Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1 Bknlık Yyın No: 347 ISBN Müdürlük Yyın No: 2 ANADOLU KARAÇAMI (Pinus nigr Arnold. ssp. pllsin (Lmb.) Holmboe) ULUSAL ISLAH ZONLAMASININ ORİJİN PERFORMANSI VE YETİŞME ORTAMI ÖZELLİKLERİ BAĞLAMINDA İRDELENMESİ: KÜTAHYA-TAVŞANLI- GÖBEL AĞAÇLANDIRMA ALANI ÖRNEĞİ Evlution of the Antolin blck pine ntionl breeding zone s to origin performnce nd site properties: A cse study in Küthy-Tvşnlı- Göbel fforesttion re Dr. Ş. Teomn GÜNER Rız KARATAŞ Prof. Dr. Mus GENÇ ÇEŞİTLİ YAYINLAR SERİSİ NO: 2 T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI ORMAN TOPRAK VE EKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ RESEARCH INSTITUTE FOR FOREST SOIL AND ECOLOGY ESKİŞEHİR/TÜRKİYE

2 İÇİNDEKİLER Syf İÇİNDEKİLER... I ÖNSÖZ... II ÖZ... III ABSTRACT... IV 1. GİRİŞ MATERYAL ve YÖNTEM Mteryl Tohum Kynklrın Ait Bilgiler Fidn Üretme Alnın Ait Bilgiler Dikim Alnın Ait Bilgiler Yöntem Fidnlık Çlışmlrı Lbortuvr Çlışmlrı Dikim Çlışmlrı Değerlendirme Yöntemi BULGULAR Fidn Morfolojik Özellikleri Fidn Fizyolojik Özellikleri Frklı Orijinlerden Fidnlrın Nem İçerikleri Fidnlrın İbre Besin Elementleri Frklı Orijinlerden Fidnlrın Dikim Bşrısı TARTIŞMA ve SONUÇ Ulusl Islh Zonlmsın İlişkin Değerlendirmeler Fidn Morfolojik Özelliklerine İlişkin Değerlendirmeler Fidn Fizyolojik Özelliklerine İlişkin Değerlendirmeler Fidnlrın Nem İçerikleri Fidnlrın İbre Besin Elementleri Dikim Bşrısın İlişkin Değerlendirmeler Yşm Yüzdesi ve Fidn Gelişimi Dikim Şoku Süresi ÖZET SUMMARY KAYNAKLAR I

3 ÖNSÖZ Andolu Krçmı (Pinus nigr Arnold. ssp. pllsin (Lmb.) Holmboe) Ulusl Islh Zonlmsının Orijin Performnsı ve Yetişme Ortmı Özellikleri Bğlmınd İrdelenmesi: Küthy-Tvşnlı-Göbel Ağçlndırm Alnı Örneği isimli bu rştırm Ormn Toprk ve Ekoloji Arştırmlrı Enstitüsü Müdürlüğü nde projeli çlışmlr kpsmı dışınd yürütülmüştür. Anky teşhisini ypn Prof. Dr. M. Doğn KANTARCI y, çlışmy verdikleri destekten dolyı Ormn Toprk ve Ekoloji Arştırmlrı Enstitüsü Müdürü A. Demir GÜRPINAR, Eskişehir Ağçlndırm ve Erozyon Kontrolü Şube Müdürü Belkıs DİNÇ e ve Küthy Ağçlndırm ve Erozyon Kontrolü Mühendisi Gökhn SOYAK teşekkür ederiz. Çlışmdki ktkılrı için Ormn Yüksek Mühendisi Aydın ÇÖMEZ, Dr. Nejt ÇELİK ve Şoför Muhittin ŞAHİN e, bitki ve toprk nlizlerini ypn Kimy Teknikeri Slim TÜRKEL ile lborntlr Mesude TATLIKATIK ve Birsel KORUCUOĞLU n teşekkür borçluyuz. Arştırmnın konu ile ilgilenenlere yrrlı olmsını dileriz. Eskişehir, 2008 Dr. Ş. Teomn GÜNER Rız KARATAŞ Prof. Dr. Mus GENÇ II

4 ÖZ Bu çlışmd Ormn Ağçlrı ve Tohumlrı Islh Arştırm Müdürlüğü trfındn Andolu krçmı (Pinus nigr Arnold. ssp. pllsin (Lmb.) Holmboe) için hzırlnn ulusl ğç ıslh zonlmsı kpsmınd 3.2 nolu lt ıslh zonund kln Küthy-Tvşnlı-Göbel ğçlndırm shsı için kullnılbilecek lterntif tohum kynklrı belirlenmeye çlışılmıştır. Ayrıc Andolu krçmı ıslh zonlmsının Göbel ğçlndırm shsı bzınd bşrısı sınnmıştır. Göbel ğçlndırm lnı için idel tohum kynğı, beklendiği gibi 3.2 nolu lt ıslh zonu içinde kln Simv-Kicir orijinidir. Temel normlr bğlı klınrk, 3.2 lt ıslh zonund kln Tvşnlı-İkizoluk, Burs-Dğkç ve 3.3 nolu lt zond yer ln Tvşnlı-Simv, Tvşnlı-Blıköy ve Domniç-Dereçrşmb dn d fidn üretme mteryli temini mümkündür nolu lt zond bulunmsın rğmen, Tvşnlı-Albrd orijini, hkim bkısı btı olduğundn uygun değildir. Hlen kullnılmkt oln Andolu krçmı ıslh zonlmsı, Göbel ğçlndırm lnı ess lındığınd bşrılıdır. Orijinlerin fidn morfolojik özelliklerine etkisi, yırm nlizine göre benzerdir. Arzi performnslrın bktığımızd, 5.3 nolu lt zond kln Afyon-Çtloluk, 5.3 nolu zond kln Afyon-Ahırdğı ve 1.3 nolu lt zond kln Beyşehir-Kurucuov orijinli fidnlr d Göbel ğçlndırm shsınd kullnılbilir. Fkt kesin knte vrmk için rştırm süresi (3 yıl) çok kısdır. Bu sebeple, gelecekte krşılşılbilecek bütün olsılıklr dikkte lınıp, üretme mteryli trnsferinde temel kurl oln «An ıslh zonlrı rsınd nkil ypılmmlıdır» önşrtın sdık klınmlıdır. Anhtr Kelimeler: Ağç ıslh zonlmsı, Andolu krçmı, orijin performnsı, Küthy-Göbel ğçlndırm lnı III

5 ABSTRACT In this study, lterntive seed sources were tried to determine for Küthy-Tvşnlı-Göbel fforesttion re which is in the subzone 3.2 of ntionl tree improvement zoning, prepred for Antolin blck pine by Forest Tree Seeds nd Tree Breeding Reserch Directorte. The performnce of Antolin blck pine ntionl zoning ws lso tested for Göbel fforesttion re. The best seed source ws Simv-Kicir provennce which is in the subzone 3.2, s expected, for Göbel fforesttion re. It is lso possible to obtin seedling production mteril from Tvşnlı-İkizoluk nd Burs-Dğkç, which re in the subzones 3.2, Tvşnlı-Simv, Tvşnlı- Blıköy, Domniç-Dereçrşmb, which re in the subzone 3.3, on condition complying with the principle of the seed trnsfer. Although Tvşnlı- Albrd provennce is in the subzone 3.2, it is not suitble becuse the previling spect of the provennce is west. Consequently, Antolin blck pine breeding zoning which hs still been used is successful when Göbel fforesttion re is considered s bse. Effects of origins on the seedling morphologicl properties were similr ccording to discriminnt nlysis. When tking into ccount the field performnce, seedlings from Afyon- Çtloluk nd Afyon-Ahırdğı provennces within the sub zone 5.3 nd Beyşehir-Kurucuov provennce within the sub zone 1.3 cn lso be used in the Göbel fforesttion re. But the reserch durtion (tree yers) is quite short to rech n bsolute opinion. So, tking into ccount the ll possibilities which cn occur in the future, it should be dhere to the principle -trnsferring between min improvement zones should not be crried out. Key Words: Tree breeding zoning, Antolin blck pine, origin performnce, Küthy-Göbel fforesttion re IV

6 1. GİRİŞ Ağçlndırm çlışmlrınd tohum hst mıntıklrı ile tesis shlrının yetişme ortmı özelliklerinin benzer olmlrı büyük önem tşımktdır. Tohum hst yeri ile plntsyon (ekim-dikim) shlrı rsındki ekolojik fktörlerin frklılığı, özellikle ğçlndırm shsınd fidnlrın don, kurklık ve sıcklık ile hstlıklr oln mukvemetinin zlmsın ve htt bu ekim-dikim çlışmlrının bşrısızlıkl sonuçlnmsın sebep olbilmektedir. Ayrıc ğçlr bzı klıtsl özellikler kzndırdığı dikkte lınırs, gelişme dönemi uzunluğu frklı olduğu shlr rsınd gerçekleştirilen nkillerin de, fidnlrd büyüme kybın vey gecikmesine sebep olbileceği düşünülmektedir. Bu bkımdn, bşrı beklenen her türlü ekim-dikim çlışmsınd, tohum kynğı ile tesis yerinin benzer ekolojik şrtlr ship olmsı hemen hemen bir zorunluluktur (ÜRGENÇ 1967, ATALAY 1977). Ülkemizde tohum trnsfer rejyonlmsı ilk olrk çm türlerimizde ypılmıştır (ÜRGENÇ 1967). Dh sonrki çlışmlr, krçm (Pinus nigr Arnold. ssp. pllsin (Lmb.) Holmboe), srıçm (Pinus sylvestris L.), kızılçm, (Pinus bruti Ten.), Doğu ldini (Pice orientlis (L.) Link.), Toros sediri (Cedrus libni A. Rich.) ve Doğu kyınınd (Fgus orientlis Lipsky.) gerçekleştirilmiş olup (ATALAY 1977, 1984, 1987, 1992), kızılçmd ypıln çlışm yine ATALAY (1998) trfındn yenilenmiştir. Ayrıc AGM-ENSO işbirliği ile krçm, kızılçm, srıçm, sedir ve kyın türlerinde Türkiye Milli Ağç Islhı ve Tohum Üretim Progrmı d hzırlnmıştır (KOSKİ ve ANTOLA 1994). Bu çlışmd ıslh zonlrı oluşturulurken, ekotip yırımın neden olck genetik bir frklılığın bulunmdığı ve ekolojik koşullrın d çok benzer olduğu lnlr biry getirilmiştir. Alt zonlrın yırımı ise 400 m lik yükselti frklrın göre ypılmıştır. ÜRGENÇ (1967) trfındn çm türlerinde ypıln çlışmd, n rejyonlr gelişme dönemi uzunluğun, lt rejyonlr ise De Mrtonne kurklık indisine göre yrılmıştır. Ürgenç gelişme dönemi uzunluğunun tespitinde, gelişme döneminin bşlngıç ve son erişinde eşik değer olrk kbul edilen, günlük ortlm sıcklığı +8 C ve üzerinde oln gün syısını ess lmıştır. Atly trfındn ypıln çlışmlrd, genel olrk n rejyonlrın yrımınd iklim (yğış, sıcklık, rüzgâr vs.) ve vejetsyon, lt rejyonlrın yrımınd ise topogrfik fktörler (yükselti, bkı, dğlrın uznış yönü vs.) ve n mteryl dikkte lınmıştır. ÜRGENÇ (1967) ve ATALAY (1977) tohum trnsferi konusund dikkt edilmesi gereken konulrı şu şekilde sırlmktdır: 1

7 - An rejyonlr rsınd tohum trnsferi ypılmmlıdır. Çünkü rejyonlr rsınd yetişme ortmı özelliklerini orty çıkrn fktörler çok değişiktir. - Tohum meşceresi olmdığı hllerde, gelişme dönemi uzunluğun göre yrılmış oln bitişik lt rejyonlr rsınd tohum trnsferi ypılbilir. - Bkı, her zmn göz önünde tutulmlı ve özellikle ynı yöne bkn ymçlr rsınd trnsfer gerçekleştirilmelidir. - Aynı yükselti zonlrı rsınd trnsfer ypılmlıdır. Bu mümkün değilse, ekim-dikim shsın, ÜRGENÇ (1967) en fzl 300 m yukrıd yhut 250 m şğıd yer ln tohum hst yerinden; ATALAY (1977) ise zmi 150 m yukrıd vey 200 m şğıd bulunn kynktn nkil ypılbileceğini belirtmektedir. - Tohum trnsferinde yty mesfe en fzl (trnsfer ynı yükseltilerde ypıldığı tkdirde) km olmlıdır. - Yerel iklim özelliği gösteren yerlerde, trnsfer, yerel iklim dhiline giren shdn ypılmlı ve bunun dışın hiçbir zmn çıkılmmlıdır. - Hst ve tesis shsındki toprk ve nmteryl özelliklerinin olbildiğince ynı olmsın dikkt edilmelidir. Bu çlışmnın mcı, Andolu krçmı ulusl ıslh zonlmsını yöresel olrk denetlemek ve Küthy-Tvşnlı-Göbel ğçlndırm lnın uygun lterntif tohum kynklrını belirlemektir. 2

8 2. MATERYAL ve YÖNTEM 2.1. Mteryl Arştırmd, Andolu krçmının 10 frklı orijinine it tohumlrdn elde edilmiş fidnlr kullnılmıştır. Çlışmnın fidnlık şmsı Eskişehir Ormn Fidnlığınd, rzi şmsı ise Küthy ili, Tvşnlı ilçesi, Göbel ğçlndırm shsınd gerçekleştirilmiştir Tohum Kynklrın Ait Bilgiler Arştırmd kullnıln orijinlere ve bu orijinlerden elde edilen tohumlr it genel bilgiler Çizelge 2.1 de, orijinlerin ıslh zonlrın dğılımı ise Şekil 2.1 de verilmiştir. Orijinlere it iklim tiplerinin belirlenmesinde De Mrtonne kurklık indisi (Kurklık indisi= yıllık ortlm yğış (mm)/(yıllık ortlm sıcklık ( C)+10) ve Erinç yğış etkenliği indisi (Yğış etkenliği indisi=yıllık ortlm yğış (mm)/ortlm yüksek sıcklık ( C)) kullnılmıştır. Bu mçl, Çtloluk orijini için Afyon; Ahırdğı orijini için Bnz; Albrd, İkizoluk ve Blıköy orijinleri için Tvşnlı; Tvşnlı-Simv orijini için Domniç, Simv ve Tvşnlı; Dereçrşmb orijini için Domniç; Kicir orijini için Simv; Kurucuov orijini için Beyşehir ve Dğkç orijini için Burs meteoroloji istsyonlrının verilerinden yrrlnılmıştır (Çizelge 2.2). Meteoroloji istsyonu verileri, orijinlerin bulunduğu yükseltilere enterpole edilirken, her 100 m yükselti için sıcklık değerleri 0.5 C zltılmış, yğış değerleri ise 54 mm rtırılmıştır (ÖZYUVACI 1999) Fidn Üretme Alnın Ait Bilgiler Çlışmnın fidnlık şmsı 804 m yükseltide, 39º º44 48 kuzey enlemleri ile 30º º26 43 doğu boylmlrı rsınd bulunn Eskişehir Ormn Fidnlığınd gerçekleştirilmiştir. Eskişehir Meteoroloji İstsyonunun yıllrını kpsyn 73 yıllık verilerine göre; yıllık ortlm sıcklık 10.8 Cº, en soğuk y it ortlm sıcklık -0.3 ºC (ock yı), en sıck y it ortlm sıcklık 21.5 ºC (temmuz yı) olup, yzlrı kurktır. Yıllık ortlm yğış miktrı mm, en kurk yın (ğustos yı) yğış miktrı 7.7 mm; hzirn, temmuz, ğustos ve eylül ylrındki ortlm toplm yğış miktrı ise 73.6 mm dir. Yıllık ortlm nispi nem % 66, hâkim rüzgâr yönü, tekrrlnm dedine göre sırsıyl, btı, doğu ve kuzeybtıdır. Fidnlığın iklim tipi, Erinç yğış etkenliği (Im= 21.6) ve De Mrtonne kurklık indisine (I= 17.99) göre yrı kurktır. 3

9 4 Çizelge 2.1. Arştırmd Kullnıln Orijinlere Ait Genel Bilgiler Tble 2.1. Some properties of the provennces used for the reserch Orijin Nu. Orijin Kodu 1 A-Ç 2 T-A 3 D-D 4 T-İ 5 T-S Orijin Adı Afyon- Çtloluk Tvşnlı- Albrd Domniç- Dereçrşmb Tvşnlı- İkizoluk Tvşnlı- Simv Islh Zonu 5.3 Bkı Doğu- Kuzey Yükselti (m) De Mrtonne Kurklık İndisi (I) Erinç Yğış Etkenliği İndisi (Im) Tohum Kynğı Çimlenme Yüzdesi (%) Çimlenme Enerjisi (%) 1000 Tne Ağırlığı (g) 1510 N (37) N (46) Ulus TB , Btı 1050 YN (29) YN (34) TM , Kuzey- Kuzeydoğu 1400 N (49,5) ÇN (63,5) TM , Kuzey 1100 N (31) YN (36) 3.3 Kuzey N (46,5-58,8) ÇN (55,2-71,8) Eskişehir TB Yeniköy TB , ,41 6 S-K Simv-Kicir 3.2 Kuzey 1250 N (52,4) ÇN (63,4) TM ,24 7 B-K 8 A-A 9 T-B 10 B-D Beyşehir- Kurucuov Afyon- Ahırdğı Tvşnlı- Blıköy Burs- Dğkç 1.3 Çeşitli 1320 N (30,1) YN (38,0) TM Kuzey- Kuzeydoğu 1350 N (38,1) N (44,1) 3.3 Kuzey 1500 N (46) ÇN (55,4) 3.2 Kuzeybtı 950 N (57) ÇN (72) TM: Tohum Meşceresi, TB: Tohum bhçesi, YN: Yrı nemli, N: Nemli, ÇN: Çok nemli Krcbey TB Söğütlü TB Krcbey TB , , ,00

10 5 III Islh zonu numrsı 8 Orijin numrsı Şekil 2.1. Arştırmd Kullnıln Orijinlerin Islh Zonlrın Dğılımı Figure 2.1. Distribution of origins used in the reserch ccording to breeding zones

11 Çizelge 2.2. Bzı Meteorolojik Veriler Tble 2.2. Some meteorologicl prmeters İstsyon Yükselti Yıllık Ortlm Yıllık Ortlm Rst Yıllrı Adı (m) Yğış (mm) Sıcklık ( C) Afyon ,5 11,1 17,2 Bnz ,1 11,2 18,6 Beyşehir ,0 10,8 16,7 Burs ,1 14,4 20,1 Domniç ,0 10,7 16,7 Eskişehir ,2 10,8 17,3 Simv ,4 11,7 18,3 Tvşnlı ,5 11,2 18, Dikim Alnın Ait Bilgiler Yıllık Ortlm Yüksek Sıcklık ( C) Arştırmd kullnıln fidnlr, krçm ıslh zonlmsın göre, 3.2 numrlı zond kln Küthy ili, Tvşnlı ilçesi, Göbel beldesi sınırlrı içerisinde bulunn Göbel ğçlndırm shsın dikilmiştir enlem ve boylm dereceleri rsınd yer ln shnın ortlm yükseltisi 1050 m, eğimi % 5, hkim bkısı kuzey olup ymç konumu itibriyle üst ymç özelliğindedir. Deneme lnın 7 km mesfede bulunn 834 m yükseltideki Tvşnlı Meteoroloji İstsyonunun yıllrını kpsyn verilerine göre; yıllık ortlm sıcklık 11.2 ºC, en soğuk yın (ock) ortlm sıcklığı ºC, en sıck yın (temmuz ve ğustos) ortlm sıcklığı ise 30.2 ºC dir. Yıllık ortlm yğış miktrı mm, en kurk y (ğustos) it yğış 19.9 mm; hzirn, temmuz, ğustos ve eylül ylrındki ortlm toplm yğış miktrı ise 92.1 mm dir. Yıllık ortlm nispi nem % 66, hâkim rüzgâr yönü, tekerrür dedine göre sırsıyl, doğu, btı, güneydoğu ve kuzeybtıdır. Yörenin iklim tipi, hem Erinç yğış etkenliği indisine (Im= 34.0) hem de De Mrtonne kurklık indisine (I= 29.2) göre yrı nemlidir. Deneme lnınd nky tlkşist olup, bu ln it toprk nliz sonuçlrı Çizelge 2.3 de verilmiştir Yöntem Arştırm fidnlık, lbortuvr ve çık ln şrtlrınd dikim olmk üzere üç şmd gerçekleştirilmiştir Fidnlık Çlışmlrı 05/05/2003 trihinde, 10 krçm orijinine it tohumlr, 3 mm lik elekten geçirildikten sonr fidnlıkt hzırlnn 120 cm eninde ve 7 ekim çizgisine ship ystıklr ekilmiştir. Ekim rejimi olrk, fidnlıkt 6

12 kullnılmkt oln rutin tekniklere ve ekim sıklığı değerlerine (18 g/m 2 ) sdık klınmıştır. Orijinler ekim ystığın tesdüfi olrk dğıtılmış ve her ekim bloğu rsınd, genişliği 30 cm oln boş yırm lnlrı bırkılmıştır. Çimlenmelerin tmmlnmsındn yklşık bir y sonr, fidnlr rsınd 5.0 cm mesfe olck şekilde seyreltme ypılmıştır. Deneme fidnlıkt kurulduktn sonr, iki gelişme dönemi boyunc rutin ot lm, sulm, gübreleme ve kök kesimi fliyetlerine devm edilmiştir. Bu kpsmd fidnlr ikinci gelişme döneminin ortsınd (29/07/2004 trihinde) bir def 22 cm derinlikte kök kesimi uygulnmıştır. Yine, her gelişme döneminde ltı def olmk üzere ve her defsınd d hektr % 21 lik monyumsülft gübresinden 50 kg verilmiştir. Arştırmd ystığın ortsınd kln beş sırdki fidnlr kullnılmış, ystığın her iki trfınd kenrlr gelen birer sır tecrit zonu olrk bırkılmıştır Lbortuvr Çlışmlrı 2+0 yşın gelen fidnlr 2005 yılı ilkbhrınd (15/03/2005) ystıktn sökülerek, kökler kök boğzındn itibren 25 cm mesfeden kesilmiştir. Dh sonr lbortuvrd her orijinden rsgele seçilen 20 fidnd fidn boyu (FB), kök boğzı çpı (KBÇ), gövde tze ğırlığı (GTA), kök tze ğırlığı (KTA), gövde kuru ğırlığı (GKA) ve kök kuru ğırlığı (KKA) belirlenmiştir. Gövde ve kök kuru ğırlık değerleri, fidnlr 65 ºC sıcklıkt sbit ğırlığ ulşıncy kdr (ortlm 48 st) bekletilerek elde edilmiştir (KANTARCI 2005). Çizelge 2.3. Ağçlndırm Shsın Ait Toprk Özellikleri Tble 2.3. Soil properties of the plnttion re Derinlik FİZİKSEL ANALİZLER (cm) Kum (%) Toz (%) Kil (%) Toprk türü ,03 11,18 43,8 Blçıklı Kil ,85 9,06 29,09 Kumlu Kil ,47 6,92 20,61 Kumlu Killi Blçık KİMYASAL ANALİZLER Derinlik (cm) ph (1/2,5 su) Orgnik mdde Toplm kireç (%) Toplm N (%) P (ppm) Elektriki iletkenlik (ms/cm) (%) ,70 4,61 3,18 0, , ,10 19,88 1,30 0,09 7 0, ,20 37,92 0,93 0,05 5 0,32 Derinlik KİMYASAL ANALİZLER (cm) C ++ (ppm) Mg ++ (ppm) N + (ppm) K + (ppm)

13 Her orijinden, morfolojik özellikleri tespit edilen fidnlr üç grub yrılmış ve her grub it krm ibre örneklerinde bitki besin elementleri belirlenmiştir. İbre örneklerinde; N (zot), modifiye Kjeldhl metodun göre Kjeltec Auto 1030 Anlyzer cihzınd; B (bor), kürkümin metodu ile Spectronic 20D kolorimetre cihzınd tyin edilmiştir (KACAR 1972). Nitrik-perklorik sit ile yş ykıln ibre örneklerde; P (fosfor), vndmolibdofosforik srı renk metodu ile Spectronic 20D kolorimetre cihzınd; S (kükürt), türbidimetrik metod ile Spectronic 20D kolorimetre cihzınd; N (sodyum) ve K (potsyum), Jenwy PFP 7 flme photometer cihzınd; C (klsiyum), Mg (mgnezyum), Fe (demir), Cu (bkır), Zn (çinko) ve Mn (mngn) ise Perkin-Elmer 3110 tomic bsorption spectrometer cihzınd tespit edilmiştir (KACAR 1972). Fidnlrın, fidnlıkt ve rzide ship olduğu nem miktrı grvimetrik yöntemle {Nem İçeriği=[(Tze Ağırlık - Kuru Ağırlık) : Kuru Ağırlık] 100} belirlenmiştir (GENÇ ve YAHYAOĞLU 2007). Nem içeriği tyini fidnlıkt her orijine it beş, rzide ise 30 fidnd ypılmıştır. Bu mçl fidnlrın bir yşındki yn sürgünleri kullnılmıştır (Şekil 2.2) Dikim Çlışmlrı Ystıkt kln fidnlr sökülüp, yrı yrı etiketlenerek 2005 yılı ilkbhrınd (19/03/2005) ğçlndırm shsın nkledilmiştir (Şekil 2.3). Arzi denemesinde yöntem olrk rstlntı bloklrı deneme deseni uygulnmış ve deneme 3 tekerrürlü olrk kurulmuştur. Her bir prsele 20 fidn dikilmiş ve dikimlerdeki rlık-mesfe 3.0 x 1.5 m olrk uygulnmıştır. Dikimi tkiben 3 yıl boyunc bkım ve gözlemler sürdürülmüş ve her gelişme dönemi sonund fidn yşm yüzdeleri ynınd çp ve boy gelişmeleri de belirlenmiştir Değerlendirme Yöntemi İsttistik nlizlerde norml dğılımın özelliklerinden yrrlnmk için verilere normlite dönüşümü uygulnmıştır. Norml dğılım göstermeyen değişkenlerden, gövde/kök ornıyl birinci, ikinci ve üçüncü gelişme dönemi sonundki yşm yüzdelerine çısl dönüşüm (ArcSin p), besin elementlerinden bkır logritm (log10 (x)) dönüşümü uygulnmıştır. Arştırmd kullnıln 10 frklı krçm orijinine it 2+0 yşındki fidnlrın morfolojik ve fizyolojik özellikleri ile rzi bşrılrı, her bir özellik bzınd yrı yrı vryns nlizi ile denetlenmiştir. 8

14 Şekil 2.2. Fidnlrın Nem İçeriği Tyininde Kullnıln Bir Yşındki Yn Sürgünler Figure 2.2. Current lterl shoots used for moisture content determintions Şekil 2.3. Denemenin Kurulduğu Shnın Genel Görünümü Figure 2.3. Generl view of the plnttion re 9

15 Vryns nlizi sonucund isttistiksel bkımdn nlmlı (P<0.05) frklılıklr bulunmsı durumund Duncn testi uygulnrk homojen (benzer) gruplr oluşturulmuştur. Orijinlerin morfolojik ve fizyolojik fidn özellikleri üzerindeki toplu etkisini sptmk için yırm (diskriminnt) nlizinden yrrlnılmıştır (KALIPSIZ 1994). 10

16 3. BULGULAR Arştırm bulgulrı, morfolojik ve fizyolojik fidn özellikleri ve dikim bşrısı olmk üzere üç n bşlık ltınd değerlendirilmiştir Fidn Morfolojik Özellikleri Frklı orijinlere it 2+0 yşındki çıplk köklü krçm fidnlrının ship olduğu morfolojik özellikler Çizelge 3.1 de verilmiş, Şekil 3.1 de de grfikle gösterilmiştir. Çizelge 3.1. Frklı Orijinlerden Fidnlrın Morfolojik Özelliklerine Ait İsttistiksel Değerler Tble 3.1. Sttistics pertining to morphologicl properties of the seedlings from vrious provennces Orijin Nu. İsttistik Değerler FB (cm) KBC (mm) FB/KBÇ GTA (g) KTA (g) FTA (g) GTA/ KTA GKA (g) KKA (g) GKA/ KKA X 15,16 5,32 2,89 17,66 4,40 22,06 3,99 6,99 1,80 3,89 s 2,81 0,93 0,54 6,97 1,51 8,29 0,85 X 15,08 4,63 3,30 12,38 2,96 15,34 4,28 4,96 1,24 3,98 s 2,13 0,75 0,52 4,53 1,17 5,59 0,72 X 13,75 4,84 2,91 13,95 3,44 17,40 4,08 4,86 1,30 3,74 s 2,04 0,86 0,62 5,49 1,18 6,46 0,88 X 14,01 4,61 3,06 13,53 2,96 16,49 4,64 5,24 1,24 4,22 s 2,38 0,73 0,38 4,91 1,01 5,709 1,19 X 14,00 4,96 2,83 13,28 3,67 16,96 3,77 5,61 1,53 3,67 s 3,42 1,04 0,47 6,38 1,71 7,71 1,18 X 14,98 4,99 3,06 14,90 3,47 18,37 4,55 5,70 1,47 3,87 s 2,14 0,86 0,54 5,03 1,61 6,55 0,98 X 12,84 5,01 2,57 15,04 4,13 19,17 3,80 5,87 1,73 3,39 s 2,28 0,73 0,39 5,44 1,67 6,96 1,08 X 13,02 4,41 2,95 11,42 3,02 14,45 3,91 4,49 1,31 3,44 s 2,44 0,69 0,33 4,43 1,19 5,47 0,99 X 12,52 4,99 2,53 15,13 3,88 19,01 4,16 5,84 1,66 3,51 s 2,15 0,77 0,44 5,80 1,63 7,15 1,48 X 12,28 4,88 2,58 14,92 3,96 18,89 3,87 5,50 1,60 3,44 s 1,76 0,94 0,50 5,89 1,68 7,45 0,86 11

17 Fidn Boyu (cm) Çtloluk Albrd D.çrşm b İkizoluk Sim v Kicir Orijinler Kurucuov Ahırdğı Blıköy Dğkç KBÇ (mm) Çtloluk A lbrd D.çrşmb İkizoluk Simv K icir Orijinler Kurucuov A hırdğı Blıköy Dğkç FB/KBÇ ornı Çtloluk Albrd D.çrşmb İkizoluk Simv K icir Orijinler Kurucuov A hırdğı Blıköy Dğkç Gövde/kök ornı Çtloluk A lbrd D.çrşmb İkizoluk Simv K icir Orijinler Kurucuov A hırdğı Blıköy D ğkç GTA/KTA GKA/KKA Tze Ağırlıklr (g) Ç tloluk A lbrd D.çrşmb İkizoluk Simv K icir Orijinler K urucuov A hırdğı B lıköy D ğkç GTA KTA FTA Kuru Ağırlıklr (g) Çtloluk Albrd D.çrşmb İkizoluk Sim v Kicir Orijinler Kurucuov Ahırdğı Blıköy Dğkç GKA KKA Şekil 3.1. Frklı Orijinlerden Fidnlrın Morfolojik Özellikleri Figure 3.1. Morphologicl properties of the seedlings from vrious provennces 12

18 İncelenen her bir morfolojik özellik bzınd ypıln vryns nlizi sonuçlrı Çizelge 3.2 de, verilmiştir. Vryns nlizlerine göre, incelenen morfolojik özellikler bkımındn orijinler rsınd FB ve FB/KBÇ ornı bkımındn P<0.001; GTA, KTA ve FTA bkımındn ise P<0.05 önem düzeyinde frklılıklr bulunmktdır. KBÇ ve GTA/KTA ornı bkımındn ise orijinler rsınd isttistiksel bkımdn nlmlı bir frklılık belirlenememiştir. Çizelge 3.2. Fidn Morfolojik Özellikleri Ess Alınrk Gerçekleştirilen Vryns Anlizlerinde Belirlenen F Ornlrı ve Frklılıklrın Önem Düzeyleri Tble 3.2. Significnce levels nd F rtios ccording to nlysis of vrince bsed on morphologicl properties Fidn Morfolojik Özellikleri Orijinler Fidn boyu (FB) 4,038 *** Kök boğzı çpı (KBÇ) 1,852 ns FB/KBÇ ornı 5,184 *** Gövde tze ğırlığı (GTA) 1,945 * Kök tze ğırlığı (KTA) 2,411 * Fidn tze ğırlığı (FTA) 2,062 * GTA/KTA ornı 1,806 ns Duncn testi ile belirlenen homojen gruplr Çizelge 3.3 te verilmiştir. Frklı orijinlere it fidnlr, FB/KBÇ ornı bkımındn 4; FB bkımındn 3; GTA, KTA ve FTA bkımındn ise 2 homojen grup oluşturmuştur. FB bkımındn Afyon-Çtloluk, Tvşnlı-Albrd ve Simv-Kicir; FB/KBÇ ornı bkımındn Tvşnlı-Blıköy; GTA bkımındn Afyon-Çtloluk; KTA bkımındn Afyon-Çtloluk ve Beyşehir-Kurucuov; FTA bkımındn ise Afyon-Çtloluk orijinlerindeki fidnlr en iyi gelişimi göstermiştir. Orijinlerin fidn morfolojik özellikleri üzerine oln etkisinin topluc değerlendirilmesi mcıyl yırm nlizinden fydlnılmıştır (Çizelge 3.4). Ayırm nlizi sonuçlrın göre; orijinlerin fidn morfolojik özelliklerine % 26 ornınd etkili olduğu belirlenmiştir ki, rştırmy konu orijinleri, Eskişehir Ormn Fidnlığı şrtlrındki fidn morfolojik özellikleri bkımındn birbirinden net bir şekilde yırmk koly değildir. 13

19 Çizelge Fidn Morfolojik Özelliklerine Ait Duncn Testi Sonuçlrı Tble 3.3. Results of Duncn test pertining to morphologicl properties of the seedlings Morfolojik Özellikler n FB 20 KBÇ 20 FB/KBÇ 20 GTA 20 KTA 20 FTA 20 GTA/KTA 20 Orijinler ,16 15,08 13,75 14,01 14,00 14,98 12,84 13,02 12,52 12,28 c c bc bc bc c b b b 5,32 4,63 4,84 4,61 4,96 4,99 5,01 4,41 4,99 4,88 2,89 3,30 2,91 3,06 2,83 3,06 2,57 2,95 2,53 2,58 bc d bc cd bc cd b c b 17,66 12,38 13,95 13,53 13,28 14,90 15,04 11,42 15,13 14,92 b b b b b b 4,40 2,96 3,44 2,96 3,67 3,47 4,13 3,02 3,88 3,96 b b b b b b b 22,06 15,34 17,40 16,49 16,96 18,37 19,17 14,45 19,01 18,89 b b b b b b 3,99 4,28 4,08 4,64 3,77 4,55 3,80 3,91 4,16 3,87 Stırlrdki ynı hrfler homojen gruplrı göstermektedir Çizelge 3.4. Orijinlerin Fidn Morfolojik Özelliklerine Etkisinin Diskriminnt Anlizi ile Denetimi Tble 3.4. Controlling of the effects of provennces on seedling morphology by discrimint nlysis Fonksiyon Öz Değer Vryns (%) Toplm (%) Knon. Korels. Wilks' Lmbd Khi-Kre SD Önem Düzeyi 1 0,361 56,6 56,6 0,515 0, , , ,103 16,1 72,7 0,305 0,766 50, , ,074 11,6 84,3 0,262 0,845 32, , ,058 9,1 93,4 0,234 0,907 18, , ,034 5,3 98,7 0,181 0,959 7, , ,008 1,3 100,0 0,090 0,992 1, ,816 Orijinler Morfolojik Özelliklere Göre Fidnlrın Orijinlere Dğılımı Toplm Orijinlerin Ayırım Bşrısı % 26 Stndrtlştırılmış Ayırım Fonksiyon Ktsyılrı Fonksiyonlr FB 0,341-1,732-1,604-1,638-3,945-1,117 KBC 1,228 2,011 0,272 3,157 4,570 0,127 FB/KBÇ ornı 0,739 1,834 1,327 1,335 3,630 1,517 GTA -0,102 2,211 1,748-2,640 0,460-1,836 KTA -1,258-1,611-0,808 1,309-1,605 3,197 G/K ornı -0,407-1,072 0,140 1,564-0,958 1,207 14

20 3.2. Fidn Fizyolojik Özellikleri Frklı Orijinlerden Fidnlrın Nem İçerikleri Frklı orijinlerden fidnlrın fidnlık ve dikim shsı şrtlrınd ship olduğu nem içerikleri Çizelge 3.5 de verilmiş ve Şekil 3.2 de de grfikle gösterilmiştir. Çizelge 3.5. Fidnlrın Nem İçeriklerine Ait İsttistiksel Değerler Tble 3.5. Sttistics pertining to moisture contents of the seedlings Orijin Nu. İsttistik Değerler Fidnlık Nem İçeriği (%) Arzi Nem İçeriği (%) X 128,84 125,53 s 6,41 5,01 X 132,40 129,00 s 7,18 7,40 X 127,83 123,84 s 4,10 6,08 X 125,82 133,69 s 7,08 6,97 X 129,60 130,31 s 2,57 4,80 X 126,47 130,46 s 5,26 5,26 X 123,51 132,56 s 4,36 5,25 X 127,83 130,30 s 6,79 6,89 X 130,10 132,24 s 5,93 4,48 X 130,80 132,40 s 4,02 5,29 Fidnlrın nem içerik değerleri ile ypıln vryns nlizi sonuçlrı Çizelge 3.6 d verilmiştir. Vryns nlizine göre, fidnlrın dikim shsındki nem içerikleri bkımındn orijinler rsındki frklr P<0.001 önem düzeyinde nlmlı çıktığı hlde, fidnlıktki nem içerikleri bkımındn belirlenen frklr önemsizdir (P>0.05). Duncn testi sonucund belirlenen homojen gruplr Çizelge 3.7 de verilmiştir. Fidnlr, rzideki nem içeriği bkımındn 3 homojen grup 15

21 oluşturmuş olup, Tvşnlı-İkizoluk, Beyşehir-Kurucuov ve Burs-Dğkç orijinlerinin nem içeriği diğerlerinden dh fzl çıkmıştır. Nem miktrı (%) Çtloluk Albrd D.çrşmb İkizoluk Simv Kicir Orijinler Kurucuov Ahırdğı Blıköy Fidnlık Dğkç Arzi Şekil 3.2. Fidnlrın Nem İçerikleri Figure 3.2. Moisture contents of the seedlings Çizelge 3.6. Fidnlrın Nem İçerikleri Ess Alınrk Gerçekleştirilen Vryns Anlizlerinde Belirlenen F Ornlrı ve Frklılıklrın Önem Düzeyleri Tble 3.6. Significnce levels nd F rtios ccording to nlysis of vrince bsed on moisture contents of the seedlings Kynk Nem İçeriği (Fidnlık) Nem İçeriği (Arzi) Orijinler 1,094 ns 8,857 *** Çizelge 3.7. Fidnlrın Nem İçeriklerine Ait Duncn Testi Sonuçlrı Tble 3.7. Results of Duncn tests pertining to moisture contents of the seedlings Nen İçerikleri (%) n Fidnlık 5 Arzi 30 Orijinler ,8 132,4 127,8 125,8 129,6 126,4 123,5 127,8 125,5 129,0 123,8 133,6 130,3 130,4 132,5 130,3 b c bc bc c bc Stırlrdki ynı hrfler homojen gruplrı göstermektedir 130,1 132,2 bc 130,8 132,4 c 16

22 Fidnlrın İbre Besin Elementleri Frklı orijinlere it 2+0 yşındki çıplk köklü krçm fidnlrının ibre besin elementleri içeriği Çizelge 3.8 de, ortlm değerlerle çizilen grfikler ise Şekil 3.3 de verilmiştir. 1,4 Element İçerikleri (%) 1,2 1,0 0,8 0,6 0,4 0,2 0,0 Çtloluk Albrd D.çrşmb İkizoluk Orijinler Simv Kicir Kurucuov Ahırdğı Blıköy Dğkç N P K C Mg N S 350 Element İçerikleri (ppm) Çtloluk Albrd D.çrşmb İkizoluk Simv Orijinler Kicir Kurucuov Ahırdğı Blıköy Dğkç Fe Mn Zn Cu B Şekil 3.3. Fidnlrın İbrelerindeki Besin Elementleri Figure 3.3. Nutrients in the needle of the seedlings 17

23 Çizelge 3.8. Fidnlrın İbre Besin Elementi İçeriklerine Ait İsttistiksel Değerler Tble 3.8. Sttistics pertining to nutrients in the needle of the seedlings Orijin Nu. İsttistik Değerler N (%) P (%) K (%) C (%) Mg (%) N (%) S (%) Fe (ppm) Mn (ppm) Zn (ppm) Cu (ppm) B (ppm) X 1,132 1,100 0,583 0,417 0,130 0,022 0, ,7 218,2 40,0 8,3 33,3 s 0,071 0,000 0,038 0,029 0,012 0,003 0,014 10,5 40,3 4,4 0,6 8,5 X 1,143 1,033 0,533 0,729 0,116 0,018 0, ,8 168,8 35,0 8,8 39,0 s 0,040 0,029 0,052 0,228 0,002 0,003 0,023 25,3 42,2 5,1 1,5 12,2 X 1,168 1,083 0,550 0,662 0,124 0,020 0, ,8 151,2 43,2 6,8 36,7 s 0,041 0,029 0,043 0,311 0,005 0,000 0,017 42,2 15,9 1,8 0,3 4,7 X 1,104 0,967 0,550 0,484 0,134 0,019 0, ,0 129,2 39,3 6,8 30,3 s 0,080 0,126 0,025 0,067 0,005 0,001 0,005 74,5 9,0 0,6 1,0 5,0 X 1,081 0,967 0,575 0,435 0,120 0,017 0, ,5 121,0 35,0 7,0 34,0 s 0,023 0,225 0,043 0,020 0,007 0,001 0,013 16,5 5,8 2,3 0,5 7,9 X 1,006 0,900 0,575 0,600 0,118 0,015 0, ,3 122,8 35,7 6,7 33,0 s 0,056 0,150 0,000 0,185 0,008 0,000 0,010 43,0 5,8 5,6 0,3 4,0 X 1,157 1,050 0,533 0,615 0,118 0,013 0, ,0 152,8 33,3 7,2 29,7 s 0,019 0,100 0,014 0,155 0,005 0,003 0,017 92,6 23,4 3,5 0,3 6,4 X 1,134 1,050 0,542 0,599 0,128 0,011 0, ,0 181,2 43,5 6,8 35,3 s 0,052 0,000 0,038 0,091 0,013 0,001 0,010 34,3 41,2 5,4 0,3 10,5 X 1,219 1,017 0,575 0,515 0,123 0,015 0, ,5 137,7 39,2 7,2 25,3 s 0,110 0,058 0,000 0,053 0,013 0,000 0,011 37,1 19,4 7,8 0,3 6,8 X 1,052 0,850 0,542 0,556 0,112 0,015 0, ,0 101,2 31,0 6,5 31,7 s 0,071 0,000 0,058 0,083 0,016 0,000 0,039 44,3 36,7 4,3 0,9 5,0

24 İbre besin elementleri bzınd ypıln vryns nlizi Çizelge 3.9 d verilmiştir. Vryns nlizlerine göre orijinler rsınd, N bkımındn P<0.001; Mn bkımındn P<0.01; N, S, Zn ve Cu bkımınd P<0.05 önem düzeyinde frklılıklr orty çıkmıştır. P, K, C, Mg, Fe ve B bkımındn belirlenen frklılıklr ise önemsizdir (P>0.05). Çizelge 3.9. Fidnlrın İbre Besin Elementleri Ess Alınrk Gerçekleştirilen Vryns Anlizlerinde Belirlenen F Ornlrı ve Frklılıklrın Önem Düzeyleri Tble 3.9. Significnce levels nd F rtios ccording to nlysis of vrince bsed on nutrients in needles Besin Elementleri Orijinler N 2,912 * P 1,857 ns K 0,822 ns C 1,290 ns Mg 1,480 ns N 11,913 *** S 3,151 * Fe 1,750 ns Mn 4,508 ** Zn 2,519 * Cu 3,247 * B 0,786 ns Duncn testi ile oluşturuln homojen gruplr Çizelge 3.10 d görülebilir. Frklı krçm orijinlerine it fidnlr, ibre besin elementlerinden, N bkımındn 6; Mn bkımındn 4; N, Zn ve Cu bkımındn 3; S bkımındn ise 2 homojen grup oluşturmuştur. N içeriği Tvşnlı-Blıköy; N içeriği Afyon-Çtloluk; S içeriği Afyon-Ahırdğı; Mn içeriği Afyon-Çtloluk; Zn içeriği Domniç-Dereçrşmb); Cu içeriği ise Tvşnlı-Albrd ve Afyon-Çtloluk orijininde en yüksek düzeydedir. 19

25 Çizelge İbre Besin Elementi İçeriklerine Ait Duncn Testi Sonuçlrı Tble Results of Duncn test pertining to the needle nutrients Besin Orijinler n Elementleri ,132 1,142 1,167 1,104 1,081 1,006 1,156 1,134 1,218 1,052 N 3 bc bc bc bc b bc bc c b 1,100 1,033 1,083 0,966 0,966 0,900 1,050 1,050 1,016 0,850 P 3 0,583 0,533 0,550 0,550 0,575 0,575 0,533 0,541 0,575 0,541 K 3 0,416 0,729 0,662 0,484 0,435 0,600 0,615 0,598 0,515 0,556 C 3 0,129 0,115 0,124 0,133 0,120 0,118 0,118 0,127 0,122 0,112 Mg 3 0,021 0,018 0,020 0,019 0,016 0,015 0,012 0,011 0,015 0,015 N 3 f de ef def ed bc b bc bc 0,227 0,238 0,244 0,222 0,222 0,210 0,217 0,270 0,244 0,211 S 3 b b b b 213,6 225,8 231,8 276,0 232,5 240,3 332,0 236,0 222,5 206,0 Fe 3 218,1 168,8 151,1 129,1 121,0 122,8 152,8 181,1 137,6 101,1 Mn 3 d bcd bc bc b b bc cd bc 40,0 35,0 43,1 39,3 35,0 35,6 33,3 43,5 39,1 31,0 Zn 3 bc bc c bc bc bc b c bc 8,3 8,8 6,8 6,8 7,0 6,7 7,2 6,8 7,2 6,5 Cu 3 bc c b b 33,3 39,0 36,6 30,3 34,0 33,0 29,6 35,3 25,3 31,6 B 3 Stırlrdki ynı hrfler homojen gruplrı göstermektedir Orijinlerin fidnlrın ibrelerindeki besin elementleri üzerine oln etkisinin topluc değerlendirilmesi mcıyl yırm nlizinden fydlnılmıştır (Çizelge 3.11). Ayırm nlizi sonuçlrın göre; orijinlerin fidnlrın ibrelerindeki besin elementleri üzerinde % 100 ornınd etkili olduğu belirlenmiştir. On orijine it fidnlrın tmmı kendi grubu içerisinde klmıştır. Bu sonuçtn hreketle, rştırmy konu orijinlerin, Eskişehir Ormn Fidnlığınd üretilen fidnlrının ibrelerindeki besin elementleri bkımındn, birbirlerinden net bir şekilde yrıldığını söylemek mümkündür. İlk iki yırım fonksiyonu genel vrynsın % 66.7 sini çıklmktdır. Stndrtlştırılmış yırım fonksiyon ktsyılrın göre, 1. fonksiyond en fzl ktkıyı N ypmıştır. Bunu Zn ve Mn izlemektedir. İkinci fonksiyond ise, Fe ilk sırd yer lırken bunu B ve Cu tkip etmektedir. 20

26 Çizelge Orijinlerin İbre Besin Elementlerine Etkisinin Ayırm Anlizi İle Denetimi Tble Controlling of the effects of provennces on the needle nutrients, by discriminte nlysis Fonksiyon Öz Değer Vryns (%) Toplm (%) Knon. Korels. Wilks' Lmbd Khi-Kre SD Önem Düzeyi 1 13,421 43,6 43,6 0,965 0, , , ,091 23,0 66,7 0,936 0, , , ,291 13,9 80,6 0,901 0,005 94, , ,467 8,0 88,6 0,844 0,028 64, , ,691 5,5 94,1 0,793 0,097 41, , ,168 3,8 97,9 0,734 0,261 24, , ,312 1,0 99,0 0,488 0,567 10, , ,216 0,7 99,7 0,421 0,743 5, , ,106 0,3 100,0 0,310 0,904 1, ,769 Orijinler İbredeki Besin Elementlerine Göre Fidnlrın Orijinlere Dğılımı Toplm Orijinlerin Ayırım Bşrısı % 100 Stndrtlştırılmış Ayırım Fonksiyon Ktsyılrı Fonksiyonlr N (%) 0,587 0,780 0,325 0,262 0,330 0,527-0,734 0,233 0,107 P (%) 0,470 0,316-0,48 0,415 0,385-0,177 0,586 0,281-0,077 K (%) 0,260 0,587 0,780 0,325 0,262 0,330 0,527-0,734 0,233 C (%) -0,39 0,470 0,316-0,489 0,415 0,385-0,177 0,586 0,281 Mg (%) 0,587 0,260-1,09-0,289 0,912 0,689-0,635 0,276 0,448 N (%) -1,37-0,39 0,099 0,746-0,680 0,040 0,071 0,476-0,396 S (%) 0,555-0,49-0,19-0,536 0,321-0,428-0,206 0,465-0,712 Fe (ppm) 0,529-1,37 0,110 0,290-0,016-0,135 0,320-0,128-0,059 Mn (ppm) -1,05 0,555-0,07 0,927 0,029-0,258-0,227 0,110-0,274 Zn (ppm) 1,181 0,529-0,01-0,732 0,220 0,427 0,717 0,191 0,195 Cu (ppm) 0,542-1,05 1,278-1,202-1,300-0,793-0,015-0,650-0,044 B (ppm) -0,34 1,181-0,07 0,495 1,043-0,091 0,188 0,290 0, Frklı Orijinlerden Fidnlrın Dikim Bşrısı Frklı orijinlere it krçm fidnlrının rzideki yşm yüzdeleri, çp-boy gelişimleri ve yıllık nispi boy [Nispi boy rtımı = (1/Boy 0 )x((boy 1 - Boy 0 ):(Yıl 1 -Yıl 0 ))] ve çp rtımlrın ilişkin isttistiksel değerler Çizelge 3.12 de, ortlm değerlerle çizilen grfikler ise Şekil 3.4 de verilmiştir. 21

27 Çizelge Fidnlrın Dikim Bşrısın Ait İsttistiksel Değerler Tble Sttistics pertining to the field performnce of the seedlings Orijin Nu. 1 İsttistik Değerler Yşm Yüzdeleri 1. yıl 2. yıl 3. yıl Dikim Sırsındki Boy (cm) Dikim Sırsındki Çp (mm) Gelişme Dönemi Sonundki Boy ve Çplr Yıllık Nispi Boy ve Çp Artımlrı 1. yıl 2. yıl 3. yıl 1. yıl 2. yıl 3. yıl Boy Çp Boy Çp Boy Çp Boy Çp Boy Çp Boy Çp X 96,67 95,00 95,00 12,81 5,06 20,51 7,94 38,10 12,30 48,78 16,74 0,618 0,557 1,016 0,714 0,956 0,772 s 5,77 8,66 8,66 2,46 1,00 3,59 2,22 9,51 3,12 13,86 4,81 0,262 0,325 0,412 0,240 0,367 0,271 X 93,33 93,33 91,67 11,55 4,79 18,04 8,06 36,47 12,16 49,81 17,14 0,550 0,673 1,089 0,761 1,114 0,853 2 s 7,64 7,64 5,77 2,70 0,86 4,60 2,12 9,64 3,08 13,01 4,28 0,253 0,325 0,376 0,224 0,322 0, X 90,00 90,00 86,67 11,04 4,77 17,06 7,35 32,38 11,10 44,02 15,66 0,589 0,530 1,012 0,667 1,046 0,771 s 5,00 5,00 5,77 2,31 1,00 3,33 1,94 7,71 2,87 9,88 3,70 0,391 0,246 0,443 0,263 0,415 0,258 X 96,67 93,33 91,67 12,26 5,12 18,22 7,57 34,31 11,25 47,38 15,50 0,518 0,497 0,935 0,617 0,992 0,696 s 2,89 2,89 2,89 2,60 0,85 4,06 1,56 9,55 2,52 13,61 3,49 0,276 0,245 0,403 0,227 0,413 0,240 X 96,67 96,67 96,67 12,28 4,86 19,09 8,12 37,72 12,71 50,72 17,53 0,572 0,687 1,077 0,823 1,083 0,886 s 2,89 2,89 2,89 3,05 0,96 4,45 1,90 9,50 3,20 13,54 4,33 0,201 0,303 0,382 0,282 0,383 0,266 X 96,67 96,67 96,67 11,65 4,81 19,09 8,28 38,60 13,40 50,77 18,23 0,653 0,748 1,191 0,914 1,156 0,956 s 2,89 2,89 2,89 2,74 1,08 4,51 1,85 8,94 3,14 12,17 4,23 0,283 0,346 0,376 0,297 0,368 0,302 X 100,00 98,33 98,33 9,98 4,28 14,87 6,77 30,77 10,66 40,92 14,88 0,485 0,618 1,069 0,781 1,057 0,861 s 0,00 2,89 2,89 2,25 0,83 4,28 1,33 8,65 2,14 13,35 3,07 0,246 0,359 0,406 0,307 0,417 0,301 X 96,67 96,67 93,33 9,91 4,28 15,15 6,96 31,68 10,66 42,05 15,36 0,550 0,640 1,133 0,762 1,109 0,881 s 2,89 2,89 5,77 2,17 0,84 3,35 1,93 7,48 2,80 10,24 4,34 0,290 0,370 0,401 0,281 0,381 0,334 X 95,00 95,00 95,00 11,14 4,59 16,63 7,94 34,56 12,76 45,18 17,30 0,503 0,742 1,077 0,901 1,041 0,932 s 5,00 5,00 5,00 2,21 0,84 3,84 1,89 8,34 3,01 11,89 4,18 0,225 0,351 0,354 0,296 0,339 0,268 X 95,00 95,00 95,00 10,72 4,52 17,11 7,87 37,53 12,39 49,49 17,23 0,606 0,721 1,261 0,858 1,216 0,926 s 8,66 8,66 8,66 2,46 0,88 3,95 1,91 10,63 3,19 14,87 4,53 0,297 0,291 0,453 0,270 0,423 0,254

28 Y şm Y üzdeleri (% ) Ç tloluk A lb rd D.çrşm b İkizoluk Sim v K icir Orijinler K urucuov A hırdğı Blık öy D ğkç 1. yıl 2. yıl 3. yıl b Ç p (m m ) Ç tlo luk A lbrd D.çrşm b İk izolu k S im v K icir K urucu ov Orijinler A hırdğ ı B lıkö y D ğkç 1. yıl 2. yıl 3. yıl c Boy (cm ) Ç tloluk A lbrd D.çrşmb İkizoluk Simv K icir Orijinler K urucuov A hırdğı B lıköy D ğkç 1. yıl 2. yıl 3. yıl d Yıllık Nispi Boy Artımı 1,4 1,2 1,0 0,8 0,6 0,4 0,2 0,0 Çtloluk A lbrd D.çrşmb İkizoluk Simv K icir K urucuov Orijinler A hırdğı Blıköy D ğkç 1. yıl 2. yıl 3. yıl Y ıllık N ispi Ç p A rtım ı 1,2 1,0 0,8 0,6 0,4 0,2 0,0 Ç tloluk A lbrd D.çrşmb İkizoluk Simv Orijinler K icir K urucuov A hırdğı B lıköy D ğkç 1. yıl 2. yıl 3. yıl e Şekil 3.4. Orijinlerin Arzi Performnslrı.Yşm yüzdesi, b. Çp gelişimi, c. Boy gelişimi, d. Yıllık nispi boy rtımı, e. Yıllık nispi çp rtımı Figure 3.4. Field performnce of the origins. survivl, b. dimeter growth, c. height growth, d. nnul reltive height increse, e. nnul reltive dimeter increse 23

29 Orijinlerin gelişme dönemlerine göre yşm yüzdeleri ve boy-çp gelişimlerinin krşılştırılmsı mcıyl ypıln vryns nlizi sonuçlrı Çizelge 3.13 te görülebilir. Vryns nlizlerinde, birinci gelişme dönemine it tutm bşrısı ve üçüncü gelişme dönemine it yşm yüzdesi bkımındn orijinler ve tekerrürler rsınd isttistiksel bkımdn nlmlı bir frklılık belirlenememiştir (P>0.05). Üçüncü gelişme dönemi sonund fidn boylrı ve kök boğzı çplrı bkımındn orijinler rsınd P<0.001 önem düzeyinde frklılık mevcuttur. Bloklr rsındki frklılıklr ise isttistiksel bkımdn önemsizdir (P>0.05). Çizelge Fidnlrın Gelişme Dönemlerine Göre Yşm Yüzdeleri ve Boy-Çp Gelişimleri Ess Alınrk Gerçekleştirilen Vryns Anlizlerinde Belirlenen F Ornlrı ve Frklılıklrın Önem Düzeyleri Tble F rtios nd significnce levels ccording to nlysis of vrince bsed on the survivl, height nd dimeter of the seedlings ccording to the different growing sesons Özellikler Bloklr Orijinler Birinci gelişme dönemine it tutm bşrısı 2,386 ns 0,927 ns Üçüncü gelişme dönemine it yşm yüzdeleri 2,390 ns 1,190 ns Üçüncü gelişme dönemine it fidn boylrı 1,304 ns 4,654 *** Üçüncü gelişme dönemine it kök boğzı çplrı 1,962 ns 4,212 *** Vryns nliziyle belirlenen nlmlı frklılıklrı orty koyn prmetreler için ypıln Duncn testiyle belirlenen benzer gruplr Çizelge 3.14 de verilmiştir. Üçüncü gelişme dönemine it fidn boylrı bkımındn 4, kök boğzı çplrı bkımındn 5 homojen grup oluşmuştur. FB ve KBÇ bkımındn Tvşnlı-Simv ve Simv-Kicir orijinleri en iyi gelişimi göstermiştir. En zyıf çp ve boy gelişimini ise Beyşehir-Kurucuov ve Afyon-Ahırdğı orijinlerinde tespit edilmiştir (Çizelge 3.14). Frklı orijinlere it 2+0 krçm fidnlrının dikim şokunu tltm sürelerini belirlemek mcıyl ypıln vryns nlizi sonuçlrı Çizelge 3.15 te gösterilmiştir. Bun göre nispi boy ve nispi çp rtımı bkımındn orijinler rsınd belirlenen frklr önemlidir (P<0.001). Dikim şokunu tltm sürelerini belirlemek mcıyl ypıln vryns nlizi sonuçlrı bğlmınd, yrıc Duncn testi de ypılrk benzer gruplr oluşturulmuştur. Nispi boy rtımın it test sonuçlrı Çizelge 3.16 de, nispi çp rtımın it sonuçlr ise Çizelge 3.17 d verilmiştir. Arştırmd kullnıln 10 krçm orijinine it fidnlrın tmmınd dikim şoku boy gelişimi bkımındn bir gelişme dönemi devm etmiş; fkt çp gelişimleri dikim şokundn etkilenmemiştir. 24

30 Çizelge Fidnlrın Gelişme Dönemlerine Göre Yşm Yüzdeleri ve Boy-Çp Gelişimlerine Ait Duncn Testi Sonuçlrı Tble Duncn test results of survivl, height nd dimeter of the seedlings ccording to the growing sesons Özellikler Birinci gelişme dönemine it tutm bşrısı Orijinler ,6 93,3 90,0 96,6 96,6 96, ,6 95,0 95,0 Üçüncü gelişme dönemine it yşm yüzdeleri 95,0 91,6 86,6 91,6 96,6 96,6 98,3 93,3 95,0 95,0 Üçüncü gelişme dönemine it fidn boylrı 48,7 bcd 49,8 cd 44,0 b 47,3 bcd 50,7 d 50,7 d 40,9 42,0 45,1 bc 49,4 cd Üçüncü gelişme dönemine it kök boğzı çplrı 16,7 bcde 17,1 cde 15,6 bcd 15,4 bc 17,5 e 18,2 e 14,8 15,3 b 17,2 de 17,2 de Stırlrdki ynı hrfler homojen gruplrı göstermektedir Çizelge Nispi Boy ve Nispi Çp Artımlrı Ess Alınrk Gerçekleştirilen Vryns Anlizlerinde Belirlenen F Ornlrı ve Frklılıklrın Önem Düzeyleri Tble F rtios nd significnce levels determined by nlysis of vrince bsed on the reltive height nd dimeter increses Özellikler Orijinler Nispi Boy Artımı 12,528 *** Nispi Çp Artımı 5,822 *** 25

31 Çizelge Nispi Boy Artımlrın İlişkin Duncn Testi Sonuçlrı Tble Duncn test results relted to reltive height increses Orijin Nu. Nispi Boy Artımı Homojen Gruplr (1. yıl) 0,618 1 (2. yıl) 1,016 b c d 1 (3. yıl) 0,956 b c 2 (1. yıl) 0,550 2 (2. yıl) 1,089 b c d 2 (3. yıl) 1,114 b c d 3 (1. yıl) 0,589 3 (2. yıl) 1,012 b c d 3 (3. yıl) 1,046 b c d 4 (1. yıl) 0,518 4 (2. yıl) 0,935 b 4 (3. yıl) 0,992 b c 5 (1. yıl) 0,572 5 (2. yıl) 1,077 b c d 5 (3. yıl) 1,083 b c d 6 (1. yıl) 0,653 6 (2. yıl) 1,191 c d 6 (3. yıl) 1,156 b c d 7 (1. yıl) 0,485 7 (2. yıl) 1,069 b c d 7 (3. yıl) 1,057 b c d 8 (1. yıl) 0,550 8 (2. yıl) 1,133 b c d 8 (3. yıl) 1,109 b c d 9 (1. yıl) 0,503 9 (2. yıl) 1,077 b c d 9 (3. yıl) 1,041 b c d 10 (1. yıl) 0, (2. yıl) 1,261 d 10 (3. yıl) 1,216 c d 26

32 Çizelge Nispi Çp Artımlrın İlişkin Duncn Testi Sonuçlrı Tble Duncn test results relted to reltive dimeter increments Orijin Nu. Nispi Çp Artımı Homojen Gruplr (1. yıl) 0,557 b c 1 (2. yıl) 0,714 c d e f g h 1 (3. yıl) 0,772 d e f g h ı j k 2 (1. yıl) 0,673 b c d e f 2 (2. yıl) 0,761 d e f g h ı j k 2 (3. yıl) 0,853 f g h ı j k l 3 (1. yıl) 0,530 b 3 (2. yıl) 0,667 b c d e 3 (3. yıl) 0,771 d e f g h ı j k 4 (1. yıl) 0,497 4 (2. yıl) 0,617 b c d 4 (3. yıl) 0,696 b c d e f g 5 (1. yıl) 0,687 b c d e f g 5 (2. yıl) 0,823 e f g h ı j k l 5 (3. yıl) 0,886 h ı j k l 6 (1. yıl) 0,748 d e f g h ı j 6 (2. yıl) 0,914 ı j k l 6 (3. yıl) 0,956 l 7 (1. yıl) 0,618 b c d e 7 (2. yıl) 0,781 d e f g h ı j k 7 (3. yıl) 0,861 g h ı j k l 8 (1. yıl) 0,640 b c d 8 (2. yıl) 0,762 d e f g h ı j k 8 (3. yıl) 0,881 h ı j k l 9 (1. yıl) 0,742 d e f g h ı 9 (2. yıl) 0,901 ı j k l 9 (3. yıl) 0,932 k l 10 (1. yıl) 0,721 c d e f g h 10 (2. yıl) 0,858 f g h ı j k l 10 (3. yıl) 0,926 j k l 27

33 4. TARTIŞMA ve SONUÇ 4.1. Ulusl Islh Zonlmsın İlişkin Değerlendirmeler Ulusl ğç ıslh zonlmsın göre 3.2 nolu lt ıslh zonu içinde kln Küthy Tvşnlı Göbel ğçlndırm shsınd kullnılbilecek fidn üretme mteryli kynklrını (FÜMk) belirlemek ve ynı zmnd hlen kullnılmkt oln ıslh zonlmsını irdelemek mcıyl gerçekleştirilen bu rştırmy it Duncn testi sonuçlrı, bşrılı orijinler bğlmınd Çizelge 4.1 de verilmiştir. Çizelge incelendiğinde görüleceği üzere fidn klite normlrın ve dikim bşrısın göre öncelikle tercih edilmesi gereken orijinler, Göbel ğçlndırm lnı gibi 3.2 nolu lt zond bulunn Simv-Kicir (S-K) ve rdındn Burs-Dğkç (B-D) orijinleridir. Yine 3.2 numrlı zond yer ln Tvşnlı-Albrd (T-A) btı bkıd kldığı hlde FB ve KBÇ bkımındn; Ehrmi krçm (Pinus nigr Arn. ssp. pllsin (Lmb.) Holmboe vr. pyrmidt (Act.) Yltırık) tksonun it Tvşnlı-İkizoluk (T-İ) orijini ise FB bkımındn, S-K y benzer bir performns sergilemiştir. Göbel ğçlndırm shsı (Çizelge 2.3) ile T-İ nin (YÜCEL 1995) yetişme ortmı özellikleri birlikte değerlendirildiğinde, bu sonuç sürpriz değildir. Çünkü her iki ln iklim, yükselti, bkı, toprğın fiziksel ve kimysl özellikleri ve nky bkımındn benzerlik göstermektedir. Dolyısıyl ülkemiz için endemik bir lt tür oln Ehrmi krçmın yyılış lnını genişletmek mksdıyl Göbel ğçlndırm lnınd ve benzer yetişme ortmlrınd gerçekleştirilecek çlışmlrd dikkte lınmsı yrrlı görülmektedir. Andolu krçmı 3.3 lt ıslh zonund gösterilen Tvşnlı-Simv (T-S) tohum kynğındn fidnlrın rzi performnslrı d S-K ve B-D orijinlerine benzer çıkmıştır. Çizelge 2.1 de T-S orijini olrk belirtilen bu tohum kynğı, Burs-Mustfkemlpş ilçesi dhilinde kurulu Yeniköy tohum bhçesidir ve bu tohum kynğı, hepsi 3.3 numrlı lt ıslh zonund kln Tvşnlı-Simv-Korucuk, Domniç-Dereçrşmb ve Tvşnlı- Blıköy den üç frklı orijinden şılı fidnlrl tesis edilmiştir. Beş frklı orijinden fidnlrl kuruln bu tohum kynğınd, orijinler rsı olsı tozlşm, beklendiği üzere tesisi oluşturn ğçlrın ship olduklrı genetik özelliklerden frklı tohumlrın gelişmesine sebep olmktdır. Örneğin Asr- Antly kızılçm klonl tohum bhçesinde gerçekleştirilen doktor çlışmsınd, kendinden bşk bireylerle döllenme sonucu oluşn yşybilir tohum ornı % 94.7 olrk belirlenmiştir (KAYA 2001). Bu durumd genetik çeşitlilik de muhtemelen rtcktır. Genetik çeşitliliğin rtmsı, orijin sorunu zten olmyn genotiplerin, götürüldükleri yeni ortm 28

34 uyumlrını kolylştırır ki, T-S orijinli fidnlr bu ktkıyı muhtemelen yşmıştır. Çizelge 4.1. İncelenen Fidn Özellikleri Bğlmınd Duncn Testi Sonuçlrın Göre Bşrılı Orijinler Tble 4.1. Successful origins ccording to Duncn s test results bsed on seedling properties investigted İncelemeler Duncn Testi Sonuçlrı Orijinler FB Boyu İyi Orijinler FB:KBÇ İyi Orijinler Fidn GTA İyi Orijinler Morfolojik KTA İyi Orijinler Özellikleri FTA İyi Orijinler (Fidnlık) KBÇ Değerleri GTA:KTA Değerleri N İçeriği İyi Orijinler N İçeriği İyi Orijinler S İçeriği İyi Orijinler Mn İçeriği İyi Orijinler İbre Besin Zn İçeriği İyi Orijinler Elementi Cu İçeriği İyi Orijinler + + İçerikleri P İçeriği (Fidnlık) K İçeriği C İçeriği Mg İçeriği Fe İçeriği B İçeriği Fidn Nem İçeriği Nem İçerikleri (Fidnlık) Fidn Nem İçeriği (Dikim Nem İçeriği İyi Orijinler Alnı) Tutm Yüzdeleri 3. Vej. Dön. Yşm Yüzdeleri Dikim 3. Vej. Dön. FB Bşrısı İyi orijinler 3. Vej. Dön. KBÇ İyi Orijinler İyi orijinler, benzer orijinler 29

35 Fkt T-S gibi yine 3.3 lt ıslh zonu orijini oln Domniç- Dereçrşmb (D-D) y it fidnlrın gelişimi, 3. gelişme dönemi sonund ulştıklrı boy ve çp değerleri dikkte lındığınd diğer orijinlere kıysl zyıftır. Htt 5.3 ıslh zonund kln Afyon-Çtloluk (A-Ç) orijini bile rzide, FB ve KBÇ bkımındn, D-D orijinlerinden dh iyi bir performns sergilemiştir. D-D orijinine it bu durumun, 3.2 zonund bulunmyışın getirdiği yetişme ortmı frklılıklrındn kynklnmış olbileceği düşünülmektedir. Ayrıc bir kültürün silvikültürel bşrısını orty koyn temel ölçüt, sıklık çğın ulşm, bşk bir ifdeyle kültür bkımı süresinin kıslığıdır. Asli ormn ğcı türlerimiz içinde gençlik-kültür çğındki büyümesi en yvş türümüz Doğu ldini olup, cm boy ulşmış genç toplumlrd gençlik-kültür bkımlrın çoğu yetişme ortmınd rtık gerek klmz (EYÜBOĞLU 1989). Bu temel bilgiden yol çıkılrk, 80 cm boy ulşm yşının, sli ormn ğcı türlerimizde gençlik-kültür çğının son erme yhut genç bireylerin biyolojik bğımsızlıklrın kvuşm yşı olrk kbul edilebileceği ifde edilmektedir (GENÇ 2004). Bu öneri kpsmınd, üç yıllık rzi verilerimize bktığımızd, en uzun (50.7 cm) boylu S-K ve T-S orijinlerine it fidnlr bile henüz biyolojik bğımsızlıklrın kvuşmmıştır. Bu sebeple, denemeye lınn orijinlerin silvikültürel bşrısı hkkınd fikir yürütmek, kntimizce bugün için mümkün değildir. Öyle ki, kültürün en zındn 80 cm boy ulşmsı beklenmeli ve silvikültürel değerlendirmeler thminen 5. gelişme dönemini tmmlmış fidnlr için ypılmlıdır. Bugün için söyleyebileceğimiz hususlr gelince: Andolu krçmı için ypılmış ıslh zonlmsı, Küthy-Tvşnlı-Göbel ğçlndırm shsı dikkte lındığınd bşrılı görünmektedir. Zir şu nki en bşrılı orijin, Göbel ğçlndırm lnı gibi 3.2 nolu lt ıslh zonu içinde kln ve mhlli orijin oln S-K orijinidir ve bu beklenen bir durumdur. Islh zonlmsı esslrın göre, n ıslh zonlrı rsınd fidn üretme mteryli (FÜM) trnsferi kesinlikle ypılmz. En doğrusu, trnsferi ynı lt ıslh zonu içinde ypmktır. FÜM temininde zorluklrl krşılşıldığınd yhut ynı lt ıslh zonu içinde yer lmış olslr bile FÜMk ile ekim-dikim shsının yetişme ortmı şrtlrı uyumsuz olduğund, ynı n ıslh zonunun lt ıslh zonlrı rsınd d trnsfer mümkündür. İşte, Göbel ğçlndırm lnı bzınd benzer sorunlr orty çıktığınd, yine bugünkü bilgilerimize göre 3.2 lt ıslh zonundki B-D ve T-İ orijinleri bşt olmk üzere 3.3 lt ıslh zonunu orijinleri D-D, T-S ve Tvşnlı-Blıköy (T-B) den FÜM (tohum, çelik, şı klemi, eksplnt gibi) temin edilebilir. 3.2 lt ıslh zonund bulunmsın ve rzide iyi bir performns sergilemesine rğmen, Tvşnlı-Albrd (T-A) 30

36 orijini, özellikle btı bkıd olmsı sebebiyle, hkim bkısı kuzey oln Göbel ğçlndırm lnı için önerilebilecek bir FÜMk değildir (ÜRGENÇ 1967). Özetleyecek olursk, De Mrtonne un kurklık indis değerlerine göre Göbel ğçlndırm lnının yrı nemli ; S-K, B-D ve T-İ orijinlerinin nemli kuşkt bulunmsı ve ğçlndırm shsı gibi gölgeli bkılrd yer lmsı, FÜMk ve ekim-dikim shsı yükselti frklılıklrının ve yty mesfelerinin trnsfer kurllrın genellikle uygun düşmesi (Çizelge 2.1), yukrıd çıklnn öngörülerimizi kuvvetlendirmektedir Fidn Morfolojik Özelliklerine İlişkin Değerlendirmeler Morfolojik özelliklerin tek tek ele lındığı vryns nlizi ve Duncn testi sonuçlrın bktığımızd (Çizelge 3.2 ve 3.3), orijinler rsınd önemli frklılıklr mevcuttur. Fkt fidn morfolojik özelliklerinin tmmını dikkte ln yırm nlizine göre orijinler birbirinden frklı değildir (Çizelge 3.4). Bilindiği gibi tohum büyüklüğünün, bşlngıçt d ols, fidn boyutlrı üzerinde müspet tesiri vrdır ve bu sebeple, tohumdn fidn üretme çlışmlrınd, mesel srıçm, krçm ve Hlep çmı (Pinus hlepensis Mill.) nd, çpı 4 mm den fzl oln tohumlrın kullnılmsı önerilmektedir (ÜÇLER 1991). Yine GÖKDEMİR (1991), fidn üretme ynınd ekimle ypy gençleştirme ve ğçlndırm çlışmlrınd, çpı, kızılçm için 6 mm, shil çmı için 7 mm ve dh fzl oln tohumlrın kullnımını tvsiye etmektedir. ASLAN (1975) ise, boylu fidn elde etmek için, kızılçmd mümkün mertebe çpı 7 mm den büyük tohumlrın kullnılmsını önermiştir. Avustury krçmı (Pinus nigr Arn. subsp. nigr), Hlep çmı, shil çmı (Pinus pinster Aiton) ve fıstık çmı (Pinus pine L.) türlerinde ypıln çlışmd d, 100-tohum ğırlığı değerine göre sınıflndırılrk ekilen tohumlrdn elde edilen fidnlrın yşm yüzdesi, boy, kök boğzı çpı, sıl kökün toplm uzunluğu ve gövde ve kök ğırlık özellikleri birlikte dikkte lınıp, büyük tohumlrdn üretilen fidnlrın dh kliteli olduğu ve küçük tohumlrın fidn üretiminde kesinlikle kullnılmmsı vurgulnmıştır (Peric ve Orlic e tfen YAHYAOĞLU ve rk. 2007). Tohum büyüklüğü sıl etkisini fidn boyu ve çpı üzerinde ypr (YAHYAOĞLU ve rk. 2007). Kez çimlenme enerjisi iyi oln tohumlrdn oluşn fidnlrın d ilk yşlrdki boyutlrı dh iyidir. Bu değerlendirmeler çerçevesinde, Çizelge 2.1 ve Çizelge 3.3 birlikte incelendiğinde, rştırm sonuçlrının genel kynkç bilgileriyle uyum içinde olduğu söylenemez. Anck hemen htırltmmız gerekir ki, morfolojik özellikler bkımındn benzer fidnlr üretmek için gerekli şrtlrdn birisi benzer büyüklükte tohum kullnmktır ve rştırmmızd sdece, çpı 3 mm den büyük tohumlr ekilmiştir. Fidn morfolojik özelliklerinin tmmını ess ln 31

3N MOBİL HABERLEŞME HİZMETLERİNDE HİZMET KALİTESİ ÖLÇÜTLERİNİN ELDE EDİLMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ

3N MOBİL HABERLEŞME HİZMETLERİNDE HİZMET KALİTESİ ÖLÇÜTLERİNİN ELDE EDİLMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ 3N MOBİL HABERLEŞME HİZMETLERİNDE HİZMET KALİTESİ ÖLÇÜTLERİNİN ELDE EDİLMESİNE İLİŞKİN TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Aç, Kps, Dynk, Tnılr ve Kısltlr Aç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin cı, IMT 2000/UMTS Altypılrının Kurulsı

Detaylı

1. Değişkenler ve Eğriler: Matematiksel Hatırlatma

1. Değişkenler ve Eğriler: Matematiksel Hatırlatma DERS NOTU 01 Son Hli Değildir, tslktır: Ekleme ve Düzenlemeler Ypılck BİR SOSYAL BİLİM OLARAK İKTİSAT VE TEMEL KAVRAMLAR 1 Bugünki dersin işleniş plnı: 1. Değişkenler ve Eğriler: Mtemtiksel Htırltm...

Detaylı

ELEKTRİK DAĞITIM ȘİRKETLERİNİN SORUMLULUĞUNDAKİ YOL AYDINLATMASINA İLİȘKİN KURALLARIN İRDELENMESİ

ELEKTRİK DAĞITIM ȘİRKETLERİNİN SORUMLULUĞUNDAKİ YOL AYDINLATMASINA İLİȘKİN KURALLARIN İRDELENMESİ ELEKTRİK DAĞITIM ȘİRKETLERİNİN SORUMLULUĞUNDAKİ YOL AYDINLATMASINA İLİȘKİN KURALLARIN İRDELENMESİ M. Akif ȘENOL 1 Ercüment ÖZDEMİRCİ 2 M. Cengiz TAPLAMACIOĞLU 3 1 Enerji ve Tbii Kynklr Bknlığı, Ankr, 2

Detaylı

Anadolu Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. Doç. Dr. Nil ARAS ENM411 Tesis Planlaması 2015-2016 Güz Dönemi

Anadolu Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. Doç. Dr. Nil ARAS ENM411 Tesis Planlaması 2015-2016 Güz Dönemi Andolu Üniversitesi Mühendislik Fkültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Doç. Dr. Nil ARAS ENM411 Tesis Plnlmsı 2015-2016 Güz Dönemi 2 Tesis (fcility) Tesis : Belli bir iş için kurulmuş ypı Tesis etmek :

Detaylı

İŞ ETKİ ÇİZGİSİ TEOREMİ. Balıkesir Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Müh. Bölümü Balıkesir, TÜRKİYE THEOREM OF WORK INFLUENCE LINE

İŞ ETKİ ÇİZGİSİ TEOREMİ. Balıkesir Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Müh. Bölümü Balıkesir, TÜRKİYE THEOREM OF WORK INFLUENCE LINE BAÜ Fen Bil. Enst. Dergisi (006).8. İŞ ETKİ ÇİZGİSİ TEOREMİ Scit OĞUZ, Perihn (Krkulk) EFE Blıkesir Üniversitesi Mühendislik Mimrlık Fkültesi İnşt Müh. Bölümü Blıkesir, TÜRKİYE ÖZET Bu çlışmd İş Etki Çizgisi

Detaylı

2013 YILI TÜRKİYE RADYO VE TELEVİZYON YAYINCILIĞI SEKTÖR RAPORU

2013 YILI TÜRKİYE RADYO VE TELEVİZYON YAYINCILIĞI SEKTÖR RAPORU 2 0 1 3YI L I R KL AMV Rİ L Rİ YL T ÜRKİ Y RADY OVT L Vİ ZY ONY A YI NCI L I ĞI S KT ÖRRAPORU R A T M R A D Y OT L V İ Z Y O NY A Y I N C I L A R I M S L KB İ R L İ Ğ İ L e y l ks o k kmu r t İ ş Me r

Detaylı

RASYONEL SAYILAR KESİR ÇEŞİTLERİ. www.unkapani.com.tr. 1. Basit Kesir. olduğuna göre, a, b tamsayı ve b 0 olmak üzere, a şeklindeki ifadelere

RASYONEL SAYILAR KESİR ÇEŞİTLERİ. www.unkapani.com.tr. 1. Basit Kesir. olduğuna göre, a, b tamsayı ve b 0 olmak üzere, a şeklindeki ifadelere RASYONEL SAYILAR, tmsyı ve 0 olmk üzere, şeklindeki ifdelere kesir denir. y kesrin pyı, ye kesrin pydsı denir. Örneğin,,,, kesirdir. kesrinde, py kesir çizgisi pyd, 0, 0 ise 0 0 dır.,, 0, syılrı irer 0

Detaylı

DEĞİŞİK UYGULAMALARIN ÇİLEK AKENLERİNİN ÇİMLENMESİ ÜZERİNE ETKİLERİ

DEĞİŞİK UYGULAMALARIN ÇİLEK AKENLERİNİN ÇİMLENMESİ ÜZERİNE ETKİLERİ Btı Akdeniz Trımsl Arştırm Enstitüsü Derim Dergisi, 2009,26(2):1-10 ISSN 1300-3496 DEĞİŞİK UYGULAMALARIN ÇİLEK AKENLERİNİN ÇİMLENMESİ ÜZERİNE ETKİLERİ Nfiye ADAK Mustf PEKMEZCİ Hmide GÜBBÜK Akdeniz Üniversitesi

Detaylı

2005 ÖSS BASIN KOPYASI SAYISAL BÖLÜM BU BÖLÜMDE CEVAPLAYACAĞINIZ TOPLAM SORU SAYISI 90 DIR. Matematiksel İlişkilerden Yararlanma Gücü,

2005 ÖSS BASIN KOPYASI SAYISAL BÖLÜM BU BÖLÜMDE CEVAPLAYACAĞINIZ TOPLAM SORU SAYISI 90 DIR. Matematiksel İlişkilerden Yararlanma Gücü, 005 ÖSS SIN KPYSI SYISL ÖLÜM İKKT! U ÖLÜME EVPLYĞINIZ TPLM SRU SYISI 90 IR. İlk 45 Soru Son 45 Soru Mtemtiksel İlişkilerden Yrrlnm Gücü, Fen ilimlerindeki Temel Kvrm ve İlkelerle üşünme Gücü ile ilgilidir.

Detaylı

ÜNİTE - 7 POLİNOMLAR

ÜNİTE - 7 POLİNOMLAR ÜNİTE - 7 BÖLÜM Polinomlr (Temel Kvrmlr) -. p() = 3 + n 6 ifdesi bir polinom belirttiğine göre n en z 5. p( + ) = + 4 + Test - olduğun göre, p() polinomunun ktsyılr toplmı p() polinomund terimlerin kuvvetleri

Detaylı

SAYILARIN ÇÖZÜMLENMESĐ ve BASAMAK KAVRAMI

SAYILARIN ÇÖZÜMLENMESĐ ve BASAMAK KAVRAMI YILLAR 00 00 004 00 006 007 008 009 010 011 ÖSS-YGS - 1 - - 1-1 1 SAYILARIN ÇÖZÜMLENMESĐ ve BASAMAK KAVRAMI,b,c,d birer rkm olmk üzere ( 0) b = 10 + b bc = 100+10+b bc = 100+10b+c bcd =1000+100b+10c+d

Detaylı

İstatistik I Bazı Matematik Kavramlarının Gözden

İstatistik I Bazı Matematik Kavramlarının Gözden İsttistik I Bzı Mtemtik Kvrmlrının Gözden Geçirilmesi Hüseyin Tştn Ağustos 13, 2006 İçindekiler 1 Toplm İşlemcisi 2 2 Çrpım İşlemcisi 6 3 Türev 7 3.1 Türev Kurllrı.......................... 8 3.1.1 Sbit

Detaylı

Mustafa YAĞCI, yagcimustafa@yahoo.com Parabolün Tepe Noktası

Mustafa YAĞCI, yagcimustafa@yahoo.com Parabolün Tepe Noktası Mustf YĞCI www.mustfgci.com.tr, 11 Ceir Notlrı Mustf YĞCI, gcimustf@hoo.com Prolün Tepe Noktsı Ö nce ir prolün tepe noktsı neresidir, onu htırltlım. Kc, prolün rtmktn zlm ve zlmktn rtm geçtiği nokt dieiliriz.

Detaylı

BİTKİSEL ÜRETİMDE ÇİFTLİK GÜBRESİ VE BİYOGAZ KOMPOSTU KULLANIMININ YAYGINLAŞTIRILMASI

BİTKİSEL ÜRETİMDE ÇİFTLİK GÜBRESİ VE BİYOGAZ KOMPOSTU KULLANIMININ YAYGINLAŞTIRILMASI BİTKİSEL ÜRETİMDE ÇİFTLİK GÜBRESİ VE BİYOGAZ KOMPOSTU KULLANIMININ YAYGINLAŞTIRILMASI Yyımlyn: Türk - Almn Biyogz Projesi And Sokk No: 8/6 06580 Çnky, Ankr, Türkiye T: +90 312 466 70 56 T.C. Çevre ve Şehircilik

Detaylı

Bazı Sert Çekirdekli Meyve Türlerinde Çiçek Tozu Çimlenmesi ve Çim Borusu Uzunluğunun Çoklu Regresyon Yöntemi ile Modellenmesi

Bazı Sert Çekirdekli Meyve Türlerinde Çiçek Tozu Çimlenmesi ve Çim Borusu Uzunluğunun Çoklu Regresyon Yöntemi ile Modellenmesi Süleymn Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt 19, Syı 3, 92-97, 2015 Süleymn Demirel University Journl of Nturl nd Applied Sciences Volume 19, Issue 3, 92-97, 2015 DOI: 10.19113/sdufed.04496

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 03

ELEKTRĐK MOTORLARI ve SÜRÜCÜLERĐ DERS 03 ELEĐ MOOLA ve SÜÜCÜLEĐ DES 03 Özer ŞENYU Mrt 0 ELEĐ MOOLA ve SÜÜCÜLEĐ DA MOOLANN ELEĐ DEE MODELLEĐ E AAEĐSĐLEĐ ENDÜĐ DEESĐ MODELĐ Endüviye uygulnn gerilim (), zıt emk (E), endüvi srgı direni () ile temsil

Detaylı

1987 ÖSS A) 0 B) 2. A) a -2 B) (-a) 3 C) a -3 D) a -1 E) (-a) 2 A) 1 B) 10 C) 10 D) 5 10 E) a+b+c=6 olduğuna göre a 2 +b 2 +c 2 toplamı kaçtır?

1987 ÖSS A) 0 B) 2. A) a -2 B) (-a) 3 C) a -3 D) a -1 E) (-a) 2 A) 1 B) 10 C) 10 D) 5 10 E) a+b+c=6 olduğuna göre a 2 +b 2 +c 2 toplamı kaçtır? 987 ÖSS. Yukrıdki çıkrm işlemine göre, K+L+M toplmı şğıdkilerden hngisine dim eşittir? A) M B) L C) K M K 5. 4 işleminin sonucu kçtır? A) 0 B) C) 5 4 5. Aşğıdki toplm işleminde her hrf sıfırın dışınd fklı

Detaylı

Türkiye VI. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi * HRÜ Ziraat Fakültesi * Bahçe Bitkileri Bölümü * 04-08 Ekim 2011 * Şanlıurfa

Türkiye VI. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi * HRÜ Ziraat Fakültesi * Bahçe Bitkileri Bölümü * 04-08 Ekim 2011 * Şanlıurfa Türkiye VI. Ulusl Bhçe Bitkileri Kongresi * HRÜ Zirt Fkültesi * Bhçe Bitkileri Bölümü * 04-08 Ekim 2011 * Şnlıurf Seçilmiş Bzı Zerdli Genotiplerinin Polen Performnslrının Belirlenmesi Melike ÇETİNBAŞ 1,

Detaylı

ÇOKGENLER Çokgenler çokgen Dışbükey (Konveks) ve İçbükey (Konkav) Çokgenler dış- bükey (konveks) çokgen içbükey (konkav) çokgen

ÇOKGENLER Çokgenler çokgen Dışbükey (Konveks) ve İçbükey (Konkav) Çokgenler dış- bükey (konveks) çokgen içbükey (konkav) çokgen ÇONLR Çokgenler rdışık en z üç noktsı doğrusl olmyn, düzlemsel şekillere çokgen denir. Çokgenler kenr syılrın göre isimlendirilirler. Üçgen, dörtgen, beşgen gibi. ışbükey (onveks) ve İçbükey (onkv) Çokgenler

Detaylı

Çevre ve Alan. İlköğretim 6. Sınıf

Çevre ve Alan. İlköğretim 6. Sınıf Çevre ve Aln İlköğretim 6. Sınıf Çevre Merhb,ilk olrk seninle birlikte evin çevresini bulmy çlışlım Kırmızı çizgiler evin çevre uzunluğunu verir. Çevre Şimdi sır futbol shsınd Çevre Şimdi,Keloğlnın Pmuk

Detaylı

Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi

Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Andolu Trım Bilimleri Dergisi Andolu Journl of Agriculturl Sciences http://dergiprk.ulkim.gov.tr/omunjs Arştırm/Reserch Andolu Trım Bilim. Derg./Andolu J Agr Sci, 3 (215) 6-67 ISSN: 138-875 (Print) 138-8769

Detaylı

Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı. ALES / Sonbahar / Sayısal II / 27 Kasım Matematik Sorularının Çözümleri

Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı. ALES / Sonbahar / Sayısal II / 27 Kasım Matematik Sorularının Çözümleri Akdemik Personel ve Lisnsüstü Eğitimi Giriş Sınvı ALES / Sonbhr / Syısl II / 7 Ksım 0 Mtemtik Sorulrının Çözümleri. Bölüm şeklindeki kreköklü ifdenin pydsını krekökten kurtrmk için py ve pydyı, pydnın

Detaylı

Telekomünikasyon, bilginin haberleşme amaçlı

Telekomünikasyon, bilginin haberleşme amaçlı GÜNÜMÜZ HABERLEŞME TEKNOLOJİLERİNE KISA BİR BAKIŞ Mehmet Okty ELDEM Elektronik Y. Mühendisi EMO Ankr Şubesi Üyesi okty.eldem@gmil.com Telekomüniksyon, bilginin hberleşme mçlı olrk dikkte değer bir mesfeye

Detaylı

İÇİNDEKİLER ORAN VE ORANTI... 267-278... 01-06 KESİR PROBLEMLERİ... 279-288... 01-05 HAVUZ VE İŞ PROBLEMLERİ... 289-298... 01-06

İÇİNDEKİLER ORAN VE ORANTI... 267-278... 01-06 KESİR PROBLEMLERİ... 279-288... 01-05 HAVUZ VE İŞ PROBLEMLERİ... 289-298... 01-06 PROBLEMLER İÇİNDEKİLER Syf No Test No ORAN VE ORANTI... 267-278... 01-06 KESİR PROBLEMLERİ... 279-288... 01-05 HAVUZ VE İŞ PROBLEMLERİ... 289-298... 01-06 SAYI PROBLEMLERİ... 299-314... 01-08 YAŞ PROBLEMLERİ...

Detaylı

OM466 Orman Koruma (2015-2016 Bahar Yarıyılı) dersi kapsamında düzenlenen 15 Mart 2016 tarihli teknik arazi gezisi hakkında rapor

OM466 Orman Koruma (2015-2016 Bahar Yarıyılı) dersi kapsamında düzenlenen 15 Mart 2016 tarihli teknik arazi gezisi hakkında rapor OM466 Ormn Korum (2015-2016 Bhr Yrıyılı) dersi kpsmınd düzenlenen 15 Mrt 2016 trihli teknik rzi gezisi hkkınd rpor Teknik rzi gezisi, Düzce Ormn İşletme Müdürlüğü, Konurlp Ormn İşletme Şefliği sınırlrı

Detaylı

Sosyal Harcamalar ve İktisadi Büyüme İlişkisi: Türkiye Ekonomisinde 1960 2005 Dönemine Yönelik Bir Dinamik Analiz

Sosyal Harcamalar ve İktisadi Büyüme İlişkisi: Türkiye Ekonomisinde 1960 2005 Dönemine Yönelik Bir Dinamik Analiz Sosyl Hrcmlr ve İktisdi Büyüme İlişkisi: Türkiye Ekonomisinde 1960 2005 Dönemine Yönelik Bir Dinmik Anliz Sosyl Hrcmlr ve İktisdi Büyüme İlişkisi: Türkiye Ekonomisinde 1960 2005 Dönemine Yönelik Bir Dinmik

Detaylı

İNEK VE SOYA SÜTÜ KARIŞIMLARIN DUYUSAL ÖZELLİKLERİNE PEYNİR SUYU VE KARBONAT KULLANIMININ ETKİSİ

İNEK VE SOYA SÜTÜ KARIŞIMLARIN DUYUSAL ÖZELLİKLERİNE PEYNİR SUYU VE KARBONAT KULLANIMININ ETKİSİ OMÜ Zir. Fk. Dergisi, 2005,20(1):1-5 J. of Fc. of Agric., OMU, 2005,20(1):1-5 İNEK VE SOYA SÜTÜ KARIŞIMLARIN DUYUSAL ÖZELLİKLERİNE PEYNİR SUYU VE KARBONAT KULLANIMININ ETKİSİ Hsn TEMİZ A.Kdir HURŞİT Ondokuz

Detaylı

Muhasebe Bilgilerinin Değer İlişkisinde Firmalara Özgü Faktörlerin Etkisi (*)

Muhasebe Bilgilerinin Değer İlişkisinde Firmalara Özgü Faktörlerin Etkisi (*) Attürk Üniversitesi Sosyl Bilimler Enstitüsü Dergisi 2013 17 (3): 313-326 Muhsebe Bilgilerinin Değer İlişkisinde Firmlr Özgü Fktörlerin Etkisi (*) Bülent AKKAYA (**) Hüseyin AKTAŞ (***) Öz: Muhsebe bilgilerinin

Detaylı

a a a a a a www.inka-paletten.com P A L E T Y P A L E T Ahşap paletlerle rekabet edebilir fiyattadır İç içe geçebildiğinden daha az stok yeri tutar

a a a a a a www.inka-paletten.com P A L E T Y P A L E T Ahşap paletlerle rekabet edebilir fiyattadır İç içe geçebildiğinden daha az stok yeri tutar Y P A L E T Ahşp pletlerle rekbet edebilir fiyttdır İç içe geçebildiğinden dh z stok yeri tutr Konteynırlr uygun ebtlr CP3, CP5 Çevreyle Dost Düny çpınd kıs sürede teslimt Isıl işlem,fümigsyon gerektirmez,

Detaylı

T.C.. VALİLİĞİ.. OKULU/LİSESİ

T.C.. VALİLİĞİ.. OKULU/LİSESİ T.C.. VALİLİĞİ.. OKULU/LİSESİ../. EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ÖĞRENCİNİN Adı Soydı Sınıfı No Eğitimde fed edilecek fert yoktur. Mustf Keml ATATÜRK T.C... VALİLİĞİ/KAYMAKAMLIĞI Milli Eğitim Müdürlüğü. OKULU/LİSESİ

Detaylı

TEOG. Tam Sayılar ve Mutlak Değer ÇÖZÜM ÖRNEK ÇÖZÜM ÖRNEK TAMSAYILAR MUTLAK DEĞER

TEOG. Tam Sayılar ve Mutlak Değer ÇÖZÜM ÖRNEK ÇÖZÜM ÖRNEK TAMSAYILAR MUTLAK DEĞER TEOG Tm Syılr ve Mutlk Değer TAMSAYILAR Eksi sonsuzdn gelip, rtı sonsuz giden syılr tm syılr denir ve tm syılr kümesi Z ile gösterilir. Z = {...,,, 1,0,1,,,... } Tmsyılr kümesi ikiye yrılır: ) Negtif Tmsyılr:

Detaylı

Velilere Yönelik Soru Formu

Velilere Yönelik Soru Formu Velilere Yönelik Soru Formu Eğitim Stndrtlrı Pilot Çlışmsı 4. Sınıf Mtemtik Okul Sınıf Öğrenci Sevgili veliler, Sevgili velyet shipleri, Çocuğunuzun sınıfı, mtemtik eğitim stndrtlrın ilişkin bir pilot

Detaylı

rus[i L)'nın kimyasal savaı metotları üzerinde aralllrmalar

rus[i L)'nın kimyasal savaı metotları üzerinde aralllrmalar Türk. bitki kor. derg (1935), 9 : 247-253 ISSN 0254-5454 EgeBölgesi turuntoillerinde zrr ypn Knlı blsır ([ eropistes rus[i L)'nın kimysl svı metotlrı üzerinde rlllrmlr E. Pervin ÖNDER* Orhn ULU* Aydın

Detaylı

ORAN ORANTI. Örnek...1 : Örnek...4 : Örnek...2 : Örnek...5 : a 1 2 =2b+1 3 =3c 4. Örnek...6 : Bir karışımda bulunan a, b ve c maddeleri arasında

ORAN ORANTI. Örnek...1 : Örnek...4 : Örnek...2 : Örnek...5 : a 1 2 =2b+1 3 =3c 4. Örnek...6 : Bir karışımda bulunan a, b ve c maddeleri arasında ORAN ORANTI syısının 0 dn frklı oln b syısın ornı :b vey olrk gösterilir. b İki vey dh fzl ornın eşitlenmesiyle oluşn ifdeye orntı denir. b =c d ifdesine ikili orntı denir. Bir orntı orntı sbitine eşitlenerek

Detaylı

İnşaat Sektörüne Özgü İş Güvenliği Yönetim Sisteminin Aksiyomatik Tasarım İlkeleriyle Oluşturulması

İnşaat Sektörüne Özgü İş Güvenliği Yönetim Sisteminin Aksiyomatik Tasarım İlkeleriyle Oluşturulması İnşt Sektörüne Özgü İş Güvenliği Yönetim Sisteminin Aksiyomtik Tsrım İlkeleriyle Oluşturulmsı Öğr. Gr. Mert UZUN (mertuzunn@gmil.com) Doç. Dr. Selçuk ÇEBİ (scebi@yildiz.edu.tr) İçindekiler Amç Yöntem Bulgulr

Detaylı

Işığın Yansıması ve Düzlem Ayna Çözümleri

Işığın Yansıması ve Düzlem Ayna Çözümleri 2 şığın Ynsımsı ve Düzlem Ayn Çözümleri 1 Test 1 1. 38 38 52 52 Ynsıyn ışının yüzeyin normli ile yptığı çıy ynsım çısı denir. Bu durumd ynsım çısı şekilde gösterildiği gibi 38 dir. 4. şıklı cisminin ve

Detaylı

Yerel Topluluklar ve Yönetimler Arasında Sınır-Ötesi Đşbirliği Avrupa Çerçeve Sözleşmesine Ek Protokol

Yerel Topluluklar ve Yönetimler Arasında Sınır-Ötesi Đşbirliği Avrupa Çerçeve Sözleşmesine Ek Protokol Yerel Topluluklr ve Yönetimler Arsınd Sınır-Ötesi Đşirliği Avrup Çerçeve Sözleşmesine Ek Protokol Strsourg 9 Xl 1995 Avrup Antlşmlrı Serisi/159 Yerel Topluluklr vey Yönetimler rsınd Sınır-ötesi Đşirliği

Detaylı

İKİNCİ DERECEDEN DENKLEMLER

İKİNCİ DERECEDEN DENKLEMLER İKİNCİ DERECEDEN DENKLEMLER İKİNCİ DERECEDEN BİR BİLİNMEYENLİ DENKLEMLER TANIMLAR :, b, R ve 0 olmk üzere denklem denir. b = 0 denklemine, ikini dereeden bir bilinmeyenli Bu denklemde, b, gerçel syılrın

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı T.C. MİLLÎ EĞİTİM BKNLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve çıköğretim Kurumlrı Dire Bşknlığı KİTPÇIK TÜRÜ T.C. SĞLIK BKNLIĞI PERSONELİNİN UNVN DEĞİŞİKLİĞİ SINVI 43. GRUP: ELEKTRİK

Detaylı

BÖLÜM 7.5 YÜKLEME, BOŞALTMA VE ELLEÇLEMEYE İLİŞKİN HÜKÜMLER

BÖLÜM 7.5 YÜKLEME, BOŞALTMA VE ELLEÇLEMEYE İLİŞKİN HÜKÜMLER BÖLÜM 7.5 YÜKLEME, BOŞALTMA VE ELLEÇLEMEYE İLİŞKİN HÜKÜMLER 7.5.1 Yüklemeye, boşltmy ve elleçlemeye ilişkin genel hükümler NOT: Bu bşlık kpsmınd bir konteynerin, dökme konteynerin, tnk konteynerinin vey

Detaylı

SERA KOŞULLARINDAFARKLI SULAMA SUYU MİKTARLARININ HIYAR BİTKİSİNİN BÜYÜME, GELİŞME VE VERİMİ ÜZERİNE ETKİSİ

SERA KOŞULLARINDAFARKLI SULAMA SUYU MİKTARLARININ HIYAR BİTKİSİNİN BÜYÜME, GELİŞME VE VERİMİ ÜZERİNE ETKİSİ OMÜ Zir. Fk. Dergisi, 5,(3):7-33 J. of F. of Agri., OMU, 5,(3):7-33 SERA KOŞULLARINDAFARKLI SULAMA SUYU MİKTARLARININ HIYAR BİTKİSİNİN BÜYÜME, GELİŞME VE VERİMİ ÜZERİNE ETKİSİ Bill CEMEK G.O.Ü. Zirt Fkültesi

Detaylı

Demiryolu Titreşimlerinin Konfora Etkisinin Örnek Hatlarda İncelenmesi *

Demiryolu Titreşimlerinin Konfora Etkisinin Örnek Hatlarda İncelenmesi * KISA BİLDİRİ İMO Teknik Dergi, 009 4811-4815, Yzı 314, Kıs Bildiri Demiryolu Titreşimlerinin Konfor Etkisinin Örnek Htlrd İncelenmesi * Zübeyde ÖZTÜRK* Turgut ÖZTÜRK** Hluk EROL*** Veysel ARLI**** ÖZ

Detaylı

ÖMER YAPRAK. Yüksek Lisans Tezi Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı. Yrd. Doç. Dr. Ali ECE 2009 Her hakkı saklıdır

ÖMER YAPRAK. Yüksek Lisans Tezi Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı. Yrd. Doç. Dr. Ali ECE 2009 Her hakkı saklıdır Sivs İli Hfik İlçesinde Açıkt ve Örtültınd Domtes Yetiştiriciliğinde Erkencilik ve Verim Özelliklerinin Belirlenmesi ÖMER YAPRAK Yüksek Lisns Tezi Bhçe Bitkileri Anbilim Dlı Yrd. Doç. Dr. Ali ECE 2009

Detaylı

b göz önünde tutularak, a,

b göz önünde tutularak, a, 3.ALT GRUPLAR Tnım 3.. bir grup ve G, nin boş olmyn bir lt kümesi olsun. Eğer ( ise ye G nin bir lt grubu denir ve G ile gösterilir. ) bir grup Not 3.. ) grubunun lt grubu olsun. nin birimi ve nin birimi

Detaylı

on8 S İ G O R T A C I L I K S E K T Ö R Ü K U R U M S A L W E B S İ T E L E R İ G E N E L A N A L İ Z Ç A L I Ş M A S I

on8 S İ G O R T A C I L I K S E K T Ö R Ü K U R U M S A L W E B S İ T E L E R İ G E N E L A N A L İ Z Ç A L I Ş M A S I on8 S İ G O R T A C I L I K S E K T Ö R Ü K U R U M S A L W E B S İ T E L E R İ G E N E L A N A L İ Z Ç A L I Ş M A S I Kurumsl web sitelerinin en büyük hedefi; kullnıcılrı müşteri, müşterileri kullnıcı

Detaylı

DENEME 6 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ

DENEME 6 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ DENEME 6 SAYISAL BÖLÜM ÇÖZÜMLERİ. 3 3 = ( 3 ) ( 3) > > = 3 3 = 6 6. xy x = 8 xy x = 8 x.(y ) x.(y ) = 8 8 6 y (y ).(y) = 6 y = 6 y=6 y=5. 36. 8 d 8 = 6 d n 0 8 0 = 6 ( ) = 6 5 = 3 00 3. 880 ( 3) 80 0 =

Detaylı

Huş Odununun Kayın Odununa Alternatif Olarak Kontrplak Üretiminde Değerlendirilmesi

Huş Odununun Kayın Odununa Alternatif Olarak Kontrplak Üretiminde Değerlendirilmesi 50 Odununun Kyın Odunun Alterntif Olrk Kontrplk Üretiminde Değerlendirilmesi Evren Osmn ÇAKIROĞLU 1*, İsmil AYDIN 2 1 Artvin Çoruh Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Mobily ve Dekorsyon Bölümü/Artvin 2 Krdeniz

Detaylı

Kariyer Gelişim Raporu

Kariyer Gelişim Raporu Kriyer Gelişim Rporu 22 Myıs 215 GİZLİ Kriyer Gelişim Rporu Giriş 22 Myıs 215 Giriş Bu rpor kişinin tipik yşm trzını tnımlmktdır. Rpord yer ln ifdeler kişinin 16PF Kişilik Envnterinde ldığı sonuçlr ve

Detaylı

İntegral Uygulamaları

İntegral Uygulamaları İntegrl Uygulmlrı Yzr Prof.Dr. Vkıf CAFEROV ÜNİTE Amçlr Bu üniteyi çlıştıktn sonr; düzlemsel ln ve dönel cisimlerin cimlerinin elirli integrl yrdımı ile esplnileceğini, küre, koni ve kesik koninin cim

Detaylı

1000(1,025) t TL ödeyerek bir fon. F t SORU 2 : SORU 1 : Bahar, t=1,3,5. yılların sonunda. Bir yatırım fonu, 0 t 1. için. anlık faiz oranına göre

1000(1,025) t TL ödeyerek bir fon. F t SORU 2 : SORU 1 : Bahar, t=1,3,5. yılların sonunda. Bir yatırım fonu, 0 t 1. için. anlık faiz oranına göre SORU 1 : Bhr, t=1,3,5. yıllrın sonund 1000(1,025) t TL ödeyerek bir fon oluşturmuştur. Üç ylığ dönüştürülebilir nominl iskonto ornı 4/41 olrk verildiğine göre, bu fonun 7. yıl sonundki birikimli değeri,

Detaylı

TRAFİK SAYIMLARI, BÖLGE NÜFUSLARI VE BÖLGELER ARASI UZAKLIKLARI KULLANARAK BAŞLANGIÇ-SON MATRİSİ TAHMİNİ

TRAFİK SAYIMLARI, BÖLGE NÜFUSLARI VE BÖLGELER ARASI UZAKLIKLARI KULLANARAK BAŞLANGIÇ-SON MATRİSİ TAHMİNİ Gzi Üniv. Müh. Mim. Fk. Der. J. Fc. Eng. Arch. Gzi Univ. Cilt 4, No, 9-36, 009 Vol 4, No, 9-36, 009 TRAFİK SAYIMLARI, BÖLGE NÜFUSLARI VE BÖLGELER ARASI UZAKLIKLARI KULLANARAK BAŞLANGIÇ-SON MATRİSİ TAHMİNİ

Detaylı

Tablo 1: anket sorularına verilen cevapların % de dağılımı Anket soruları. % c. % a. % b

Tablo 1: anket sorularına verilen cevapların % de dağılımı Anket soruları. % c. % a. % b PROJENİN ADI: Kimy Öğretiminde Alterntif Öğretim Metodu PROJE AMACI: Kimy öğretiminde lterntif uygulm olrk nimsyon sunumu tekniğinin uygulnilirliğini örneklerle göstermek ve dh iyi nsıl öğreteilirim sorusun

Detaylı

VEKTÖRLER ÜNİTE 5. ÜNİTE 5. ÜNİTE 5. ÜNİTE 5. ÜNİT

VEKTÖRLER ÜNİTE 5. ÜNİTE 5. ÜNİTE 5. ÜNİTE 5. ÜNİT VKTÖRLR ÜNİT 5. ÜNİT 5. ÜNİT 5. ÜNİT 5. ÜNİT VKTÖRLR 1. Kznım : Vektör kvrmını çıklr.. Kznım : İki vektörün toplmını ve vektörün ir gerçek syıyl çrpımını ceirsel ve geometrik olrk gösterir. VKTÖRLR 1.

Detaylı

İntegralin Uygulamaları

İntegralin Uygulamaları Bölüm İntegrlin Uygulmlrı. Aln f ve g, [, b] rlığındki her x için f(x) g(x) eşitsizliğini sğlyn sürekli fonksiyonlr olmk üzere y = f(x), y = g(x) eğrileri, x = ve x = b düşey doğrulrı rsındki S bölgesini

Detaylı

*Corresponding Author Tel.:+90-332-223 19 42; fax:+90-332-241 06 35 E-mail:fyildiz@selcuk.edu.tr

*Corresponding Author Tel.:+90-332-223 19 42; fax:+90-332-241 06 35 E-mail:fyildiz@selcuk.edu.tr Selçuk Üniversitesi ISSN 130/6178 Journl of Technicl-Online Volume 10, Number:1-011 Cilt 10, Syı:1-011 ÇAPRAZ İLİŞKİ METODUYLA İRİS TANIMA Ferruh YILDIZ,*, Nurdn Akhn BAYKAN b Selçuk Üniversitesi, Hrit

Detaylı

TEST 16-1 KONU DÜZLEM AYNA. Çözümlerİ ÇÖZÜMLERİ

TEST 16-1 KONU DÜZLEM AYNA. Çözümlerİ ÇÖZÜMLERİ OU 6 Ü Çözümler. TST 6-,7 ÇÖÜR,6 5. Bir cismin görüntüsünün nerede görüneceğini bkn kişinin bulunduğu yer belirlemez. nin görüntüsü nolu noktd olduğu için her iki gözlemci ynı yerde görür. V 3,5 6. 7 kez

Detaylı

Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Fizik Mühendisliği Bölümü FZM207. Temel Elektronik-I. Doç. Dr. Hüseyin Sarı

Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Fizik Mühendisliği Bölümü FZM207. Temel Elektronik-I. Doç. Dr. Hüseyin Sarı Ankr Üniversitesi Mühendislik Fkültesi, Fizik Mühendisliği Bölümü FZM207 Temel ElektronikI Doç. Dr. Hüseyin Srı 2. Bölüm: Dirençli Devreler İçerik Temel Yslrın Doğrudn Uygulnışı Kynk Gösterimi ve Dönüşümü

Detaylı

1986 ÖSS. olduğuna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1986 ÖSS. olduğuna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudur? 986 ÖSS. (0,78+0,8).(0,3+0,7) Yukrıdki işlemin sonucu nedir? B) C) 0, D) 0, E) 0,0. doğl syısı 4 ile bölünebildiğine göre şğıdkilerden hngisi tek syı olbilir? Yukrıdki çrpm işleminde her nokt bir rkmın

Detaylı

1997 ÖYS A) 30 B) 35 C) 40 D) 45 E) 50. olduğuna göre, k kaçtır? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5

1997 ÖYS A) 30 B) 35 C) 40 D) 45 E) 50. olduğuna göre, k kaçtır? A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 E) 5 7 ÖYS. 0,00 0,00 k 0,00 olduğun göre, k kçtır? 6. Bir ust günde çift ykkbı, bir klf ise günde çift ykkbı ypmktdır. İkisi birlikte, 8 çift ykkbıyı kç günde yprlr? 0 C) 0 D) 0 C) D). (0 ) ( 0) işleminin

Detaylı

KIVIRMA İŞLEMİNİN ŞEKİL ve BOYUTLARI

KIVIRMA İŞLEMİNİN ŞEKİL ve BOYUTLARI 2011 Şut KIVIRMA İŞEMİNİN ŞEKİ ve BOYUTARI Hzırlyn: Adnn YIMAZ AÇINIM DEĞERERİ 50-21 DİKKAT: İyi niyet, ütün dikkt ve çm krşın ynlışlr olilir. Bu nedenle onucu orumluluk verecek ynlışlıklr için, hiçir

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pmukkle Univ Muh Bilim Derg, 22(2), -5, 26 Pmukkle Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pmukkle University Journl of Engineering Sciences Türkçe ses tnım sistemlerinde dil modeli boyutunun doğruluk

Detaylı

DERİM SONRASI SICAK SU UYGULAMALARININ CALIFORNIA WONDER TİPİ BİBER MUHAFAZASI ÜZERİNE ETKİLERİ

DERİM SONRASI SICAK SU UYGULAMALARININ CALIFORNIA WONDER TİPİ BİBER MUHAFAZASI ÜZERİNE ETKİLERİ Btı Akdeniz Trımsl Arştırm Enstitüsü Derim Dergisi, 2008,25(2):44-51 ISSN 1300-3496 DERİM SONRASI SICAK SU UYGULAMALARININ CALIFORNIA WONDER TİPİ BİBER MUHAFAZASI ÜZERİNE ETKİLERİ Kmile ULUKAPI Mustf ERKAN

Detaylı

11. SINIF GEOMETRİ. A, B ve C noktaları O merkezli çember üzerinde. Buna göre, BE uzunluğu kaç cm dir? B) 7 3 C) 8 3 A) 5 2 E) 9 5 D) 7 5 (2008 - ÖSS)

11. SINIF GEOMETRİ. A, B ve C noktaları O merkezli çember üzerinde. Buna göre, BE uzunluğu kaç cm dir? B) 7 3 C) 8 3 A) 5 2 E) 9 5 D) 7 5 (2008 - ÖSS) ÇMR ÖSS SRULRI 1., ve noktlrı merkezli çember üzerinde m( ) = m( ) =. ir dik üçgeni için, = cm ve = 4 cm olrk veriliyor. Merkezi, yrıçpı [] oln bir çember, üçgenin kenrını ve noktlrınd kesiyor. un göre,

Detaylı

B - GERĐLĐM TRAFOLARI:

B - GERĐLĐM TRAFOLARI: ve Seg.Korum_Hldun üyükdor onrım süresinin dh uzun olmsı yrıc rnın izole edilmesini gerektirmesi; rızlnmsı hlinde r tdiltını d gerektireilmesi, v. nedenlerle, özel durumlr dışınd tercih edilmezler. - GERĐLĐM

Detaylı

a üstel fonksiyonunun temel özellikleri şunlardır:

a üstel fonksiyonunun temel özellikleri şunlardır: 1 Üstel Fonksiyon: >o, 1 ve herhngi bir reel syı olmk üzere f: fonksiyon denir. R fonksiyonun üstel R, f()= 1 2, f()= ve f()= f()= gibi tbnı sbit syı (pozitif ve 1 den frklı) ve üssü 4 değişken oln bu

Detaylı

Cevap D. 6. x = 3, y = 7, z = 9 olduğundan x + y < y ve. Cevap C. 7. x ile y aralarında asal olduğundan x 2 ile y sayıları da. Cevap A.

Cevap D. 6. x = 3, y = 7, z = 9 olduğundan x + y < y ve. Cevap C. 7. x ile y aralarında asal olduğundan x 2 ile y sayıları da. Cevap A. eneme - / Mt MTEMTİK ENEMESİ. c - m. c - m -.., bulunur. y. 7, + 7 y + + 00 y + + + y + +, y lınr ı.. ^ - h. ^ + h. ^ + h ^ - h. ^ + h - & & bulunur.. ΩΩΩΩΔφφφ ΩΩφφ ΩΩΔφ 0 evp. ise ^ h ^h 7 ise ^ 7h b

Detaylı

Harita Dik Koordinat Sistemi

Harita Dik Koordinat Sistemi Hrit Dik Koordint Sistemi Noktlrın ir düzlem içinde irirlerine göre konumlrını elirlemek için, iririni dik çı ltınd kesen iki doğru kullnılır. Bun dik koordint sistemi denir. + X (sis) Açı üyütme Yönü

Detaylı

çizilen doğru boyunca birim vektörü göstermektedir. q kaynak yükünün konum vektörü r ve Q deneme E( r) = 1 q

çizilen doğru boyunca birim vektörü göstermektedir. q kaynak yükünün konum vektörü r ve Q deneme E( r) = 1 q Elektrosttik(Özet) Coulomb Yssı Noktsl bir q yükünün kendisinden r kdr uzktki bir Q yüküne uyguldığı kuvvet, şğıdki Coulomb yssı ile ifde edilir: F = 1 qq ˆr (1) r2 burd boşluğun elektriksel geçirgenlik

Detaylı

ASİT-BAZ TEORİSİ. (TİTRASYON) Prof. Dr. Mustafa DEMİR. M.DEMİR(ADU) ASİT-BAZ TEORİSİ (titrasyon) 1

ASİT-BAZ TEORİSİ. (TİTRASYON) Prof. Dr. Mustafa DEMİR. M.DEMİR(ADU) ASİT-BAZ TEORİSİ (titrasyon) 1 ASİT-BAZ TEORİSİ (TİTRASYON) Prof. Dr. Mustf DEMİR M.DEMİR(ADU) 009-05-ASİT-BAZ TEORİSİ (titrsyon) 1 Arhenius (su teorisi) 1990 Asit: Sud iyonlştığınd iyonu veren, bz ise O - iyonu veren mddelerdir. Cl,NO,

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Ön Söz...2. Matris Cebiri...3. Elementer İşlemler Determinantlar Lineer Denklem Sistemleri Vektör Uzayları...

İÇİNDEKİLER. Ön Söz...2. Matris Cebiri...3. Elementer İşlemler Determinantlar Lineer Denklem Sistemleri Vektör Uzayları... İÇİNDEKİLER Ön Söz... Mtris Cebiri... Elementer İşlemler... Determinntlr...7 Lineer Denklem Sistemleri...8 Vektör Uzylrı...6 Lineer Dönüşümler...48 Özdeğerler - Özvektörler ve Köşegenleştirme...55 Genel

Detaylı

VESTEL TERMOSÝFON TRV65M - TRV80M / TRV65E - TRV80E GARANTÝ 2 YIL

VESTEL TERMOSÝFON TRV65M - TRV80M / TRV65E - TRV80E GARANTÝ 2 YIL VESTEL TERMOSÝFON TRV65M - TRV80M / TRV65E - TRV80E GARANTÝ 2 YIL DANIÞMA MERKEZi: Cihzın TC.Gümrük ve Ticret bknlığı ve bknlıkç tespit ve iln edilen kullnım ömrü (cihzın fonksiyonlrını yerine getirebilmesi

Detaylı

SLOGAN TİPOGRAFİSİ O PREFABRİK YAPILAR İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ PAL. www.opalon.com.tr

SLOGAN TİPOGRAFİSİ O PREFABRİK YAPILAR İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ PAL. www.opalon.com.tr SLOGAN TİPOGRAFİSİ www.oplon.com.tr PAL O ON PREFABRİK YAPILAR İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ www.oplon.com.tr OPAL ON PREFABRİK YAPILAR İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ www.oplon.com.tr

Detaylı

Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN 978-605-364-027-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME SINAVI ISBN 978-605-364-027-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Komisyon DGS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 0 DENEME SINAVI ISBN 97-0--07- Kitpt yer ln ölümlerin tüm sorumluluğu yzrın ittir. Pegem Akdemi Bu kitın sım, yyın ve stış hklrı Pegem Akdemi Yy. Eğt. Dn. Hizm. Tic. Ltd. Şti

Detaylı

ÖZET. Bülent AKBUDAK * Özgür Akgün KARABULUT **

ÖZET. Bülent AKBUDAK * Özgür Akgün KARABULUT ** Ulud. Üniv. Zir. Fk. Derg., (22) 16(2): 35-46 Üzüm Muhfzsınd Gri Küf den (Botrytis cinere Pers:Fr.) Kynklnn Klite Kybı ve Çürümelerin Ultrviolet-C (UV-C) Işık Uygulmlrı ile Önlenmesi Üzerine Bir Arştırm

Detaylı

Afyon Çimento Sanayi T.A.Ş. nin 12.04.2006 tarihli yazısı aşağıya çıkarılmıştır.

Afyon Çimento Sanayi T.A.Ş. nin 12.04.2006 tarihli yazısı aşağıya çıkarılmıştır. TARİH:27/01/2006 Afyon Çimento Snyi T.A.Ş.'nin 27.01.2006 trihli yzısı şğıy çıkrılmıştır. Şirketimiz Afyon Çimento Snyi T.A.Ş.'nin 108 kişi oln personel mevcudu "kpsm içi mkin bkım elemnlrı"nı kdrosun

Detaylı

41 B Amerikan Asma Anacı ile Aşılı Bazı Üzüm Çeşitlerinin Aşı Uyuşma Katsayıları Üzerine Bir Araştırma

41 B Amerikan Asma Anacı ile Aşılı Bazı Üzüm Çeşitlerinin Aşı Uyuşma Katsayıları Üzerine Bir Araştırma İŞLİ 1 41 B Amerikn Asm Ancı ile Aşılı Bzı Üzüm Çeşitlerinin Aşı Uyuşm Ktsyılrı Üzerine Bir Arştırm Uyuşm Burçk İŞÇİ 2 Seçkin GARGIN 1 Burçk İŞÇİ 2 Ahmet ALTINDİŞLİ 3 Summry A Reserch on the Affinity Coefficients

Detaylı

63032 / 63932 ELEKTRONİK SICAKLIK KONTROL CİHAZI KULLANIM KILAVUZU

63032 / 63932 ELEKTRONİK SICAKLIK KONTROL CİHAZI KULLANIM KILAVUZU 63032 / 63932 ELEKTRONİK SICAKLIK KONTROL CİHAZI KULLANIM KILAVUZU www.omk.com.tr 01.08.2014 V3185 / V4185 VARİL ISITICISI KULLANIM KILAVUZU OMAK MAKİNA SANAYİİ ve TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ DR. MEDİHA ELDEM

Detaylı

DENEY 2 OHM YASASI UYGULAMASI

DENEY 2 OHM YASASI UYGULAMASI T.C. Mltepe Üniversitesi Mühendislik ve Doğ Bilimleri Fkültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK 201 DEVRE TEORİSİ DERSİ LABORATUVARI DENEY 2 OHM YASASI UYGULAMASI Hzırlynlr: B. Demir Öner Sime

Detaylı

1990 ÖYS 1. 7 A) 91 B) 84 C) 72 D) 60 E) 52 A) 52 B) 54 C) 55 D) 56 E) 57

1990 ÖYS 1. 7 A) 91 B) 84 C) 72 D) 60 E) 52 A) 52 B) 54 C) 55 D) 56 E) 57 99 ÖYS. si oln si kçtır? A) 9 B) 8 C) D) 6 E) 5 6. Bir nın yşı, iki çocuğunun yşlrı toplmındn üyüktür. yıl sonr nın yşı, çocuklrının yşlrı toplmının ktı olcğın göre ugün kç yşınddır? A) 5 B) 5 C) 55 D)

Detaylı

MATRİSLER. r r r A = v v v 3. BÖLÜM. a a L a. v r. a = M a. Matris L L L L. elemanları a ( i = 1,2,..., m ; j = 1,2,... n) cinsinden kısaca A = [ ]

MATRİSLER. r r r A = v v v 3. BÖLÜM. a a L a. v r. a = M a. Matris L L L L. elemanları a ( i = 1,2,..., m ; j = 1,2,... n) cinsinden kısaca A = [ ] 3. BÖLÜM 2 v r = M m v r 2 2 = 22 M m2 v r n n 2n = M mn MTRİSLER gibi n tne vektörün oluşturduğu, r r r = v v v [ L ] 2 n şeklindeki sırlnışın mtris denir. 2 nlitik Geometriden Biliyoruz ki : Mtris 2

Detaylı

DRC. 4. Sekiz basamaklı herhangi bir özel sayı x = abcdefgh olsun. Deneme - 2 / Mat. c m. m m. y Cevap A. Cevap D 21, 25, = = =. 21.

DRC. 4. Sekiz basamaklı herhangi bir özel sayı x = abcdefgh olsun. Deneme - 2 / Mat. c m. m m. y Cevap A. Cevap D 21, 25, = = =. 21. Deneme - / Mt MATMATİK DNMSİ. - + -. 0,.., f -, 0, p. 0,. c- m.,,. ^- h.. 7. ^- h 7 - ulunur. +. c m olur.. + + ulunur. ( ) c m + c m. cc m m. c m.. ulunur. evp evp. Sekiz smklı herhngi ir özel syı cdefgh

Detaylı

1982 ÖSS =3p olduğuna göre p kaçtır? A) 79 B) 119 C) 237 E) A) 60 B) 90 C) 120 D) 150 E) 160

1982 ÖSS =3p olduğuna göre p kaçtır? A) 79 B) 119 C) 237 E) A) 60 B) 90 C) 120 D) 150 E) 160 8 ÖSS. Bir çiftlikte 800 koun 00 inek ve 600 mnd vrdır. Bu hvnlrın tümü bir dire grfikle gösterilirse ineklerle ilgili dilimin merkez çısı kç derece olur? A) 60 B) 0 C) 0 D) 0 E) 60 6. 0 - =p olduğun göre

Detaylı

1984 ÖSS. 6. a, b, c birer pozitif sayı ve. olduğuna göre, a, b, c arasındaki bağlantılardan hangisi doğrudur? 7. a, b, c birer tamsayı olmak üzere

1984 ÖSS. 6. a, b, c birer pozitif sayı ve. olduğuna göre, a, b, c arasındaki bağlantılardan hangisi doğrudur? 7. a, b, c birer tamsayı olmak üzere 984 ÖSS 033 0. = x 0 olduğun göre x in değeri nedir? A) 0063 B) 063 C) 63 D) 63 E) 630. 6. b c birer pozitif syı ve b c = = 03 04 05 olduğun göre b c rsındki bğlntılrdn hngisi doğrudur? A) c

Detaylı

Sosyal Medya Araçları Türkiye deki Grip Benzeri Hastalıkları Saptayabilmek için kullanılabilir mi?

Sosyal Medya Araçları Türkiye deki Grip Benzeri Hastalıkları Saptayabilmek için kullanılabilir mi? Sosyl Medy Arçlrı Türkiye deki Grip Benzeri Hstlıklrı Sptybilmek için kullnılbilir mi? Bşk OĞUZ YOLCULAR, Selen BOZKURT, Uğur BİLGE, Deniz ÖZEL, 1. Giriş Biyoisttistik ve Tıbbi Bilişim AD, Akdeniz Üniversitesi,

Detaylı

Kesir Örnek Çözüm. 1. Yandaki şekilde bir TEST - 1. 1. Taralı alanı gösteren. bütün 8 eş parçaya bölünmüş ve bu parçalardan 3 tanesi

Kesir Örnek Çözüm. 1. Yandaki şekilde bir TEST - 1. 1. Taralı alanı gösteren. bütün 8 eş parçaya bölünmüş ve bu parçalardan 3 tanesi Kesir.. Trlı lnı gösteren kesri bulunuz. kesrini ile genişlettiğimizde elde edilecek kesri bulunuz.. Yndki şekilde bir bütün 8 eş prçy bölünmüş ve bu prçlrdn tnesi trnmıştır. Trlı lnı gösteren kesir syısı

Detaylı

Mobil Test Sonuç Sistemi. Nasıl Kullanılır?

Mobil Test Sonuç Sistemi. Nasıl Kullanılır? Mobil Test Sonuç Sistemi Nsıl ullnılır? Tkdim Sevgili Öğrenciler ve eğerli Öğretmenler, ğitimin temeli okullrd tılır. İyi bir okul eğitiminden geçmemiş birinin hytt bşrılı olmsı beklenemez. Hedefe ulşmks

Detaylı

Ünite Planı Şablonu. Öğretmenin. Fatma BAĞATARHAN Yunus Emre Anadolu Lisesi. Ġnönü Mahallesi. Bingöl. Adı, Soyadı. Okulunun Adı

Ünite Planı Şablonu. Öğretmenin. Fatma BAĞATARHAN Yunus Emre Anadolu Lisesi. Ġnönü Mahallesi. Bingöl. Adı, Soyadı. Okulunun Adı Intel Öğretmen Progrmı Ünite Plnı Şlonu Öğretmenin Adı, Soydı Okulunun Adı Okulunun Bulunduğu Mhlle Okulun Bulunduğu Ġl Ftm BAĞATARHAN Yunus Emre Andolu Lisesi Ġnönü Mhllesi Bingöl Ünit Bilgisi Ünite Bşlığı

Detaylı

GERÇEK DEPREM KAYITLARININ TASARIM SPEKTRUMLARINA UYGUN OLARAK ZAMAN VE FREKANS TANIM ALANLARINDA ÖLÇEKLEME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

GERÇEK DEPREM KAYITLARININ TASARIM SPEKTRUMLARINA UYGUN OLARAK ZAMAN VE FREKANS TANIM ALANLARINDA ÖLÇEKLEME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Altıncı Ulusl Deprem Mühendisliği Konfernsı, 16-20 Ekim 2007, İstnbul Sixth Ntionl Conference on Erthquke Engineering, 16-20 October 2007, Istnbul, Turkey GERÇEK DEPREM KAYITLARININ TASARIM SPEKTRUMLARINA

Detaylı

İlişkisel Veri Modeli. İlişkisel Cebir İşlemleri

İlişkisel Veri Modeli. İlişkisel Cebir İşlemleri İlişkisel Veri Modeli İlişkisel Cebir İşlemleri Veri işleme (Mnipultion) işlemleri (İlişkisel Cebir İşlemleri) Seçme (select) işlemi Projeksiyon (project) işlemi Krtezyen çrpım (crtesin product) işlemi

Detaylı

Nutritional Situation Assessment of 65 Years Old Patient Who Applicate to Emergency Department l

Nutritional Situation Assessment of 65 Years Old Patient Who Applicate to Emergency Department l e r Ar þ t ý r m Nutritionl Sitution Assessment of 65 Yers Old Ptient Who Applicte to Emergency Deprtment l n i j ri O O i g in Acil Servise Bşvurn 65 Yş Üzeri Hstlrd Nütrisyonel Durumun Değerlendirilmesi

Detaylı

SANTRİFÜJ KOMPRESÖR ÇARKININ ÖN TASARIMI. Saim KOÇAK. S. Ü. Mühendislik - Mimarlık Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü, Kampüs Konya

SANTRİFÜJ KOMPRESÖR ÇARKININ ÖN TASARIMI. Saim KOÇAK. S. Ü. Mühendislik - Mimarlık Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü, Kampüs Konya TEKNOLOJİ, (00), Syı -, 9-5 TEKNOLOJİ SANTRİFÜJ KOMPRESÖR ÇARKININ ÖN TASARIMI Sim KOÇAK S. Ü. Mühendislik - Mimrlık Fkültesi Mkin Mühendisliği Bölümü, Kmpüs Kony ÖZET Sntrifüj kompresörü çrkınd ön tsrımın

Detaylı

TG 10 ÖABT KİMYA. KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ 29 Haziran 2014 Pazar

TG 10 ÖABT KİMYA. KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ 29 Haziran 2014 Pazar KAMU PERSONEL SEÇME SINAVI ÖĞRETMENLİK ALAN BİLGİSİ TESTİ KİMYA ÖĞRETMENLİĞİ 9 Hzirn 4 Pzr TG ÖABT KİMYA Bu testlerin her hkkı sklıdır. Hngi mçl olurs olsun, testlerin tmmının vey bir kısmının İhtiyç Yyıncılık

Detaylı

"DEMOKRATİK KATILIM PLATFORMU" TARAFINDAN 49. TÜRKİYE JEOLOJİ KURULTAYI SIRASINDA YAPILMIŞ OLAN ANKETİN SONUÇLARI VE DEĞERLENDİRMESİ

DEMOKRATİK KATILIM PLATFORMU TARAFINDAN 49. TÜRKİYE JEOLOJİ KURULTAYI SIRASINDA YAPILMIŞ OLAN ANKETİN SONUÇLARI VE DEĞERLENDİRMESİ "DEMOKRATİK KATILIM PLATFORMU" TARAFINDAN 49. TÜRKİYE JEOLOJİ KURULTAYI SIRASINDA YAPILMIŞ OLAN ANKETİN SONUÇLARI VE DEĞERLENDİRMESİ "DEMOKRATİK KATILIM PLATFORMU" trfındn 49, Türkiye Jeoloji Kurultyı

Detaylı

BULANIK MANTIK. Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Matematik Bölümü, Tokat.

BULANIK MANTIK. Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Matematik Bölümü, Tokat. Nim Çğmn, ncgmn@gop.edu.tr BLNIK MNTIK Gziosmnpş Üniversitesi, Fen Edebiyt Fkültesi, Mtemtik Bölümü, Tokt. Mtemtik deyince ilk kl gelen kesinliktir. Hlbuki günlük hytt konuşmlrımız rsınd belirsizlik içeren,

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI İNŞAAT TEKNOLOJİSİ İKLİM VE MİMARİ DURUM RENK TASARIMI 582YIM446

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI İNŞAAT TEKNOLOJİSİ İKLİM VE MİMARİ DURUM RENK TASARIMI 582YIM446 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI İNŞAAT TEKNOLOJİSİ İKLİM VE MİMARİ DURUM RENK TASARIMI 582YIM446 Ankr, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlrınd uygulnn Çerçeve Öğretim Progrmlrınd yer ln yeterlikleri

Detaylı

ORİFİS TÜP KULLANAN BİR OTOMOBİL KLİMASININ SABİT VE DEĞİŞKEN KAPASİTELİ KOMPRESÖRLER İÇİN DENEYSEL PERFORMANSI

ORİFİS TÜP KULLANAN BİR OTOMOBİL KLİMASININ SABİT VE DEĞİŞKEN KAPASİTELİ KOMPRESÖRLER İÇİN DENEYSEL PERFORMANSI Gzi Üniv. Mü. Mim. Fk. Der. J. Fc. Eng. Arc. Gzi Univ. Cilt 25, No 2, 415-421, 2010 Vol 25, No 2, 415-421, 2010 ORİFİS TÜP KULLANAN BİR OTOMOBİL KLİMASININ SABİT VE DEĞİŞKEN KAPASİTELİ KOMPRESÖRLER İÇİN

Detaylı

1981 ÜYS Soruları. 1. Bir top kumaşın önce i, sonra da kalanın ü. satılıyor. Geriye 26 m kumaş kaldığına göre, kumaşın tümü kaç metredir?

1981 ÜYS Soruları. 1. Bir top kumaşın önce i, sonra da kalanın ü. satılıyor. Geriye 26 m kumaş kaldığına göre, kumaşın tümü kaç metredir? 98 ÜYS Sorulrı. r top kumşın önce, sonr d klnın ü 5 stılıor. Gere 6 m kumş kldığın göre, kumşın tümü kç metredr? ) 7 ) 65 ) 6 ) 55 ) 5 4. r şekln, u brm uzunluğun göre ln ölçüsü, v brm uzunluğun göre ln

Detaylı

BÖLÜM 3 : RASLANTI DEĞİŞKENLERİ

BÖLÜM 3 : RASLANTI DEĞİŞKENLERİ BÖLÜM : RASLANTI DEĞİŞKENLERİ (Rndom Vribles Giriş: Bölüm de olsılık fonksionu, denein örneklem uzını oluşurn sonuçlrın erimleri ile belirleniordu. Örneğin; iki zr ıldığınd, P gelen 6 olsı sırlı ikilinin

Detaylı

SÜREKLİ REJİM ENERJİ DENGESİ MODELİNE GÖRE ISIL KONFOR BÖLGELERİ

SÜREKLİ REJİM ENERJİ DENGESİ MODELİNE GÖRE ISIL KONFOR BÖLGELERİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİLİMLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 2003 : 9 : 1 : 23-30 SÜREKLİ

Detaylı

LOGARİTMA. Örnek: çizelim. Çözüm: f (x) a biçiminde tanımlanan fonksiyona üstel. aşağıda verilmiştir.

LOGARİTMA. Örnek: çizelim. Çözüm: f (x) a biçiminde tanımlanan fonksiyona üstel. aşağıda verilmiştir. LOGARİTMA I. Üstl Fonksiyonlr v Logritmik Fonksiyonlr şitliğini sğlyn dğrini bulmk için ypıln işlm üs lm işlmi dnir. ( =... = 8) y şitliğini sğlyn y dğrini bulmk için ypıln işlm üslü dnklmi çözm dnir.

Detaylı