Bilimsel Program 5. Sözlü Sunumlar 13. Poster Sunumlar 27. Yazar Dizini 69

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bilimsel Program 5. Sözlü Sunumlar 13. Poster Sunumlar 27. Yazar Dizini 69"

Transkript

1 BİLDİRİ KİTABI

2

3 İÇİNDEKİLER Bilimsel Program 5 Sözlü Sunumlar 3 Poster Sunumlar 7 Yazar Dizini Nisan 05 Xanadu Otel, Antalya 3

4 BİLİMSEL SEKRETERYA Kongre Başkanı: Prof. Dr. Mehmet Akif Karan Prof. Dr. Mustafa Cankurtaran Doç. Dr. Murat Varlı Doç. Dr. Gülistan Bahat Öztürk ORGANİZASYON SEKRETERYASI Serenas Uluslararası Turizm Kongre Organizasyon A.Ş. Turan Güneş Bulvarı 5. Cadde No: Yıldız, Çankaya-Ankara / Türkiye Tel : Fax : YAYIN HİZMETLERİ Bayt Bilimsel Araştırmalar Basın Yayın ve Tanıtım Ltd. Şti. Ziya Gökalp Cad. 30/3, Kızılay, Ankara / Türkiye Tel : Fax :

5 BİLİMSEL PROGRAM 4:00-5:5 Oturum Başkanı: Dr. Meltem Halil Yaşlıda malnütrisyonu nasıl tanıyalım? Dr. Berrin Karadağ Beslenme destek tedavisinde temel prensipler Dr. Sevgi Aras Beslenme destek tedavisi alan hastanın izlemi ve komplikasyonlar Dr. Ergün Bozoğlu 6 NİSAN 05, PERŞEMBE SAAT SALON A SALON B SALON C Ön oturum- Ön oturum- Ön Oturum-3A Nutrisyon Koordinatör: Dr. Meltem Halil Birinci Basamakta Bilişsel işlevleri Yaşlanma: Teoriden Pratiğe Bir Bakış Değerlendirme Koordinatör: Dr. Işın Baral Kulaksızoğlu Oturum Başkanı: Dr. Işın Baral Kulaksızoğlu Yatak başı değerlendirme Dr. Işın Baral Kulaksızoğlu Geriatrik psikiyatrik belirtiler ve hastalıklar Dr. Sibel Çakır Koordinatör: Dr. Mehmet Akif Karan Oturum Başkanı: Dr. Deniz Suna Erdinçler Yaşlanma teorileri? Dr. Ahmet Yalçın Deneysel çalışmalar-yaşlanma modelleri Dr. Teslime Atlı Yaşlıda koruyucu hekimlik uygulamaları Dr. Okcan Basat 5:5-5:40 ARA Ön oturum- Ön oturum- Nutrisyon 5:40-7:00 Oturum Başkanı: Dr. Alper Döventaş Birinci Basamakta Beslenme Uygulamaları Dr. Tuncer Kılıç Olgularla enteral beslenme desteği (ONS ve Tüple Besleme) Dr. Murat Varlı Olgularla parenteral beslenme desteği Dr. Zekeriya Ülger Birinci Basamakta Bilişsel İşlevleri Değerlendirme Oturum Başkanı: Dr. Burcu Balam Yavuz MMSE ve MOCA Dr. Özlem Erden Aki GDS, Cornell ve HAD Uzm. Psk. Deniz Büyükgök Ön oturum-3b Kırılganlık Oturumu Oturum Başkanı: Dr. Hüseyin Doruk Fiziksel Kırılganlık Farklı ölçeklere genel bir bakış Dr. Fatih Tufan Kognitif Kırılganlık Dr. Meltem Halil Sosyal Kırılganlık Dr. Sevnaz Şahin 7:00-7:30 ARA 7:30-8:00 AÇILIŞ TÖRENİ 8:00-9:00 Panel Devlet-Yaşlı-Geriatrist Üçgeni Oturum Başkanı: Dr. Mehmet Akif Karan, Dr. Zafer Çukurova Yaşlı bakım politikaları Dr. Eyüp Gümüş Yaşlılara devletin sosyal desteği Dr. Aylin Çiftçi Geriatri uzmanı ve SUT: Yapılabilenler ve Eksikler Dr. Mustafa Cankurtaran :30-:30 GECE OTURUMLARI (Sunum Teknikleri) Oturum Başkanı: Dr. Tufan Tükek PPT uygulamaları Dr. Savaş Öztürk 6-9 Nisan 05 Xanadu Otel, Antalya 5

6 BİLİMSEL PROGRAM 7 NİSAN 05, CUMA SAAT SALON A SALON B SALON C Panel Panel 3 Yaşlıda Diyabet Geriatristin Pratiği Oturum Başkanı: Dr. Tufan Tükek Oturum Başkanı: Dr. Tanju Beğer Yaşlıda İnsulin kullanımı ve Yeni İnsulinler 08:30-09:45 Dr. Ekrem Algün OAD seçimi Gündemdeki Yeni OAD ler Dr. Sibel Akın Diyabet tedavisinde yaşlıya özgü sorunlar Dr. İlker Taşçı 09:45-0:0 ARA Panel 4 Nefrogeriatri Oturum Başkanı: Dr. Yalçın Kepekçi, Dr. Aytaç Öncül Nefrogeriatri konsepti Dr. Rümeyza Kazancıoğlu Renal Palyatif bakım Dr. Savaş Öztürk Yaşlı Renal Hastada beslenme Dr. Meltem Gürsu 0:0-:0 :0-:30 ARA I m a geriatrician Dr. Graziano Onder Yeni kılavuzlar geriatri pratiğini nasıl etkiledi? Dr. Alper Döventaş Panel 5 Pratikte Düşmeye Yaklaşım Oturum Başkanı: Dr. Özgür Yiğit, Dr. Ümit Ateşkan Değerlendirme Dr. Sumru Savaş Yardımcı cihaz reçeteleme Dr. Nilay Şahin Vertigo ve rehabilitasyonu Dr. Ayşe Karan Sözlü Bildiriler (-5) Oturum Başkanı: Dr. Deniz Suna Erdinçler, Dr. Hüseyin Doruk SS0 - Aktif Yaşlanma Ve Trafik Suzan Yazıcı SS0 - Modifiye Fried Kırılganlık İndeksi ve FRAIL Skalası na göre Kırılganlık Prevelansı ve Kırılganlık Risk Faktörleri Sibel Akın SS03 - Postmenopozal Osteoporoz Olmayan Kadınlarda Vitamin D ve Leptin İlişkisi Hakan Yavuzer SS04 - Yaşlı Bireylerde Aktinik Keratoz Risk Faktörleri, Güneşten Korunma Bilinci ve Yaşam Kalitesi İlişkisi Saliha Ozpınar SS05 - Yaşlı romatoid artritli hastalarda sarkopeni sıklığı ve ilişkili faktörler İrfan Karahan :30-:30 SPONSOR DESTEKLİ OTURUM (ABBOTT) Malnütrisyonda arginin, glutamin, βeta-hidroksi-βeta-metil bütirat (HMB) kombinasyonu (Abound) ile yapılmış Allegro çalışmasının sarkopeni verileri Oturum Başkanı: Dr. Tahsin Gökçem Özçağlı Konuşmacı: Dr. Bülent Saka :30-3:30 ÖĞLE YEMEĞİ 3:30-4:30 Panel 6 Onkogeriatri Oturum Başkanı: Dr. Sevgi Kalayoğlu-Beşışık, Dr. İbrahim Tek Onkogeriatride değerlendirme ilkeleri Dr. Fatma Karagöz Şen Yaşlılarda Hedefe Yönelik Tedavi Kullanımı ve Yan Etki Yönetimi Dr. Fatih Selçukbiricik Kanser taraması Dr. Sezai Vatansever Konferans Akılcı İlaç Kullanımı Oturum Başkanı: Dr. Baki Kumbasar, Dr. Gülistan Bahat-Öztürk Yaşlıda uygunsuz ilaç kullanımı Dr. Graziano Onder Yaşlıda akılcı hipertansiyon tedavisi Dr. Aytekin Oğuz Sözlü Bildiriler (6-0) Oturum Başkanı: Dr. Tanju Beğer, Dr. Murat Varlı SS06 - Katz Günlük Temel Yaşam Aktiviteleri İndeksinin Türkçe Validasyon Çalışması Güneş Arık SS07 - Geriatrik Olgularda Kronik Hastalık Varlığının Ölüm Kaygısı ve Anksiyete Üzerine Etkisi Faika Şanal Karahan SS08 - Türk Populasyonundaki Sarkopenik Yaşlılarda MSTN Gen Polimorfizminin İncelenmesi: Pınar Tosun Taşar SS09 - Deliryum, Geriatrik Populasyonda Mortaliteyi Arttırıyor mu? Çiğdem Altınel SS0 - Pratikte Kapsamlı Geriatrik Değerlendirme: Hastalar Ne Diyor? Şükran Durmazoğlu 6 8. Akadamik Geriatri Kongresi 05

7 BİLİMSEL PROGRAM 7 NİSAN 05, CUMA SAAT SALON A SALON B SALON C 4:30-5:30 SPONSOR DESTEKLİ OTURUM (NESTLE) Geriatrik Hasta Popülasyonunda Yutma Bozuklukları Oturum Başkanı: Dr. Gülistan Bahat Konuşmacılar: Dr. Gülistan Bahat Dr. Müzeyyen Çiyiltepe Dr. Murat İşçi 5:30-6:00 ARA Panel 7 İmmünizasyon Oturum Başkanı: Dr. Selim Nalbant 6:00-7:00 Yaşlıda aşılamalar Dr. Serhat Ünal Panel 8 Demans Oturum Başkanı: Dr. Erkan Çoban Alzheimer hastalığı tanısında yenilikler Dr. Burcu Balam Yavuz Demans tanı ve etyopatogenezinde mikrorna lar ve rolü Dr. Murat Emül 7:00-8:00 Panel 9 Yaşlıda Sık Rastlanan İnfeksiyonlar Oturum Başkanı: Dr. Ergün Bozoğlu Sepsis Dr. Ali Mert Üriner sistem infeksiyonları ve asemptomatik bakterüri Dr. Zeynel Abidin Öztürk Panel 0 Yaşlıda Endokrin Değişiklikler Oturum Başkanı: Dr. Mehmet Akif Karan, Dr. Ender Terzioğlu Hipofiz yaşlı ve yaşlanma Dr. Fahrettin Keleştimur Androjen eksikliği Dr. Ateş Kadıoğlu 8:00-8:30 ARA 8:30-9:30 Yuvarlak Masa Toplantıları (interaktif vaka tartışmalı) (--3-4) 6-9 Nisan 05 Xanadu Otel, Antalya 7

8 BİLİMSEL PROGRAM 8 NİSAN 05, CUMARTESİ SAAT SALON A SALON B SALON C 08:30-09:45 Panel Panel Palyatif Bakım Yaşlılık Nörolojisi Oturum Başkanı: Dr. Aylin Çiftçi, Oturum Başkanı: Dr. Mustafa Cankurtaran, Dr. Mehmet Akif Karan Dr. Zeynep Dilek Aydın Palyatif Bakım ve Tedavi: Tanım ve Demans tanısında nöroradyoloji kapsamı Dr. Yusuf Yeşil Dr. Hilal Özkaya Parkinson Hastalığı ve Parkinsonizm Palyatif Bakımda İstanbul Büyükşehir tedavisi: 05 Belediyesi Darülaceze Uygulamaları Dr. Haşmet Hanağası Dr. Esat Karışık Demans önlenebilir mi? Palyat İzmir Dr. Aslı Çurgunlu Dr. Nehire Tüten Yüksekoğlu 09:45-0:0 ARA 0:0-:0 Panel 3 Yaşlıda Tiroid Hastalıkları Oturum Başkanı: Dr. Ekrem Algün, Dr. Fahrettin Keleştimur Tiroid nodülleri Dr. Özlem Soyluk Seçukbiricik Hipotroidi- hipertiroidi Dr. Dilek Gogas Yavuz :0-:30 ARA SPONSOR DESTEKLİ OTURUM 3 (LUNDBECK) :30-:30 Alzheimer hastalığı ve tedavisi 05 Başkan: Dr. Işın Baral Kulaksızoğlu Konuşmacı: Dr. Haşmet Hanağası :30-3:30 ÖĞLE YEMEĞİ Panel 5 Panel 6 3:30-4:30 Malnütrisyon ve Nütrisyon Destek Tedavisi Uygulamaları Oturum Başkanı: Dr. Bülent Saka, Dr. Yaşar Küçükardalı Disfaji Dr. Fzt. Numan Demir PEN uygulaması Dr. Ferda Kahveci Olgularla PEG Dr. Bülent Saka Panel 4 Yaşlıda Özel Psikiyatrik Sorunlar Oturum Başkanı: Dr. Aslı Çurgunlu Depresyon ve anksiyeteyi tanımak Dr. Işın Baral Kulaksızoğlu Yaşlıda karar verme yetisi Dr. Eylem Şahin Cankurtaran Evde Bakım Oturum Başkanı: Dr. Mustafa Cankurtaran Aile hekimi gözüyle evde bakım Dr. Pemra Ünalan Geriatrist gözüyle evde bakım Dr. Mustafa Cankurtaran Sözlü Bildiriler (-5) Oturum Başkanı: Dr. Teslime Atlı, Dr. Selim Nalbant SS - Hipertansiyon Tedavisi Almakta Olan Bakımevi Sakinlerinde Hipotansiyon: Ne Kadar Sık? Ne Kadar Farkındayız? Birkan İlhan SS - Orta-İleri Evre Demans Hastalarında Gastrostomi Zamanlamasına Dair Hekim Ve Hasta Yakını Tutumları (PEGASUS-TR) Mustafa Kemal Kılıç SS3 - Kritik Yaşlı Hastalarda Kırılganlık Prognostik Bir Faktör müdür? Muhammet Cemal Kızılarslanoğlu SS4 - Geriatrik Hasta Popülasyonunda Böbrek Biyopsi Sonuçlarının Değerlendirilmesi Didem Acarer SS5 - İç Hastalıkları Polikliniğine Başvuran Geriatrik Hastalarda Anemi Prevalansı Elif Dizen Kazan Sözlü Bildiriler (6-0) Oturum Başkanı: Dr. Aslı Çurgunlu, Dr. Meltem Halil SS6 - Geriatride Nar (Punica granatum Linn) Meyvesinin Antioksidant Etkisi Arzu Yalçın Melikoğlu SS7 - Bir Üniversite Hastanesi ne Başvuran Yaşlı Öz kıyım Vakalarının Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi: Duygu Keskin Gökçelli SS8 - Vitamin D Eksikliği Olan Yaşlılarda Vitamin D Replasmanının Bilişsel Fonksiyonlar Üzerine Etkisi Sevilay Muratlı SS9 - Sarkopeni Belirteci Olarak Baldır Çevresi Eşik Değeri: Türk Popülasyonunda Farklı Mı? Aslı Tufan SS0 - Polifarmasi Veazaltılabilir Mi: Bakımevinde Garfinkel Metoduyla polifarmasiyi Azaltma Eğitimi Klinik Yansımaları Hilal Özkaya 8 8. Akadamik Geriatri Kongresi 05

9 BİLİMSEL PROGRAM 8 NİSAN 05, CUMARTESİ SAAT SALON A SALON B SALON C 4:30-5:30 SPONSOR DESTEKLİ OTURUM 4 (PFIZER) Yaşlı AF liyi inmeden güvenle korumak Oturum Başkanı: Prof. Dr. Serkan Topaloğlu Konuşmacı: Prof. Dr. Dursun Aras 5:30-6:00 ARA 6:00-7:00 Panel 7 Atrial Fibrilasyon ve Yeni oral antikoagülanlar Oturum Başkan: Dr. Dursun Aras Yaşlıda atrial fibrilasyona yaklaşım nasıl olmalıdır? Dr. Özcan Özeke Atrial fibrilasyonda antikoagülan tedavi ve yaklaşımlar Dr. Serkan Topaloğlu YOAK lar: Pratikte önemli noktalar Dr. Dursun Aras Panel 8 Yaşlıda Üç Özel Sorun Oturum Başkanı: Dr. Pemra Ünalan, Dr. Berrin Karadağ Yaşlıda ağrı yönetimi Dr. Sema Basat Yaşlı osteoporozu Dr. Veli Yazısız Yaşlıda travma Dr. Tolga Taymaz 7:00-8:00 Panel 9 Yaşlıda Bazı Gastrointestinal Sorunlar Oturum Başkanı: Dr. Selim Nalbant, Dr. Celaleddin Demircan Kabızlık Dr. Hakan Yavuzer Gaita inkontinansı Dr. Özdal Ersoy NSAİİ-ASA ve GIS Dr. Çetin Karaca Teoriden Pratiğe Makale okuma tekniği Dr. Dilek Gogas Yavuz 8:00-8:30 KAPANIŞ 8:30-9:30 Yuvarlak Masa Toplantıları (interaktif vaka tartışmalı) ( ) 6-9 Nisan 05 Xanadu Otel, Antalya 9

10 BİLİMSEL PROGRAM YUVARLAK MASA Vaka tartışmaları Yaşlıda düşme ve ilgili vakalar: KBB, vertigo, vb. sorunlar Özgür Yiğit (Başkan) Ayşe Karan Teslime Atlı AslıÇurgunlu Gülistan Bahat-Öztürk Nilay Dinçer Fatih Tufan Banu Özulu Fatih Sümer Zehra Kara Ali Yavuz Karahan Rabia Koç YUVARLAK MASA Vaka tartışmaları Üriner sistem sorunları olan yaşlılar Ahmet Müslümanoğlu (Başkan) Hüseyin Doruk Rümeyza Kazancıoğlu Ümit Ateşkan Savaş Öztürk Sibel Akın Hasan Öztin Pınar Tosun Yıldıray Topçu YUVARLAK MASA 5 Vaka tartışmaları Romatolojik sorunlar Selim Nalbant (Başkan) Sema Basat Veli Yazısız Berrin Karadağ Mehmet Emin Kuyumcu Esat Çınar Hacer Doğan Varan Ahmet Öztürk YUVARLAK MASA 6 Vaka tartışmaları İnfeksiyon hastalıkları Ali Mert (Başkan) Deniz Suna Erdinçler Murat Varlı Sumru Savaş Özlem Karaaslan Cengiz Birkan İlhan Özgür Kara Ümit Çintosun Murat Yalçın Ali Sait Turgut Ahmet Tevfik Engin YUVARLAK MASA 3 Vaka tartışmaları Kalp hastalıkları, hipertansiyon Aytaç Öncül (Başkan) Tufan Tükek Dursun Aras İlker Taşçı Alper Döventaş Zeynel Abidin Öztürk Hakan Yavuzer Sevilay Muratlı Muhammet Cemal Kızılarslanoğlu Mustafa Boz YUVARLAK MASA 7 Vaka tartışmaları Hematolojik sorunlar Sevgi Kalayoğlu-Beşışık (Başkan) Sezai Vatansever Bülent Saka Zekeriya Ülger Sevnaz Şahin Kamile Sılay Ahmet Yalçın Mustafa Kemal Kılıç Filiz Demirdağ YUVARLAK MASA 4 Vaka tartışmaları 3D: Demans, depresyon, deliryum Işın Baral Kulaksızoğlu (Başkan) Sibel Çakır, Ergün Bozoğlu Burcu Balam Yavuz Aslı Tufan Volkan Atmış Mehmet Yürüyen Güneş Arık Sadık Gümüş Tolunay Demirdamar YUVARLAK MASA 8 Vaka tartışmaları Bakımevi, huzurevi, evde bakım sorunları Aylin Çiftçi (Başkan) Mustafa Cankurtaran Meltem Halil Pemra Ünalan Sevgi Aras Yusuf Yeşil Hilal Özkaya Esat Karışık NurullahYücel Senem Aslan Tangürek Nil Tekin Vildan Kandemir 0 8. Akadamik Geriatri Kongresi 05

11 SÖZLÜ SUNUMLAR

12

13 SÖZLÜ SUNUMLAR SS0 Aktif Yaşlanma ve Trafik Suzan Yazıcı, Ramazan Vural Akdeniz Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Amaç: Uzayan yaşam beklentisi birçok alanda oluğu gibi trafikte de yeni gelişmelere yol açmaktadır. İleri yaştaki kişiler özellikle yoğun trafikte gerek sürücü gerekse de yaya olarak sıkıntılar yaşayabilmekte ve bunun sonucunda kendi yaşam alanlarını kısıtlamak zorunda kalabilmektedirler. Çalışmanın amacı, ileri yaşta sık görülen fiziksel kısıtlılıkların yaya veya sürücü olarak trafikte yansımalarını aktif yaşlanma teorisi kapsamında bir alan araştırması örneğinde tartışmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Trafikte herhangi bir şekilde zorluk yaşayan 0 kişi ile yarı yapılandırılmış soru formu kullanılarak derinlemesine görüşme yapılmış, görüşmeler betimleyici analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan kişilerin yaya ve sürücü olarak trafikteki deneyimlerine odaklanılmıştır. Araştırmada bu deneyimlerin ilerleyen yaşla birlikte değişimleri ele alınmıştır. Katılımcılar özellikle trafiğin yoğun olduğu zaman ve yerlerde gerek yaya gerekse sürücü olarak zorluklar yaşadıklarını belirtmişlerdir. Taşıt kullanmada en sık zorluk yaşanan konular gece görme, boyun hareketlerinde kısıtlanma ve levhaların okunması olarak ifade edilmiştir. Yolcu olarak trafikte yaşanan sorunların başında karşıdan karşıya geçmek gösterilmiş, bu durum bazı katılımlıcıların özellikle kalabalık yolları artık kullanmamaları, sokağa daha az çıkmaları ile sonuçlanmıştır. Katılımcıların fiziksel kapasiteleri ve yaşları trafikte yaşadıkları sorunlar ile ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Sürücü veya yaya olarak trafikten çekilmenin ileri yaştaki kişiler üzerinde birçok olumsuz etkisi olabilmektedir. Sosyal katılımın azalması ilişki ağları genellikle daha az olan bu kişilerin kendilerini toplumdan soyutlamaları ve toplumdan izole olmalarına yol açabilir. Bu durum Aktif yaşlanma ile bağdaşmamaktadır. İleri yaştaki kişilerin hayata aktif katılımları trafiğe aktif katılımları ile aynı anlama gelmektedir. Gerek fiziksel sağlığı geliştirici kişisel girişimler gerekse de trafiğin ileri yaşın gereksinimleri doğrultusunca yeniden organizasyonu ileri yaştaki kişilerin trafikte daha fazla ve daha güvenli olarak yer almasını sağlayacaktır. Anahtar Kelimler : Trafik, aktif yaşlanma, izolasyon SS0 Modifiye Fried Kırılganlık İndeksi ve FRAIL Skalası na göre Kırılganlık Prevelansı ve Kırılganlık Risk Faktörleri Sibel Akin, Mümtaz Mustafa Mazıcıoğlu, Salime Mucuk 3, Şemsinnur Göçer 4, Elif Deniz Şefak, Sibel Arguvanlı 5, Ahmet Öztürk 6 Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Geriatri Bilim Dalı, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, 3 Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, 4 Hacılar İlçe Halk Sağlığı Müdürlüğü, 5 Melikşah Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, 6 Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Bioistatistik Anabilim Dalı Amaç: Bu çalışmamızda amacımız modifiye Fried Kırılganlık İndeksi (FKİ) ve FRAIL skalası kullanılarak toplumda yaşayan yaşlılarda kırılganlık prevelansını belirlemek ve kırılganlıkla ilişkili risk faktörlerini tespit etmekti. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 03 Ağustos-Aralık döneminde Kayseri deki Aile Sağlığı Merkezlerine (ASM) aile hekimleri aracılığıyla davet edilen yaşlıların dahil edildiği kesitsel bir çalışmadır. Kırılganlık değerlendirilirken FKİ nin modifiye edilmiş şekli ve FRAIL (Fatigue, Resistance, Ambulation, Illness, Low weight) skalası olmak üzere iki farklı skala kullanıldı. Orjinal FKİ de 5 kriterden oluşmaktadır bunlar: kilo kaybı, fiziksel aktivitede azalma, tükenmişlik hissi, yavaşlık, güçsüzlüktür. Modifiye FKİ de kilo kaybı değerlendirilirken, son bir yılda 4,5 kg ve üzerinde istemsiz kilo kaybı olup olmadığı soruldu. Tükenmişlik hissini değerlendirmek için Geriatrik Depresyon Ölçeği nde yer alan Kendinizi enerji dolu hissediyor musunuz? sorusuna verilen cevaba göre yapıldı. Yavaşlık değerlendirilirken, 4-m yürüme hızının 75. persantilin üzerinde kalanlar yavaş yürüyor olarak değerlendirildi. Güçsüzlük değerlendirilmesi dinamometre ile ölçülen el kavrama gücüne göre yapıldı ve 5. persantilin altında kalanlar güçsüz olarak kabul edildi. Modifiye FKİ de azalmış fiziksel aktivite değerlendirilmeye alınmadı. FRAIL skalasında göre yorgunluk, dayanıklılık, hareketlilik, hastalıklar ve kilo kaybı olamak üzere 5 kriter üzerinden değerlendirme yapıldı. Her iki skalanın yaşa göre ayarlanmış korelasyonu yapıldı. Bulgular: Eksik veriler çıkarıldıktan sonra toplumda yaşayan 60 yaş ve üzeri 906 yaşlı çalışmaya dahil edildi. Ortalama yaşları 7,5 (5,6) idi ve yaşlıların %50,6 kadın idi. FKİ ye göre yaşlıların %7,8 kırılgan, %34,8 kırılganlık öncesi ve %37,4 normaldi. Cinsiyete göre bakıldığımda kadınların %30,4 ü erkeklerin ise %5, si kırılgandı. FRAIL skalası na gore %0 u kırılgan, %45,6 sı kırılganlık öncesi ve %44,4 ü normaldi ve cinsiyete göre bakıldığında; kadınların %4,5 i, erkeklerin ise %5,4 ü kırılgandı. Her iki skalanın yaşa göre ayarlanmış korelasyonu kadınlar için 0,36; erkekler için 0,37 olarak bulundu. Sonuçlar: Her iki skalaya göre bakıldığında kognitif bozukluk, depresyon ve malnütrisyon kırılganlık için birer risk faktörüdür. Anahtar Kelimler: Toplumda yaşayan yaşlı, kırılganlık, fried, FRAIL SS03 Postmenopozal Osteoporoz Olmayan Kadınlarda Vitamin D ve Leptin İlişkisi Hakan Yavuzer, Afrodita Zeynep Taşkın, Mahir Cengiz, Zehra Kara, Mehmet Yürüyen, Filiz Demirdağ, Serap Yavuzer, İbrahim Murat Bolayırlı 3, Alper Döventaş, Tanju Beğer İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı.,Geriatri Bilim Dalı İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı. 3 İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Biyokimya Anabilim Dalı. Amaç: Leptin, kemik iliğindeki adipositlerden sekrete edilmekte, hematopoesis ve osteogenesis te destekleyici rol oynadığı düşünülmektedir. İnsanlarda leptin seviyelerindeki artışın, obezite, artmış kemik kitlesi ve kemik oluşum hızı ile korele olduğu gösterilmiştir. Leptin, kemik oluşumunu stimüle edip, rezorbsiyonunu inhibe eden bir kemik dostu olarak çalışmaktadır. Bu çalışmada, postmenopozal osteoporozu olmayan kadınlarda D vitamini, Parathormon (PTH) ve Leptin seviyelerinin ilişkilerini ortaya koymak; her üç parametrenin kemik homeostazı ve kemik mineral yoğunluğu üzerine olan etkilerini değerlendirmeyi amaçladık. 6-9 Nisan 05 Xanadu Otel, Antalya 3

14 SÖZLÜ SUNUMLAR Yöntem: Geriatri, Endokrinoloji ve Genel Dahiliye polikliniklerine Kasım 03 ve Haziran 04 tarihleri arasında başvuran, postmenopozal osteoporozu olmayan hastalar çalışmaya alındı. D vitamini düzeyine göre hastalar gruba ayrıldı. Grupların yaş, menopoz yaşı, VKİ, Leptin, parathormon ve kemik dansiteleri değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya 7 si vitamin D düzeyi düşük (Grup ), 4 i vitamin D düzeyi normal (Grup ) toplam 68 hasta alındı. Gruplar arasında yaş ve menopoz yaşı açısından fark görülmedi. Grup in VKİ i (7, ±,7), grup ye (5,4 ± 3,) göre anlamlı olarak yüksekti (p=0,0). Grup in vitamin D düzeyi (,4 ± 3,8), grup nin vitamin D düzeyi (33,9±6) idi (p<0,00). PTH düzeyleri, grup de (6,5 ± ), grup ye (4,3±8) göre anlamlı olarak daha yüksekti (p= 0,0). Leptin düzeyleri grup in (48,8±4,7), grup ye (38,9 ± 5,8) göre anlamlı olarak yüksekti (p=0,0) (Tablo ). Her iki grupta da Leptin ile vitamin D arasında ilişki saptanmadı. Leptin ile PTH arasında grup de ilişki gözlenmezken (r=0,6, p=0,4), grup de anlamlı pozitif ilişki gözlendi (r=0,46, p=0,00). Her grupta da Leptin ve VKİ düzeyleri arasında aynı yönde anlamlı ilişki saptandı (r=0,40, p< 0,0). Sonuç: Çalışmamızda osteoporozu ve obezitesi olmayan postmenopozal kadınlarda, Leptin ile PTH ve VKİ arasında ilişki tespit edilirken; Vitamin D düzeyi düşük olan grupta Leptin düzeyi yüksek saptandı. Leptin ile vitamin D, PTH, VKİ ve kemik homeostazı üzerine etkilerinin moleküller mekanizmasını açıklamaya yönelik daha büyük hasta grupları ile yapılacak randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç olduğu kanısına varıldı. Anahtar Kelimler : Leptin, vitamin D Tablo. Grupların demografik verileri, biyokimyasal ve kemik yoğunluğu değerleri Grup (n=7) Grup (n=4) p Yaş (yıl) 60,4 ± 8,6 6, ± 9,9 0,7 Menapoz Yaşı (yıl) 47,±5 47,3±4 0,8 VKİ (kg/m) 7, ±,7 5,4 ± 3, 0,0 Vitamin D (mcg/l),4 ± 3,8 33,9 ± 6 0,00 Parathormon(pg/ml) 6,5 ± 4,3 ± 8 0,0 Leptin (ng/ml) 48,8±4,7 38,9 ± 5,8 0,0 Lomber T Skoru -,06 ± 0,85 -,0 ± 0,95 0,8 Femur T Skoru -0,8 ± 0,8 -,0 ± 0,8 0,3 Lomber KMD (g/cm) 0,953 ± 0, 0,97 ± 0, 0,36 Femur KMD (g/cm) 0,777±0, 0,739±0,09 0,3 SS04 Yaşlı Bireylerde Aktinik Keratoz Risk Faktörleri, Güneşten Korunma Bilinci ve Yaşam Kalitesi İlişkisi Melih Akyol, Saliha Özpınar, Sibel Berksoy Hayta, Ayşegül Aygüneş Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Amaç: Yaşlı bireylerde aktinik keratoz risk faktörleri, güneşten korunma bilinci ve yaşam kalitesi ilişkisinin belirlenmesi. Gereç ve Yöntem: Araştırma vaka kontrol tipte bir çalışmadır. Araştırmada vakalar aktinik keratoz tanısı alan elli 65 yaş ve üzeri bireyler oluşturdu. Kontrolleri ise dermatoloji kliniğine herhangi bir nedenle başvuran ve aktinik keratoz olmayan ve her vaka için yaş ve cinsiyet, eğitim değişkeni yönünden eşleştirilmiş bireylerden oluştu (n=50). Çalışma verileri tarihleri arasında toplandı. Çalışmada dört anket formu kullanıldı; DLQI (dermatoloji hastalarında yaşam kalitesi formu), güneşten korunma soru anketi, deri hastalığı bulguları değerlendirilme formu ve sosyodemografik anket formu. Veriler SPSS 5.0 paket programı ile değerlendirildi. Veriler, Student- t Test, Mann Whitney U test, Ki-Kare Test ve Kruscall Wallis ve pearson corelation analizleri ile değerlendirildi. Bulgular: Araştırma grubunun %56 sı erkek, %44 ü kadındır. Yaş dağılımı 7.8±6.4 (65-90) dır. Vaka ve kontrollerde aktiniz keratoz risk faktörleri incelendiğinde deri tipi ile aknitik keratoz olma açısından istatistik olarak anlamlı bir fark belirlendi (p<0.05). Vakaların %70 i Tip III deri tipine ve %4 ü tip II deri tipine sahip olan bireylerdir. Vakaların yalnızca %6 sı Tip IV deri tipine sahiptir. Araştırmada belirlenen diğer risk faktörü ise dışarıda çalışılması gereken bir işe sahip olmadır. Vakaların %54 ü dışarıda çalışılması gereken bir işe sahiptir (p<0.05). Vaka ve kontrollerde güneşten korunma bilinci incelendiğinde kontrol grubunun dışarı çıktığında güneş ışığından korunmak için %58 i şapka kullanması, vaka grubunda ise bu oranın %3 olması önemlidir (p<0.05). Çalışmada yaşlı bireylerde vaka ve kontrollerde dermatolojik yaşam kalitesinin ve güneşten korunma bilincinin istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Yaşam kalitesi ölçeği ile güneşten korunma bilinci puanlarında ise zayıf düzeyde bir ilişki belirlenmiştir (r=0.033) Sonuç ve Öneriler: Araştırmada tip III ve tip II deri tipine sahip olma ve dışarıda çalışılan işe sahip olanlarda aktinik kerotoz için önemli risk faktörlerinden olduğu belirlendi. Ayrıca vakaların güneş ışığında şapka kullanmıyor olması önemli bir veridir. Çalışmanın önemli bir çıktısı da yaşlı bireylerin güneşten korunma bilincinin birbiri ile benzer olmakla birlikte yeterli düzeyde olmadığıdır. Bu anlamda yaşlı bireylere güneşten korunma bilincinin artırılmasına yönelik eğitim verilmesi önemlidir. Anahtar Kelimeler: Yaşlı, aktinik keratoz, yaşam kalitesi, güneşten korunma bilinci SS05 Yaşlı Romatoid Artritli Hastalarda Sarkopeni Sıklığı ve İlişkili Faktörler İrfan Karahan, Sevgi Aras, Murat Varlı, Esat Çınar, F. Sena Dost Günay, Özlem Karaarslan Cengiz, Tahsin Murat Turgay 3, Teslime Atlı 4 Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Geriatri Bilim Dalı 3 Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Romatoloji Bilim Dalı 4 Ankara Güven Hastanesi Giriş ve Amaç: Romatoid artrit (RA);kronik,ilerleyici eklem bulguları ve eklem dışı bulgularla seyredebilen otoimmün bir hastalıktır.sarkopeni ise yaşlılarda sakatlanma ve yaşam aktivitelerine olumsuz etkileri olan; kas gücü ve kitlesinde azalmayla karakterize bir sendromdur.özel bir grup olan yaşlı RA lı hastalarda sarkopeninin tanınması ve ilişkili faktörlerin ortaya konması izlem ve tedavide olumlu sonuçlar doğuracaktır. Gereç ve Yöntem: Sarkopeni tanısı için gerekli değerleri belirleme amacıyla 30 tane sağlıklı genç kadın ve 30 tane sağlıklı genç erkek alındı. TANİTA- BC 40MA marka bioimpedans analiz cihazıyla ölçümleri yapıldı. Kas kütle indeksleri (KKİ) ve vücut yağsız kütle indeksleri (VYKİ) ölçüldü. Ölçümlerde 4 8. Akadamik Geriatri Kongresi 05

15 SÖZLÜ SUNUMLAR ortalama ve - SD değerleri hesaplandı. Bu değerlerin altındaki değerler sarkopenik olarak değerlendirildi. RA tanısı olan ve 65 yaş üzeri 00 hasta alınarak ölçümleri yapıldı. Demografik verileri, ilaç kullanım öyküleri sorgulandı.das8 ile hastalık aktviteleri hesaplandı. Biyoimpedans analizleri yapılarak vücut yağ, kas ve su oranları hesaplandı. Günlük yaşam aktiviteleri, enstrümental yaşam aktivitleri, malnütrisyon durumları, depresyon, kırılganlık durumları ve inkontinans varlığı sorgulandı.hemoglobin, 5-OH D vitamini,glomerüler filtrasyon hızı oranları,rf,anti-ccp,esh ve CRP değerlerine bakıldı. Bulgular: Sağlıklı kontrollerin ortalamasının - SD altı değerler sarkopenik olarak değerlendirildi.sınır değerler yağsız kütle indeksi (VYKİ) için erkeklerde 9,45 kg/m², kadınlarda 7,85 kg/m² ; toplam vücut kas kitle indeksi (KKİ) için erkeklerde 8,47 kg/m², kadınlarda 7,64 kg/m² olarak hesaplandı. Bu değerler ışığında 00 yaşlı RA hastasının 35 i sarkopenik olarak 65 i sarkopenik olmayan grup olarak ayrıldı. Kadınlarda sıklık %35,8 erkeklerde %3,8 olarak hesaplandı. Sarkopenik ve sarkopenik olmayan iki grup arasında yaş, biyolojik ajan kullanımı anlamlı olarak farklı bulundu. Iki grup arasında malnutrisyon, kırılganlık oranı anlamlı farklıydı. Sarkopenik grupta günlük aktivitelerde bağımlı birey sayısı daha fazlaydı. Sarkopenik grupta, hastalık aktiviteleri benzer olmasına rağmen ESH ve CRP düzeyleri daha yüksekti. Diğer parametreler istatistiksel olarak benzer bulundu. Tartışma ve Sonuç: Sarkopeni sıklığı; yaş, beslenme bozuklukları, kırılganlık durumlarında artmakta ve geriatrik populasyon bu açıdan dikkatle değerlendirilmelidir. Bunun dışında vücut yağ oranı,kas kütlesi,antopometrik ölçümler aralıklı olarak takip edilmelidir.esh,crp gibi akut faz reaktanları yüksek seyreden hastalara sarkopeni gelişimi açısından daha çok dikkat edilmelidir. Anahtar Kelimler : Yaşlı, romatoid artrit, sarkopeni, BİA Hastaların demografik verileri, ilaç ve alışkanlık öykülerinin karşılaştırılması Sarkopenik n=35 Non-sarkopenik n=65anlamlılık derecesi Yaş (ort+std) (median) 7,8±7,6 (7) 67,94±5,67 (67) p=0,006* Kadın cinsiyet 8 (%80) 50 (%76,9) p=0,466 RA median tanı yaşı 6 4 p=0,63 Deformite varlığı 6 (%7,) (%6,9) p=0,59 DM varlığı 0 (%8,) 5 (%3,) p=0,355 HT varlığı 7 (%48,6) 40 (%6,5) p=0,5 Sigara öyküsü (+) 7 (%0) 6 (%4,6) p=0,397 Alkol öyküsü (+) (%5,7) 5 (%7,7) p=0,7 DAS8,65±, (,),4±0,96 () p=0,84 Steroid kullanım öyküsü olan olgu 30 (%75,7) 5 (%80) p=0,337 NSAİİ kullanan olgu 9 (%54,3) 4 (%63,) p=0,66 DMARD kullanan olgu 3 (% 88,6) 6 (%93,8) p=0,87 Biyolojik ajan kullanan olgu 0 8 (%,3) p=0,07* Statin kullanan olgu 4 (%,) 7 (%0,7) P=0,9 Grupların Bağımlılık, Depresyon, Kırılganlık, Malnutrisyon Ve İnkontinans Durumlarının Karşılaştırılması Sarkopenik (n=35) Non-sarkopenik (n=65) Anlamlılık derecesi İnkontinans (%34,3) 4 (%,4) p=0,6 GYA de bağımlı / yarı bağımlı sayısı 0 (%8,6) 0 p<0,00* EGYA de bağımlı / yarı bağımlı sayısı 0 (%57,) 3 (%35,4) p=0,03* Depresyonlu olgu 7 (%48,6) 3 (%47,7) p=0,55 Kırılgan olgu 9 (%54,3) (%33,8) p=0,039* Grupların Bağımlılık, Depresyon, Kırılganlık, Malnutrisyon Ve İnkontinans Durumlarının Karşılaştırılması Malnütrisyonlu olgu (%3,4) 7 (%0,8) p=0,0* Grupların antropometrik ölçümleri, biyoimpedans analiz verileri, kas gücünü ve fiziksel performansı ölçen testlerin; laboratuvar verilerinin karşılaştırılması Baldır çevresi (cm) 3,4±3,94 (3) 36,8±4,54 (36) p<0,00* Üst kol çevresi (cm) 7,8±3,94 (8) 8,78±3,66 (30) p=0,58 VKİ (kg/m²) 7,7±5,3 (8) 3,±5,03 (3,8) p<0,00* El sıkma gücü (kg) 4,7±6,5 (3,5) 8,7±8,3 (8) p=0,039* Yürüme hızı(m/sn) 0,77±0,5 (0,75) 0,89±0,3 (0,9) p<0.00* KKİ (kg/m²) 4,7±4,5 (4,) 9±, (8,8) p<0.00* VYKİ (kg/m²) 4,78±,8 (5,) 9,97±,54 (0) p<0.00* Vücut yağ oranı (%) 43,87±0,83 (45) 36,7±9,33 (38) p=0,00* Total vücut suyu oranı (%) 40,68±9,5 (4,6) 44,8±7,3 (40,9) p=0,9 Hb düzeyi (ort+std) (median),8±,7 (,),54±,55 (3) p=0,80 GFR (ort+std) (median) 76,06±,7 (73) 77,98±,8 (76) p=0,677 5-OH D vitamini (ort+std) 0,± ±,8 P=0,480 RF + olgu 7 (%48,6) 37 (%56,9) p=0,78 Anti-CCP+ olgu 7 (%48,6) 33 (%50,6) p=0,834 ESH (mm/saat) (median) (min-maks) 6 (3-93) (5-04) p=0,033* CRP (median) (min-maks) 0,9 (-78) 4 (-8) p=0,05* SS06 Katz Günlük Temel Yaşam Aktiviteleri İndeksinin Türkçe Validasyon Çalışması Güneş Arık, Hacer Doğan Varan, Burcu Balam Yavuz, Erdem Karabulut, Özgür Kara, Mustafa Kemal Kılıç, Muhammet Cemal Kızılarslanoğlu, Fatih Sümer, Mehmet Emin Kuyumcu, Yusuf Yeşil, Meltem Halil, Mustafa Cankurtaran Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı, Ankara Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, İstatistik Anabilim Dalı, Ankara Amaç: Katz günlük temel yaşam aktiviteleri(gtya) indeksi yaşlılarda bağımlılık durumunun belirlenmesi amacıyla yaygın kullanılan bir skaladır. Altı maddeli Katz indeksi banyo, giyinme, tuvalet, yataktan sandalyeye transfer, kontinans ve beslenme olmak üzere temel yaşam aktivitelerini içerir. Bu çalışmada 65 yaş ve üzeri geriatrik hastalarda Katz GTYA indeksinin Türkçe versiyonunun geçerlilik ve güvenilirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Temmuz 04-Ekim 04 tarihleri arasında geriatri polikliniğine başvuran hasta çalışmaya dahil edildi. Katz GTYA indeksi Türkçe ye çevrildi ve Türkçe geçerliliği gösterilmiş diğer günlük yaşam aktivitesi indeksleri olan Barthel indeksi (BI) ve SF-36 yaşam kalitesi ölçeğinin fiziksel fonksiyonlar alt skalası (SF-36 PF) ile birlikte hastalara uygulandı. Geçerlilik; içerik geçerliliği, yapı geçerliliği, dış testler ile bağıntılılık ve bilinen grup geçerliliği analizleri ile test edildi. Güvenilirlik ise iç tutarlılık analizi, test-tekrar test analizi ve gözlemciler arası uyum analizi ile test edildi. Bulgular: Hastaların ortalama yaşları 75.5±7. olup, %39.8 u erkekti. Demans tanısı ile takip edilen 33 (%5.6) hasta mevcuttu. Hastaların %5. i huzur evinde kalmaktaydı. Geçerlilik analizinde Cronbach alfa katsayısı olmak üzere iyi düzeyde iç tutarlılık saptandı. Gözlemciler arası uyum ve test-tekrar test güvenilirliği mükemmel düzeyde saptandı( (İnterklas korelasyon katsayısı (ICC)=0.999, %95 CI ). Geçerlilik açısından Katz indeksi ile BI ve SF-36 PF test skorları arasında güçlü ilişkiler tespit edildi (sırasıyla 6-9 Nisan 05 Xanadu Otel, Antalya 5

16 SÖZLÜ SUNUMLAR r=0.988 ve r=0.674, p<0.00). Huzur evi hastalarının Katz indeks skorları anlamlı şekilde daha düşük saptandı (3.±. vs. 5.3±0.88, p 0.00). Demansı olan hastalar olmayanlara göre daha düşük Katz indeks skorlarına sahipti (.6±.9 vs. 5.±., p 0.00). Sonuç: Daha önce farklı bir kültüre özel geliştirilmiş bir skalanın kültürel adaptasyonu ve validasyonu gerekli bir uygulamadır. Katz GTYA indeksi yaygın kullanılmasına rağmen, daha önce litaratürde Türkiye de yaşayan yaşlı popülasyonda Katz indeksinin Türkçe versiyonunun validasyonun yapıldığı çalışma yoktur. Bu çalışmada Katz indeksinin Türkçe versiyonunun günlük temel yaşam aktivitelerinde bağımlılığın belirlenmesinde geçerli ve güvenilir bir indeks olduğu kanıtlanmıştır. Anahtar Kelimler : Katz indeksi, günlük temel yaşam aktiviteleri, validasyon SS07 Geriatrik Olgularda Kronik Hastalık Varlığının Ölüm Kaygısı ve Anksiyete Üzerine Etkisi Faika Şanal Karahan, Erdal Hamarta Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü Amaç: Kronik hastalığı olan yaşlı bireylerde ruhsal bozukluklara daha sık rastlandığı bildirilmektedir. Ankisyete ve ölüm kaygısı gibi ruhsal durum değişikliklerinin, kronik hastalıklar ile ilişkisi güncel araştırma konularından birisidir ve yapılan çalışmaların sonuçları toplumsal özelliklere ve kronik hastalıkların çeşitlerine göre değişiklik göstermektedir. Bu çalışmanın amacı geriatrik bireylerde kronik hastalık varlığının, ölüm kaygısı ve anksiyete üzerine etkisi belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 65 yaş ve üzeri 60 kişi alındı. Günlük yaşam aktivitelerinde bağımsız olan hipertansiyon, diabetes mellitus, tiroit hastalıkları, osteoporoz, osteodejeneratif eklem hastalıkları, romatolojik hastalıklar, Alzheimer hastalığı, Parkinson hastalığı, astım, gastroistestinal sistem hastalıkları, kronik renal yetmezlik gibi en az üç kronik hastalığı olan 30 geriatrik birey ile çalışma grubu (ÇG) ;kronik hastalığı ve kronik ilaç kullanımı olmayan 30 geriatrik birey ile de kontrol grubu (KG) oluşturuldu. Kanser, terminal dönem kronik hastalık, ciddi düzeyde kalp yetmezliği, ciddi depresyon, ileri düzey Parkinson ve Alzheimer hastalığı gibi günlük yaşam aktivitelerinde bağımlı kılan bir hastalığa sahip bireyler çalışmaya alınmadı. Her iki grup da Ölüm kaygısı ölçeği (ÖKÖ), Geriatrik anksiyete ölçeği (GAÖ) ve Nottingham Sağlık Profili (NSP) ile değerlendirildi. Bulgular: ÇG ve KG da sırasıyla ortalama yaş 70.34±4.9 ve 7.4±5.08 idi. ÇG ve KG da erkek/kadın oranı eşitti (/9). ÇG da ÖKÖ puanları 6.03±7. iken GAÖ puanları 7.05±5.3 bulundu. KG da ise ÖKÖ puanları 48.54±5.34 iken GAÖ puanları 0.74±6.57 bulundu. ÇG da ÖKÖ ve GAÖ puanları istatistiksel olarak KG dan daha yüksekti (sırasıyla p değerleri: p=0.0, p=0.07). Toplam NSP puanı ÇG da 87.45±4.5 iken KG da ise.59±8.74 bulundu (p=0.00). Ayrıca ÇG da kronik hastalık sayısı ve kullanılan ilaç sayısı ile ÖKÖ ve GAÖ puanları arasında doğrusal bir ilişki izlendi (sırasıyla r = 0.87, r = 0.8 ). Sonuç: Yapılan çalışmalarda hastalarda fiziksel hastalıkların bulunmasının her zaman ölüm kaygısını attırmadığı öngörülmektedir. Ancak çalışmamızda en az üç kronik hastalığı olan hastalarda artmış ÖKÖ ve GAÖ puanları, yaşlılarda çok sayıda kronik hastalık varlığının sağlıkla ilgili yaşam kalitesini azaltacak düzeyde ölüm kaygısı ve anksiyete ile birlikteliğini göstermektedir. Anahtar Kelimler: Geriatri, kronik hastalık, geriatrik anksiyete, ölüm kaygısı SS08 Türk Populasyonundaki Sarkopenik Yaşlılarda MSTN Gen Polimorfizminin İncelenmesi: Pınar Tosun Taşar, Sevnaz Şahin, Emine Karaman, Atilla Öz 3, Merve Gülşah Ulusoy 4, Soner Duman 5, Afig Berdeli 3, Fehmi Akçiçek Ege Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı/İzmir/Türkiye Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi/ İzmir/Türkiye 3 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Moleküler Tıp Laboratuvarı/ İzmir/Türkiye 4 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoistatistik Anabilim Dalı/ İzmir/Türkiye 5 Ege Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı/ İzmir/Türkiye Giriş: Sarkopenide genetik yatkınlığa neden olan genlerden birisi de MSTN genidir. İnsanlarda MSTN geni tarafından myostatin kodlanmaktadır. Bugüne kadar Türk popülasyonunda MSTN gen polimorfizminin sarkopeniye etkisi ise çalışılmamıştır. Çalışmamızın amacı; Türk popülasyonunda sarkopenik yaşlılardaki MSTN gen poliforfizminin ve sarkopeniyle ilişkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: En az bir ay ve daha uzun süredir huzurevinde yaşayan 65 yaş ve üzeri huzurevi sakinleri çalışmaya alındı. Sarkopeni taraması EWGSOP adı verilen uzlaşı raporuna göre yapıldı. Yağsız vücut kitlesi (FFM), toplumda yaşayan 8-45 yaş arasındaki herhangi bir hastalığı olmayan ve ilaç kullanmayan (534 erkek, 80kadın) kişilerle karşılaştırıldı. Huzurevindeki sakinler sarkopenisi olan ve olmayanlar olmak üzere ikiye ayrıldı. Bireylerden alınan ml kandan DNA eldesi için 00 µl kan örneği gen mutasyon analizi için alındı. Sarkopenisi olan grup hasta grubunu, kontrol grubunu ise sarkopenisi olmayan yaşlılar oluşturdu. Kategorik değişkenler için yüzdelikleri verildi, istatistiksel analizde ki-kare analizi uygulandı. p 0.05 ise istatistiksel anlamlı kabul edildi. istatistiksel güç için power analiz yapıldı (G*Power, version 3..9.). Örneklem büyüklüğü % 3 lük farkı öngörülerek; α 0.05 ile %80 güç elde edebilmek için; minimum 37 huzurevi sakinin çalışmaya alınması planlandı. Bulgular: Toplam 5 yaşlı çalışmaya alındı. Yaşlıların ortalama yaşı 76,6 ± 7 yıl, % 5. 3 ü erkek idi. En sık gözüken hastalıklar ise sırasıyla % 65. oranında hipertansiyondı. Referans grubundan elde edilen BSA göre % 0 lik alt dilimleri dikkate alınarak hesaplanan BSA cut-off değerleri erkeklerde kg/ m, kadınların kg/ m olarak saptandı. Tanımlanan cut off değerlerine göre sarkopeni sıklığı % 4.4 olarak bulundu. Toplam 5 yaşlının tümünde 376 aminoasitten oluşan miyostatin proteinin kodlayan MSTN geninin tüm 3 egzonlu nükleotid sayısı okundu.5 yaşlının diziliminde yalnızca % 3.9 unda (6) MSTN geninde 53. aminoasit pozisyonunda MSTN K53R heterozigot mutasyonu saptandı. Mutasyonu olan üç hastanın sarkopenik, diğer üç hastanın ise sarkopenik olmadığı görüldü, aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p= ns). Sonuç: Çalışmamızda sarkopeni sıklığı % 4.4 olarak bulundu. 5 yaşlının gen analizinin diziliminde yalnızca % Akadamik Geriatri Kongresi 05

17 SÖZLÜ SUNUMLAR unda (6) MSTN geninde 53. aminoasit pozisyonunda MSTN K53R heterozigot mutasyonu saptandı. Çalışmamızın sonucunda MSTN geninin toplumumuzda aşırı derecede konservatif olduğu gözlenmiştir. Anahtar Kelimler : Sarkopeni, yaşlılık, MSTN geni SS09 Deliryum, Geriatrik Populasyonda Mortaliteyi Arttırıyor Mu? Pınar Tosun Taşar, Sevnaz Şahin, Nur Özge Akçam, Çiğdem Altınel 3, Merve Gülşah Ulusoy 4, Ozan Fatih Sarıkaya 3, Soner Duman 3, Fehmi Akçiçek, Ayşin Noyan Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı/Geriatri Bilim Dalı/ İzmir/ Türkiye Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı/İzmir/ Türkiye 3 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı/ İzmir/Türkiye 4 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik Anabilim Dalı/ İzmir/Türkiye Giriş: Deliryum, yaşlı hastalarda çok sık ortaya çıkar ve yüksek morbidite ve mortalite ile seyreder. Bu araştırmada hastanede yatmakta olan yaşlı hastalarda deliryumun görülme sıklığı, sosyo-demografik, klinik durumlarla ilişkisi ve mortalite üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bölge üniversite hastanesinde tedavi almakta olan ve ruhsal değerlendirmeleri için üniversitenin Konsultasyon Liyezon Bilim Dalına yönlendirilmiş 65 yaş üzeri 465 hastanın tanı ve tedavi kartları geriye dönük izlem olarak taranmıştır. Deliryum tanısı alan ve almayan hastalar sosyo-demografik, klinik özellikler ve mortalite açısından birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Ulusal sağ kalım verileri kullanılarak mortaliteleri değerlendirilmiştir. Yaş, cinsiyet ve kronik hastalık gibi değişkenlerin mortaliteye etkileri Cox regresyon analiziyle incelenmiştir. Hastalıkların mortalite üzerine etkisinin araştırılması için tekli analiz (univarite) yapılmış; tekli analizde anlamlı çıkan parametrelere çok değişkenli (multivarite) analiz uygulanmıştır. Deliryumun mortalite üzerine etkisi log-rank testi ile yapılmıştır. Bulgular: Deliryum sıklığı %5.5 saptanmıştır. Deliryum olan ve olmayan hastalar karşılaştırıldığında deliryumlu hastaların daha ileri yaşta ve erkek cinsiyette oldukları saptanmıştır (sırasıyla p=0.000,p=0.000). Hastanede yatma süreleri arasında gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır (p=0.4). Mortalite açısından karşılaştırıldığında, deliryumu olan grupta birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci yıllarda mortalitenin anlamlı olarak yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,000). Mortalite üzerine etkisi olan faktörler araştırılmış ve ileri yaş, erkek cinsiyet, deliryum varlığı, alt üriner sistem hastalığı, kronik akciğer hastalığı, solid hematolojik malignite, enfeksiyonlar, Alzheimer hastalığının olması anlamlı bulunmuştur. Bu parametreler çoklu analizle değerlendirildiğinde deliryumun diğer verilerden bağımsız olarak mortalite açısından bir risk faktörü olduğu görülmüştür. Sonuç: Hastanede tedavi alan ve farklı nedenlerle psikiyatri görüşü istenen 65 yaş üzeri hastaların dörtte biri deliryum tanısı almaktadır. Deliryum varlığı mortalite üzerine bağımsız bir risk faktörü olarak etkilidir. Anahtar Kelimler : Deliryum, yaşlı, mortalite SS0 Pratikte Kapsamlı Geriatrik Değerlendirme: Hastalar Ne Diyor? Şükran Durmazoğlu, Birkan İlhan, Aslı Tufan, Sevilay Muratlı, Fatih Tufan, Gülistan Bahat, Görkem Turunç, Cihan Kılıç, Nilgün Erten, Mehmet Akif Karan İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı Amaç: Kapsamlı Geriatrik Değerlendirme (KGD) geriatrik muayenenin temel taşlarından biri olup tüm geriatrik sendromların taranabilmesi ve tanınabilmesi için gereklidir. Ancak gerek hasta gerekse hekimler için zaman alan bir süreçtir. Bu nedenle bazı olguların testleri yaptırmak istemeyebildiği, bazı hekimlerin ise tüm değerlendirmeleri yapmakta çekinik kalabildiği bilinmektedir. Bu çalışmada 65 yaş ve üzeri hastaların KGD nin uygulanmasından ne kadar memnun olduklarını ve bu hastalardaki geriatrik sendrom sıklığını öğrenmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Şubat 05 te geriatri polikliniğine başvuran ve KGD tamamlanmış hastalar dahil edildi. Geriatri hemşiresi tarafından 8 soruluk memnuniyet anketi (Tablo- ) birebir konuşularak uygulandı. Yatağa bağımlı olmaları sebebiyle kendileri polikliniğe gelemeyip sadece yakınları vasıtasıyla takip edilen hastalar dahil edilmedi. Hastalara bu anketteki sorulara verecekleri cevapların kendilerinin tedavilerini kesinlikle etkilemeyeceği, amacımızın hasta memnuniyetini değerlendirmek ve bunu bir geri-bildirim olarak kabul edip poliklinik hizmetini daha da geliştirmek olduğu özellikle vurgulandı. Ankette hastaların, KGD uygulanması ile ilgili hem genel hem de KGD alt-alanlarının özgün olarak (minimental test, geriatrik depresyon ölçeği, idrardışkı inkontinansı sorgulaması, düşme sorgulaması,uyku sorgulaması, mini nütrsiyonel değerlendirme), memnuniyet ve faydalanım beklentileri değerlendirirldi Bulgular: Anket uygulaması teklif edilen tüm hastalar kabul ettiler. Çalışmaya toplam 50 hasta dahil edildi [(39 erkek (%6); kadın (%74)]. Ortalama yaş 73.6±6.9 idi. 50 hastanın 48 i KGD nin yapılmasından memnun olduğunu, 39 u da KGD yapılmasının kendileri için faydalı olduğunu düşündüklerini belirtti. 50 hastadan 73 ünün (%49) üriner inkontinansı vardı ve 50 hastanın 9 u (%9) şayet bu soru kendilerine sorulmamış olsaydı idrar inkontinansı olsa dahi belirtmeyeceklerini söylediler. 7 hastanın (%) fekal inkontinansı mevcuttu ve tüm hastaların %6 sı da şayet bu soru kendilerine sorulmamış olsaydı fekal inkontinansı olsa dahi belirtmeyeceklerini söylediler. Hastaların %93 ü Mini Mental Testin yapılmasından memnun olduklarını ve bu testin kendilerine faydası olacağını düşündüklerini belirttiler.anketteki 8 soru alanına ait ayrıntılı sonuçlar Tablo de özetlenmiştir. Sonuç: Uzun vakit alması ve yorucu olmasına rağmen KGD uygulaması hastalar için memnuniyet vericidir ve gizli kalabilecek geriatrik sendromların tanınmasını sağlamaktadır. Anahtar Kelimler: Kapsamlı geriatrik değerlendirme, memnuniyet 6-9 Nisan 05 Xanadu Otel, Antalya 7

18 SÖZLÜ SUNUMLAR Tablo. Anket soruları ve yanıtlar EVET (%) HAYIR (%) BELKİ (%) Genel olarak bu testlerin size yapılmasından memnun kaldınız mı? Bu testlerin size bir faydası olacağını düşünüyor musunuz? Mini mental testin yapılmasından memnun kaldınız mı? 97 Mini mental testin yapılmasının size bir faydası olacağını düşünüyor musunuz? Geriatrik depresyon ölçeği testinin yapılmasından memnun kaldınız mı? Geriatrik depresyon ölçeği testinin yapılmasının size bir faydası olacağını düşünüyor musunuz? Düşme sorgulamasından memnun kaldınız mı? 98 Bu soru sorulmasaydı düşmeleriniz olduğunu ifade eder miydiniz? 76 3 Uyku sorgulamasından memnun kaldınız mı? 99 - Bu soru sorulmasaydı uyku sorununuz olduğunu ifade eder miydiniz? 9 7 Beslenme testi yapılmasından memnun kaldınız mı? Beslenme testi yapılmasının faydası olacağını düşünüyor musunuz? 96 3 MNA testi A şıkkı (iştahta azalma); bu soru sorulmasaydı iştah azalmanız olduğunu ifade eder miydiniz? MNA testi b şıkkı (kilo kaybı); bu soru sorulmasaydı kilo kaybı olduğunu ifade eder miydiniz? İdrar inkontinansı sorgulamasından memnun kaldınız mı? 99 - Bu soru sorulmasaydı idrar inkontinansı olduğunu ifade eder miydiniz? Fekal inkontinans sorgulamasından memnun kaldınız mı? 99 - Bu soru sorulmasaydı fekal inkontinans olduğunu ifade eder miydiniz? 8 6 SS Hipertansiyon Tedavisi Almakta Olan Bakımevi Sakinlerinde Hipotansiyon: Ne Kadar Sık? Ne Kadar Farkındayız? Birkan İlhan, Gülistan Bahat, Aslı Tufan, Sevilay Muratlı, Hilal Özkaya, Fatih Tufan, Hafize Doğan, Cihan Kılıç, Esad Karışık, Nevin Çelen, Mehmet Akif Karan İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı İstanbul Büyükşehir Belediyesi, Kayışdağı Darulaceze Kurumu Amaç: Hipertansiyon (HT) yaşla prevelansı artan bir problemdir ve yaşlılarda en sık görülen kronik dahili hastalıktır. >60 yaş olgularda HT prevelansı. %60-80 düzeylerindedir. Öte yandan, antihipertansif tedavi kullanımı gerek bazal gerek ortostatik hipotansiyon (OHT) için bilinen bir risk faktörüdür. Son yıllarda bildirlen çalışmalarda, özellikle kırılgan yaşlılarda bazal ve/veya OHT varlığının artmış morbidite ve mortalite ile ilişkisine dikkat çekilmektedir. Hipertansiyonun aşırı-tedavisi ve OHT klinik pratikte sıklıkla gözardı edilmektedir. Bu çalışmada bakımevinde yaşayan hipertansif yaşlı sakinlerde bazal ve ortostatik hipotansiyon sıklığının ve ilişkili faktörlerin saptanması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma İstanbul Kayışdağı Darülaceze Kurumu nda gerçekleştirildi. Haziran 04-Eylül 04 tarihleri arasında, 60 yaş, hipertansiyon tanısı olan ve antihipertansif tedavi alan kurum sakinleri kesitsel olarak incelendi. Orta-ileri evre demanslı, yatağa bağımlı olan hastalar, muayene ve semptom sorgusuna koopere olmalarını engelleyecek herhangi bir kognitif disfonksiyonu olan, fiziksel sebeplerle duyamayan veya konuşamayan sakinler çalışmaya dahil edilmedi. Olguların kan basıncı oturarak ve ayakta ölçüldü. Sistolik hipotansiyon 80 yaş olgularda SKB 30 mmhg, yaş arası olgularda SKB 0 mmhg olması, diastolik hipotansiyon ise DKB=<70 veya 60 mmhg olması olarak tanımlandı. OHT, ayağa kalkmayı takiben 3-5 dakika sonra sistolik kan basıncının >=0 mmhg ve/veya diastolik kan basıncının >=0 mmhg düşmesi olarak tanımlandı. Olgular hipotansiyon semptomları açısından sorgulandı. Bulgular: Kurumda yaşayan 60 yaş ve üzeri 88 sakinin 64 tanesinde hipertansiyon tanısı mevcuttu. Bu sakinlerden alım kriterlerimize uyan 88 kişi çalışmaya alındı. 69 u erkek (%78) ve 9 u kadın (%) idi. Yaş ortalaması di. Bazal sistolik hipotansiyon %34.6 olguda, bazal diastolik hipotansiyon ise %47.4/ %6.7 olguda saptandı. %55 olguda hipotansiyon semptomları tespit edildi. Ayrıca %6 olguda OHT tespit edildi. OHT olan grupta en sık semptom ayağa kalkınca baş dönmesi (%45.5) idi. OHT olan ve olmayanlar arasında yapılan karşılaştırmada dikkatte azalma ve Mini Mental Test (MMSE) sonucunun anlamlı derecede farklı olduğu görüldü. OHT olanlarda dikkatte azalma daha çok (0/ vs 30/45, p<0.05), MMSE puanı daha düşük (6,4+3.7 vs 4.+3.; p<0.05) saptandı. Sonuç: Çalışmamızda kırılgan bakımevi sakinlerinde bazal ve ortostatik hipotansiyon prevelansının oldukça yaygın olduğu tespit edildi. OHT olan grupta dikkatte azalma ve daha düşük MMSE puanı göz önünde bulundurulduğunda OHT nin yaşlıda kognitif bozulma ile ilişkili olabildiği düşünülmekle birlikte, kognitif bozulma olanlarda, kullanılan demans ilaçları nedeniyle OHT daha sık da görülmüş olabilir. Yaşlılarda hipertansiyon tedavisi dikkatle yapılması gereken bir tedavidir ve tedavi alan hastalar bazal ve ortostatik hipotansiyon gelişimi açısından yakından izlenmelidir. Anahtar Kelimler: Yaşlı, hipertansiyon, hipotansiyon SS Orta-İleri Evre Demans Hastalarında Gastrostomi Zamanlamasına Dair Hekim ve Hasta Yakını Tutumları (Pegasus-TR) Mustafa Kemal Kılıç, Zekeriya Ülger, Mehmet İlkin Naharcı 5, Sevnaz Şahin 3, Pınar Tosun 3, Muhammet Cemal Kızılarslanoğlu, Hacer Doğan Varan 4, Mehmet Emin Kuyumcu 4, Ahmet Öztürk 5, Ümit Cintosun 5, Esat Çınar 6, Murat Varlı 7, Sevgi Aras 7, Volkan Atmış 7, Özgür Kara, Güneş Arık, Fatih Sümer, Berrin Karadağ 9, Hakan Yavuzer 0, Mehmet Yürüyen 0, Alper Döventaş 0, Aslı Tufan, Banu Özulu, Teslime Atlı 3, Mustafa Cankurtaran 4, Hüseyin Doruk 5, Zeynep Dilek Aydın 8, Aslı Çurgunlu, Deniz Suna Erdinçler 0, Fehmi Akçiçek 3, Mehmet Akif Karan Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı; Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı 3 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı 4 Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı 5 Gülhane Askeri Tıp Akademisi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı 6 Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı; Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı 7 Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı 8 Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı 9 Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı 0 İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı 3 Ankara Özel Güven Hastanesi 8 8. Akadamik Geriatri Kongresi 05

19 SÖZLÜ SUNUMLAR Amaç: Demans hastalarında PEG (Perkütan endoskopik gastrostomi) zamanlamasının tıbbi ve etik yönleri halen tartışılmaktadır. Bu konuda literatürde farklı toplumlara ait veriler olduğu halde henüz Türkiye verileri yoktur. Bu çalışma ile Türkiye deki hekimlerin ve hasta yakınlarının PEG açılması konusundaki eğilimlerinin belirlenmesi ve hasta yakınlarının eğitimi sonrasında kararlarının ne yönde değiştiğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Geriatri bölümü bulunan merkeze Ekim 03-Mart 05 arasında başvuran orta-ileri evre demans hastaları çalışmaya dahil edildi. Yaş, demans türü, derecesi ve süresi, hastanın antropometrik ölçümleri, aspirasyon öyküsü ve yutma güvenliği, beslenme durumuna dair laboratuar parametreleri kaydedildi. Hekimlerin ve hasta yakınlarının hastanın beslenmesine hangi yolla devam edeceğine dair kararı kaydedildi. Standart bir eğitim metniyle olası beslenme yöntemlerinin avantaj ve dezavantajları hakkında hasta yakını bilgilendirildikten sonra kararının değişip değişmediği sorularak kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 88 hastanın yaş ortalaması 8,3 ± 6,5 yıldı ve hastaların %60,4 ü kadındı. Hastaların %79,9 unda Alzheimer tipi demans mevcuttu. Hastaların %49,3 ü güvenli yutabiliyorken %44,8 inde aspirasyon öyküsü tespit edildi. Malnütrisyonu, malnutrisyon riski ve beslenme durumu normal olan hastaların sıklıkları sırasıyla %50,0, %40,6 ve %9,4 idi. Hastaların %86,5 inin oral, %3, sinin de beslenme tüpü ile beslendiği görüldü. Doktorların hasta için tercihleri incelendiğinde %56,3 ünün oral, %34,4 ünün PEG, %8,7 sinin beslenme tüpü ve %0,7 sinin palyatif sıvı replasmanı uygulamayı uygun bulduğu görüldü. Hasta yakınlarının ise %69,4 ünün oral, %3,5 inin beslenme tüpü, %3, sinin PEG ve %3,8 inin palyatif sıvı uygulanmasını tercih ettikleri görüldü. Doktor ve hasta yakınlarının tercihleri arasındaki uyumun orta derecede olduğu tespit edildi (kappa: 0,346, p<0,00). Hasta yakınlarına eğitim verildikten sonra tercihleri incelendiğinde %47, sinin oral, %40,6 sının PEG, %0, inin beslenme tüpü ve %, inin palyatif sıvı ile beslenmeyi tercih ettikleri görüldü. Eğitim sonrası hasta yakını tercihi ile doktor tercihi arasında ise daha kuvvetli bir uyum olduğu görüldü (kappa: 0,585, p<0,00). Ayrıca eğitim öncesi ve sonrası hasta yakınlarının tercih ettikleri beslenme yolları arasındaki farkların istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi (p<0,00). Sonuç: Bu çalışma demans hastalarında uygulanması tartışmalı olan PEG takılması kararının eğitimle değiştirilebileceğini göstermesi yönünden önemlidir. Başlangıçta PEG istemeyen birçok hasta yakınının eğitim sonucunda PEG takılmasını daha fazla tercih ettiği gözlenmiştir. Anahtar Kelimler: Malnutrisyon, gastrostomi, demans, hasta yakını SS3 Kritik Yaşlı Hastalarda Kırılganlık Prognostik Bir Faktör müdür? Muhammet Cemal Kızılarslanoğlu, Ramazan Civelek, Mustafa Kemal Kılıç, Fatih Sümer, Hacer Doğan Varan, Özgür Kara, Güneş Arık, Melda Türkoğlu, Gülbin Aygencel, Zekeriya Ülger Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Geriatri Bilim Dalı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesi Amaç: Kırılganlık kavramı son yıllarda giderek önemi artmakta ve artık birçok klinik tabloda yaşlı hastalar için klinik sonuçları ön görmede bir belirteç olarak önem kazanmaktadır. Her ne kadar kırılganlık için tek bir tanımlama yoksa da mevcut kriterlerle yapılan çalışmalarda kırılganlık indeksinin hastalarda mortalite ve morbiditeyi ön görmede önemli bir yere sahip olduğu vurgulanmaktadır. Ancak yoğun bakım ünitesindeki (YBÜ) hastalar ile bu konuda yapılmış yeterli sayıda çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada YBÜ ne yatan yaşlı hastalarda kırılganlık indeksinin hastaların klinik sonuçlarıyla ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Bu çalışma prospektif gözlemsel bir çalışmadır. İç hastalıkları YBÜ ne yatan 65 yaş üstü toplam hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların YBÜ ne yatışına neden olan klinik durumundan önceki stabil halini en iyi bilen hasta yakınlarından hastaların kırılganlık indekslerini (Kİ) tespit etmek için bilgiler alınmıştır. Kapsamlı geriatrik değerlendirme parametrelerinden türetilmiş kırılganlık indeksi kullanılmıştır (Krishnan M et al. Age Ageing 04; 43: -6). Alınan bilgiler puanlandırılmış ve çıkan skora göre Kİ 0,5 olanlar kırılgan değil, 0,40 ile 0,5 arası olanlar pre-kırılgan ve >0,40 olanlar kırılgan olarak kabul edilmiştir. Sonuçlar istatistiksel açıdan değerlendirilmiştir. Bulgular: Hastaların ortanca yaşı 7 (min-maks: 60-0) yıldı ve 6 (%50,8) hasta erkekti. Kırılganlık indeksine göre hastaların %48,4 ünün kırılgan olmadığı, %30,3 ünün prekırılgan ve %,3 ünün kırılgan olduğu görüldü. Hastaların YBÜ yatışları sırasında ölüm oranları %5,6 olarak saptandı. Hastanedeki son durumlarına bakıldığında %56,6 sının öldüğü görüldü. Ortanca YBÜ kalış süreleri 8 (min-maks: -48), ortanca hastane kalış süreleri ise 7 (min-maks: -56) gündü. Hastanedeki son durumları hastaların kırılganlık durumlarına göre karşılaştırıldığında ölüm oranları kırılgan olmayan, prekırılgan ve kırılgan hasta gruplarında sırasıyla %45,8, %6, ve %73, olduğu görüldü (p=0,046). YBÜ ölüm oranlarının da kırılgan olmayan, pre-kırılgan ve kırılgan hasta gruplarında sırasıyla %40,7, %56,8 ve %69, olduğu tespit edildi (p=0,040). APACHEII skor ile Kİ arasında zayıf, ama anlamlı bir pozitif korelasyon olduğu gösterildi (p=0,036, r=0,90). Sonuç: Bu çalışmada YBÜ yatan yaşlı hastalarda yatış öncesi durumlarına göre kırılgan olarak değerlendirilen yaşlılarda mortalite oranın daha yüksek olduğu saptanmış ve kırılganlığın YBÜ de mortaliteyi öngören en önemli göstergelerden biri olan APACHE II skoruyla da korelasyonu olduğu gösterilmiştir. Anahtar Kelimler: Kırılganlık, mortalite, yoğun bakım, APACHE II SS4 Geriatrik Hasta Popülasyonunda Böbrek Biyopsi Sonuçlarının Değerlendirilmesi Özlem Harmankaya, Yıldız Okuturlar, Hakan Koçoğlu, Hakan Kaptanoğulları 3, Sibel Koçak Yücel, Hanişe Özkan, Didem Acarer, Ezgi Erdoğan, Mürvet Yılmaz, Mehmet Hurşitoğlu Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Nefroloji Kliniği, İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İç Hastalıkları Kliniği, İstanbul 3 Biruni Üniversitesi, Diyaliz Teknikerliği Bölümü, İstanbul Giriş: Yaşam beklentisi arttıkça böbrek hastalığı ile başvuran yaşlı hasta sayısı da giderek artmaktadır. Bu çalışmada hastanemizde böbrek biyopsisi yapılan geriatrik hasta grubundaki klinik prezentasyon ve histopatolojik sonuçlar geriye dönük değerlendirildi. 6-9 Nisan 05 Xanadu Otel, Antalya 9

20 SÖZLÜ SUNUMLAR Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda yılları arasında yapılan toplam 6 böbrek biyopsisi geriye dönük incelendi. 65 yaş üstü hastalara ait veriler (başvuru kliniği, biyopsi endikasyonu, histopatolojik sonuçlar) kaydedildi. Sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmamıza 65 yaş üstü 98 hasta dahil edildi. Hastaların %57, i (n=56) erkek, %4,9 u (n=4) kadın hasta idi. Ortalama yaş 70,59±5,3 (65-88) yıl idi. Ortalama kreatinin konsantrasyonu,6±, mg/dl ve kreatinin klirensi 49,07±,9 mg/dk/.73m idi. Biopsi ile alınan ortalama glomerul sayısı 0,09±9,99 idi. Hastaların %65,3 ünde hipertansiyon mevcuttu. Hastaların klinik prezentasyonları tablo de gösterildi. Primer glomerulonefritlerde (GN) en sık neden (%4,3) memranöz nefropati iken, sekonder GN içinde AA amiloidoz (%5,3) olarak saptandı (Tablo ). Kadın ve erkekler arasında histopatolojik bulgu ve klinik prezentasyon açısından fark saptanmadı. Sonuç: Çalışmamız sonucu hastalarımızın %63 ünde daha ileri tetkik ve tedavi tedavi gerektiren histopatolojik sonuçlar elde edildi. Bu nedenle geriatrik hasta popülasyonunda tanısal amaçlı böbrek biyopsisi oldukça önemlidir. Anahtar Kelimler : Geriatri, böbrek, biopsi, histopatoloji SS5 İç Hastalıkları Polikliniğine Başvuran Geriatrik Hastalarda Anemi Prevalansı Elif Dizen Kazan, Sinan Kazan, Güven Yılmaz 3, Salih Kılıç 3, Mustafa Erdoğan 3, Mehmet Aliustaoğlu 3, Özcan Keskin 3, Murat Acat 4 Safranbolu İlçe Devlet Hastanesi, Karabük Demirci İlçe Devlet Hastanesi, Manisa 3 Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul 4 Karabük Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi Giriş-Amaç: Anemi sıklığı yaşla birlikte artış göstermektedir. Yaşlı hastalarda anemi morbidite ve mortalite riskinde belirgin artışla beraberdir. Ülkemizde de dünya genelinde olduğu gibi yaşlı popülasyonun genel nüfusa oranı hızla artış göstermektedir. Bunun sonucu olarak iç hastalıkları polikliniklerine daha fazla geriatrik hasta başvurmaktadır. Bu çalışmamızda iç hastalıkları polikliniğine başvuran geriatrik hastalardaki anemi prevalansını ve morfolojisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Şubat-Nisan 05 tarihleri arasında Safranbolu Devlet Hastanesi İç Hastalıkları polikliniğine başvuran tüm geriatrik hastalar değerlendirildi. Hemoglobin değeri için alt sınır olarak erkek hastalar için 3 gr/dl, kadın hastalar için gr/dl alındı. MCV<80 fl mikrositer, MCV fl normositer, MCV>00 fl makrositer anemi olarak kabul edildi. Son 3 ay içerisinde kan transfüzyonu olan hastalar çalışmaya alınmadı. Veriler SPSS 7.0 programında analiz edildi. Bulgular frekans ve yüzdeler olarak sunuldu. Bulgular: Çalışmaya 8 i kadın (%60,7), 83 ü erkek (%39,3) toplam hasta alındı. Çalışma grubunun ortanca yaşı 7 idi (aralık 66-89). Hastaların 57 sinde (%7) anemi mevcuttu. Kadın hastalarda anemi prevalansı %4, (n: 3) saptanırken erkeklerde bu oran %3,3 (n: 6) olarak bulundu. Kadın ve erkek hastalarda anemi görülme sıklığı benzer bulundu (p: 0,). Anemisi olan hastalar ayrı değerlendirildiğinde 3 hastada (%54,4) mikrositer anemi ve 6 hastada (%45,6) normositer anemi saptandı. Anemik hastaların hiç birinde makrositer anemi saptanmadı. Sonuç: Yaşlılık kronik hastalıkların görülme sıklığının arttığı bir yaşam dönemidir. Her kronik hastalık, morbidite ve mortalite riskinde artışa yol açmaktadır. Aneminin de yaşlı hastalarda mortalite riskinde diğer tüm faktörlerden bağımsız olarak artışa yol açtığı gösterilmiştir. Literatüre bakıldığında yapılan çalışmalarda geriatrik hastalarda anemi prevalansının %5-40 arasında olduğu görülmektedir. Ülkemizde yapılan iki ayrı çalışmada geriatrik hastalarda anemi sıklıkları %30,5 (Çoban ve arkadaşları) ve %3,5 (Erkan ve arkadaşları) bulunmuştur. Bizim çalışmamızda da tüm hasta grubunda anemi prevalansı %7 saptanmıştır. Bu veri literatür verileri ile benzerlik gösterse de ülkemizdeki çalışmalara göre anemi sıklığı bizim çalışmamızda bir miktar azalmış gibi görünmektedir. Çalışmamızın en büyük kısıtlılığı hastaların anemi etyolojileri ile ilgili yeteri kadar bilgi içermemesidir. Yine de çalışmamız geriatrik hastalarda anemi prevalansını araştıran güncel bir çalışma olması sebebiyle önemlidir. Anahtar Kelimler : Anemi, geriatrik hasta Cinsiyete göre anemi sıklığı Cinsiyet Anemi (n-%) p Kadın 3-4, 0, Erkek 6-3, Akadamik Geriatri Kongresi 05

Akılcı İlaç Kullanımı Sempozyumu. 12-14 Eylül 2014 / Cratos Hotel, Girne, KKTC

Akılcı İlaç Kullanımı Sempozyumu. 12-14 Eylül 2014 / Cratos Hotel, Girne, KKTC 5. Akılcı İlaç Kullanımı Sempozyumu 12-14 Eylül 2014 / Cratos Hotel, Girne, KKTC SEMPOZYUM EŞ BAŞKANLARI Prof. Dr. Servet ARIOĞUL Akademik Geriatri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Hüseyin DORUK

Detaylı

Akılcı İlaç Kullanımı Sempozyumu 6-8 Eylül 2013 Cratos Hotel, Girne, KKTC

Akılcı İlaç Kullanımı Sempozyumu 6-8 Eylül 2013 Cratos Hotel, Girne, KKTC 4. Akılcı İlaç Kullanımı Sempozyumu 6-8 Eylül 2013 Cratos Hotel, Girne, KKTC SON DUYURU Değerli Hekimler, Türkiye de tüm geriatri camiasını içinde barındıran Akademik Geriatri Derneği nin bir güz eğitimi

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

Davet. Deðerli Meslektaþlarýmýz,

Davet. Deðerli Meslektaþlarýmýz, Davet Deðerli Meslektaþlarýmýz, Türkiye de tüm geriatri camiasýný içinde barýndýran Akademik Geriatri Derneði nin bir aktivitesi olarak 29-31 Ekim 2010 tarihlerinde Çeþme Radisson Blu Otel de 1. Yaþlýlýkta

Detaylı

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Hastalıkların tedavisinde kat edilen yol, bulaşıcı hastalıklarla başarılı mücadele, yaşam koşullarında düzelme gibi

Detaylı

14 Aralık 2012, Antalya

14 Aralık 2012, Antalya Hamilelerde Uyku Bozukluğunun Sorgulanması ve Öyküden Tespit Edilen Huzursuz Bacak Sendromunda Sıklık, Klinik Özellikler ve İlişkili Olabilecek Durumların Araştırılması A Neyal, G Benbir, R Aslan, F Bölükbaşı,

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

1. Yaşlılıkta Akılcı İlaç Kullanımı Sempozyumu

1. Yaşlılıkta Akılcı İlaç Kullanımı Sempozyumu 1. Yaşlılıkta Akılcı İlaç Kullanımı Sempozyumu 28-31 Ekim 2010 / Çeşme Radisson Blu Destek Veren Kuruluşlar Son Duyuru Davet Değerli Meslektaşlarımız, Türkiye de tüm geriatri camiasını içinde barındıran

Detaylı

22- KASIM 2013, CUMA

22- KASIM 2013, CUMA PROGRAM 22- KASIM 2013, CUMA Salon 1 17:30-20:30 İNSÜLİN KURSU İnsülinlere Genel Bakış Tip 1 Dm da Olgularla İnsülin Tedavisi Tip 2 Dm da Olgularla İnsülin Tedavisi Çocuk Hastalarda İnsülin Tedavisi Salon

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı

Akılcı İlaç ve Tıbbi Beslenme Ürünleri Kullanımı Sempozyumu

Akılcı İlaç ve Tıbbi Beslenme Ürünleri Kullanımı Sempozyumu 2. Akılcı İlaç ve Tıbbi Beslenme Ürünleri Kullanımı Sempozyumu Fotoğraf: Seyithan Bozdemir 15-18 Eylül 2011 / Grand Yay Otel, MARDİN Davet Değerli Meslektaşlarım, Türkiye de tüm geriatri camiasını içinde

Detaylı

Doç. Dr. Simten Malhan. Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi - Ankara

Doç. Dr. Simten Malhan. Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi - Ankara Doç. Dr. Simten Malhan Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi - Ankara Araştırıcı Simten Malhan Salih Pay Ayhan Dinç Şebnem Ataman Ediz Dalkılıç Eren Erken İhsan Ertenli Sedat Kiraz Esin Ertuğrul

Detaylı

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİNDE YATAN HASTALARIN HASTANE HİZMET KALİTESİNİ DEĞERLENDİRMELERİ Bilim Uzmanı İbrahim BARIN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri AMAÇ Hasta memnuniyeti verilen

Detaylı

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Kahramanmaraş 1. Biyokimya Günleri Bildiri Konusu: Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Mehmet Aydın DAĞDEVİREN GİRİŞ Fetuin-A, esas olarak karaciğerde

Detaylı

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması

hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması hs-troponin T ve hs-troponin I Değerlerinin Farklı egfr Düzeylerinde Karşılaştırılması Tuncay Güçlü S.B. Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Biyokimya Bölümü 16-18 Ekim 2014, Malatya GİRİŞ Kronik

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

YAŞLI HASTALAR, SAĞLIK HİZMETLERİ ve ZORLUKLAR. Uzm. Dr. Mehmet Emin KUYUMCU Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları ABD, Geriatri BD

YAŞLI HASTALAR, SAĞLIK HİZMETLERİ ve ZORLUKLAR. Uzm. Dr. Mehmet Emin KUYUMCU Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları ABD, Geriatri BD YAŞLI HASTALAR, SAĞLIK HİZMETLERİ ve ZORLUKLAR Uzm. Dr. Mehmet Emin KUYUMCU Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları ABD, Geriatri BD Türkiye yaşlanıyor 2010 yılı Türkiye toplam nüfusu 73.722.988 65 yaş

Detaylı

Aşağı Öveçler Mah. Kabil Cad. No: 50/9 Çankaya/ANKARA Tel: (0.312) 481 21 00 - (0.312) 481 21 02 Faks: (0.312) 481 21 07 Web:

Aşağı Öveçler Mah. Kabil Cad. No: 50/9 Çankaya/ANKARA Tel: (0.312) 481 21 00 - (0.312) 481 21 02 Faks: (0.312) 481 21 07 Web: Değerli Firma Temsilcileri, Dünyamız her geçen gün yaşlanmakta, yaşlanan dünya ile birlikte beklenen yaşam süresi uzamakta ve yaşlı insanların toplum içindeki oranı giderek artmaktadır. Ülkemizde yaşlanma

Detaylı

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya SALTurk Çalışması Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması 22 Mayıs 2008 - Antalya Amaç Türkiye de günlük tuz alımını saptamak Sodyum alımı ve hipertansiyon ilişkisini araştırmak Kabul ve

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ BESLENME ÜNİTESİ BESLENME DEĞERLENDİRME KILAVUZU KLK-HAB-BES İlk yayın Tarihi : 15 Mart 2006 Revizyon No : 04 Revizyon Tarihi : 03 Ağustos 2012 İçindekiler A) Malnütrisyon

Detaylı

Bakımevlerinde beslenme ve sorunlar. Dr Sema Uçak Basat 27.09.2014

Bakımevlerinde beslenme ve sorunlar. Dr Sema Uçak Basat 27.09.2014 Bakımevlerinde beslenme ve sorunlar Dr Sema Uçak Basat 27.09.2014 Türkiye deki huzurevleri SORU 1 Yaşlıda malnutrisyon prevalansı Bakım evinde kalan hastalarda %16-85 Akademik Geriatri Derneği tarafından

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI

SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI SÜT ÇOCUKLARINDA UZUN SÜRELİ PERİTON DİYALİZİNİN SONUÇLARI Gülseren PEHLİVAN, Nur CANPOLAT, Şennur ERKUT, Ayşe KESER, Salim ÇALIŞKAN, Lale SEVER İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı

Detaylı

Ölçüm Aletleri Çalışması ş Sonuçları. Hastalıkları Derneği

Ölçüm Aletleri Çalışması ş Sonuçları. Hastalıkları Derneği Türkiye 2012 Ev Kan Basıncı Ölçüm Aletleri Çalışması ş Sonuçları Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği 25 Nisan 2013-Antalya Çalışmalar PATENT HINT SALTURK PATENT 2 SALTURK 2 Amaç (Patent 2)

Detaylı

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Ayfer Bayındır Şeyda Özcan İlhan Satman Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Koç Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI Hipertansiyon (HT) çağımızın en önemli sağlık sorunu olup mortalite ve morbidite nedenlerinin başında gelmektedir. Türkiye de de tüm

Detaylı

5-8 Mart 2015 Çeşme Sheraton Otel-İZMİR

5-8 Mart 2015 Çeşme Sheraton Otel-İZMİR 5-8 Mart 2015 Çeşme Sheraton Otel-İZMİR 5 MART 2015 PERŞEMBE 13.30-14.00 AÇILIŞ KONUŞMALARI 14.00-14.30 14.30-17.00 Tehlikeli İlaçların Hazırlanması ve Uygulanmasında Sağlık Çalışanları ve Hastaların

Detaylı

3. Türk Alman Gerontoloji ve Geriyatri Yaz Okulu

3. Türk Alman Gerontoloji ve Geriyatri Yaz Okulu Çarşamba, 20 Ekim 2010 Modül 1: Geriyatri ve Gerontoloji KONU KONUŞMACI 08.30-9.15 Açılış Konuşmaları Prof. Dr. Steinhagen-Thiessen Prof. Dr. Jürgen Howe 9.15-09.35 Gerontolojinin Türkiye deki Gelişimi

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri YATAN HASTALARDA, HASTANE HİZMET KALİTESİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ ERCİYES TIP ÖRNEĞİ Uzm. İbrahim BARIN Prof. Dr. Murat BORLU Başmüdür Özcan ÖZYURT Müdür Aydemir KAYABAŞI İstatistikçi

Detaylı

Nütrisyonel tarama metodları

Nütrisyonel tarama metodları Nütrisyonel tarama metodları Doç Dr Sema Basat Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi 02.11.2013 Özellikle hastanede yatan hastada malnütrisyon TANIMLANMIYOR TEDAVİ EDİLMİYOR. NEDEN? TARAMA, DEĞERLENDİRME,

Detaylı

İZMİR İLİ ÇOK PAYDAŞLI PALYATİF BAKIM ÇALIŞMALARI

İZMİR İLİ ÇOK PAYDAŞLI PALYATİF BAKIM ÇALIŞMALARI İZMİR İLİ ÇOK PAYDAŞLI PALYATİF BAKIM ÇALIŞMALARI Dr. Nehire Tüten YÜKSEKOĞLU İzmir İl Sağlık Müdürlüğü M a r t / 2 0 1 5 30 25 20 15 10 5 Senaryolara Göre Seçilmiş 65+ Nüfus Yüzdeleri, 2013-2075 % 9,7

Detaylı

20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu.

20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu. Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20-23 Mayıs 2009 da 45. Ulusal Diyabet Kongresi nde Poster olarak sunuldu. Özlem Serenli,

Detaylı

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir.

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. Metabolik Sendrom Araştırma Grubu Prof.Dr. Ömer Kozan Dokuz Eylül Üniv. Tıp Fak. Kardiyoloji ABD, İzmir

Detaylı

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU

TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU TIBBİ HİZMETLER BAŞKANLIĞI DİYABETİMİ YÖNETİYORUM PROJESİ DİYABET YÖNETİMİ KURSU RAPORU (AİLE HEKİMİ, AİLE SAĞLIĞI ELEMANI, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ HEKİMİ, TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZİ SAĞLIK PERSONELİ) Prof.

Detaylı

Basın bülteni sanofi-aventis

Basın bülteni sanofi-aventis Basın bülteni sanofi-aventis 7 Kasım 2007 ULUSLARARASI DİYABET TEDAVİ PRATİKLERİ KAYIT ÇALIŞMASI NIN (IDMPS) TÜRKİYE SONUÇLARI HEDEF TEDAVİ KALİTESİNİ ARTIRMAK ÇALIŞMANIN AMACI ve YÖNTEMİ Uluslararası

Detaylı

UÜ-SK AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI

UÜ-SK AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 5 1 HİZMET KAPSAMI: Aile Hekimliği Anabilim Dalı yaş, cinsiyet, yakınma, hastalık ayrımı yapmaksızın, yaşamın bütün evrelerinde ve süreklilik içinde, sağlığın

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI 2014-2015 AKADEMİK YILI EĞİTİM PROGRAMI

AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI 2014-2015 AKADEMİK YILI EĞİTİM PROGRAMI AİLE HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI 2014-2015 AKADEMİK YILI EĞİTİM PROGRAMI TARİH KONULAR HAZIRLAYAN 1.9.2014 SINAV 4.9.2014 Aile Hekimliği Disiplini ve Temel Özellikleri Doç. Dr. Zuhal Aydan Sağlam 11.9.2014

Detaylı

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE

Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Bir Üniversite Kliniğinde Yatan Hastalarda MetabolikSendrom Sıklığı GŞ CAN, B BAĞCI, A TOPUZOĞLU, S ÖZTEKİN, BB AKDEDE Psikiyatrik hastalığı olan bireylerde MetabolikSendrom (MetS) sıklığı genel popülasyona

Detaylı

YB 213- Fiziksel Rehabilitasyon

YB 213- Fiziksel Rehabilitasyon YB 213- Fiziksel Rehabilitasyon Geriartrik Değerlendirme ve Testler Fzt.Hüseyin B. Özkader Geriarti 1970 yıllarından itibaren gelişmeye başlandıktan sonra çeşitli çalışmaların sonucunda geriartrinin kalbi

Detaylı

YILLIK EĞİTİM PLANI (2013)

YILLIK EĞİTİM PLANI (2013) in Konusu Tüberküloz i Üriner Sistem Enfeksiyonlarından Korunma YILLIK EĞİTİM PLANI F KY 028 Ekim 2009 00 -- 1 / 6 i Veren Kişi / Uzm. Dr. Hüsamettin SAZLIDERE Halka Açık 17 Arzu TURAN Hemşireler 21 İtaki

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm / Program Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm / Program Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Fadime ÜSTÜNER TOP 2. Doğum Yeri ve Tarihi : Osmaniye 20.06.1977 3. Unvanı : Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu : Derece Bölüm / Program Üniversite Yıl Y. Lisans Sağlık Bilimleri

Detaylı

Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz

Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz T.C. Sağlık Bakanlığının Onayı ve Desteği ile Türkiye nin Tansiyonunu Ölçüyoruz İstatistik Analiz Raporu (İstanbul) Eylül 2010 Omega Araştırma tarafından hazırlanmıştır. İÇİNDEKİLER Türkiye nin Tansiyonunu

Detaylı

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II

Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II 47. ULUSAL DİYABET KONGRESİ 11-15 Mayıs 211, Rixos Sungate Hotel, Antalya Türkiye Diyabet Prevalans Çalışmaları: TURDEP-I ve TURDEP-II Prof. Dr. İlhan SATMAN ve TURDEP-II Çalışma Grubu İstanbul Üniversitesi

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik YB 205 Beslenme İkeleri Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr YAŞLANMA Amerika da yaşlı bireyler eskiye göre

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik İç Hastalıkları (Zorunlu) Uygulama Dilimi Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü Dr. Fatma Fariha Cengiz, Dr. Gülhan Cengiz, Dr. Sermin Kesebir Erenköy RSHEAH, İstanbul 29 Mayıs Hastanesi,

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ Zelha Türk*, Serpil Türker **, Pelin Gökoğlu***,Eda Ulutaş**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

2015-2016 DÖNEM I MED 115: Temel Bilimler I Ders kurulu 14.09.2015-09.10.2015 4 Hafta/ 73 saat

2015-2016 DÖNEM I MED 115: Temel Bilimler I Ders kurulu 14.09.2015-09.10.2015 4 Hafta/ 73 saat 2015-2016 DÖNEM I MED 115: Temel Bilimler I Ders kurulu 14.09.2015-09.10.2015 4 Hafta/ 73 saat Dersler Teorik Pratik Toplam Davranış Bilimleri 25-25 Sağlıklı Yaşam ve Halk Sağlığı 25-25 Sosyal Bilimler

Detaylı

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi

raşitizm okul çağı çocuk ve gençlerde diş çürükleri büyüme ve gelişme geriliği zayıflık ve şişmanlık demir yetersizliği anemisi büyüme ve gelişme geriliği diş çürükleri zayıflık ve şişmanlık okul çağı çocuk ve gençlerde demir yetersizliği anemisi 0-5 Yaş Grubu Çocuklarda iyot yetersizliği hastalıkları vitamin yetersizlikleri raşitizm

Detaylı

DEPRESYON SAĞALTIM KILAVUZU KAYNAK KİTABI. Editörler. Olcay Yazıcı E. Timuçin Oral Simavi Vahip. Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları

DEPRESYON SAĞALTIM KILAVUZU KAYNAK KİTABI. Editörler. Olcay Yazıcı E. Timuçin Oral Simavi Vahip. Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları DEPRESYON SAĞALTIM KILAVUZU KAYNAK KİTABI Editörler Olcay Yazıcı E. Timuçin Oral Simavi Vahip Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları Olcay Yazıcı E. Timuçin Oral Simavi Vahip Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları

Detaylı

NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ

NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ NAZOFARENKS KARSİNOMUNDA CLAUDIN 1, 4 VE 7 EKSPRESYON PATERNİ VE PROGNOSTİK ÖNEMİ Dinç Süren 1, Mustafa Yıldırım 2, Vildan Kaya 3, Ruksan Elal 1, Ömer Tarık Selçuk 4, Üstün Osma 4, Mustafa Yıldız 5, Cem

Detaylı

HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ

HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ HEMODİALİZ HASTALARINA VERİLEN DİYET VE SIVI EĞİTİMİNİN BAZI PARAMETRELERE ETKİSİ SELDA ARSLAN 1,FİGEN BEKAR TUNÇALP 2 1 Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü; 2 Selçuk Üniversitesi

Detaylı

SELİN ALICI T.C İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ YÜKSEK LİSANS

SELİN ALICI T.C İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ YÜKSEK LİSANS SELİN ALICI T.C İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ YÜKSEK LİSANS ÖNCE ZARAR VERME HATA İNSANA ÖZGÜDÜR!! Hasta düşmeleri, tüm Dünya da sağlık bakım kurumlarında önemli bir hasta güvenliği

Detaylı

YAŞLI DİYABETİK HASTADA EĞİTİM. Prof. Dr. Teslime Atlı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Geriatri Bilim Dalı

YAŞLI DİYABETİK HASTADA EĞİTİM. Prof. Dr. Teslime Atlı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Geriatri Bilim Dalı YAŞLI DİYABETİK HASTADA EĞİTİM Prof. Dr. Teslime Atlı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Geriatri Bilim Dalı PURE çalışması-dm (Türkiye sonuçları) 2 Yaşlı nüfus oranındaki değişim (1935-2023) 23 Çok Yönlü

Detaylı

5. Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi

5. Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi Bilimsel Program - 20 Mart 2014, Perşembe UĞUR DERMAN SALONU SEÇİLMİŞ VAKA SUNUMLARI - Peritoneal Kanserlerde HIPEC in Yeri HIPEC Nasıl Yapılır? Kolon Kanseri Mezotelyoma KONFERANS - Onkolojide Nereden

Detaylı

Yazar Ad 41 Prof. Dr. Haluk ÖZEN Cinsel hayat çocuk yaştan itibaren hayatımızın önemli bir kesimini oluşturur. Yaşlılık döneminde cinsellik ayrı bir özellik taşır. Yaşlı erkek kimdir, hangi yaş yaşlanma

Detaylı

Toplum başlangıçlı Escherichia coli

Toplum başlangıçlı Escherichia coli Toplum başlangıçlı Escherichia coli nin neden olduğu üriner sistem infeksiyonlarında siprofloksasin direnci ve risk faktörleri: Prospektif kohort çalışma Türkan TÜZÜN 1, Selda SAYIN KUTLU 2, Murat KUTLU

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AFET TIBBI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HAMER) ACİL VE AFET DURUMLARINDA SAĞLIK YÖNETİMİ KURSU. (09-14, 17-19 Haziran 2013)

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ AFET TIBBI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (HAMER) ACİL VE AFET DURUMLARINDA SAĞLIK YÖNETİMİ KURSU. (09-14, 17-19 Haziran 2013) BİRİNCİ GÜN (09 Haziran 2013, Pazar) 13.30-14.20 KAYIT, AÇILIŞ, TANIŞMA 14.30-15.20 ÖN TEST, KATILIMCI ANKETİ 15.30-16.20 Afet Tıbbında Tanımlar ve Terminoloji Prof. Dr. Hakan Altıntaş 1 İKİNCİ GÜN (10

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Psikiyatri Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Psikiyatri (Seçmeli) Uygulama Dilimi Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç.

Detaylı

Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar

Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar 1. Ege Üniversitesi İlaç Geliştirme Ve Farmakokinetik Araştırma-Uygulama Merkezi (ARGEFAR) 2. Central

Detaylı

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır.

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 1 / 5 1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk a detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 2. Kapsam: Bu talimat çocuk ın değerlendirilmesine ilişkin faaliyetleri

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI

HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI HEMODİYALİZ HASTALARINDA VOLÜM DURUMUNUN VÜCUT KOMPOZİSYON MONİTÖRÜ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ VE DİĞER YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI SERKAN YILDIZ¹, REMZİ DÜNDAR², ÖMÜR KURU², FERCEM ERBAY², FATİH KILIDz,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler ÖZGEÇMİŞ Adı : Derya Soyadı: : Özcanlı Atik Doğum Yeri : ADANA-Kozan Doğum Tarihi : 01.03.1981 Medeni Hali : Evli Tel: 0534 970 1568 E-posta: deryaatik@osmaniye.edu.tr EĞİTİM DURUMU: Mezun Olduğu Üniversite:

Detaylı

ACİLDE İNFEKSİYON HASTALIKLARINA YAKLAŞIM SEMPOZYUMU

ACİLDE İNFEKSİYON HASTALIKLARINA YAKLAŞIM SEMPOZYUMU TÜRK KLİNİK MİKROBİYOLOJİ VE İNFEKSİYON HASTALIKLARI DERNEĞİ ACİLDE İNFEKSİYON HASTALIKLARINA YAKLAŞIM SEMPOZYUMU 11-13 Nisan 2014 EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HİPOKRAT AMFİSİ Sempozyum Başkanları Prof.

Detaylı

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği M E T I N S A R I K A Y A, F U N D A S A R I, J I N I G Ü N E Ş, M U S T A F A E R E N, A H M E T E D I P K O R K M A

Detaylı

Çocuk İmmünolojisi ve Alerji Hastalıkları Çocuk Alerji Polikliniği 1 Çocuk Alerji ( 3 slot ) 10.6.2015 SAFA BARIŞ

Çocuk İmmünolojisi ve Alerji Hastalıkları Çocuk Alerji Polikliniği 1 Çocuk Alerji ( 3 slot ) 10.6.2015 SAFA BARIŞ Klinik Adı Poliklinik Şablon Adı Polk Günü Doktor Aile Hekimliği Aile Hekimliği Plk. Aile Hekimliği 1.6.2015 ARZU UZUNER Aile Hekimliği Aile Hekimliği Plk. Aile Hekimliği 2.6.2015 MEMNUNE ÇİĞDEM APAYDIN

Detaylı

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR

HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR HEMŞİRELERİNİN UYGULADIKLARI HASTA EĞİTİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Uzm. Hem. Aysun ÇAKIR GİRİŞ Hasta eğitimi, sağlığı koruyan ve bireylerde davranış değişikliği geliştirmeye yardım eden öğrenim deneyimlerinin

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Psikiyatride Tedavi Yöntemleri Semra Yaşar Psikiyatri A.D. 08.01.2013 Hemşireler 4 60 Dk. 240 Dk.

TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Psikiyatride Tedavi Yöntemleri Semra Yaşar Psikiyatri A.D. 08.01.2013 Hemşireler 4 60 Dk. 240 Dk. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ AYLIK EĞİTİM FAALİYET RAPORU FORMU Doküman Kodu EĞT-F-04 Yayın Tarihi 02.04.2012 Revizyon No 04 Rev.Tarihi 11.03.2013 Sayfa No 1/6 Eğitim Yılı: 2013 Ay: Ocak

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Tıp Eğitimi Anabilim Dalı Mezun Görüşleri Anketi Değerli Hekim Arkadaşımız, Bu anket ülkemizdeki farklı eğitim kurumlarınca uygulanan örnekler temel alınarak UÜTF Tıp

Detaylı

Over Kanseri Taraması ve İngiliz Grubu Over Kanseri Tarama Çalışması

Over Kanseri Taraması ve İngiliz Grubu Over Kanseri Tarama Çalışması Over Kanseri Taraması ve İngiliz Grubu Over Kanseri Tarama Çalışması Ovarian cancer screening and mortality in the UK Collaborative Trial of Ovarian Cancer Screening (UKCTOCS): a randomised controlled

Detaylı

Kanıt Temelli Semptom Kontrolü Sn. Prof. Dr. Leman Birol Sn. Uzm. Saliha Koç

Kanıt Temelli Semptom Kontrolü  Sn. Prof. Dr. Leman Birol Sn. Uzm. Saliha Koç Onkoloji Hemşireliği Derneğinin Kurucusu, Türkiye nin Florence Nightingale i Sn. Prof. Dr. Leman BİROL un Onursal Başkanlığında Onkoloji Hemşireliğinde Güncel Yaklaşımlar Sempozyumu 17 Aralık 2010 da Gerçekleşti!

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

12-16/05/2011 TARİHLERİ ARASINDA 50 ADET SOSYAL GÜVENLİK UZMAN YARDIMCISI KADROSU İÇİN YAPILAN GİRİŞ SINAVINDA BAŞARILI OLANLARI GÖSTERİR LİSTE

12-16/05/2011 TARİHLERİ ARASINDA 50 ADET SOSYAL GÜVENLİK UZMAN YARDIMCISI KADROSU İÇİN YAPILAN GİRİŞ SINAVINDA BAŞARILI OLANLARI GÖSTERİR LİSTE YAZILIM, ELEKTRONİK, ELEKTRİK VE ELEKTRONİK İLE BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ MEZUNLARI 1 ARAZ MEHMET ALİ ASİL 2 BÜTÜN ERTAN ASİL 3 DEMİRCİOĞLU HATİCE ZEHRA ASİL 4 DEMİREL AHMET ALPEREN ASİL 5 DİNCER (PERPİL)

Detaylı

Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği Bülteni

Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği Bülteni Türk Cerrahi ve Ameliyathane Hemşireleri Derneği Bülteni Yardımcısı Değerli Meslektaşlarımız Derneğimizin olağan genel kurul toplantısı..tarihinde yapıldı. Yönetim Kurulu (2012-2014) () Filiz ÖĞCE ( Yardımcısı)

Detaylı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı 292 Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 292-297 KİTAP İNCELEMESİ Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı Editör Doç. Dr. Şener BÜYÜKÖZTÜRK Dilek SEZGİN MEMNUN 1 Bu çalışmada,

Detaylı

24 Ekim 2014/Antalya 1

24 Ekim 2014/Antalya 1 Kronik Böbrek Hastalığının Kontrolü ve Yönetimi Doç. Dr. Öznur USTA YEŞİLBALKAN Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği o.u.yesilbalkan@ege.edu.tr 24 Ekim 2014/Antalya 1 SUNUM

Detaylı

Diyabet Önleme ve Kontrol Programı. Tanıtım ve Teşvik Çalışmaları. Doç.Dr. A.Çınar YASTI Ankara Numune EA Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği

Diyabet Önleme ve Kontrol Programı. Tanıtım ve Teşvik Çalışmaları. Doç.Dr. A.Çınar YASTI Ankara Numune EA Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği Diyabet Önleme ve Kontrol Programı Tanıtım ve Teşvik Çalışmaları Doç.Dr. A.Çınar YASTI Ankara Numune EA Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği Konu: DİYABET Tanım: Diyabet, insülin sekresyonunda ya da insülinin

Detaylı

Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi

Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi İhsan Ateş 1, Nihal Özkayar 2,Bayram İnan 1, F. Meriç Yılmaz 3, Canan Topçuoğlu 3, Özcan Erel 4, Fatih Dede 2, Nisbet Yılmaz 1 1 Ankara Numune

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı. Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 2004 ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Candan DELİDUMAN Doğum Tarihi: 15.08.1979 E-Posta: candancandan2012@gmail.com Derece Bölüm/Program Üniversite Mezuniyet Yılı Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

23-25 ŞUBAT 2007. www.febrilnotropeni.net BİLKENT OTEL VE KONFERANS MERKEZİ, ANKARA. Derneği

23-25 ŞUBAT 2007. www.febrilnotropeni.net BİLKENT OTEL VE KONFERANS MERKEZİ, ANKARA. Derneği www.febrilnotropeni.net BİLKENT OTEL VE KONFERANS MERKEZİ, ANKARA Derneği 4. Febril Nötropeni Mezuniyet Sonrası Eğitim Kursu na Davet Febril Nötropeni Derneği tarafından düzenlenecek 4. Mezuniyet Sonrası

Detaylı

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur.

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Basit ve ucuz bazı testlerle erken saptandığında önlenebilir veya ilerlemesi geciktirilebilir olmasına karģın,

Detaylı

Uzm. Hem. Münevver ÖZCAN Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Geriatri Bilim Dalı 2014

Uzm. Hem. Münevver ÖZCAN Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Geriatri Bilim Dalı 2014 GERİATRİK DEĞERLENDİRME Uzm. Hem. Münevver ÖZCAN Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Geriatri Bilim Dalı 2014 YAŞLILIK; Birden fazla kronik hastalığın eşlik ettiği,

Detaylı

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK Hayatın erken döneminde ebeveyn kaybı veya ihmali gibi

Detaylı

Acıbadem Sağlık Grubu. Hemşirelik Hizmetleri Direktörlüğü 2010 Hemşirelik Haftası Etkinlikleri

Acıbadem Sağlık Grubu. Hemşirelik Hizmetleri Direktörlüğü 2010 Hemşirelik Haftası Etkinlikleri Acıbadem Sağlık Grubu Hemşirelik Hizmetleri Direktörlüğü 2010 Hemşirelik Haftası Etkinlikleri ASG hemşirelik haftası etkinlikleri 12-17 Mayıs 2010 tarihleri arasında kutlandı. 12 Mayıs ta Acıbadem Kadıköy

Detaylı

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E.

İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları. A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ Dönem 6 Öğrenim Esasları A. Genel Tanıtım B. Çalışma Kılavuzu C. Rotasyon Tablosu D.Dönem Kurulu E. İletişim A. GENEL TANITIM Dönem 6, tıp eğitiminin önceki 5 yılında edinilen bilgi,

Detaylı

Manisa'da tütün kullanımı, meslek ve seçili hastalıklara göre mesane kanseri riski

Manisa'da tütün kullanımı, meslek ve seçili hastalıklara göre mesane kanseri riski Manisa'da tütün kullanımı, meslek ve seçili hastalıklara göre mesane kanseri riski Koray Ömer Erdurak 1, Pınar Erbay Dündar 2, Beyhan Cengiz Özyurt 2, Eva Negri 3, Carlo La Vecchia 3, Ziya Tay 1 1 Manisa

Detaylı

DÜNYA BÖBREK GÜNÜ ETKİNLİĞİ ANALİZİ

DÜNYA BÖBREK GÜNÜ ETKİNLİĞİ ANALİZİ DÜNYA BÖBREK GÜNÜ ETKİNLİĞİ ANALİZİ Elif Bülbül 1,Canan SAYAN 2,Muhammet YETGİN 2,Cemile KESGİN TOKA 3,Reha ERKOÇ 4,Barış DÖNER 4,Rümeyza KAZANCIOĞLU 4 1 Bezmialem Vakıf Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi

Detaylı

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Sibel Yıldırım*, İlknur İnanır**, Zerrin Kaya*** * Acıbadem Hastanesi,

Detaylı

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182 İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI HASTA OKULU PLANI HASTANE ADI TARİH SAAT KONU EĞİTİM YERİ HASTA OKULU PROGRAMI İÇİN HASTA VE YAKINLARININ İLETİŞİM KURABİLECEKLERİ TELEFON NUMARASI HASEKİ 28/01/2013

Detaylı

BİLİMSEL PROGRAM 1. GÜN 12 MAYIS 2016 PERŞEMBE

BİLİMSEL PROGRAM 1. GÜN 12 MAYIS 2016 PERŞEMBE BİLİMSEL PROGRAM 1. GÜN 12 MAYIS 2016 PERŞEMBE 08:30 Açılış, İstiklal Marşı ve Saygı Duruşu 08:30-09:00 Dr. İsmail Çelik 09:00-09:50 PANEL - AKCİĞER KANSERİ OTURUMU Oturum Başkanları: Dr. Türkkan Evrensel,

Detaylı

TÜRK TORAKS DERNEĞİ İSTANBUL ŞUBESİ EYLEM PLANI 2014-2015

TÜRK TORAKS DERNEĞİ İSTANBUL ŞUBESİ EYLEM PLANI 2014-2015 TÜRK TORAKS DERNEĞİ İSTANBUL ŞUBESİ EYLEM PLANI 2014-2015 ŞUBE PROJELERİ Proje Adı tarih Hedef İzlenecek strateji Sorumlu kişiler Kistik fibrozis Kasım- Erişkin Göğüs Hastalıkları uzmanlarının bu Kistik

Detaylı

T.C. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ 2012-2013 EĞİTİM YILI PEDAGOJİK FORMASYON EĞİTİMİ SERTİFİKA PROGRAMI YEDEK ADAY KAYIT LİSTESİ

T.C. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ 2012-2013 EĞİTİM YILI PEDAGOJİK FORMASYON EĞİTİMİ SERTİFİKA PROGRAMI YEDEK ADAY KAYIT LİSTESİ İLAHİYAT T.C. BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ 2012-2013 EĞİTİM YILI PEDAGOJİK FORMASYON EĞİTİMİ SERTİFİKA PROGRAMI YEDEK ADAY KAYIT LİSTESİ Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi KAYIT HAKKI KAZANAN

Detaylı