Proton p (+) Yüklü Elektron e ( ) Yüklü Nötron n (0) Yüksüz

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Proton p (+) Yüklü Elektron e ( ) Yüklü Nötron n (0) Yüksüz"

Transkript

1 - DURGUN EETRİ VE EETRİENME : 1- Maddenin Yapısı ve tom : Boşlukta yer kaplayan, hacmi, kütlesi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Maddenin kendi özelliğini taşıyan en küçük yapı taşına atom denir. tom, küre şeklindedir ve merkezinde çekirdek bulunur. tom, elektrikli yapıya sahiptir yani içerisinde () ve () yükler bulunur. tom, gözle ya da mikroskoplarla görülmez. tomda; proton, elektron ve nötron denilen üç tanecik bulunur. Bu taneciklere atomun temel tanecikleri denir. tomda, protonlar () yüklü, elektronlar () yüklü, nötronlar ise yüksüz taneciklerdir. tomdaki elektrik yüklerinin kaynağı atomun yapısında bulunan () yüklü elektronlar ve () yüklü protonlardır. tomda, () yüklü protonlar ve yüksüz nötronlar atomun çekirdeğinde bulunur, () yüklü elektronlar ise çekirdeğin etrafında belirli (yörüngelerde) sürekli dolanırlar. tomda, proton ve nötronlar hareket etmezler, hareket eden tanecikler ise sadece () yüklü elektronlardır. Elektriklenme olayının nedeni elektronların hareket etmesi yani yer değiştirmesidir. tomda, (normal şartlarda) () yüklü protonların sayısı, () yüklü elektronların sayısına eşittir. p 0 n - e Proton p () Yüklü Elektron e () Yüklü on n (0) Yüksüz a) tom ve Cisim : Proton sayısı elektron sayısına yani () yük sayısı () sayısına eşit olan atoma nötr atom denir. Proton sayısı elektron sayısına yani () yük sayısı () sayısına eşit olan cisme nötr cisim denir Cisim p = e () = () b) Pozitif () Yüklü tom ve Cisim : Proton sayısı elektron sayısından yani () yük sayısı () sayısından fazla olan atoma pozitif () yüklü atom denir. haldeki atom dışarıya elektron yani () yük verirse pozitif () yüklü atom haline geçer. Proton sayısı elektron sayısından yani () yük sayısı () sayısından fazla olan cisme pozitif () yüklü cisim denir. cisim dışarıya elektron yani () yük verirse pozitif () yüklü cisim haline geçer Pozitif ()Yüklü Cisim p > e () > () c) Negatif (-) Yüklü tom ve Cisim : Proton sayısı elektron sayısından yani () yük sayısı () sayısından az olan atoma negatif (-) yüklü atom denir. haldeki atom dışarıdan elektron yani (-) yük alırsa negatif () yüklü atom haline geçer. Proton sayısı elektron sayısından yani () yük sayısı (-) sayısından az olan cisme negatif (-) yüklü cisim denir. cisim dışarıdan elektron yani (-) yük alırsa negatif (-) yüklü cisim haline geçer Negatif ()Yüklü Cisim p < e () < ()

2 2- Elektrik Yükü Çeşitleri (rtı ve Eksi Yükler) : Doğada iki çeşit elektrik yükü vardır. Bunlar pozitif yani () artı ve negatif yani () eksi elektrik yükleridir. ynı cins elektrik yükleri birbirlerini iterler. ynı cins elektrik yüküyle yüklü cisimler birbirlerini iterler. Zıt elektrik yükleri birbirlerini çekerler. Zıt cins elektrik yüküyle yüklü cisimler birbirlerini çekerler. cisimler birbirlerini itmez ya da çekmezler. Pozitif () yüklü cisimler nötr cismi çekerler. Negatif () yüklü cisimler nötr cismi çekerler. Cisimlerin birbirlerine uyguladıkları itme ya da çekme kuvveti, cisimlerin üzerindeki yük miktarı ile doğru (aralarındaki uzaklığın karesi ile ters) orantılıdır. İTER ÇEER İTER ÇEER ÇEER ÇEER ÇEER ÇEER İTMEZ Y D ÇEMEZ 3- Durgun (Statik) Elektrik : İki cisim birbirine temas ettiğinde (sürtüldüğünde veya dokundurulduğunda) veya yaklaştırıldığında (etki ettiğinde) cisimlerin üzerinde elektrik yükleri birikir. Cisimlerin üzerinde biriken elektrik yüklerinin tamamına (toplamına) durgun (statik) elektrik denir. 4- Elektriklenme : İki cisim birbirine temas ettiğinde (sürtüldüğünde veya dokundurulduğunda) veya yaklaştırıldığında (etki ettiğinde) cisimlerin üzerinde elektrik yüklerinin birikmesine (toplanmasına) yani cisimlerin üzerindeki elektrik yüklerinin sayısının değişmesine elektriklenme denir. Elektriklenme sonucunda cisimlerin üzerindeki yük dengesi değişir. Cisimler, temas (sürtünme ve dokunma) ve etki ile elektriklenebilirler. Temas (sürtünme ve dokunma) ve etki ile üzerinde elektrik yükleri biriken (toplanan) cisimlere elektriklenmiş cisimler denir. Elektriklenmiş cisimlere dışarıdan herhangi bir etki uygulanmazsa cisimlerin üzerinde birken elektrik yükleri oldukları yerde kalırlar, hareket etmez ve dağılmazlar. 5- Elektriklenme Çeşitleri (Cisimlerin Elektriklenmesi) : Cisimler, temas ve etki ile elektriklenebilirler. Temas ile elektriklenme, sürtünme ve dokunma ile elektriklenme olarak iki çeşittir. Elektriklenme Temas İle Elektriklenme Etki İle Elektriklenme Sürtünme İle Elektriklenme Dokunma İle Elektriklenme

3 a) Sürtünme İle Elektriklenme : İki cisim birbirine sürtüldüğünde cisimler arasında elektron yani () yük alışverişi olur ve bu sayede cisimler elektriklenir. Cisimlerin bu şekilde elektriklenmesine sürtünme ile elektriklenme denir. Sürtünme ile elektriklenmede cisimler arasında elektron (yani yük) alışverişi olur. Sürtünme ile elektriklenmede elektron (yani yük) veren cisim pozitif () yükle yüklenir. Sürtünme ile elektriklenmede elektron (yani yük) alan cisim negatif () yükle yüklenir. Sürtünme ile elektriklenmede cisimler arasında alınan ve verilen elektron yani () yük sayıları eşittir. Sürtünme ile elektriklenen cisimler başlangıçta nötr haldedir. Sürtünme ile elektriklenmede cisimler zıt yükle yüklenirler. Sürtünme ile elektriklenen cisimler eşit sayıda ve zıt yükle yükleneceği için elektriklendikten sonra tekrar birbirlerine dokundurulurlarsa nötr hale geçerler. Örnek : Plastik çubuk yünlü kumaşa sürtülünce, yünlü kumaştan plastik çubuğa elektronlar yani () yükler geçerler. Bunun sonucunda hem plastik çubuk hem de yünlü kumaşın üzerinde elektrik yükleri birikir (elektrik yüklerinin sayısı değişir) yani hem plastik çubuk hem de yünlü kumaş elektriklenir. Plastik çubuk elektron aldığı için negatif () yükle yüklenir. Yünlü kumaş elektron verdiği için pozitif () yükle yüklenir. Yünlü kumaşın verdiği elektron sayısı plastik çubuğun aldığı elektron sayısına eşittir. Elektriklenen plastik çubuk ve yünlü kumaş, küçük kâğıt parçalarına yaklaştırılınca onları çekebilir Yün () Yün Yün () ağıt Yün () ağıt Plastik () Plastik Plastik () Plastik () Örnek : Cam çubuk ipek kumaşa sürtülünce, cam çubuktan ipek kumaşa elektronlar yani () yükler geçerler. Bunun sonucunda hem cam çubuk hem de ipek kumaşın üzerinde elektrik yükleri birikir (elektrik yüklerinin sayısı değişir) yani hem cam çubuk hem de ipek kumaş elektriklenir. Cam çubuk elektron verdiği için pozitif () yükle yüklenir. İpek kumaş elektron aldığı için negatif (-) yükle yüklenir. Cam çubuğun verdiği elektron sayısı ipek kumaşın aldığı elektron sayısına eşittir. Elektriklenen cam çubuk ve ipek kumaş, küçük kâğıt parçalarına yaklaştırılınca onları çekebilir. Cam () İpek () - - Cam İpek Cam () İpek () Cam () ağıt İpek () ağıt b) Dokunma İle Elektriklenme : Yüklü bir cisim ( veya yüklü) nötr bir cisme dokundurulursa, nötr cismi kendi elektrik yüküyle yükler. cismin bu şekilde elektriklenmesine dokunma ile elektriklenme denir. Dokunma ile elektriklenen cisimler aynı cins yükle yüklenirler. Dokunma ile elektriklenen cisimler aynı cins yükle yüklenecekleri için elektriklendikten sonra birbirlerini iterler. Dokunma ile elektriklenmede daima elektronlar yani () yükler hareket ederler.

4 Dokunma ile elektriklenmede cisimlerin kazandıkları yükler kalıcıdır. Dokunma ile elektriklenen cisimlerin sahip oldukları toplam elektrik yükleri, cisimler arasında büyüklüklerine göre paylaşılır. Dokunma ile elektriklenen cisimler küre şeklinde ise sahip oldukları elektrik yüklerini yarıçapları ile doğru orantılı olarak (yarıçapları oranında) paylaşırlar. Örnek : () yüklü cisim, nötr cisme dokundurulursa, () yüklü cisim nötr cisimden bir miktar () yük yani elektron çeker. cisim () yük kaybettiği için () yükle yüklenir. () yüklü cisimde hala () yük sayısı fazladır ve bu cisim () yüklü halde kalır, nötr hale geçmez Örnek : () Yüklü Cisim () Yük () Yüklü aybeder () Yük Sayısı zalır () Yüklü () Yük Sayısı zalır () yüklü cisim, nötr cisme dokundurulursa, nötr cisimdeki () yükler, () yüklü cisimden bir miktar () yük yani elektron çeker. cisim () yük kazandığı için () yükle yüklenir. () yüklü cisimde hala () yük sayısı fazladır ve bu cisim () yüklü halde kalır, nötr hale geçmez () Yüklü Cisim () Yük () Yüklü Çeker () Yük Sayısı zalır () Yüklü () Yük Sayısı rtar c) Etki İle Elektrikleme : Yüklü bir cisim ( veya yüklü) nötr haldeki bir cisme dokundurulmadan yaklaştırılırsa, nötr cismi etki ile elektrikleyebilir yani nötr cismin belli yerlerindeki elektrik yüklerinin sayısını değiştirebilir. Cisimlerin bu şekilde elektriklenmesine etki ile elektrikleme (veya elektrostatik indüksiyon) denir. Etki ile elektriklemede elektron yani () yük alışverişi olmaz. Etki ile elektriklenmede cisimlerin üzerinde biriken yani cisimlerin kazandıkları elektrik yükleri kalıcı değildir. Etki ile elektriklenmede, yüklü cisim uzaklaştırılırsa, nötr cisimdeki yükler tekrar dağılır yani yükler eski haline geri döner. Etki ile elektriklenmede, elektriklenen cismin uçlarında eşit sayıda fakat zıt yükler birikir. (Cisimlerin uçlarında biriken elektrik yükleri eşit sayıdadır). Cisimlerin etki ile elektriklenebilmesi için topraklama yapılması gerekir. Etki ile elektriklenmede, elektriklenen cisim ile elektriklenmeyi sağlayan cisim daima zıt yüklerle yüklenirler. Örnek : () yüklü cismi, nötr haldeki cisminin 1. ucuna yaklaştırılırsa, 1. uca doğru () yükleri çeker. 1. uçta () yüklerin sayısı artacağı için bu uç () yükle, 2. uçta () yüklerin sayısı azalacağı için bu uç ta () yükle yüklenir. cismi hala nötr haldedir. Sadece yüklerinin yerleri değişmiştir. cisminin 1. ve 2. ucu eşit sayıda fakat zıt yükle yüklenir. cismi uzaklaştırılırsa cismindeki yükler tekrar dağılır. cismi uzaklaştırılmadan cismi ortadan ikiye bölünürse 1. uçun olduğu parça () yükle, 2. ucun olduğu parça () yükle yüklenir.

5 1.Uç 2.Uç 1.Uç 2.Uç 1.Uç 2.Uç Cismi Uzaklaştırılırsa (-) () () () () () Cismi Uzaklaşmadan İkiye Bölünürse 1.Uç Uç Örnek : () yüklü cismi, nötr haldeki cisminin 1. ucuna yaklaştırılırsa, 1. uçtaki () yükleri iter. 1. uçta () yüklerin sayısı azalacağı için bu uç () yükle, 2. uçta () yüklerin sayısı artacağı için bu uç ta () yükle yüklenir. cismi hala nötr haldedir. Sadece yüklerinin yerleri değişmiştir. cisminin 1. ve 2. ucu eşit sayıda fakat zıt yükle yüklenir. cismi uzaklaştırılırsa cismindeki yükler tekrar dağılır. cismi uzaklaştırılmadan cismi ortadan ikiye bölünürse 1. uçun olduğu parça () yükle, 2. ucun olduğu parça () yükle yüklenir Uç 2.Uç 1.Uç 2.Uç 1.Uç 2.Uç Cismi Uzaklaştırılırsa () (-) (-) () (-) () Cismi Uzaklaşmadan İkiye Bölünürse 6- Elektriklenmiş Cisimler rasındaki İtme ve Çekme : ynı cins maddeler aynı yollarla elektriklenip birbirlerine yaklaştırılırsa birbirlerine dokunmadan birbirlerini iterler. ynı cins maddeler elektriklenirse üzerlerinde aynı cins elektrik yükleri birikir yani maddeler aynı cins elektrik yüküyle yüklenirler. ynı cins elektrik yüküyle yüklü cisimler birbirlerini iterler. Farklı cins maddeler aynı yollarla elektriklenip birbirlerine yaklaştırılırsa birbirlerine dokunmadan birbirlerini çekerler. Farklı cins maddeler elektriklenirse üzerlerinde farklı cins elektrik yükleri birikir yani maddeler farklı cins elektrik yüküyle yüklenirler. Farklı cins elektrik yüküyle yüklü cisimler birbirlerini çekerler. Elektriklenmiş cisimler arasındaki uzaklık artarsa itme veya çekme kuvveti azalır. Elektriklenmiş cisimler üzerindeki elektrik yüklerinin sayısı (miktarı) artarsa itme veya çekme kuvveti artar. 1.Uç 2.Uç Örnek : İki plastik çubuk yünlü kumaşa sürtüldüğünde, yünlü kumaştan plastik çubuklara elektronlar yani () yükler geçerler. Plastik çubuklar elektron aldığı için negatif () yükle yüklenirler ve aynı cins elektrik yüküyle yüklü plastik çubuklar birbirlerine yaklaştırılırsa birbirlerini iterler Yün () Plastik () Plastik () İTER Plastik () Plastik () Örnek : İki cam çubuk ipek kumaşa sürtüldüğünde, cam çubuklardan ipek kumaşa elektronlar yani () yükler geçer. Cam çubuklar elektron kaybettiği için pozitif () yükle yüklenirler ve aynı cins elektrik yüküyle yüklü cam çubuklar birbirlerine yaklaştırılırsa birbirlerini iterler. Cam () İpek () Cam () - - Cam () İTER Cam ()

6 Örnek : Elektriklenmiş plastik ve cam çubuklar birbirlerine yaklaştırılırsa üzerlerinde farklı cins elektrik yükleri birikeceğinden birbirlerini çekerler. Plastik () Yün () Cam () İpek () Plastik Yün Cam () İpek SONUÇR : Plastik () ÇEER Cam () 1- İki plastik çubuğun üzerinde biriken elektrik yükleri aynı olduğu için plastik çubuklar aynı cins yükle yüklenirler ve birbirlerini iterler. 2- İki cam çubuğun üzerinde biriken elektrik yükleri aynı olduğu için cam çubuklar aynı cins yükle yüklenirler ve birbirlerini iterler. 3- Cam ve plastik çubuklar farklı cins maddeler olduğu için üzerlerinde farklı cins yükler birikir yani çubuklar farklı cins yüklerle yüklenirler ve birbirlerini çekerler. 7- Topraklama : Herhangi bir cismi tek cins elektrik yüküyle yüklemek veya yüklü cismi nötr hale getirmek için uygulanan yönteme topraklama denir. Topraklama olayında yüklü cisimden toprağa veya topraktan yüklü cisme doğru negatif () elektrik yükü yani elektron akışı olur. Topraklama yapılırken cisim iletken tel ile toprağa bağlanır. Toprak yani yerküre nötrdür. Toprak istenildiği kadar elektron alır veya verir. Herhangi bir cismin topraklanan ucu (veya cismin kendisi) daima nötr hale geçer. Topraklama olayında sadece elektronlar yani () yükler hareket ederler. Topraklama İle İlgili Örnekler : 1- () yüklü cisim topraklanırsa (yani iletken tel ile toprağa bağlanırsa), cisim nötr oluncaya kadar topraktan elektron ( yük) alır. 2- () yüklü cisim topraklanırsa (yani iletken tel ile toprağa bağlanırsa), cisim nötr oluncaya kadar toprağa elektron ( yük) verir.

7 3- () yüklü cismi, nötr cisminin 1. ucuna yaklaştırılırsa, cisminin 1. ucu () yükle, 2. ucu () yükle yüklenir. cismi uzaklaştırılmadan cisminin 2. ucu topraklanırsa bu uç topraktan elektron çeker ve nötr olur. Toprak bağlantısı kesildikten sonra cismi uzaklaştırılırsa cismi () yükle yüklenmiş olur () yüklü cismi, nötr cisminin 1. ucuna yaklaştırılırsa, cisminin 1. ucu () yükle, 2. ucu () yükle yüklenir. cismi uzaklaştırılmadan cisminin 2. ucu topraklanırsa bu uç toprağa elektron verir ve nötr olur. Toprak bağlantısı kesildikten sonra cismi uzaklaştırılırsa cismi () yükle yüklenmiş olur NOT : 1- Cisimlerin elektriklenmesine örnekler: Temiz saçın kabarması ya da tarak tarafından çekilmesi. Yün ya da naylon giysilerin vücudun hareketi ile elektriklenmesi ve çıkartılırken kıvılcım oluşturması veya ses çıkarması. Ortamdaki toz taneciklerinin hava ile temas ederek elektriklenmesi sonucunda televizyon ekranında toz birikmesi. 2- Bileşik kapların özelliğine göre kaplardaki sıvı basınçları eşit oluncaya kadar devam eden sıvı akışı, elektrik yükü akışına benzetilir. 3- Sürahideki suyun farklı büyüklüklerdeki bardaklara boşaltıldığında toplam su miktarının değişmemesi ve bardakların farklı hacimde su almaları, büyüklükleri farklı olan cisimlerin farklı elektrik yükü almalarına ve toplam yük miktarının değişmemesine benzetilir. 4- Havadaki nem oranı elektriklenmeyi etkiler. Nemli havada bulunan çok sayıdaki elektrik yükleri cisimlerin elektriklenmesini zorlaştırır. Bu nedenle havadaki nemin az olduğu kuru ortamlarda elektriklenme daha kolay olur. 5- Cisimlerin temas ile elektriklenmesinde, cisimlerin birbirine dokunması yeterlidir. Sürtünme olayı, cisimlerin birbirine temas eden yüzeyini arttırır ve elektriklenmeyi kolaylaştırır. 6- Elektronik malzemelerle çalışılan ortamlarda oluşan elektriklenme, elektronik devre elemanlarının etkileyerek bozulmalarına neden olacağı için bu ortamlarda çalışanlar elektriklenmeyen ve antistatik malzemelerden yapılan terlik, ayakkabı, önlük gibi eşyalar kullanır. 7- Plastik, kağıt ve tekstil gibi yalıtkan malzemelerle çalışılan yerlerde elektriklenme nedeniyle üretilen maddeler birbirlerine veya makinelere yapışarak kaliteyi düşürür. Elektriklenme nedeniyle ortamdaki toz ve kir parçacıkları malzemelere yapışabilir. Elektriklenmeyi önlemek için iyonize hava üfleyici denilen araçlar yardımıyla ortam nemlendirilir. 8- Yüklü cisim nötr cisme yaklaştırıldığında etki ile kendine yakın olan kısmını zıt elektrik yüküyle, kendine uzak olan kısmını aynı cins elektrik yüküyle yükler. Yüklü cisim, kendine yakın olan kısımdaki zıt elektrik yüklerine çekme kuvveti, uzak olan kısımdaki aynı elektrik yüklerine itme kuvveti uygular. Fakat kendine yakın olan kızımdaki zıt elektrik yüklerine uyguladığı çekme kuvveti kendine uzak olan kısımdaki aynı cins elektrik yüklerine uyguladığı itme kuvvetinden büyük olduğu için nötr cismi kendine çeker.

8 SORU : 1- Bu konular niçin öğrenilecek? 2- Ünite giriş sayfasındaki fotoğraf neyi ifade ediyor? 3- İletkenler içerisinde elektrik enerjisi kimler sayesinde taşınır? (Elektrik yükleri, tanecikler tarafından). 4- Şimşek ve yıldırım olaylarının oluşmasını sağlayan nedir? (Elektrik yüklerinin akışı). 5- cisimler temas sonrasında bu özelliklerini nasıl kaybederler? 6- Cismin elektriklenmesi sırasında neler olur? 7- Elektriklenmiş cisim, nötr bir cisme dokundurulduğunda ne olur? 8- Elektroskop ve Özellikleri : a) Elektroskop : Bir cismin elektrik yüklü olup olmadığını, cisim yüklü ise yükünün cinsinin ne olduğunu belirlemek için kullanılan araçlara elektroskop denir. Elektroskopta metal (iletken) bir topuz, topuza bağlı olan metal (iletken) bir çubuk ve çubuğa da bağlı olan metal (iletken) yapraklar bulunur. Elektroskopta cisimlerin yükleri, yaprakların durumuna ve hareketine göre belirlenir. Topuz İletken Çubuk (Sap) Cam Fanus İletken Yapraklar b) Elektroskopun Özellikleri : 1- Elektroskop nötr halde ise yapraklar kapalıdır. 2- Elektroskop ( veya ) yüklü ise yapraklar aynı cins yükle yüklenir ve birbirini iterek açılır. 3- Yapraklardaki yük miktarı ne kadar fazla ise yapraklardaki açılma miktarı da o kadar fazla olur.

9 4- elektroskopa () yüklü cisim yaklaştırılırsa; Yapraklardaki () yükler topuza çekilir. Topuzda () yük sayısı artacağı için topuz () yükle yüklenir. Yapraklarda () yük sayısı azalacağı için yapraklar () yükle yüklenir. Yapraklar açılır. Topuz () Yapraklar () 5- elektroskopa () yüklü cisim yaklaştırılırsa; Topuzdaki () yükler yapraklara itilir. Topuzda () yük sayısı azalacağı için topuz () yükle yüklenir. Yapraklarda () yük sayısı artacağı için yapraklar () yükle yüklenir. Yapraklar açılır. Topuz () Yapraklar () 6- elektroskopa () yüklü cisim dokundurulursa; () yüklü cisim nötr elektroskoptan (topuzdan ve yapraklardan) () yük alır (yani yükler yüklü cisme geçer). Elektroskopta () yüklerin sayısı azalacağı için hem topuz hem de yapraklar () yükle yüklenir. Yapraklar açılır. Topuz () Yapraklar () 7- elektroskopa () yüklü cisim dokundurulursa; () yüklü cisimden nötr elektroskopa (topuza ve yapraklara) () yükler geçer. Elektroskopta () yüklerin sayısı artacağı için hem topuz hem de yapraklar () yükle yüklenir. Yapraklar açılır. Topuz () Yapraklar ()

10 8- () yüklü elektroskopa () yüklü cisim yaklaştırılırsa; () yüklü cisim yapraklardan () yük çeker. Yapraklardaki () yük sayısı azalacağı için () yük sayısı daha da artar. Yapraklar daha fazla açılır. Topuz () () Biraz Daha çılır Yapraklar () 9- () yüklü elektroskopa () yüklü cisim yaklaştırılırsa; () yüklü cisim topuzdaki () yükleri yapraklara iter. Yapraklardaki () yük sayısı artar. Yapraklar daha fazla açılır. Topuz () () Biraz Daha çılır Yapraklar () 10- () yüklü elektroskopa () yüklü cisim yaklaştırılırsa; () yüklü cisim topuzdaki () yükleri yapraklara iter. Yapraklardaki () yük sayısı azalır. Yapraklar biraz kapanır. Topuz () () Biraz apanır Yapraklar () 11- () yüklü elektroskopa () yüklü cisim yaklaştırılırsa; () yüklü cisim yapraklardaki () yükleri topuza çeker. Yapraklardaki () yük sayısı azalır. Yapraklar biraz kapanır. Topuz () () Biraz apanır Yapraklar ()

11 12- Bir cismin yükünün cinsini belirlemek için, yükü bilinen bir elektroskop kullanılır. Cisim, () yüklü elektroskopun topuzuna yaklaştırıldığında yapraklar daha fazla açılıyorsa yaklaştırılan cisim () yüklü, yapraklar biraz kapanıyorsa yaklaştırılan cisim () yüklüdür. Cisim, () yüklü elektroskopun topuzuna yaklaştırıldığında yapraklar daha fazla açılıyorsa yaklaştırılan cisim () yüklü, yapraklar biraz kapanıyorsa yaklaştırılan cisim () yüklüdür. 13- () yüklü elektroskopa () yüklü cisim dokundurulursa; Dokundurulan cismin yük miktarı elektroskopun yük miktarından fazla ise yapraklar daha fazla açılır. Dokundurulan cismin yük miktarı elektroskopun yük miktarından az ise yapraklar biraz kapanır. 14- () yüklü elektroskopa () yüklü cisim dokundurulursa; Dokundurulan cismin yük miktarı elektroskopun yük miktarından fazla ise yapraklar daha fazla açılır. Dokundurulan cismin yük miktarı elektroskopun yük miktarından az ise yapraklar biraz kapanır. 15- () yüklü elektroskopa eşit ve zıt yüklü cisim dokundurulursa; Elektroskop nötrleşir. Yapraklar tamamen kapanır. 16- () yüklü elektroskopa eşit ve zıt yüklü cisim dokundurulursa; Elektroskop nötrleşir. Yapraklar tamamen kapanır. 17- () yüklü elektroskopa yük miktarı daha az olan () yüklü cisim dokundurulursa; Yapraklar biraz kapanır. 18- () yüklü elektroskopa yük miktarı daha az olan () yüklü cisim dokundurulursa; Yapraklar biraz kapanır. 19- () yüklü elektroskopa yük miktarı daha fazla olan () yüklü cisim dokundurulursa; Elektroskop önce nötrleşir, sonra () yükle yüklenir. Yapraklar önce kapanır, sonra açılır. 20- () yüklü elektroskopa yük miktarı daha fazla olan () yüklü cisim dokundurulursa; Elektroskop önce nötrleşir, sonra () yükle yüklenir. Yapraklar önce kapanır, sonra açılır. ÖRNEER : 1- () yüklü cismi, birbirlerine dokunmakta olan ve cisimlerine yaklaştırılıyor. cismi uzaklaştırılmadan ve cisimleri ayrılırsa hangi yükle yüklenirler?

12 2- () yüklü ve B cisimleri, nötr halde olan ve birbirine dokunan,, M kürelerine yaklaştırılıyor. ve B cisimleri çekilmeden,, M küreleri birbirinden ayrılırsa hangi yükle yüklenirler? M B M B M B 3- () yülü cismi ile () yüklü B cismi, nötr halde olan ve birbirlerine dokunan,, M kürelerine yaklaştırılıyor. ve B cisimleri çekilmeden,,m küreleri birbirinden ayrılırsa hangi yükle yüklenirler? M B M B M B 4- () yüklü cismi, nötr halde olan ve birbirlerine dokunan ve kürelerine yaklaştırıldıktan sonra küresi topraklanıyor. Toprak bağlantısı kesildikten sonra cismi uzaklaştırılmadan ve küreleri birbirinden ayrılırsa hangi yükle yüklenirler? 5- haldeki içi boş küre veya silindirin içine yüklü cisim dokundurulursa, kürenin veya silindirin iç yüzeyi nötr olur. Yükler, karşılıklı olarak birbirini iterek küre veya silindirin dış yüzeyinde birikirler.

13 6- haldeki içi boş küre veya silindirin içine yüklü cisim dokundurulmadan yaklaştırılırsa, kürenin veya silindirin iç yüzeyi yüklü cisimle zıt yükle, dış yüzeyi ise yüklü cisimle aynı yükle yüklenir. (Yükler, kürenin iç ve dış kısmında toplanır). 7- Şekle göre () yüklü cismi, B cismini; a) İtiyorsa B cismi hangi yükle yüklüdür? b) Çekiyorsa B cismi hangi yükle yüklüdür? a) ynı cins yükle yüklü cisimler birbirini iteceği için; B () B () b) Zıt yükle yüklü cisimler birbirini çekeceği için; B () 8- Şekle göre çubuğu () yüklü X cismi ile Y cismini itiyor. çubuğu da Y cismini ve Z cismini çekiyorsa,, Y ve Y cisimleri hangi yükle yüklüdür? X Y Z, X i ittiği için ; (), Y yi ittiği için ; Y (), Y yi çektiği için ; (), Z yi ittiği için ; Z () 9- Şekildeki () yüklü cismi, birbirlerine dokunmakta olan yarıçapları farklı ve nötr haldeki X, Y, Z kürelerine yaklaştırılıyor. cismi uzaklaştırılmadan küreler birbirlerinden ayrılırsa yüklerinin işareti ve yük miktarları ne olur? X Y Z X Y Z X ve Z, aynı miktarda ve zıt yükle yüklenirler. Y, nötrdür. X q Y Z q

14 9- İletken ve Yalıtkan Maddeler : a) Yalıtkan Maddeler : Elektrik yüklerinin yani elektronların (elektrik enerjisinin) üzerinden serbestçe akamadığı (geçemediği) maddelere yalıtkan maddeler denir. (Elektrik akımını iletemeyen maddelere yalıtkan maddeler denir). Plastik, cam, tahta, hava, porselen, kauçuk, silgi, kâğıt, saf su, alkol, şekerli su, ebonit, mika, teflon, bakalit yalıtkan maddelerdir. Yalıtkan maddeler elektriklenebilir yani üzerinde elektrik yükleri birikir. Yalıtkan maddelerin üzerinde biriken elektrik yükleri yani elektronlar belli bir bölgede kalır (birikir ve akamaz) ve (madde üzerine) dağılmaz. Elektrik yüklerinin dağılmamasının sebebi, yalıtkan maddeyi oluşturan atomların, elektrik yüklerini yani elektronları çok güçlü bir şekilde çekmesidir. (Yalıtkan maddelerin direnci büyük olduğu için elektrik yükleri akamaz). b) İletken Maddeler : Elektrik yüklerinin yani elektronların (elektrik enerjisinin) üzerinden serbestçe akabildiği (geçebildiği) maddelere iletken maddeler denir. (Elektrik akımını iletebilen maddelere iletken maddeler denir). Metaller (altın, gümüş, bakır, demir, çinko, alüminyum), çivi, alüminyum folyo, tuzlu su, asitli su, sirke (bazlı su, insan vücudu) iletken maddelerdir. İletken maddeler de yalıtkan maddeler gibi (sürtünme, dokunma ve etki yoluyla) elektriklenebilir yani üzerinde elektrik yükleri birikir. Fakat iletken maddelerin üzerinde biriken elektrik yükleri yani elektronlar belli bir bölgede kalmayıp iletken madde üzerine dağılırlar. Elektrik yüklerinin dağılmasının sebebi, iletken maddeyi oluşturan atomların, elektrik yüklerinin yani elektronların geçişine izin vermesidir yani elektronları güçlü bir şekilde çekememesidir. (İletken maddelerin direnci küçük olduğu için elektrik yükleri akabilir). c) Yarı İletken Maddeler : Elektrik yüklerinin yani elektronların (elektrik enerjisinin), yalıtkanlardan daha fazla, iletkenlerden daha az geçebildiği maddelere yarı iletken maddeler denir. (Elektrik akımını yalıtkanlardan fazla, iletkenlerden daha az iletebilen maddelere yarı iletken maddeler denir). Silisyum, germanyum, karbon (kömür), bakır oksit yarı iletken maddelerdir. d) Süper İletken Maddeler : Elektrik yüklerinin yani elektronların, iletkenlere göre üzerinden daha kolay akabildiği maddelere süper iletken maddeler denir. (Elektrik akımını, sıcaklık azaldıkça dirençleri küçüldüğü için daha iyi iletebilen maddelere süper iletken maddeler denir). ltın, gümüş, bakır, platin, düşük sıcaklıkta süper iletken maddelerdir. NOT : 1- Elektrik tellerinin bakırdan yapılmasının nedeni ucuz ve bol miktarda olmasıdır. 2- Elektrik tellerinin üzerinin yalıtkan maddelerle kaplanmasının nedeni hem ısı kaybını önlemek hem de zararlı etkisini yok etmek içindir. 3- Plastik saplı tornavidanın demir kısmı elektriklenebilir ve elektrik yükleri demir kısımda kalabilir. Bunun nedeni, demir kısımda biriken elektrik yüklerinin yalıtkan olan plastik saptan vücuda geçemeyip, vücuttan da toprağa aktarılamamasıdır. Çıplak elle tutulan demir çivi elektriklenemez. Bunun nedeni de demir üzerinde biriken elektrik yüklerinin vücuda geçmesi, vücuttan da toprağa akmasıdır.

15 10- Şimşek ve Yıldırım Olayları : haldeki maddeler temas (sürtünme ve dokunma) ya da etki ile elektriklenebilirler. Şimşek ve yıldırım olayları elektriklenme sonucu atmosferde meydana gelen doğa olaylarıdır. Güneş in ısı etkisiyle yeryüzündeki deniz, göl, akarsu, baraj veya topraktan buharlaşan su buharı, atmosferin troposfer tabakasında birikerek bulutları oluştururlar. tmosferdeki bulutlar rüzgarın etkisiyle hareket ederken (bulutlardaki su taneciklerinin hava moleküllerine sürtünmesi sonucu) hava moleküllerine sürtünerek elektriklenirler. a) Şimşek : tmosferde elektriklenen bulutlar hareket ederken nötr haldeki buluta yaklaşınca (veya nötr haldeki buluta çarpınca) nötr haldeki bulutun kendine yakın olan kısmını zıt elektrik yüküyle yükler. tmosferde zıt elektrik yüküyle yüklü iki bulut arasında, () yüklü buluttan () yüklü buluta doğru gerçekleşen (şiddetli) elektron yani elektrik yükü boşalmasına (elektron atlamasına) şimşek denir. Şimşek oluşurken meydana gelen şiddetli sese gök gürültüsü denir. Şimşek oluşurken elektron boşalması sırasında hava molekülleri ısınır, kor haline gelir ve ışık şeklinde kıvılcım görülür. ıvılcım Elektron Boşalması (tlaması) b) Yıldırım : tmosferde elektriklenen bulut, yeryüzünün kendine yakın yerlerinden geçerken bu yerleri etki ile elektrikleme sayesinde zıt elektrik yüküyle yükler. Zıt elektrik yüküyle yüklü bulut il yer arasında gerçekleşen (şiddetli) elektron yani elektrik yükü boşalmasına yıldırım denir. Yıldırım olayında elektrik yükleri yani elektronlar buluttan yere veya yerden buluta doğru akabilirler. Yıldırımlar daima çevresine göre yüksek olan yerlere düşerler. ıvılcım ıvılcım Buluttan Yere Doğru Elektron kışı Yerden Buluta Doğru Elektron kışı

16 c) Yıldırımdan orunma Yolları : çık landa Bulunuluyorsa : 1- yakta durulmamalı, yere yatılmamalı, eller yere değdirilmemeli ve çömelik halde durulmalıdır. 2- Çevresine göre daha yüksek olan yerlerin (ağaç, minare, elektrik direği, bayrak direği, telefon ve posta direği) yakında durulmamalıdır. 3- çık alanlarda oynanmamalı, çalışılmamalıdır. 4- ğır tarım veya yol araçlarında çalışılmamalıdır. 5- Traktörler, kazmakürek, metal çitler, motosikletler, çim biçme makineleri ve bisiklet gibi elektrik ileten objelerden uzak durulmalıdır. Şemsiye açılmamalı veya olta taşınmamalıdır. 5- Cep telefonuyla konuşulmamalıdır. 6- Elektrikli cihazlar kullanılmamalı ya da tamir edilmemelidir. 7- raba varsa içine girilmelidir. (Yıldırım esnasında tamamen metal kaplı araba içerisinde güvende olunur. rabada bulunan akım iletebilecek herhangi bir metale dokunulmamalı. rabanın camları kapalı olmalı). 8- ğaç altına sığınılmamalıdır. 9- Gruplar halinde durulmamalıdır. 10- Sudan uzak durulmalıdır. (Bir fırtına anında botla gezilmemeli veya yüzmeye gidilmemeli ve eğer dışarıda su üzerinde yakalanılırsa mümkün olduğu kadar çabuk karaya çıkılmalı). 11- Metal tokalı ayakkabılar ve tüm metal objelerden çıkarılmalıdır. 12- Çamaşır ipi, metal boru, ray ve bunlara benzer uzak mesafelerden yıldırımı taşıyabilecek metal devrelerden uzak durulmalıdır. 13- Yıldırımdan korunaklı bir yer aranmalıdır. (Vadiler ve hendekler gibi alçak alanlarda barınak bulmaya çalışılmalı. landaki en yüksek obje olunmamalı). apalı Yerlerde Bulunuluyorsa : 1- Duvarlardan uzak durulmalıdır. 2- Pencere, kapı, lavabo, boru, soba, radyatör ve elektrikli aletlerden uzak durulmalıdır. 3- cil durumlar dışında telefon kullanılmamalıdır ve elektrikli aletler tutulmamalıdır. (Sadece pille çalışan aletleri kullanılmalıdır). 4- Gerekli olmadıkça dışarı çıkılmamalıdır. 5- Fırtınadan önce, radyo ve televizyon setleri, bilgisayarlar da dahil olmak üzere elektrikli aletlerin bağlantıları kesilmelidir. 6- Banyo veya duş alınmamalıdır. 7- Yüksek yerleri yıldırımdan korumak için paratoner (yıldırımlık = yıldırım savar) kullanılmalıdır. d) Paratoner : Yüksek yerleri yıldırımdan korumak için kullanılan düzeneklere paratoner (yıldırımlık = yıldırım savar) denir. Paratonerlerde, yüksek yerlerin en üst kısmına sivri uçlu metal çubuk konur ve bu çubuk iletken tellerle toprağa gömülü olan metal plakaya bağlanır. () yüklü bulut yaklaşınca paratonerdeki () yükler toprağa itilir ve paratonerin buluta yakın olan ucu () yükle yüklenir. Bu () yükler sivri uçtan buluta püskürtülür ve bulutun, paratonerin üstüne gelen bölgesi nötrleştirilir. Bu sayede buluttan yere yük boşalması engellenir. Buluttan yere yük boşalması olduğunda ise bu yükler sivri uç tarafından alınarak iletken kablolar sayesinde topraktaki metal plakaya iletilir ve metal plaka sayesinde toprağa dağıtılır. Paratonerler yüksek yerleri yıldırım düştükten sonra değil, yıldırım düşmesini engelleyerek korur.

17 Elektron kışı (Boşalması) Metal Plaka Toprak NOT : 1- Zıt elektrik yüküyle yüklü cisim veya yüklü cisim ile nötr cisim birbirlerine yaklaştırılırsa cisimler arasında elektron boşalması (atlaması) sonucu kıvılcım oluşur. 2- Şimşek ve yıldırım olaylarında elektron boşalması olduğu için (elektron akışı sırasında hava moleküllerinin ısınması sonucu) kıvılcım oluşur. 3- Şimşek ve yıldırım olaylarında elektron boşalması nedeniyle hava ısınır ve ısınan hava hızla genleşir. Sıkışmış haldeki hava hızla genleşince patlama oluşur ve bu patlamaya da gök gürültüsü denir. 4- Şimşek zıt yüklü iki bulut arasında, yıldırım ise zıt yüklü bulut ve yer arasında gerçekleşir. 5- Şimşek ve yıldırım olaylarında önce kıvılcımın (ışığın) görülüp sonra da gök gürültüsünün duyulmasının nedeni, ışığın hızının sesin hızından fazla olmasıdır. (Işık hızı, ses hızından yaklaşık 1 milyon kat daha fazladır) (c = m/sn, c su = 2, m/sn, c cam = m/sn) (V ses = 336 m/sn) 6- Paratonerler, binaları direk yıldırım darbelerine karşı korumak için geliştirilmiştir. 3 farklı metotla binalar yıldırma karşı korunabilmektedir. Franklin çubuğu Faraday afesi ktif Paratonerler 7- Cisimlerin üzerinde biriken elektrik yükleri, elektrik yükü boşalmasına ve kıvılcım oluşmasına neden olur. Bu yüzden eter, alkol gibi yanıcı ve düşük sıcaklıklarda buharlaşan sıvıların kullanıldığı yerlerin (ameliyathane, laboratuar gibi) zeminleri iletken maddelerle kaplanarak oluşabilecek elektrik yükü boşalmasında yüklerin toprağa akışı sağlanır. 8- Petrol tankerlerinin arkasında bulunan ve yere değen zincirler, tankerin hareketi sırasında oluşan elektrik yüklerinin toprağa akmasını sağlar. 9- Benzin istasyonlarında hortum ile yakıt aktarılması sırasında elektriklenme sonucu yangın meydana gelmesinin önlenmesi için topraklama yapılır. 10- Maddelerin elektriklenmesinden teknolojik gelişmeye bağlı olarak; otomobil ve beyaz eşyaların boyanmasında, endüstriyel tesislerin ve termik santrallerin bacalarından çıkan zararlı küçük parçacıkların havaya karışmasının önlenmesinde, evlerde kullanılan hava temizleyicilerinin yapılmasında yararlanılır. 11- Şimşeğin veya yıldırımın uzaklığı kabaca ölçülebilir. Bunun için şimşek çakmasıyla gök gürültüsü arasındaki süre ölçülür. Bu, çakmanın görülmesi, gürlemenin duyulması arasındaki

18 zamandır. 25 saniyede yaklaşık 800 m, 20 saniyede yaklaşık 640 m, 15 saniyede yaklaşık 480 m uzaklıktadır. 12- Oraj şimşekli ve yıldırımlı fırtınadır. 13- Fiziksel nedenlerden dolayı, bulutun yüklenmesi sırasında yere yakın olan kısmında % 70 % 90 ihtimalle negatif elektrik yükleri yer alır. Bazı koşullarda bunun tersi yüklenme de olabilmektedir (% 10 % 30 olasılıkla). 14- Fırtınanın, hava akımlarının artmasıyla buluttaki negatif yük oranı ve buna bağlı olarak da yerdeki pozitif yük toplanması hızlanarak devam eder. Bulutla yer arasındaki potansiyel farkı arttıkça aradaki havanın da delinmesi kolaylaşır ve belli bir değerden sonra havanın delinmesiyle oluşan iletken kanal boyunca buluttan yere veya yerden buluta elektriksel boşalma başlar. (rtı yükler saniyede km yi aşan bir hızla buluta akar). 15- Yıldırımda yere boşalma sürekli olmaz. ısa veya uzun süreli duraklamalarla kademeli bir şekilde ileri sıçramalar halinde olur. Yıldırım her ileri sıçrayışta metre kadar yol alır ve ortalama hızı km/sn dir. (Işık hızının %16 sı). Sıçramalar arasındaki duraklama süresi µsn arasında gözlenmiştir. 16- Yıldırım aynı yere birden fazla düşebilir. Dünyada her yılın her saniyesinde yaklaşık 100 yıldırım çarpması meydana gelmektedir. Şimşek sık sık sağanak yağışların dışında da çakabilir ve herhangi bir yağıştan yaklaşık 16 km uzaklıkta meydana gelebilir. auçuk tabanlı ayakkabı ve lastik tekerlek çemberi yıldırımdan korunmayı sağlamaz. Yıldırım çarpmasından ölme riski maruz kalan her insan için 1:28.500'dür. Yıldırımın durdurulabileceğini veya önlenebileceğini söylemek yanlıştır. Yıldırım tarafından çarpılan her 10 kişiden 9'u hala yaşamaktadır. Fakat kurtulanların yaklaşık % 25'i uzun vadede psikolojik ve fizyolojik yaralara uğrarlar. Şimşek bitki yetişmesi için önemli olan nitrojen bileşikleri üretir. İlk insanın tek ateş kaynağı şimşektir. Ortalama şimşek çakması amperlik elektriksel güç içerir. Bir kaynakçı çeliği kaynakla birleştirmek için amper kullanır. Eviniz muhtemelen sadece 200 amper kullanır. 20 mili amperden fazla akım, göğüs kaslarınızı büzerek nefes alıp vermenizin durmasına neden olabilir. Bir fırtına sırasında uzun ağaçların altına sığınmaktan kaçının. (ğaçlar nem içeriğinin % 20'lik bir parçasını tutabilir. Biz insanlar ise nem içeriğinin % 65'ine sahibiz). ğaçtan aşağıya doğru inen yıldırım en az dayanıklı bir yol izlemek ister. Bu yol insandır. Yıldırımın aynı yere iki kere düşmeyeceğini söylemek yanlıştır. Yıldırım merika'daki Empire State binasını her yıl ortalama kez vurur. Bir US park servis bekçisi olan Ray Sullivan, 1942 ve 1976 yılları arasında yedi farklı zamanda yıldırım tarafından çarpılmıştır. Hepsinden de kurtuldu. merika'da şimdiye kadar ki en kötü yıldırım olayı 10 Temmuz 1926'da New Jersey'de gerçekleşti. Donanma cephane deposu isabet aldı, 19 kişi öldü ve 17 milyon dolar değerinde (1986'ya göre) mali zarar meydana geldi. lınan darbe bazı acayip şeylere neden olabilir; tavukları tüysüz bırakabilir, kafanızdan saçlarınızı yok edebilir ve sızlayan ayaklarınızı incitmeksizin ayakkabılarınızı çıkarabilir. Yakın geçmişte insanlar şu işleri yaparlarken yıldırım çarpması neticesinde hayatlarını kaybettiler; sandalla giderken, yüzerken, golf oynarken, bisiklete binerken, bir ağacın altında dururken, çim biçme makinası kullanırken, telefonda konuşurken, bir kamyonu yüklerken, futbol oynarken, bir bot içersinde balık avlarken, dağa tırmanırken. Yüksek binalar büyük akımların toprağa güvenlikle geçişini sağlayan paratonerlerle yıldırımdan korunurlar. Yıldırımsavar diye de adlandırılan paratoneri Franklin icat etmiştir. Yıldırım olaylarında boşalma sırasında 100 milyon voltluk bir gerilimle mpere kadar çıkan akım toprağa akar.

19 Gök gürültüsü, elektriksel boşalma ile C (Güneş yüzey sıcaklığının üç katı) ye varan sıcaklık ile atmosferin ısıtılması sonucu ışık (parlama) kanalları boyunca oluşmaktadır. 17- Günümüzde yıldırım bulutunun oluşumu rahatlıkla açıklanabilse de bu bulutun elektriksel olarak nasıl yüklendiği konusunda kesin bilgiler yoktur. Bu konu ile ilgili teorilerden biri Simpson ve omonosow un teorisidir. Bu iki araştırmacıya göre bulutlardaki yükler hava akımı yardımıyla oluşmaktadır. Sıcak ve soğuk havanın yer değiştirmesi sonucunda oluşan hava akımı bulutlardaki su damlacıklarını harekete geçirir. Hareket halindeki su damlacıkları, birbirleriyle sürtünmesiyle, elektriksel olarak yüklenirler. Bulutlardaki hava akımları su damlacıklarının dağılmasına ve tekrar birleşmesine sebep olurlar. Yapılan labaratuvar çalışmalarında dağılan su damlacıklarından küçük damlacıkların negatif, büyük damlacıkların ise pozitif olarak yüklendiği gözlenmiştir. Bu bilgilere göre büyük su damlacıkları yani pozitif yüklü damlacıklar bulutun alt kademelerinde ve rüzgar hızının büyük olduğu bölümlerde olmalılar. üçük, negatif yüklü, su damlacıkları ise rüzgar tarafından itilmeli ve bulutun daha yukarı kısımlarında dağılmalılar. Yıldırım bulutundaki yüklerin bu şekilde meydana geldiği kabul edilecek olursa bulutun alt kısımları pozitif yüklü olacağından yıldırım boşalması da pozitif kutbiyette olacaktır. Yapılan gözlemler pozitif kutbiyetteki yıldırım boşalmalarının % 10 % 30 civarında olduğunu, boşalmaların yaklaşık %70-95 inin negatif kutbiyette olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla Simpson ve omonosow un teorileri yıldırım bulutlarındaki elektrik yüklerinin meydana gelişini tam olarak açıklayamamaktadır. Bu konuda ikinci bir teori de Elster ve Geitel tarafından ortaya konulmuştur. Onlara göre bulutların yüklenmesi tesirle elektriklenme ile açıklanmaktadır. Bu konuda üçüncü bir teori de J. I. Frenkel tarafından ortaya atılmıştır. Frenkel e göre havada her iki işaretli iyonlar var olduğundan, dünyanın negatif elektrik yükleri kaçmaya ve iyonosferin pozitif elektrik yükleri ile birleşmeye yatkındır. Dolayısıyla dünyanın azalan elektrik yükünü sürekli olarak besleyecek bir olayın olması gerekmektedir. Dünyanın elektrik yükünün sabit kalmasında en önemli rolü negatif yıldırım boşalmaları sağlayacaktır. Bu teoriye göre her iki işaretli iyonlardan oluşan hava ile küçük su damlacıkları veya buz kristallerinden meydana gelen bir ortam göz önüne alınır ve havanın negatif iyonlarının daha küçük su damlacıklarına veya buz kristallerine konduğu var sayılır. Buna göre bulut, negatif elektrikli su damlacıkları ve pozitif iyonlu havadan oluşur. (negatif iyonlar su damlacıkları tarafından tutulmuştur). 18- Yıldırım boşalmasının nedeni, atmosferde yüksek miktarda nem bulunması ve sıcak hava akımları yardımıyla yüklü bulutların oluşmasıdır. Hava akımları, yere yakın hava tabakalarının iyice ısınması ile oluşur. Çok büyük yüksekliklerden aşağı inen soğuk hava ile bu hava tabakası yer değiştirir. Nem ise yüksek sıcaklıkta buharlaşma ile meydana gelir. Hava, yukarı çıkışı sırasında soğur ve belirli bir yükseklikte su buharına doyacağı bir sıcaklığa erişir. Daha fazla yükselmesi yoğuşmaya sebep olur ve bulut oluşur. 19- Yıldırım bulutunun oluşumunda üç aşama söz konusudur: Gençlik : Gençlik aşamasında aşağıdan yukarı doğru ve kenarlardan ortaya doğru hava akımları artar. Bu durum yaklaşık dakika sürer. Olgunluk : Olgunluk aşamasında yağmurlar oluşur. Sıfıra yakın sıcaklık derecelerinde iyice azalan bulut kaldırma kuvveti şiddetli yağmurlara sebep olur. Bu sırada yukarıdan aşağıya hareket eden soğuk rüzgarlar görülür. Bunlar yere ulaştıklarında kısa süreli, şiddetli fırtınalara sebep olurlar. Bu aşama yaklaşık dakika sürer. Yaşlılık : Yaşlılık aşamasında ise hava akımları artık son bulmuştur. Yaklaşık 30 dakika sürer.

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ Çoğu kez yünlü kazağımızı ya da naylon iplikten yapılmış tişörtümüzü çıkartırken çıtırtılar duyarız. Eğer karanlık bir odada kazağımızı çıkartırsak,

Detaylı

Elektriklenme. Mustafa ÇELİK

Elektriklenme. Mustafa ÇELİK Elektriklenme Mustafa ÇELİK 1. Elektriklenme Yün kumaşa sürtülen ebonit çubuk ve ipek kumaşa sürtülen cam çubuk ile asılı durumda bulunan alüminyum folyo arasında bir çekim etkisi gözlenir. Yün kumaşa

Detaylı

Cisimlerin değişik yöntemlerle (+)pozitif veya (-) negatif elektrik yükü kazanmalarına elektriklenme denir. Negatif yük sayısı= 5

Cisimlerin değişik yöntemlerle (+)pozitif veya (-) negatif elektrik yükü kazanmalarına elektriklenme denir. Negatif yük sayısı= 5 ELEKTRİKLENME VE ELEKTROSKOP Elektriklenme: Cisimlerin değişik yöntemlerle (+)pozitif veya () negatif elektrik yükü kazanmalarına elektriklenme denir. Cisimlerede iki tür elektrik yükü vardır: 1. Pozitif(+)

Detaylı

ELEKTROSTATİK. Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur.

ELEKTROSTATİK. Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur. ELEKTROSTATİK Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur. Elektrik yüklerinin kaynağı atomun yapısında bulunan elekton ve proton

Detaylı

Yüksüz (nötr) bir atomdaki elektronların ( ) yük toplamı, protonların (+) yük toplamına eşittir.

Yüksüz (nötr) bir atomdaki elektronların ( ) yük toplamı, protonların (+) yük toplamına eşittir. ELEKTROSTATİK Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur. Elektrik yüklerinin kaynağı atomun yapısında bulunan elekton ve proton

Detaylı

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ

CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ CİSİMLERİN ELEKTRİKLENMESİ VE ELEKTRİKLENME ÇEŞİTLERİ Çoğu kez yünlü kazağımızı ya da naylon iplikten yapılmış tişörtümüzü çıkartırken çıtırtılar duyarız. Eğer karanlık bir odada kazağımızı çıkartırsak,

Detaylı

ELEKTROSTATİK Nötr (Yüksüz) Cisim: Pozitif Yüklü Cisim: Negatif Yüklü Cisim: İletken Cisimler: Yalıtkan Cisimler:

ELEKTROSTATİK Nötr (Yüksüz) Cisim: Pozitif Yüklü Cisim: Negatif Yüklü Cisim: İletken Cisimler: Yalıtkan Cisimler: ELEKTROSTATİK Elektrostatik; durgun elektrik yüklerinin birbirleriyle ilişkilerinden, atom altı parçacıklarının etkileşmesine kadar geniş bir sahada yer alan fiziksel olayları inceler. Atomun merkezinde

Detaylı

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK DURGUN ELEKTRİK Atomda proton ve nötrondan oluşan bir çekirdek ve çekirdeğin çevresinde yörüngelerde hareket eden elektronlar bulunur. Elektrik yüklerinin kaynağı atomun yapısında

Detaylı

Elektrik ve Manyetizma

Elektrik ve Manyetizma 5 Ünite Elektrik ve Manyetizma 1. Elektrostatik 2. Elektrik Akımı 3. Manyetizma 1 Elektrostatik Test Çözümleri 3 Test 1'in Çözümleri 4. 3q F 2 q F 1 1. cam çubuk ipek kumaş d Etkinin tepkiye eşitliği

Detaylı

Elektrik ve Manyetizma

Elektrik ve Manyetizma 5 Ünite Elektrik ve Manyetizma 1. Elektrostatik. Elektrik Akımı 3. Manyetizma 1 Elektrostatik Test Çözümleri 3 Test 1'in Çözümleri 4. 3q F q F 1 1. cam çubuk ipek kumaş d Etkinin tepkiye eşitliği prensibine

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB)

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB) ÖĞRENME NI : FĐZĐSE OYR ÜNĐTE 3 : YŞMIMIZDĐ EETRĐ (ME) - DURGUN EETRĐ VE EETRĐENME (6 ST) 1- Maddenin Yapısı ve tom 2- Elektrik Yükü Çeşitleri (rtı ve Eksi Yükler) 3- Durgun (Statik) Elektrik 4- Elektriklenme

Detaylı

1 elemanter yük = 1, C

1 elemanter yük = 1, C ELEKTRİK Elektrik, çağımızda eğitilmiş her insanın bilmesi gereken bir kavramdır. Kullandığımız birçok araçta elektrik ve manyetizma yasaları rol oynar: Radyo, televizyon, bilgisayar ve otomobil bunlardan

Detaylı

Elektrik ve Manyetizma Sorularının Çözümleri

Elektrik ve Manyetizma Sorularının Çözümleri Ünite Elektrik ve Manyetizma Sorularının Çözümleri 1- Elektrostatik - Elektrik Akımı, Potansiyel Fark ve Direnç - Elektrik Enerjisi ve Elektriksel Güç 4- Manyetizma 1 Elektrostatik Testlerinin Çözümleri

Detaylı

ELEKTRİĞİN İLETİMİ. Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683

ELEKTRİĞİN İLETİMİ. Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683 ELEKTRİĞİN İLETİMİ Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683 Elektrik Nedir? Günümüzde evlerin aydınlatılması, televizyon, radyo, telefon, çamaşır makinesi gibi araçların çalıştırılmasında elektrik kullanılmaktadır.

Detaylı

Elektrik Yük ve Elektrik Alan

Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Elektrik Yük ve Elektrik Alan Bölüm 1 Hedef Öğretiler Elektrik yükler ve bunların iletken ve yalıtkanlar daki davranışları. Coulomb s Yasası hesaplaması Test yük kavramı ve elektrik alan tanımı.

Detaylı

3. ÜNİTE: YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK KONU: ELEKTRİKLENME

3. ÜNİTE: YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK KONU: ELEKTRİKLENME 3. ÜNİTE: YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK KONU: ELEKTRİKLENME Günlük hayatta kullandığımız çeşitli malzemeleri birbirine sürttüğümüzde elektriklenme olayını fark ederiz. Bu olaylara birkaç örnek verelim: Kazağımızı

Detaylı

YILDIRIMDAN KORUNMA YÖNTEMLERİ

YILDIRIMDAN KORUNMA YÖNTEMLERİ YILDIRIMDAN KORUNMA YÖNTEMLERİ Burçin RENDA Yüksek Elektrik Mühendisi Erke Elektrik, İstanbul erkemuhendislik@kobinet.org.tr 1. YILDIRIMIN TANIMI Havanın iyi bir iletken olmaması bünyesinde yüksek gerilimli

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB)

ÖĞRENME ALANI : FĐZĐKSEL OLAYLAR ÜNĐTE 3 : YAŞAMIMIZDAKĐ ELEKTRĐK (MEB) ÖĞENME ALANI : FZKSEL OLAYLA ÜNTE 3 : YAŞAMIMIZDAK ELEKTK (MEB) B ELEKTK AKIMI (5 SAAT) (ELEKTK AKIMI NED?) 1 Elektrik Akımının Oluşması 2 Elektrik Yüklerinin Hareketi ve Yönü 3 ler ve Özellikleri 4 Basit

Detaylı

SU, HALDEN HALE GİRER

SU, HALDEN HALE GİRER Atmosferde yükselen buhar soğuk hava tabakasıyla karşılaştığında yoğuşur. Gaz halindeki bir madde dışarıya ısı verdiğinde sıvı hale geçiriyorsa bu olaya yoğuşma denir. Sıcak Hava Yükselir ve Soğuyup Yağış

Detaylı

FTR 205 Elektroterapi I. Temel Kavramlar. yrd.doç.dr. emin ulaş erdem

FTR 205 Elektroterapi I. Temel Kavramlar. yrd.doç.dr. emin ulaş erdem FTR 205 Elektroterapi I Temel Kavramlar yrd.doç.dr. emin ulaş erdem Elektrik, Akım, Gerilim Nedir? Elektriği anlamak için ilk olarak maddenin en kucuk birimi olan atomları anlamak gerekir. Atomlar bir

Detaylı

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK 3. ÜNİTE YAŞAMIMIZDAİ EETRİ Elektriklenme Elektrik Akımı Nedir? Seri ve Paralel Bağlama Bu ünitede öğrencilerin; Elektriklenme çeşitlerini ve teknolojideki uygulama alanlarını, Elektrik akımı ve gerilim

Detaylı

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison

Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Thomas Alva Edison Sensörler Öğr. Gör. Erhan CEMÜNAL Sıkı bir çalışmanın yerini hiç bir şey alamaz. Deha yüzde bir ilham ve yüzde doksandokuz terdir. Thomas Alva Edison İçerik TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI Transdüser ve Sensör

Detaylı

ISI VE SICAKLIK. 1 cal = 4,18 j

ISI VE SICAKLIK. 1 cal = 4,18 j ISI VE SICAKLIK ISI Isı ve sıcaklık farklı şeylerdir. Bir maddeyi oluşturan bütün taneciklerin sahip olduğu kinetik enerjilerin toplamına ISI denir. Isı bir enerji türüdür. Isı birimleri joule ( j ) ve

Detaylı

1- İletken : Isıyı iyi ileten maddelere ısı iletkeni denir. Isı iletkenlerini oluşturan tanecikler arasındaki boşluk çok azdır ve tanecikler

1- İletken : Isıyı iyi ileten maddelere ısı iletkeni denir. Isı iletkenlerini oluşturan tanecikler arasındaki boşluk çok azdır ve tanecikler 1- İletken : Isıyı iyi ileten maddelere ısı iletkeni denir. Isı iletkenlerini oluşturan tanecikler arasındaki boşluk çok azdır ve tanecikler düzenlidir. Isı iletkenleri kısa sürede büyük miktarda ısı iletirler.

Detaylı

Atomdan e koparmak için az ya da çok enerji uygulamak gereklidir. Bu enerji ısıtma, sürtme, gerilim uygulama ve benzeri şekilde verilebilir.

Atomdan e koparmak için az ya da çok enerji uygulamak gereklidir. Bu enerji ısıtma, sürtme, gerilim uygulama ve benzeri şekilde verilebilir. TEMEL ELEKTRONİK Elektronik: Maddelerde bulunan atomların son yörüngelerinde dolaşan eksi yüklü elektronların hareketleriyle çeşitli işlemleri yapma bilimine elektronik adı verilir. KISA ATOM BİLGİSİ Maddenin

Detaylı

31.05.2011. 1.Maddenin Tanecikli Yapısı ve Isı

31.05.2011. 1.Maddenin Tanecikli Yapısı ve Isı 1 2 3 Maddenin Tanecikli Yapısı ve Isı Isının Yayılma Yolları Isı Yalıtımı 6.Sınıf B.Madde ve Isı 1- Maddenin Tanecikli Yapısı : Boşlukta yer kaplayan, hacmi, kütlesi ve eylemsizliği olan her şeye madde

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ - 1.HAFTA - İÇ DONANIM BİRİMLERİ ANAKARTLAR Anakart, bilgisayar parçalarını ve bu parçalar arasında veri iletimini sağlayan yolları üzerinde barındıran elektronik devrelere

Detaylı

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ 1. KISA DEVRE Kısa devre; kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. Kısa devre olduğunda

Detaylı

Üzerinde yaşadığımız Dünya da tüm maddeler katı, sıvı ve gaz halde bulunur. Daha önce öğrendiğimiz gibi bu maddeler hangi halde bulunursa bulunsun,

Üzerinde yaşadığımız Dünya da tüm maddeler katı, sıvı ve gaz halde bulunur. Daha önce öğrendiğimiz gibi bu maddeler hangi halde bulunursa bulunsun, Madde ve Isı Üzerinde yaşadığımız Dünya da tüm maddeler katı, sıvı ve gaz halde bulunur. Daha önce öğrendiğimiz gibi bu maddeler hangi halde bulunursa bulunsun, bunları oluşturan tanecikler hareket halindedir.

Detaylı

ELEKTRİK. 2. Evsel aboneler için kullanılan kaçak akım rölesinin çalışma akım eşiği kaç ma dır? ( A Sınıfı 02.07.2011)

ELEKTRİK. 2. Evsel aboneler için kullanılan kaçak akım rölesinin çalışma akım eşiği kaç ma dır? ( A Sınıfı 02.07.2011) ELEKTRİK 1. Bir orta gerilim (OG) dağıtım sisteminin trafodan itibaren yüke doğru olan kısmının (sekonder tarafının) yapısı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? ( A Sınıfı 02.07.2011) A)

Detaylı

Maddenin Isı Etkisi İle Değişimi a)isınma-soğuma

Maddenin Isı Etkisi İle Değişimi a)isınma-soğuma MADDE VE ISI Maddenin Isı Etkisi İle Değişimi a)isınma-soğuma Isı enerjisi alan maddenin sıcaklığı artar. Maddenin sıcaklığının artması ısınma sonucunda gerçekleşir. Örneğin;Yanmakta olan ocağın üzerinde

Detaylı

Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler

Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler Ders 2- Temel Elektriksel Büyüklükler Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net Yük Elektriksel yük maddelerin temel özelliklerinden biridir. Elektriksel yükün iki temel

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ

ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ AALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ Bu faaliyette verilecek bilgiler doğrultusunda, uygun atölye ortamında, standartlara ve elektrik iç tesisleri ve topraklamalar yönetmeliğine

Detaylı

5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ KİMYA KONULARI MADDENİN DEĞİŞMESİ VE TANINMASI

5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ KİMYA KONULARI MADDENİN DEĞİŞMESİ VE TANINMASI 5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ KİMYA KONULARI MADDENİN DEĞİŞMESİ VE TANINMASI Yeryüzündeki sular küçük damlacıklar halinde havaya karışır. Bu damlacıklara su buharı diyoruz. Suyun küçük damlacıklar halinde havaya

Detaylı

İletken, Yalıtkan ve Yarı İletken

İletken, Yalıtkan ve Yarı İletken Diyot, transistör, tümleşik (entegre) devreler ve isimlerini buraya sığdıramadağımız daha birçok elektronik elemanlar, yarı iletken malzemelerden yapılmışlardır. Bu kısımdaki en önemli konulardan biri,

Detaylı

1. Statik Elektrik. 2. Statik Elektriklenme Yöntemleri

1. Statik Elektrik. 2. Statik Elektriklenme Yöntemleri 1. Statik Elektrik Tarihsel süreç içerisinde elektrik, kendisini ilk olarak durgun yüklerin oluşturduğu statik elektrik olarak göstermiştir. Çok eski çağlarda kumaşa sürtülmüş kehribar tüylerinin küçük

Detaylı

6.SINIF. Yaşamımızdaki elektrik. Elektrik çarpmalarına karşı korunmanın

6.SINIF. Yaşamımızdaki elektrik. Elektrik çarpmalarına karşı korunmanın Yaşamımızdaki elektrik 6.SINIF Günlük hayatımızda kullandığımız araç ve gereçler baktığımız da hemen hemen hepsinin Elektrik enerjisi ile çalıştığını görmekteyiz. Örneğin buz dolabı, Çamaşır makinesi,

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç Kaldırma Kuvveti - Dünya, üzerinde bulunan bütün cisimlere kendi merkezine doğru çekim kuvveti uygular. Bu kuvvete yer çekimi kuvveti

Detaylı

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır.

TEMEL ELEKTRONİK. Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. BÖLÜM 2 KONDANSATÖRLER Önbilgiler: Kondansatör, DC akımı geçirmeyip, AC akımı geçiren devre elemanıdır. Yapısı: Kondansatör şekil 1.6' da görüldüğü gibi, iki iletken plaka arasına yalıtkan bir maddenin

Detaylı

ISININ YAYILMA YOLLARI

ISININ YAYILMA YOLLARI ISININ YAYILMA YOLLARI Isı 3 yolla yayılır. 1- İLETİM : Isı katılarda iletim yoluyla yayılır.metal bir telin ucu ısıtıldığında diğer uçtan tutan el ısıyı çok çabuk hisseder.yoğun maddeler ısıyı daha iyi

Detaylı

SICAKLIK NEDİR? Sıcaklık termometre

SICAKLIK NEDİR? Sıcaklık termometre SICAKLIK NEDİR? Sıcaklık maddedeki moleküllerin hareket hızları ile ilgilidir. Bu maddeler için aynı veya farklı olabilir. Yani; Sıcaklık ortalama hızda hareket eden bir molekülün hareket (kinetik) enerjisidir.

Detaylı

M O Q R L. ADI: SOYADI: No: Sınıfı: Tarih.../.../... ALDIĞI NOT:...

M O Q R L. ADI: SOYADI: No: Sınıfı: Tarih.../.../... ALDIĞI NOT:... ADI: OYADI: o: ınıfı: Tarih.../.../... ADIĞI OT:... 1. ıknatıslarla ilgili olarak; I. Bir mıknatısın çekme özelliğinin fazla olduğu uç kısımlarına mıknatısın kutuları denir. II. Tek kutuplu bir mıknatıs

Detaylı

12. ÜNİTE IŞIK KONULAR 1. IŞIK VE IŞIK KAYNAKLARI 7. IŞIK ŞİDDETİ, TAYİNİ VE AYDINLATMA BİRİMLERİ 9. ÖZET 10. DEĞERLENDİRME SORULARI

12. ÜNİTE IŞIK KONULAR 1. IŞIK VE IŞIK KAYNAKLARI 7. IŞIK ŞİDDETİ, TAYİNİ VE AYDINLATMA BİRİMLERİ 9. ÖZET 10. DEĞERLENDİRME SORULARI 12. ÜNİTE IŞIK KONULAR 1. IŞIK VE IŞIK KAYNAKLARI 2. Işık 3. Işık Nasıl Yayılır? 4. Tam Gölge ve Yarı Gölge 5. Güneş Tutulması 6. Ay Tutulması 7. IŞIK ŞİDDETİ, TAYİNİ VE AYDINLATMA BİRİMLERİ 8. Işık Şiddeti

Detaylı

Konular: Maddenin Tanecikli Yapısı ve Isı Isının Yayılma Yolları. Isı Yalıtımı

Konular: Maddenin Tanecikli Yapısı ve Isı Isının Yayılma Yolları. Isı Yalıtımı MADDE VE ISI FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ (VI. SINIF VI. ÜNİTE) Konular: Maddenin Tanecikli Yapısı ve Isı Isının Yayılma Yolları İletim Yoluyla Yayılma Işıma Yoluyla Yayılma Isının Tutulması Ve Yansıtılması

Detaylı

YILDIRIMDAN KORUNMA. Franklin çubuğu ( Yakalama Ucu ) ile korunma Faraday Kafes sistemi ile korunma Gerili tellerle ( Gergi Hat Tekniği ) korunma

YILDIRIMDAN KORUNMA. Franklin çubuğu ( Yakalama Ucu ) ile korunma Faraday Kafes sistemi ile korunma Gerili tellerle ( Gergi Hat Tekniği ) korunma YILDIRIMDAN KORUNMA Birkaç sene öncesine kadar insanlar yıldırım iletkeninin yüklemesiyle, yapı için yıldırıma karşı yeterli bir koruma sağlandığını düşünüyorlardı. Bu kısmi koruma şimdi bir takım uyumlu

Detaylı

İzolatör başlıca beş kısımdan oluşur: Gövde: İletkenin ve mesnet demirinin tutturulduğu kısımdır. Tutturma yuvası: İzolatör demirinin izolatöre

İzolatör başlıca beş kısımdan oluşur: Gövde: İletkenin ve mesnet demirinin tutturulduğu kısımdır. Tutturma yuvası: İzolatör demirinin izolatöre 6. İZOLATÖRLER İzolatörler, hava hattı iletkenlerini direkler üzerinde taşımaya ve/veya faz iletkenlerini topraktan yalıtmaya yararlar. Bir izolatör aşağıdaki temel özellikleri taşımalıdır: Elektriksel

Detaylı

Atomun Yapısı Boşlukta yer kaplayan, hacmi, kütlesi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Maddeyi (elementi) oluşturan ve maddenin (elementin)

Atomun Yapısı Boşlukta yer kaplayan, hacmi, kütlesi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Maddeyi (elementi) oluşturan ve maddenin (elementin) Atomun Yapısı Boşlukta yer kaplayan, hacmi, kütlesi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Maddeyi (elementi) oluşturan ve maddenin (elementin) kendi özelliğini taşıyan en küçük yapı birimine atom

Detaylı

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER Dielektrik malzemeler; serbest elektron yoktur, yalıtkan malzemelerdir, uygulanan elektriksel alandan etkilenebilirler. 1 2 Dielektrik malzemeler Elektriksel alan

Detaylı

F KALDIRMA KUVVETİ (ARCHİMEDES PRENSİBİ) (3 SAAT) 1 Sıvıların Kaldırma Kuvveti 2 Gazların Kaldır ma Kuvveti

F KALDIRMA KUVVETİ (ARCHİMEDES PRENSİBİ) (3 SAAT) 1 Sıvıların Kaldırma Kuvveti 2 Gazların Kaldır ma Kuvveti ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUET E HAREKET F KALDIRMA KUETİ (ARCHİMEDES PRENSİBİ) (3 SAAT) 1 Sıvıların Kaldırma Kuvveti 2 Gazların Kaldır ma Kuvveti 1 F KALDIRMA KUETİ (ARCHİMEDES PRENSİBİ)

Detaylı

Isı ve sıcaklık arasındaki fark : Isı ve sıcaklık birbiriyle bağlantılı fakat aynı olmayan iki kavramdır.

Isı ve sıcaklık arasındaki fark : Isı ve sıcaklık birbiriyle bağlantılı fakat aynı olmayan iki kavramdır. MADDE VE ISI Madde : Belli bir kütlesi, hacmi ve tanecikli yapısı olan her şeye madde denir. Maddeler ısıtıldıkları zaman tanecikleri arasındaki mesafe, hacmi ve hareket enerjisi artar, soğutulduklarında

Detaylı

TEOG Hazırlık Föyü Isı ve Sıcaklık

TEOG Hazırlık Föyü Isı ve Sıcaklık Isı * Bir enerji türüdür. * Kalorimetre kabı ile ölçülür. * Birimi kalori (cal) veya Joule (J) dür. * Bir maddeyi oluşturan taneciklerin toplam hareket enerjisidir. Sıcaklık * Enerji değildir. Hissedilen

Detaylı

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATOM ATOMUN YAPISI Elementlerin tüm özelliğini gösteren en küçük parçasına atom denir. Atomu oluşturan parçacıklar farklı yüklere sa-hiptir. Atomda bulunan yükler; negatif

Detaylı

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır.

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır. ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda potansiyelleri eşit oluncaya kadar birinden diğerine elektrik yükü akışı olur. Potansiyeller eşitlendiğinde yani

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKAN LIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKAN LIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKAN LIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇ LENDİRİLMES İ PROJESİ) UÇAK BAKIM ELEKTRİK YÜKÜ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ ANKARA 2005 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Optik Sensörler Üzerine düşen ışığa bağlı olarak üstünden geçen akımı değiştiren elemanlara optik eleman denir. Optik transdüserler ışık miktarındaki değişmeleri elektriksel

Detaylı

E.S.E (Erken Akış Uyarımlı) Paratonerler

E.S.E (Erken Akış Uyarımlı) Paratonerler E.S.E (Erken Akış Uyarımlı) Paratonerler Havanın iyi bir iletken olmaması bünyesinde elektrik yükleri bulunduran bulutları oluşturur. Fiziksel nedenlerden ötürü, bulutun yüklenmesi sırasında yere yakın

Detaylı

3. Maddenin Hallerinin Tanecikli Yapısı 4.Maddeyi Oluşturan Tanecikler

3. Maddenin Hallerinin Tanecikli Yapısı 4.Maddeyi Oluşturan Tanecikler 3. Maddenin Hallerinin Tanecikli Yapısı 4.Maddeyi Oluşturan Tanecikler 1.MADDENİN YAPI TAŞLARI-ATOMLAR Atom:Maddeyi oluşturan en küçük yapı taşıdır. Maddenin Sınıflandırılması 1.Katı 2.Sıvı 3.Gaz 1.Katı

Detaylı

Sınav Süresi 85 Dakikadır

Sınav Süresi 85 Dakikadır Sınav Süresi 85 Dakikadır ŞEFKAT İMFO 5. SINIF SORU KİTAPÇIĞI ORTAOKUL 5. SINIF SORULARI ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2014 5.SINIF FEN SORULARI 1. "Eğrelti otu ve...,... bitkilerdir. Bu bitkilerin kalıntıları

Detaylı

Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları. Arş.Gör. Arda Güney

Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları. Arş.Gör. Arda Güney Güç, enerji ve kuvvet kavramları, birimler, akım, gerilim, direnç, lineerlik nonlineerlik kavramları Arş.Gör. Arda Güney İçerik Uluslararası Birim Sistemi Fiziksel Anlamda Bazı Tanımlamalar Elektriksel

Detaylı

2. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr

2. HAFTA BLM223 DEVRE ANALİZİ. Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN. hdemirel@karabuk.edu.tr 2. HAFTA BLM223 Yrd. Doç Dr. Can Bülent FİDAN hdemirel@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 2. AKIM, GERİLİM E DİRENÇ 2.1. ATOM 2.2. AKIM 2.3. ELEKTRİK YÜKÜ

Detaylı

Elektriklenme. Anahtar Kavramlar elektrik yükü elektroskop

Elektriklenme. Anahtar Kavramlar elektrik yükü elektroskop Elektriklenme Anahtar Kavramlar elektrik yükü elektroskop Soğuk bir kış günü. Akşam olmuş, eve dönüyorsunuz. Eve ulaflarak kapıdan içeri girdiniz. Evinizin ısıtma sistemi, evinizi sıcacık yapmış. Odanıza

Detaylı

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır.

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır. ELEKTRİK AKIMI ve LAMBALAR ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda potansiyelleri eşit oluncaya kadar birinden diğerine elektrik yükü akışı olur. Potansiyeller

Detaylı

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi Amaç Akaryakıt Taşıma Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler Emniyetli Sürüş Teknikleri Uyku ve

Detaylı

C = F-32 = K-273 = X-A 100 180 100 B-A. ( Cx1,8)+32= F

C = F-32 = K-273 = X-A 100 180 100 B-A. ( Cx1,8)+32= F ISI VE SICAKLIK Isı;Tüm maddeler atom ya da molekül dediğimiz taneciklerden oluşmuştur. Bu taneciklerin bazı hareketleri vardır. En katı, en sert maddelerin bile tanecikleri hareketlidir. Bu hareketi katı

Detaylı

Biyomekanik Newton Hareket Kanunları

Biyomekanik Newton Hareket Kanunları Biyomekanik Newton Hareket Kanunları Dr. Murat Çilli Sakarya Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Antrenörlük Eğitimi Bölümü Aristo. MÖ 300 yıllarında Aristo ( MÖ 384-322 ) hareket için gözlemlerine

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMLI

12. SINIF KONU ANLATIMLI 12. SINIF KONU ANLATIMLI 3. ÜNİTE: DALGA MEKANİĞİ 2. Konu ELEKTROMANYETİK DALGA ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ 2 Elektromanyetik Dalga Testin 1 in Çözümleri 1. B manyetik alanı sabit v hızıyla hareket ederken,

Detaylı

Malzemeler elektrik yükünü iletebilme yeteneklerine göre 3 e ayrılırlar. İletkenler Yarı-iletkenler Yalıtkanlar

Malzemeler elektrik yükünü iletebilme yeteneklerine göre 3 e ayrılırlar. İletkenler Yarı-iletkenler Yalıtkanlar Malzemeler elektrik yükünü iletebilme yeteneklerine göre 3 e ayrılırlar. İletkenler Yarı-iletkenler Yalıtkanlar : iletkenlik katsayısı (S/m) Malzemelerin iletkenlikleri sıcaklık ve frekansla değişir. >>

Detaylı

8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği

8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği MIT Açık Ders Malzemeleri http://ocw.mit.edu 8.333 İstatistiksel Mekanik I: Parçacıkların İstatistiksel Mekaniği 2007 Güz Bu materyallerden alıntı yapmak veya Kullanım Şartları hakkında bilgi almak için

Detaylı

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2 On5yirmi5.com Madde ve özellikleri Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan herşey maddedir. Yayın Tarihi : 21 Ocak 2014 Salı (oluşturma : 2/9/2016) Kütle hacim ve eylemsizlik maddenin ortak özelliklerindendir.çevremizde

Detaylı

a) Isı Enerjisi Birimleri : Kalori (cal) Kilo Kalori (kcal)

a) Isı Enerjisi Birimleri : Kalori (cal) Kilo Kalori (kcal) 1- Maddenin Tanecikli Yapısı : Boşlukta yer kaplayan, hacmi, kütlesi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Madde, doğada fiziksel özelliklerine göre katı, sıvı ve gaz olarak 3 halde bulunur. Madde

Detaylı

SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ

SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ Sıcaklık düşürüldükçe kinetik enerjileri azalan gaz molekülleri sıvı hale geçer. Sıvı haldeki tanecikler birbirine temas edecek kadar yakın olduğundan aralarındaki çekim kuvvetleri

Detaylı

e) İdeal voltmetrenin direnci.

e) İdeal voltmetrenin direnci. ADI: OADI: No: ınıfı: Tari.../.../... ADIĞI NOT:... 1. oru doğru ise (D), yanlış ise () ile işaretleyiniz. ( ) a) Teneke kutunun içindeki ava boşaltılırsa, sadece kutunun dış yüzeydeki açık ava basıncı

Detaylı

A. ATOMUN TEMEL TANECİKLERİ

A. ATOMUN TEMEL TANECİKLERİ ÜNİTE 3 MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ 1. BÖLÜM MADDENİN TANECİKLİ YAPISI 1- ATOMUN YAPISI Maddenin taneciklerden oluştuğu fikri yani atom kavramı ilk defa demokritus tarafından ortaya atılmıştır. Örneğin;

Detaylı

20. ÜNİTE PARATONER TESİSATLARI

20. ÜNİTE PARATONER TESİSATLARI 20. ÜNİTE PARATONER TESİSATLARI KONULAR 1. PARATONER TESİSATININ GÖREVLERİ 2. PARATONER TESİSATI ÇEŞİTLERİ VE ÖZELLİKLERİ 3. PARATONER TESİSATININ BÖLÜMLERİ 20.1 PARATONER TESİSATININ GÖREVLERİ Gökyüzünde

Detaylı

Bölüm 1 Elektrik Alanları. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU

Bölüm 1 Elektrik Alanları. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU E Bölüm 1 Elektrik Alanları Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU ELEKTRİK ALANLARI Elektrik Yüklerinin Özellikleri Coulomb Kanunu Elektrik Alanı Düzgün Bir EA da Yüklü Parçacıkların Hareketi Elektrik Yüklerinin

Detaylı

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fizik Bölümü Fizik II Dersi Birinci Ara Sınavı

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fizik Bölümü Fizik II Dersi Birinci Ara Sınavı Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Fizik Bölümü Fizik II Dersi Birinci Ara Sınavı 9 Mart 20 Hazırlayan: Yamaç Pehlivan Başlama saati: :00 Bitiş Saati: 2:20 Toplam Süre: 80 Dakika Lütfen adınızı ve

Detaylı

TOPRAKLAMA Topraklama,

TOPRAKLAMA Topraklama, TOPRAKLAMA Elektrik tesislerinde aktif olmayan bölümler ile sıfır iletkenleri ve bunlara bağlı bölümlerin, bir elektrot yardımı ile, toprakla iletken bir şekilde birleştirilmesine Topraklama denilmektedir.

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız, tartışmalarımız, durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik

Detaylı

Suyun yeryüzünde, buharlaşma, yağış, yeraltına süzülme, kaynak ve akarsu olarak tekrar çıkma, bir göl veya denize akma vs gibi hareketlerine su

Suyun yeryüzünde, buharlaşma, yağış, yeraltına süzülme, kaynak ve akarsu olarak tekrar çıkma, bir göl veya denize akma vs gibi hareketlerine su Suyun yeryüzünde, buharlaşma, yağış, yeraltına süzülme, kaynak ve akarsu olarak tekrar çıkma, bir göl veya denize akma vs gibi hareketlerine su döngüsü denir. Su döngüsünü harekete geçiren güneş, okyanuslardaki

Detaylı

BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK. Atom yapısı. Bağ tipleri. Chapter 2-1

BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK. Atom yapısı. Bağ tipleri. Chapter 2-1 BÖLÜM 2 ATOMİK YAPI İÇERİK Atom yapısı Bağ tipleri 1 Atomların Yapıları Atomlar başlıca üç temel atom altı parçacıktan oluşur; Protonlar (+ yüklü) Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-yüklü) Basit bir atom

Detaylı

KİMYA -ATOM MODELLERİ-

KİMYA -ATOM MODELLERİ- KİMYA -ATOM MODELLERİ- ATOM MODELLERİNİN TARİHÇESİ Bir çok bilim adamı tarih boyunca atomun yapısı ile ilgili pek çok fikir ortaya atmış ve atomun yapısını tanımlamaya çalışmış-tır. Zaman içerisinde teknoloji

Detaylı

Yarıçapları farklı küreler birbirine dokundurulduğunda, son yükleri; Van Der Graf Jeneratörü 2) Dokunma ile Elektriklenme: En az biri yüklü olan iki veya daha fazla cisim birbirine dokundurulursa, fazlalık

Detaylı

5. SINIF FEN BİLİMLERİ IŞIĞIN VE SESİN YAYILMASI TESTİ A) 3 B) 4 C) 5 D) 6

5. SINIF FEN BİLİMLERİ IŞIĞIN VE SESİN YAYILMASI TESTİ A) 3 B) 4 C) 5 D) 6 1- Yukarıdaki ışık kaynaklarından kaç tanesi doğal ışık kaynağıdır? A) 3 B) 4 C) 5 D) 6 2- I Işık doğrular boyunca yayılır. II Işık ışınları tüm cisimlerden geçer. III Işık boşlukta yayılır. Yukarıdakilerden

Detaylı

Şekil 3. Kireç ile pratik konserve ısıtma işlemi.

Şekil 3. Kireç ile pratik konserve ısıtma işlemi. DOĞAL ISINAN KONSERVE Hatice ŞENEL a Nurdan TAHAN b a Mehmet Soysaraç İ.Ö.O. Melikgazi / Kayseri b Sadiye Nuhoğlu İ.Ö.O Kocasinan / Kayseri ÖZET Hazır konservelerin ve yiyeceklerin doğal kireç kullanılarak

Detaylı

KARIŞIMLAR. Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen mad-delere karışım denir.

KARIŞIMLAR. Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen mad-delere karışım denir. KARIŞIMLAR Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen mad-delere karışım denir. 1-HETEROJEN KARIŞIMLAR (ADİ KARIŞIMLAR) Karışımı oluşturan maddeler karışımın her

Detaylı

Havacılık Meteorolojisi Ders Notları. 7. Yağış

Havacılık Meteorolojisi Ders Notları. 7. Yağış Havacılık Meteorolojisi Ders Notları 7. Yağış Yard.Doç.Dr. İbrahim Sönmez Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ballıca Kampüsü Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü isonmez@omu.edu.tr

Detaylı

FİZİK GİRİŞ GENEL HEDEFLER. Öğrenciler:

FİZİK GİRİŞ GENEL HEDEFLER. Öğrenciler: FİZİK haftalık ders sayısı 2, yıllık toplam 74 ders saati GİRİŞ Altıncı sınıf fizik dersi müfredat programı insan ve doğa esasına göre yazılmıştır. Doğa olayların ve kanunlarının açıklanması bu yaştaki

Detaylı

Askılar, Raflar ve Konveyörler

Askılar, Raflar ve Konveyörler Askılar, Raflar ve Konveyörler Tavsiyeler Askılar ve Raflar olabildiğince küçük olmalıdır. Askılar parçalardan toz partiküllerini uzaklaştırmamalıdır. Askılar parçalarla sürekli tekrarlanan temas halinde

Detaylı

YGS FİZİK DENEME SINAVI 2

YGS FİZİK DENEME SINAVI 2 YGS FİZİK DENEME SINAVI 2 Açıklama: Bu deneme sınavında 14 fizik sorusu vardır. Deneme süresi 14 dakikadır. 2017 yılı fizik öğretimi kazanımlarına uygun olarak hazırlanmıştır. YGS konu dağılımına eşdeğer

Detaylı

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Sakarya 2010 İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Temel Kavramlar Basınç; Birim yüzeye etki eden kuvvettir. Birimi :bar,atm,kg/cm2

Detaylı

A- KALDIRMA KUVVETİ (ARCHİMEDES PRENSİBİ)

A- KALDIRMA KUVVETİ (ARCHİMEDES PRENSİBİ) A- KALDIRMA KUETİ (ARCHİMEDES PRENSİBİ) 1- Kütle Kazanım: 1.7 Cisimlerin kütlesini ve hacmini ölçerek yoğunluklarını hesaplar. 1.7 Yoğunluk birimi olarak kg/m 3 ve g/cm 3 kullanılmalıdır. 1.7 Katıların

Detaylı

Elektrik ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

Elektrik ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 8 Elektrik Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, enerji kavramının, elektrik ve etkilerine ne şekilde uygulanabileceğini kavrayacak, elektrik akımını, elektrik devrelerini, potansiyel farkını, ohm

Detaylı

MADDENİN TANECİKLİ YAPISI VE ISI. Maddenin Sınıflandırılması

MADDENİN TANECİKLİ YAPISI VE ISI. Maddenin Sınıflandırılması Maddenin Sınıflandırılması 1.Katı Tanecikler arasında boşluk yoktur. Genleşir. Sıkıştırılamaz 2.Sıvı Tanecikler arasında boşluk azdır. Konulduğu kabın şeklini alır. Azda olsa sıkıştırılabilir. Genleşir.

Detaylı

MADDENİN HALLERİ VE TANECİKLİ YAPI

MADDENİN HALLERİ VE TANECİKLİ YAPI MADDENİN HALLERİ VE TANECİKLİ YAPI MADDE BİLGİSİ Kütlesi hacmi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Maddenin şekil almış haline cisim denir. Cam bir madde iken cam bardak bir cisimdir. Maddeler doğada

Detaylı

MADDENİN ISI ETKİSİ İLE DEĞİŞİMİ

MADDENİN ISI ETKİSİ İLE DEĞİŞİMİ MADDENİN ISI ETKİSİ İLE DEĞİŞİMİ ISINMA-SOĞUMA Isı enerjisi alan maddenin sıcaklığı artar. Maddenin sıcaklığının artması ısınma sonucunda gerçekleşir Özel karışımlı toprakların pişmesi ile seramik,porselen,kiremit,tuğla

Detaylı

Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113

Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113 Elektrik Mühendisliğinin Temelleri-I EEM 113 1 1 Terim Terimler, Birimleri ve Sembolleri Formülsel Sembolü Birimi Birim Sembolü Zaman t Saniye s Alan A Metrekare m 2 Uzunluk l Metre m Kuvvet F Newton N

Detaylı

ELEKTRİK DENEYLERİ. E 1 - Durgun Elektrik Deneyleri

ELEKTRİK DENEYLERİ. E 1 - Durgun Elektrik Deneyleri ELEKTRİK DENEYLERİ E 1 - Durgun Elektrik Deneyleri SÜRTÜNME İLE ELEKTRİKLENME E 1.1 Deneyin Amacı : Bazı cisimlerin yün kumaş veya hayvan postuna sürtülünce küçük ve hafif cisimleri kendine çektikleri

Detaylı

Hareket halindeki elektrik yüklerinin oluşturduğu bir sistem düşünelim. Belirli bir bölgede net bir yük akışı olduğunda, akımın mevcut olduğu

Hareket halindeki elektrik yüklerinin oluşturduğu bir sistem düşünelim. Belirli bir bölgede net bir yük akışı olduğunda, akımın mevcut olduğu Akım ve Direnç Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız tartışmalar durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik yüklerinin hareket halinde olduğu durumları inceleyeceğiz.

Detaylı

ELEMENTLERİN SEMBOLLERİ VE ATOM

ELEMENTLERİN SEMBOLLERİ VE ATOM ELEMENT VE SEMBOLLERİ SAF MADDE: Kendisinden başka madde bulundurmayan maddelere denir. ELEMENT: İçerisinde tek cins atom bulunduran maddelere denir. Yani elementlerin yapı yaşı atomlardır. BİLEŞİK: En

Detaylı