bu inceleme raporundan bir bölüm şöyle: Abdülkadir Yıldirım Kurtköy aktarma merkezinde torunu ile birlikte. Yanında TÜMTİS İstanbul Şube Sekreteri Ali Rıza Atik, United Auto Workers dan (Birleşik Otomobil İşçileri) Mark Haasis, Muhammet Süpürgeci ve TÜMTİS Genel Sekreteri Gürel Yılmaz bulunuyor. Abdülkadir Yıldırım Kurtköy aktarma merkezinde Doğuş otomotiv biriminde operasyon şefi olarak çalışıyordu. UPS yöneticilerinin işçileri takografsız (kaç kilometre araç kullanıldığını kaydeden bir alet) ve yasadışı bir şekilde araç kullanmaya nasıl zorladıklarını anlatıyor. Yıldırım UPS yöneticilerinin şoförlerin takograf kullanmasını istemediklerini böylece araç kullanma limitlerinin ve mola sürelerinin ihlal edildiğini belirtiyor. Çünkü yöneticiler şoförleri günlük vardiyalaro bittikten sonra uzun yola gönderiyordu. Trafik kurallarına göre şoförlerin 4 buçuk saat araç kullandıktan sonra yarım saat mola vermeleri gerektiğini ifade ediyor Yıldırım. Eğer kurye-şoförler takograflarını çalıştırırsa, müdürler onları uzun yola gönderemiyordu. Ama eğer şoförler takografsız araç kullanırken yakalanırsa ceza ödemek zorunda kalıyorlardı. Yıldırım, UPS cezaları şoförlere ödetiyordu, eğer itiraz ederlerse de yöneticiler radara yakalanmamalarını söylüyordu. diyor. Makine olsa bozulur. İşyerinde kazalar UPS İstanbul için neredeyse sıradan. Bu raporda iki işçinin yetersiz iş koşulları nedeniyle geçirdikleri iş kazalarını da anlatıyor. Hasan Doğan bir cumartesi günü geçirdiği iş kazasını anlatıyor: Platforma bir araç yaklaştı ve şoför platforma doğru geri geri gelerek ayağıma çarptı. Şirket Doğan ı arabayla Vakıf Gureba Hastanesi ne götürmüş. Doğan ın eşi Gülşen hastanede doktorun yazdığı ve polise verilmesi gereken kazaya dair ifade ile ilgili zorluklarla karşılaştıklarını anlatıyor. O gece kim olduğunu bilmiyoruz ama bir geldi ve hastaneden raporu aldı. diyor. Doğan ın iyileşmesi altı ay sürmüş ve bu sürede 522 TL olan maaşını alamamış. İki buçuk ay sonra sosyal güvenlik primlerinden dolayı bir ödeme yapılmış. Gülşen, UPS hiçbir şey ödemedi. Ve aracın şoförü de şikâyette bulunmamamız için bize yalvardı. diyor. Ömer Doğan UPS Kurtköy aktarma merkezinde son dört yıldır kurye-şoför olarak çalışıyordu. Sabah 8 den akşam 7 ye kadar yemek yemeden çalışıyordu ki günde en az 130 paketi dağıtabilsin. Bir süre sonra hastalandı ve doktor yetersiz beslenme ve strese bağlı bağırsak iltihabı olduğunu söyledi. Doktoru 40 günlük rapor verdi ancak UPS yöneticileri buna izin vermediler. Ona işe dönmesini yoksa işten atılacağını söylediler. Doğan Dört yıldır öyle koşullarda çalışıyordum ki makine olsa bozulur. Ömer Doğan, Rafet Koymatoğlu and Cenan Özbek (soldan sağa) İzmir de, UPS tarafından işten atılmalarından sonra. TÜMTİS e üye oluş TÜMTİS UPS işçilerini örgütlemeye bir yıl önce başladı. Türkiye deki işverenlerin genel saldırganlığı nedeniyle sendika örgütçülerinin, işçilerin işten atılmamaları için, işçilerle gizli konuşmaları gerekiyor. Nisan 2010 da UPS yöneticileri iki işçinin sendikaya noterde üye olduklarını öğrendi. Erol Senemcan, üç yıldır Mahmutbey aktarma merkezinde taşeron olarak çalışan bir işçi, Güneşli deki notere başka işçilerle birlikte gitti. Tesadüfi olarak iki UPS yöneticisi de aynı gön oraya gitmişlerdi. İşçiler yöneticileri gördü ve sendikaya üye olabilmek için başka bir notere gittiler. Senemcan, Mahmutbey aktarma merkezine döndüklerinde yöneticilerin isimlerini almak istediklerini söylüyor. Şöyle aktarıyor: Benim adımı daha önceden bilmiyorlardı. Ertesi gün dediler ki başka bir iş için üç gün eğitim almamız gerekiyormuş. Biz kabul etmedik ve işten atıldık. Senemcan ve 23 işçi daha 2010 Nisan sonunda ITF ve bağlı sendikaların şirket üzerindeki uluslararası baskısı sonucunda işe geri alındılar. 10 Ancak, UPS hâlâ örgütlenme çalışmalarını durdurmaya ve işçileri işten atmaya başlamaya niyetliydi. İşten atmaların ikinci dalgası başladı- 10 Bkz. cfm. Erişim tarihi: 24 Kasım İşveren temsilcisi talepte azalma, piyasada durgunluk işyerinin ihtiyaçlarında durgunluk olduğu için iş akdinin feshedildiğini iddia etse de, ifadeleri alınan işçilerin anlattıkları, aynı Nisan ayında 4 işçinin işe geri alındığı gerçeği ve işçilerin TÜMTİS sendikasına 20 Nisan da katıldığı gerçeği iş akdinin sendika üyeliği ve sendikal faaliyetler nedeniyle feshedildiğini göstermektedir. Müfettiş daha sonra UPS nin bir işçiyi işe almak ya da işten atmanın onun sendika üyeliği ve sendikal faaliyetlerine dayandırılamayacağını belirten 2821 Sayılı Sendikalar Kanunu nu ihlal ettiğini belirtiyor: İşverenin yasayı ihlal ettiği ve iş akdinin fesih sebebinin işçinin sendikaya üye olması olduğu ve sendikal faaliyeti içerdiği görülmüştür. 1 Bkz. Sendikalar Kanunu. Kanun No: Madde. İşçiler sendikayı benimsiyor ancak işten atılmamak için bunu belli edemiyorlardı. Mahmutbey aktarma merkezinden Fatih Ardal UPS yöneticileri tarafından nasıl baskı gördüğünü ve nasıl doğrudan tehdit edildiğini anlatıyor. [Müdürler] beni çağırdılar ve dediler ki: Sendikadan istifa et ki seni işten atmayalım. Ardal reddetti. Daha sonra misillemelerle karşılaştı, örneğin üç saat uzaklıktaki müşterilere gönderildi. İşten atılmadan önce Ardal örgütlenme çalışmalarına yardım ediyordu. Karşılık olarak UPS onu işyerindeki iş arkadaşlarından ayırdı. UPS yöneticileri ayrıca işe gelmesi için ulaşım 16 İşçilerin Sesi 17

10 olanağı sağlamaktan vazgeçerek de cezalandırdılar. Ardal işe gelmek için servisi kullandığını söylüyor ancak benim binmemem için servisin güzergâhını bile değiştirdiler. UPS yöneticilerinin diğer işçileri sendikadan istifa ettirmesi için ona rüşvet teklif ettiklerini anlatıyor: Bana para teklif ettiler. Dediler ki, Seni nasıl olsa işten atarız. Tazminatın TL (1.261 Euro/1.651 dolar) olur. Biz sana dokuz yakın arkadaşını sendikadan istifa ettirmen için TL (6.052 Euro/7.925 dolar) teklif ediyoruz. Bu konuda müdürlerle tartışınca da işten atılıyor. UPS yöneticilerinden biri Erol Senemcan ın eşinin ciddi bir hastalığı olduğunu ve dört çocukları olduğunu biliyordu. Senemcan, Eşim hastaydı ve müdür bunu biliyordu, bunu bana karşı kullandı. Dedi ki, borçların var, eşin hasta. İşini kaybetmeyi göze alamazsın. diyor. Erol Senemcan bu fotoğrafta Mahmutbey aktarma merkezinde Belçika FGTB sendikasından ziyaretçilerle ve sağda TÜMTİS Mali Sekreteri Seyfi Erez ile birlikte. İşçiler sendikayı benimsiyor ancak işten atılmamak için bunu belli edemiyorlardı. diyor Gürol (Molly, in English text it was written as Birol, as a result of my mistake on the interviews) Gündüz. UPS yöneticileri sendikaya üye olduğunu fark ettiklerinde istifa ettirebilmek için iki hafta uğraşmışlar. Yöneticiler her gün sendikaya üye olup olmadığını sorgulamaya başlamışlar. En sonunda, Üç şef [benim bölgeme geldi] ve be- nimle bir kafede 45 dakika konuştular Müdür şefleri kendi arabasıyla göndermişti. Bu sırada, sendikayı desteklerse işten atılacağını söylemişler. Gündüz gerçekten de işten atıldı. UPS yöneticileri ona merkezden mail geldi demişler ve işten atılma sebebinin, işverenlere neredeyse her türlü nedenle itaatsizlikten işçiyi işten atma hakkı veren 25 (2) sayılı madde olduğunu söylemişler 11. Gündüz bunun bir yalan olduğunu söylüyor, bu durum Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nın incelemesiyle de kanıtlandı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı UPS nin Gündüz ün iş akdini feshetmekte haklı olmadığını ortaya koydu. Gündüz UPS yöneticilerinin dağıtılmayan paketleri tutanak tutmakta nasıl kullandıklarını ve böylece işçileri sözde bahanelerle işten attıklarını anlatıyor: Eğer dağıtamadığınız paketlerle geri dönerseniz tutanak tutuyorlar. İşçilerin tutanakları, uyarıları var dedikleri bu işte. Mustafa Koltuk da UPS nin sendika destekçilerini işten atmak için nasıl rapor uydurduğunu anlatıyor. Koltuk UPS nin Kurtköy aktarma merkezine batan bir kargo şirketinden, Ekspres ten geçmiş. UPS de Toyota operasyonlarından sorumlu şef olarak çalışıyordu. Son altı ay içinde, işçileri sorgulamaya ve haklarında tutanak tutmaya başladılar, çünkü sendikada ögütleniyorduk. Bu durum bizim bölümde de sıklaşmaya başladı. UPS nin avukatı yöeticilere İşçileri atmak için hatalarını bulun ve tutanak tutun. demiş. Koltuk yöneticilerin nasıl mailler gönderdiğini ve sendika destekçilerinin yaptığı işleri nasıl yanlış şekilde gösterdiklerini de aktarıyor. Örmeğin, Adana ya bir paket gönderilmişti ve pakette bir sorun yoktu, ancak Adana dakiler paketin hasarlı olduğuna dair mail gönderdiler. Koltuk Toyota parçalarının Adana ya doğrudan gönderilmediğini de bildiği için hiçbir tutanağı kabul etmemiş. Sonunda, bizim bölümden ben de dâhil altı kişiyi işten attılar, sebebin Toyota paketlerindeki hasar sayısındaki artış olduğunu söyleyerek. diyor Koltuk. 11 Turunç, Noyan ve Dr. Melda Sur, Turkish Labor Law, May Turkish Labour Law No. 4857, Article 25:2 says The employer may break the contract, whether for a definite or indefinite period, before its expiry or without having to comply with the prescribed notice periods, for immoral, dishonourable or malicious conduct or other similar behaviour. (Should I add the Turkish version of the law?) İşten atmalar ve tehditler Müdür namusum ve kutsal kitabım üzerine yemin etmemi istedi ve ettim, çünkü işimden olmamak için etmem gerekiyordu. Sendika üyeleri üzerindeki yıldırma politikaları Haziran ve Temmuz aylarında vahim bir düzeye çıkmaya başladı. Bayram Akman, Muhammet Süpürgeci ve Alpaslan Kılınç sendika üyesi olmadıklarına dair namus sözü vermeye ve kutsal kitap üzerine yemin etmeye zorlanmışlardı. İzmir de işçileri istifaya zorlama girişimi sırasında işçilere ateş açıldı. Biz 48 işçi hep birlikte sendikaya üye olduk çünkü bu sorunlara bir sur dememiz gerekiyordu, diyor Kurtköy aktarma merkezinden Alpaslan Kılınç. Müdürünün bir gün onu çağırdığını ve sendikaya üye olup olmadığını sorduğunu aktarıyor. Kılınç hayır demiş, müdür ise bastırmış Senin adını çok duyuyorum diye. Kılınç Müdür namusum ve kutsal kitabım üzerine yemin etmemi istedi ve ettim, çünkü işimden olmamak için etmem gerekiyordu diyor. Sendikaya üye olduğu fark edildikten sonra şefi vardiyasını değiştirmiş. Kılınç gece vardiyasından arkadaşları konuşmuş ve ona müdürün onları odasına çağırdığını ve sendika üyesi olmadıklarına yemin etmeye zorladığını namusları, dinleri, kitapları üzerine yemin etmeye zorladığını anlatıyor. Bazıları sendikaya üye olduklarını, yani gerçeği söylemiş ve hemen işten atılmışlar. Kılınç gündüz vardiyasına verildikten 10 gün sonra işten atıldı. Muhammet Süpürgeci anlatıyor: İşyerinde ehliyetsiz olarak forklift kullanıyordum. Şef yardımcılarından biri onu odasına çağırıyor ve forklifti bir kontrol etmeleri gerektiğini söylüyor. Ancak, bunun yerine sendika üyesi olup olmadığını soruyor. Süpürgeci olmadığını söylüyor. [Şef yardımcısı] namusum üzerine yemin etmemi istedi bu da benim gururuma dokundu ve dedim ki evet, sendikaya üyeyim. diyor Süpürgeci. Şef istifa etmesini yoksa işten atılacağını söylüyor. Diğer işçileri de böyle tek tek çağırdılar. UPS yöneticileri Süpürgeci ye UPS nin müteahhitlik işlerini yapan amcasını da çağırarak baskı uygulamışlar. Süpürgeci amcasından da bu konuda bir çağrı alınca, Yeter artık! İstiyorlarsa atsınlar işten. diyor. Üç gün sonra, muhasebeye çağrılıyor ve işten atılıyor. Sendika üyesi olmadığına dair Kuran a el basması istenen Muhammed Süpügeci. Kurtköy aktarma merkezinde operasyon şefi olan Abdülkadir Yıldırım sendika örgütlenmesi devam ederken yıllık izne ayrıldı ve izninin bir kısmını İzmir de, direniş çadırında geçirdi. Misilleme olarak UPS oğlunu işten çıkardı. Müdürle yakın ilişkisi olan bir işçi beni aradı ve UPS de çalışan oğlumun işten çıkarıldığını söyledi. Müdür oğlumu benim sendikal örgütlenme çalışmalarımı engellemek ve beni tehdit etmek için işten çıkardı. İstanbul a döndüğünde UPS müdürleri merkezden bir mail geldiğini ve adres bilgilerini güncellemesini istediklerini söylediler. Daha sonra ise diye aktarıyor Yıldırım, 20 dakika sonra müdür bütün işçilerden adres bilgilerini güncellemelerini istedi ve işçilerin cep telefonları alındı. Yıldırım müdürlerin işçiler arasında panik yaratmayı ve birbirleri ile iletişim kurmalarını engellemeyi amaçladıklarını belirtiyor. Yıldırım o günün sonunda işten atıldı....sonra (işveren) silahını bize doğrulttu. İzmir de UPS nin taşeron şirketi ER-KA da çalışan işçiler TÜMTİS ten istifa etmeye zorlanıyorlardı. Bir işçi olayla ilgili olarak polise ifade verdi. İşçi şöyle anlatıyor: Biz 25. Noter e gittik ve mağdur olan arkadaşlarımla görüşmek istedim. Ancak işverenleri noterden çıktı ve bize Lan siz kimsiniz? Sizin ananızı s.kerim. dedi. Benim üzerime doğru geldi ve Siz kimsiniz lan? dedi. Bu sırada, [işveren] silahını çıkardı ve bize küfür etti. Önce havaya birkaç kez ateş etti sonra silahını bize doğrulttu. Ayaklarımıza doğru ateş etti ama bize gelmedi. Sonra polis geldi, ama [işveren] silahını polislere vermedi. Polisler [işveren]i notere doğru götürdüler. [İşveren] içerdeyken bize bakarak parmağıyla bize hakaret etti. Polisler bizi karakola davet etti. Biz kendiliğimizden karakola gittik. Ben hakkımdaki suçlamaları öğrendim. Biz 30 kişi değildik. Biz sekiz kişiydik. Ayrıca kimseye küfür etmedik. Kimseyi sendikadan ayrılmaması için zorlamadık. Ayrıca ben ve arkadaşlarım kimseye vurmadık. Elimizde sopa yoktu. Hakkımdaki suçlamaları kabul etmiyorum. 18 İşçilerin Sesi 19

11 Dört aylık bir süreçte 100 den fazla işçinin işten atılmasından sonra UPS yeni taşeron işçiler getirdi. TÜMTİS üyesi işçilerin çoğunun işten atıldığı Mahmutbey aktarma merkezinde bu oldukça rahatsız ediciydi. İşçiler UPS nin yeni işçiler getirmesini engellemek için bir oturma eylemi yapmak istediler. 2 gün sonra, 6 ve 7 Temmuz da direniş çadırına polis saldırıları gerçekleşti. Temmuz ayı boyunca Mahmutbey aktarma merkezinde aşırı düzeyde bir polis yığılması vardı. Bu fotoğraf 21 Temmuz 2010 da çekildi. İşçilere karşı suç duyuruları UPS yöneticileri işçileri işten atmakla tehdit ederek sendika üyelerine karşı suç duyurusunda ve şikâyette bulunmaya zorladılar. Bu şikâyetler sendika liderlerine, özellikle de müdürlere karşı gelip işçileri örgütlemekte başarılı olanlara yönelikti. İşçilerin UPS nin yeni işçi getirmesini önleme çabası ve ardından gelen polis saldırısı bu şikâyetlerin bazılarına temel oluşturdu. Bu fotoğrafta Çayan Dursun, Mahmutbey direniş çadırının lideri, 7 Temmuz da Mahmutbey aktarma merkezinde polis ve işçiler arasında görülüyor. Haydar Karacaoğlu şöyle hatırlıyor: Polis saldırıları vardı. Her gün [direniş çadırında] on polis tankı vardı. Çevik kuvvet geliyordu. Şimdi daha sakin, sadece polis arabası var. Ama Temmuz da bütün İstanbul polisi buradaydı. Bir abluka kurdular. Etafımızı çevirdiler. Polisin bizi tutuklayacağını ve karakola götüreceğini söylediler. diye anlatıyor Yusuf Aktaş. Ertesi gün polis biber gazı bombaları kullandılar ve coplarıyla bizi dövdüler. Bu şikâyetlerden birine konu olan Fatih Ardal, ikinci polis saldırısı sırasında o ve iki sendikalı arkadaşının yeni gelen taşeron işçilerle konuşmaya çalıştıklarını anlattı. Bunu yapmaya çalıştıklarında polis onları itmeye ve tekmelemeye başladı ancak onlar karşılık vermediler. Ancak polis yaşça daha büyük işçilere saldırmaya başlayınca onlar da karşılık verdiler. Birkaç işçi polisi durdurmaya çalıştıklarında saldırıya uğradılar. Ardal, Polis bana altı yedi kez saldırdı yüzüme cop vuruldu. Beni tekmelediler. Sonra da gaz bombaları, aşağılayıcı küfürler diye anlattı. Ardal ve diğer sendika liderlerine yönelik suç ithamı çalışma özgürlüğü ne mani oldukları yönündeydi. Ardal: Çalışma özgürlüğünü engellediğimiz iddiasını reddediyorum. Biz sadece yeni gelen taşeron işçilere nasıl bir durumda olduğumuzu ifade ettik. İşçilerle konuştuğumuz sırada, polis bize saldırdı. Diğer arkadaşlarımız polis bizi almasın diye geldiler. Hepimiz polis bizi almasın diye oturduk. Bu demokratik ve barışçıl bir eylemdi. Kimseye zarar vermedik. UPS Fatih Ardal ı işçilerle sendika ile ilgili konuşurken sözde yasal olmayan taktikler kullanmakla itham etti. Kurtköy aktarma merkezindeki sendika liderleri de benzer şikâyetlerle karşılaştı. Necdet Altuntaş İşçileri sendika liderleri ile ilgili şikâyette bulunmaya zorladılar. diyor. Şöyle devam ediyor: Ben de hakkında en çok şikâyette bulunulanlardan biriyim. UPS nin adam kaçırma iddiası olarak adlandırdığı durumlardan birini anlatıyor. Bir işçi sendika üyesi olan başka işçilerle birlikte bekliyordu ve Altuntaş ın kullandığı kamyona kendi rızasıyla bindi. Daha sonra bu işçi jandarmaya giderek (Kurtköy aktarma merkezi kırsal bir bölgede olduğu için polis değil jandarma yetkisi altında) kaçırılmaya çalışıldığına dair şikâyette bulundu. Altuntaş, jandarmadaki komutanın işçiyi kendi arkadaşlarına karşı şikâyette bulunduğu konusunda uyarınca işçinin UPS yöneticileri tarafından buna zorlandığını söylediğini anlatıyor. Altuntaş bu işçinin kendisine daha sonra gelerek, Abi, seni şikâyet etmezsek müdür bizi işten atacak. Şikâyet etmek zorundayız dediğini söylüyor. Abdülkadir Yıldırım UPS nin müdürü ile avukatının bir işçiyi gece yarısı jandarmaya götürdükleri başka bir olayı anlatıyor. Yıldırım ifade vermek için jandarmaya gidiyor ve komutanın müdür ile avukata Niye gece yarısı geliyorsunuz? Gündüzler torbaya mı girdi? dediğini duyuyor. Yıldırım, Ertesi gün o işçi bizi aradı ve Bir hata ettim, sizinle konuşmak istiyorum dedi. İşçi bize sendika üyesi olduğunu saklamak için [şikâyette bulunmaya] mecbur kaldığını anlattı. diyor. 20 İşçilerin Sesi 21

12 Bulgular UPS işçileri ve örgütlenme özgürlüğünün inkârı Ailemiz işten çıkarma yüzünden ailemiz harap oldu Uluslararası Çalışma Örgütü nün (ILO) örgütlenme özgürlüğünün korunmasına dair temel uluslararası standart olan 98 sayılı sözleşmesi, der ki: İşçiler çalışma hususunda sendika hürriyetine halel getirmeye matuf her türlü fark gözetici harekete karşı tam bir himayeden faydalanacaktır bilhassa bir sendikaya üye olması yahut sendika faaliyetlerine iştirak etmesinden dolayı bir işçiyi işinden çıkarmak veya başka suretle onu izrar etmek; maksatları güden hareketlere mütaallik hususlarda uygulanacaktır. Bugüne kadar 162 işçi UPS tarafından işlerine geri alınmayı bekliyor. 7 aydır, UPS işçileri haftanın altı gününü daha önce işyerleri olan direniş çadırlarında geçiriyorlar. UPS nin hak ihlalleri ve Türkiye hükümetinin işçilerin örgütlenme hakkını korumaktaki başarısızlığı açık. İşçiler UPS yöneticilerinin sendika destekçilerine karşı baskı girişimleri esnasında sendika üyesi olmadıklarına dair kutsal kitap üzerine yemin etmeye zorlandılar, yoksa işten atılacaklardı. UPS yöneticileri işçileri işten atmakla tehdit edip iş arkadaşları hakkında şikâyette bulunmaya zorladılar. İşçilere, eğer işte kalmak istiyorlarsa başka bir şehre gönderilmek gibi olmayacak bir seçenek sunuldu. Savunmasız göçmen işçiler ve örgütçü olmaya başlayan işçiler özel olarak hedef seçildi ve UPS yöneticileri onları işyerinde cezalandırdı ve onlara karşı ayrımcılık yaptılar. İşçilerle yapılan görüşmeler sadece sendikaya üye olmak istedikleri için karşılaştıkları baskının yoğunluğunu açıkça gösteriyor. TÜMTİS gibi bir sendikanın işçilere sağlayacağı yararlar aşikâr. Toplu sözleşme daha iyi ücretler, keyfi işten atmalara karşı koruma, fazla mesai ücreti, sosyal haklar için destek ve bu hakların kabulünü sağlayacak. Bunu da ötesinde, TÜMTİS sendika örgütçüleri, devlete ve sağlık, eğitim gibi hizmetler ile elverişli barınma olanaklarına erişmekte güçlük çeken dışlanmış göçmen işçiler için adeta birer sorun çözücü ve aracı gibi hareket ediyorlar. 1 Böylesi bir mahrumiyet ortamında, işçiler sendikada hayatta kalma mücadelesinde ihtiyaç duydukları sosyal iletişim ağını buldular. İşten çıkarmanın en büyük etkisi işçilerin işe geri alınmalarını bekleyen aileleri üzerinde oldu. Erol Senemcan açıkça diyor ki: Ailemiz işten çıkarma yüzünden ailemiz harap oldu. Ailesinin mücadelesini desteklemek için nasıl bir araya geldiğini de 1 Etnografik araştırma Demet Dinler tarafından Alibeyköy, Gazi ve diğer yerleşim birimlerinde, Ağutos ortasından bugüne dek sürdürülmüştür. anlatıyor. Eşim Yazgülü diyor ki Bu senin savaşın. Biz üstesinden geleceğiz sen asla vazgeçmeyeceksin. Senemcan çocuklarının desteğini de anlatıyor. En büyük oğlu pastanede çıraklığa başladı. Altıncı sınıfa giden ikinci oğlu Oğuzhan ise okuldan sonra berberde çıraklık yapıyor. Biraz ekmek parası getiriyor, diyor Senemcan. Ancak çocukların okula forma ya da önlükle gitmesi gerekiyor ve Senemcan ın ailesinin artık sosyal güvencesi yok. Eşi ve kendisi yeşil kart için başvudukları halde henüz süreç tamamlanmamış. Eşi yakında önemli bir ameliyat geçirecek. Bu aşırı sıkıntı içinde, Senemcan 14 Kasım 2010 da bir kalp krizi geçirdi ve ameliyat olmak için bekliyor. Erol ailesinin işten atılması yüzünden harap olduğunu söylüyor. Bu zorluklara rağmen, işçilerin hâlâ işe geri dönmek için umutları var. TÜMTİS li işçilerin mücadelesi devam ediyor. Uluslararası Taşımacılık İşçileri Federasyonu ve bağlı sendikalar işçiler için geniş bir uluslararası destek sağlamaya devam ediyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nın incelemeleri ve yasal kararlar işçilerden yana. UPS henüz işten atılan bütün işçilerle ilgili bir adım atmadı ancak Nisan da sendikaya üye oldukları için işten attığı 24 işçiyi geri almıştı. UPS, şirketin uluslararası standartları ve Türk iş yasasını ihlal ettiği için işini kaybeden işçileri geri almak zorundadır. Bu, örgütlendikleri için işten atılan işçilerin durumunda Türkiye deki endüstriyel ilişkilerin yetersizliğinden yararlanılmaması gereken bir zorunluluktur. Son olarak, UPS insan hakları ihlalinde suç ortağı olmaktan ve Türkiye hükümetinin UPS işçilerine yönelik insan hakkı ihlalini durdurmaktaki başarısızlığından faydalanmaktan kaçınmak gibi bir göreve sahiptir. UPS Türkiye de yasadışı taşeronlaşma İşten atılan 162 işçinin 94 ü çeşitli taşeron firmalar tarafından işe alındı. UPS nin Türkiye deki toplam iş gücünün tahminen yarısı taşeron sözleşme ile çalışıyor. Türkiye de yasalar açıkça UPS yi de, işyerindeki zorunluluklar gereği, taşeron firmalar gibi taşeron işçilerden sorumlu kılıyor. Yine de, UPS taşeron işçilerle ilgili herhangi bir sorumlulupu reddediyor. 2 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nın İzmir deki UPS aktarma merkezindeki taşeron ilişkilerine dair yakın zamanda tamamlanan incelemesi UPS nin taşeronları kullanışının Türk iş yasalarını ihlal ettiğini gösteriyor. UPS özellikle, asıl işverenin ancak teknolojik uzmanlık ya da esas işe tali olan iş alanlarında taşeron çalışma yaptırabileceğine dair maddeyi ihlal ediyor. 3 2 Turunç, Noyan ve Dr. Melda Sur, Turkish Labor Law, May Turkish Labour Law No. 4857, Article 2 (6). 3 Turunç, Noyan ve Dr. Melda Sur, Turkish Labor Law, May Turkish Labour Law No. 4857, Article 2 (6). Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişi raporu diyor ki: Aktarma merkezinde, kurye-şoförler, uzun yol şoförleri, ofis çalışanları, satış ekipleri, yükleme/boşaltmacılar ve tasnifçiler de dâhil olmak üzere UPS işçileri çalışmaktadır. Ayrıca, CIB, IL-BE ve ERKA taşeron şirketlerinin işçileri de çalışmaktadır. Bu taşeron firmaların işçileri kadrolu UPS işçileri ile aynı yerde, kargo yükleme/boşaltma ve tasnif işi yapmaktadırlar. Bütün iş el ile ve kol emeği ile yapılmaktadır. Müfettiş konuyla ilgili 4857 Sayılı iş yasasını 2 (6) nolu maddesinden alıntı yaparak devam ediyor: İşyerindeki asıl işin kargo yükleme/boşaltma ve tasnif olduğuna, bütün iş kol emeğine dayandığına ve uzmanlaşma gerektirmediğine, asıl işverene bağlı işçiler ile taşeron işçiler aynı yerde (aynı çatı altında) çalıştığına göre, asıl işveren ile taşeronlar arasındaki ilişkinin yasada belirtilenle bağdaşmadığı ve bir hile oluşturduğu anlaşılmıştır. İş akdinde açıkça belirtildiği üzere, taşeron firma asıl işverene iş gücü sağlamakla uğraşmaktadır. Asıl işveren ile taşeronlar arasındaki ilişki hileye dayandığı için, taşeron işçileri asıl işverenin kadrolu işçisi olarak ve asıl işveren işçilerin iş akdinde ve yasada garanti altına alınan haklarından sorumlu olarak değerlendirmek gereklidir. Müfettiş UPS ve taşeron firmanın hile yapmaktan dolayı idari para cezasına çarptırılmalarına karar verdi. İş müfettişinin raporuna uygun olarak, kadrolu UPS işçileri ile yan yana kargo yükleme, boşaltma ve tasnif işlerini yapan taşeron işçiler kadrolu işçi olarak çalıştırılmalı ve eşit muamele görmelidirler. İşçiler taşeronlar tarafından ödenen ücretlerle zar zor geçinmektedirler. Gül Karacaoğlu nun üç çocuğu var. Eşi Haydar UPS de taşeron olarak çalıştığında bile, bebeğimiz her şeyden mahrumdu çorba ve makarnayla yaşamaya çalışıyorduk, zar zor kömür buluyorduk. diyor. En büyük kızları İlkner, kardeşi Deniz le beraber aileye destek olmak için bir ayakkabı fabrikasında işe girdiği için meslek lisesini bıraktı. 22 Bulgular 23

13 Başka bir taşeron işçinin, Hasan Doğan ın eşi şöyle diyor: Geçinme yöntemlerine... o kadar alışkınız ki bu alışkanlık gibi oldu. Bir gün ekmek alamıyorum, başka bir gün sadece ekmek yiyip yatıyoruz e girmek üzereyiz ama bizim bir buzdolabımız bile yok. UPS Türk iş yasalarına göre hareket etmek zorunda. Daha esnek işgücüne yoksulluk düzeyinde ücretler vermek için taşeron firmaları yasadışı bir şekilde kullanmamalı. Şirket ayrıca işten atılan bazı taşeron işçilerin bazıları UPS de 5 yıldan fazla süredir çalışıyordu uzmanlığının farkına varmalı ve şirketin kendi iyiliği için onları işe geri almalı. Haydar Karacaoğlu evinde iki kızıyla birlikte. Hasan Doğan eşi Gülşen le birlikte, evinde. TÜMTİS in örgütlenmesini rayından çıkarmak için suç duyurularının kullanımı UPS sürekli olarak TÜMTİS in UPS işçilerini örgütleme kampanyasında potansiyel olarak suç içeren taktikler kullandığı iddialarını duyurdu. Şirket 48 ayrı olayda 120 ayrı suç işlendiğine dair sendikaya yönelik 120 şikâyet olduğunu belirtti. UPS bu olayların, işçilere ve ailelerine yönelik fiziksel tehdit ya da zarar verme (işyerinde ve evlerinde), işçilere saldırı, adam kaçırma ve özel mülke zararı içerdiğini iddia etti. Bu rapordaki işçilerin sesi ise bu suçlamaların ardındaki gerçeği gösteriyor. UPS nin potansiyel olarak suç içeren taktikler dediği UPS yöneticilerinin işten atma tehdidi ile mecbur ettiği çarpıtılmış şikâyetlerdir. UPS nin adam kaçırma iddiasında bulunduğu olaylarda ise sendika liderleri işçilerle işyeri dışında konuşarak normal ve yasal örgütlenme yöntemlerini kullandılar. Bu olaylarda, tekrar söylemek gerekirse, işçiler baskı altında şikâyette bulunmaya mecbur bırakıldılar. İthamda bulunulan diğer olaylarda ve sözde çalışma özgürlüğünü önlemek durumlarında, şirket işçilerin demokratik ve barışçıl eylemlerini, yerlerine yeni taşeron işçiler alınmasını protesto etmelerini kastediyor. İlintili video kayıtları bu protestoların barışçıl eylemler olduğunu ve Türkiye yasalarında bu eylemi yasadışı olarak tanımlayan bir madde olmadığını gösteriyor. 6 Temmuz 2010 da, işçiler yerlerine yeni taşeron işçiler alınmasına karşı barışçıl bir oturma eylemi yaptılar. TÜMTİS de 14 UPS yöneticisine yönelik suç duyurularında bulundu. Eğer şirket sözde suç duyurularını işten atılan UPS işçilerine adil davranmayı reddetmek için bahane olarak kullanırsa, kendi yöneticilerinin davranışlarını da göz önünde bulundurmalıdır. UPS nin yasal analiz yöntemini kullanırsak, bu yöneticiler işçilerin asal uluslararası emek hakkı olan örgütlenme özgürlüğünü reddetmek için potansiyel olarak suç içeren taktikler kullanmışlardır. Son olarak, UPS sendika liderlerine karşı ya da sendikaya üye oldukları için işten atılan işçileri geri almamak için düzmece suçlamaları kullanmamalıdır. Kendilerine karşı yapılan suçlamalardan dolayı henüz hiçbir işçi suçlu bulunmadı. Dahası, UPS sürekli örgütlenme özgürlüğü hakkına saygı duyduğunu ileri sürmektedir. UPS örgütlenme özgürlüklerini kullandıkları için işten atılan işçilerin işe geri alınmaları sorusundan kaçmaya çalışmamalıdır, işçileri, Türk yasal sistemini kullanarak cezai fiilde bulunmuş gibi daha fazla suçlamamalıdır. 24 Bulgular 25

14 Tavsiyeler Türkiye de sendikal haklara, UPS nin insan haklarına karşı pozisyonuna, Türkiye deki UPS işçilerinin durumuna ve UPS işçilerine dair yasal incelemeler ile kararlara dair bu analize dayanarak, bu rapor aşağıdaki tavsiyelerde bulunmaktadır: UPS sendikaya üye oldukları için işten atılan 162 işçiyi derhal işe geri almalıdır. İzmir deki iş mahkemeleri, kadrolu iki UPS işçisinin iş akitlerinin feshinin geçersiz olduğunu ve işe geri alınmaları gerektiğini karara bağlamıştır. UPS bu kararlara uygun hareket etmelidir. Bu itirazı hayata geçirirken, UPS taşeron işçilerin de kadrolu UPS işçileri ile aynı haklara sahip olduğunu göz önünde bulundurmalıdır. UPS taşeron firmaları ile ilişkilerini derhal Türk iş yasalarına uygun halde yeniden düzenlemelidir. UPS işçilerin örgütlenme hakkını tanımalı ve TÜMTİS in, UPS nin Türkiye deki işyerlerine girmesine ve buralarda örgütlenmesine izin vermelidir. Şirket, işçilerin daha önce katlanmak zorlandıkları insan hakları ihlallerini önleyecek politikaları uygulamaya koymalıdır. UPS sendikanın tanınması kararlılığında ve toplu sözleşme yetkisinde sabote edici hiçbir gereksiz eylemin ve gecikmenin olmamasını sağlamalıdır; UPS işçileri sendikayı Türkiye deki temsilcileri olarak seçtiklerinden ötürü, UPS iyi niyetle ve samimiyetle sendikayı tanımalı ve onunla masaya oturmalıdır. Türkiye hükümeti UPS işçilerinin örgütlenme ve toplu görüşme haklarının korunmasını sağlamalı ve bu hakların ihlal edildiği yerlerde gerekli yaptırımları uygulamalıdır. Son olarak, sendikal örgütlenme faaliyeti ve işçilerin barışçıl protestoları suç değildir. Sendika liderlerine yönelik suç duyuruları temelsizdir. Mahkemelerin bu konudaki kararları bu gerçeği yansıtmalıdır. 26 Tavsiyeler 27

15 Molly McGrath tarafından, Demet Dinler ve Eylem Yıldızer ile birlikte yazılmıştır. Friedrich Ebert Stiftung un desteği ile basılmıştır. Friedrich Ebert Stiftung Alman Sosyal Demokrat Parti ile ilişkili ancak ondan bağımsız olan bir Alman vakfıdır yılında demokratik yolla seçilen Almanya nın ilk Cumhurbaşkanı Friedrich Ebert in vasiyeti üzerine kurulmuştur, en büyük ve en eski Alman siyasi parti-ilintili vakfıdır. 100 den fazla ülkede ofisi ve projeleri vardır. Almanya nın, demokrasiyi, politik eğitimi, seçkin entelektüel kabiliyetli ve kişilikli öğrencileri teşvik eden en eski organizasyonudur.

İşten Atılan Asil Çelik İşçilerinin okuduğu basın açıklaması: 15/03/2012

İşten Atılan Asil Çelik İşçilerinin okuduğu basın açıklaması: 15/03/2012 15 Mart 2012 Perşembe günü işlerinden atılan Asilçelik işçileri Bursa nın Orhangazi ilçesi cumhuriyet meydanında basın açıklamasıyla İşimizi İstiyoruz talebini dile getirdikleri ve işlerine geri dönene

Detaylı

TOPLU İŞ HUKUKU (HUK302U)

TOPLU İŞ HUKUKU (HUK302U) TOPLU İŞ HUKUKU (HUK302U) KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

TEDARİKÇİ TÜZÜĞÜ 1. GEÇİNMEYE YETECEK ÜCRETLER ÖDENİR. 1.1 Standart bir çalışma haftası için ödenen ücretler ve yardımlar

TEDARİKÇİ TÜZÜĞÜ 1. GEÇİNMEYE YETECEK ÜCRETLER ÖDENİR. 1.1 Standart bir çalışma haftası için ödenen ücretler ve yardımlar Bu Tüzük mümkün olan yerlerde üzerine çıkılması gereken minimum standartları sunmaktadır. Uygularken, tedarikçiler ulusal kanunlar ve yürürlükteki diğer kanunlara uyumlu olmalıdır; kanunların hükümleri

Detaylı

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer)

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer) 25 Kamu Hizmetinde Örgütlenme Hakkının Korunmasına ve İstihdam Koşullarının Belirlenmesi Yöntemlerine İlişkin 151 Sayılı Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmî Gazete ile yayımı:

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

yaratmak fark için Birlikte Güçlüyüz Fark yaratıyorsunuz

yaratmak fark için Birlikte Güçlüyüz Fark yaratıyorsunuz fark yaratmak için Birlikte Güçlüyüz Fark yaratıyorsunuz Fark yaratıyorsunuz Bir üye olarak bizim için, her zaman ilgimizin odak noktasını oluşturmaktasınız. Sizin de yardımlarınızla, üye olmanın siz ve

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. Profesör M. Diane Burton MIT Sloan School of Management

15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. Profesör M. Diane Burton MIT Sloan School of Management 15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi Profesör M. Diane Burton MIT Sloan School of Management Çalışanlara İş Hayatlarıyla İlgili Ne Kadar Söz Hakkı Verilmelidir? İşle ilgili konularda çalışanlara

Detaylı

Indorama Ventures Public Company Limited

Indorama Ventures Public Company Limited Indorama Ventures Public Company Limited İnsan Hakları Politikası (22 Şubat 2013 tarih ve 2/2013 No'lu Yönetim Kurulu Toplantısında onaylandığı şekilde) Revizyon 1 (20 Şubat 2015 tarih ve 2/2015 No'lu

Detaylı

SUNUŞ. Birleşik Metal İşçileri Sendikası Genel Yönetim Kurulu

SUNUŞ. Birleşik Metal İşçileri Sendikası Genel Yönetim Kurulu SUNUŞ İşyeri sendika temsilcileri, işyerinde çalışan işçilerin mevzuattan, toplu iş sözleşmelerinden doğan her türlü hak ve çıkarlarını korumakla görevli olan, sendikasının örgütlenmesi ve güçlenmesi için

Detaylı

Taşeron işçinin hakları mutlaka düzenlenecek

Taşeron işçinin hakları mutlaka düzenlenecek Taşeron işçinin hakları mutlaka düzenlenecek Aralık 08, 2011-4:57:28 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, Büyük Anadolu Otel'de düzenlenen Türk-İş 21. Olağan Genel Kurulu'nda konuştu. Çalışma

Detaylı

T.C. ÇALİŞMA ve SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI Çalışma Genel Müdürlüğü. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞINA (Personel Daire Başkanlığı)

T.C. ÇALİŞMA ve SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI Çalışma Genel Müdürlüğü. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞINA (Personel Daire Başkanlığı) T.C. ÇALİŞMA ve SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI Çalışma Genel Müdürlüğü Sayı :B.13.0.ÇGM.0.12.01.00/103/3202. 06/03/2012 Konu :İhtiyaç fazlası personel hk. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞINA (Personel Daire Başkanlığı)

Detaylı

İş yerinde anne ve babalık: Dünya da hukuk ve uygulamadaki yansımaları 1

İş yerinde anne ve babalık: Dünya da hukuk ve uygulamadaki yansımaları 1 1 İş yerinde anne ve babalık: Dünya da hukuk ve uygulamadaki yansımaları 1 Bu çalışma,işyerinde annelik ve babalık konusunda ulusal hukuk ve uygulamayı 185 ülkede değerlendirirken işyeri, çocuk bakımı

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Çev.: Alpay HEKİMLER*

Çev.: Alpay HEKİMLER* Alman Federal Mahkeme Kararları Federal İş Mahkemesi Çev.: Alpay HEKİMLER* Karar Tarihi: 12.08.2008 Sayısı : 9 AZR 632/07 İşveren tarafından düzenlenip işçiye verilecek olan çalışma belgesinin, işkolunun

Detaylı

Noktalama İşaretleri ve harf büyütme.

Noktalama İşaretleri ve harf büyütme. Noktalama İşaretleri ve harf büyütme. Sağ parmaklarımızın kullandığı harfleri büyütmek için sol serçe parmağımızla SHİFT'i kullanıyoruz. Sol parmaklarımızın kullandığı harfleri büyütmek için sağ serçe

Detaylı

S.M.Mali Müşavir Oğuzhan GÜNGÖR

S.M.Mali Müşavir Oğuzhan GÜNGÖR G ünümüzde fazla mesai yapmayan iş yeri yok denecek kadar azdır. Zira ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabilir. Fazla çalışma, Kanunda

Detaylı

MESLEK ÖRGÜTÜNÜN GöREV ÇAĞRISINA KATILMAK SUÇ MUDUR? BU NEDENLE HUKUKİ BİR YAPTIRIM UYGULANABİLİR Mİ?

MESLEK ÖRGÜTÜNÜN GöREV ÇAĞRISINA KATILMAK SUÇ MUDUR? BU NEDENLE HUKUKİ BİR YAPTIRIM UYGULANABİLİR Mİ? MESLEK ÖRGÜTÜNÜN GöREV ÇAĞRISINA KATILMAK SUÇ MUDUR? BU NEDENLE HUKUKİ BİR YAPTIRIM UYGULANABİLİR Mİ? Bilindiği gibi Dr. Ersin Aslan ın, bir hasta yakını tarafından öldürülmesinin birinci yılı yaklaşıyor.

Detaylı

Alman Federal Mahkeme Kararları. Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi

Alman Federal Mahkeme Kararları. Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi Alman Federal Mahkeme Kararları Çev: Alpay HEKİMLER * Hessen Eyalet Sosyal Mahkemesi Karar Tarihi : 24.03.2015 Sayısı : L 3 U 225/10 İşçiler, öğlen paydosu sırasında, sadece öğlen yemeğini yemek üzere

Detaylı

Sendikalaşma ve Toplu İş Sözleşmesi Raporu Ağustos 2016

Sendikalaşma ve Toplu İş Sözleşmesi Raporu Ağustos 2016 Sendikalaşma ve Toplu İş Sözleşmesi Raporu Ağustos 2016 2 Ağustos 2016 Sendikalı işçilerin üçte biri toplu sözleşme kapsamı dışında Sendikalaşmada son 4 yıldır yaşanan artışın büyük bölümü yapay Toplu

Detaylı

16. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesi

16. Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesi İÇİNDEKİLER Madde 1 - Taraflar ve Tanımlar...2 Madde 2 - Sendikanın Tanınması...2 Madde 3 - Sözleşmenin Amacı...2 Madde 4 - Sözleşmenin Kapsamı...2 Madde 5 - Yürürlük ve Süre...2 Madde 6 - Uygulama Esasları...2

Detaylı

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU

SOSYAL GÜVENLİK KURUMU T.C. SOSYAL GÜVENLİK KURUMU ESNEK GÜVENCE BAĞLAMINDA TÜRKİYE DE SOSYAL GÜVENCE Yasemin KARA Ağustos 2009 İÇERİK GİRİŞ TÜRKİYE HOLLANDA SONUÇ ve DEĞERLENDİRME 2 GİRİŞ 3 Matra Projesinin Temelleri Bu çalışma

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi Sayı : Tarih : 11.1.2017 Diploma Program Adı : HUKUK, LİSANS PROGRAMI, (ÖRGÜN ÖĞRETİM) Akademik Yıl : 2016-2017 Ders Adı İŞ VE SOSYAL

Detaylı

İŞÇİNİN HAFTA TATİLİNDE ÇALIŞTIRILMASI HALİNDE ÜCRETİNİN HESAPLANMASI VE İDARİ PARA CEZASI II. HAFTA TATİLİ ÇALIŞMASININ ÜCRETİ VE HESAPLANMASI

İŞÇİNİN HAFTA TATİLİNDE ÇALIŞTIRILMASI HALİNDE ÜCRETİNİN HESAPLANMASI VE İDARİ PARA CEZASI II. HAFTA TATİLİ ÇALIŞMASININ ÜCRETİ VE HESAPLANMASI İŞÇİNİN HAFTA TATİLİNDE ÇALIŞTIRILMASI HALİNDE ÜCRETİNİN HESAPLANMASI VE İDARİ PARA CEZASI Umut TOPCU * I- GİRİŞ Hafta tatili, çalışma süresi kavramının ortaya çıkışı ve işçinin korunması bakımından sınırlandırılması

Detaylı

Ocak / January Temmuz / July 1985

Ocak / January Temmuz / July 1985 Number of workers (T) union members,their ratio (S/T) for each half year from 1984 to July 2009 2822 sayılı Kanun uyarınca Türkiye'de Tarım, Endüstri ve Hizmet Sektörlerinde 28 showing the workers and

Detaylı

MİLAS TA, BELEDİYE İŞÇİLERİNE YÜZDE ZAM

MİLAS TA, BELEDİYE İŞÇİLERİNE YÜZDE ZAM MİLAS TA, BELEDİYE İŞÇİLERİNE YÜZDE 10-16 ZAM Milas Belediyesi ile DİSK arasında devam eden toplu iş sözleşmesi sonuçlandı. Buna göre işçilere yüzde 10 ila 16 arasında zam verildi. Milas Belediyesi ile

Detaylı

TMMOB KİMYA MÜHENDİSLERİ ODASI GENEL MERKEZİ VE BAĞLI İŞYERLERİ İŞLETME TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ TEKLİFİ

TMMOB KİMYA MÜHENDİSLERİ ODASI GENEL MERKEZİ VE BAĞLI İŞYERLERİ İŞLETME TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ TEKLİFİ TMMOB KİMYA MÜHENDİSLERİ ODASI GENEL MERKEZİ VE BAĞLI İŞYERLERİ İŞLETME TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ TEKLİFİ YÜRÜRLÜK TARİHİ 01.01.2016 31.12.2017 I. BÖLÜM DÜZENLEYİCİ HÜKÜMLER MADDE 1- TANIMLAR MADDE 2- TARAFLAR

Detaylı

ENERJİ, ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ, AĞ VE İLETİŞİM VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRLERİNDE ASGARİ ÇALIŞMA ŞARTLARINA İLİŞKİN ÖZET BİLGİ

ENERJİ, ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ, AĞ VE İLETİŞİM VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRLERİNDE ASGARİ ÇALIŞMA ŞARTLARINA İLİŞKİN ÖZET BİLGİ ENERJİ, ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ, AĞ VE İLETİŞİM VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRLERİNDE ASGARİ ÇALIŞMA ŞARTLARINA İLİŞKİN ÖZET BİLGİ (30 Eylül 2014 ye kadar geçerlidir) Bu koşulların uygulanacağı çalışma

Detaylı

Alman Federal Mahkeme Kararları

Alman Federal Mahkeme Kararları Federal İş Mahkemesi Karar Tarihi : 06.09.2012 Sayısı : 2 AZR 372/11 Çev: Alpay HEKİMLER * İş saatleri dışında NPD nin faaliyetlerine katılan kamu kesimi işçileri, iş sözleşmelerinin feshedilmesi riskini

Detaylı

Geçici İş İlişkisi Uygulama Rehberi

Geçici İş İlişkisi Uygulama Rehberi Geçici İş İlişkisi Çalışma hayatında iş hukukuna dair uygulamaları açıklayan rehberlerimiz ile siz müvekkillerimize etkin hukuki bilgilendirme yapmayı amaçlıyoruz. Değişken iş hukuku mevzuatının doğru

Detaylı

İŞÇİLERE ÖDENECEK TAZMİNATLARIN BANKA ARACILIĞIYLA ÖDENMESİ ZORUNLU MU?

İŞÇİLERE ÖDENECEK TAZMİNATLARIN BANKA ARACILIĞIYLA ÖDENMESİ ZORUNLU MU? İŞÇİLERE ÖDENECEK TAZMİNATLARIN BANKA ARACILIĞIYLA ÖDENMESİ ZORUNLU MU? Tevfik BAYHAN* I. GİRİŞ Sosyal Güvenlik Reformu olarak bilinen 5754 sayılı kanunla yapılan değişiklikle; ücret, prim, ikramiye ve

Detaylı

HAK-İŞ KONFEDERASYONU

HAK-İŞ KONFEDERASYONU HAK-İŞ KONFEDERASYONU RAPORU Üçlü Danışma Kurulu Toplantısı 18 Nisan 2013 Ankara 1 HAK-İŞ KONFEDERASYONU TAŞERON ÇALIŞMAYA İLIŞKIN GÖRÜŞ VE ÖNERİLER RAPORU Örgütsüzlüğü, güvencesiz çalışmayı, kayıtdışını,

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 4857 S.İşK/2

İlgili Kanun / Madde 4857 S.İşK/2 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/32292 Karar No. 2010/1149 Tarihi: 25.01.2010 Yargıtay Kararları İlgili Kanun / Madde 4857 S.İşK/2 ASIL İŞVEREN SORUMLU OLABİLMESİ İÇİN ALT İŞVEREN İŞÇİSİNİN

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 6356 S. STK. /25

İlgili Kanun / Madde 6356 S. STK. /25 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2013/13993 Karar No. 2014/10049 Tarihi: 25.03.2014 Yargıtay Kararları Çalışma ve Toplum, 2014/3 İlgili Kanun / Madde 6356 S. STK. /25 SENDİKA HAKKI SENDİKA ÜYELİĞİNE

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 1475.S.İşK/14 4857 S.İşK/57 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ. Esas No. 2009/17310 Karar No. 2011/19792 Tarihi: 30.06.

İlgili Kanun / Madde 1475.S.İşK/14 4857 S.İşK/57 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ. Esas No. 2009/17310 Karar No. 2011/19792 Tarihi: 30.06. İlgili Kanun / Madde 1475.S.İşK/14 4857 S.İşK/57 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/17310 Karar No. 2011/19792 Tarihi: 30.06.2011 KIDEM TAZMİNATI HESABINA ESAS ÜCRET YILLIK İZİN ÜCRETİ HESABINDA

Detaylı

Genel Başkanımız Haydar Arslan ın okuduğu basın açıklaması metni aşağıdadır. KGM Önünde Basın Açıklaması Yaptık

Genel Başkanımız Haydar Arslan ın okuduğu basın açıklaması metni aşağıdadır. KGM Önünde Basın Açıklaması Yaptık Sendikamız Yapı-Yol Sen 12 Nisan 2012 tarihinde Karayolları Genel Müdürlüğü önünde ve eşzamanlı olarak tüm şube binaları önünde, Otoyol ve Köprülerin özelleştirilmesi, görevde yükselme ve unvan değişikliği

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact)

Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact) ETİK KURALLAR VE KURUMSAL SORUMLULUK Doğuş Otomotiv Etik Kuralları, imzalamış olduğu Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact), kurumsal sosyal sorumluluk politikaları ve şirket

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 818.S.BK/161

İlgili Kanun / Madde 818.S.BK/161 T.C YARGITAY 9. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2009/17402 Karar No. 2011/19618 Tarihi: 30.06.2011 İlgili Kanun / Madde 818.S.BK/161 CEZAİ ŞART KARŞILIKLIK İLKESİ BAKİYE ÜCRETİN YANINDA CEZAİ ŞARTINDA İSTENEBİLECEĞİ

Detaylı

https://www.turkiye.gov.tr E-SENDİKA HAKKINDA MERAK ETTİKLERİNİZ

https://www.turkiye.gov.tr E-SENDİKA HAKKINDA MERAK ETTİKLERİNİZ https://www.turkiye.gov.tr E-SENDİKA HAKKINDA MERAK ETTİKLERİNİZ Soru: İşçi sendikasına üye olmanın şartları nelerdir? Cevap: a.15 yaşını doldurmuş olmak b. 4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde; bir iş sözleşmesine

Detaylı

Avrupa Adalet Divanı Kararı

Avrupa Adalet Divanı Kararı Avrupa Adalet Divanı Kararı Karar Tarihi : 14.04.2005 Sayısı : C-341/02 İnşaat işçileri için belirlenmiş olan asgari ücret, yabancı işverenler tarafından ödenmekte olan tüm ek ödemeleri kapsamamaktadır.

Detaylı

1. VATANDAŞLARIMIZI İLGİLENDİREN GELİŞMELER

1. VATANDAŞLARIMIZI İLGİLENDİREN GELİŞMELER 1. VATANDAŞLARIMIZI İLGİLENDİREN GELİŞMELER 1.1. İş Piyasası Eylül ayında çalışanların sayısı, bir ay öncesine göre mevsimsel etkilerden arındırılmış olarak 35.000 artmıştır. Mevsimsel etkilerden arındırılmamış

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm GENEL BELGİLER

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm GENEL BELGİLER İÇİNDEKİLER Sunuş 3 İçindekiler 5 Kısaltmalar 11 1. GİRİŞ 13-25 I. İş Hukuku Kavramı 13 II. İş Hukukunun Niteliği 20 Birinci Bölüm GENEL BELGİLER 2. İŞ HUKUKUNUN TARİHİ GELİŞİMİ 29-43 I. Dünyadaki Evrim

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 6356 S. TSK/41-43

İlgili Kanun / Madde 6356 S. TSK/41-43 T.C YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2014/1967 Karar No. 2014/1792 Tarihi: 10.02.2014 İlgili Kanun / Madde 6356 S. TSK/41-43 TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİNE İTİRAZ İŞYERİNE YENİ ALINAN İŞÇİLERİN

Detaylı

TES-İŞ, 12 Aralık 1963'te enerji işkolunda faaliyet göstermek üzere Ankara'da kuruldu.ilk adı Türkiye Enerji, Su, Gaz, DSİ İşçi Sendikaları

TES-İŞ, 12 Aralık 1963'te enerji işkolunda faaliyet göstermek üzere Ankara'da kuruldu.ilk adı Türkiye Enerji, Su, Gaz, DSİ İşçi Sendikaları TES-İŞ, 12 Aralık 1963'te enerji işkolunda faaliyet göstermek üzere Ankara'da kuruldu.ilk adı Türkiye Enerji, Su, Gaz, DSİ İşçi Sendikaları Federasyonu olan TES- İŞ'in kurucu sendikalarını, DSİ, Enerji,

Detaylı

Türkiye nin Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Karnesi

Türkiye nin Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Karnesi Türkiye nin Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Karnesi Özet Türkiye nin ILO Karnesi Zayıf! 31 Mayıs 2016, İstanbul Türkiye ILO lerini En Çok İhlal Eden Ülkelerden Uluslararası Çalışma Örgütü nün (ILO) 105.

Detaylı

Avrupa Adalet Divanı

Avrupa Adalet Divanı Karar Tarihi : 13.11.2014 Sayısı: C-416/13 Avrupa Adalet Divanı Çev: Alpay HEKİMLER * Polisi memuru olabilmek için üst yaş sınırının 30 yaş olarak belirlenmesi Avrupa Birliği hukukuna aykırılık oluşturmaktadır.

Detaylı

Alman Federal Mahkeme Kararları

Alman Federal Mahkeme Kararları Alman Federal Mahkeme Kararları Avrupa Adalet Divanı Karar Tarihi: 17.02.2016 Sayısı: C-429/14 Çev: Alpay HEKİMLER * Havayolu şirketleri oluşan rötar nedeniyle, iş seyahatlerinde meydana gelen gecikmeler

Detaylı

Nisan 2011. Tedarikçi Davranı Kuralları

Nisan 2011. Tedarikçi Davranı Kuralları Nisan 2011 Tedarikçi Davranı Kuralları Group_SupplierCodeofConduct_April2011_TUR.doc 1 GİRİŞ Sodexo için işlerin yürütülmesinde yüksek etik kuralları çok önemlidir. Bu sebepten dolayı ilişkide olduğumuz

Detaylı

MADDE 41 - ÜCRET ZAMMI VE AVANS A) BİRİNCİ YIL:

MADDE 41 - ÜCRET ZAMMI VE AVANS A) BİRİNCİ YIL: ANLAŞMA TUTANAĞI Toplantı Tarihi : 14.08.2012 Toplantı Yeri : MİKSEN Toplantı Salonu MİKSEN ve TES-İŞ Sendikası temsilcileri bugün saat 19:00 da bir araya gelerek, İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK. /6, S. İşK/14 T.C YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2015/1888 Karar No. 2015/6201 Tarihi:

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK. /6, S. İşK/14 T.C YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2015/1888 Karar No. 2015/6201 Tarihi: İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK. /6,57 1475 S. İşK/14 T.C YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2015/1888 Karar No. 2015/6201 Tarihi: 19.02.2015 İŞYERİ DEVRİNİN İŞÇİLİK ALACAKLARINA ETKİLERİ KIDEM TAZMİNATINDAN

Detaylı

Hangi statü altında çalışıyorsunuz?

Hangi statü altında çalışıyorsunuz? Hangi statü altında çalışıyorsunuz? Belçika da ücretli veya serbest çalışan statüsü altında çalışabilirsiniz. Bu iki statü, altında çalıştığınız statünün mevzuatına uyduğunuz sürece yasal bakımdan kusursuzdur.

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/46 HAFTA TATİLİ

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/46 HAFTA TATİLİ T.C YARGITAY 22.HUKUK DAİRESİ Esas No. 2012/7983 Karar No. 2012/27098 Tarihi: 03.12.2012 İlgili Kanun / Madde 4857 S. İşK/46 HAFTA TATİLİ ÖZETİ 4857 sayılı İş Kanunu'nun 46. maddesinde, işçinin tatil gününden

Detaylı

Federal İdare İş Mahkemesi

Federal İdare İş Mahkemesi Federal İdare İş Mahkemesi Çev: Alpay HEKİMLER * Karar Tarihi : 19.03.2013 Sayısı : 1 C 12.12 Türk işçileri, diğer işçilere oranla ikamet belgeleri için belirgin oranda daha yüksek bir harç ödemek zorunda

Detaylı

İŞ ORTAĞI DAVRANIŞ KURALLARI

İŞ ORTAĞI DAVRANIŞ KURALLARI İŞ ORTAĞI DAVRANIŞ KURALLARI LORD Corporation ( LORD ) kendini dürüstlük ve yüksek etik standartları ile iş yapmaya adamıştır. Ayrıca, işimiz için geçerli tüm kanun ve yönetmeliklere uyma konusunda kararlıyız.

Detaylı

Oğlum yüzme de bilmezdi...

Oğlum yüzme de bilmezdi... 20.03.2015 1 20.03.2015 2 20.03.2015 3 20.03.2015 4 Oğlum yüzme de bilmezdi... Ermenek ilçesindeki kömür ocağında mahsur kalan 18 işçiden Tezcan Gökçe'nin annesi; Oğlum yüzme de bilmezdi... 20.03.2015

Detaylı

ENERJİ, ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ, AĞ VE İLETİŞİM VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRLERİNDE ASGARİ ÇALIŞMA ŞARTLARINA İLİŞKİN ÖZET BİLGİ

ENERJİ, ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ, AĞ VE İLETİŞİM VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRLERİNDE ASGARİ ÇALIŞMA ŞARTLARINA İLİŞKİN ÖZET BİLGİ ENERJİ, ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ, AĞ VE İLETİŞİM VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ SEKTÖRLERİNDE ASGARİ ÇALIŞMA ŞARTLARINA İLİŞKİN ÖZET BİLGİ 31 Ocak 2016 ya kadar geçerlidir ENERJİ, ELEKTRİK MÜHENDİSLİĞİ, AĞ VE İLETİŞİM

Detaylı

İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU

İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU Editörler Yrd. Doç. Dr. İbrahim Görücü & Işıl Tüzün Arpacıoğlu İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU Yazarlar Yrd.Doç.Dr.Abdulvahap Akıncı Yrd.Doç.Dr.Ali Konak Dr. Meltem Arat Kifayet Erdem Ömer Nabi Baykal Şahin

Detaylı

Ercan POYRAZ İŞ HUKUKU

Ercan POYRAZ İŞ HUKUKU İş Hukuku Ercan POYRAZ İŞ HUKUKU İş Akdi İşçinin Borçları ve Sorumluluğu İşverenin Borçları ve Sorumluluğu İş Akdinin Feshi Çalışma Süreleri Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Dinlenme Süresi İş

Detaylı

Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ

Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ Assan Alüminyum, Türkiye deki İşçi Hakları Endişeleri ile ilgili Şikayetler Hakkında PAYDAŞ DEĞERLENDİRMESİ 22 Temmuz Uyum Danışmanlığı / Ombudsmanlığı Uluslararası Finans Kurumu / Çok Taraflı Yatırım

Detaylı

ET VE SÜT KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KURUM İDARİ KURULU TOPLANTI TUTANAĞI EKİM 2014

ET VE SÜT KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KURUM İDARİ KURULU TOPLANTI TUTANAĞI EKİM 2014 ET VE SÜT KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KURUM İDARİ KURULU TOPLANTI TUTANAĞI EKİM 2014 TOPLANTI TARİHİ : 14.10.2014 TOPLANTI SAATİ : 10.00 TOPLANTI YERİ : Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü Et ve Süt Kurumu Genel

Detaylı

ÇALIŞMA VE DİNLENME SÜRELERİ

ÇALIŞMA VE DİNLENME SÜRELERİ ÇALIŞMA VE DİNLENME SÜRELERİ 1. Ticari amaçla yolcu ve yük taşıyan motorlu araç sürücüleri sürekli en fazla kaç saat araç kullanabilirler? a) 4 saat b) 6 saat c) 4.5 saat d) 3 saat 2. Tek şoför 24 saatlik

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ABD Medeni Hukuk ABD

ÖZGEÇMİŞ. İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ABD Medeni Hukuk ABD ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Cevdet İlhan Günay 2. Doğum Tarihi: 0 Nisan 1951. Ünvanı: Profesör Dr.. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Hukuk Ankara Üniversitesi 1972 Y. Hukuk Ankara Üniversitesi

Detaylı

İŞÇİLERİN 3 ACİL TALEBİ VAR!

İŞÇİLERİN 3 ACİL TALEBİ VAR! TEMMUZ 2016 İŞÇİLERİN 3 ACİL TALEBİ VAR! Taşeron işçilere kayıtsız şartsız kadro! Kıdem tazminatıma dokunma! Zorunlu Bireysel Emeklilik Sistemi ne hayır! TAŞERON İŞÇİLERE KAYITSIZ ŞARTSIZ KADRO! AKP hükümeti

Detaylı

YÖNTEM YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK ve BAĞIMSIZ DENETİM A.Ş.

YÖNTEM YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK ve BAĞIMSIZ DENETİM A.Ş. 2016/090 30.12.2016 Konu: 2017 Yılı İçin Asgari Ücret Belirlendi. Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararında, 2017 yılında uygulanacak asgari ücret brüt tutarı aylık 1.777,50 TL olarak belirlenmiştir. Buna

Detaylı

5 soru-cevap:layout 1 4/28/11 12:14 PM Page 201 CEVAPLAR VE PARALEL OTURUM I SORULAR 201

5 soru-cevap:layout 1 4/28/11 12:14 PM Page 201 CEVAPLAR VE PARALEL OTURUM I SORULAR 201 4/28/11 12:14 PM Page 201 PARALEL OTURUM I SORULAR VE CEVAPLAR 5 soru-cevap:layout 1 201 5 soru-cevap:layout 1 4/28/11 12:14 PM Page 202 202 5 soru-cevap:layout 1 4/28/11 12:14 PM Page 203 IX. türkiye

Detaylı

SCA Davranış Kuralları

SCA Davranış Kuralları SCA Davranış Kuralları SCA Davranış Kuralları SCA paydaşları ile değer yaratmaya, çalışanları, müşterileri, tüketicileri, hissedarları ve diğer iş ortaklarıyla saygı, sorumluluk ve mükemmelliğe dayanan

Detaylı

TMMOB MADEN MÜHENDĐSLERĐ ODASI ĐLE TÜRKĐYE TĐCARET, KOOPERATĐF, EĞĐTĐM, BÜRO VE GÜZEL SANATLAR ĐŞÇĐLERĐ SENDĐKASI ARASINDA BAĞITLANACAK

TMMOB MADEN MÜHENDĐSLERĐ ODASI ĐLE TÜRKĐYE TĐCARET, KOOPERATĐF, EĞĐTĐM, BÜRO VE GÜZEL SANATLAR ĐŞÇĐLERĐ SENDĐKASI ARASINDA BAĞITLANACAK TMMOB MADEN MÜHENDĐSLERĐ ODASI ĐLE TÜRKĐYE TĐCARET, KOOPERATĐF, EĞĐTĐM, BÜRO VE GÜZEL SANATLAR ĐŞÇĐLERĐ SENDĐKASI (TEZ-KOOP-ĐŞ) ARASINDA BAĞITLANACAK ĐŞLETME TOPLU ĐŞ SÖZLEŞMESĐ TEKLĐFĐ MADDE 1- TANIMLAR:

Detaylı

ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİL GÜNLERİNDE ÇALIŞMA HAKKINDA ÖNEMLİ HUSUSLAR

ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİL GÜNLERİNDE ÇALIŞMA HAKKINDA ÖNEMLİ HUSUSLAR ULUSAL BAYRAM VE GENEL TATİL GÜNLERİNDE ÇALIŞMA HAKKINDA ÖNEMLİ HUSUSLAR Erol GÜNER * I.GİRİŞ: 10.06.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Yasası nın 44. Maddesi genel tatil günlerinde ve ulusal

Detaylı

5953 Sayılı Basın İş Kanunu 4857 Sayılı İş Kanunu. Kanunlar Arasındaki Farklar. Yusuf Yücel

5953 Sayılı Basın İş Kanunu 4857 Sayılı İş Kanunu. Kanunlar Arasındaki Farklar. Yusuf Yücel 5953 Sayılı Basın İş Kanunu 4857 Sayılı İş Kanunu Kanunlar Arasındaki Farklar Yusuf Yücel Deneme Süresi Basın İş Kanunu İş Kanunu Mesleğe ilk intisap eden gazeteciler için tecrübe müddeti en çk üç aydır

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ABD Medeni Hukuk ABD

ÖZGEÇMİŞ. İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ABD Medeni Hukuk ABD ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Cevdet İlhan Günay 2. Doğum Tarihi: 0 Nisan 1951. Ünvanı: Profesör Dr.. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Hukuk Ankara Üniversitesi 1972 Y. Hukuk Ankara Üniversitesi

Detaylı

İş Hukukunda Ücret ve Uygulaması

İş Hukukunda Ücret ve Uygulaması İş Hukukunda Ücret ve Uygulaması Öcal Kemal EVREN İŞ HUKUKUNDA ÜCRET ve UYGULAMASI Ankara, 2011 İş Hukukunda Ücret ve Uygulaması Öcal Kemal EVREN Hukuk Kitapları Dizisi: 781 ISBN 978-975-02-1428-8 İkinci

Detaylı

İŞ HUKUKU ve SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI

İŞ HUKUKU ve SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI İŞ HUKUKU ve SOSYAL GÜVENLİK UYGULAMALARI D E Ğ İ Ş İ M V E DÖNÜŞÜMDE ÖNCÜ ANLAYIŞ İSMMMO AKADEMİ BAŞKANI NDAN Son zamanlarda mevzuatı en sık değişen ve gittikçe karmaşık hale gelen konulardan birini de

Detaylı

ULUSLARARASI İŞÇİ DAYANIŞMASI DERNEĞİ. Meslek Liseliler Ne Yaşıyor? Ne İstiyor? Boyun Eğme. Mücadele Et!

ULUSLARARASI İŞÇİ DAYANIŞMASI DERNEĞİ. Meslek Liseliler Ne Yaşıyor? Ne İstiyor? Boyun Eğme. Mücadele Et! ULUSLARARASI İŞÇİ DAYANIŞMASI DERNEĞİ Meslek Liseliler Ne Yaşıyor? Ne İstiyor? Boyun Eğme Mücadele Et! Boyun Eğme Mücadele Et! Patronlar meslek lisesi öğrencilerini sömürülecek işçi olarak görüyorlar!

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İŞK. /8

İlgili Kanun / Madde 4857 S. İŞK. /8 T.C YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2013/7568 Karar No. 2014/13812 Tarihi: 21.05.2014 İlgili Kanun / Madde 4857 S. İŞK. /8 İŞ SÖZLEŞMESİNİN VAR OLUP OLMADIĞI- NIN BAĞIMLILIK ÖLÇÜTÜNE GÖRE BELİRLE-

Detaylı

A B C D E B. Çalışan. C. Memur. D. İşveren. E. İşçi

A B C D E B. Çalışan. C. Memur. D. İşveren. E. İşçi ÇALIŞAN HAKLARI VE GÜVENLİĞİ SİSTEM SORULARI 1. Ölüme, hastalığa, yaralanmaya, hasara veya diğer kayıplara sebebiyet veren istenmeyen olaya... denir. İnsanın bedence ve ruhça iyilik haline denir. Cümleyi

Detaylı

AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI KOCAELİ İL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL GÜVENLİK VE İŞ KANUNUNDAKİ BAZI DEĞİŞİKLER HAKINDA BİLGİLENDİRME TOPLANTISI 23 EKİM

AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI KOCAELİ İL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL GÜVENLİK VE İŞ KANUNUNDAKİ BAZI DEĞİŞİKLER HAKINDA BİLGİLENDİRME TOPLANTISI 23 EKİM AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI KOCAELİ İL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL GÜVENLİK VE İŞ KANUNUNDAKİ BAZI DEĞİŞİKLER HAKINDA BİLGİLENDİRME TOPLANTISI 23 EKİM 2014 HAZIRLAYAN Cemal ASLAN BİRİNCİ BÖLÜM SOSYAL GÜVENLİK

Detaylı

Danıştayın yürütmesini durduğu konular: 1. Mesai dışı çalışma,

Danıştayın yürütmesini durduğu konular: 1. Mesai dışı çalışma, Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumuna Bağlı Sağlık Tesislerinde Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmelik Hakkında Danıştay 11.Daire nin Esas No 2013/1812 Sayılı Kararı ve Yürütmeyi Durdurma Kararına

Detaylı

D.B. / Türkiye (33526/08) AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ KARARI. Aşağıdaki metin kararın resmi olmayan özetidir. Özet

D.B. / Türkiye (33526/08) AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ KARARI. Aşağıdaki metin kararın resmi olmayan özetidir. Özet D.B. / Türkiye (33526/08) AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ KARARI Aşağıdaki metin kararın resmi olmayan özetidir. Özet Başvuru sahibi İran İşçi-Komünist Partisi ile İran daki İran Eşitlik ve Özgürlük İçin

Detaylı

KONU: 2011 yılının ikinci yarısı için belirlenen asgari ücret tutarları

KONU: 2011 yılının ikinci yarısı için belirlenen asgari ücret tutarları MEVZUAT SİRKÜLERİ SİRKÜLER NO: 16/2011 İstanbul, 22.06.2011 KONU: 2011 yılının ikinci yarısı için belirlenen asgari ücret tutarları AÇIKLAMALAR: 31.12.2010 tarih ve 27802 sayılı Resmi Gazete de yayınlanan

Detaylı

AHZIRLAYANLAR. 2009463008 Cemre Benan Arslan 2008463095 Burcu Şahin 2005463066 A. Eren Öztürk

AHZIRLAYANLAR. 2009463008 Cemre Benan Arslan 2008463095 Burcu Şahin 2005463066 A. Eren Öztürk AHZIRLAYANLAR 2009463008 Cemre Benan Arslan 2008463095 Burcu Şahin 2005463066 A. Eren Öztürk Bu araştırmamızda size kurumsal ve geleneksel olarak yönetilen iki firmanın ücret, ücret belirleme ve ücretin

Detaylı

YILDIRM IR A M Dr. Dr Al tan t Eşsizoğlu

YILDIRM IR A M Dr. Dr Al tan t Eşsizoğlu YILDIRMA Dr. Altan Eşsizoğlu Sinir hapı alıp trafik kazası yapan uzman doktor intihar etti Zonguldak'ta, dün sinir hapı içip alkol kullanan ve tünelde kaza yapan bayan doktor E.T., olaydan 24 saat sonra

Detaylı

İŞ YASASINA GÖRE İŞ SÖZLEŞMESİ YAPMA ZORUNLULUĞU VAR MI?

İŞ YASASINA GÖRE İŞ SÖZLEŞMESİ YAPMA ZORUNLULUĞU VAR MI? İŞ YASASINA GÖRE İŞ SÖZLEŞMESİ YAPMA ZORUNLULUĞU VAR MI? Erol GÜNER * I. GİRİŞ; 4857 sayılı İş Yasasının 2. Maddesine göre, işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir. İş ilişkisinin

Detaylı

Konut Kapıcıları Yönetmeliği

Konut Kapıcıları Yönetmeliği Konut Kapıcıları Yönetmeliği BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar Amaç ve Kapsam Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı, kapıcıların hizmetlerinin kapsam ve niteliği ile çalışma süresi, hafta tatili, ulusal bayram

Detaylı

yeni kelimeler otuzsekizinci ders oluyor gezi genellikle hoş geldin mevsim hoş bulduk ilkbahar gecikti ilkbahar mevsiminde geciktiniz kış mevsiminde

yeni kelimeler otuzsekizinci ders oluyor gezi genellikle hoş geldin mevsim hoş bulduk ilkbahar gecikti ilkbahar mevsiminde geciktiniz kış mevsiminde otuzsekizinci ders oluyor gezi genellikle hoş geldin mevsim hoş bulduk ilkbahar gecikti ilkbahar mevsiminde geciktin soğuk geciktim kış geciktiniz kış mevsiminde uç, sınır, son, limit bulunuyor/bulunur

Detaylı

İŞÇİNİN BAŞKA BİR İŞYERİNDE ÇALIŞTIRILMASI DÜRÜSTLÜK KURALI

İŞÇİNİN BAŞKA BİR İŞYERİNDE ÇALIŞTIRILMASI DÜRÜSTLÜK KURALI İŞÇİNİN BAŞKA BİR İŞYERİNDE ÇALIŞTIRILMASI DÜRÜSTLÜK KURALI ÖZET: İşçinin il sınırları içinde veya dışında başka bir işyerinde çalıştırılacağını öngören sözleşme hükmü geçerlidir. Ancak, bu yetkinin işveren

Detaylı

SENDİKA ÜYELİĞİNİN KAZANILMASI VE SONA ERMESİ İLE ÜYELİK AİDATININ TAHSİLİ HAKKINDA YÖNETMELİK. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

SENDİKA ÜYELİĞİNİN KAZANILMASI VE SONA ERMESİ İLE ÜYELİK AİDATININ TAHSİLİ HAKKINDA YÖNETMELİK. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Resmi Gazete Tarihi: 09.07.2013 Resmi Gazete Sayısı: 28702 SENDİKA ÜYELİĞİNİN KAZANILMASI VE SONA ERMESİ İLE ÜYELİK AİDATININ TAHSİLİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİREYSEL İŞ HUKUKU İŞ HUKUKUNUN GENEL TANIMI. İkinci Bölüm BİRİNCİ KISIM 1. İŞ KANUNUN KAPSAMI Birinci Bölüm

İÇİNDEKİLER BİREYSEL İŞ HUKUKU İŞ HUKUKUNUN GENEL TANIMI. İkinci Bölüm BİRİNCİ KISIM 1. İŞ KANUNUN KAPSAMI Birinci Bölüm viii İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm İŞ HUKUKUNUN GENEL TANIMI İŞ HUKUKUNUN TANIMI, YERİ, TARİHSEL GELİŞİMİ VE KAYNAKLARI... 1 1. İŞ HUKUKUNUN TANIMI... 1 2. İŞ HUKUKUNUN YERİ... 3 3. İŞ HUKUKUNUN TARİHSEL GELİŞİMİ...

Detaylı

14. ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ KONGRESİ

14. ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ KONGRESİ TÜRK-İŞ Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi 14. ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ KONGRESİ 25-27 Mayıs 2012 Nova, İbis Hotel - İstanbul Oturumlar Panel

Detaylı

ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) tarihli ve /12154 sayılı yazınız

ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) tarihli ve /12154 sayılı yazınız T.C. MALİYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı : 80755325-105.05.07-1116 09/02/2016 Konu : Geçici Personele Ek Ödeme Yapılması ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) İlgi : 09.10.2015 tarihli

Detaylı

Çalışmanın devamında Yönetmelik in İş Kanunu na kıyasen farklılık taşıyan maddeleri değerlendirilmiştir:

Çalışmanın devamında Yönetmelik in İş Kanunu na kıyasen farklılık taşıyan maddeleri değerlendirilmiştir: BİR AVUKAT YANINDA, AVUKATLIK ORTAKLIĞINDA VEYA AVUKATLIK BÜROSUNDA ÜCRET KARŞILIĞI BİRLİKTE ÇALIŞAN AVUKATLARIN ÇALIŞMA ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK KAPSAMINDAKİ DÜZENLEMELERİN 4857 SAYILI İŞ KANUNUNA

Detaylı

Aile içi şiddeti ihbar edin ve mahkemede yardımcı olun

Aile içi şiddeti ihbar edin ve mahkemede yardımcı olun DOMESTIC VIOLENCE HELP AT COURT Turkish AİLE İÇİ ŞİDDET Artık şiddetin sona ermesini istiyorsunuz Aile içi şiddeti ihbar edin ve mahkemede yardımcı olun Kadınlar İçin Aile İçi Şiddet Mahkemesi Savunma

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKİ SORUMLULUKLAR. Doç.Dr. Saim OCAK MARMARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKİ SORUMLULUKLAR. Doç.Dr. Saim OCAK MARMARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HUKUKİ SORUMLULUKLAR Doç.Dr. Saim OCAK MARMARA ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ İŞVERENLERİN HUKUKİ SORUMLULUKLARI ULUSLARARASI KAYNAKLAR (SÖZLEŞME VS.) 1982 ANAYASASI TÜRK BORÇLAR

Detaylı

İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı

İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı Uyum Hizmetleri KPMG Türkiye kpmg.com.tr kpmgvergi.com Çalışan bir şirketin sahip olduğu en önemli değerdir. Sürdürülebilirlik, karlılık, büyüme, inovasyon gibi hedeflerin

Detaylı

Trans Olmak Suç Değildir!

Trans Olmak Suç Değildir! Trans Olmak Suç Değildir! Anayasa ya göre herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Devlet organları

Detaylı

TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİ İLE GREV OYLAMASI HAKKINDA YÖNETMELİK. Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:11.10.2013/28792 BİRİNCİ BÖLÜM

TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİ İLE GREV OYLAMASI HAKKINDA YÖNETMELİK. Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:11.10.2013/28792 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve kapsam TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ YETKİ TESPİTİ İLE GREV OYLAMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:11.10.2013/28792 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1)

Detaylı

Asgari ücretin belirlenmesini düzenleyen Asgari Ücret Yönetmeliği uyarınca, asgari ücret, pazarlık ücreti değildir.

Asgari ücretin belirlenmesini düzenleyen Asgari Ücret Yönetmeliği uyarınca, asgari ücret, pazarlık ücreti değildir. ASGARİ ÜCRET TESPİT KOMİSYONU KARARI Karar Tarihi : 30/12/2014 Karar No : 2014/1 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu nun 39 uncu maddesi gereğince, iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanunun kapsamında

Detaylı

İMZA SIRASINDA NELERE DİKKAT EDELİM

İMZA SIRASINDA NELERE DİKKAT EDELİM İMZA SIRASINDA NELERE DİKKAT EDELİM SÖZLEŞME TÜRÜNE (BELİRLİ - BELİRSİZ SÜRELİ ) SÖZLEŞMEDE YILLIK ÜCRET ZAMMI OLUP OLMADIĞINA ÜCRETE FAZLA MESAİ DAHİLDİR HÜKMÜ OLUP OLMADIĞINA İŞ TANIMINA REKABET YASAĞI

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ 7 ÖNSÖZ BİRİNCİ BÖLÜM EŞİTLİK KAVRAMI

İÇİNDEKİLER SUNUŞ 7 ÖNSÖZ BİRİNCİ BÖLÜM EŞİTLİK KAVRAMI İÇİNDEKİLER SUNUŞ 7 ÖNSÖZ II İÇİNDEKİLER 13 KİSALTMALAR 25 GİRİŞ 27 BİRİNCİ BÖLÜM EŞİTLİK KAVRAMI 1. Genel Olarak 29 I. Felsefi Açıdan Eşitlik Kavramı 29 II. Eşitlik İlkesi ve Değer Yargıları 30 III. Eşitlik

Detaylı

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. ULUSLARARASI SOSYAL POLİTİKA (ÇEK306U)

Detaylı