A Research on the Determination of the Optimal Production Plans of the Farms in the Plain of Erbaa-Tokat Province
|
|
- Batur Başak
- 4 yıl önce
- İzleme sayısı:
Transkript
1 GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2007, 24 (2), Tokat İli Erbaa Ovasındaki Tarım İşletmelerinin Optimum Üretim Planlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma* Gülçin Altıntaş 1 Yaşar Akçay 2 1- Tokat Toprak ve Su Kaynakları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Tokat 2- Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, 60240, Tokat Özet: Bu çalışmada; kullanılan veriler Erbaa ovasındaki 10 köyden 105 adet işletme ile anket yapılarak elde edilmiştir. Araştırmada Tokat İli Erbaa ovasındaki tarım işletmelerinin sosyo-ekonomik yapısı ortaya konulmuş, işletme grupları itibariyle optimum üretim planları belirlenmiş, mevcut durum ile planlama sonuçlarının karşılaştırılması yapılmıştır. Doğrusal Programlama Yöntemi kullanılarak yapılan planlama sonucunda birinci grup işletmelerde %130,41, ikinci grup işletmelerde %93,12, üçüncü grup işletmelerde %48,26 oranında brüt marjda bir artış söz konusu olacağı belirlenmiştir. Planlamaya gereken önem verilmesiyle, kaynak kullanım etkinliğinin yanısıra gelir artışı sağlanacağı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Optimum İşletme Organizasyonu, Faaliyet Sonuçları, Sosyo-Ekonomik Yapı A Research on the Determination of the Optimal Production Plans of the Farms in the Plain of Erbaa-Tokat Province Abstract: In this study, data were obtained from 105 farms in 10 villages in the plain of Erbaa via survey method. In this research, socio-economic structure of the Tokat- Erbaa plain farms were clarified; optimal production plans were determined according to groups, current situation was compared with planning results. In the planning stage Linear Programming was used. According to the planning results, increase in gross margin was determined as 130,41% for the first group, 93,12% for the second group and 48,26 % for the third group. When given to importance to the planning, it was determined that there could be an increase in the income as well as effective use of resources. Keywords: Optimal Farm Organization, Farm Performance, Socio-Economic Structure 1. Giriş Günümüzde bilimsel ve teknolojik araştırmaların temelinde yatan esas amaç, ülkelerin sahip oldukları kıt kaynakların etkin kullanımının sağlanması yönündedir. Özellikle kaynakları sınırlı olan gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkelerde bu durum daha büyük öneme sahiptir. Türkiye nin de bu gruptaki ülkeler arasında yer aldığı düşünülürse konunun önemi yadsınamaz. Tarım sektörünün ulusal ekonomi içerisinde büyük önem taşıdığı Türkiye de, bugüne kadar işletme düzeyindeki planlama çalışmalarına gereken önem verilmemiştir. Oysa çiftçiler artık sadece kendi gereksinimleri için değil, yurt içi hatta yurt dışı pazarlara yönelik üretimde bulunmaktadırlar. Böyle bir ortamda üreticilerin varlıklarını sürdürebilmeleri ve gelişebilmeleri, onların gelirlerinin artması ile olası görülmektedir. Bu da, işletmede yer alabilecek üretim kollarının optimal bileşimi ve üretim faktörlerinin en iyi şekilde değerlendirilmesi ile sağlanacaktır (Erkan ve ark., 1989). Kıt kaynakları etkin kullanılarak üretim maliyetlerini düşürmesi bununla beraber çiftçi gelirlerinin ve yaşam kalitesinin artırılması yönüyle tarımsal işletme planlaması önem arz etmektedir. Buradan hareketle çalışmada Tokat ilinde önemli bir tarımsal potansiyele sahip Erbaa Ovası tarım işletmelerinin genel yapılarının belirlenmesi, üretim deseni içerisinde yer verilen üretim dallarının brüt marjlarının hesaplanması, işletme büyüklük grupları itibariyle bölge için optimum üretim planlarının belirlenmesi ve bölgedeki işletmelerin daha yüksek gelir elde etmelerini sağlayacak üretim planlarının uygulanabilmesi için alınabilecek tedbirlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. 2. Materyal ve Yöntem Araştırmanın temel materyalini, Tokat ili Erbaa Ovasındaki 10 köyden 1205 adet işletmeyi temsil edebilecek nitelikte olan 105 adet işletmeden anket yöntemi ile elde edilmiş olan orjinal veriler oluşturmuştur. Erbaa ovasındaki 10 köydeki 1205 adet işletme örnekleme çerçevesi olarak ele alınmış, işletme büyüklüklerine ait veriler dikkate alınarak varyasyon katsayısı hesaplanmış heterojen bir dağılım olduğu saptanmış ve daha * Bu çalışma doktora tezinden bir bölüm olup,. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Komisyonu tarafından desteklenmiştir
2 Tokat İli Erbaa Ovasındaki Tarım İşletmelerinin Optimum Üretim Planlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma sonra işletmelere ait arazi büyüklüklerine ilişkin frekans tablosuna bakılarak populasyon üç tabakaya ayrılmıştır. Böylece 1-25 da arasındaki 40 işletme I. grubu, da arasındaki 32 işletme II. grubu, 51 da ve daha fazla araziye sahip 33 işletme III. grubu oluşturmuştur. Örnek hacminin tespitinde %95 güven aralığında ve ortalamadan %5 sapma ile örnek sayısı belirlenmiştir. Örneklemede Neyman Yöntemi kullanılmıştır (Çiçek ve Erkan, 1996). 105 anketin köylere göre dağılımında ise her bir köyün sahip olduğu işletme sayısı dikkate alınarak oransal dağılım yapılmıştır. İşletmelerin yıllık faaliyet sonuçlarına ilişkin analizlerde, ilk aşamada üretim dalı düzeyinde analizler yapılmıştır. Üretim dalları bazında yapılan analizlerde brüt marj analiz tekniği kullanılmıştır. Üretim dalları itibariyle brüt marjların hesaplanabilmesi için her bir üretim dalına ait brüt üretim değeri ve değişken masraflar tespit edilmiştir. Brüt Marjın hesaplanmasında; o faaliyetin brüt üretim değerinden değişken masraflar düşülmüştür (İnan, 2001; Aras, 1988). İkinci aşamada ise işletme bir bütün olarak ele alınarak yıllık faaliyet sonuçları ortaya konulmuştur. Üretim dönemine ait faaliyet sonuçları olarak; brüt hasıla, işletme masrafları ve gerçek masraflar, net hasıla, tarımsa gelir ve toplam işletme geliri hesaplanmış ve yorumlanmıştır. Planlamada Aşamasında; araştırmada doğrusal programlama yöntemi kullanılarak optimum ürün deseni tespit edilmiştir. Bu yöntemde geliri maksimuma çıkaracak ürün desenini tespit için amaç fonksiyonu matematiksel olarak aşağıda özetlenmiştir (Erkuş ve Demirci, 1985; Öztürk, 1987; Koral ve Esengün, 1995). Z=C 1 X 1 +C 2 X 2 +C 3 X C n X n (maksimum) (Z) ile gösterilen amaç fonksiyonunda (C n ) alternatif faaliyetlerin brüt karlarıdır. (X n ) ise üretim faaliyetlerinin seviyelerini gösterir. Amaç fonksiyonu aşağıda ifade edilen alternatif faaliyetler ve faktör sınırlılıkları çerçevesinde maksimum kılınacaktır. b 1 a 11 X 1 + +a 1n X n b 2 a 21 X 1 + +a 2n X n. b m a m1 X 1 + +a mn X n Burada; b 1, b 2. b m üretimde kullanılabilir kapasiteyi a 11, a 12 a 1n a 21, a 22. a 2n a m1, a m2 a mn üretim faaliyetlerinin girdi talepleri ve fiziki katsayılarını X 1,X 2..X n 0 (değişkenlerin pozitif olma şartı) Planlama için gerekli olan veriler gerçekleştirilen anket uygulaması ve araştırma sonuçlarından sağlanmış ve daha önce yapılmış olan diğer araştırma sonuçlarından ve ilgili kuruluşlardan alınmıştır. Doğrusal programlama yönteminin uygulanmasıyla incelenen işletmelerde işletme büyüklük gruplarına göre işletme modelleri oluşturulmuş ve bu modellere göre işletme üretim planları ortaya konulmuştur. Bununla birlikte planlamanın uygulanabilirliği üzerinde durularak, özellikle sınırlama denklemlerinin oluşturulmasında yöre koşulları ve özellikleri de dikkate alınmıştır. Sınırlama denklemlerinin oluşturulmasında işletmelerin sahip olduğu kaynaklar envanter kayıtlarından çıkarılmaktadır. Ayrıca işgücü mevcudu, işletmeci tercihleri, teknik ve kurumsal sınırlamalar gibi işletme içi ve dışı etkenler de göz önünde bulundurulmuştur (Akçay, 1999; Esengün ve ark. 1995). Çünkü, işletmecinin ulaşmak istediği gelir düzeyi istenildiği kadar büyük olamaz. Üretim kaynakları sınırlı miktardadır ve bu miktarlar aşılamaz (Erkuş ve Demirci, 1985; Akay, 1996). Mevcut kaynaklar ve konu üzerine etkili faktörler çerçevesinde, araştırma bölgesi koşulları dikkate alınarak belirlenen önemli sınırlayıcılar; arazi sınırlayıcıları, sermaye sınırlayıcıları, işgücü sınırlayıcıları, kurumsal sınırlayıcılar, teknik sınırlayıcılar ve bina sınırlayıcılarıdır. Hayvancılık üretim faaliyeti için tam sayılı programlama yöntemi dikkate alınmıştır (Miran, 2005). Önce işletme grupları itibariyle planların yapılabilmesi amacıyla gerekli bilgiler düzenlenmiş, daha sonra WIN-QSB bilgisayar paket programı kullanılarak planlama gerçekleştirilmiştir. 20
3 G.ALTINTAŞ, Y.AKÇAY 3. Araştırma Bulguları 3.1. İncelenen İşletmelerin Sosyo-Ekonomik Durumu İncelenen İşletmelerde ortalama aile nüfusu 5,68 kişi olarak tespit edilmiştir. Bu nüfusun %48,06 sını erkek nüfusu, %51,94 ünü kadın nüfusu oluşturmaktadır. Faal nüfus oranı %70,52 dir. 7 ve daha yukarı yaştaki bireylerin okuryazarlık oranı incelendiğinde okur yazar erkeklerin oranı (%92,42), okur yazar kadınların oranından (%83,94) daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. İşletme yöneticisinin yaşı 54,79 ve öğrenim süresi 4,22 yıldır. İncelenen işletmeler genelinde potansiyel aile işgücü, işletmede kullanılan aile işgücü, geçici ücretli işgücü ve işletmede kullanılan toplam işgücü işletme büyüklüğü ile artmaktadır. Potansiyel işgücünün tüm işletmeler ortalamasında %53,30 unu erkek, %42,41 ini kadın, %4,29 unu çocuk nüfus oluşturmaktadır. Aile işgücünün ancak %48,82 si kullanılmakta, %49,43 ü atıl kalmakta ve %1,75 i ise işletme dışında kullanılmaktadır. Tüm işletme gruplarında mevcut işgücünün etkin kullanılmadığı dikkat çekmektedir. İncelenen işletmelerde toplam aktif sermayenin %78,35 i arazi sermayesinden oluşmaktadır. İşletme sermayesinin aktif sermaye içerisindeki payı işletmeler ortalamasında %21,67 dir. Toplam aktif sermayenin %57,14 ünü toprak varlığı, %0,01 ini arazi ıslahı varlığı, %18,34 ünü bina varlığı, %1,68 ini bitki varlığı, %1,18 ini tarla demirbaşı varlığı, %14,20 sini alet makine varlığı, %5,05 ini hayvan varlığı, %0,44 ünü malzeme ve mühimmat varlığı, %1,96 sını para mevcudu ve alacaklar oluşturmaktadır. İşletme arazisi genişliği I. grupta 16,75 da, II. grupta 37,09 da III. grupta 78,82 da olup işletmeler ortalamasında 42,46 dekardır. İncelenen işletmelerde toplam ekiliş dikiliş alanının %89,23 ü tarla ürünleri ekiliş alanı, %9,17 si sebze ekiliş alanı, %1,26 sı meyve ve bağ alanı, %0,34 ü ise ağaçlık alandır. Araştırma bölgesinde tarla ürünleri ürün grupları içerisinde tahılların yanında endüstri bitkilerinin önemli düzeylerde ekiliş alanına sahip olduğu tespit edilmiştir. Tüm işletme gruplarında tahıllar içerisinde buğday ekiliş alanının ilk sırada olduğu, endüstri bitkileri ekiliş alanları içerisinde ise en fazla şekerpancarına yer verildiği belirlenmiştir İncelenen İşletmelerde Yıllık Faaliyet Sonuçları Üretim dönemi içinde oluşturulan toplam brüt üretim değerinin %62,52 sini tarla ürünleri, %11,33 ünü sebze ürünleri, %1,33 ünü meyveler, %0,61 ini ağaçlık ve %0,04 ünü bağ, %24,17 sini hayvansal ürünler oluşturmaktadır. Toplam brüt üretim değeri I. grup işletmelerde 5080,69 YTL, II. grup işletmelerde 15210,33 YTL, III. grup işletmelerde 28398,02 YTL olarak belirlenmiştir. İşletmelerin üretim dönemi itibariyle toplam değişken masrafları I. II. ve III. grup işletmelerde sırasıyla 2679,49 YTL, 6878,11 YTL ve 12653,46 YTL dir. Toplam değişken masrafların % 61,90 nını tarla ürünleri, %11,80 nini sebzeler, %0,41 ini meyveler, %0,04 ünü bağ %0,02 sini ağaçlık ve %25,83 ünü hayvancılık ürünleri oluşturmaktadır. Bitkisel üretim değişken masrafları içerisinde en yüksek paya sahip masraf unsuru %24,97 ile toprak işleme masraflarıdır. Bunu sırasıyla %18,63 ile gübreleme masrafları, %17,06 ile ekim-dikim masrafları, %9,80 ile hasat masrafları izlemektedir. Hayvansal üretim dalı değişken masrafları içerisinde en yüksek payı % 89,18 ile yem masrafları almaktadır. İşletmelerde toplam brüt marjın % 63,05 ini tarla ürünleri, %10,95 ini sebzeler, %2,09 unu meyveler, %1,14 ünü ağaçlık ve bağ, %22,77 sini hayvansal ürünler oluşturmaktadır. Bitkisel ürünler içersinde en yüksek pay endüstri bitkilerine (%37,92) aittir. İncelenen işletmelerde toplam brüt hasılanın %69,32 sini bitkisel ürünler satış tutarı oluştururken %14,99 unu hayvansal ürünler satış tutarı, %10,57 sini envanter kıymet artışları oluşturmaktadır. İşletme masrafları işletme büyüklük grupları itibariyle artış göstermekte olup işletmeler ortalamasında bu değer 10531,60 YTL dir (Çizelge 1). İşletme masraflarının %62,83 ünü cari masraflar oluşturmaktadır. Bu değeri sırasıyla amortismanlar (%19,49), işçilik masrafları (%15,37) ve envanter kıymet eksilişleri (%2,28) izlemektedir. Cari masrafların %34,63 ü materyal masrafları, %3,47 si pazarlama masrafları, %24,73 ü diğer cari masraflardır. Gerçek masraflar, işletme büyüklüğü ile birlikte artmaktadır. İşletmeler ortalamasında bu değer 9935,70 YTL dir (Çizelge 1). Bununla 21
4 Tokat İli Erbaa Ovasındaki Tarım İşletmelerinin Optimum Üretim Planlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma birlikte gerçek masraflar içerisinde en önemli pay aile işgücü ücret karşılığı çıkarıldıktan sonra kalan işletme masraflarına aittir. Bu değer işletmeler ortalamasında %92,25 tir. İşletme başına düşen net hasılanın işletme büyüklük grupları itibariyle artış gösterdiği ve işletmeler ortalamasında 4779,15 YTL olduğu belirlenmiştir. Aynı zamanda tüm işletme gruplarında net hasılanın pozitif olduğu görülmektedir. Bu durum mevcut aktif sermayeye karşılık, tüm işletme gruplarının gelir elde edebildiklerini göstermektedir İşletme başına düşen tarımsal gelir, işletmeler ortalamasında 5375,05 YTL, toplam aile geliri 5889,91 YTL olarak belirlenmiştir (Çizelge 1). Çizelge 1. İncelenen İşletmelerde Yıllık Faaliyet Sonuçları İŞLETME GRUPLARI I.Grup (40) II.Grup (32) III.Grup (33) İşl.Ort. (105) BRÜT HASILA (A) 5333, , , ,75 İŞLETME MASRAFI (B) 4809, , , ,60 GERÇEK MASRAFLAR (C) 4407, , , ,70 NET HASILA (A B) 524, , , ,15 TARIMSAL GELİR (A - C) 926, , , ,05 TOPLAM AİLE GELİRİ 1087, , , , Optimum Üretim Planları İncelenen işletmelere ait girdi-çıktı katsayıları, amaç fonksiyonu ve sınırlama denklemleri, işletme grupları itibariyle, doğrusal programlama tekniğine uygun olarak ek çizelge 1, ek çizelge 2 ve ek çizelge 3 te matris olarak sunulmuştur Birinci Grup İşletmelerde En Uygun Ürün Bileşimine Ait Optimum Üretim Planı ve Sonuçlarının Duyarlılık Analizi Birinci grup işletmelerde en uygun ürün bileşimine ait optimum üretim planı ve sonuçlarının duyarlılık analizleri çizelge 2 de, üretim kaynaklarının duyarlılık analizleri çizelge 3 te verilmiştir. Çizelge 2. I. Grup İşletmelerde En Uygun Ürün Bileşimine Ait Optimum Planı ve Sonuçlarının Duyarlılık Analizleri Karar Değişkeni Üst Sınır Alt Sınır Optimal Çözüme Giren Mevcut Durum Fark Toplam Katkı Optimal Çözümün Geçerli Olduğu En Düşük Brüt Marj Orijinal Brüt Marj En Yüksek Brüt Marj Bir Artışın Ceza Değeri Bir Azalışın Ceza Değeri Buğday (s) Dekar 3,96 3,96 3,96 7,35-3,39 253,28-63, Buğday (k) Dekar - 0,00 0,00 0,45-0,45 0,00-35,33 314,22 278,89 - Tütün (k) Dekar - 0,00 0,75 0,15 +0,60 245,25 48,11 327, ,89 Şekerpancarı Dekar - 0,00 3,96 3,45 +0, ,85 83,15 286, ,68 Ayçiçeği Dekar - 0,00 3,17 0,30 +2,87 235,63 71,42 74,33 80,00 5,67 2,91 K.Fasulye Dekar - 0,00 0,00 0,20-0,20 0,00-22,50 87,26 64,76 - Karpuz Dekar - 0,00 0,00 0,25-0,25 0,00-76,68 79,59 2,91 - Soğan Dekar - 0,00 0,00 0,17-0,17 0,00-66,94 84,04 17,10 - Biber Dekar - 0,00 0,00 0,33-0,33 0,00-39,15 86,86 47,71 - Y.Domates Dekar - 0,00 1,58 0,35 +1,23 330,13 84,08 208, ,86 S.Domates Dekar - 0,00 1,58 0,35 +1, ,62 114, , ,53 Patlıcan Dekar - 0,00 1,58 0,20 +1,38 143,54 85,18 90, ,67 Y.Fasulye Dekar - 0,00 0,00 2,45-2,45 0,00-19,65 80,77 61,12 - Kültür BBHB - 0,00 0,00 0,16-0,16 0,00-298,91 509,83 210,92 - Melez BBHB - 0,00 3,00 0,04 +2, ,11 297,45 508, ,92 Yerli BBHB - 0,00 0,00 0,42-0,42 0,00-160,45 547,01 386,56 - Kredi YTL - 0, , ,77-0,15-0,10-0, I. Dön. İşçi Kira EİS - 0,00 0, , ,00 0,10 1,10 - II. Dön. İşçi Kira EİS - 0,00 0, , ,00 0,10 1,10 - III. Dön. İşçi Kira EİS - 0,00 0, , ,00 0,10 1,10 - IV. Dön. İşçi Kira EİS - 0,00 0, , ,00 0,10 1,10 - V. Dön. İşçi Kira EİS - 0,00 0, , ,00 0,10 1,10 - Top. Brüt Marj YTL 2401, , ,64 22
5 G.ALTINTAŞ, Y.AKÇAY Optimal üretim planı sonucunda toplam brüt marj I. grup işletmeler için 5532,64 YTL olarak saptanmıştır. Bu sonuç doğrultusunda I. grup işletmelerde toplam brüt marj 2401,20 YTL den 5532,64 YTL ye çıkarak %130,41 lik bir artış söz konusu olmaktadır. Sulu arazilerde buğday üretim dalı optimal çözümde plana dahil edildiği arazi genişliğinde yer almıştır. Üretim dallarından; şekerpancarı 3,96 da, ayçiçeği 3,17 da, yer domatesi 1,58 da, sırık domates 1,58 da ve patlıcan 1,58 dekar optimal çözümde yer almıştır. Şekerpancarının dekara sağladığı en düşük brüt marjın 83,15 YTL/da, ayçiçeğinin 71,42 YTL/da, yer domatesinin 84,08 YTL/da, sırık domatesin 114,27 YTL/da ve patlıcanın 85,18 YTL/da olduğunda, optimal plan geçerli olmaktadır. Sulu arazilerde şekerpancarını bir dekar daha az üretmenin ceza değeri 203,68 YTL/da ayçiçeğinin ceza değeri 2,91 YTL, yer domatesinin 124,86 YTL, sırık domatesin 1128,53 YTL/da, patlıcanın ceza değeri 5,67 YTL/da dır. Sulu arazilerde bu ürünlere bir dekar daha az yer verilirse toplam brüt marj ceza değeri miktarı kadar azalacaktır. Kuru arazide tütün üretim dalı optimal çözüme giren 0,75 dekarlık kuru arazi genişliği ve bu üretim dalının dekara sağladığı en düşük brüt marjın 48,11 YTL/da olduğunda geçerli olmaktadır. Kuru arazilerde bu ürünü bir dekar daha az üretmenin ceza değeri 278,89 YTL/da dır. Hayvancılık üretim dallarından optimal çözüme giren süt inekçiliği en düşük brüt marjın 297,45 YTL/BBHB olduğu sınır çerçevesinde optimal çözüme 3 birim Melez inek olarak girmiştir. Melez ineği sayısını bir birim azaltmanın ceza değeri 210,92 YTL/BBHB dir (Çizelge 2). Optimal çözüme girmeyen üretim dalları, sulu arazilerde; k.fasulye, karpuz, soğan, biber ve yeşil fasulyedir. Kültür ineği ve yerli inek de optimal çözüme girmemiştir. Kuru fasulyenin optimal çözüme girebilmesi için dekara en az 87,26 YTL/da dan daha yüksek brüt marj sağlaması, karpuzun 79,59 YTL/da dan daha yüksek, soğanın 84,04 YTL/da dan daha yüksek, biberin 86,86 YTL/da dan daha yüksek, yeşil fasulyenin 80,77 YTL/da dan daha yüksek brüt marj sağlaması gerekmektedir. Kültür ineğinin optimal çözüme girebilmesi için BBHB ne en az 509,83 YTL den daha yüksek, yerli ineğin BBHB ne 547,01 YTL den daha yüksek brüt marj sağlaması gerekmektedir (Çizelge 2). Planlama sonucunda işçi kiralama faaliyetleri hiçbir dönemde optimal çözüme girmemiştir (Çizelge 2). Çizelge 3 te I. grup işletmelerde optimal çözüme giren üretim dallarının kullandıkları üretim kaynakları ve sonuçlarının duyarlılık analizleri verilmiştir. I. grup işletmelerin 15,83 da sulu arazilerinin tamamı optimal çözümde kullanılmıştır. İşletme arazisinden 0,17 dekarlık kullanılmayan arazi ise planlamaya dahil edilmeyen meyvelik arazidir. Sulu koşullarda şekerpancarı, yer domatesi, sırık domates, patlıcan ekim alanları, kuru koşullarda ise tütün, saptanan üst sınırları ile optimum üretim deseni içerisinde yer almışlardır. Optimal çözümde döner sermaye tamamen kullanılmış ve 2997,69 YTL kredi gereksinimi ise kredilendirme faaliyetinden karşılanmıştır. Optimal çözümde I. grup işletmeler için kullanılmadan kalan girdi dönemler itibariyle işgücü mevcududur. Ahır kapasitesinin de 3,68 m 2 lik kısmı kullanılmadan kalmaktadır. Üretim kaynakları için gölge fiyatlar, sözkonusu üretim kaynağının bir birimlik artışının toplam brüt marjda yapacağı değişimi ifade eder. Buna göre; sulu arazinin gölge fiyatı 64,26 YTL dir. Yani sulu tarla arazisinin 1 dekar artışı ile toplam brüt marj değeri 64,26 YTL artacaktır. Kuru arazinin 1 dekar artması ile toplam brüt marj değeri 306,37 YTL artacaktır. Gölge fiyatları dikkate alındığında, en önemli üretim kaynağının sırık domates ekim alanı olduğu görülmektedir. Bir dekar sırık domates ekim alanının artışı, toplam brüt marjı 1128,53 YTL artırırken bunu 203,68 YTL ile şekerpancarı ekim alanı, 124,86 YTL ile yer domatesi ekim alanı, izlemektedir. Diğer yandan buğday (sulu) ekim alanının 1 dekar artması ile toplam brüt marjda 7,98 YTL lik bir azalış olacaktır (Çizelge 3) İkinci Grup İşletmelerde En Uygun Ürün Bileşimine Ait Optimum Üretim Planı ve Sonuçlarının Duyarlılık Analizi II. grup işletmelerde optimal üretim planı sonucunda toplam brüt marj 16091,24 YTL olarak saptanmıştır (Çizelge 4). Bu sonuç doğrultusunda II. grup işletmelerde toplam brüt marj 8332,22 YTL den 16091,24 YTL ye çıkarak brüt marjda % 93,12 lik bir artış söz konusu olmaktadır. 23
6 Tokat İli Erbaa Ovasındaki Tarım İşletmelerinin Optimum Üretim Planlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma Çizelge 3. I. Grup İşletmelerde Optimal Çözüme Giren Üretim Dallarının Kullandıkları Üretim Kaynakları ve Sonuçlarının Duyarlılık Analizleri Kısıtlama Üst Sınır Alt Sınır Optimal Çözüme Giren Üretim Kay. Kullanılmayan Optimal Çözümün Geçerli Olduğu En Düşük Orijinal En Yüksek Gölge Fiyat İşletme Arazisi Dekar 16,75 3,96 16,58 0,17 16,58 16,75 + 0,00 Sulu Arazi Dekar 15,83 3,96 15,83 0,00 12,66 15,83 16,00 64,26 Kuru Arazi Dekar 0,75 0,00 0,75 0,00 0,00 0,75 0,75 306,37 Buğday (s) Dekar 3,96 3,96 3,96 0,00 3,17 3,96 7,13-7,98 Buğday (k) Dekar 0,75 0,00 0,00 0,75 0,00 0,75 + 0,00 Tütün (k) Dekar 0,75 0,00 0,75 0,00 0,75 0,75 + 0,00 Şekerpancarı Dekar 3,96 0,00 3,96 0,00 3,17 3,96 7,13 203,68 Ayçiçeği Dekar 3,96 0,00 3,17 0,79 3,17 3,96 + 0,00 K.Fasulye Dekar 3,96 0,00 0,00 3,96 0,00 3,96 + 0,00 Karpuz Dekar 1,58 0,00 0,00 1,58 0,00 1,58 + 0,00 Soğan Dekar 1,58 0,00 0,00 1,58 0,00 1,58 + 0,00 Biber Dekar 1,58 0,00 0,00 1,58 0,00 1,58 + 0,00 Y.Domates Dekar 1,58 0,00 1,58 0,00 0,79 1,58 4,75 124,86 S.Domates Dekar 1,58 0,00 1,58 0,00 0,79 1,58 4, ,53 Patlıcan Dekar 1,58 0,00 1,58 0,00 0,79 1,58 4,75 5,67 Y.Fasulye Dekar 1,58 0,00 0,00 1,58 0,00 1,58 + 0,00 Döner Sermaye YTL 1081,33 0, ,33 0,00-920, , ,02 0,10 Kredi YTL , , , , ,00 I. Dön. İşçi Kira EİS ,00 221, ,93 221, ,00 II. Dön. İşçi Kira EİS ,00 269, ,47 269, ,00 III. Dön.İşçi Kira EİS ,00 476, ,31 476, ,00 IV. Dön.İşçi Kira EİS ,00 286,60 929,40 286, ,00 V. Dön. İşçi Kira EİS ,00 424, ,24 424, ,00 Ahır Kapasitesi m 2 24,68 0,00 21,00 3,68 0,00 24,68 58,55 67,29 Çizelge 4. II. Grup İşletmelerde En Uygun Ürün Bileşimine Ait Optimum Planı ve Sonuçlarının Duyarlılık Analizleri 24 Karar Değişkeni Üst Sınır Alt Sınır Optimal Çözüme Giren Mevcut Durum Fark Toplam Katkı Optimal Çözümün Geçerli Olduğu En Düşük Orijinal Brüt Marj Brüt Marj En Yüksek Brüt Marj Bir Artışın Ceza Değeri Bir Azalışın Ceza Değeri Buğday (s) Dekar 8,92 8,92 8,92 13,03-4,11 790,49-88, Tütün (k) Dekar - 0,00 1,40 0,94 +0,46 104,12 14,51 74, Çeltik Dekar - 0,00 0,00 1,94-1,94 0,00-109,01 128,27 19,26 - Şekerpancarı Dekar - 0,00 8,92 8,62 +0, ,35 131,78 255, Ayçiçeği Dekar - 0,00 0,00 4,90-4,90 0,00-75,06 122,64 47,58 - K.Fasulye Dekar - 0,00 1,79 0,63 +1,16 237,77 113,57 132,83 193,28 60, Karpuz Dekar - 0,00 3,57 1,63 +1,94 713,64 126,82 199, Patates Dekar - 0,00 8,92 0,75 +8, ,47 136,80 197, Soğan Dekar - 0,00 0,00 0,37-0,37 0,00-92,57 131,17 38,60 - Biber Dekar - 0,00 0,00 0,46-0,46 0,00-34,24 126,96 92,72 - Y.Domates Dekar - 0,00 0,00 0,47-0,47 0,00-46,66 135,99 89,33 - S.Domates Dekar - 0,00 3,57 0,83 +2, ,75 154, , Patlıcan Dekar - 0,00 0,00 0,25-0,25 0,00-43,20 130,49 87,29 - Y.Fasulye Dekar - 0,00 0,00 1,27-1,27 0,00-14,66 129,77 115,11 - Kültür İneği BBHB - 0,00 8,00 2,34 +5, ,88 613,57 840, Melez BBHB - 0,00 0,00 0,92-0,92 0,00-131,43 839,66 708,23 - Yerli BBHB - 0,00 0,00 0,87-0,87 0,00-641,42 867,96 226,54 - Kredi YTL - 0, , ,22-0,51-0,10 0,00 0, I. Dön. İşçi Kira EİS - 0,00 0,00-0, ,00 0,10 1,10 - II. Dön. İşçi Kira EİS - 0,00 0,00-0, ,00 0,10 1,10 - III. Dön. İşçi Kira EİS - 0,00 0,00-0, ,00 0,10 1,10 - IV. Dön. İşçi Kira EİS - 0,00 0,00-0, ,00 0,10 1,10 - V. Dön. İşçi Kira EİS - 0,00 0,00-0, ,00 0,10 1,10 - Toplam Brüt Marj YTL 8332, , ,24
7 G.ALTINTAŞ, Y.AKÇAY Sulu arazilerde buğday üretim dalı optimal çözümde plana dahil edildiği arazi genişliğinde yer almıştır. Üretim dallarından; şekerpancarı 8,92 da, kuru fasulye 1,79 da, karpuz 3,57 da patates 8,92 da, sırık domates 3,57 da olarak optimal çözüme girmiştir. Şeker pancarının dekara sağladığı en düşük brüt marjın 131,78 YTL/da, kuru fasulyenin 113,57 YTL/da, karpuzun 126,82 YTL/da, patatesin 136,80 YTL/da, sırık domatesin 154,98 YTL/da olduğunda, optimal plan geçerli olmaktadır. Kuru arazide tütün optimal çözümde plana dahil edildiği arazi genişliğinde yer almıştır. Hayvancılık üretim dallarından optimal çözüme giren kültür ineği en düşük brüt marjın 613,57 YTL/BBHB olduğu sınır çerçevesinde optimal çözüme 8 birim olarak girmiştir. Kültür ineği sayısını bir birim azaltmanın ceza değeri 226,54 YTL/BBHB dir. Optimal çözüme girmeyen üretim dalları, sulu arazilerde; çeltik, ayçiçeği, soğan, biber, yer domatesi, patlıcan ve yeşil fasulyedir. Melez inek ve yerli inek de optimal çözüme girmemiştir. Çeltiğin optimal çözüme girebilmesi için dekara 128,27 YTL/da dan daha yüksek brüt marj sağlaması, ayçiçeğinin 122,64 YTL/da dan, soğanın 131,17 YTL/da dan, biberin 126,96 YTL/da dan, yer domatesinin 135,99 YTL/da dan, patlıcanın 130,49 YTL/da dan, yeşil fasulyenin 129,77 YTL/da dan daha yüksek brüt marj sağlaması gerekmektedir. Melez ineğin optimal çözüme girebilmesi için BBHB ne 839,66 YTL den daha yüksek, yerli ineğin BBHB ne 867,96 YTL den daha yüksek brüt marj sağlaması gerekmektedir. Planlama sonucunda işçi kiralama faaliyetleri hiçbir dönemde optimal çözüme girmemiştir. Çizelge 5 te II. grup işletmelerde optimal çözüme giren üretim dallarının kullandıkları üretim kaynakları ve sonuçlarının duyarlılık analizleri verilmiştir. Optimal çözümde II.grup işletmelerin 37,09 dekarlık arazilerinin tamamı optimal çözümde kullanılmaktadır. Çizelge 5. II. Grup İşletmelerde Optimal Çözüme Giren Üretim Dallarının Kullandıkları Üretim Kaynakları ve Sonuçlarının Duyarlılık Analizleri Optimal Optimal Çözümün Geçerli Olduğu Üretim Kay. Çözüme Kısıtlama Kullanılmayan En En Üst Sınır Alt Sınır Giren Orijinal Düşük Yüksek Gölge Fiyat İşletme Arazisi Dekar 37,09 8,92 37,09 0,00 37,09 37,09 + 0,00 Sulu Arazi Dekar 35,69 8,92 35,69 0,00 33,90 35,69 35,69 113,40 Kuru Arazi Dekar 1,40 0,00 1,40 0,00 0,00 1,40 1,40 59,87 Buğday (s) Dekar 8,92 8,92 8,92 0,00 1,79 8,92 10,71-32,83 Tütün (k) Dekar 1,40 0,00 1,40 0,00 1,40 1,40 + 0,00 Çeltik Dekar 8,92 0,00 0,00 8,92 0,00 8,92 + 0,00 Şekerpancarı Dekar 8,92 0,00 8,92 0,00 1,79 8,92 10,71 123,64 Ayçiçeği Dekar 8,92 0,00 0,00 8,92 0,00 8,92 + 0,00 K.Fasulye Dekar 8,92 0,00 1,79 7,13 1,79 8,92 + 0,00 Karpuz Dekar 3,57 0,00 3,57 0,00 0,00 3,57 5,36 73,08 Patates Dekar 8,92 0,00 8,92 0,00 1,79 8,92 10,71 60,45 Soğan Dekar 3,57 0,00 0,00 3,57 0,00 3,57 + 0,00 Biber Dekar 3,57 0,00 0,00 3,57 0,00 3,57 + 0,00 Y.Domates Dekar 3,57 0,00 0,00 3,57 0,00 3,57 + 0,00 S.Domates Dekar 3,57 0,00 3,57 0,00 0,00 3,57 5, ,35 Patlıcan Dekar 3,57 0,00 0,00 3,57 0,00 3,57 + 0,00 Y.Fasulye Dekar 3,57 0,00 0,00 3,57 0,00 3,57 + 0,00 Döner Sermaye YTL 2168, ,85 0, , , ,03 0,10 Kredi YTL ,18 977, , ,00 I. Dön. İşçi Kira EİS ,00 597, ,10 597, ,00 + 0,00 II. Dön. İşçi Kira EİS ,00 714, ,18 714, ,00 + 0,00 III. Dön İşçi Kira EİS , ,79 308, , ,00 + 0,00 IV. Dön. İşçi Kira EİS ,00 906,35 441,65 906, ,00 + 0,00 V. Dön. İşçi Kira EİS ,00 862, ,47 862, ,00 + 0,00 Ahır Kapasitesi m 2 61,63 0,00 56,00 5,63 0,00 61,63 72,94 114,25 25
8 Tokat İli Erbaa Ovasındaki Tarım İşletmelerinin Optimum Üretim Planlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma Optimal çözümde döner sermaye tamamen kullanılmış ve 8022,18 YTL kredi gereksinimi ise kredilendirme faaliyetinden karşılanmıştır. Optimal çözümde II. grup işletmeler için kullanılmadan kalan girdi dönemler itibariyle işgücü mevcududur. Ahır kapasitesinin de 5,63 m 2 lik kısmı kullanılmadan kalmaktadır. Sulu arazinin gölge fiyatı 113,40 YTL dir. Bu sulu tarla arazisinin 1 dekar artışı ile toplam brüt marj değerinin 113,40 YTL artacağı anlamına gelmektedir. Yine kuru arazinin 1 dekar artması ile toplam brüt marj değeri 59,87 YTL artacaktır. Gölge fiyatları dikkate alınarak yapılan değerlendirmede en önemli üretim kaynağının yine bu grupta da sırık domates olduğu görülmektedir. Bir dekar sırık domates ekim alanının artışı, toplam brüt marjı 1046,35 YTL artıracaktır. Bunu sırasıyla 123,64 YTL ile şekerpancarı ekim alanı, 73,08 YTL ile karpuz ekim alanı, 60,45 YTL ile patates ekim alanı izlemektedir. Diğer yandan buğday (sulu) ekim alanının 1 dekarlık artışının gölge fiyatı negatif olmaktadır. Buğday (sulu) ekim alanı 1 dekar artırılırsa toplam brüt marj 32,83 YTL azalacaktır Üçüncü Grup İşletmelerde En Uygun Ürün Bileşimine Ait Optimum Üretim Planı ve Sonuçlarının Duyarlılık Analizi Optimal üretim planı sonucunda toplam brüt marj 23342,91 YTL olarak saptanmıştır (Çizelge 6). Bu durumda III. grup işletmelerde toplam brüt marj 15744,56 YTL den 23342,91 YTL ye çıkarak %48,26 lık bir artış söz konusu olmaktadır. Sulu arazilerde buğday üretim dalı optimal çözümde plana dahil edildiği arazi genişliğinde yer almıştır. Çizelge 6. III. Grup İşletmelerde En Uygun Ürün Bileşimine Ait Optimum Planı ve Sonuçlarının Duyarlılık Analizleri Karar Değişkeni Üst Sınır Alt Sınır Optimal Çözüme Giren Mevcut Durum Fark Toplam Katkı Optimal Çözümün Geçerli Olduğu En Düşük Brüt Marj Orijinal Brüt Marj En Yüksek Brüt Marj Bir Artışın Ceza Değeri Bir Azalışın Ceza Değeri Buğday (s) Dekar 17,91 17,91 17,91 27,27-9, ,64-97, Tütün (k) Dekar - 0,00 5,24 1,70 +3,54 969,82 93,43 185, Çeltik Dekar - 0,00 0,00 1,18-1,18 0,00-112,43 300, Şekerpancarı Dekar - 0,00 17,91 15,85 +2, ,16 97,34 319, Ayçiçeği Dekar - 0,00 15,52 9,88 +5, ,88 65,16 81,74 95, K.Fasulye Dekar - 0,00 0,00 0,21-0,21 0,00-38,38 96, Karpuz Dekar - 0,00 3,58 3,67-0,09 416,28 98,40 116, Patates Dekar - 0,00 2,40 0,94 +1,46 362,68 137,41 151,33 167, Soğan Dekar - 0,00 7,16 5,27 +1, ,80 102,43 142, ,00 Biber Dekar - 0,00 0,00 0,59-0,59 0,00-42,80 140, Y.Domates Dekar - 0,00 0,00 0,27-0,27 0,00-64,67 118, S.Domates Dekar - 0,00 7,16 1,18 +5, ,94 274,43 900, Patlıcan Dekar - 0,00 0,00 0,76-0,76 0,00-17,34 96, Y.Fasulye Dekar - 0,00 0,00 1,48-1,48 0,00-22,13 91, Kültür İneği BBHB - 0,00 11,00 2,58 +8, ,25 465,23 624, Melez BBHB - 0,00 0,00 2,70-2,70 0,00-466,77 626, Yerli BBHB - 0,00 0,00 1,35-1,35 0,00-309,60 671, Kredi YTL - 0, , ,16-0,19-0,10-0, I. Dön. İşçi Kira EİS - 0,00 0,00-0, ,00 0, II. Dön. İşçi Kira EİS - 0,00 0,00-0, ,00 0, III. Dön. İşçi Kira EİS - 0,00 391, ,38-1,34-1,00-0, IV. Dön. İşçi Kira EİS - 0,00 0,00-0, ,00-0, V. Dön. İşçi Kira EİS - 0,00 0,00-0, ,00 0, Top. Brüt Marj YTL 15744, , ,91 26
9 G.ALTINTAŞ, Y.AKÇAY Üretim dallarından; şekerpancarı 17,91 da, ayçiçeği 15,52 da, karpuz 3,58 da, patates 2,40 da, soğan 7,16 da, sırık domates 7,16 da olarak optimal çözüme girmiştir. Şekerpancarının dekara sağladığı en düşük brüt marjın 97,34 YTL/da, ayçiçeğinin 65,16 YTL/da, karpuzun 98,40 YTL/da, patatesin 137,41 YTL/da, soğanın 102,43 YTL/da, sırık domatesin 274,43 YTL/da olduğunda optimal plan geçerlidir. Kuru arazide tütün optimal çözümde 5,24 da arazi genişliğinde yer almıştır. Hayvancılık üretim dallarından optimal çözüme giren kültür ineği en düşük brüt marjın 465,23 YTL/BBHB olduğu sınır çerçevesinde optimal çözüme 11 birim olarak girmiştir. Kültür ineği sayısını bir birim azaltmanın ceza değeri 159,52 YTL/BBHB dir. Optimal çözüme girmeyen üretim dalları, sulu arazilerde; çeltik, k.fasulye, biber, yer domatesi, patlıcan ve yeşil fasulyedir. Melez inek ve kültür ineği de optimal çözüme girmemiştir. Çeltiğin optimal çözüme girebilmesi için dekara 300,99 YTL/da dan daha yüksek brüt marj sağlaması, kuru fasulyenin 96,23 YTL/da dan, biberin 140,56 YTL/da dan, yer domatesinin 118,14 YTL/da dan, patlıcanın 96,39 YTL/da dan, yeşil fasulyenin 91,36 YTL/da dan daha yüksek brüt marj sağlaması gerekmektedir. Melez ineğin optimal çözüme girebilmesi için BBHB ne en az 626,29 YTL den, yerli ineğin BBHB ne 671,15 YTL den daha yüksek brüt marj sağlaması gerekmektedir. Planlama sonucunda ulaşılan en uygun ürün deseninde üçüncü çalışma döneminde işgücü kiralama gündeme gelmektedir. İşgücü kiralama değerleri üçüncü dönem için 391,38 EİS olarak belirlenmiştir. Çizelgedeki söz konusu çalışma dönemlerine ait optimum planın geçerli olduğu en düşük brüt marj değerleri, o dönemde kiralanacak geçici işgücüne ödenebilecek en fazla saatlik ücreti göstermektedir. Bu çalışma dönemlerinde kiralanacak işgücüne ödenecek en fazla ücret; üçüncü dönem için 13,40 YTL/gün olmaktadır. Çizelge 7 den de izlenebileceği gibi optimal çözümde III. grup işletmelerin 71,64 da sulu arazilerinin tamamı optimal çözümde kullanılmaktadır. İşletme arazisinden 1,94 dekarlık kullanılmayan kısım ise planlamaya dahil edilmeyen ağaçlık ve meyvelik arazi kısmıdır. Çizelge 7. III. Grup İşletmelerde Optimal Çözüme Giren Üretim Dallarının Kullandıkları Üretim Kaynakları ve Sonuçlarının Duyarlılık Analizleri Kısıtlama Optimal Optimal Çözümün Geçerli Olduğu Üretim Kay. Çözüme Kullanılmayan En Gölge Fiyat Üst Sınır Alt Sınır En Düşük Orijinal Giren Yüksek İşletme Arazisi Dekar 78,82 17,91 76,88 1,94 76,88 78,82 + 0,00 Sulu Arazi Dekar 71,64 17,91 71,64 0,00 56,96 71,64 73,58 61,79 Kuru Arazi Dekar 5,24 0,00 5,24 0,00 5,24 5,24 + 0,00 Buğday (s) Dekar 17,91 17,91 17,91 0,00 15,51 17,91 33,55 25,74 Tütün (k) Dekar 5,24 0,00 5,24 0,00 3,35 5,24 5,24 91,65 Çeltik Dekar 17,91 0,00 0,00 17,91 0,00 17,91 + 0,00 Şekerpancarı Dekar 17,91 0,00 17,91 0,00 15,60 17,91 28,78 222,49 Ayçiçeği Dekar 17,91 0,00 15,52 2,39 15,52 17,91 + 0,00 K.Fasulye Dekar 17,91 0,00 0,00 17,91 0,00 17,91 + 0,00 Karpuz Dekar 3,58 0,00 3,58 0,00 1,04 3,58 20,10 17,88 Patates Dekar 7,16 0,00 2,40 4,76 2,40 7,16 + 0,00 Soğan Dekar 7,16 0,00 7,16 0,00 4,80 7,16 12,07 40,00 Biber Dekar 7,16 0,00 0,00 7,16 0,00 7,16 + 0,00 Y.Domates Dekar 7,16 0,00 0,00 7,16 0,00 7,16 + 0,00 S.Domates Dekar 7,16 0,00 7,16 0,00 5,69 7,16 7,90 626,26 Patlıcan Dekar 7,16 0,00 0,00 7,16 0,00 7,16 + 0,00 Y.Fasulye Dekar 7,16 0,00 0,00 7,16 0,00 7,16 + 0,00 Döner Sermaye YTL 5000,09 0, ,09 0, , , ,69 0,10 Kredi YTL , ,60 928, , ,00 I. Dön. İşçi Kira EİS ,00 833, ,99 833, ,00 II. Dön.İşçi Kira EİS , ,09 809, , ,00 III. Dön.İşçi Kira EİS , ,00 0,00 869, ,38 1,10 IV. Dön. İşçi Kira EİS , ,00 0, , ,09 0,50 V. Dön. İşçi Kira EİS , ,70 332, , ,00 Ahır Kapasitesi m 2 81,58 0,00 77,00 4,58 33,45 81,58 97,67 77,50 27
10 Tokat İli Erbaa Ovasındaki Tarım İşletmelerinin Optimum Üretim Planlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma Sulu koşullarda şekerpancarı, karpuz, soğan, sırık domates ekim alanları, kuru koşullarda ise tütün, saptanan üst sınırları ile optimum üretim deseni içerisinde yer almışlardır. Buğday ise optimum üretim deseni içerisinde saptanan en alt sınırda yer almıştır. Optimal çözümde döner sermaye tamamen kullanılmış ve 11071,60 YTL kredi gereksinimi ise kredilendirme faaliyetinden karşılanmıştır. Optimal çözümde III. grup işletmeler için kullanılmadan kalan girdi I., II., ve V. dönem işgücü mevcududur. Ahır kapasitesinin 4,58 m 2 lik kısmı kullanılmadan kalmaktadır. Sulu arazinin gölge fiyatı 61,79 YTL dir. Bu sulu tarla arazisinin 1 dekar artışı ile toplam brüt marj değerinin 61,79 YTL aratacağı anlamına gelmektedir. Gölge fiyatları dikkate alınarak yapılan değerlendirmede en önemli üretim kaynağının yine bu grupta da sırık domates olduğu görülmektedir. Bir dekar sırık domates ekim alanının artışı, toplam brüt marjı 626,26 YTL artıracaktır. Bunu sırasıyla 222,49 YTL ile şekerpancarı, 40,00 YTL ile soğan, 25,74 YTL ile buğday (sulu) ve 17,88 YTL ile karpuz ekim alanları izlemektedir. 4. Sonuç ve Tartışma Tokat İli Erbaa ovasındaki tarım işletmeleri ile yapılan planlama çalışmasında, optimum üretim planı sonucunda birinci grup işletmelerde %130,41, ikinci grup işletmelerde %93,12, üçüncü grup işletmelerde %48,26 oranında brüt marjda artış söz konusudur. Gölge fiyatları dikkate alınarak yapılan değerlendirmede en önemli üretim faaliyetinin Kaynaklar Akay, M., Tokat İli Niksar Ovası Tarım İşletmelerinin Yapısal Analizi, İşletme Sonuçlarını Etkileyen Faktörlerin Değerlendirilmesi ve Doğrusal Programlama Yöntemiyle Planlanması Üzerine Bir Araştırma GOÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Tokat. Akçay,Y., Arazi Toplulaştırmasının Üretim Deseninde ve Planlamada Ortaya Çıkardığı Değişimlerin Zamana Bağlı Olarak İrdelenmesi, Karadeniz Bölgesi Tarım Sempozyumu, Bildiriler Cilt:2, O.M.Ü. Zir.Fak. Araş. Serisi No:5, Samsun. Aras, A., Tarım Muhasebesi Ders Kitabı, E.Ü. Ziraat Fakültesi Yayınları No:486, İzmir. Çiçek, A. ve Erkan, O., Tarım Ekonomisinde Araştırma ve Örnekleme Yöntemi. GOÜ Ziraat Fakültesi Yayın No:12, Ders Notları Serisi:6, Tokat. Erkan, O., Orhan, M., Budak, F., Şengül, H., Karlı, B. ve Hartoka, İ., Aşağı Mardin-Ceylanpınar Ovalarındaki Tarım İşletmelerinin Ekonomik Analizi ve İleriye Dönük Planlanması. Türkiye Bil. Teknik ve Araş. Kurumu, Proje No: TAOG-613, Adana. tüm işletme gruplarında sırık domates olduğu saptanmıştır. Planlama çalışması sonucunda I. grup işletmelerde buğday(s), tütün (k), şekerpancarı, ayçiçeği, yer domatesi, sırık domates, patlıcan ve melez inek üretim faaliyeti yer almış, II. grup işletmelerde buğday(s), tütün (k), şekerpancarı, kuru fasulye, karpuz, patates, sırık domates ve kültür inek üretim faaliyeti yer almış, III. grup işletmelerde buğday(s), tütün (k), şekerpancarı, ayçiçeği, karpuz, patates, soğan, sırık domates ve kültür inek üretim faaliyeti yer almıştır. İncelenen işletmelerde döner sermayenin yetersiz olması nedeniyle I. grup işletmelerde 2997,69 YTL, II. grup işletmelerde 8022,18 YTL, III. grup işletmelerde 11071,60 YTL kredi talebine gereksinim olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda araştırma yöresinde planlama sonucu gelir artışı sağlanabileceği görülmektedir. Yöredeki tarım işletmelerinin üretim sürecinde işletmecilik kurallarına uymadıkları ve üretim kaynaklarını etkin kullanmadıkları söylenebilir. Araştırma yöresinin tarımsal potansiyeli yüksek bir yöre olduğu düşünülürse; bireysel işletme gelirlerini artırmak ve bu şekilde sermaye birikimini teşvik etmek amacıyla, üreticilerin tarımsal işletmecilik ve kaynak kullanımı konularında gerekli eğitimi almaları önemli görülmektedir. Bunun yanında, bölge için geliştirilen optimum üretim planları çerçevesinde üretim desenine yer verilmesi hem kaynakların etkin kullanımı açısından hem de çiftçi gelirini artırmak bakımından önemli görülmektedir. Erkuş, A. ve Demirci, R., Tarımsal İşletmecilik ve Planlama. A.Ü. Yayınları No:944, Ders Kitabı: 269, A.Ü. Basımevi, Ankara. Esengün, K., Akay, M. ve Şimşek, E., Tokat Bölgesi Ova Tarım İşletmelerinin Planlanması, MPM Verimlilik Dergisi, 1995/4, Ankara. İnan, İ. H., Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği. Ziraat Fakültesi Yayınları, 5. Baskı, Değirmenaltı-Tekirdağ. Koral, A.İ. ve Esengün, K., Köy Hizmetleri Tokat Araştırma Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesinin Ekonomik Analizi ve En Uygun Ürün Bileşiminin Doğrusal Programlama Yöntemi İle Saptanması Üzerine Bir Araştırma, GOÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, 1(12), Tokat. Miran, B., Uygulamalı İşletme Planlaması. 2. Baskı, İzmir. Öztürk, A., Yöneylem Araştırması. U.Ü. Yayınları, Yayın No: , Bursa. 28
11 G.ALTINTAŞ, Y.AKÇAY Ek Çizelge 1. I. Grup İşletmeler İçin Hesaplamada Kullanılan Girdi-Çıktı Katsayıları (Simpleks Çizelge 1) Amaç Fonksiyonu, Faaliyetler Ve Sınırlayıcılar i Sıra No Buğday (S) Buğday (K) Tütün (K) Ş.Pan Ayçiçeği K.Fasülye Karpuz Soğan Biber Y.Dom. S.Dom. Patlıcan Y.Fas. Kültür Melez Yerli Kredi İG1 İG2 İG3 İG4 İG5 Sütun No Amaç Fonksiyonu YTL 63,96 35,33 327,00 286,83 74,33 22,50 76,68 66,94 39,15 208, ,80 90,85 19,65 298,91 508,37 160,45-0, MAKSİMUM İşletme Arazisi Da ,75 Sulu Arazi Da ,83 Kuru Arazi Da ,75 Buğday (S) (%25) Da 4 1 = 3,96 Buğday (K) Da 5 1 0,75 Tütün (K) Da 6 1 0,75 Şekerpancarı (%25) Da 7 1 3,96 Ayçiçeği (%25) Da 8 1 3,96 Kuru Fasülye (%25) Da 9 1 3,96 Karpuz (%10) Da ,58 Soğan (%10) da ,58 Biber (%10) da ,58 Yer Domatesi (%10) da ,58 Sırık Domatesi (%10) da ,58 Patlıcan (%10) da ,58 Y.Fasülye (%10) da ,58 Döner Sermaye YTL 17 76,74 78,56 206,33 188,83 100,67 230,00 153,30 197,79 225,98 198,21 500,07 209,13 165,02 387,82 373,26 759, ,33 Kredi YTL Dön.İG EİS 19 0,68 0,68 0,00 2,49 0,63 2,79 0,49 2,50 0,00 2,30 0,43 0,78 0,78 66,99 66,99 66, Dön.İG EİS 20 0,00 0,00 20,00 20,93 0,55 2,97 1,82 0,00 3,36 6,84 34,81 1,67 1,67 33,82 33,82 33, Dön.İG EİS 21 1,23 0,21 40,52 17,01 8,94 10,86 18,93 21,30 47,34 34,05 120,01 10,62 10,62 28,51 28,51 28, Dön.İG EİS 22 1,79 0,79 69,94 0,63 1,59 9,34 3,26 1,25 32,79 0,00 91,63 7,00 7,00 21,23 21,23 21, Dön.İG EİS 23 0,00 0,00 39,20 21,93 0,37 17,14 6,79 68,00 63,32 32,75 70,43 18,79 18,79 38,21 38,21 38, Ahır Kapasitesi m² 24 7,0 7,0 7,0 24,68 29
12 Tokat İli Erbaa Ovasındaki Tarım İşletmelerinin Optimum Üretim Planlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma Ek Çizelge 2. II. Grup İşletmeler İçin Hesaplamada Kullanılan Girdi-Çıktı Katsayıları (Simpleks Çizelge 2) Amaç Fonksiyonu, Faaliyetler Ve Sınırlayıcılar Sıra No Buğday Tütün (K) Çeltik Ş.pan Ayçiçeği K.Fasülye Karpuz Patates Soğan Biber Y.Dom. S.Dom. Patlıcan Y.Fas. Kültür Melez Yerli Kredi İG1 İG2 İG3 İG4 İG5 Sütun No Amaç Fonksiyonu YTL 88,62 74,37 109,01 255,42 75,06 132,83 199,90 197,25 92,57 34,24 46, ,33 43,20 14,66 840,11 131,43 641,42-0, MAKSİMUM İşletme Arazisi da ,09 Sulu Arazi da ,69 Kuru Arazi da 3 1 1,40 Buğday (%25) da 4 1 = 8,92 Tütün (K) da 5 1 1,40 Çeltik (%25) da 6 1 8,92 Şekerpancarı (%25) da 7 1 8,92 Ayçiçeği (%25) da 8 1 8,92 Kuru Fasülye (%25) da 9 1 8,92 Karpuz (%10) da ,57 Patates (%25) da ,92 Soğan (%10) da ,57 Biber (%10) da ,57 Yer Domatesi (%10) da ,57 Sırık Dom. (%10) da ,57 Patlıcan (%10) da ,57 Y.Fasülye (%10) da ,57 Döner Sermaye YTL 17 80,51 145,05 148,73 183,83 92,35 194,30 134,16 234,00 177,70 135,60 225,93 415,78 170,88 163,73 403,96 399,46 682, ,85 Kredi YTL Dön.İG EİS 19 0,68 0,00 0,00 2,49 0,63 2,79 0,49 2,85 2,50 0,00 2,30 0,43 0,78 0,78 66,99 66,99 66, Dön.İG EİS 20 0,00 20,00 13,80 20,93 0,55 2,97 1,82 10,48 0,00 3,36 6,84 34,81 1,67 1,67 33,82 33,82 33, Dön.İG EİS 21 1,23 40,52 156,92 17,01 8,94 10,86 18,93 49,42 21,30 47,34 34,05 120,01 10,62 10,62 28,51 28,51 28, Dön.İG EİS 21 1,79 69,94 104,93 0,63 1,59 9,34 3,26 29,32 1,25 32,79 0,00 91,63 7,00 7,00 21,23 21,23 21, Dön.İG EİS 22 0,00 39,20 58,85 21,93 0,37 17,14 6,79 0,00 68,00 63,32 32,75 70,43 18,79 18,79 38,21 38,21 38, Ahır Kapasitesi m² 23 7,0 7,0 7,0 61,63 30
13 Ek Çizelge 3. III. Grup İşletmeler İçin Hesaplamada Kullanılan Girdi-Çıktı Katsayıları (Simpleks Çizelge 3) Amaç Fonksiyonu, Sıra Tütün Faaliyetler i Buğday Çeltik Ş.pan Ayçiçeği K.Fasülye Karpuz Patates Soğan Biber Y.Dom. S.Dom. Patlıcan Y.Fas. Kültür No (K) Ve Sınırlayıcılar Melez Yerli G.ALTINTAŞ, Y.AKÇAY Kredi İG1 İG2 İG3 İG4 İG5 Sütun No Amaç Fonksiyonu YTL 97,97 185,08 112,43 319,83 81,74 38,38 116,28 151,33 142,43 42,80 64,67 900,69 17,34 22,13 624,75 466,77 309,60-0, MAKSİMUM İşletme Arazisi da ,82 Sulu Arazi da ,64 Kuru Arazi da 3 1 5,24 Buğday (%25) da 4 1 = 17,91 Tütün (K) da 5 1 5,24 Çeltik (%25) da ,91 Şekerpancarı (%25) da ,91 Ayçiçeği (%25) da ,91 Kuru Fasülye (%25) da ,91 Karpuz (%5) da ,58 Patates (%10) da ,16 Soğan (%10) da ,16 Biber (%10) da ,16 Yer Domatesi (%10) da ,16 Sırık Dom. (%10) da ,16 Patlıcan (%10) da ,16 Y.Fasülye (%10) da ,16 Döner Sermaye YTL 18 81,86 137,56 139,11 165,21 93,15 178,07 141,47 204,58 165,78 102,31 188,95 346,35 193,98 143,71 402,26 417,63 866, ,09 Kredi YTL Dön.İG EİS 20 0,68 0,00 0,00 2,49 0,63 2,79 0,49 2,85 2,50 0,00 2,30 0,43 0,78 0,78 66,99 66,99 66, Dön.İG EİS 21 0,00 20,00 13,80 20,93 0,55 2,97 1,82 10,48 0,00 3,36 6,84 34,81 1,67 1,67 33,82 33,82 33, Dön.İG EİS 22 1,23 40,52 156,92 17,01 8,94 10,86 18,93 49,42 21,30 47,34 34,05 120,01 10,62 10,62 28,51 28,51 28, Dön.İG EİS 22 1,79 69,94 104,93 0,63 1,59 9,34 3,26 29,32 1,25 32,79 0,00 91,63 7,00 7,00 21,23 21,23 21, Dön.İG EİS 23 0,00 39,20 58,85 21,93 0,37 17,14 6,79 0,00 68,00 63,32 32,75 70,43 18,79 18,79 38,21 38,21 38, Ahır Kapasitesi m² 24 7,0 7,0 7,0 81,58 31
A Research on the Determination of and Economic Analysis of the Farms in the Plain of Erbaa-Tokat Province
GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2007, 24 (2), 33-42 Tokat İli Erbaa Ovasında Tarım İşletmelerinin Ekonomik Analizi ve İşletmelerin Başarısını Etkileyen Faktörlerin Ortaya Konulması* Gülçin Altıntaş 1 Yaşar
TOKAT İLİNDE SÖZLEŞMELİ DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİNİN KARŞILAŞTIRMALI EKONOMİK ANALİZİ
TOKAT İLİNDE SÖZLEŞMELİ DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİNİN KARŞILAŞTIRMALI EKONOMİK ANALİZİ Yaşar AKÇAY 1 Adnan ÇİÇEK 2 Meral UZUNÖZ 3 Murat SAYILI 3 1. GİRİŞ Üretici ile işleyici firmalar arasında sözlü veya
Economic Analysis of Dairy Farms (The Case of Yeşilyurt District of Tokat Province)
GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2008, 25 (1), 15-22 Süt Sığırcılığı Yapan İşletmelerin Ekonomik Analizi (Tokat İli Yeşilyurt İlçesi Örneği)* Derya Öztürk 1 Osman Karkacıer 2 1- Gaziosmanpaşa Üniversitesi,
Study on the Structure of Socio-Economic and Field and Income Distribution of The Farms of County of Sinop Province
GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2008, 25 (1), 7- Sinop İli Merkez İlçe Tarım İşletmelerinin Sosyo-Ekonomik Yapısı, Arazi ve Gelir Dağılımı* Cem Gürel 1 Metin Akay 2 1- Sinop Tarım İl Müdürlüğü, Destekleme
Şanlıurfa Kuru Tarım İşletmelerinde Farklı Makina Seti ve Arazi Büyüklüğüne Göre Optimum Ürün Deseninin Belirlenmesi
Şanlıurfa Kuru Tarım lerinde Farklı Makina Seti ve Arazi Büyüklüğüne Göre Optimum Ürün Deseninin Belirlenmesi Cevdet SAĞLAM 1, Refik POLAT 2 1 Harran Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım makineları Bölümü,
Samsun ili Dikbıyık beldesindeki tarım işletmelerinin karşılaştırmalı ekonomik analizi *
Akademik Ziraat Dergisi 1(1): 1-10 (2012) ISSN: 2147-6403 http://azd.odu.edu.tr Araştırma (Research) Samsun ili Dikbıyık beldesindeki tarım işletmelerinin karşılaştırmalı ekonomik analizi * Osman UYSAL
Samsun İli Bafra İlçesinde Domates Yetiştiren İşletmelerin Ekonomik Analizi * Ş. Şili 1, O. Gündüz
Tarım İşletmeciliği Samsun İli Bafra İlçesinde Domates Yetiştiren İşletmelerin Ekonomik Analizi * Ş. Şili 1, O. Gündüz 1 Zir.Yük.Müh., Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, 22000,Edirne E-posta:
Zile Ovası Tarla Arazilerinde Kapitalizasyon Oranının Tespiti Üzerine Bir Araştırma*
GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 008, 5 (1), 3-31 Zile Ovası Tarla Arazilerinde Kapitalizasyon Oranının Tespiti Üzerine Bir Araştırma* Hasan Aydın Metin Akay 1 1 Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi,
Tokat İli Merkez İlçede Domates Yetiştiren İşletmelerin Risk Davranışına Göre Sosyo-Ekonomik Analizi*
GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 007, 4 (1), 51-6 Tokat İli Merkez İlçede Domates Yetiştiren İşletmelerin Risk Davranışına Göre Sosyo-Ekonomik Analizi* Orhan Gündüz 1 Kemal Esengün 1- Tarım İl Müdürlüğü,
İSPARTA İLİ TARIM İŞLETMELERİNDE ÜRETİM PLANLAMASI İLE OLASI GELİR ARTIŞININ BELİRLENMESİ
İSPARTA İLİ TARIM İŞLETMELERİNDE ÜRETİM PLANLAMASI İLE OLASI GELİR ARTIŞININ BELİRLENMESİ Doç. Dr. Zeynep Dernek1 Arş. Gör. Ali Rıza Aktaş1 ÖZET En temel üretim faktörü olan toprağın kıt olduğu tarım kesiminde
Fındık Yetiştiriciliği Yapan İşletmelerin Ekonomik Analizi (Samsun ili Çarşamba ve Terme Ovası Örneği)*
GOÜ, Ziraat Fakültesi Dergisi, 2011, 28(2), 73-83 Fındık Yetiştiriciliği Yapan İşletmelerin Ekonomik Analizi (Samsun ili Çarşamba ve Örneği)* Derya ÖZTÜRK 1 Yaşar AKÇAY 2 1 Ordu Üniversitesi, Ünye İktisadi
Su Yastıkları ve Karık Sulama Yöntemlerinin Tarımsal Mekanizasyon Açısından Karşılaştırılması
159 Su Yastıkları ve Karık Sulama Yöntemlerinin Tarımsal Mekanizasyon Açısından Karşılaştırılması Cevdet Sağlam (1) Sinan Gerçek (2) (1) Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümü, 63040
Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği
Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL I.Bölüm Tarım Ekonomisi ve Politikası Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından
TAŞINMAZ DEĞERLEME İLKE VE UYGULAMALARI
TAŞINMAZ GELİŞTİRME TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI TAŞINMAZ DEĞERLEME İLKE VE UYGULAMALARI Doç. Dr. Osman KILIÇ 1 Ünite: 4 TARIMSAL ÜRÜNLERDE MALİYET Doç. Dr. Osman KILIÇ İçindekiler 4.1. Tek Yıllık Bitkisel...
BİNGÖL İLİ ADAKLI İLÇESİNDEKİ TARIM İŞLETMELERİNİN OPTİMUM ÜRETİM PLANLARININ BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
BİNGÖL İLİ ADAKLI İLÇESİNDEKİ TARIM İŞLETMELERİNİN OPTİMUM ÜRETİM PLANLARININ BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Semiha KIZILOĞLU 1 Ersin KARAKAYA 2 ksemiha@atauni.edu.tr karakayaersin@hotmail.com 1 Atatürk
ERZURUM İLİ TARIM İŞLETMELERİNDE PATATES ÜRETİMMALİYETİNİN HESAPLANMASI* Avni BİRİNCİ, Nevzat KÜÇÜK
Tarım Ekonomisi Dergisi 006; 1() : 31-37 ERZURUM İLİ TARIM İŞLETMELERİNDE PATATES ÜRETİMMALİYETİNİN HESAPLANMASI* Avni BİRİNCİ, Nevzat KÜÇÜK 1 ÖZET: Bu araştırmada Erzurum ili tarım işletmelerinde yapılan
Giresun İli Merkez İlçede Fındık Yetiştiren İşletmelerin Ekonomik Analizi, Üretim ve Pazarlama Sorunlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma*
GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2010, 27(1), 43-56 Giresun İli Merkez İlçede Fındık Yetiştiren İşletmelerin Ekonomik Analizi, Üretim ve Pazarlama Sorunlarının Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma* Erdal Sıray
Capital Structure of Farms in Samsun Province of Turkey
Samsun İli Tarım İşletmelerinin Sermaye Yapısı Ahmet Yulafcı Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Samsun Özet: Bu araştırmada, Samsun ilindeki 102 tarım işletmesinin sermaye yapısı incelenmiştir.
T.C. GIDA,TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TÜRKİYE TARIM HAVZALARI ÜRETİM VE DESTEKLEME MODELİ. 30 Havza
T.C. GIDA,TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TÜRKİYE TARIM HAVZALARI ÜRETİM VE DESTEKLEME MODELİ 30 Havza 1 Sunum Planı 1. Tarım havzalarının belirlenmesi 2. Mevcut durum değerlendirmesi 3. Amaç ve gerekçe
TRA1 DÜZEY2 BÖLGESİNDE DEVLET TEŞVİK VE DESTEKLERİNDEN FAYDALANAN SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNİN SERMAYE DURUMUNUN İNCELENMESİ
TRA1 DÜZEY2 BÖLGESİNDE DEVLET TEŞVİK VE DESTEKLERİNDEN FAYDALANAN SÜT SIĞIRCILIĞI İŞLETMELERİNİN SERMAYE DURUMUNUN İNCELENMESİ Emine AŞKAN emine_askan@hotmail.com Vedat DAĞDEMİR dagdemir@atauni.edu.tr
TÜTÜN ÜRETİMİNDE KALİTENİN GAYRİSAFİ ÜRETİM DEĞERİ ÜZERİNE ETKİSİNİN FONKSİYONEL ANALİZİ 2. TÜTÜN ÜRETİMİNDE KALİTEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
Türkiye 2. Tarım Ekonomisi Kongresi, 4-6 Eylül 1996 - Adana Cilt: I S TÜTÜN ÜRETİMİNDE KALİTENİN GAYRİSAFİ ÜRETİM DEĞERİ ÜZERİNE ETKİSİNİN FONKSİYONEL ANALİZİ Yrd.Doç,Dr Adnan ÇİÇEK' A rif SEMERCİ 1. GİRİŞ
Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği
Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL 6.Bölüm Tarımsal Üretim Faktörleri Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından Faydalanılmıştır.
Bölüm 7. Tarımsal Üretim Faktörleri. Üretim Faktörleri Toprak Sermaye Emek (iş) Girişimcilik (yönetim yeteneği)
Bölüm 7. Tarımsal Üretim Faktörleri Üretim Faktörleri Toprak Sermaye Emek (iş) Girişimcilik (yönetim yeteneği) Tarımsal yapı, toprak (doğa), sermaye, emek ve girişimcilik gibi temel üretim araçlarının
Erzurum İli Tarım İşletmelerinde Buğday Üretim Maliyetinin Hesaplanması
Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Derg. 35 (3-4), 177-181, 004 Erzurum İli Tarım İşletmelerinde Buğday Üretim Maliyetinin Hesaplanması Avni Birinci Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü
Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı
Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı EDİRNE YATIRIM DESTEK OFİSİ EDİRNE İLİNDE YEM BİTKİLERİ EKİLİŞİ, MERALARIN DURUMU
TARIM İŞLETMELERİNDE KREDİ TALEPLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA YÖNTEMİYLE BELİRLENMESİ KIRŞEHİR İLİ MERKEZ İLÇESİ TARIM İŞLETMELERİ ARAŞTIRMASI
TARIM İŞLETMELERİNDE KREDİ TALEPLERİNİN DOĞRUSAL PROGRAMLAMA YÖNTEMİYLE BELİRLENMESİ KIRŞEHİR İLİ MERKEZ İLÇESİ TARIM İŞLETMELERİ ARAŞTIRMASI Dr. Erdoğan GÜNEŞ Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım
Bölüm 10.Tarım İşletmelerinde Performans Analizi
Bölüm 10.Tarım İşletmelerinde Performans Analizi İşletme Analizinin Amacı ve Kapsamı Envanter Değerleme Amortisman Gayrisafi (Brüt) Üretim Değeri İşletme Masrafları Brüt Kar Kar ve Zarar Hesabı Gelirlere
TOKAT İLİ ZİLE İLÇESİNDE YETİŞTİRİLEN BAZI ÖNEMLİ TARLA ÜRÜNLERİNDE FİZİKİ ÜRETİMGİRDİLERİ VE MALİYET ANALİZLERİ
Tarım Ekonomisi Dergisi 2005; 11(2) : 101-109 TOKAT İLİ ZİLE İLÇESİNDE YETİŞTİRİLEN BAZI ÖNEMLİ TARLA ÜRÜNLERİNDE FİZİKİ ÜRETİMGİRDİLERİ VE MALİYET ANALİZLERİ 1 2 2 Zeki BAYRAMOĞLU, Z.Gökalp GÖKTOLGA,
TRAKYA BÖLGESİNDE BAZI ŞARAPLIK UZUM ÇEŞİTLERİNİN EKONOMİK ANALİZİ
Türkiye 2. Tarmı Ekonomisi Kongresi, Eylül 1996 -A d ana Cilt: / Sayfa: 185 TRAKYA BÖLGESİNDE BAZI ŞARAPLIK UZUM ÇEŞİTLERİNİN EKONOMİK ANALİZİ Dr.Salan YÜKSEL D ELİCE' Prof. Dr. Erdoğan OKTA Y2 1. GİRİŞ
Bölüm 2. Tarımın Türkiye Ekonomisine Katkısı
Bölüm 2. Tarımın Türkiye Ekonomisine Katkısı Nüfus ve İşgücü Katkısı Üretim ve Verim Katkısı Toplum Beslenmesine Katkı Sanayi Sektörüne Katkı Milli Gelire Katkı Dış Ticaret Katkısı Nüfus ve İşgücü Katkısı
TÜRKİYE BUĞDAY ÜRETİMİNDE TARIM BÖLGELERİNE AİT ARZ ESNEKLİKLERİNİN TESPİTİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA
TÜRKİYE BUĞDAY ÜRETİMİNDE TARIM BÖLGELERİNE AİT ARZ ESNEKLİKLERİNİN TESPİTİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Doç Dr. Fahri YAVUZ 1 Yrd. Doç Dr. Vedat DAĞDEMİR 1 Zir. Yük. Müh. Okan DEMİR 2 1. GİRİŞ Buğday üretimi,
BAZI TARIM ÜRÜNLERİNİN 2014 YILI MALİYETLERİ
T.C. TOKAT VALİLİĞİ Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK İL MÜDÜRLÜĞÜ (NİKSAR İLÇESİ) BAZI TARIM ÜRÜNLERİNİN 2014 YILI MALİYETLERİ TOKAT-2015 İÇİNDEKİLER ÜRÜN ADI SAYFA NO
33. Current Situation of Bingöl Province in The Context of Crop Production
561 33. Current Situation of Bingöl Province in The Context of Crop Production Erdal Çaçan 1 Kağan Kökten 2 1 Bingöl Üniversitesi Genç Meslek Yüksekokulu, Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü, Bingöl, Türkiye.
Kahramanmaraş İlinde Süt Üretimine Yönelik Keçi Yetiştiriciliğine Yer Veren Tarım İşletmelerinin Ekonomik Analizi *
TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ 2008, 14 (4) 420-427 ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ Kahramanmaraş İlinde Süt Üretimine Yönelik Keçi Yetiştiriciliğine Yer Veren Tarım İşletmelerinin Ekonomik Analizi * Mücahit
Ege Bölgesi Bağ İşletmelerinde İşgücü Varlığı ve Kullanım Durumu
Tarım, Yoksulluk ve Kalkınma Ege Bölgesi Bağ İşletmelerinde İşgücü Varlığı ve Kullanım Durumu Hülya UYSAL1 hulyauysal@gmail.com 'Dr., Bağcılık Araştırma İstasyonu Müdürlüğü-MANİSA 2Prof Dr., Ege Üniversitesi
* Bu çalışma doktora tezinden bir bölüm olup, TÜBİTAK tarafından 105 O 723 proje numarasıyla desteklenmiştir.
GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2007, 24 (1), 63-72 Tokat İli Merkez İlçede Domates Yetiştiren İşletmelerde Riskli Koşullarda İşletme Organizasyonun Belirlenmesi: Gerçek Sapmaların Minimizasyonu Uygulaması*
Fındık Yetiştiren İşletmelerin Ekonomik Analizi: Giresun İli Örneği
Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpasa University http://ziraatdergi.gop.edu.tr/ Araştırma Makalesi/Reseach Article JAFAG ISSN: 1300-2910 E-ISSN:
SİVAS İLİ TARIM VE HAYVANCILIK RAPORU
SİVAS İLİ TARIM VE HAYVANCILIK RAPORU HAZIRLAYAN DOÇ.DR.BERRİN FİLİZÖZ TOBB SİVAS İLİ AKADEMİK DANIŞMANI Sivas İli 28.6 bin metrekarelik toprağı ile ülkemizin toprak büyüklüğü sıralamasında 2. sıradadır.
MURADİYE Nüfus Erkek Kadın Toplam Gürpınar Oran %52 % Kaynak: Tüik
Muradiye Tarihi: Muradiye, cumhuriyet ilanına kadar Kandahar ve Bargıri adıyla iki yerleşim birimi olarak anılırken cumhuriyet sonrası birleşerek Muradiye ismini almıştır. Tarihi ile ilgili fazla bilgi
2011 Yılı Tarımsal İşletmelerde Ücret Yapısı İstatistikleri
Yılı Tarımsal İşletmelerde Ücret Yapısı İstatistikleri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 02/05/2012 tarihinde açıklanan, yılı Tarımsal İşletmelerde Ücret Yapısı haber bültenine göre; Hanehalkı
Erzurum İlinde Çerezlik ve Yağlık Ayçiçeğinin Üretim Maliyeti; Pasinler İlçesi Örneği
Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Derg. 39 (), 175-185, 008 ISSN : 1300-9036 Erzurum İlinde Çerezlik ve Yağlık Ayçiçeğinin Üretim Maliyeti; Pasinler İlçesi Örneği Semiha KIZILOĞLU Tuğba EREM KAYA Atatürk Üniversitesi
AR&GE BÜLTEN. İl nüfusunun % 17 si aile olarak ifade edildiğinde ise 151 bin aile geçimini tarım sektöründen sağlamaktadır.
İzmir İlinin Son 5 Yıllık Dönemde Tarımsal Yapısı Günnur BİNİCİ ALTINTAŞ İzmir, sahip olduğu tarım potansiyeli ve üretimi ile ülkemiz tarımında önemli bir yere sahiptir. Halen Türkiye de üretilen; enginarın
TARIM. 2013 2005 2010 2013 Ürünler Ekilen. Ekilen. Ekilen. Üretim(ton) Üretim(ton) alan(da) alan(da) alan(da) Tahıllar
TARIM Bölgesi nde ve de Tahıllar ve Diğer Bitkisel in Alan ve Üretim Miktarları (Seçilmiş ) 2005-2010-2013 TÜRKİYE 2005 2010 2013 2005 2010 2013 Tahıllar / TÜRKİYE (%) 2005 2010 2013 Buğday (Durum) 5.907.280
Tokat İli Pazar İlçesi Tarla Arazilerinde Kapitalizasyon Oranının Tespiti
GOÜ, Ziraat Fakültesi Dergisi, 2012, 29(1), 65-74 Tokat İli Pazar İlçesi Tarla Arazilerinde Kapitalizasyon Oranının Tespiti İlker AVCI Metin AKAY Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi
BAZI TARIM ÜRÜNLERİNİN 2015 YILI MALİYETLERİ
T.C. TOKAT VALİLİĞİ Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK İL MÜDÜRLÜĞÜ (PAZAR İLÇESİ) BAZI TARIM ÜRÜNLERİNİN 2015 YILI MALİYETLERİ TOKAT-2016 İÇİNDEKİLER ÜRÜN ADI SAYFA NO
1. TOKAT İLİ ARAZİ DAĞILIMI
1. TOKAT İLİ ARAZİ DAĞILIMI 1.1. ARAZİ KULLANIM DURUMU Tablo 1. Tokat İli Arazi Kullanım Durumu (2015) Grafik 1. Tokat İli Arazi Dağılımı (2015) ARAZİ DAĞILIMI ALAN (Ha) Tarımsal Arazi 372.303 % 36,82
TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ
Sayfa 1 Gözden Geçirme Notları 2011 Yılı (1. Tahmin Sonuçlarına göre) Bitkisel Üretim ve Bitkisel Ürün Denge İstatistikleri I. Bitkisel Üretim Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 26/08/2011 tarihinde
AKŞEHİR İLÇESİ TARIMSAL VERİLERİ
AKŞEHİR İLÇESİ TARIMSAL VERİLERİ Hazırlayan Mücahit ORHAN 2011 -----1----- Yıl Toplam Alan (Dekar) =========== =========== TARIM ALANLARI Ekilen Tarla Alanı (Dekar) Nadas Alanı (Dekar) Sebze Bahçeleri
Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Anadolu Journal of Agricultural Sciences
Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Anadolu Journal of Agricultural Sciences http://dergipark.ulakbim.gov.tr/omuanajas Araştırma/Research Anadolu Tarım Bilim. Derg./Anadolu J Agr Sci, 31 (2016) ISSN: 1308-8750
TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ
Sayfa 1 Gözden Geçirme Notları 2010 Yılı Bitkisel Üretim ve Bitkisel Ürün Denge İstatistikleri I. Bitkisel Üretim Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 25/03/2011 tarihinde açıklanan, 2010 yılı Bitkisel
GIDA ARZI GÜVENLİĞİ VE RİSK YÖNETİMİ
GIDA ARZI GÜVENLİĞİ VE RİSK YÖNETİMİ Bekir ENGÜRÜLÜ Tarım Reformu Genel Müdürlüğü Tarım Sigortaları ve Doğal Afetler Daire Başkanı Haziran 2016 SUNUM PLANI DÜNYADA TARIMIN GÖRÜNÜMÜ TÜRKİYE TARIMINA BAKIŞ
GİRESUN İLİ MERKEZ İLÇEDE FINDIK YETİŞTİREN İŞLETMELERİN EKONOMİK ANALİZİ, ÜRETİM VE PAZARLAMA SORUNLARININ BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Erdal
GİRESUN İLİ MERKEZ İLÇEDE FINDIK YETİŞTİREN İŞLETMELERİN EKONOMİK ANALİZİ, ÜRETİM VE PAZARLAMA SORUNLARININ BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Erdal SIRAY Yüksek Lisans Tezi Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı
TÜRKİYE DE ÖNEMLİ BAZI TARLA ÜRÜNLERİNDE İÇ TİCARET HADLERİ VE BELİRSİZLİK ANALİZLERİ ( )
TÜRKİYE DE ÖNEMLİ BAZI TARLA ÜRÜNLERİNDE İÇ TİCARET HADLERİ VE BELİRSİZLİK ANALİZLERİ (1978-1998) Yaşar AKÇAY 1 Kemal ESENGÜN 1 Halil KIZILASLAN 1 Meral UZUNÖZ 1 1. GİRİŞ Tarım sektörü Türkiye ekonomisi
Araştırma Makalesi. Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 25 (4): (2011) ISSN:
Araştırma Makalesi www.ziraat.selcuk.edu.tr/ojs Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 25 (4): (2011) 91-102 ISSN:1309-0550 Erzurum İlinde Tarım Makinelerine Sahip Olan ve Olmayan İşletmelerde
Eskişehir İli Tarım İşletmelerinin Sermaye Yapısının İncelenmesi. Mehmet ÜNLÜER 1 *
Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi Journal of AgriculturalFaculty of GaziosmanpasaUniversity http://ziraatdergi.gop.edu.tr/ Araştırma Makalesi/ResearchArticle JAFAG ISSN: 1300-2910 E-ISSN:
TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ
BİTKİSEL ÜRETİM BİLGİ NOTU 2. TAHMİN 2014 Türkiye İstatistik Kurumu 23/10/2014 tarihinde 2014 yılı 2. Tahmin Bitkisel Üretim haber bültenini yayımladı. 2014 yılında bitkisel üretimin bir önceki yıla göre;
12.Hafta: Tarımsal Faaliyet sonuçları, Gelir/Gider Yapısı ve Finansal Oran Analizleri
12.Hafta: Tarımsal Faaliyet sonuçları, Gelir/Gider Yapısı ve Finansal Oran Analizleri Tarım İşletmelerinde Tutulan Kayıtlar: 1. Fiziki Kayıtlar - Çiftlik haritası - Üretim kayıtları (Bitkisel ve Hayvansal)
BALIKESİR SANAYİCİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ
BİTKİSEL ÜRETİM 2. TAHMİN 2014 2014 yılında bitkisel üretimin bir önceki yıla göre; Tahıllar ve diğer bitkisel ürünler üretiminin % 6,5 düşüşle 59,6 milyon ton, Sebze üretiminin % artışla 28,7 milyon ton,
TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ
BİTKİSEL ÜRETİM BİLGİ NOTU 1. TAHMİN 2014 Türkiye İstatistik Kurumu 22/05/2014 tarihinde 2014 yılı 1. Tahmin Bitkisel Üretim haber bültenini yayımladı. 2014 yılında bitkisel üretimin bir önceki yıla göre
TÜRKİYE ET ÜRETİMİNDE BÖLGELER ARASI YAPISAL DEĞİŞİM ÜZERİNE BİR ANALİZ
TÜRKİYE ET ÜRETİMİNDE BÖLGELER ARASI YAPISAL DEĞİŞİM ÜZERİNE BİR ANALİZ Arş. Gör. Atilla KESKİN 1 Arş.Gör. Adem AKSOY 1 Doç.Dr. Fahri YAVUZ 1 1. GİRİŞ Türkiye ekonomisini oluşturan sektörlerin geliştirilmesi
Ekonomik Rapor Tablo 57. Kişi Başına Gayri Safi Yurt İçi Hasıla. Yıllar Nüfus (1) (000 Kişi) Türk Lirası ( )
Tablo 57. Kişi Başına Gayri Safi Yurt İçi Hasıla Yıllar Nüfus (1) (000 Kişi) Türk Lirası ( ) Cari Fiyatlarla (2) Sabit (1998 Yılı) Fiyatlarla Değişim ABD Doları ($) Değişim Türk Lirası ( ) Değişim 2009
ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ KONYA İLİ SARAYÖNÜ İLÇESİ TARIM İŞLETMELERİNİN EKONOMİK ANALİZİ VE PLANLANMASI.
ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DOKTORA TEZİ KONYA İLİ SARAYÖNÜ İLÇESİ TARIM İŞLETMELERİNİN EKONOMİK ANALİZİ VE PLANLANMASI Şeref AKSOYAK TARIM EKONOMİSİ ANABİLİMDALI ANKARA 2004 Her hakkı
A R A Z İ V A R L I Ğ I ALAN(Ha) PAYI(%) Tarım Arazisi (Kullanılmayan hali Araziler Dahil) (*) 254.960 44,7. Çayır Mera Alanı (*) 65.
TARIMSAL YAPI 1. İlin Tarımsal Yapısı İlimiz ekonomisinde Tarım ilk sırada yer almakta olup 28.651 çiftçi ailesinden 141.077 kişi bu sektörden geçimini sağlamaktadır. 2013 yılı Bitkisel ve Hayvansal in
Duyarlılık analizi, bir doğrusal programlama probleminde belirlenen katsayı değerlerinin
DUYARLILIK ANALİZİ Duyarlılık analizi, bir doğrusal programlama probleminde belirlenen katsayı değerlerinin değişmesinin problemin optimal çözümü üzerine etkisini incelemektedir. Oluşturulan modeldeki
KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER
KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER İsmail Güvenç* I. Kahramanmaraş'ta Sebze Tarımı 1Giriş Ülkemiz nüfusu, son sayıma göre 67 milyon
Tarım Sayımı Sonuçları
Tarım Sayımı Sonuçları 2011 DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ İstatistik ve Araştırma Dairesi Ocak 2015 TARIM SAYIMININ AMACI Tarım Sayımı ile işletmenin yasal durumu, arazi kullanımı, ürün bazında ekili alan, sulama
Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 20 (40): (2006) 43-52
www.ziraat.selcuk.edu.tr/dergi Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi 20 (40): (2006) 43-52 KONYA İLİ MERKEZ İLÇELERİNDEKİ SIĞIR BESİCİLİĞİNE YER VEREN TARIM İŞLETMELERİNİN EKONOMİK ANALİZİ Arzu
Erzurum İli Pasinler İlçesinde Silajlık Mısır Üretim Maliyetinin Tespiti Üzerine Bir Araştırma
Atatürk Üniv. Ziraat Fak.Derg. 40 (1), 61-69, 2009 ISSN : 1300-9036 Erzurum İli Pasinler İlçesinde Silajlık Mısır Üretim Maliyetinin Tespiti Üzerine Bir Araştırma İnci AKAY TUVANÇ Vedat DAĞDEMİR Atatürk
Niğde İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Ekonomik Analizi
Niğde İli Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Ekonomik Analizi Tansel Tokmak 1, Adnan Ünalan 1, Recep Çiçek 2 1 Niğde Üniversitesi, Ulukışla Meslek Yüksekokulu, Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü, 51900 Ulukışla
Tarım Politikasının Uygulama Alanları
Tarım Politikasının Uygulama Alanları 1.Tarımsal üretim politikası Tarımsal yapı politikası Üretim süreci ve verimlilik 2.Tarımsal pazar politikası 3.Tarımda sosyal politika 4.Tarımsal gelir politikası
Çaldıran daha önceleri Muradiye İlçesinin bir kazası konumundayken 1987 yılında çıkarılan kanunla ilçe statüsüne yükselmiştir.
Çaldıran Tarihçesi: İlçe birçok tarihi medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Medler, Bizanslılar, Urartular, İranlılar ve son olarak Osmanlı devleti bu ilçede hâkimiyet sürmüşlerdir. İlçenin tarih içerisindeki
Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı
Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı Polonya da 400-450 un değirmeni olduğu biliniyor. Bu değirmenlerin yıllık toplam kapasiteleri 6 milyon tonun üzerine. Günde 100 tonun üzerinde üretim gerçekleştirebilen
Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği
Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL 9.Bölüm İşletme Analizi Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından Faydalanılmıştır.
En son istatistiki verilere göre Türkiye'de hayvan cinsleri itibariyle toplam süt üretimine ilişkin bilgiler aşağıda verilmiştir.
İZ M İR Y Ö R E S İ S Ü T S IĞ IR C IL IĞ I İŞ L E T M E L E R İN İN G E N E L E K O N O M İK S O R U N L A R I G E L E C E Ğ E Y Ö N E L İK Ö N E R İL E R Doç. Dr. Faruk KARALAR Sağlıklı bir yaşam dengeli
2013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI
013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI 1 3 MAZOT, GÜBRE VE TOPRAK ANALİZİ DESTEĞİ Mazot Gübre Destekleme Ürün Grupları Destekleme Tutarı Tutarı Peyzaj ve süs bitkileri, özel çayır, mera ve orman emvali alanları,9
TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ
BİTKİSEL ÜRETİM BİLGİ NOTU 2. TAHMİN 2016 Türkiye İstatistik Kurumu 28/10/2016 tarihinde 2016 yılı 2. Tahmin Bitkisel haber bültenini yayımladı. 2016 yılında bitkisel üretimin bir önceki yıla göre artacağı;
ISPARTA İLİNDE ELMA ÜRETİM MALİYETİ VE GELİRİNİN BELİRLENMESİ. Vecdi DEMİRCAN, Hasan YILMAZ, Turan BİNİCİ
Tarım Ekonomisi Dergisi 2005; 11(2) : 71-80 ISPARTA İLİNDE ELMA ÜRETİM MALİYETİ VE GELİRİNİN BELİRLENMESİ 1 1 2 Vecdi DEMİRCAN, Hasan YILMAZ, Turan BİNİCİ ÖZET Bu araştırmada, Isparta ilinde elma üretim
TÜRKİYE DE TARIM FİNANSMANI KONFERANSI
TÜRKİYE DE TARIM FİNANSMANI KONFERANSI Türkiye de Tarım Finansmanı Konferansı 18 Nisan 2012 İstanbul Dedeman Oteli, Türkiye Bu proje Avrupa Birliği tarafından desteklenmektedir Bu proje EBRD tarafından
Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Cilt 3 Sayı:4 Yıl:2000
GAP KAPSAMINDA SULAMAYA AÇILAN HARRAN OVASINDAKİ TARIM İŞLETMELERİNİN EKONOMİK ANALİZİ* Yrd. Doç. Dr. Sadettin PAKSOY** Doç. Dr. Bahri KARLI*** ÖZET Bu çalışmada, GAP kapsamında sulamaya açılan Harran
Sektörün İtici Gücü: Tarımsal İşletmeler. Dedeman Oteli 18 Nisan 2012
Sektörün İtici Gücü: Tarımsal İşletmeler Dedeman Oteli 18 Nisan 2012 Kapsam 1. Garanti Bankası ve Tarım Sektörü 2. Tarımsal İşletme Tanımı ve Değişen Kavramlar 3. Tarımsal İşletme Yapısı 4. Tarımsal İşletmelerin
Doğrusal Programlama. Prof. Dr. Ferit Kemal Sönmez
Doğrusal Programlama Prof. Dr. Ferit Kemal Sönmez Doğrusal Programlama Belirli bir amacın gerçekleşmesini etkileyen bazı kısıtlayıcı koşulların ve bu kısıtlayıcı koşulların doğrusal eşitlik ya da eşitsizlik
Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği
Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL 7.Bölüm Tarımsal Finansman ve Kredi Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından
EVALUATION OF DIYARBAKIR PROVINCE IN TERMS OF CROP PRODUCTION
EVALUATION OF DIYARBAKIR PROVINCE IN TERMS OF CROP PRODUCTION Erdal ÇAÇAN Bingöl Üniversitesi Genç Meslek Yüksekokulu, Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü, Bingöl, Türkiye. e-posta= erdalcacan@hotmail.com
TRAKYA BÖLGESİNDE YONCA ÜRETİM MEKANİZASYONUNA AİT ÜRETİM GİRDİLERİNİN BELİRLENMESİ
TRAKYA BÖLGESİNDE YONCA ÜRETİM MEKANİZASYONUNA AİT ÜRETİM GİRDİLERİNİN BELİRLENMESİ Yrd.Doç.Dr.Fulya TORUK 1 Prof.Dr.Poyraz ÜLGER 2 Yrd.Doç.Dr. Ahmet KUBAŞ 3 ÖZET Tarımsal işletmelerde mekanizasyon planlanmasının
Amasya İlinde Kuru Soğan Yetiştiren İşletmelerin Risk Davranışına Göre Sosyo-Ekonomik Analizi*
GOÜ, Ziraat Fakültesi Dergisi, 2012, 29(1), 81-92 Amasya İlinde Kuru Soğan Yetiştiren İşletmelerin Risk Davranışına Göre Sosyo-Ekonomik Analizi* İlyas ÇETİN 1 Kemal ESENGÜN² 1 İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık
Tarım Ekonomisi. viii
İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER iii v BİRİNCİ BÖLÜM 1. TARIM EKONOMİSİNE GİRİŞ 1 1.1. Ekonomik Faaliyetler 2 1.1.1. Üretim 2 1.1.2. Mübadele 3 1.1.3. Tüketim 4 1.2. Tarım Ekonomisi ve Kapsamı 4 1.2.1. Tanımı
SİSTEM MÜHENDİSLİĞİ DOĞRUSAL PROGRAMLAMA ÖRNEKLER (MODEL KURMA, ÇÖZÜM, YORUM)
SİSTEM MÜHENDİSLİĞİ DOĞRUSAL PROGRAMLAMA ÖRNEKLER (MODEL KURMA, ÇÖZÜM, YORUM) Ek 2: Esin 1984, Sayfa 34, Örnek 2.2 ye Ek Sistematik Özet Malzemeler Makine Makineler A B C D kapasitesi (b) Malzemelerin
DEĞERLENDİRİLMESİ VE ANALİZİ EZERİNE BİR ARAŞTIRMA
Türkiye 2 Tnrtm fiknttomutkunyren -i-f» - Adonn (ıll IS tarim İşletmelerindi: traktör g ü ç lerinin DEĞERLENDİRİLMESİ VE ANALİZİ EZERİNE BİR ARAŞTIRMA />r. Aykut 1.GİRİŞ Tarım sektöründe çalışan
TARIMSAL VERİLER Mart 2015
T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü TARIMSAL VERİLER Mart 2015 İÇİNDEKİLER Gayrisafi Yurtiçi
Erzurum İlinde Beyaz Lahananın Üretim ve Pazar Maliyeti; Aziziye, Yakutiye ve Pasinler İlçeleri Örneği*
Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 2(2): 57-64, 2012 Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Iğdır University Journal
Bölüm 11.Tüm İşletme Analizi
Bölüm 11.Tüm İşletme Analizi Analizde Kullanılan Etkinlik Standartları Karlılık (Rantabilite) Oranları Finansal Kaldıraç Oranı Gayrisafi Üretim Değeri Sermaye Devir Oranı Masraflar Üretim Değerleri Masraflar
ÇEŞİTLİ YÖRELERDE YAPILAN ARAŞTIRMA SONUÇLARINA GÖRE TARIM İŞLETMELERİNDE GELİR DURUMU VE TÜKETİM EĞİLİMLERİ
ÇEŞİTLİ YÖRELERDE YAPILAN ARAŞTIRMA SONUÇLARINA GÖRE TARIM İŞLETMELERİNDE GELİR DURUMU VE TÜKETİM EĞİLİMLERİ Prof.Dr. Ahmet ERKUŞ 1 Dr. İlkay DELLAL 2 1. GİRİŞ Gelir ile tüketim arasındaki ilişki 17. yüzyıldan
TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ
BİTKİSEL ÜRETİM BİLGİ NOTU 2015 Yılı Türkiye İstatistik Kurumu 25/12/2015 tarihinde 2015 yılı Bitkisel haber bültenini yayımladı. 2015 yılında bir önceki yıla göre üretim miktarları; Tahıllar ve diğer
2023 E DOĞRU BARTIN TARIMI
T.C. BARTIN VALİLİĞİ İL TARIM MÜDÜRLÜĞÜ 2023 E DOĞRU BARTIN TARIMI YUSUF ALAGÖZ İL TARIM MÜDÜRÜ BARTIN DA DEMOGRAFİK YAPI 2009 YILI ADRESE DAYALI NÜFUS TESPİT ÇALIŞMASI SONUCUNDA İLİN TOPLAM NÜFUSU 188.449
ÖZET. Fen Bilimleri Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi 2006, 74 sayfa
II ÖZET TOKAT İLİ GIDA SANAYİ İŞLETMELERİNİN MEVCUT DURUMU, FAALİYETLERİ VE SORUNLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Fatih ÇİNPOLAT Gaziosmanpaşa Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
GÜBRE TAVSİYELERİ Gübrelemenin Amacı, - Önce Toprak Analizi - Usulüne Uygun Toprak Örneği Alma
GÜBRE TAVSİYELERİ Gübrelemenin Amacı, Toprakta eksikliği tespit edilen bitki besin maddelerini toprağa ilave etmek suretiyle, mümkün olduğu kadar yüksek bir bitkisel üretim ve kaliteli ürün elde etmektir.
Dinar Karakuyu Sulaması Sahası Tarımsal İşletmelerinin Doğrusal Programlama Yöntemi Kullanılarak Ürün Desenlerinin Planlanması
Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt **, Sayı *, **-**, 20** Süleyman Demirel University Journal of Natural and Applied Sciences Volume **, Issue *, **-**, 20** DOI: 10.19113/sdufbed.96241
TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ
BİTKİSEL ÜRETİM BİLGİ NOTU 2014 YILI Türkiye İstatistik Kurumu 25/12/2014 tarihinde 2014 yılı Bitkisel haber bültenini yayımladı. 2014 yılında bitkisel üretimin bir önceki yıla göre; Tahıllar ve diğer
TOKAT İLİ MERKEZ İLÇEDE TARIM KREDİ KOOPERATİFLERİNE ORTAK TARIM İŞLETMELERİNİN EKONOMİK ANALİZİ
Tarım Ekonomisi Dergisi 2013; 19(1): 103-116 TOKAT İLİ MERKEZ İLÇEDE TARIM KREDİ KOOPERATİFLERİNE ORTAK TARIM İŞLETMELERİNİN EKONOMİK ANALİZİ Murat SAYILI¹, Faruk ADIGÜZEL² ÖZET Çalışmanın amacı, Tokat-Merkez
ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ
GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ Journal of the Agricultural Faculty of Gaziosmanpasa University ISSN: 1300 2910 CİLT: 27 SAYI: 1 YIL: 2010 İÇİNDEKİLER Orta Karadeniz Bölgesi İçin Geliştirilen