İSTANBUL UN GELECEĞİ İÇİN ALTERNATİF ÖNERİLER EKO-KİMLİĞE UYGUN İSTANBUL REHABİLİTASYONU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İSTANBUL UN GELECEĞİ İÇİN ALTERNATİF ÖNERİLER EKO-KİMLİĞE UYGUN İSTANBUL REHABİLİTASYONU"

Transkript

1

2 İSTANBUL UN GELECEĞİ İÇİN ALTERNATİF ÖNERİLER EKO-KİMLİĞE UYGUN İSTANBUL REHABİLİTASYONU Eko-Kimlik Tanımı ve Mevcut Sorunlar Sanayi Devriminden günümüze, güncel medya başlıkları ve tartışmaların odağında çevresel sorunların bulunduğunu görülmektedir. Gelişen insanlık, yaşadığı coğrafyayı değiştirmiş, her geçen gün artan nüfus ve talepler karşısında sürdürülebilirlik ilkesini sorgulamaya neden olmuştur. Sürdürülebilirliğin temelinde, gelecek kuşakların da aynı imkanlardanolanaklardan yararlanabilmesi hedeflenmektedir. Sürdürülebilirlik tartışmasında, "doğal dengelerin bozulmadan insan ihtiyaçlarının karşılanabilmesi" kavramı üzerinde durulmaktadır. Kavramın detaylarına inildiğinde; doğanın kendi kendini temizleyebilmesi mekanizmasının kullanılması gerekliliği (kentsel atıklar), doğayla barışık ve zarar vermeyen enerji alternatiflerinin tercihi (sıfır emisyon) ve doğal alanları tahrip etmeden mikro alanlardan makro verimi elde etmek (GDO lu tarım sanayi) konularının önem kazandığı görülmektedir. Detayların doğru yanları bulunduğu gibi insanı doğadan soyutlayan ve "zararsızdır" etiketini üzerine yapıştıran yanları da bulunmaktadır. "Doğa İçin Zararsızdır" etiketi, insanın gerçekten de bu Dünya nın bir varlığı olup olmadığı sorusunu akıllara getirmektedir. İnsanın doğadan kopuk olması ve doğal döngülerin içinde kendine yer bulamaması kritik bir sorundur. Kapalı devre bir sistemde yaşamak, pencerenin arkasından hayata bakmak gibi bir "robotlaşma" devrinin başladığı konusuna akıllara getirmektedir. İnsan; doğadan uzak değil, aksine doğaya adapte olabilmiş, sahip olduğu becerileri kullanarak "doğal parametreleri yükselten" sıfatına sahip olmalıdır. Örneğin sahip olduğu becerilerle insanlık; rüzgardan enerji elde ederken havadaki bağıl nemi yoğunlaştırıp suya dönüştürmeli ve derin zeminlerdeki taban suyunu yükseltmeli, derin göllerin yaşadığı H 2 S sıkıntısına yük olacak kanalizasyon deşarjı gerçekleştirmemeli ve kanalizasyon ile yüzeysel akıştan elde edilecek suyu kullanabilmeli, sanayisi-tarımı doğal dengeleri korumalı ve hatta doğa olmadan varlığını sürdüremeyeceği öngörülmelidir. Tüm bu düşüncelere paralel olarak, ekosistemin varlığını "bütünüyle" sürdürebilmesi ve coğrafik tanımına uygun parametrelerini yükseltebilmesi son derece önemlidir. Victor Hugo nun sivil mimarlık örneği ve tarihi mirasın korunmasındaki temel nedenini, her eserin mimarlık dili için bir harf niteliğini taşıması, insanın siyasi-dini yaptırımlarından etkilenmeden yaşam mekanını geliştirmesi olarak dile getirmiştir. Dünden bugüne, eserin korunarak varlığını sürdürdüğü müddetçe mimarlık dilinin "anlamlı" olarak gelişeceği anlaşılmaktadır. Eserler yok oldukça, bu dilin harflerinden parçalar yitirilecek ve sonuç olarak doğadan-kimlikten kopuk, insanlığı yansıtmayan eserlerin sayısı artacaktır. Eserlerin yok olması ve kültürel mirasla beraber kültürel alışkanlıklarımızın da erozyona uğrayacağı gerçektir. Bu sebeple, tarihi mirasın tüm detaylarıyla ve çevresiyle korunması gerekliliği anlaşılmaktadır.

3 Tarihi mirasın çevresiyle kastedilen bir kent ve kentin adapte olduğu doğa parçasıdır. İstanbul; çevresindeki denizleri ve nehirleriyle, gölleriyle ve ormanlarıyla çok farklı türden doğa parçalarının birleştiği, doğal transferin yoğun olduğu bir coğrafyadır. Tarihsel süreçten günümüze kadar bir dizi olayın meydana gelerek şekillendirdiği coğrafik alanlar, insan faktörüyle mevcut evrimsel yöneliminden farklı ve çok daha hızlı şekilde değişime uğramaktadır. Değişim pozitif yönün aksine, insanı ve doğayı negatif yönde etkileyecek şekilde gerçekleşmektedir. Evrimsel yönelim sonucu nehirlerden haliçlere, deltalara ve dalyanlara dönüşmüş araziler kimliklerini kaybetmektedir. Ormanlar endemik yapısını kaybetmekte, göller ve barajlar eskisi gibi dolmamakta, doğal afetlerin sayısı gün geçtikçe artmaktadır. İnsanlık, bu gibi tehditlerle beraber güncel medya ve sempozyumlarda sıkça tartışılan çevre konusuna eğilim göstermiştir. Çevreyle uyumlu geliştirilen projeler, yeşil alanlarıyla öne çıkan kentsel dönüşümler, yeşil enerji alternatifleri ve uyumlu cihaz-araçlar; ekolojik restorasyonu hedefleyen çalışmaların temel odağı "çevreyi korumak ve geliştirmek" üzerine olmuştur. Çalışmaların detaylarına inildiğinde ise bunların birer "slogan" olarak kaldığı ve multi-ekosistem analizleri gerçekleştirilmemiş, geleceğe yön vermeyen hedefleri sorgulanmaya başlanmıştır. Eko-kimlik analizleri; kentin veya kent parçasının çevresinin tarihten gelen coğrafik özelliklerini, fizyolojik-kimyevi yapısını, parametrelerini, çevreyle kurduğu transfer ilişkilerini, sahip olduğu inorganik-organik yapıları araştırmayı kapsamaktadır. Örneğin bir halicin eko-kimlik tanımlaması ışığında ilk olarak çevre ekosistemleri ve evrimlerini incelemek, takibinde halicin bu verilerle entegre olmuş özgün yapısını ele almamız gerekecektir. Halicin coğrafik tanımlamasında "tatlı suyun itelediği tuzlu su alanı" olarak ele alınması son derece yetersizdir. Tatlı suyun nasıl limnolojik özellikleri olduğu, tuzlu suyun nasıl oşinografik özellikleri olduğu tartışılmalı ve aralarında kurdukları denge modellenmelidir. İstanbul Haliç i, Dünya nın diğer coğrafik noktalarında bulunan haliçlerden farklı, kendine özgü yapısı bulunan ve yapısındaki bu farklılıktan dolayı bize ve gelecek nesillere bırakılmış bir miras olarak değerlendirilmelidir. Üretilen projelerde, bu doğal mirası korumayı ve geliştirmeyi hedeflenmeli, insanı doğa için "etkisiz eleman" gibi göstermeden bir bütünün parçası olarak algılanmalıdır. Doğal alanların miras olarak kabul edildiği ve kimliklerini muhafaza ederek korunduğu sistemlerde üç temel husus öne çıkmaktadır. Mevcut yapının muhafazası için koruma projeleri, mevcut yapının tahrip olmuş alanları için geliştirme projeleri ve mevcut yapıya destek verecek-parametreleri yükseltecek yenileme projeleri çalışmanın üç temel hedefidir. Koruma amacıyla oluşturulan projelerde temel amaç, doğal parametreleri dengede tutan veya yükselten mevcut sistemlerin korunması olarak düşünülmelidir. Geliştirme amacıyla oluşturulan projelerde ise temel amaç, tahrip olmuş ve insan baskısıyla hasara uğramış alanların geri kazanılması üzerine olmalıdır. Yenileme projeleri ise geliştirme projelerine destek olan ve tüm ekosistemin doğal parametrelerini yükselten, teknolojik olanaklardan yararlanan ve bu avantajlar ile kentin doğaya tam anlamıyla entegrasyonunu gerçekleştiren çalışmalar olmalıdır.

4 Güncel medyadan yansıyan çalışmalardan bazıları, *eko-kimlik tanımına ters düşecek ve geleceği riske edebilecek özelliklere sahiptir. Analizlerin doğru okunmadığı, sadece slogan olarak kalacak çevresel projelerin tüm bilim insanlarıyla eşgüdümlü çalışmanın ürünü olması gerekliliği henüz anlaşılamamıştır. Mimari bir eserde çevresel duyarlılığı ortaya koymada, bir ekoloji uzmanının değerlendirmeleri ve analizleri son derece önemlidir. Alana özgü çevresel duyarlılık, mimarideki özgünlüğü de besleyecektir. Örneğin su toplanma havzası içinde inşa edilecek bir mimari eserin, yeşil enerjiye ihtiyaç duyduğu kadar, tabansuyunu besleyecek ve yüzeysel akışı engellemeyecek sistemlere de sahip olması son derece önemlidir. Güncel medyadan yansıyan "ekolojik" projelerde hedeflenen, kısa sürede sonuca ulaşabilmek ve maliyet açısından yük getirmeyecek detaylar içermesi olarak düşünülmüştür. Hiçbir ekosistem, kendini bir anda oluşturmadığı gibi bir anda da yenilenmemektedir. Binlerce senenin sonucu olarak oluşmuş ekolojik coğrafya, sadece bazı parametrelerinde birkaç yılda, bütününde ise binlerce yılda kendini yenileyebilir veya evrimsel olarak başka bir basamağa geçebilmektedir. Coğrafik renovasyon; bölgeden bölgeye farklılık göstermekte, hemen hemen aynı coğrafik tanımda bile olsalar, iklimsel ve çevresel faktörlerden ötürü daha fazla veya daha az sürede oluşabilmektedir. Ekosistemin evrimsel sürecinde gelinen nokta coğrafik koşulların; geçmişten bugüne az miktarda değişmiş yapısının insanın kültürel davranışlarını biçimlendirmesi ve özellikler kazandırması dikkate alınmalıdır. İnsan bu anlamıyla, bulunduğu bölgenin eko-kimliğine uygun yaşayış modelleri geliştirmiş bir varlıktır. Örneğin Norveç insanı balıkçılık ile uğraş verirken yanı başındaki Finlandiya insanı ormancılıkta kendini geliştirmiştir. Ülkesel ölçeklerdeki farklılıkların yanı sıra bir şehrin birimleri arasındaki farklılıklarda coğrafik imkanların insan yaşayışına etkisi olarak açıklanmaktadır. Örneğin İstanbul un Samatya mahalinde yaşayan bir insanın doğayla kurduğu irtibat ile çok uzakta olmayan Galata mahalinde ki insanın doğayla kurduğu irtibat birbirinden çok farklı olduğu görülmektedir. Coğrafik model, insanın yaşamına etki etmektedir ve farklı kültürlerin oluşmasında çok önemli bir referans oluşturmaktadır. İnsan gibi canlılarda da, coğrafik modelin etkisinde özgün "yaşam kutusu" modellerini oluşturmuşlardır. Kimyevi-fizyolojik üst ve alt sınırların oluşturduğu bu kutunun içinde, her canlı özgün yapısına uygun sınırlarını çizmektedir. Üst ve alt sınırlara yakın türler ise kesişim coğrafyalarında yaşayan dayanıklı, evrimsel süreçte fazla değişime uğramamış canlılar olarak görülmektedir. Yaşam kutusu, coğrafik bir alanın eko-kimlik tanımlamasında kritik öneme sahiptir. Yaşam kutusu modellemesiyle oluşturulmuş eko-kimlik, canlı ve canlı türleri ile sahip oldukları özgün coğrafik koşulların korunmasında ve yenilenmesinde üst başlık olarak düşünülmelidir. İstanbul ve Çevresinin Tarihten Günümüze Eko-Kimliği Son Yenikapı kazılarıyla beraber İstanbul un insan yaşamı tarihinde 8800 yıllık eser ve bulgulara rastlanmıştır. İstanbul un insan yaşamındaki 8800 yıllık bir süreci işaret ettiği halde, mevcut coğrafyanın canlı yaşamı için önceliği daha uzun bir periyodu kapsamaktadır. Arazinin şekillenmesinde iklimsel faktörler, aktif tektonizma ve çevre coğrafyanın faktörleri etkin

5 olmuştur. Arazi tarihinin analizleri genel olarak bentik foraminifer çökellerinin kimyevi ve fiziksel analizlerinden, fosil kayıtlarından, jeolojik kesitlerden oluşmaktadır. Bazı fosil kayıtları, coğrafik alanın geçmişte çok farklı kimliğe sahip olduğunu işaret etmektedir. Jeolojik kesitlerdeki farklılıklar ise tektonik hareketlerin potansiyellerini ve evrimsel süreçteki etkin rolünü göstermektedir. Günümüz mevcut ortamın evrimsel sürecindeki geldiği son nokta, insan ve canlı yaşamı için oldukça uygun coğrafik bir model oluşturduğu görülmektedir. İstanbul un uygun doğal koşulları ve bütünüyle bir transfer merkezi olması, nüfusunun demografik yapısıyla da, yoğunluğuyla da birebir örtüşmektedir. Bu yönden baktığımızda İstanbul un insan habitatı için "biyoçeşitlilik" alanı olduğu yadsınamaz bir gerçektir. İstanbul un eko-kimlik tanımlamasında beş temel alan ve bu alanların birbiriyle ilişkisi detaylı olarak incelenmelidir. Tuzlu su kütlesi, tatlı su kütlesi, ormanlar ve toprak, rüzgarlar ve yağışlar, kent üzerinde duracağımız beş temel alanın üst kimliğini oluşturmaktadır. Tuzlu su kütlesi olarak ele alacağımız alanlar: Marmara Denizi, Karadeniz ve Haliç Tatlı su kütlesi olarak ele alacağımız alanlar: Kağıthane Deresi, Alibeyköy Deresi, Küçükçekmece Gölü ve Çevresi, Ömerli ve Çevresi, Riva ve Çevresi, Kuzey Sahil Bandı Ormanlar ve toprak olarak ele alacağımız alanlar: Euxine-Colchic Deciduous ormanları Rüzgarlar ve yağış (iklim): poyraz, yıldız karayel ve lodos ile kıble Kent alanıyla ilgili detaylar ise: atık yönetimi, ulaşım sorunları, kentsel mimari ve yeşil enerji olacaktır. İstanbul un tuzlu su kütleleri İstanbul, Boğaziçi ile ayrılmış her iki yakası da yarımada olarak üç tarafı denizler ile çevrilmiştir. Kuzeyde Karadeniz, Güneyde ise Marmara Denizi ve bu iki denizin buluştuğu Boğaziçi ile Haliç alanı İstanbul un tuzlu su kütlelerini oluşturmaktadır. Bundan yaklaşık yıl önce Karadeniz ve Marmara Denizi nin tatlı su kütlesi olduklarını biliyoruz. Bentik foraminifer fosilleri detaylı incelendiğinde tatlı su canlısı özellikleri taşıdıkları görülmektedir. Göllerin kapasitesini, çevresindeki tatlı su girdileri ve çıktıları oluşturmaktaydı. İklimsel koşulların ağırlaştığı ve yağışların arttığı dönemlerde Karadeniz in taşarak Marmara ya döküldüğü ve oradan da Ege Denizi ne bu suların ulaştığı bilinmektedir. Akdeniz Transgresiyonu süreciyle beraber Dünya mız buzul çağından çıkarak ısınma sürecine girmiştir. Yükselen deniz suyu ve aktif tektonizma ile beraber Karadeniz ve Marmara Denizi tuzlanma sürecine girmişlerdir. Aktif tektonizma ile Asya ve Avrupa yakalarına ayrılan İstanbul da, Boğaziçi çöküntü alanının oluşmasıyla beraber bu iki farklı su kütlesi birleşmesini gerçekleştirmiştir. Çanakkale Boğazı geçişinin oluşmasıyla da Dünya denizleriyle tam bağlantı kurulmuştur. Bu olaylardan

6 günümüze kadar yoğun bir su transferi gerçekleşmiştir ve gerçekleşmeye de devam etmektedir. Gerçekleşen bu su transferi ile beraber Marmara Denizi ve Karadeniz in tuzluluğu binlerce yıldır olduğu gibi yavaş yavaş artmaya devam etmektedir. Dünya daki denizlerin çevrelerindeki doğal yapılarla olan dinamik ilişkisi ne kadar fazla olursa, kendilerini yenileyebilme zamanları da o denli hızlı olmaktadır. Örneğin Baltık Denizi, İsveç ve Danimarka tarafından kısıtlanmış havzasıyla tuzlu su dip akıntısının az, tatlı su girdilerinin ise fazla olduğu, fakat yine bu coğrafik modelindeki farklılık yüzünden sağlıklı deşarj akıntısı yapamadığından dolayı kendini 2500 yılda yenileyebildiği tespit edilmiştir. Aynı şekilde Karadeniz de, sadece Boğaziçi kanalı yoluyla dış denizlerle bağlantısını kurabildiğinden kendini 900 yılda yenileyebilmektedir. Oysa Marmara Denizi ve Haliç gibi dinamiğin çok yüksek olduğu sularımızda yenilenebilme zamanı 6-7 yıl gibi kısa bir dönemi kapsamaktadır. Yenilenebilme zamanlarından kasıt; sadece su kütleleri anlamında olup, bentik flora-fauna nın kendini yenileyebilmesi çok daha uzun zamanlarda gerçekleşmektedir. Kendini kısa sürede yenileyebilen ekosistemler; biyolojik aktivitenin yüksek olduğu, canlılık kartelasının geniş ve çevre ekosistemlerden yoğun biçimde etkilenen yapılar olduğu bilinmektedir. Bu tip sistemler, geçiş alanı olması sebebiyle "ekoton" terimiyle anılmakta, flora ve faunadaki canlı toplulukları ise "lisier etkisine" maruz kalmaktadır. Lisier canlılar bu tipte ki ekosistemleri üremek, korunaklı alan-yuva, göç yolları sebebiyle tercih etmektedirler. Marmara Denizi ve Haliç, sahip olduğu özellikler bakımından ekoton alanlarıdır ve canlıları ise lisier özellik gösteren "özgün" türler ve alttürlerden oluşmaktadır. Karadeniz in binde arası tuzluluk gösteren yapısı ve Akdeniz in binde arası tuzluluk yapısı arasında, kesişim bölgesinde bulunan Marmara Denizi her iki su kütlesi ve karışım tabakası sebebiyle bu iki su kütlesinin de özelliklerine sahiptir. Akdeniz su kütlesi Çanakkale Boğazı kanalıyla giriş yapmakta, Karadeniz kökenli sular ise Boğaziçi kanalı yoluyla giriş yapmaktadır. Her iki su kütlesi de, Marmara Denizi boyunca yoluna devam etmektedirler. Akdeniz kökenli su, Marmara Denizi nde doğuya doğru ilerledikçe, taşıdığı yoğun miktardaki oksijeni (yaklaşık 10 mg/l), atmosfere temassızlık ve floradan beslenemediği için (fotosentetik üretimden uzak) kaybetmektedir. Derin göllerin ortak kaderi olan dip suyunun oksijensizliği, Marmara Denizi nde sanayi atılımları öncesi daima 5 mg/l civarında seyretmiş olsa da, gelişen Dünya ve artan şehir yükü karşısında canlılar için kritik eşik 2 mg/l den daha az seviyeye, 0.2 mg/l seviyesine sadece birkaç yılda ulaşmıştır. Üst su kütlesi olan Karadeniz kökenli sular; Tuna, Dinyeper, Dinyester, Kızılırmak, Yeşilırmak ve daha birçok irili ufaklı tatlı su kütlesi ile beslenmektedir. Ormanlık alanlardan ve buzul vadilerden gelen bu suların ortak özellikleri besin ve mineraller açısından zengin olmasıdır. Erozyon ve askıdaki maddelerin fazla olması, bu suların Karadeniz e dökülürken oksijence çok zengin olmamasına sebebiyet vermektedir. Orman zemininin filtre görevini tam yerine getirdiği ve toprağın dereye taşınamadığı havzalarda, suyun hem mineraller ve besin açısından hem de oksijen açısından yoğun olabileceği bilinmektedir. Karadeniz, oksijence fakir su yapısı, Boğaziçi alanından giriş yapan Akdeniz kökenli alt akıntının da

7 eskisinden çok daha fakir oksijenli yapısıyla beraber anoksik koşulların oluşması yolunda hızla ilerlemektedir. Küçük Karadeniz olarak tanımlanabilecek Haliç alanı ise, Marmara Denizi nden Boğaziçi alanına giriş yapan oksijensiz ve yoğun tuzluluğa sahip Akdeniz kökenli suların baskısı altındadır. Haliç in su kütlesini; kuzey ormanlarının geliştirdiği dere yapıları (Alibeyköy ve Kağıthane Dereleri), karışım tabakası, Akdeniz kökenli dip akıntısı oluşturmaktadır. Kağıthane Deresi nin en kuzey damarlarında, yapılan ölçümler neticesinde 9.5 mg/l gibi çok yüksek seviyede oksijenin varlığı tespit edilmiştir. Geçmiş dönemlerde, bu derelerin her noktasında benzer seviyelerin bulunduğu bilinmektedir. Sanayi atılımları, yoğun kentleşme ve uygun olmayan tarım aktivitesi sebebiyle dereler sadece insandan uzak, atıl alanlarında eski sistemlerini sürdürebilmekte, insan aktivitesinin yoğun olduğu bölgelerde ise zengin biyolojik yapısını kaybetmiş bulunmaktadır. Arazideki ağaçların tahribatı ve uygunsuz tarım aktivitesi sebebiyle yüzeysel erozyonu Haliç e taşıyan bu dereler, Haliç in dolmasına sebebiyet veren temel unsurlardır. Dere alanından taşınan askıdaki maddeler ile Haliç in yüzey suları, bir örtüyle örtülmekte, güneş ışığı derinlere nüfuz etme yeteneğini kaybetmekte ve fotosentetik üretim durma noktasına gelmektedir. Fotosentetik üretimin düşmesiyle beraber anoksik koşulların oluşum süreci tetiklenmektedir ve zaten dere alanından 0.4 mg/l oksijenle giriş yapan tatlı su kütlesi ile 0.2 mg/l oksijenle giriş yapan dip akıntısı sebebiyle Haliç in yoğun canlılık aktivitesi tamamen kaybolma noktasına gelmiştir. Haliç in oksijen kaynağı, Boğaziçi alanından gelen, Sarayburnu na çarparak Haliç e yönelen ve yoğun atmosferik ilişki sebebiyle oksijeni zenginleşen su kütlesi sebebiyle olmaktadır. Bunun harici Haliç in sularını oksijence zenginleştiren hiçbir su girdisi bulunmamaktadır. Haliç ve Boğaziçi nde ki üst akıntı, kıyılara çarparak dönen akıntı modeli olan orkoz akıntılardan oluşmaktadır. Son derece lineer harekete sahip bu akıntının aksine dip akıntısı, jeomorfolojik yapıya uygun hareketler geliştirerek, dikey ve yatay yönde karışımlara sebebiyet vermektedir. Haliç ve Boğaziçi alanının engebeli dip yapısının, tamamıyla aktif tektonizma ile oluştuğunu ve birbirlerinden çok farklı kotlarda bulunan büyük dip alanları oluşturduğunu bilmekteyiz. Boğaziçi alanındaki üst suyun lineer hareketliliği, Sarayburnu nda kesintiye uğramakta, Salacak-Kabataş kesitinden yükselen dip akıntısı ile hızını ve karışım oranlarını arttırmaktadır. Sarayburnu na hızla çarpan sular, Haliç e doğru yönelmekte, köprü gözlerini (gemilerin geçit yaptığı) aşabilirlerse Halıcıoğlu na kadar yavaşlayarak devam etmekte ve Silahtarağa civarından gelen üst akıntıyla beraber Haliç in yüzey sularında birikmiş askıdaki materyali sürükleyerek girdiği yerden çıkmakta ve Boğaziçi sularına dahil olmaktadır. Köprüler yapılmadan önce bu "doğal süpürme hareketi", Haliç in doğal kaderi olan dolma ve fotosentetik üretimin düşmesi ihtimalini ortadan kaldırmaktaydı. Yapısı sebebiyle Dünya daki diğer haliçlerden ayrılan bu özelliği sebebiyle sadece "tatlı suyun itelediği tuzlu su alanı" genel tanımının İstanbul Haliç i için çok yetersiz kalacağı düşünülmelidir.

8 İstanbul un tatlı su kütleleri Tuzlu su kütlesine deşarj olan İstanbul un tatlı su kütlelerinin başlıcaları; Kağıthane Deresi, Alibeyköy Deresi, Küçükçekmece Gölü ve çevresi, Ömerli barajı ve çevresi, Riva alanı ve çevresi, Kuzey sahil bandında yer alan irili ufaklı dereler yer almaktadır. Kağıthane Deresi ve Alibeyköy Deresi ortak bir su toplama havzasına sahiptir ve Haliç alanına deşarj olmaktadırlar. Kağıthane Deresi nin kuzey damarlarında oksijen seviyesinin 9.5 mg/l civarlarında olduğunu, Alibeyköy ve Kağıthane Dereleri nin birleştiği Silahtarağa bölgesinde oksijen seviyelerinin 0.4 mg/l seviyelerine düştüğü görülmektedir. Özellikle Kağıthane Deresi, sanayi atılımlarından oldukça fazla etkilenmiş, dere kenarına santraller ve sanayi tesisleri kurulmuştur. Bu sanayi tesislerinin atıklarının cinslerini, Haliç teki çökellerin analizlerinden anlaşılabilmektedir. Zamanında tesis edilen bu yapıların Haliç in ağır metaller ile kirlenmesindeki rolü oldukça büyük olmuştur. Yoğun ağır metal kirliliğine ek olarak, mezbaha gibi bir tatlı su kaynağının yanında asla açılması düşünülmeyecek sistemlerin kurulması sebebiyle Haliç te organik yığışımdan kaynaklı yoğun bir kirliliğin oluşmasına sebebiyet verilmiştir. Organik atıkları çürütebilmek için mevcut oksijeninin büyük kısmını harcayan Haliç Ekosistem inde, ötrifikasyon faaliyetleri bugüne kadar sürmüş ve halen sürmeye devam etmektedir. Ötrofikasyonun maksimum olduğu dönemlerde Haliç teki çürük yumurta kokusunun (H 2 S gazı) oluştuğu hatırlanmaktadır. Alibeyköy Deresi analizlerinde, Kağıthane Deresi ne göre farklı bir durum tespiti yapılmıştır. Dereye kurulan baraj sebebiyle Haliç e taşınan materyallerin önüne geçilebilmiştir. Günümüzde tartışma konusu olan barajların, ekosistem için belli zararları olduğu bilinmektedir. Canlı transferlerini engelleyen, sucul kuşların yaşam koşullarını zorlaştıran ve çok derin kıyıların oluşmasına sebebiyet veren, suyun akış dinamiğini yavaşlatarak entegre ekosistemleri zora sokan yapısı bulunmaktadır. baraj mühendisliği ve uygulamalarının tekrar düşünüldüğü bir aşamada; kıyı alanlarının sucul kara canlıları için yeniden ve akıllıca tahsisi, uygun iklimsel koşullarda uygulanması (yağışların olduğu ve bu sebeple suyun akmasına devam edebileceği, biriktirilmeyeceği), canlı transferine imkan verebilecek kesitlere sahip olması gerekliliği yeniden hesaplanmalıdır. Barajların kullanım amacının enerji elde etmek olduğu, kısa süreli kurak zamanlarda su temini gerçekleştirebilecekleri ama uzun süreli kuraklıklar için asla planlanmaması ve tarımsal faaliyet için hayata geçirilmemesi gerekliliği unutulmamalıdır. Alibeyköy Deresi ve deşarj noktası dikkate alındığında, bütünüyle kirlenme sorunu yaşadığı ve oksijen seviyesinin çok düşük olduğu görülmektedir. Kağıthane Deresi, Alibeyköy Deresi ve bu derelere bağlanan diğer su yollarının tamamı kuzey ormanlarının bağıl nemi yoğunlaştırması sonucu ortaya çıkmış vadilerdir. Hidrolik sistemin tamamı "su toplanma havzası" olarak değerlendirilerek, arazi eğiminin su yollarına doğru olan yamaçlarında "su koruma ormanının" yapısı kadar "toprak koruma ormanının" yapısı da son derece önemlidir. Orman zemininin filtre ve çalı gruplarının erozyon önleme yapısı olarak değerlendirildiği tarif edilen tüm sistemler bütününde; Haliç in yaşadığı dolma sorununun önüne geçilebilecek ve suyunun kalite parametrelerini arttıracak yaklaşımlar olarak değerlendirilmelidir.

9 Küçükçekmece Gölü ve göle su taşıyan Sazlı Dere, Haliç kadar önemli bir başka ekosistem alanıdır. Haliçlerin, canlılar tarafından tercih edilmesindeki başlıca sebep, iklimsel sert koşullara karşı korunaklı olmaları, gel-git ve dalgalanma seviyelerinin düşük olması, besin ve minerallerce zengin içerikli olmasıdır. Haliçler kadar bir başka önemli coğrafik model olan dalyanlarda aynı özelliklere sahiptir. Tatlı suların sürüklediği kumul tepeler veya aşındırdığı delta zemini ile göletleşen kıyı alanı, iki taraftan burunla denize açılması sınırlanmış, ortaya yakın dar bir alandan ise tatlı suyun deniz suyuna karıştığı bir alan oluşmuştur. Deltalar bu yapıları itibariyle haliçlere oranlar çok daha tatlı su özelliği gösterirler ve diplerinde durgun, yenilenmesi güç olan az miktarda tuzlu su kütlesi barındırırlar. Bu sebeple dalyanların tuzluluk oranları en fazla binde 10 civarına ulaşabilmektedir. Lisier etkisi canlıların güvenle yavrulayacağı ve yuva kurabileceği alanlardır. Büyük deniz canlıların osmotik değişime hassas olmaları sebebiyle bu türden yüksek oranda farklılık gösteren bir su kütlesine giriş yapmaları yaşamları için risk oluşturur. Sazlı Dere, Alibeyköy ve Kağıthane Dereleri ile birebir özellik gösteren yapıdadır ve kuzey ormanlarından beslendiği için hemen hemen aynı kimyevi-fizyolojik değerlere sahiptir. Küçükçekmece Gölü nün zemininde ise Sazlı Dere den farklı, Marmara kökenli az miktarda tuzlu su kütlesi bulunmaktadır. Fakat bu su kütlesinin yenilenmesi imkansız denecek derecede kısıtlanmıştır. Küçükçekmece Gölü, güneydoğusundan ufak bir geçiş ile Marmara Denizi ne bağlanmış, Asıl bağ kurduğu orta cephesi dolgu alan olarak uygulanmıştır. Dolgu alan imara açılarak inşaat faaliyetleri gerçekleştirildiği gibi şehrin en önemli arteri çevreyolu da bu arazi parçası üzerinden geçmektedir. Tüm bunlarla beraber gölün çevresi inşaat arazisine dönmüş, kentsel ölçekte toplu konut projeleri uygulanmış, geçmiş dönemlerde kentin atık yükü göle deşarj edilmiştir. Son zamanlarda yoğun olarak gölün korunması ve rehabilitasyonu açısından birçok öneri dile getirilmiştir fakat uygulamanın kuzey ormanları ve Sazlı Dere kapsamında büyük bir yeşil koridoru kapsadığı, etki alanının buna göre hesaplanması gerekliliği anlaşılmalıdır. Anadolu Yakası, Avrupa Yakası ndan farklı olarak karasal yönde ve deniz yönünde iki eğimli yamaçlara sahiptir. Karasal yöndeki yamaçlar, çukurlaşan alanlarda gölleşmeye-barajların oluşmasına, denize bakan yamaçlarda ise su yolları Avrupa Yakası nda olduğu gibi denize doğru gelişmiştir. Yine Avrupa Yakası nda olduğu gibi kentleşme bu su yolları çevresinde ve doğrultusunda gelişmiştir. Su yollarının ve göllerin oluşmasında kuzey ormanlarının rolü Avrupa Yakası ndaki gibi etkindir. Anadolu Yakası nda denize bakan yönde güney rüzgarlarının etkin rolüyle ve bağıl nemin yoğunlaşmasıyla oluşmuş Kurbağalı Dere, Göksu Deresi ve Başıbüyük Deresi ile kuzey rüzgarlarının etkin rolüyle oluşmuş su yolları (damarlaşma) ve Ömerli Barajı nın batı kolları ortak bir jeolojik yükseltinin iki farklı sathında bulunmaktadır. Bu alan tek başına ve parçalı yeşil koridorlar oluşturarak kuzey ormanları olan ana yeşil sisteme bağlanmaktadır. Anadolu Yakası nda, Avrupa Yakası ndan farklı olarak dere ağızları yoğun bir şekilde marina hizmeti amacıyla kullanılmakta ve küçük boyutlu teknelerin parklanma alanlarını oluşturmaktadır. Anadolu da yerleşen kentliler, dereleri Kağıthane (Sa dabad) mesire alanı gibi kullanmış, tarihi köşkler ve bahçelerinin bulunduğu, kültürel mirasın yoğunlaştığı dokuya sahip olmuştur. Anadolu Yakası nda birçok dere. Kentleşmenin ağır baskısı

10 altında yok olmuş, doldurularak ya ulaşım için ya da yapılaşma amacıyla dönüşüme uğramıştır. Anadolu Yakası nın ikinci en önemli jeolojik yükseltisi Riva bölgesi nde bulunmaktadır. Ömerli yükseltisinde olduğu gibi bu alanda da güney-kuzey rüzgarlarının şekillendirdiği su yolları bulunmaktadır. Kuzey rüzgarının şekillendirdiği su yolu Karadeniz e, güney rüzgarlarının şekillendirdiği su yolu ise Boğaziçi alanına deşarj olmaktadır. Karadeniz e dökülen Riva Deresi, İstanbul un ekosistem deformasyonuna en az uğramış ve günümüze en sağlıklı ulaşmış su yoludur. İstanbul un diğer su yollarının ekolojik parametrelerine ışık tutacak kimyevi-fizyolojik detaylara sahiptir. Florafaunasında bozulma olmamış ve halen yerli halkın dereden geçimini sağlayacak, balıkçılığı gerçekleştirebilecek kadar potansiyeller barındırmaktadır. Son zamanlarda kentsel büyümenin baskısı altına girmiş, hedef projelerin alanlarının kapsamına dahil edilmiştir. Beykoz ilçesinde bulunan Validesuyu Deresi ise, Anadolu Yakası nın diğer dereleri gibi tarihi mirasın yoğunlaştığı ve mesire alanı-kayıkçılığın yoğun olduğu kent parçası olmuştur. Validesuyu Deresi ve Anadolu Yakası nın diğer dereleri de kentleşmenin ağır baskısı altında ekolojik deformasyona uğramış ve parametreleri düşmüştür. Avrupa Yakası ndaki derelere göre avantajları, yeşil sistemlere yakınlığı ve mevcut yeşil dokularının bir kısmını muhafaza edebilmeleridir. Anadolu Yakası nda bölgesel yükseltilerin çevresinde oluşmuş olan su yollarının aksine Avrupa Yakası nın İstanbul İlini içeren yarımadasının kuzey sahil bandına bakan yamaçlarında birçok irili ufaklı dere bulunmaktadır. Bağıl nemi yoğunlaştırarak zemine indiren ormanların içinde erozyon ile açılmış su yollarından Karadeniz e sürekli bir deşarj hakimdir. Bu derelerin tamamına yakını kuzey yönünden gelen rüzgarların etkisi ile oluşmuştur. Kumsal alanda gelişmiş vejetasyona çarpan rüzgarlar yükselerek orman çatısı ile buluşmakta ve bu durumun doğmasına sebebiyet vermektedir. Son zamanlarda kuzey sahil bandında tahrip olan kumsal vejetasyon sebebiyle kumul erozyon karasal yönde hızla ilerlemektedir. Terkos Gölü nün dolması tehdidi, kumul erozyonun varlığını ortaya koymaktadır. Küresel ısınma sebebiyle, transprisyonun artacağı düşünülürse, bu derelerin kumsal ve çevre vejetasyonlarını kendi kendine rehabilite edebileceği dikkate alınmalıdır.

11 Dere Alanında Riparyan Flora ve Tabansuyu Euxine-Colchic Deciduous: Kuzey Ormanları İstanbul un tatlı su kaynaklarının üretim mekanizması olan kuzey ormanları Euxine-Colchic Deciduous, Bulgaristan ın güneydoğu cephesinden Gürcistan ın güneybatısına kadar Karadeniz in güneyini boydan boya geçen ormanlardır. Ormanların oluşum süreci, Karadeniz-Hazar-Ege nin birleşik bir göl olduğu dönemlere kadar uzanmaktadır. Sonrasında göl özelliği bozulmuş, Ege Denizi ve Akdeniz ile birleşerek deniz özelliği kazanmıştır. Ege deki bentik yapının analizi ile ortaya çıkan sonuçlar, Karadeniz ile ortak limnolojik özellikleri taşıdığını ortaya koymaktadır. Karadeniz in göl olmasıyla beraber kuzey ormanlarının oluşmaya başladığını söylememiz mümkündür. Ormanların oluşmasında en önemli unsur ise rüzgarlardır. Yoğun kuzey rüzgarları ile göl üzerinden buharlaşan su ve arazide çiçeklenme-döllenmenin gerçekleşmesiyle ormanların bugün ki durumuna ulaştığını söyleyebiliriz. Kuzey ormanları, farklı plato satıhlarına göre farklı ve özgün (endemik) türler geliştirmiştir. Karayel rüzgarına bakan plato sathı ile poyraz rüzgarına bakan plato sathı aynı tür kompozisyonu veya yoğunluluğunu barındırmamaktadır. Genel anlamda yaprağını döken türlerin oluşturduğu kuzey ormanlarında, su koruma ormanı yapısının yanında toprak koruma yapısını da ortaya koyan ibreli türler bulunmaktadır. Kuzey ormanlarının yaprağını döken türleri ve çalıları, orman zeminini oluşturan ve ona filtrasyon özelliği sağlayan güçlü bir sisteme sahiptir. Orman çatısına çarpan rüzgarlar, sürtünmenin fazlalaşması sebebiyle içinde taşıdıkları nemi serbest bırakırlar. Yoğunlaşan nem, orman çatısından zemine doğru süzülür ve orman zemininin gözeneklis yüzeyinde bir süre yüzeysel akıntıya uğrar. Uygun bulunan boşluklardan derinlere doğru akan su, sürüklenme sürecinde bir nevi arıtıma uğrar. Yoğun su hareketliliği

12 nedeniyle orman alanında yüksek oranda gece-gündüz nem bulunmaktadır. Toprak koruma ormanı olarak ibreli türlerin, kentsel sisteme yakınlaştıkça havadaki zehirli gazları yakalayarak suyun bünyesine karıştırma gibi uygun olmayan yanları bulunmaktadır. İbreli türlerin, Sibirya tundura sisteminde olduğu gibi popülasyondaki baskın bireyler olduğunu dikkate alırsak, yaprağını döken türlerin İstanbul un kuzey ormanlarındaki hakimiyeti dikkate alınarak koruma önlemleri alınmalıdır. Geçmişte su sıkıntısı çekmiş bir kent olan İstanbul için özellikle evrimini bu yönde geliştirmiş "membanın" temel karakterini analiz etmek oldukça kritik bir konudur. Rüzgarlar ve Yağış İstanbul un hakim rüzgar yönleri poyraz, karayel, lodos, yıldız ve kıbledir. Hakim rüzgar yönlerinden en güçlüleri poyraz ve lodos tur. Poyraz rüzgarı, Karadeniz in üzerinden buharlaşan suyu kuzey ormanlarına taşırken Lodos rüzgarı Marmara Denizi üzerinden buharlaşan suyu ormanlık alana taşımaktadır. Birbiri ile çakışan bu iki rüzgarın bir diğer ortak özelliği ise Tarihi Yarımada da kendini yoğun biçimde göstermektedir. Hakim rüzgar yönlerinde kurulmuş sokaklar, rüzgarın nüfus etmesi ve daralan alanda ki türbülanslı hareket etmesi sebebiyle hava kirliliği düzeyini azaltmaktadır. Rüzgarların doğadaki temel görevleri, maddeler arası iletişimi mümkün kılmak ve heterojenleşmiş atmosfer ortamını dağıtmaktır. Kıyısal alandaki kara-deniz arası yaşanan organik-inorganik transferlerin, karasal yönde ilerlemesine imkan verebilmektedir. Rüzgar yönlerini bloklayacak veya akım yönlerini değiştirecek her türlü kentsel yapı-donatı, sürekli işleyen bu transferi sekteye uğratarak doğal sistemleri deforme etmektedir. Kent arazisinde, yükselen tepeler rüzgarları keserek ayırırken, vadileşen araziler rüzgar koridorlarını oluşturmaktadır. İstanbul da rüzgarların güçlü olduğu arazilerde yeşil dokunun yoğunlaştığını görmek şaşırtıcı olmamalıdır. İstanbul için rüzgarın güçlendiği arazilerin başında Küçükçekmece Gölü ve çevresi, Büyükçekmece Gölü ve çevresi, Haliç toplanma havzası, Riva toplanma havzası ve Avrupa Yakası kuzey sahil bandı yer almaktadır. Belirtilen bölgelerde rüzgarı setleyecek binalar ve yapılar, yeşil dokunun tahribatına neden olmaktadır. Bu durumun en vahim sonucu olarak da İstanbul un su sorunu çekebildiği ve doğanın kendi içinde kurduğu transfer mekanizmasının bozulduğu dikkatlerden kaçmamalıdır. Son zamanlarda uzak bölgelerden suyun taşınmasını hedefleyen (Melen Çayı Projesi) projeler, su sıkıntısı çekmediği belirtilen İstanbul un aslında büyük bir riskle karşı karşıya kaldığını ortaya koymaktadır. Kent ve Sistemleri Kanalizasyon sistemi İstanbul Kanalizasyon Projesi; km uzunlukta ve kıyı kenarı kolektör hatlarıyla oluşturulmuş atık su toplama sistemidir. Atık sular bu kolektörler ile toplanarak arıtma tesisine yönlendirilir. Konvansiyonel arıtma tesislerinde işlemden geçen atık sular, Marmara Denizi nin Ahır Kapı açıklarına ve Balta Limanı na deşarj edilmektedir. Proje ilk ortaya atılmadan önce gerçekleştirilen ölçümler ile Akdeniz kökenli dip akıntısının varlığı ortaya konmuştur. Dip

13 akıntısına karışan atık su, Karadeniz e doğru yönelerek, Karadeniz in ölü dip sularına "ODTÜ Kanalı" denilen bölgeden geçerek karışacağı hesaplanmıştır. Analizler uzun soluklu yapılmadığından yıllara sari sonuçları ortaya konmayan dip akıntısı ile ilgili Marmaray Projesi kapsamında gerçekleştirilen çalışmalarda, bu akıntının zaman zaman durduğu ve tamamıyla iklimsel koşullara bağlı olduğu vurgulanmıştır. Sürdürülebilirlik ilkesinin sorgulandığı günümüzde, kentin doğanın parçası olması ve doğanın özümseme yeteneğinden fazlasını içerecek atık deşarjını gerçekleştirmemesi gerekmektedir. Konvansiyonel arıtma ile ilgili gerçekleştirilen projede; 1.derece arıtımın yapıldığı, sadece iri taneciklerin tutulduğu, ön arıtma harici arıtılmış su elde etme amacıyla hiçbir arıtma yapılmadığı tespit edilmiştir. Organik içerikli tüm atıklar, derin sulara deşarj edilmekte ve derin suların mevcut oksijenini kullanarak oksitlenmektedir. Bununla beraber atık su ve dip akıntısı arasında karışım gerçekleşerek yükselmekte, geçirimsiz bir tabaka oluşmaktadır. Özet olarak mevcut durum:1 birim özkütleye yakın bir değere sahip üst akıntı su kütlesi, 1 birimden daha ağır sayılabilecek özkütleye sahip alt akıntı su kütlesiyle toplanma havzası veya deniz gibi coğrafik model alanlarda bir araya gelmektedir. Deşarj edilen atık suyun özkütle ağırlığı değişkenlik gösterse de, her iki su kütlesinin arasında bir değere sahiptir. Değer vererek tanım güçlendirildiğinde: 1.00 özkütle değeri üst akıntı, 1.20 özkütle değeri alt akıntı, 1.10 özkütle değeri karışım (acı su) tabakası için düşünülmelidir ve 1.10 ile 1.20 özkütle değeri arasında atık su kütlesi geçirimsiz tabakayı meydana getirmektedir. Bu sebeple dip akıntısı, karışım tabakası ve atık sudaki organik maddelerin oksitlenmesi sebebiyle zamanla oksijenini yitirerek 0.2 mg/l çözünmüş oksijen seviyesine kadar düşmüştür. Canlılar için uygun çözünmüş oksijen seviyesi 5 mg/l düzeyindedir ve 2 mg/l düzeyi minimum risk düzeyidir. Sahip olduğu 0.2 mg/l çözünmüş oksijen düzeyi ile hiçbir canlılık belirtisi göstermeyen dip akıntısı, hacmini gün geçtikçe arttırarak üst akıntının hacmini daraltmaktadır. Canlılık aktivitesi, çok dar bir alana sıkışmış, balık boğulmalarının sayısı gün geçtikçe artmıştır. Atık su akıntısının ulaştığı Karadeniz suları da, Marmara Denizi ile aynı kaderi paylaşmakta ve canlılık aktivitesi-yuvalama alanı özelliğini hızlanarak yitirmektedir. Karadeniz, sadece Türkiye değil, çevresindeki tüm ülkelerin ve nehirlerinin organik atık yükünü taşımakta ve diplerinde bulunan H 2 S yoğunluğunu arttırarak karışım tabakasının geçirimsiz özelliğini güçlendirmekte, tabakayı "Mangan Tabakası" ismiyle anılan ekosistem için son derece riskli geçirimsiz siyah jelatine benzer bir yapıya kavuşmasına neden olmaktadır. Ulaşım konstrüksiyonlarının ekosistem açısından riskleri Ulaşım konstrüksiyon problemleri son zamanlarda oldukça sık dile getirilmiş ve Haliç Metro Köprüsü Projesi nde gündeme getirilmiştir. Birçok kez Haliç alanı için üzerinde yoğunlaşılan ama maliyet veya teknik aksaklıklardan ötürü çelik-kazıklı taşıyıcılı sistemde imalatı gerçekleştirilemeyen dubalı Haliç köprüleri, ekosistem açısından sorunlu yapılar olarak görülmektedir. Haliç köprüleri doğal süpürme hareketini; Boğaziçi nden giriş yapan yüksek hızlı ve yüksek oksijen içerikli suyun girişini engellemektedir. Aynı zamanda askıdaki

14 partiküllerle dolu üst akıntının çıkışını engelleyerek çökelimin artmasını sağlamaktadır. Böyle bir riskin oluştuğu su kütlesinde zamanla adalar (Bahariye Adaları-Haliç Adaları) kendini göstermiş, kayıkların bile geçemeyeceği sığlıkların oluşmasına sebebiyet vermiştir. Dubalı Haliç köprüleri kadar, kıyıya dik yanaşan teknelerin karinaları da, dubalı köprülerin yarattığı sorununun birebir benzerini yaratmaktadır. Suyun çıkışının engellendiği Haliç te, ekosistemin kendi kendini onarabileceği bir süreçten bahsetmek ilk aşamada zor gözükmektedir. Haliç köprülerinde stratejik hedef olarak kazıklı konstrüksiyonun önceliği dikkate alınmalı, bununla beraber İstanbul Silüetini bozacak temalardan uzak tutulmalıdır. Son derece mütevazı yapılaşmaların mekanı olan Haliç in, çevrelerindeki tepeleri mühürleyen mabetlerle yarışacak ve silueti bozacak köprünün imalatı düşünülmemelidir. Köprünün ayaklı olmasının ekosistem için yararlı olacağı söylense de, ayakların su hareketlerinde türbülansa sebebiyet vereceği de hesaplanmalıdır. Haliç alanında imal edilecek köprülerin, mesleklerarası eşgüdüm mekanizmasıyla projelendirilmesi ve Dünya Mirasına sunulması gerekmektedir. Köprülerle alakalı bir diğer sorun ise Küçükçekmece Gölü için yaşanmaktadır. Dalyan özelliğini gösteren Küçükçekmece Gölü nün ön cephesini kapatan dolgu zemini, gölün denizle bağlantısını sınırlandırmıştır ve su transferi; çok dar olan güneydoğusundaki dar kanaldan gerçekleşmektedir. Gölün bağlantısı kesildikten sonra kirlenme süreci hızlanmış ve hiçbir canlı türünün yaşayamayacağı anoksik koşullara kavuşmuştur. Aynı şekilde kentleşmenin baskısının arttığı Büyükçekmece gölü de aynı riskler ile karşı karşıyadır. Büyükçekmece gölü her ne kadar derelerin döküldüğü bir koy olarak düşünülse de (haliçler ile benzerlik), büyük bir körfez yapısına daha çok yakındır. Büyükçekmece Gölü-Küçükçekmece Gölü ve kuzeydeki Duru Göl, İstanbul un Haliç alanından sonraki 2.büyük hidrolik sistemidir. Büyükçekmece Gölü nü, Küçükçekmece Gölü ndeki gibi güçlü tatlı su kaynakları beslememektedir. Bu bağlamda su kütlesinin, kendi kendini revize edebileceği süreç oldukça uzundur. Kentsel atık yükünün, göl toplanma havzasından uzak tutulması ve doğa koruma-geliştirme planlarıyla su kütlesinin veriminin arttırılması dahilinde Büyükçekmece Gölü nde Marmara Denizi ile bağlantısı zorunlu değildir. Büyükçekmece Gölü nün Marmara Denizi ile birleştirilmesi; hidrolojik dinamiğin artmasına neden olacağından, ekolojik parametrelerin yükselebilmesi amacıyla ve kent yükünün sorun yaratan hususlarından ekosistemin zarar görmemesi adına düşünülmesi gereken detaylar içermektedir. Ulaşım alt yapı problemlerinde ekosisteme yararlılık ilkesi İstanbul un ulaşım yollarının başka bir problemi ise kentsel alt yapı sistemlerinin yetersizliğidir. Yollarda drenaj hattı bulunmamakta, kanalizasyon kentin yükünü taşıyamamakta ve detaylarında teknik sorunlar bulunmaktadır. Kent ulaşımının alt yapı yetersizliği, ortalama her beş yılda bir kendini göstermekte, alt yapı çalışmaları güncellenmektedir. Yeniden kazılarak yeniden imalat yapılan kent içi yollarda, maliyet her defasında hem artmakta hem de gereksiz bir sarfiyata sebep olmaktadır. Bu bağlamda kalıcı üst yapı inşaatlarının yapılmasında kentsel alt yapıyı güçlendirmek ve

15 modern zamanın küresel sorunlarına değinmek oldukça önemlidir. Modern zamanın sorunlarından küresel ısınmayla artan yağış yükünden yararlanmanın önceliği, tarih boyunca susuzluk sorunu yaşamış bir kentte pek ala düşünülmesi gereken durumlardan biridir. Kentin alt yapı sistemlerinin, kentin ileriki yıllarda gelebileceği maksimum seviyeleri karşılayabilir nitelikte olmalıdır. Alt yapı sistemlerinin mühendisliğinde, optimum düzeylerin aranması, gelecek planlar açısından risk oluşturacağından mühendisliğin bu projelerde maksimum risk düzeylerini dikkate alması zaruridir. Kentsel alt yapının gelişiminde temel hedefte ilk olarak ekosisteme zararlı kentsel yükün, ekosistem alanlarına nüfuz etmeden yalıtılmış şekilde toplanması, yararlı içeriğinin (su ve mineraller) ekosisteme geri kazandırılması, proses ürünlerinin ise ekosisteme "yararlı" potansiyeller taşıması düşünülmelidir. Yüzeysel suyun ise toplanarak kısmi kullanımı ve uygun alanlara deşarjı (kentsel alanlarda park sulama gibi) planlanmalıdır. Yol alt yapısının bir diğer önemli hususu ise planlamayı ilgilendiren kısımlarıdır. Kentin park alanı ihtiyacı, ulaşım aksları ve alternatifleri, ulaşım koordinasyon şartları ve erişilebilirliği son derece önemli hususlardır. İstanbul un ulaşım sistemlerinde en önemli problemin başında toplu ulaşım ve park alanı gelmektedir. Sosyal deneylerin yetersiz olduğu ve yerel yönetimlerin anlık kararlarıyla ortaya çıkan projelerin isabetli olması tartışılmalıdır. Ulaşım entegrasyonlarında ve insani standartlarda erişilebilirlik ile transfer kolaylığı, tüm detaylarıyla projelendirilmelidir. Son dönemde gerçekleştirilen erişilebilirlik detayları yetersiz kalmış, göstermelik uygulamalar olarak kent alanında sahnelenmeye başlanmıştır. Yol içi ve tretuar olarak, İstanbul ulaşım akslarında "kent rehberi" oluşturulması zorunluluğu, hem ilçe düzeyinde hem de il düzeyinde yerel yönetimlere uygulatılması gerekmektedir. Yol kenarı parklanmalardan ötürü İstanbul sokakları, yangın ve sel baskını gibi müdahale gerektiren durumlarda, içinden çıkılamaz bir soruna sebebiyet vermektedir. Kent rehberi kapsamında tartışılacak konuların içinde; İstanbul sokaklarının tarihsel-kültürel karakterini bozmayacak sistemler geliştirilmelidir. İlçe belediyelerin, son dönemlerde geliştirdikleri kent rehberleri, standartları açısından sadece "malzeme detayları" üzerine yoğunlaşmakta, insani ölçeğin ve erişilebilirliğin çalışmalarını içermemektedir. Yapılan çalışmaların sahasında uygulanması ise yeterli düzeyde olmamakta, halkın taleplerine göre siyasi yaklaşımlar geliştirilmektedir. Kişisel kararların ötesinde ulaşım planlama ve analiz çalışmaları, toplumsal ölçekte olmalı ve tek bir noktada yapılacak çalışmanın, kentin her noktası için benzer özelliklere sahip olması düşünülmelidir. İstanbul için enerji kaynakları İstanbul da yeşil enerjiden yararlanma, sadece gündemde olarak kalmış ve çalışmalar yeterli düzeyde tutulmamıştır. Tarihi Yarımada da ve yer yer Beyoğlu nda sobalı ısıtma halen varlığını sürdürmekte ve bazı zamanlar, ekonomik durumun yetersizliğinde kullanıcılar sobalı ısıtmaya geri dönmektedirler. Kentin bir başka enerji kaynağı ise doğalgazdır. Doğalgazın kente ulaşması, boru nakil hatlarıyla gerçekleşmektedir. Doğalgaz üretimi, kentin güncel yükü kadarını karşılayabilmekte ve talep edildiği takdirde hat çekilmektedir. Kentin kömürden enerji sağlaması Silahtarağa Santrali nden

16 günümüze kadar ulaşmaktadır. Kentte kullanılan bir diğer önemli enerji kaynağı ise petroldür. Son zamanlarda elektrikli araçlar için hamleler geliştirilse de, Dünya nın birçok gelişmiş ülkesine oranla oldukça geride olduğumuz açıktır. Kentin enerjisini elde edebileceği birçok alternatif mevcutken, diğer kentlere bağımlı şekilde varlığını sürdürmektedir. Enerji alternatiflerinin sayısının azlığı dikkate alındığında, sistemin çökmesi durumunda sorunların oluşacağı kaçınılamaz gerçektir. Kentin rüzgar enerjisi potansiyeli ve sahaları, dalga enerjisi ve sahaları, teknolojik imkanların sağladığı yeni nesil enerji sistemleri, kent içi ulaşımda yeşil enerjinin teşviki ve buna benzer birçok enerji kaynağı, kentin gereksiniminin maksimumu analiz edilerek projelendirilmesi gerekmektedir. İstanbul ve İnsanı İstanbul da yaşayan insanların tercihleri, yaşam şekilleri ve kültürleri, yaşadıkları şehrin özellikleriyle biçimlenmiştir. Kültürel erozyona ve gelişen Dünya nın isteklerine rağmen kimliğini koruyan özellikler halen bulunmaktadır. Ulaşım modelinden örneklendiğinde; deniz yolunun kullanılması durumu İstanbul da yaşayan halk için kültürel tarihin izleri olarak devam ettiği düşünülmektedir. Zorunluluk veya ulaşım kolaylılığından öte, karasal ulaşımın %90 dan daha fazla tercih edildiği ve bu yönde gelişimlerin devam ettiği bir şehirde deniz yolunun varlığını sürdürübilmesi, yoğun Boğaz trafiğine rağmen devam ettirebilmesi, tarihten gelen bir iz olarak değerlendirilmelidir. Haliç Dersaadet Vapurları, böyle bir gelişime dayanamayarak, Alibeyköy-Eyüp otobüslerinin gelişimi altında varlığını sürdürememiş ve kapatılmıştır. Son dönemlerde gündeme gelen Marmaray Banliyö geçişi ve Avrasya Tüneli gibi projeler ile deniz yolunun erozyona uğrayacağı ve tamamıyla şehri seyir amaçlı kullanılacağı düşünülmektedir yıllarının yaz aylarında yaşanılan köprü onarımlarından kaynaklı ulaşım sorunlarında, deniz ulaşımı can simidi görevini üstlenmiş ve geçmiş potansiyelini önemli ölçüde arttırmıştır. Şehrin ulaşımı ile alakalı bilgiye ek olarak şehrin insanının aktarımı; insan canlısını biyoçeşitlilik konusu içine çekmede ve tüm kültürel-tarihsel gelişimiyle beraber değerlendirmede önemli yer arz etmektedir. Tarihi Yarımada ve Galata, tarihten günümüze evrimleşen yaşam şartlarına rağmen kültürel devamlılığı göstermesi açısından son derece önemli kentsel alanlardır. Tarihi Yarımada, tepelerini mühürleyen mabetler ve çevresinde radyo-konsantrik gelişimi ile mahalli birimlerin bir araya gelmesinden oluşmuştur. Mühür özelliği taşıyan bu eserler ile mahallenin özelliği arasında çok yakın olmasa da bir ilişki bulunmaktadır. Surp Kevok Kilisesi (7.tepe), Mihrimah Camii (6.tepe), Yavuz Sultan Selim Camii (5.tepe), Fatih Camii (4.tepe), Süleymaniye Camii (3.tepe), Beyazıt Camii (2.tepe) ve Ayasofya Camii (1.tepe) birer mahali birimin merkezi odağını oluşturmaktaydılar. Sayılan her yapı ve çevresinin tarihinden günümüze belirli yaşayış karakterleri bulunmaktadır. Örneğin Samatya halkı balıkçılık ile geçimini sağlarken, Esnaf Lonca halkı geçimini mobilyacılık ve müzik aletleri gibi el sanatları üzerine yoğunlaştırmıştır. Beyazıt esnafı ise depolama, tekstil, dericilik ve kuyumculuk gibi çok çeşitlilik gösteren yapıdadır. Tarihi surlar içinde kalan ve Galata yı kapsayan bu alanlar gibi İstanbul un çeşitli

17 bölgelerine dağılmış kültürel farklılıklarda bulunmaktadır. Artan iletişim ve ulaşım ile farklılıklar azalmış, şehrin kültürel yapısı büyük değişimlere uğramıştır. Sadece mahalle olarak varlıklarını sürdüren halklar, gelecek nesillere kültürlerini taşıyabilmiş, mesire alanlarında ve köylerde oluşan topluluklar kültürel dejenerasyon ile hemen hemen yok olmuşlardır. Geliştirilen projelerde hedefler; şehrin yükünü hafifletebilmek, depreme hazırlayabilmek, teknolojiye ayak uydurmak ve standartlarını yükseltmek olarak düşünüldüğü kadar insan ölçekli ve insana dair gelişimleri de içinde barındırması son derece önemlidir ve kültürel mirasın devamlılığı açısından zorunludur. İstanbul Rehabilitasyonu 1911 tarihli L.Corbusier in doğu gezisi, İstanbulu da kapsayan geniş ölçekli analizleri içermekteydi. İstanbul değerlendirmelerinde; yapıların yeşille kucaklaştığını, kentin doğayla barışık olduğunu, morfolojik yapısının ve özellikle kubbeli yapılarının bu bütünleşmeyi gerçekleştirdiğine değinmiştir. İstanbul, çoğu kez yaşadığı doğal afetler ve yangınlar ile tahrip olmuştur ama ekonomik gücü dolayısıyla üstesinden gelebilmiş, kentin zarar gören parçalarını yenileyebilmiştir. Ekonomik zorluklar yaşandıkça ve Osmanlı İmparatorluğu gücünü kaybettikçe yenilenebilme ve gelişme avantajları ortadan kalkmaya başlamış, insanlar ahşap yapılara göre daha kolay uygulanabilen ve yangına-depreme dayanıklı betonarme yapıları tercih etmeye başlamıştır. Betonarme binaların bir diğer özelliği ise aynı metrekare alan üzerinde daha fazla insanın yaşabilmesini sağlaması ve böylelikle ekonomik avantajlar yaratmasıydı. Tarihi Yarımada, değişimi en hızlı yaşayan kent parçası olmuş, sivil mimarlık örneklerinin büyük bir kısmını yitirmiştir. Şehircilik anlayışında ise devlet birikimlerini geleceğe aktaramamış, başka şehirlerin doğrularını veya işleyen sistemlerini İstanbul a uygun olacağı kararlarına varmıştır. İstanbul un şehircilik karakteri, Avrupa- Asya kültürlerinin arasında kendine has ve L.Corbusier in tanımladığı gibi yeşil dokuyla barışık özgün sistemlere sahiptir. Mabetlerin çevresinde doğudaki mahalle kavramı ve komşuluk ilişkileri nedeniyle radio-konsantrik gelişen şehir parçaları, batısal planlama karakterleriyle birbirine entegre edilmeye çalışılmıştır. Şehrin planında görülen bu karmaşık sistem harici, küçük ölçeklerde de batı-doğu entegrasyonları kendini her daim göstermiştir. Şehrin sembolü Sultanahmed ve Ayasofya gibi iki mabet, farklı kültürlerin entegrasyonlarını gösteren en önemli yapılardır. Son yıllarda İstanbul için tartışılan proje ve uygulamalarda; kültürel mirasınsilüetin yok olmaya başladığı, kıyısal gelişimini tamamlamış şehrin nüfusu arttıkça kuzey ormanlarına doğru gelişerek doğayı tahribata neden olduğu, şehrin denizle olan insansı bağın karayolları ile kesildiği ve denizlerin kirletildiği konularına oldukça fazla değinilmiştir. Tartışmaların temelinde; proje ve uygulamalarda çok kısıtlı bir "projecilik" anlayışının yattığı, öngörülen projenin çevresi ile kurduğu bağlamın eksikliği, içinde bulunduğu ortama yapacağı katkının belirsizliği gibi konular yer almaktadır. Kenti geliştiren ve önemli mekansal müdahalelerde bulunan "kentsel projeler" olgusu ile kentin sosyal, ekonomik ve çevresel boyutları ile ele alındığı stratejik bir mekansal planlama arasında olması gereken ilişkilerin azlığı ve hatta yokluğu, bu

18 tartışmaları daha da arttırtmaktadır. "Yer" bağlamından kopuk, çevresi ile ilişkileri kurulmamış, bir stratejik vizyon ve planlama kararları çerçevesinde geliştirilmemiş mekansal düzenlemeler, özellikle korunması gerekli doğal, tarihi, arkeolojik alanlarda geri dönülmez başka sorunlara da yol açabilmektedir. Güncel tartışılan projelerden bazıları şunlar olarak belirtilmektedir: Faaliyete Girmek Üzere Olan veya Tartışılan Kentsel Ölçekli Projeler: 3.Köprü Projesi: İstanbul un kuzey ormanlarının içinden geçen ve Asya- Avrupa yı birbirine bağlayan yeni bir köprü. Garipçe-Poyrazköy arası kurulacak köprünün transit geçişler amacıyla kullanılacağı belirtilmiştir. Melen Çayı ndan Transfer Projesi: Melen Çayı ndan İstanbul a içme suyu taşımayı amaçlayan yeni bir sistem. İstanbul un su sorunu için çözüm amacıyla geliştirilmiştir. Kanal İstanbul Projesi: Boğaziçi gemi trafiğini sonlandıracağı söylenen ve yeni kent alanlarının oluşmasını sağlayarak kentsel dönüşüme hizmet verebilecek yeni bir sistem. Su kütleleri ve ekolojiye etkisi ile ilgili analiz, proje kapsamında değerlendirilmemiştir. Haliç e Boğaz Sularını Taşıma Projesi: Büyükdere kanalı açılarak Boğaz ın suları Kağıthane Deresi ne bağlanacak ve Haliç in su kütlesinin temizlenmesini kapsayan yeni bir sistem. Tuzlu suyun karasal vejetasyonun içine nüfuz etmesinin yaratacağı problemler değerlendirilmemiştir ve ekolojik kimlik ile alakalı değerlendirmelerde bulunulmamıştır. Ulaşım sirkülasyon projelerinden geliştirilenler ve uygulanmış olanlar: Ulaşım Açısından Geliştirilen Projeler: Marmaray Banliyö Projesi: Anadolu ve Avrupa Yakası ndaki banliyö hatlarını birbirine bağlayan yeni demiryolu hattı projesi. Boğaziçi nden geçişi Salacak- Sirkeci yönünden gerçekleşecektir ve demiryolu hattında hızlı tren de işleyecektir. Avrasya Tüneli: Marmaray Projesi kapsamında indirilen tünellerin yanına (güneyine) indirilecek karayolu tünelleridir. İki katlı yapının katları farklı yönlerde, tek yön olarak işleyecektir. Tünel çıkışları 4 er şeritli yollar olarak planlanmıştır ve kentin trafiğini rahatlatmada çok büyük öneme sahip olduğu belirtilmiştir. Üsküdar-Ümraniye Metrosu: Haziran 2012 de temeli atılan ve Anadolu Yakası nın trafik sorunlarını azaltacak ve toplu ulaşıma hizmet verebilecek yeni metro hattıdır. Şişhane-Yenikapı Metrosu: Haliç e kurulacak ayaklı köprü ile geçişinin yapılacağı ve Ana Transfer Noktası Yenikapı İstasyonu na bağlanan sistem

19 ile Avrupa Yakası içinde ki en aktif otobanların trafik yükünün azaltılması ve toplu ulaşımın arttırılması hedeflenmektedir. Mevcut Raylı Sistemler: Havaalanı-Aksaray Hafif Metrosu, Hacıosman-Şişhane Metrosu, Habibler- Topkapı Hafif Metrosu, Bağcılar-Kabataş Tramvayı, Kadıköy-Moda Tramvayı, Taksim-Kabataş Funiküler, Maçka-Taşkışla ve Eyüp-Pierre Loti Teleferikleri. Raylı Sistemler ile Entegre Lastik Tekerlekli Ulaşım Ağları: İ.E.T.T. Otobüs Hatları, Avcılar-Söğütlüçeşme Metrobüs Hattı, Dolmuşlar, Kıyı Alanı Bisiklet Hatları (Avrupa ve Anadolu Yakası Kıyısı), Taksiler Denizyolu Ulaşım Ağları: Sirkeci-Harem Arabalı Vapur, İstinye-Emirgan-Çengelköy-Arnavutköy-Bebek- Kandilli-Küçüksu-Anadolu Hisarı-Anadolu Kavağı-Kanlıca İskeleleri, Eminönü-Karaköy-Kadıköy-Üsküdar Vapurları, Beykoz-Bostancı-Adalar- Maltepe-Kartal-Pendik-Avcılar-Bakırköy-Kabataş-Beşiktaş-İstinye-Sarıyer Deniz Otobüsü İskeleleri İstanbul Kara-Deniz Ulaşımları, paftasında ayrıntılı olarak gösterilmiştir. Yeni getirilecek sistemler ve mevcut sistemler ile İstanbul Ulaşım Ağı başarılı mühendislik çalışmalarını barındırmaktadır. Çalışmaların belli başlı sorunları ve geliştirmeye dönük hususları bulunmaktadır. İstanbul Ulaşım Ağı, kentsel dokuyla uyumlu yönleri kadar, tartışılması gereken mimari detayları da barındırmaktadır. Kentsel dönüşüm konularında ise hem yerel yönetimler bazında hem de ülke çapında bir hareketlenme gözlemlenmektedir. Kentsel dönüşümde hedefin; depreme dayanıklı binaların inşa edilmesi olarak gösterilirken, yeşil alanların oluşturulmasında da alandan tasarruf ve akıllı kent sistemleri (site tarzı yapılaşma) gündeme oturmuştur. Globalleşen Dünya da, farklı lokalizasyonlarda başarı sağlamış mühendislik hizmetlerinin, İstanbul gibi bir şehirde de başarılı olacağının düşünülmesi doğru olmayacaktır. İstanbul un kent dokusu ve insanı, özgün şehirleşme modeli ve mahali komşuluk ilişkisiyle, gündemdeki projelerin ve kentsel dönüşümün tamamen uzağında bir karaktere sahiptir. Binaların uygun teknolojiyle donatılması ve standartlarının yükseltilmesi zaruriyetken, kültürel doku ve mahali sistemin temel birimi olan "yuvanın" değiştirilmemesi de düşünülmelidir. Dünya nın şehirlerinden farklı olarak İstanbul; evleri ve kentiyle daha insani ölçülere sahip ve insanın doğası kent ile ekosistemin kaynaştığı ender özellikler bütünüdür. Bu bağlamda, bir bölgede gerçekleştirilecek renovasyon, rekonstrüksiyon veya restorasyon çalışmalarının bütününde "insan ve komşuları" konusunun gözlerden kaçmaması ve insani ölçeğin sınırlarının zorlanmaması gerekmektedir. Yarışma konusunun İstanbul un geleceği olması, birçok tartışma konusunu da beraberinde getirmektedir. Fakat biyoloji ve ekosistemin korunmasının

20 sınırları olarak sadece belli bir kapsam, sunum anlamında ele alınmıştır. Sunum kapsamında üst başlık olarak İstanbul Ekosistemi ve sistemler bütünü, alt başlık olarak da insanının ve doğasının özgünlüğüyle "biyoçeşitlilik" ilkeleri dikkate alınmıştır. İstanbul İnsanı ve Canlısı ile insanınn yuvası-yuvaların oluşturduğu kent dokuları ve canlı doğası; sadece "kısmi" olarak dikkate alınmıştır. Bu bağlamda İstanbul Ekosistemi 6 ana bölgeye ayrılmıştır: Büyükçekmece Koridoru, Küçükçekmece Koridoru, Haliç Koridoru, Boğaz Koridoru, Riva Koridoru ve Marmara Kıyıları Alanı. Bu ekosistemlerin oluşturdukları doğal ortamlar, canlılık faaliyeti ve çeşitliliği üzerinde de oldukça etkin bir rol oynamaktadır. İstanbul İnsanı bazındaki değerlendirme ise mahalle ölçeğinde olduğundan, geniş ölçekte tanımlamanın sunum aşaması için yeterli olacağı düşünülmüştür. Mahali ölçekte insan ve doğasının tanımlaması, planlamanın detayları ve korumayenileme projelerinin konsepti açısından oldukça önemlidir. Analizler ve değerlendirmeler ışığında, İstanbul un geleceğine ışık tutabilecek belli başlı projeler ve planlama kararları paftalarda sunulmuştur. Tasarı proje ve planlama kararlarında amaçlanan; ekosistem parametrelerini yükseltecek bir doğaya entegrasyon sürecinin hedeflenmesidir. İstanbul, doğasıyla barışık olması veya ona etkisiz eleman olarak yakınlık kurması şeklinde planlanması gereken bir şehir değildir. İstanbul; doğasıyla iç içe ve ondan yararlanan, parametrelerine etkisiz kalmadan sürekli yükselten ve canlılar için cazibe ortamına dönüşen bir kimliğe bürünmelidir. İstanbul Biyosistem Mühendisliği kapsamında ele alınan bu üst başlıklarla oluşturulmuş planlama, koruma ve yenileme kararları; tasarımlanarak ifade edilmiş ve gelecek vizyona ışık tutabilecek detayları içermektedir. Sunum çalışmaları, raporda belirtilen analizlerin ışığında ortaya çıkmış olmasına rağmen her türlü mesleklerarası eşgüdümlü değerlendirmeye tabii olmalı, detaylarıyla araştırılmalı, kendini bahse geçmeyen konularda da geliştirerek ilerleyebilmelidir. Doğa, ilerleyen süreçle kendini değiştirmekte ve yenileyebilmekteyken şehrin ondan ayrı tutularak "güncel" durumundan hareketle oluşturulmuş fikirlerden ilerlemesi asla hedeflenmemelidir. Bu bağlamda İstanbul Biyosistem Mühendisliği çalışması üst ölçekte bağlayıcı fakat alt ölçekte kendini yenileyebilen ve gelişimlere ayak uydurabilen bir dinamiğe sahiptir. İstanbul Biyosistem Mühendisliği nde Örnek Detay Proje Ekosistem Rehabilitasyonu ve Restorasyonu Kapsamında Haliç Koridoru: Haliç ekosistem koridoru Kuzey Ormanlarının Alibeyköy ve Kağırhane Dereleri toplanma havzası kısmı ile Haliç Koyu ve Koya bakan plato satıhları şeklinde ele alınmalıdır. Kuzey Ormanları, sistemin birincil üreticisi konumundadır ve tatlı su kütlesinin çıkış noktasıdır. Boğaziçi Alanı Sarayburnu ise sistemin deşarj noktasıdır ve tuzlu su ile buluşma bu alanda gerçekleşmektedir. Haliç, birbirinden farklı su kütlesi ve ekosistemlerin bir araya geldiği "kesişim" bölgesidir. Ekosistem tanımlamasında, ekosistemler arası kesişim bölgesi "ekoton" olarak tanımlanmaktadır. İçinde barındırdığı canlı türleri ise "lisier" özellik gösteren ve evrimleşme sürecinde en güçlü konuma erişmiş (bir çok ekosistemin kesişim noktası olmasından dolayı

3.10. ÇEVRESEL SORUNLAR VE RİSK ALGISI

3.10. ÇEVRESEL SORUNLAR VE RİSK ALGISI 3.10. ÇEVRESEL SORUNLAR VE RİSK ALGISI 3.10.1. İstanbul da Çevresel Konular 3.10.1.1. Hava Kalitesi İstanbul un nüfusunun hızlı artışı ve kalitesiz yakıt kullanımı nedeniyle 1985 li yıllardan itibaren

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

TEMA Vakfı, İstanbul Projeleri Raporu nu Açıkladı

TEMA Vakfı, İstanbul Projeleri Raporu nu Açıkladı TEMA Vakfı, İstanbul Projeleri Raporu nu Açıkladı İstanbul un geleceğini etkileyecek üç proje olan 3. Köprü, 3. Havalimanı ve Kanal İstanbul un hayata geçirilmesi halinde meydana gelebilecek etkiler TEMA

Detaylı

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Su, tüm canlılar için bir ihtiyaçtır. Su Kaynaklarının

Detaylı

TEBLĐĞ Çevre ve Orman Bakanlığından: KENTSEL ATIKSU ARITIMI YÖNETMELĐĞĐ HASSAS VE AZ HASSAS SU ALANLARI TEBLĐĞĐ ĐKĐNCĐ BÖLÜM

TEBLĐĞ Çevre ve Orman Bakanlığından: KENTSEL ATIKSU ARITIMI YÖNETMELĐĞĐ HASSAS VE AZ HASSAS SU ALANLARI TEBLĐĞĐ ĐKĐNCĐ BÖLÜM 27 Haziran 2009 CUMARTESĐ Resmî Gazete Sayı : 27271 TEBLĐĞ Çevre ve Orman Bakanlığından: KENTSEL ATIKSU ARITIMI YÖNETMELĐĞĐ HASSAS VE AZ HASSAS SU ALANLARI TEBLĐĞĐ BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak

Detaylı

TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa

TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa TÜRKİYE SULAKALANLAR KONGRESİ SONUÇ BİLDİRGESİ 22-23 Mayıs 2009 Eskikaraağaç Bursa Ülkemizde sulakalanların tarihi, bataklıkların kurutulmasının ve tarım alanı olarak düzenlenmesinin tarihiyle birlikte

Detaylı

İSTANBUL UN ÇEVRE SORUNLARI

İSTANBUL UN ÇEVRE SORUNLARI TMMOB ÇEVRE MÜHENDİSLERİ ODASI İSTANBUL ŞUBESİ İSTANBUL UN ÇEVRE SORUNLARI 05.06.2014 MEGA PROJELER VE SU HAVZALARINA ETKİSİ 3. HAVALİMANI PROJESİ KANAL İSTANBUL SU HAVZALARININ DURUMU VE KURAKLIK TEHLİKESİ

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ

DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Mahmut KAYHAN Meteoroloji Mühendisi mkayhan@meteoroloji.gov.tr DENİZLERDE BÖLGESEL SU ÇEKİLMESİNİN METEOROLOJİK ANALİZİ Türkiye'de özellikle ilkbahar ve sonbaharda Marmara bölgesinde deniz sularının çekilmesi

Detaylı

BOLU KENT VİZYONU HEDEF 2023

BOLU KENT VİZYONU HEDEF 2023 BOLU KENT VİZYONU HEDEF 2023 VİZYONUMUZU OLUŞTURDUK BOLU ÜNİVERSİTE, TURİZM,SPOR VE SAĞLIK KENTİ OLACAK BOLU nun GELECEĞİNİ PLANLADIK Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA) ile Bolu Belediyesi arasında imzalanan

Detaylı

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013

GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 GÜNEY EGE BÖLGE PLANI 2010-2013 SUNUM AKIŞI Bölge Planı Hazırlık Süreci Paydaş Analizi Atölye Çalışmalarının Gerçekleştirilmesi Mevcut Durum Analizi Yerleşim Yapısı ve Yerleşmeler Arası İlişki Analizi

Detaylı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇEVRECİ ŞEHİRLERE DOĞRU Kadir DEMİRBOLAT İklim Değişikliği Dairesi Başkanı 7 Temmuz 2012, Gaziantep Çevreci Şehircilik; Yaşam kalitesi yüksek, Çevreye duyarlı, Tarihi ve kültürel

Detaylı

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR Osman İYİMAYA Genel Müdür Enerji hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak başta sanayi, teknoloji,

Detaylı

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail.

Ö:1/5000 25/02/2015. Küçüksu Mah.Tekçam Cad.Söğütlü İş Mrk.No:4/7 ALTINOLUK TEL:0 533 641 14 59 MAİL:altinoluk_planlama@hotmail. ÇANAKKALE İli, AYVACIK İLÇESİ, KÜÇÜKKUYU BELDESİ,TEPE MAHALLESİ MEVKİİ I17-D-23-A PAFTA, 210 ADA-16 PARSELE AİT REVİZYON+İLAVE NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU Ö:1/5000 25/02/2015 Küçüksu Mah.Tekçam

Detaylı

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ Sulama? Çevre? SULAMA VE ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ SULAMA: Bitkinin gereksinimi olan ancak doğal yağışlarla karşılanamayan suyun toprağa yapay yollarla verilmesidir ÇEVRE: En kısa tanımıyla

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı ARAZİ BOZULUMU LAND DEGRADATİON Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı LAND DEGRADATİON ( ARAZİ BOZULUMU) SOİL DEGRADATİON (TOPRAK BOZULUMU) DESERTİFİCATİON (ÇÖLLEŞME) Arazi Bozulumu Nedir - Su ve rüzgar

Detaylı

9.2.5. Riva Galatasaray Spor Kulübü Arazisi 16.04.2009 / 29.04.15538. Değerli meslektaşımız,

9.2.5. Riva Galatasaray Spor Kulübü Arazisi 16.04.2009 / 29.04.15538. Değerli meslektaşımız, 9.2.5. Riva Galatasaray Spor Kulübü Arazisi 16.04.2009 / 29.04.15538 Değerli meslektaşımız, İstanbul İli, Beykoz İlçesi, Riva (Çayağzı) Köyü, Beylik Mandıra Mevkii 1-5 pafta 2942 parsel sayılı tapuda tarla

Detaylı

Ekosistem ve Özellikleri

Ekosistem ve Özellikleri Ekosistem ve Özellikleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Ekosistem Belirli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim halindeki canlılar (biyotik faktörler) ve cansız

Detaylı

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU

128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ AÇIKLAMA RAPORU AKÇAKALE KÖYÜ (MERKEZ/GÜMÜŞHANE) 128 ADA 27 VE 32 PARSEL NUMARALI TAŞINMAZLARA YÖNELİK 1/5000 ÖLÇEKLİ NAZIM İMAR PLANI AÇIKLAMA RAPORU 2016 AKÇAKALE KÖYÜ-MERKEZ/GÜMÜŞHANE 128 ADA 27 VE 32 NUMARALI PARSELLERE

Detaylı

TEMA Vakfı, İstanbul Projeleri Raporu nu Açıkladı

TEMA Vakfı, İstanbul Projeleri Raporu nu Açıkladı TEMA Vakfı, İstanbul Projeleri Raporu nu Açıkladı İstanbul un geleceğini etkileyecek üç proje olan 3. Köprü, 3. Havalimanı ve Kanal İstanbul un hayata geçirilmesi halinde meydana gelebilecek etkiler TEMA

Detaylı

ATIKSU YÖNETİMİ ve SU TEMİNİ PROJEKSİYONLARI Aralık 2015. Dr. Dursun Atilla ALTAY Genel Müdür

ATIKSU YÖNETİMİ ve SU TEMİNİ PROJEKSİYONLARI Aralık 2015. Dr. Dursun Atilla ALTAY Genel Müdür ATIKSU YÖNETİMİ ve SU TEMİNİ PROJEKSİYONLARI Aralık 2015 Dr. Dursun Atilla ALTAY Genel Müdür Marmara Havzası ve Atıksu Yönetimi 1950'li yıllar Caddebostan Plajı 1980'li yıllar Ülkemizin en kalabalık şehri

Detaylı

DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN

DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN DOĞU KARADENĠZ BÖLGESĠNDE HEYELAN Heyelan ya da toprak kayması, zemini kaya veya yapay dolgu malzemesinden oluşan bir yamacın yerçekimi, eğim, su ve benzeri diğer kuvvetlerin etkisiyle aşağı ve dışa doğru

Detaylı

Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu

Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu Ormanların yağışlardan yararlanmayı artırma, su ekonomisini düzenleme ve sürekliliğini sağlama, su taşkınlarını önleme, dere, nehir, bent, baraj, su kanalı ve benzeri

Detaylı

Bir Plansızlık Örneği: Deniz Kenti İstanbul da Denizin Ulaşımdaki Payının İrdelenmesi

Bir Plansızlık Örneği: Deniz Kenti İstanbul da Denizin Ulaşımdaki Payının İrdelenmesi TMMOB Gemi Mühendisleri Odası Gemi Mühendisliği Haftası 2015 10 11 Aralık 2015 Bir Plansızlık Örneği: Deniz Kenti İstanbul da Denizin Ulaşımdaki Payının İrdelenmesi İsmail Şahin Yıldız Teknik Üniversitesi

Detaylı

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 ENDÜSTRİYEL YAPININ YENİLİKÇİ VE BİLGİ ODAKLI DÖNÜŞÜMÜNÜN BURSA ÖRNEĞİNDE İNCELENMESİ PROJE RAPORU İÇİNDEKİLER

Detaylı

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ Dr. Bülent SELEK, Daire Başkanı - DSİ Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı, ANKARA Yunus

Detaylı

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale (*)Türkeş, M. ve Koç, T. 2007. Kazdağı Yöresi ve dağlık alan (dağ sistemi) kavramları üzerine düşünceler. Troy Çanakkale 29:18-19. KAZ DAĞI YÖRESİ VE DAĞLIK ALAN (DAĞ SİSTEMİ) KAVRAMLARI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Detaylı

1. İklim Değişikliği Nedir?

1. İklim Değişikliği Nedir? 1. İklim Değişikliği Nedir? İklim, en basit ifadeyle, yeryüzünün herhangi bir yerinde uzun yıllar boyunca yaşanan ya da gözlenen tüm hava koşullarının ortalama durumu olarak tanımlanabilir. Yerküre mizin

Detaylı

10.17. Kayabaşı-TOKİ Konutları

10.17. Kayabaşı-TOKİ Konutları 10.17. Kayabaşı-TOKİ Konutları Kayabaşı bölgesi İstanbul un Avrupa yakasında, biyolojik çeşitlilik ve kentin yaşam destek sisteminin en önemli parçalarından biri olup kentin doğal ve ekolojik dengeleri

Detaylı

MUĞLA-BODRUM-MERKEZ ESKİÇEŞME MAHALLESİ-BARDAKÇI MEVKİİ 9 PAFTA 14 ADA 70 ve 90 PARSELLER KORUMA AMAÇLI İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU

MUĞLA-BODRUM-MERKEZ ESKİÇEŞME MAHALLESİ-BARDAKÇI MEVKİİ 9 PAFTA 14 ADA 70 ve 90 PARSELLER KORUMA AMAÇLI İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ PLAN AÇIKLAMA RAPORU İÇİNDEKİLER TABLOSU 1. PLANLAMA ALANININ TANIMI... 1 2. MEVCUT PLAN DURUMU... 2 3. PLANLAMA GEREKÇESİ-PLANLAMA KARARLARI... 5 4. EKLER... 9 i 1. PLANLAMA ALANININ TANIMI Plan değişikliği yapılan alan;

Detaylı

Dersin Kodu 1200.9133

Dersin Kodu 1200.9133 Çevre Bilimi Dersin Adı Çevre Bilimi Dersin Kodu 1200.9133 Dersin Türü Zorunlu Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi 3,00 Haftalık Ders Saati (Kuramsal) 3 Haftalık Uygulama Saati 0 Haftalık Laboratuar Saati

Detaylı

HAKKIMIZDA MİSYON VİZYON

HAKKIMIZDA MİSYON VİZYON HAKKIMIZDA 2001 yılından beri mesleki tecrübe, bilgi birikimi ve müşteri odaklı çözüm üretme anlayışı ile birçok büyük projeye imza atan Mert Group, Elektronik/Enerji/İnşaat sektörlerinde faaliyet göstermektedir.

Detaylı

Marmara Kıyıları Hassas Alan Yönetimi

Marmara Kıyıları Hassas Alan Yönetimi Marmara Kıyıları Hassas Alan Yönetimi Huri EYÜBOĞLU Şub. Müd. huri.eyuboglu@csb.gov.tr İSTANBUL SUNUM İÇERİĞİ SINHA PROJESİ Türkiye Kıyılarında Kentsel Atıksu Yönetimi: Sıcak Nokta ve Hassas Alanların

Detaylı

İçme Suyu kaynağı Olarak Sapanca Gölü nün Bütünleşik Yaklaşımlı Havza Yönetimi İle Korunması ve Güvenli Su Temini

İçme Suyu kaynağı Olarak Sapanca Gölü nün Bütünleşik Yaklaşımlı Havza Yönetimi İle Korunması ve Güvenli Su Temini İçme Suyu kaynağı Olarak Sapanca Gölü nün Bütünleşik Yaklaşımlı Havza Yönetimi İle Korunması ve Güvenli Su Temini Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü 29 Ekim 2015 Sunum içeriği I. Giriş II. Havza Korumada

Detaylı

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sosyoekonomik Etkiler Sağlık Etkileri 1. DOĞAL KAYNAKLAR ÜZERİNDEKİ

Detaylı

9.2.12. Beşiktaş Residence Tower 11.11.2008 / 28.10.14185. Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi

9.2.12. Beşiktaş Residence Tower 11.11.2008 / 28.10.14185. Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi 9.2.12. Beşiktaş Residence Tower 11.11.2008 / 28.10.14185 Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi Mesleki Denetimde Çevresel Etki Değerlendirmesi Çekince Raporu Projenin adı: Residence Tower Müellifi:

Detaylı

ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU

ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU KARAR 1. Çölleşme ve erozyonla etkin mücadele edilmeli, etkilenen alanların ıslahı ve sürdürülebilir yönetimi sağlanmalıdır. a) Çölleşme ve erozyon kontrolü çalışmaları

Detaylı

Esin Ö. ÇEVİK Prof. Dr. cevik@yildiz.edu.tr

Esin Ö. ÇEVİK Prof. Dr. cevik@yildiz.edu.tr İSTANBUL BOĞAZI NDA AKINTI İKLİMİ ÇALIŞMASI Yalçın, YÜKSEL Prof. Dr. yuksel@yildiz.edu.tr Berna AYAT bayat@yildiz.edu.tr M. Nuri ÖZTÜRK meozturk@yildiz.edu.tr Burak AYDOĞAN baydogan@yildiz.edu.tr Işıkhan

Detaylı

İSTANBUL UN YENİ SU KAYNAĞI SAKARYA NEHRİ VE SU ALMA YAPISI TEKNİK TESPİT GÖRÜŞÜ

İSTANBUL UN YENİ SU KAYNAĞI SAKARYA NEHRİ VE SU ALMA YAPISI TEKNİK TESPİT GÖRÜŞÜ TEKNİK TESPİT RAPORU 2014 İSTANBUL UN YENİ SU KAYNAĞI SAKARYA NEHRİ VE SU ALMA YAPISI TEKNİK TESPİT GÖRÜŞÜ [TMMOB ÇEVRE MÜHENDİSLERİ ODASI İSTANBUL ŞUBESİ] 30 AĞUSTOS 2014 TMMOB Çevre Mühendisleri Odası

Detaylı

HAKKIMIZDA Tütüncü Mehmet Efendi Cad. Günel Apt. No.4/8 Bağdat Cad. Göztepe Kavşağı 34730 Kadıköy, İstanbul www.mertgroup.com.

HAKKIMIZDA Tütüncü Mehmet Efendi Cad. Günel Apt. No.4/8 Bağdat Cad. Göztepe Kavşağı 34730 Kadıköy, İstanbul www.mertgroup.com. HAKKIMIZDA 2001 yılından beri mesleki tecrübe, bilgi birikimi ve müşteri odaklı çözüm üretme anlayışı ile birçok büyük projeye imza atan Mert Group, Elektronik/Enerji/İnşaat sektörlerinde faaliyet göstermektedir.

Detaylı

Levent SÜMER, PMP, Torunlar GYO Planlama Müdürü, UPYE Kurucu YK Üyesi

Levent SÜMER, PMP, Torunlar GYO Planlama Müdürü, UPYE Kurucu YK Üyesi PMI Türkiye Proje Yönetim Zirvesi Eylül 27-28, 2013 Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul Levent SÜMER, PMP, Torunlar GYO Planlama Müdürü, UPYE Kurucu YK Üyesi 1 Levent SÜMER (PMP) Torunlar GYO Planlama Müdürü

Detaylı

KADIKÖY BELEDİYESİ TAK-TASARIM ATÖLYESİ KADIKÖY. 3x3 STRATEJİK TASARIM PROGRAMI FENERYOLU MAHALLESİ

KADIKÖY BELEDİYESİ TAK-TASARIM ATÖLYESİ KADIKÖY. 3x3 STRATEJİK TASARIM PROGRAMI FENERYOLU MAHALLESİ KADIKÖY BELEDİYESİ TAK-TASARIM ATÖLYESİ KADIKÖY 3x3 STRATEJİK TASARIM PROGRAMI FENERYOLU MAHALLESİ E - 5 Y O L U PROJE ALANI KENT İÇİ KONUMU Feneryolu Mahallesi, Kadıköy ilçesinin merkezi konumunda olan,

Detaylı

Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri,

Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri, Büyükşehir Alanlarında Kırsal Arazisi Kullanımına Yönelik Plan Altlık Gereksinimleri, KIRSAL ARAZİ YÖNETİMİNDE ANALİTİK VERİLERİN ELDE EDİLMESİ VE SENTEZ PAFTALARININ ÜRETİLMESİ; Prof. Dr. Yusuf KURUCU

Detaylı

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları

Detaylı

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü. Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı. AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü. Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı. AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması 1 Uygulama Örnekleri 1.Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği 2.Tehlikeli Maddelerin

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Toprak Muhafaza ve Havza Islahı Dairesi Başkanı Havza? Hidrolojik olarak; Bir akarsu tarafından parçalanan, kendine

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı

Deprem, yerkabuğunun içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamı ve yeryüzünü

Deprem, yerkabuğunun içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamı ve yeryüzünü Deprem, yerkabuğunun içindeki kırılmalar nedeniyle ani olarak ortaya çıkan titreşimlerin dalgalar halinde yayılarak geçtikleri ortamı ve yeryüzünü sarsma olayıdır. Bir deprem planı hazırlamalıyız. Bu planda

Detaylı

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR

KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR KENTSEL SU YÖNETĠMĠNDE ÇAĞDAġ GÖRÜġLER VE YAKLAġIMLAR Dr. Canan KARAKAġ ULUSOY Jeoloji Yüksek Mühendisi 26-30 Ekim 2015 12.11.2015 Antalya Kentsel Su Yönetiminin Evreleri Kentsel Su Temini ve Güvenliği

Detaylı

Doğal Afetler ve Kent Planlama

Doğal Afetler ve Kent Planlama Doğal Afetler ve Kent Planlama Yer Bilimleri ilişkisi TMMOB Şehir Plancıları Odası GİRİŞ Tsunami Türkiye tektonik oluşumu, jeolojik yapısı, topografyası, meteorolojik özellikleri nedeniyle afet tehlike

Detaylı

DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT

DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI 4 ARALIK 2012 I. OTURUM OTURUM BAŞKANI: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT YÖNETİCİ ÖZETİ Düzce Valiliği ve Düzce Üniversitesi nin birlikte düzenlemiş olduğu

Detaylı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Ortadoğu'da su ve petrol (*) Dursun YILDIZ İnş Müh Su Politikaları Uzmanı Petrol zengini Ortadoğu'nun su gereksinmesini gidermek amacıyla üretilen projelerden

Detaylı

İlimizde özellikle 1993 yılında zaman zaman ciddi boyutlara ulaşan hava kirliliği nedeniyle bir dizi önlemler alınmıştır. Bu çalışmaların başında;

İlimizde özellikle 1993 yılında zaman zaman ciddi boyutlara ulaşan hava kirliliği nedeniyle bir dizi önlemler alınmıştır. Bu çalışmaların başında; İSTANBUL DA ÇEVRE KİRLİLİĞİ İstanbul da Çevre Kirliliği Su, Hava, Toprak ve Gürültü Kirliliği olarak 4 Bölümde ele alınmalıdır. İstanbul da Çevre Kirliliği konusunda İstanbul İl Çevre Müdürlüğü, Büyükşehir

Detaylı

2009 Planlanan CKVK_F_43.2.1 Atıkları kaynakta ayırma değerlendirme yönetimi etüd projesi CEK Müd. - 100.000 300.000 - -

2009 Planlanan CKVK_F_43.2.1 Atıkları kaynakta ayırma değerlendirme yönetimi etüd projesi CEK Müd. - 100.000 300.000 - - TOPLAM MALİ KAYNAK İHTİYACI 358.011.900 397.791.000 484.010.000 532.411.000 585.652.100 STRATEJİK AMAÇLAR İÇİN TOPLAM MALİ KAYNAK İHTİYACI 119.719.322 144.175.982 299.561.993 460.362.950 452.833.396 TOPLAM

Detaylı

Ormanların havza bazında bütünleşik yaklaşımla çok amaçlı planlanması

Ormanların havza bazında bütünleşik yaklaşımla çok amaçlı planlanması Ormanların havza bazında bütünleşik yaklaşımla çok amaçlı planlanması Prof. Dr. Emin Zeki BAŞKENT Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi, TRABZON Sunuş 1.Ormanların havza bazında ekosistem tabanlı

Detaylı

TMMOB PEYZAJ MİMARLARI ODASI ANTALYA KENT ANKETİ BASIN RAPORU 25 Mart 2009

TMMOB PEYZAJ MİMARLARI ODASI ANTALYA KENT ANKETİ BASIN RAPORU 25 Mart 2009 TMMOB PEYZAJ MİMARLARI ODASI ANTALYA KENT ANKETİ BASIN RAPORU 25 Mart 2009 Araştırma, Antalya Merkez İlçe sınırları içinde kalan alanda gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacı, Antalya Merkez İlçesi nde

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ

3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ 3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ Ormancılık faaliyetlerinin gerçekleşebilmesi için alt yapı tesisi olan orman yolları olmalıdır. Orman Yollarının Özelliği Orman yolu bir bilgisayar programı gibidir. Nasıl ki

Detaylı

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ Bayram HOPUR Entegre Projeler Uygulama Şube Müdürü Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü www.cem.gov.tr 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu- 29.04.2013 İstanbul ULUSAL

Detaylı

Sakarya ili kültür ve turizm bakımından önemli bir potansiyele ve çeşitliliğe sahiptir. İlde Taraklı Evleri gibi

Sakarya ili kültür ve turizm bakımından önemli bir potansiyele ve çeşitliliğe sahiptir. İlde Taraklı Evleri gibi TARİH Tarihi kaynaklar bize, Adapazarı yerleşim bölgesinde önceleri Bitinya'lıların, ardından Bizanslıların yaşadıklarını bildirmektedir. Öte yandan, ilim adamlarının yaptıkları araştırmalara göre; Sakarya

Detaylı

YAPILARDA HASAR SYON - RESTORASYON PROJE DÜZENLEME ESASLARI. Yapılarda Hasar Tespiti-I Ögr. Grv. Mustafa KAVAL AKÜ.Afyon MYO.Đnşaat Prog.

YAPILARDA HASAR SYON - RESTORASYON PROJE DÜZENLEME ESASLARI. Yapılarda Hasar Tespiti-I Ögr. Grv. Mustafa KAVAL AKÜ.Afyon MYO.Đnşaat Prog. YAPILARDA HASAR TESBĐTĐ-I 3. RÖLEVE RESTĐTÜSYON SYON - RESTORASYON PROJE DÜZENLEME ESASLARI RÖLEVE RESTĐTÜSYON SYON - RESTORASYON PROJE DÜZENLEME D ESASLARI: (Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıklarının Gruplandırılması,

Detaylı

TEKİRDAĞ- MALKARA. G-17-b-13-b PAFTA. Kültür Merkezi Alanı Oluşturulması ve Yeşil Alan Yer Değişikliği NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU

TEKİRDAĞ- MALKARA. G-17-b-13-b PAFTA. Kültür Merkezi Alanı Oluşturulması ve Yeşil Alan Yer Değişikliği NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU TEKİRDAĞ- MALKARA G-17-b-13-b PAFTA Kültür Merkezi Alanı Oluşturulması ve Yeşil Alan Yer Değişikliği NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU 1. PLANLAMA ALANININ GENEL TANIMI İlçemiz Yenimahalle,

Detaylı

Yol Derecelendirmesi: Trafik Karakteristiği: Yön

Yol Derecelendirmesi: Trafik Karakteristiği: Yön Şekil 9.6.9 Yol Derecelendirmesi: Trafik Karakteristiği: Yön Şekil 9.6.9 Yol Derecelendirmesi: Trafik Karakteristiği: Yön Kısım 9:Kentsel Hasargörebilirlik Hesaplaması 9-97 Türkiye Cumhuriyeti İstanbul

Detaylı

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-4 COĞRAFYA-2 TESTİ 18 HAZİRAN 2016 CUMARTESİ Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir

Detaylı

VI.2.6.1.1. Mansaptaki Baraj İnşaatları Bağlamında Aşağı Akışların İlgisi

VI.2.6.1.1. Mansaptaki Baraj İnşaatları Bağlamında Aşağı Akışların İlgisi Not: Aralık 2006 tarihli bu kısım Ağustos 2006 da yayımlanmış olan Kısım VI.2.6.1 in yerine geçmiştir. Bu bağlamda, Aralık 2006 da Ek P eklenmiştir. VI.2.6.1. İnşaat ve Su Tutulması Aşamasında Aşağı Akış

Detaylı

DEMO : Purchase from Yaşlı www.a-pdf.com Dostu Kent Amasya to remove the watermark

DEMO : Purchase from Yaşlı www.a-pdf.com Dostu Kent Amasya to remove the watermark DEMO : Purchase from Yaşlı www.a-pdf.com Dostu Kent Amasya to remove the watermark Şekil 4.7.9.11.7 Konut girişleri özel durumu olan engelli vatandaşların erişimlerine olanak sağlayacak nitelikte olmayıp

Detaylı

10. ÇEVRE İSTATİSTİKLERİ

10. ÇEVRE İSTATİSTİKLERİ TR41 Bölgesi 2008 2010 10. ÇEVRE İSTATİSTİKLERİ 10.1. Atık İstatistikleri 10.1.1. Belediye- Atık Hizmeti Verilen Nüfus ve Atık Miktarı 2008,2010 Toplam nüfus Belediye Anket uygulanan Anket uygulanan Atık

Detaylı

EK C GENEL VE TEKNİK TERİMLER SÖZLÜĞÜ YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ RAPORU

EK C GENEL VE TEKNİK TERİMLER SÖZLÜĞÜ YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ RAPORU EK C GENEL VE TEKNİK TERİMLER SÖZLÜĞÜ YUSUFELİ BARAJI VE HES PROJESİ ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ RAPORU GENEL VE TEKNİK TERİMLER SÖZLÜĞÜ Açıklığı ve tutarlılığı sağlamak adına bu bölümde; ÇED raporlarında

Detaylı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı Ekosistem Ekolojisi, Ekosistemin Yapısı Ekosistem Ekolojisi Yapısı A. Ekoloji Bilimi ve Önemi Ekoloji canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan etkileşimlerini inceleyen bilim dalıdır. Günümüzde teknolojinin

Detaylı

Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi

Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi Prof. Dr. Cengiz Türe Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Danışma Kurulu Üyesi ve Anadolu Üniversitesi Ekoloji Anabilim Dalı Başkanı

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Hazırlayanlar

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Hazırlayanlar Hazırlayanlar Tıbbi Teknolog Sait ŞEN Uzman Biyolog Zinnet OĞUZ Çevre Sağlık Teknisyeni Barış HALİÇ Yüksek Gıda Mühendisi Figen ERBİL NAZ Dr. Dilek DİKMEN Giriş ve Amaç Avrupa Birliği Komisyonu tarafından

Detaylı

Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm

Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm Oğuz Gündoğdu ACİL DURUMLAR PANELİ KalDer Bursa Şubesi Çevre ve İş Güvenliği Kalite Uzmanlık Grubu 27 Mayıs 2015 Ülkemizde çağdaş anlamda Afet Yönetimi

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışma da 2000-2010 yıllarındaki yıllık, aylık, saatlik veriler kullanılarak kirleticilerin mevsimsel değişimi incelenmiş, sıcaklık, rüzgar hızı, nisbi

Detaylı

SYGM ÇEVRE MÜHENDİSİ SEMİH EMLEKÇİ

SYGM ÇEVRE MÜHENDİSİ SEMİH EMLEKÇİ SYGM ÇEVRE MÜHENDİSİ SEMİH EMLEKÇİ SONUÇ VE DEĞERLENDİRME İÇERİK SUYUN ÖNEMİ TÜRKİYE DE SU AVRUPA BİRLİĞİ NDE SU KAYNAKLARI AB SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİNİN ANA PRENSİPLERİ TÜRKİYE DE SU

Detaylı

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158 412 5. Ünite ÇEVRE ve TOPLUM 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154 2. Çevre Sorunları... 156 Konu Değerlendirme Testi... 158 153 Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz? 413 414 İNSANLARIN DOĞAL ÇEVREYİ KULLANMA

Detaylı

YENİKAPI TRANSFER MERKEZİ VE ARKEO-PARK PROJESİ ULAŞIM RAPORU

YENİKAPI TRANSFER MERKEZİ VE ARKEO-PARK PROJESİ ULAŞIM RAPORU YENİKAPI TRANSFER MERKEZİ VE ARKEO-PARK PROJESİ ULAŞIM RAPORU 1.Alan ın Erişilebilirliği ve Ulaşım PROF. DR. MUSTAFA ILICALI, MEHMET ÇAĞRI KIZILTAŞ Söz konusu alan; konumu, coğrafyası ve tarihinden gelen

Detaylı

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31 İçerik Dünyadaki su potansiyeline bakış Türkiye deki su potansiyeline bakış Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Görevleri Mevzuat Çalışmaları Yapılan Faaliyetler Su Tasarrufu Eylem Planı Su Ayakizi Çalışmaları

Detaylı

BALIKESİR-ÇANAKKALE PLANLAMA BÖLGESİ 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI 3. FAALİYET RAPORU

BALIKESİR-ÇANAKKALE PLANLAMA BÖLGESİ 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI 3. FAALİYET RAPORU BALIKESİR-ÇANAKKALE PLANLAMA BÖLGESİ 1/100.000 ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI 3. FAALİYET RAPORU TEMMUZ 2012 YÜKLENİCİ: DOĞUKAN & BHA İŞ ORTAKLIĞI 1 "Balıkesir-Çanakkale Planlama Bölgesi 1/100 000 Ölçekli

Detaylı

EKOEDGE. Plastik Sınırlama Sistemleri. www.ekoplas.com.tr

EKOEDGE. Plastik Sınırlama Sistemleri. www.ekoplas.com.tr EKOEDGE Plastik Sınırlama Sistemleri www.ekoplas.com.tr 01 hakkımızda... // Bu gereksinimleri ve gelişmeleri yakından takip ederek 2012 yılında faaliyetlerine başlayan Ekoplas, ülkemizde mimari ve peyzaj

Detaylı

TÜBİTAK MAM ÇEVRE ENSTİTÜSÜ ÖZEL HÜKÜM PROJELERİ

TÜBİTAK MAM ÇEVRE ENSTİTÜSÜ ÖZEL HÜKÜM PROJELERİ TÜBİTAK MAM ÇEVRE ENSTİTÜSÜ ÖZEL HÜKÜM PROJELERİ Eğirdir Beyşehir Karacaören Alt Havzaları ÖH Alanları Atatürk Baraj Gölü ÖH Alanı Doğal kaynakların sürdürülebilir yönetimi için; İçme suyu kaynaklarının

Detaylı

AFYONKARAHĐSAR BELEDĐYESĐ BAYINDIRLIK VE ĐMAR KOMĐSYONUNUN 09-05-2011 TARĐHLĐ VE 87-106 SAYILI RAPORLARI 01 09/05/2011-87 02 09/05/2011-88

AFYONKARAHĐSAR BELEDĐYESĐ BAYINDIRLIK VE ĐMAR KOMĐSYONUNUN 09-05-2011 TARĐHLĐ VE 87-106 SAYILI RAPORLARI 01 09/05/2011-87 02 09/05/2011-88 01 09/05/2011-87 02 09/05/2011-88 03 09/05/2011-89 04 09/05/2011-90 05 09/05/2011-91 06 09/05/2011-92 07 09/05/2011-93 08 09/05/2011-94 09 09/05/2011-95 Belediye Meclisinin 02.05.2011 Tarih ve 278 sayılı

Detaylı

TAŞKIN YÖNETİMİNDE MODELLEME ÇALIŞMALARI

TAŞKIN YÖNETİMİNDE MODELLEME ÇALIŞMALARI T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞKIN YÖNETİMİNDE MODELLEME ÇALIŞMALARI Tuğçehan Fikret GİRAYHAN Orman ve Su İşleri Uzmanı 17.11.2015- ANTALYA İÇERİK Taşkın Kavramı ve Türkiye

Detaylı

Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi

Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi Analitik Etütlerin Mekansal Planlamadaki Yeri ve Önemi 3.ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU 29-30 NİSAN 2013 Haliç Kongre Merkezi, İSTANBUL Cemal KAYNAK Teknik Uzman -Y.Şehir Plancısı İller Bankası A.Ş. Mekansal

Detaylı

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 2010 YGS SOS.BİL. TESTİNDEKİ / COĞRAFYA SORULARININ MÜFREDAT AÇISINDAN ANALİZİ Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 19. Hayali Rehberler: Paraleller ve Meridyenler

Detaylı

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ Ece SARAOĞLU Çevre ve Şehircilik Uzmanı 4. Türk-Alman Su İşbirliği Günleri 24.09.2014 Sunum İçeriği Atıksu Politikamız Atıksu Mevzuatı Su Kirliliği Kontrolü

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR DÜNYA İÇİN, ÇEVREYE DUYARLI PROJELER

SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR DÜNYA İÇİN, ÇEVREYE DUYARLI PROJELER SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR DÜNYA İÇİN, ÇEVREYE DUYARLI PROJELER Biz Alman Yapı olarak hem bugün hemde gelecek için tasarlanmış yüksek kaliteli yaşam alanları inşa ediyoruz ve projelerimizin altına imzamızı atmaktan

Detaylı

KENTLI, YOĞUN, HIZLA YAŞLANAN BIR NÜFUS

KENTLI, YOĞUN, HIZLA YAŞLANAN BIR NÜFUS YEREL-BÖLGESEL POLITIKALARIN PLANLANMASINDA SÖZ HAKKIMIZ KANAL İSTANBUL PROJESI KENTLI, YOĞUN, HIZLA YAŞLANAN BIR NÜFUS Türkiye nüfusunun yaklaşık beşte biri, yani 14 milyon 160 bin 467 kişi, İstanbul

Detaylı

KONU BAŞLIĞI Örnek: ENERJİ VERİMLİLİĞİ NELER YAPILACAK? KISA SLOGAN ALTINDA KISA AÇIKLAMA (1 CÜMLE)

KONU BAŞLIĞI Örnek: ENERJİ VERİMLİLİĞİ NELER YAPILACAK? KISA SLOGAN ALTINDA KISA AÇIKLAMA (1 CÜMLE) KONU BAŞLIĞI Örnek: ENERJİ VERİMLİLİĞİ NELER YAPILACAK? KISA SLOGAN ALTINDA KISA AÇIKLAMA (1 CÜMLE) GÖRSEL MALZEME (FOTO, GRAFİK, ŞEKİL, LOGO VB.) GRAFİK VEYA TABLO (STRATEJİK PLANDA VERİLEN HEDEF VE ONLARA

Detaylı

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprağın Oluşumu Fiziksel Parçalanma Kimyasal Ayrışma Biyolojik Ayrışma Toprağın Doğal Yapısı Katı Kısım Sıvı Kısım ve Gaz Kısım Toprağın Katmanları

Detaylı

Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı. Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013

Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı. Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013 Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013 21. Yüzyılda Planlama- Kaynaklarımız Su KaynaklarıYönetimi ve

Detaylı

ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI 2023 YILI HEDEFLERİ

ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI 2023 YILI HEDEFLERİ ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Sanayi tesislerinin alıcı ortama olan etkilerinin ve kirlilik yükünün azaltılması, yeni tesislerin kurulmasına karar verilmesi aşamasında alıcı ortam kapasitesinin dikkate alınarak

Detaylı

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi

Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Termik santrallerinin çevresel etkileri şöyle sıralanabilir: 1. 2. 3. 4. 5. Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Canlılar üzerinde Yaptığı Etkiler Arazi Kullanımı Üzerindeki etkileri ASİT YAĞMURLARI

Detaylı

13013 تيوكلا - ةافص لا 2921 :ب.ص (965) (965) :نوفلت (965) :ص كاف

13013 تيوكلا - ةافص لا 2921 :ب.ص (965) (965) :نوفلت (965) :ص كاف ص.ب: 2921 ال صفاة - الكويت 13013 تلفون: (965) 2999000-2999802 (965) فاك س: (965) 2999891 www.kuwait-fund.org Türkiye ve Kuveyt Devleti Kalkınmada Ortak Kuveyt Fonu nun Türkiye Cumhuriyeti ne Katkıları

Detaylı

KORUNAN ALANLARDA ÇEVRE BİLİNCİ VE EĞİTİMİ

KORUNAN ALANLARDA ÇEVRE BİLİNCİ VE EĞİTİMİ KORUNAN ALANLARDA ÇEVRE BİLİNCİ VE EĞİTİMİ Dr. Jale SEZEN Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Tabiat Varlıklarını Koruma Şubesi,Tekirdağ TABİAT VARLIKLARI VE KORUNAN ALANLAR Jeolojik devirlerle, tarih öncesi

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı