ISO ÇYS Uygulamalarının Çevreyi Olumsuz Etkileyen Unsurlara Etkisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ISO 14001 ÇYS Uygulamalarının Çevreyi Olumsuz Etkileyen Unsurlara Etkisi"

Transkript

1 ISO 11 ÇYS Uygulamalarının Çevreyi Olumsuz Etkileyen Unsurlara Etkisi 1. Serdar K. YAVUZ a, 2. Hasan TOĞRUL b,*, 3. Belkıs ÖZKARA c a Çevre ve Orman Bakanlığı Dış İlişkiler ve AB Dairesi Başkanlığı, Ankara, 65 b Afyon Kocatepe Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü, Afyonkarahisar, 32 c Afyon Kocatepe Üniversitesi İşletme Bölümü, Afyonkarahisar, 32 * Afyon Kocatepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Ahmet Necdet Sezer Kampus Gazlıgöl Yolu, 32 AFYONKARAHİSAR, Özet Çevre yönetim sistemlerini oluşturmuş ve ISO 11 ÇYS Standardı ile belgelendirmiş olan Türkiye deki sanayi kuruluşlarının, bu belgeyi almalarında ekili olan nedenlerin önem derecelerini belirlemek amacıyla hazırlanan anket sorusunun değerlendirilmesinde Doğal çevreyi korumak %16,8 lik bir değerle kuruluşların ISO 11 belgesi alma kararlarında etkili olan en önemli faktör olarak belirtilmiştir. Yasal düzenlemelere uyum sağlamak ikinci önemli faktör olarak nitelendirilmiştir. Bu sonuç, ISO 11 ÇYS uygulamasının yasal düzenlemelere uyumu kolaylaştırdığını ortaya koymaktadır. ÇYS uygulamalarının çevresel ortamlara olumsuz etkileri olan unsurlar üzerindeki etkisini araştırmak amacıyla hazırlanan anket sorularının değerlendirilmesi sonucu, kuruluşların %38,5 i ISO 11 ÇYS uygulamasının kullanılan hammadde miktarının azalması üzerindeki etkisinin düşük düzeyde olduğunu, %3,8 i yardımcı madde miktarındaki azalmanın yüksek veya çok yüksek düzeyde gerçekleştiğini, %45 i ISO 11 ÇYS uygulamasının kullanılan enerji miktarının azalması üzerindeki etkisinin orta düzeyde olduğunu ve %35 i de ISO 11 ÇYS uygulamasının kullanılan su miktarının azalması üzerindeki etkisinin orta düzeyde olduğunu belirtmiştir. Kuruluşların anket sorularına verdikleri cevapların analizinden, ISO 11 ÇYS uygulamasının çevresel amaçlara ulaşmayı kolaylaştırdığı güçlü bir şekilde desteklenmektedir. Bilindiği üzere, ISO 11 ÇYS nin dünyada yaygın olarak kullanılmasının en önemli nedenlerinden birisi de, kuruluşların çevresel amaçlara ulaşmalarını kolaylaştıran bir yönetim sistemi olmasıdır. Anahtar Kelimeler: ISO 11, Kimya, Gıda, Otomotiv, Sektör Giriş Türkiye de çevre politikalarının resmen devlet politikası olarak ele alınması ile çağdaş çevre bilincinin oluşumu ve gelişimi 197 li yıllara rastlamaktadır. Bu kapsamda, Türkiye nin çevre politikası, uluslararası topluma paralel olarak 1972 yılında yapılan ve Türkiye nin bir bildiri ile katıldığı BM Stockholm Konferansı nın ardından oluşturulmaya başlanmıştır. Türkiye de çevre politikası oluşturmaya yönelik ilk girişim, yıllarını kapsayan III. Beş Yıllık Kalkınma Planı nda (BYKP) çevreye ayrı bir bölüm ayrılmasıdır. III. BYKP de çevreye ayrı bir bölüm ayrılması, ulusal çevre politikasının oluşturulması bakımından önemli bir adım olmuştur. Bu girişimden altı yıl sonra, Türkiye nin çevre politikasının saptanması, ulusal ve uluslararası kuruluşlar arasında gereksinim duyulan eşgüdümün sağlanması ve yürütmeyi denetleme görevini yerine getirmek üzere 1978 yılında Başbakanlık Çevre Müsteşarlığı kurulmuştur. Stockholm Konferansı sonrasında, dünya kamuoyunda gittikçe artan bir öneme sahip olan çevre konusu, birçok ülkenin anayasa ve/veya diğer düzenlemelerinde yer almıştır [1]. Gelişmiş

2 ekonomilere sahip toplumlarda yaşanan bu gelişmelerin de etkisiyle, 1982 Anayasası nda çevrenin korunmasına yönelik önemli bir adım atılmıştır Anayasası nın 56. maddesinin, "Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir." [2] hükmü ile çevre hakkı anayasal bir hak haline getirilmiştir Anayasası nda, çevre hakkının anayasal bir hak olma niteliğini kazanmasından kısa bir süre sonra 2872 sayılı Çevre Kanunu, 9 Ağustos 1983 tarihinde kabul edilerek 11 Ağustos 1983 tarihinde Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu kanunun amacını düzenleyen birinci maddesine bakıldığında, kanunun oldukça geniş bir biçimde belirlenen amaçlara sahip olduğu görülmektedir. Söz konusu maddeye göre kanunda [3]: bütün vatandaşların ortak varlığı olan çevrenin korunması ve iyileştirilmesi; arazinin ve doğal kaynakların en uygun biçimde kullanılması ve korunması; su, toprak ve hava kirlenmesinin önlenmesi; ülkenin bitki ve hayvan varlığı ile doğal ve tarihsel zenginliklerinin korunarak, bugünkü ve gelecek kuşakların sağlık, uygarlık ve yaşam düzeyinin geliştirilmesi ve güvence altına alınması için yapılacak düzenleme ve alınacak önlemler temel amaç olarak belirlenmiştir. 34 maddeden oluşan Çevre Kanunu zaman içinde, esasa fazla dokunulmadan küçük değişiklikler geçirmiştir. Çevre Kanunu nun hazırlandığı dönemde, Türkiye de çevre bilimi ile ilgili birikim ve deneyim, bugünkü düzeyinden çok geride olmakla birlikte, bu kanun, o dönemde yürürlüğe giren kanunların en iyileri arasında yer almaktadır. Kanun un yürürlüğe girdiği tarihte çevre politikası açısından her birisi ileri adımlar olan kirleten öder ilkesi, çevre zararlarının tazmininde kusursuz sorumluluk ilkesi, çevre etki değerlendirmesi gibi kavramların Türk Çevre Hukuku na kazandırılması hep bu kanun ile sağlanmıştır [4]. Çevre Kanunu nun yürürlüğe konmasından bir yıl sonra, 1984 yılında, Başbakanlık Çevre Müsteşarlığı, Çevre Genel Müdürlüğüne dönüştürülmüş olup, bu Müdürlük 1989 yılında ise tekrar Müsteşarlık düzeyine yükseltilmiştir yılında Çevre Bakanlığı nın kurulması, çevre konusuna ülke olarak verilen önemin en somut göstergesi olmuştur. Çevre Bakanlığı nın kurulması, ülkede daha çağdaş çevre politikası oluşturulmasına, çevreye karşı toplumsal bilinç ve duyarlılığın artmasına, ayrıca sanayi sektöründe çevre konularının iyice ön plana çıkmasına vesile olmuştur. 23 yılında ise Çevre ve Orman Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile Çevre Bakanlığı ile Orman Bakanlığı birleştirilmiştir. Son olarak Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü nü de bünyesine alan bu Bakanlık, daha güçlü bir yapıya sahip olarak, ülkenin çevre, orman ve su konularındaki politikalarının temel belirleyicisi konumuna gelmiştir. Türkiye nin çevre politikasına yön veren faktörlerden birisi de AB üyelik sürecidir. AB Konseyi nin -11 Aralık 1999 tarihli Helsinki Zirvesinde oybirliği ile AB ye aday ülke olarak kabul ve ilan edilmesinin yanında bir Katılım Ortaklığı Belgesi (KOB) hazırlanması da kararlaştırılmıştır. Bu belgenin, siyasi ve ekonomik kriterler ile AB müktesebatının üstlenilmesine ilişkin çerçeveyi oluşturması öngörülmüştür. Bu gelişmeleri takiben, Türkiye nin kısa ve orta vadede gerçekleştirmesi gereken önceliklerini, ara hedeflerini, siyasi ve ekonomik kriterler ışığında katılım hazırlıklarının koşullarını ve AB müktesebatını üstlenme, uygulama ve hayata geçirmeye ilişkin yükümlülüklerini tanımlayan Türkiye Cumhuriyeti için KOB, 8 Kasım 2 tarihinde AB tarafından kabul edilmiştir. KOB da belirtilen esaslar doğrultusunda Türkiye tarafından hazırlanan ve diğer sektörler ile birlikte çevre alanındaki hedefler ve taahhütlerin ortaya konduğu AB Müktesebatının Üstlenilmesine İlişkin Ulusal Program ise 19 Mart 21 tarihinde kabul edilmiştir [5]. Ulusal Programın kabul edilmesiyle, AB ye tam üyelik sürecinde en önemli alanlardan birisi olarak değerlendirilen çevre alanında da, AB Müktesebatına uyumlaştırma çalışmalarına başlanmıştır. Özellikle son çeyrek asırda, yaptığı çalışmalar ve çıkardığı birçok yasal düzenlemeler ile çevre konusuna çok önem vermeye başlayan Türkiye Cumhuriyeti nin çevre politikasının ana hedefi,

3 sürdürülebilir kalkınmayla birlikte çevrenin korunması ve geliştirilmesi olarak belirlenmiştir. Bu politikanın temel ilkesi ise, doğal kaynakların yönetimi, insan sağlığı ve doğal dengenin korunması koşuluyla sürdürülebilir bir kalkınmanın sağlanması ve gelecek kuşaklara yaşanabilir doğal, fiziksel ve sosyal bir çevrenin bırakılmasıdır. [6]. Çevre kirliliğinin sınır tanımayan özelliği gereği, çevre sorunlarının çözümüne ve/veya önlenmesine yönelik yaklaşımların uluslararası alanda işbirliği ile geliştirilmesini zorunlu kılmıştır. Böylece, kuruluşlarda çevreyle ilgili unsurları karar alma süreçlerinin bir parçası haline getirerek, çevre performanslarını sürekli iyileştirmeye yöneltecek ve kaynakların daha verimli kullanımını sağlayacak, ayrıca, uluslararası toplum tarafından da kabul görecek bir çevre yönetim sistemi (ÇYS) standardına olan ihtiyaç ortaya çıkarmıştır. Bu bağlamda, sözkonusu ihtiyacı da göz önünde bulunduran Uluslararası Standardizasyon Kuruluşu (ISO), ISO 11 ÇYS standardını 1996 yılında yayınlayarak uluslararası toplumun hizmetine sunmuştur. Uluslararası toplumda yaygın olarak kullanılan bu standart gözden geçirilerek, ISO tarafından 24 yılında tekrar yayınlamıştır. ISO 1 serisini oluşturan standartlar arasında belgelendirmeye esas olan tek standart, ISO 11 ÇYS Standardıdır. Bu standart, dünya genelinde yaygın bir biçimde kullanılmakta olup, her geçen gün daha fazla kuruluş ISO 11 ÇYS Standardı belgesi almaya çalışmaktadır. ISO nun dünya genelinde ISO 11 ÇYS Standardı belgeli kuruluşlar sayısına ilişkin yapmış olduğu araştırma sonuçları [7] Çizelge 1 de sunulmuştur. Çizelge 1 Dünyada ISO 11 ÇYS Standardı Belgeli Kuruluş Sayısının Yıllara Göre Dağılımı BÖLGE Aralık 25 Aralık 26 Aralık 27 Belgeli Kuruluş Sayısı Afrika/Batı Asya Orta ve Güney Amerika Kuzey Amerika Avrupa Uzak Doğu Avustralya/Y.Zelanda Dünya Geneli Toplam Toplam Ülke Sayısı Çizelge 1 den, 25 yılın sonunda dünyada kuruluş ISO 11 ÇYS Standardı belgesine sahipken, bu sayısı 26 sonunda , 27 sonunda ise artarak ye yükselmiştir. Yapılan araştırma sonuçlarına göre, 27 yılı sonu itibariyle dünyada en fazla ISO 11 ÇYS Standardı belgeli kuruluş sayısı Çin dedir. Bu ülkede 3489 kuruluş ISO 11 ÇYS Standardı belgesine sahiptir. İkinci sırada kuruluş ile Japonya, üçüncü sırada ise kuruluş ile İspanya dır. ISO nun yaptığı araştırma sonuçlarına göre [7], Türkiye de 27 yılı sonu itibariyle 12 kuruluşun ISO 11 ÇYS Standardı belgesine sahip olduğu Çizelge 2 de görülmektedir. Çizelge 2 deki verilerden, 27 yılı sonu itibariyle Türkiye de ISO 11 ÇYS Standardı belgeli kuruluş sayısı, 19 AB ülkesinden daha fazla, sadece 8 AB ülkesinden daha az olduğu anlaşılmaktadır. Çizelge deki verileri, ülkelerin ekonomilerinin büyüklükleri, toplam kuruluş sayıları gibi unsurlara bağlı olarak değerlendirmek daha doğru bir yaklaşım olmakla birlikte, Türkiye deki kuruluşların çevre duyarlılıklarının AB üyesi ülkelerin çoğundan daha fazla olduğu da Çizelge deki verilerden açık olarak görülmektedir.

4 Çizelge 2 Türkiye ve AB Ülkelerinde ISO 11 ÇYS Standardı Belgeli Kuruluş Sayısının Yıllara Göre Dağılımı ÜLKE Aralık Aralık Aralık Aralık Aralık Aralık ÜLKE Belgeli Kuruluş Sayısı TÜRKİYE İspanya Almanya İsveç Avusturya İtalya Belçika Kıbrıs Rum Bulgaristan Letonya 9 1 Çek Litvanya Danimarka Lüksemburg Estonya Macaristan Finlandiya Malta Fransa Polonya Hollanda Portekiz İngiltere Romanya İrlanda Slovakya Bu araştırmanın amacı, çevre yönetim sistemlerini oluşturmuş ve ISO 11 ÇYS Standardı ile belgelendirmiş olan Türkiye deki sanayi kuruluşlarının, bu belgeyi almalarında ekili olan nedenlerin önem derecesini belirlemek ve ISO 11 ÇYS uygulamasının kuruluşları motive eden çevresel konuları içeren faktörler üzerindeki etkisini tespit etmektir. Araştırmanın Kapsamı Yapılan alan araştırmasının ana kütlesi, Türkiye de faaliyet gösterip, ISO 11 ÇYS Standardı ile belgelendirilmiş ve anketin doldurulduğu tarihte belgelerinin geçerliliği devam eden tüm sanayi kuruluşlarıdır. Bu ana kütleyi temsil etmek üzere, sanayi kuruluşlarının yoğun olduğu iller arasından 5 tanesi belirlenmiştir. Bu kapsamda, Adana, Bursa, Gaziantep, Kocaeli ve Mersin illerindeki ISO 11 ÇYS Standardı belgeli sanayi kuruluşları araştırmanın örneklemine dâhil edilmiştir. Bu illerden toplanan adet doldurulmuş Anket Formu, araştırmada istatistikî analize tabi tutularak değerlendirilmiştir. Veri Toplama Yöntemi Alan araştırmasısında veri toplama yöntemi olarak anket çalışması yapılmıştır. Anket formundaki 1- arasındaki sorular, ankete katılan kuruluşların genel özelliklerini belirleme amacına yönelik olarak hazırlanmıştır. Kuruluşların ISO 11 ÇYS Standardı belgesi alamaya karar vermelerinde etkili olan faktörlerin önem derecelerini belirlemeye yönelik ifadelere 11. soruda yer verilmiştir. Ankette 12-2 arasındaki sorular, ISO 11 ÇYS uygulamasının kullanılan hammadde, yardımcı madde, enerji, su ve ambalaj malzemesi miktarının azalması üzerinde bir etkisinin olup olmadığı, çevre kirleticilerinde bir azalma sağlayıp sağlamadığı ve diğer çevresel faktörler üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik olarak hazırlanmıştır. Örneklemden elde edilen doldurulmuş Anket Formları ndaki veriler, Excel Programı vasıtasıyla değerlendirilmiştir. Değerlendirmede, istatistikî analizler yardımıyla bulgulara ulaşılmıştır. Frekans ve yüzde dağılımlar şeklinde elde edilen bulguların özetlenmesinde ise şekil ve çizelge gösterimlerden yararlanılmıştır.

5 Anket Formu 1) İşletmenizin türü: [ ] Özel [ ] Kamu 2) İşletmenizin faaliyette bulunduğu sektör:... 3) İşletmenizin ortaklık yapısı: [ ] % Yerli [ ] Yabancı ortakların payı %5 den az [ ] % Yabancı [ ] Yabancı ortakların payı %5 yada daha fazla 4) İşletmenizin Ölçeği Nedir? [ ] Küçük [ ] Orta [ ] Büyük 5) İşletmenizin faaliyet süresi (yıl): [ ] 1-5 [ ] 6- [ ] [ ] 16 ve üzeri 6) İşletmenizde çalışan sayısı: [ ] 1 49 [ ] [ ] [ ] 5 ve üzeri 7) İşletmeniz hangi piyasalarda satış faaliyetinin bulunmaktadır? [ ] % yurtiçi [ ] %5 den daha azı yurtdışı [ ] % yurtdışı [ ] %5 yada daha fazlası yurtdışı 8) İşletmeniz Avrupa Birliği (AB) ülkelerine satış faaliyetinin bulunmaktadır? [ ] Evet [ ] Hayır 9) İşletmeniz kaç yıldır ISO 11 Çevre Yönetim Sistemi Sertifikasına sahiptir? [ ] -1 [ ] 2-3 [ ] 4-5 [ ] 6 ve üzeri ) ISO 11 ÇYS Sertifikası dışında, işletmenizde aşağıdaki sistem belgelerinden mevcut olanları işaretleyiniz. [ ] ISO 91 [ ] OHSAS [ ] HACCP [ ] ISO 22 [ ] Diğer:... 11) İşletmenizin ISO 11 ÇYS Sertifikası almaya karar vermesinde etkili olan faktörleri önem derecesine göre ( en önemlisi 1 den başlayarak en önemsize doğru) sıralayınız. [ ] Kamuoyu baskısı [ ] Şirket imajını yükseltmek [ ] Doğal çevreyi korumak [ ] Rekabet avantajı sağlamak [ ] Uluslararası alanda ihracatı artırmak [ ] Yasal düzenlemelere uyum sağlamak [ ] Türkiye nin AB ne üyelik sürecindeki gelişmelere uyum sağlamak [ ] İşletmemizde çevre çalışmalarını daha sistematik hale getirmek [ ] Müşterilerin çevre koruma yönündeki taleplerini karşılamak [ ] Enerji tasarrufu, atık azaltma, tekrar kullanma vb. yöntemlerle maliyetleri azaltmak [ ] Diğer (lütfen belirtiniz):. İşletmenizde ISO 11 ÇYS uygulaması ile ilgili aşağıdaki ifadeleri değerlendiriniz (lütfen uygun seçeneği daire içine alınız). 1-Hiç 2-Az miktarda 3-Orta düzeyde 4-Yüksek düzeyde 5-Çok yüksek düzeyde 12) Kullanılan ham madde miktarı azalmıştır ) Kullanılan yardımcı madde (kimyasallar, solventler, vb.) miktarı azalmıştır ) Kullanılan enerji miktarı azalmıştır ) Kullanılan su miktarı azalmıştır ) Oluşan katı atık miktarı azalmıştır ) Oluşan atık su miktarı azalmıştır ) Çıkan hava emisyonu ( CO 2,SO 2,toz, solvent, vb.) miktarı azalmıştır ) Oluşan tehlikeli atık miktarı azalmıştır ) Oluşan gürültü düzeyi azalmıştır

6 Sonuçlar ve Tartışma Anketi cevaplayan kuruluşun faaliyette bulundukları şehirler Şekil 1 de sunulmaktadır. Bu kapsamda, Bursa ve Kocaeli şehirlerinden 12 şer, Adana dan 7, Mersin den 6 ve Gaziantep den 3 sanayi kuruluşu anketi cevaplamıştır. Dağılım ,5 7 6 Bursa Kocaeli Adana Mersin Gaziantep Şehirler 15 Frekans Yüzde Şekil 1 Cevaplanan Anket Formunun Şehirlere Göre Dağılımı 3 7,5 Kuruluşların türü, faaliyette bulundukları sektörler, ortaklık yapıları, ölçekleri, faaliyet süreleri, çalışan sayıları, satış faaliyetinde bulundukları piyasalar, AB ülkelerine satış faaliyetinde bulunup bulunmadıkları, ISO 11 ÇYS Standardı belgesine kaç yıldır sahip oldukları ve ISO 11 ÇYS Standardı dışında sahip oldukları diğer sistem belgeleri ile ilgili bilgiler, sanayi kuruluşları tarafından cevaplandırılan anketlerin analizi sonucunda aşağıdaki gibi elde edilmiştir. Anketi cevaplayan sanayi kuruluşunun tamamı özel sektör kuruluşudur. Böyle bir sonucun çıkması, kamunun sanayi üretimi sektöründen elini çekerek, mevcut sanayi tesislerini özelleştirmesinden, yani kamuya ait az sayıda üretim yapan kuruluş kalmasından kaynakladığı düşünülmektedir. Kuruluşların faaliyette bulundukları sektör dağılımı Çizelge 3 de sunulmuştur. Çizelge den görüleceği üzere, kuruluşların % 25 i otomotiv sektöründe, %25 i de kimya, petrol ürünleri, lastik ve plastik sektöründe yer almaktadır. Marmara bölgesinde yoğunlaşan bu sektörlerin, alan araştırmasına katılımının yüksek olduğu göz önünde bulundurulduğunda, bu sektörlere ilişkin sonuçların Türkiye yi temsil etme düzeyi artmaktadır. Cevaplanan anketin %5 sini oluşturan bu iki sektörde çevre kirliliği oluşturma potansiyeli yüksek olmakla beraber, bu sektörlerin ÇYS oluşturmuş olmaları önemli bir gelişme olarak değerlendirilmektedir. Çizelge 3 Kuruluşların Faaliyette Bulundukları Sektörlerin Dağılımı Sektör Frekans Yüzde (%) Otomotiv 25, Kimya, petrol ürünleri, lastik ve plastik 25, Gıda, içki ve tütün 6 15, Taş ve toprağa dayalı 5 12,5 Enerji 3 7,5 Metal eşya, makine, teçhizat, mesleki aletler 2 5, Tekstil 2 5, Kâğıt, kâğıt ürünleri ve basım 1 2,5 Diğer 1 2,5 Toplam,

7 Kuruluşların ortaklık yapısının dağılımı Şekil 2 de sunulmuştur. Şekil den görüleceği üzere kuruluşların %55 i tamamen yerli sermayenin elinde bulunmakta, %17,5 i ise tamamen yabancı sermayelidir. Yabancı ortaklı kuruluşlarında, yabancı sermaye payının %5 veya daha fazla olduğu kuruluşların oranı %15 dir. Anketi cevaplayan sanayi kuruluşlarının yarıdan fazlası tamamen yerli sermayeye ait olmakla birlikte, kuruluşların %45 nde yabancı sermaye payının olması, Türkiye de tamamen yabancı veya yabancı ortaklı sanayi kuruluşu sayısının artmakta olduğunu göstermektedir. Sermayenin sınır tanımayarak küreselleşmesinin ivme kazandığı bir dönemde ve dünyadaki trende paralel olarak serbest piyasa ekonomisinin başarı ile uygulanmaya çalışıldığı Türkiye de, yabancı ortaklı sanayi kuruluşu oranının yüksek çıkması normal bir durum olarak değerlendirilmektedir. Dağılım ,5 12, % Yerli % 5 < Yerli % Yabancı %5 Yabancı Ortaklık Yapısı Şekil 2 Kuruluşların Ortaklık Yapısının Dağılımı Frekans Yüzde Kuruluşların ölçek dağılımında dikkat çekici husus, kuruluşlardan hiçbirisinin küçük boy işletme olmamasıdır. Alan araştırması sonuçları, kuruluşların %22,5 nin orta, %77,5 nin ise büyük ölçekli kuruluş olduğunu göstermektedir. Anketin dörtte üçünden fazlasının büyük ölçekli kuruluşlar tarafından doldurulmuş olması, anket sonuçlarının güvenilirliğini artıran bir faktör olarak değerlendirilmektedir. Kuruluşların faaliyet sürelerinin dağılımıda en önemli husus, kuruluşların %84,2 sinin 16 yıl veya daha fazla süre faaliyette bulunuyor olmalarıdır. yıldan daha uzun süre faaliyette bulunan kuruluşların oranı ise %92,1 dir. Özellikle büyük ölçekli sanayi kuruluşları ve uzun süre faaliyet gösteren kurumsallaşmış işletmelerin ISO 11 ÇYS uygulamalarını benimsedikleri sonucu ortaya çıkmaktadır Alan araştırması kapsamında sanayi kuruluşlarındaki çalışan sayılarının incelenmesi, ISO 11 ÇYS Standardı belgesi edinme ile kuruluşlarda çalışan sayısı arasında bir ilişkinin olup olmadığının tespit edilmesine yöneliktir. Şekil 3 den de görüleceği üzere, cevaplanan anketlerden elde edilen bulgular, kuruluşlarda çalışan sayısı arttıkça ISO 11 ÇYS Standardı belgesine sahip olma oranın da arttığını göstermektedir. Dağılım Frekans Yüzde Çalışan Sayısı Şekil 3 Kuruluşlarda Çalışan Sayılarının Dağılımı

8 Şekil 4 den görüleceği üzere, ürünlerini tamamen iç piyasaya satan kuruluşların oranı sadece % dur. Kuruluşların % nın satışlarının yarıdan fazlasını yurtdışına yaptığı, kuruluşların % 9 nının ise yurtdışına satış faaliyetinde bulunduğu göz önüne alındığında, daha çok yurtdışına satış faaliyetinde bulunan kuruluşların ISO 11 ÇYS Standardı belgesi edinme eğiliminde olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu durum, yurtdışındaki müşterilerin çevreye duyarlı bir üretim yapıldığını kuruluşlardan belgelendirmelerini talep ettikleri şeklinde yorumlanabilir. Dağılım % Yurtiçi %5 < Yurtiçi %5 Yurtdışı % Yurtdışı Satış Piyasası 16 Frekans Yüzde Şekil 4 Kuruluşların Satış Faaliyetlerinin Piyasalara Göre Dağılımı Kuruluşlara kaç yıldır ISO 11 ÇYS Standardı belgesine sahip olduklarının sorunun değerlendirilmesinde kuruluşların % 5 den fazlasının 6 yıl veya daha uzun süreli, %74,4 ünün ise 3 yıldan daha uzun süreli ÇYS Standardı belgesine sahip olduğu belirlenmiştir. Çizelge 4 de sektör bazında kuruluşların ISO 11 ÇYS Standardı belgesi ile birlikte sahip oldukları diğer yönetim sistemi standardı belgelerinin frekans dağılımı sunulmuştur. Çizelgeden, kuruluşların büyük çoğunluğunun hem ISO 91 Kalite Yönetim Sistemi hem de TS 181 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi (OHSAS) belgesine sahip oldukları anlaşılmaktadır. Çizelge de dikkat çeken sonuçlardan birisi de gıda, içki ve tütün sektöründe yer alan 5 kuruluşun tamamının ISO 91, TS 181 OHSAS ve ISO 22 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi belgelerine birlikte sahip olmalarıdır. Çizelge 4 ISO 11 ÇYS Dışında Kuruluşların Sahip Oldukları Sistem Belgeleri SEKTÖR ISO 91 TS 181 ISO 22 FREKANS ISO/TS ISO 271 EMAS Otomotiv Kimya, petrol ürünleri, lastik ve plastik Gıda, içki ve tütün Taş ve toprağa dayalı Enerji Metal eşya, makine, teçhizat, mesleki aletler Tekstil Kâğıt, kâğıt ürünleri ve basım Diğer Toplam 38 Kuruluş Sayısı

9 Anket formunun 11. sorusu, anketi cevaplayan sanayi kuruluşlarının ISO 11 ÇYS Standardı belgesi almaya karar vermelerinde etkili olan faktörlerin önem derecelerini tespit etme amacına yönelik olarak hazırlanmıştır. Bu kapsamda, araştırmaya katılan kuruluşlardan ISO 11 ÇYS Standardı belgesi almaya karar vermelerinde etkili olan faktörleri, en önemlisi için 1 den başlayarak sıralamaları istenmiştir. Değerlendirme esnasında, kuruluşların yapmış oldukları sıralamada en önemli gördükleri faktöre, en önemsize ise 1 puan verilerek her bir faktörün ham puan değerlerinin toplamı bulunmuştur. Daha sonra tüm ham puanların toplamı içinde her bir faktörün yüzdelik değeri hesaplanmıştır. Doğal çevreyi korumak 16,8 ISO 11 ÇYS Standardı Belgesi Almada Etkili Olan Faktörler Yasal düzenlemelere uyum sağlamak İşletmemizde çevre çalışmalarını daha sistematik hale getirmek Enerji tasarrufu, atık azaltma, tekrar kullanma vb. yöntemlerle maliyetleri azaltmak Şirket imajını yükseltmek Müşterilerin çevre koruma yönündeki taleplerini karşılamak Rekabet avantajı sağlamak Uluslararası alanda ihracatı artırmak Türkiye nin AB ne üyelik sürecindeki gelişmelere uyum sağlamak 4,8 6,8 7,7 9,1 13,8 13,4 13, 11,6 Kamuoyu baskısı 3, % Dağılım Şekil 5 Kuruluşların ISO 11 Belgesi Alma Nedenlerinin Yüzde Dağılımı Şekil 5 de görüleceği üzere, doğal çevreyi korunmak %16,8 lik bir değerle kuruluşların ISO 11 ÇYS Standardı belgesi alma kararlarında etkili olan en önemli faktör olarak belirtilmiştir. Bu faktör, Nemli nin [8] yapmış olduğu alan araştırmasında ilk üç faktör arasına girememiş, Mındıkoğlu nun [9] yapmış olduğu alan araştırmasında ise en önemli üçüncü faktör olmuştur. Bu bakımdan, yapılan çalışmada doğal çevreyi korunmak faktörünün ilk sırada yer alması, son dönemlerde Türkiye deki sanayi kuruluşlarında çağdaş çevre bilincinin gelişerek, çevreyi koruma adına gönüllük esasına dayanan uygulamaları benimsemeye başladıklarının bir göstergesi olarak değerlendirilmektedir. Yasal düzenlemelere uyum sağlamak ikinci önemli faktör olarak nitelendirilmiştir. Bu sonuç, ISO 11 ÇYS uygulamasının yasal düzenlemelere uyumu kolaylaştırdığını ortaya koymaktadır. ISO 11 ÇYS uygulamasının temel hedeflerinden birisi olan, çevre çalışmalarını daha sistematik hale getirmek en yüksek üçüncü puanı almıştır. Enerji tasarrufu, atık azaltma, tekrar kullanma vb. yöntemlerle maliyetleri azaltmak faktörünün yüzdelik puanının ikinci ve üçüncü sırada önemli görülen faktörlere çok yakın olması, üzerinde önemle durulması gereken hususlardan birisidir. Çünkü kuruluşlar her ne kadar doğal çevreyi koruma adına gönüllü olarak ISO 11 ÇYS

10 uygulaması yapsalar da, kendilerine doğrudan veya dolaylı olarak olumlu bir katkı sağlamayacak bir uygulamayı benimsemeleri oldukça zordur. Bu sonucu, ISO 11 ÇYS uygulamasının çeşitli şekillerde maliyet tasarrufu sağlayarak, kuruluşlara olumlu bir katkı sağladığı şeklinde yorumlamak mümkündür. Sanayi kuruluşlarının ISO 11 ÇYS Standardı belgesi almaya karar vermelerinde en etkisiz faktörün %3 le kamuoyu baskısı olması dikkat çeken hususlardan birisidir. Bu sonucu iki şekilde yorumlamak mümkündür. Birincisi, kuruluşların çevreyi koruma adına yaptıkları çalışmalara kamuoyunun duyarsız kaldığıdır. Ancak, son dönemlerde Türkiye de çevre konusuna verilen önem göz önüne alındığında, kamuoyunun çevre konularına duyarsız kaldığı şeklindeki bir değerlendirmeyi kabul etmek mümkün değildir. Bu durumda, kamuoyu baskısı nın en etkisiz faktör olmasını, kamuoyunun çevreyi koruma konusunda kuruluşlar üzerinde yeterli düzeyde baskı unsuru oluşturamadığı şeklinde yorumlamak mümkündür. Anket formundaki 12-2 arasındaki sorularında 5 li derecelendirme ölçeği kullanılmıştır. Hiç, az miktarda, orta düzeyde, yüksek düzeyde ve çok yüksek düzeyde şeklinde derecelendirilen 12-2 arasındaki sorular, ISO 11 ÇYS uygulamasının kuruluşlarda çevresel konuları içeren faktörler üzerindeki etkisini tespit etmeye yönelik olarak hazırlanmıştır. Kuruluşlar tarafından sorulara verilen cevapların analizinde, öncelikle her bir soruya tüm kuruluşların vermiş oldukları cevapların 5 li derecelendirme ölçeğinde yüzdelik dağılımı çıkarılmıştır. Daha sonra, her bir soruya verilen cevapların aritmetik ortalaması ile alt ve üst güvenilirlik değerleri hesaplanmıştır. Son olarak, her bir sektörün sorulara vermiş olduğu cevapların ortalaması hesaplanmıştır. Sorulara verilen cevapların özetlenmesi ve yorumlanmasını kolaylaştırmak üzere, yüzde dağılımı gösteren histogramlardan ve güvenilirlik sınırlarına göre sektör ortalamalarının dağılımını gösteren şekillerden yararlanılmıştır. ISO 11 ÇYS uygulamasının kullanılan hammadde miktarının azalması üzerine etkisinin araştırıldığı anket sorusuna tüm kuruluşlar tarafından verilen cevaplarının yüzde dağılımı Şekil 6 (a) da ve Ortalama ± %95 Güvenilirlik sınırına göre sektör ortalamalarının dağılımı ise Şekil 6 (b) de sunulmaktadır. Şekil 6 (a) da görüldüğü üzere, kuruluşların %38,5 i ISO 11 ÇYS uygulamasının kullanılan hammadde miktarının azalması üzerindeki etkisinin az olduğunu belirtmiştir. Bununla birlikte, kuruluşların %48,8 i hammadde miktarındaki azalmanın orta, yüksek veya çok yüksek düzeyde gerçekleştiğini ifade etmiştir. 6 (b) den, kimya, gıda, çimento ve metal sektörlerindeki kuruluşların verdikleri cevapların ortalamasının güvenilirlik sınırları içerisinde yer aldığı, otomotiv sektöründe verilen cevapların ise üst güven sınırına çok yakın olduğu görülmektedir. Verilen tüm cevapların ortalaması, ISO 11 ÇYS uygulamasının kullanılan hammadde miktarının azalması konusunda az ve orta düzeyin arasında bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. ISO 11 ÇYS Uygulamasının Kullanılan Yardımcı Madde Miktarının Azalması Üzerine Etkisinin araştırıldığı anket sorusunda kuruluşların %33,3 ü ISO 11 ÇYS uygulamasının kullanılan yardımcı madde miktarının azalması üzerindeki etkisinin orta düzeyde, %33,3 ü de az düzeyde olduğunu belirtmiştir. Kuruluşların %3,8 i yardımcı madde miktarındaki azalmanın yüksek veya çok yüksek düzeyde gerçekleştiğini ifade etmiştir. Metal, kâğıt ve tekstil sektöründe verilen cevapların ortalamasının güvenilirlik sınırları dışında olduğu belirlenmiştir. Güvenilirlik sınırları içerisinde yer alan otomotiv ve gıda sektörleri, kullanılan yardımcı madde miktarındaki azalmanın orta düzeyin üzerinde gerçekleştiğini belirtmiştir. Verilen tüm cevapların ortalaması, bu uygulamanın, kuruluşların üretim faaliyeti sırasında kullandıkları yardımcı madde miktarının azalması üzerine orta düzeyde bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir.

11 % Dağılım ,8 38,5 3,8 15,4 (a) Hiç Az Orta Yüksek Ç. Yüksek Derecelendirme Ölçeği 2,6 Sektör Ortalamaları (b) Sektör Ortalama Alt Güven Sınırı Üst Güven Sınırı Otomotiv Kimya Gıda Çimento Enerji Metal Tekstil Kağıt Diğer Ortalama Standart Sapma Güvenilirlik (μ=,5) Alt Güven Sınırı Üst Güven Sınırı 2,564,995,38 2,256 2,872 Şekil 6 ISO 11 ÇYS Uygulamasının Kullanılan Hammadde Miktarının Azalması Üzerine Etkisi: (a) Cevapların Yüzde Dağılımı, (b) Güvenilirlik Sınırlarına Göre Sektör Ortalamalarının Dağılımı ISO 11 ÇYS uygulamasının kullanılan enerji miktarının azalması üzerine etkisinin araştırıldığı anket sorusuna tüm kuruluşlar tarafından verilen cevaplarının yüzde dağılımı Şekil 7 (a) da ve Ortalama ± %95 Güvenilirlik sınırına göre sektör ortalamalarının dağılımı ise Şekil 7 (b) de görülmektedir. Şekil 7 (a) da görüldüğü üzere, kuruluşların %45 i ISO 11 ÇYS uygulamasının kullanılan enerji miktarının azalması üzerindeki etkisinin orta düzeyde olduğunu belirtmiştir. Şekil 7 (b) den, otomotiv, kimya, gıda ve enerji sektöründe verilen cevapların ortalamasının güvenilirlik sınırları içinde olduğu görülmektedir. Verilen tüm cevapların ortalaması, ISO 11 ÇYS uygulamasının kullanılan enerji miktarının azalması konusunda orta düzeyin üzerinde bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu sonuç, enerji elde edilmesi veya kullanılması süreçlerinde meydana gelen çevresel etkilerin azaltılması bakımından ISO 11 ÇYS uygulamasının önemli ve olumlu bir etkisi olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca, kuruluşlarda maliyeti yüksek olan enerjinin, 11 ÇYS uygulaması ile kullanım miktarının azaltılması, maliyet tasarrufuna neden olacağını göstermektedir. ISO 11 ÇYS uygulamasının kullanılan su miktarının azalması üzerine etkisinin araştırıldığı anket sorusuna tüm kuruluşlar tarafından verilen cevaplarının yüzde dağılımından, kuruluşların %35 i ISO 11 ÇYS uygulamasının kullanılan su miktarının azalması üzerindeki etkisinin orta düzeyde, %45 i ise kullanılan su miktarındaki azalmanın yüksek veya çok yüksek düzeyde gerçekleştiğini ifade etmiştir. Tüm kuruluşlar tarafından verilen cevapların % 35 i güvenilirlik sınırları içerisinde kalmıştır. Otomotiv, kimya, gıda ve enerji sektöründe verilen cevapların ortalamasının güvenilirlik sınırları içinde olduğu belirlenmiştir. Verilen tüm cevapların ortalaması,

12 ISO 11 ÇYS uygulamasının kullanılan su miktarının azalması konusunda orta düzeyin üzerinde bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. ISO 11 ÇYS uygulamasının su ve enerji tasarruflarına olan etkisinin sektörel dağılımlarının birbirine yakın değerler olarak saptanmıştır. % Dağılım , 12,5 45, 35, Hiç Az Orta Yüksek Ç. Yüksek Derecelendirme Ölçeği 7,5 (a) Sektör Ortalamaları (b) Sektör Ortalama Alt Güven Sınırı Üst Güven Sınırı Otomotiv Kimya Gıda Çimento Enerji Metal Tekstil Kağıt Diğer Ortalama Standart Sapma Güvenilirlik (μ=,5) Alt Güven Sınırı Üst Güven Sınırı 3,375,87,25 3,125 3,625 Şekil 7 ISO 11 ÇYS Uygulamasının Kullanılan Enerji Miktarının Azalması Üzerine Etkisi: (a) Cevapların Yüzde Dağılımı, (b) Güvenilirlik Sınırlarına Göre Sektör Ortalamalarının Dağılımı ISO 11 ÇYS uygulamasının oluşan katı atık miktarının azalması üzerine etkisinin araştırıldığı anket sorusuna tüm kuruluşlar tarafından verilen cevaplarının yüzde dağılımı Şekil 8 (a) da ve Ortalama ± %95 Güvenilirlik sınırına göre sektör ortalamalarının dağılımı ise Şekil 8 (b) de sunulmaktadır. Şekil 8 (a) da görüldüğü üzere, kuruluşların %35 i ISO 11 ÇYS uygulamasının katı atık miktarının azalması üzerindeki etkisinin orta düzeyde olduğunu, kuruluşların %52,5 i ise oluşan katı atık miktarındaki azalmanın yüksek veya çok yüksek düzeyde gerçekleştiğini ifade etmiş olması dikkat çekici bir sonuçtur. Şekil 8 (b) deki dağılımından, çimento ve diğer olarak adlandırılan sektör dışındaki tüm sektörlerin güvenilirlik sınırları içinde veya üst güvenilirlik sınırına çok yakın olduğu görülmektedir. Verilen tüm cevapların ortalaması, ISO 11 ÇYS uygulamasının katı atık oluşumunu yüksek düzeye yakın oranda azalttığını ortaya koymaktadır. Bu durumun, ISO 11 ÇYS uygulaması ile geri kazanım, yeniden kullanım gibi katı atık oluşumunu azaltıcı uygulamaların kuruluşlarca başarılı bir şekilde uygulanmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. ISO 11 ÇYS uygulamasının oluşan atık su miktarının azalması üzerine etkisinin araştırıldığı anket sorusuna tüm kuruluşlar tarafından verilen cevaplarının yüzde dağılımı, kuruluşların %45 i ISO 11 ÇYS uygulamasının oluşan atık su miktarının azalması üzerindeki etkisinin yüksek düzeyde gerçekleştiğini belirtmektedir. Bu durumun, ISO 11 ÇYS uygulaması ile daha az atık su

13 oluşturan proseslerin seçilmesi ve daha temiz teknolojilerin kullanılmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. % Dağılım (a) 35, 3, 22,5, 2,5 Hiç Az Orta Yüksek Ç. Yüksek Derecelendirme Ölçeği Sektör Ortalamaları Ortalama Standart Sapma Sektör Güvenilirlik (μ=,5) Alt Güven Sınırı Üst Güven Sınırı 3,6 1,33,32 3,28 3,92 (b) Ortalama Alt Güven Sınırı Üst Güven Sınırı Otomotiv Kimya Gıda Çimento Enerji Metal Tekstil Kağıt Diğer Şekil 8 ISO 11 ÇYS Uygulamasının Oluşan Katı Atık Miktarının Azalması Üzerine Etkisi: (a) Cevapların Yüzde Dağılımı, (b) Güvenilirlik Sınırlarına Göre Sektör Ortalamalarının Dağılımı ISO 11 ÇYS uygulamasının çıkan hava emisyonu miktarının azalması üzerine etkisinin araştırıldığı anket sorusuna tüm kuruluşlar tarafından verilen cevaplarının yüzde dağılımı Şekil 9 da görülmektedir. 5 % Dağılım 3 2 5, 15, 35, 32,5 12,5 Hiç Az Orta Yüksek Ç. Yüksek Derecelendirme Ölçeği Şekil 9 ISO 11 ÇYS Uygulamasının Çıkan Hava Emisyonu Miktarının Azalması Üzerine Etkisi

14 Şekil 9 dan görüldüğü üzere, kuruluşların %35 i ISO 11 ÇYS uygulamasının çıkan hava emisyonu miktarının azalması üzerindeki etkisinin orta düzeyde, %45 i ise çıkan hava emisyonu miktarındaki azalmanın yüksek veya çok yüksek düzeyde gerçekleştiğini ifade etmiştir. Çimento ve diğer olarak adlandırılan sektör dışındaki kuruluşlarca verilen cevapların ortalamasının güvenilirlik sınırları içinde olduğu, tüm cevapların ortalaması, ISO 11 ÇYS uygulamasının çıkan hava emisyonu miktarının azalması konusunda orta düzeyin biraz üzerinde bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bunun, ISO 11 ÇYS uygulaması sonucu daha az hava emisyonu oluşturan proseslerin seçilmesi, daha temiz teknolojilerin kullanılması ve temiz enerji kaynağı kullanılmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. ISO 11 ÇYS uygulamasının oluşan tehlikeli atık miktarının azalması üzerine etkisinin araştırıldığı anket sorusunda tüm kuruluşların cevaplarının yüzde dağılımından, kuruluşların %32,5 i ISO 11 ÇYS uygulamasının oluşan tehlikeli atık miktarının azalması üzerindeki etkisinin orta düzeyde, %5 si ise oluşan tehlikeli atık miktarındaki azalmanın yüksek veya çok yüksek düzeyde gerçekleştiğini ifade etmiştir. ISO 11 ÇYS uygulamasının oluşan gürültü düzeyinin azalması üzerine etkisinin araştırıldığı anket sorusunda tüm kuruluşların cevaplarının yüzde dağılımı Şekil (a) ve verilen cevapların Ortalama ± %95 Güvenilirlik sınırına göre sektör ortalamalarının dağılımı ise Şekil (b) de görülmektedir. % Dağılım ,5 2,, 25, Hiç Az Orta Yüksek Ç. Yüksek Derecelendirme Ölçeği 2,5 (a) Sektör Ortalamaları (b) Sektör Ortalama Alt Güven Sınırı Üst Güven Sınırı Otomotiv Kimya Gıda Çimento Enerji Metal Tekstil Kağıt Diğer Ortalama Standart Sapma Güvenilirlik (μ=,5) Alt Güven Sınırı Üst Güven Sınırı 2,85 1,27,318 2,532 3,168 Şekil ISO 11 ÇYS Uygulamasının Oluşan Gürültü Düzeyinin Azalması Üzerine Etkisi: (a) Cevapların Yüzde Dağılımı, (b) Güvenilirlik Sınırlarına Göre Sektör Ortalamalarının Dağılımı

15 Şekil (a) da görüldüğü üzere, kuruluşların % ı ISO 11 ÇYS uygulamasının oluşan gürültü düzeyinin azalması üzerindeki etkisinin orta düzeyde gerçekleştiğini ifade etmiştir. ISO 11 ÇYS uygulaması ile oluşan gürültünün orta düzeyde azaldığını belirten kuruluşların cevapları güvenilirlik sınırları içerisinde yer almaktadır. (b) deki dağılımından, otomotiv, kimya, gıda ve diğer olarak adlandırılan sektörlerdeki kuruluşlarca verilen cevapların ortalamasının güvenilirlik sınırları içinde olduğu görülmektedir. Verilen tüm cevapların ortalaması, ISO 11 ÇYS uygulamasının oluşan gürültü düzeyinin azalması konusunda orta düzeyin biraz altında bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu sonuç, ISO 11 ÇYS uygulamasının oluşan gürültü düzeyinin azaltılması üzerinde yeterli derecede etkili olmadığı şeklinde değerlendirilebilir. Kaynaklar [1] Şafak, S., Çevre Kanunu ve Yönetmelikleri, Çevre ve Sanayi Semineri, Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu, 25 Kasım, s , Bursa, 25. [2] <www.tbmm.gov.tr>, Alındığı Tarih: [3] Özdek, Y., İnsan Hakkı Olarak Çevre Hakkı, Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü Yayınları, No.249, Ankara, 1993 [4] Erim, R., Çevre İle İlgili Hukuksal Düzenlemeler, Türkiye de Çevrenin ve Çevre Korumanın Tarihi Sempozyumu, Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı, 7-8 Nisan, s , İstanbul, 2. [5] <www.did-cevreorman.gov.tr>, Alındığı Tarih: [6] Aracıoğlu, B. ve Tatlıdil, R., Tüketicilerin Satın Alma Davranışında Çevre Bilincinin Etkileri, Ege Akademik Bakış, 9 (2), s , 29. [7] <http://www.iso.org/iso/survey27.pdf>, Alındığı Tarih: [8] Nemli, E., Çevreye Duyarlı İşletmecilik ve Türk Sanayinde Çevre Yönetim Sistemi Uygulamaları, Doktora Tezi, İ.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, 2. [9] Mındıkoğlu, B., ISO 11 ÇYS Standardı: İşletmelerin Karşılaştıkları Problem ve Zorluklar Üzerine Bir Araştırma, Yüksek Lisans Tezi, A.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara, 27.

ISO 14001 ÇYS Uygulamasının Kuruluşlara Avantaj Sağlayabilecek Unsurlar Üzerindeki Etkileri

ISO 14001 ÇYS Uygulamasının Kuruluşlara Avantaj Sağlayabilecek Unsurlar Üzerindeki Etkileri ISO 141 ÇYS Uygulamasının Kuruluşlara Avantaj Sağlayabilecek Unsurlar Üzerindeki Etkileri 1. Serdar K. YAVUZ a, 2. Hasan TOĞRUL b,*, 3. Belkıs ÖZKARA c a Çevre ve Orman Bakanlığı Dış İlişkiler ve AB Dairesi

Detaylı

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI.

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. 28 Şubat 2014 BASIN BÜLTENİ AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. AB (28) ve EFTA ülkeleri toplamına göre otomotiv pazarı 2014 yılı Ocak ayında 2013 yılı aynı ayına göre %5 büyüdü ve toplam

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2013/2014 Şubat)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2013/2014 Şubat) Rapor No: 1/ Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (13/1 Şubat) Şubat 1 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (7) ve EFTA ülkelerinde otomobil pazarı 13 yılı Şubat ayında

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

2006 YILI EGE BÖLGESİ NİN 100 BÜYÜK FİRMASI

2006 YILI EGE BÖLGESİ NİN 100 BÜYÜK FİRMASI 2006 YILI EGE BÖLGESİ NİN 100 BÜYÜK FİRMASI Ege Bölgesi Sanayi Odası nın 1982 den beri sürdürmekte olduğu Ege Bölgesi nin 100 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışması, bölgemiz sanayiinin içinde bulunduğu duruma,

Detaylı

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 Ulusal Emisyon Tavanlarının Belirlenmesi Ülkemizin, Ø Uzun Menzilli Sınırötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi (CLRTAP)

Detaylı

Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 10,02% 9,07% 5,25% 3,10% Enerji sanayi. Oto sanayi. Gıda sanayi. Ağaç sanayi. İnformasyon teknolojisi

Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 10,02% 9,07% 5,25% 3,10% Enerji sanayi. Oto sanayi. Gıda sanayi. Ağaç sanayi. İnformasyon teknolojisi Metodoloji Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 25,0% 2 17,42% Birden fazla cevap 22,20% 15,0% 1 5,0% 12,89% 10,02% 9,07% 7,88% 8,11% 6,21% 5,97% 5,25% 5,49% 5,25% 3,10% 12,17% 10,26% 2,86% 3,58%

Detaylı

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ 3 Ocak 2017 Pazar 2016 yılı Kasım ayında AB ve EFTA ülkeleri toplamına göre ticari araç pazarı 2015 yılı aynı ayına göre yüzde 12,8 artış göstererek 211 bin adet seviyesinde

Detaylı

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 Konya hizmetler sektörü güven endeksi, 4 ayın ardından pozitif değer aldı: Şubat 2014 ten bu yana negatif değer alan Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Haziran 2014

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 14

HABER BÜLTENİ xx Sayı 14 HABER BÜLTENİ xx.12.2014 Sayı 14 Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, bir önceki aya göre yükseldi: Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Kasım 2014 te bir önceki aya göre artarken geçen yılın aynı dönemine

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 8

HABER BÜLTENİ xx Sayı 8 HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 Konya inşaat sektörü güven endeksi, geçen aya göre yükseldi: Mart 2014 ten beri düşmeye devam eden Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi, Mayıs 2014 te kısmen yükselerek -5

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 42

HABER BÜLTENİ Sayı 42 KONYA PERAKENDE SEKTÖRÜ DURAĞAN SEYRETTİ: HABER BÜLTENİ 04.08.2015 Sayı 42 Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) değeri geçen aya göre önemli bir değişim göstermedi. Önümüzdeki 3 aydaki satış fiyatı ve

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 43

HABER BÜLTENİ Sayı 43 KONYA DA PERAKENDECİLER İŞLERDEN MEMNUN DEĞİL HABER BÜLTENİ 02.09.2015 Sayı 43 Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) değeri geçen aya göre azaldı. Geçtiğimiz 3 aydaki işlerin durumunda geçen yıla ve geçen

Detaylı

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi Büyükdere Cad. No. 106 34394 Esentepe - İstanbul AçıkDeniz Telefon Bankacılığı: 444 0 800 www.denizbank.com Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi 2013 Mali Verileri DenizBank bir Sberbank

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 34

HABER BÜLTENİ xx Sayı 34 HABER BÜLTENİ xx.08.2016 Sayı 34 KONYA İNŞAAT SEKTÖRÜNÜN FİYAT BEKLENTİSİ ARTTI Konya İnşaat Sektörü Güven Endeksi geçen aya düşerken, geçen yılın aynı dönemine göre yükseldi. Mevcut siparişler ise; Haziran

Detaylı

OTOMOTİV SEKTÖRÜ. 2 5 N i s a n Lütfen son sayfadaki çekinceyi okuyunuz Ocak-Mart Dönemi

OTOMOTİV SEKTÖRÜ. 2 5 N i s a n Lütfen son sayfadaki çekinceyi okuyunuz Ocak-Mart Dönemi OTOMOTİV SEKTÖRÜ 2012 Ocak-Mart Dönemi 2011 yılı ikinci yarısında olduğu gibi 2012 yılı ilk 3 aylık dönemde de, kredi hacmini daraltmaya yönelik olarak TCMB nın ekonomiyi soğutmak amacı ile kredileri daraltmak

Detaylı

ESKİŞEHİR SANAYİ ODASI

ESKİŞEHİR SANAYİ ODASI EKONOMİK DURUM TESPİT ANKET SONUÇLARI Ankete Katılım : 1998 yılından bu tarafa düzenlenen anketimize bu dönem 77 firmadan cevap gelmiştir. Bu miktar toplam üyelerimizin %13 üne karşılık gelmektedir. Ankete

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx.02.2016 Sayı 28 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN, ÇALIŞAN SAYISI BEKLENTİSİ ARTTI

HABER BÜLTENİ xx.02.2016 Sayı 28 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN, ÇALIŞAN SAYISI BEKLENTİSİ ARTTI HABER BÜLTENİ xx.02.2016 Sayı 28 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN, ÇALIŞAN SAYISI BEKLENTİSİ ARTTI Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya ve geçen yıla göre düştü. Önümüzdeki 3 ayda hizmetlere olan

Detaylı

KONYALI PERAKENDECİLER İŞLERDEN MEMNUN AMA GELECEKTEN UMUTSUZ

KONYALI PERAKENDECİLER İŞLERDEN MEMNUN AMA GELECEKTEN UMUTSUZ HABER BÜLTENİ 15.04.2016 Sayı 50 KONYALI PERAKENDECİLER İŞLERDEN MEMNUN AMA GELECEKTEN UMUTSUZ Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) değeri geçen aya ve geçen yıla göre düştü. Önümüzdeki 3 ayda tedarikçilerden

Detaylı

01/05/ /05/2016 TARİHLERİ ARASINDAKİ EŞYA TAŞIMA GEÇİŞLERİ

01/05/ /05/2016 TARİHLERİ ARASINDAKİ EŞYA TAŞIMA GEÇİŞLERİ 01/05/2016 31/05/2016 TARİHLERİ ARASINDAKİ EŞYA TAŞIMA GEÇİŞLERİ Geçici Plaka İzni Geçiş Abd Minor Outlying Adaları 03 08 03 Almanya 03 03 02 18 26 93 50 53 89 Arnavutluk 02 Avusturya 02 03 01 02 Belçika

Detaylı

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ

AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ AVRUPA TİCARİ ARAÇ SEKTÖR ANALİZİ 30 Mart 2016 Pazar 2016 yılı Ocak-Şubat döneminde AB ve EFTA ülkeleri toplamına göre ticari araç pazarı, 2015 yılındaki pozitif performansını sürdürdü ve yüzde 15 artış

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Genel Başkan Yardımcısı Umut Oran: Türkiye ile AB arasındaki gelir uçurumu azalmadı arttı Tarih : 14.12.2012 2011 DE HIZLI KALKINMA MASALINA ULUSLARARASI YALANLAMA TÜİK, EUROSTAT ve OECD işbirliğiyle

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 11

HABER BÜLTENİ xx Sayı 11 HABER BÜLTENİ xx.09.2014 Sayı 11 Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre yükseldi: Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Ağustos 2014 te bir önceki aya göre 6,1 puan yükselerek 7 puan değerini

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 13

HABER BÜLTENİ xx Sayı 13 HABER BÜLTENİ xx.11.2014 Sayı 13 Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi geçen aya ve geçen yıla göre düştü: Ağustos 2014 te yükselişe geçen Konya hizmetler sektörü güven endeksi, ekim ayında bir önceki

Detaylı

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI İÇERİK -Karşılıklı Tanıma Anlaşması (MRA) Nedir? -Karşılıklı Tanıma Anlaşmaları

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8

HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 HABER BÜLTENİ xx.06.2014 Sayı 8 Konya hizmetler sektörü güven endeksi geçen aya göre düştü: 2014 ün başından bu yana düşme eğilimini sürdüren Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Mayıs 2014 te bir önceki

Detaylı

EURO BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK

EURO BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK EURO BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK MAYIS 2012 ANKARA EURO BÖLGESİNDE İŞSİZLİK 2 Mayıs 2012 tarihinde Eurostat tarafından açıklanan verilere göre Euro bölgesinde işsizlik oranı, Mart sonu itibariyle 1999 yılında

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 6

HABER BÜLTENİ xx Sayı 6 HABER BÜLTENİ xx.10.2014 Sayı 6 Konya Sanayi Odası (KSO) ve Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) işbirliğinde gerçekleştirilen Konya İmalat Sanayi Güven Endeksi Anketi, Türkiye nin, yerel

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 52 KONYA DA PERAKENDE GÜVENİNDE DÜŞÜŞ EĞİLİMİ DEVAM EDİYOR:

HABER BÜLTENİ xx Sayı 52 KONYA DA PERAKENDE GÜVENİNDE DÜŞÜŞ EĞİLİMİ DEVAM EDİYOR: HABER BÜLTENİ xx.06.2016 Sayı 52 KONYA DA PERAKENDE GÜVENİNDE DÜŞÜŞ EĞİLİMİ DEVAM EDİYOR: Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) değeri Mayıs 2016 da da düştü. Önümüzdeki 3 ayda tedarikçilerden sipariş,

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 19

HABER BÜLTENİ xx Sayı 19 HABER BÜLTENİ xx.11.2015 Sayı 19 Konya Sanayi Odası (KSO) ve Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) işbirliğinde gerçekleştirilen Konya İmalat Sanayi Güven Endeksi Anketi, Türkiye nin yerel

Detaylı

Türkiye de Döngüsel Ekonomi Kapsamında AMBALAJ ATIKLARININ YÖNETİMİ

Türkiye de Döngüsel Ekonomi Kapsamında AMBALAJ ATIKLARININ YÖNETİMİ AMBALAJ ATIKLARININ YÖNETİMİ Aylin ÇİÇEK Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Şube Müdürü 19--20 Ekim 2016 - ANKARA 1 Doğal Kaynak Al-Kullan-At Atık LİNEER EKONOMİ SÜRECİ Üretim Geri Dönüşüm Tüketim Atık Yönetimi

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU AĞUSTOS 2015 Ağustos 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Ağustos Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri

Detaylı

KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN FİYAT BEKLENTİSİ DÜŞTÜ

KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN FİYAT BEKLENTİSİ DÜŞTÜ KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜNÜN FİYAT BEKLENTİSİ DÜŞTÜ HABER BÜLTENİ 15.04.2016 Sayı 30 Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi geçen aya göre yükselirken, geçen yıla göre düştü. Önümüzdeki 3 ayda hizmetlere

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2016 Ekim 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Ekim Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

Ülkemizdeki ve Yurtdışındaki Yetkilendirilmiş Kuruluş Çalışmaları. ÇEVKO Vakfı

Ülkemizdeki ve Yurtdışındaki Yetkilendirilmiş Kuruluş Çalışmaları. ÇEVKO Vakfı Ülkemizdeki ve Yurtdışındaki Yetkilendirilmiş Kuruluş Çalışmaları ÇEVKO Vakfı ORGANİK KATI ATIKLAR A M B A L A J A T I K L A R I N I N K O N T R O L Ü Y Ö N E T M E L İ Ğ İ AMBALAJ ATIKLARI Ambalaj Direktifi

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU KASIM 2016 Kasım 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Kasım Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EYLÜL 2016 Eylül 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Eylül Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx.08.2014 Sayı 10

HABER BÜLTENİ xx.08.2014 Sayı 10 HABER BÜLTENİ xx.08.2014 Sayı 10 Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre düştü: Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Temmuz 2014 te bir önceki aya göre 0,8 puan düşerek 0,9 puan değerini

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 10

HABER BÜLTENİ Sayı 10 HABER BÜLTENİ 04.02.2015 Sayı 10 Konya Sanayi Odası (KSO) ve Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) işbirliğinde gerçekleştirilen Konya İmalat Sanayi Güven Endeksi Anketi, Türkiye nin, yerel

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI İstanbul Ekonomi ve Finans Konferansı Dr. İbrahim Turhan Başkan Yardımcısı 20 Mayıs 2011 İstanbul 1 Sunum Planı I. 2008 Krizi ve Değişen Finansal Merkez Algısı II. III.

Detaylı

HABER BÜLTENİ xx Sayı 48

HABER BÜLTENİ xx Sayı 48 KONYALI PERAKENDECİLER İŞLERDEN MEMNUN DEĞİL: HABER BÜLTENİ xx.02.2016 Sayı 48 Konya Perakende Güven Endeksi (KOPE) değeri yeni yıla düşüşle başladı. Önümüzdeki 3 ayda satış beklentisi Ocak 2015 e göre

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre yükselirken, geçen yıla göre düştü. Önümüzdeki 3 ayda hizmetlere

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EYLÜL 2015 Eylül 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Eylül Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ARALIK 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ARALIK 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ARALIK 2014 Ankara 2014 1. Aralık Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar

Detaylı

1 Şekil-1. TEPE (Ocak 2016 Ocak 2017) 1

1 Şekil-1. TEPE (Ocak 2016 Ocak 2017) 1 HABER BÜLTENİ 02.02.2017 Sayı 85 PERAKENDE GÜVENİ 12 AYDIR NEGATİFTE 2016 yılını negatif seyirle tamamlayan perakende güveni, yeni yılın ilk ayında da bu eğilimine devam ederek son 12 ayı negatif seviyede

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2015 Mayıs 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Mayıs Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2015 Temmuz 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Temmuz Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER (Kasım 2011) Ankara İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR 1. Nüfus 28. Gayri Safi Ulusal Tasarruflar 2. İstihdam 29. Gayri

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2014 Ankara 2014 1. Ekim Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar Ülkemizin

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MART 2015 Mart 2015 A. PETROL PİYASASI : 1. Mart Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ŞUBAT 2015 Şubat 2015 A. PETROL PİYASASI : 1. Şubat Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU AĞUSTOS 2016 Ağustos 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Ağustos Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EKİM 2015 Ekim 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Ekim Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2016 Temmuz 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Temmuz Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EYLÜL 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EYLÜL 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU EYLÜL 2014 Ankara 2014 1. Eylül Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar Ülkemizin

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU NİSAN 2016 Nisan 2016 A. PETROL PİYASASI 1. Nisan Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU HAZİRAN 2015 Haziran 2015 A. PETROL PİYASASI 1. Haziran Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU NİSAN 2015 Nisan 2015 A. PETROL PİYASASI : 1. Nisan Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU TEMMUZ 2014 Ankara 2014 1. Temmuz Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

2010 Yılı Sonu İçin Nasıl Bir Ekonomik Beklenti İçindesiniz? Daha kötü 7%

2010 Yılı Sonu İçin Nasıl Bir Ekonomik Beklenti İçindesiniz? Daha kötü 7% EKONOMİK DURUM TESPİT ANKET SONUÇLARI Ankete Katılım : 1998 yılından bu tarafa düzenlenen anketimize bu dönem 66 firmadan cevap gelmiştir. Bu miktar toplam üyelerimizin %11 ine karşılık gelmektedir. Ankete

Detaylı

İÇ TİCARET MÜDÜRLÜĞÜ. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ İç Ticaret ve Ekonomik Araştırmalar Şefi

İÇ TİCARET MÜDÜRLÜĞÜ. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ İç Ticaret ve Ekonomik Araştırmalar Şefi İÇ TİCARET MÜDÜRLÜĞÜ HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ İç Ticaret ve Ekonomik Araştırmalar Şefi 2013 YILI Ocak-Mart Dönemi ADANA DIŞ TİCARET RAPORU Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde bulunan İhracatçı Birliklerinden

Detaylı

2013 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Ekonomik Araştırmalar Şefi

2013 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Ekonomik Araştırmalar Şefi 2013 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Ekonomik Araştırmalar Şefi İhracat: 2013 YILI ADANA DIŞ TİCARET RAPORU Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde bulunan İhracatçı

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU KASIM 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU KASIM 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU KASIM 2014 Ankara 2014 1. Kasım Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar Ülkemizin

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MAYIS 2014 Ankara 2014 1. Mayıs Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar Ülkemizin

Detaylı

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış!

Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Tarih: 19.05.2013 Sayı: 2013/09 İSMMMO nun Türkiye de Tatil ve Çalışma İstatistikleri raporuna göre Türkiye tatil günü sayısında gerilerde Çok tatil yapan ülke imajı yanlış! Türkiye, 34 OECD ülkesi arasında

Detaylı

FİNANSAL SİSTEM DÜZENLEMELERİ VE EKONOMİK BÜYÜME

FİNANSAL SİSTEM DÜZENLEMELERİ VE EKONOMİK BÜYÜME Niyazi ÖZPEHRİZ FİNANSAL SİSTEM DÜZENLEMELERİ VE EKONOMİK BÜYÜME 1. Giriş Finansal sistemin işleyişi, ekonomik büyüme üzerinde önemli etkilere sahip olabilmektedir. İyi işleyen bankacılık sistemi ve menkul

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Komşular SUNAR T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Asgari Ücretin Tanımı Çalışan bir kişinin en azından temel ihtiyaçlarını

Detaylı

Pazar AVRUPA OTOMOBİL SEKTÖR ANALİZİ. 2 Ocak 2017

Pazar AVRUPA OTOMOBİL SEKTÖR ANALİZİ. 2 Ocak 2017 AVRUPA OTOMOBİL SEKTÖR ANALİZİ 2 Ocak 2017 Pazar 2016 yılı Kasım ayında AB ve EFTA ülkeleri otomobil pazarı 2015 yılı aynı ayına göre yüzde 5,6 artış göstererek 1 milyon 189 bin adet seviyesinde gerçekleşti.

Detaylı

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007 TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 1 23.02.2007 Demir ve Çelik Döküm Sanayi sektörü; endüksiyon, ark veya kupol ocaklarında, çeşitli pik demiri, çelik hurdaları ve ferro alaşımların ergitilerek, kalıplama tesislerinde

Detaylı

PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ (EKİM 2015)

PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ (EKİM 2015) PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ (EKİM 2015) PERAKENDECİNİN GELECEK DÖNEM SATIŞ BEKLENTİLERİ YENİDEN ARTIYOR: TEPE, ekim ayında bir önceki aya ve geçen yılın aynı dönemine göre arttı. Geçtiğimiz 3 ayda işlerin

Detaylı

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ

TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ Türk Standardları Enstitüsü (TSE), tüzel kişiliğe sahip, özel hukuk hükümlerine göre yönetilen bir kamu kuruluşudur. Türk Standardları Enstitüsü nün Görevleri: Standart Hazırlama,

Detaylı

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU AĞUSTOS 2014

ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU AĞUSTOS 2014 ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU AĞUSTOS 2014 Ankara 2014 1. Ağustos Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1. Uluslararası Piyasalar

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

AKADEMİK YILI YAZ DÖNEMİ ERASMUS+ STAJ HAREKETLİLİĞİ SEÇİM İLANI BAŞVURU TARİHLERİ: MART 2017

AKADEMİK YILI YAZ DÖNEMİ ERASMUS+ STAJ HAREKETLİLİĞİ SEÇİM İLANI BAŞVURU TARİHLERİ: MART 2017 2017-2018 AKADEMİK YILI YAZ DÖNEMİ ERASMUS+ STAJ HAREKETLİLİĞİ SEÇİM İLANI BAŞVURU TARİHLERİ: 13-28 MART 2017 Staj (yerleştirme), bir yararlanıcının programa katılan başka bir ülkedeki bir işletme veya

Detaylı

Erasmus+ Programı Avrupa Birliğinin yılları arasında eğitim, gençlik ve spor alanlarında uyguladığı hibe destek programıdır.

Erasmus+ Programı Avrupa Birliğinin yılları arasında eğitim, gençlik ve spor alanlarında uyguladığı hibe destek programıdır. Erasmus+ Programı Avrupa Birliğinin 2014-2020 yılları arasında eğitim, gençlik ve spor alanlarında uyguladığı hibe destek programıdır. İZÜ ve Erasmus+ Yükseköğretim Hareketlilik KA-103 Projesi Personel

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 36

HABER BÜLTENİ Sayı 36 PERAKENDE GÜVENİ AB DE ARTARKEN, TÜRKİYE DE DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR HABER BÜLTENİ 04.12.2012 Sayı 36 TEPE, Kasım 2012 de geçen aya göre düşerken geçen yılki seviyesinin de altında kaldı. Geçen yılın aynı

Detaylı

ARTEV ENTELEKTÜEL VARLIK YÖNETİMİ İSTANBUL SANAYİ ODASI SUNUMU 30 MART 2012

ARTEV ENTELEKTÜEL VARLIK YÖNETİMİ İSTANBUL SANAYİ ODASI SUNUMU 30 MART 2012 ARTEV ENTELEKTÜEL VARLIK YÖNETİMİ İSTANBUL SANAYİ ODASI SUNUMU 30 MART 2012 İçerik Entelektüel Varlık Yönetimi Avrupa İnovasyon Değerlemesi İstanbul Sanayi Odası - Genel Bilgiler Avrupa İşletmeler Ağı

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 82 PERAKENDE GÜVENİ EKİM DE SON 7 YILIN EN DÜŞÜK DEĞERİNİ ALDI

HABER BÜLTENİ Sayı 82 PERAKENDE GÜVENİ EKİM DE SON 7 YILIN EN DÜŞÜK DEĞERİNİ ALDI HABER BÜLTENİ 04.11.2016 Sayı 82 PERAKENDE GÜVENİ EKİM DE SON 7 YILIN EN DÜŞÜK DEĞERİNİ ALDI Perakende güveni Ekim ayında hem geçen yıla hem de geçen aya göre azaldı. Geçtiğimiz 3 ayda işlerin durumu,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü AVRUPA BİRLİĞİNEDİR? Hukuki olarak: Uluslar arası örgüt Fiili olarak: Bir uluslararası örgütten daha fazlası Devlet gibi hareket

Detaylı

Dış Ticaretin Gelişimi Bölgesel Yaklaşımlar Anket Sonuçları AVRUPA

Dış Ticaretin Gelişimi Bölgesel Yaklaşımlar Anket Sonuçları AVRUPA Dış Ticaretin Gelişimi Bölgesel Yaklaşımlar Anket Sonuçları AVRUPA I. Ticaret Müşavirleri Konferansı 25-30 Nisan 2011 28 Nisan 2011 TİM Dış Ticaret Kompleksi Fırsatlar Bölgenin potansiyeli en yüksek pazarı

Detaylı

TÜRKİYE. PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 2010 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 2011 YILI BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci Genel Müdür

TÜRKİYE. PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 2010 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 2011 YILI BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci Genel Müdür TÜRKİYE PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 21 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 211 YILI BEKLENTİLERİ Barbaros Demirci Genel Müdür Firma Sayısı : Plastik ambalaj sektöründe 1152 firma mevcut olup, firmaların % 86 sı 1 şehirde

Detaylı

PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ MAYIS 2015 PERAKENDEDE İŞLER DURGUN ANCAK İYİMSER BEKLENTİLER SÜRÜYOR

PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ MAYIS 2015 PERAKENDEDE İŞLER DURGUN ANCAK İYİMSER BEKLENTİLER SÜRÜYOR PERAKENDE GÜVEN ENDEKSİ MAYIS 2015 PERAKENDEDE İŞLER DURGUN ANCAK İYİMSER BEKLENTİLER SÜRÜYOR TEPE, mayıs ayında yükseldi. Geçen yılın aynı dönemine göre işlerin durumu, Önümüzdeki 3 aydaki tedarikçilerden

Detaylı

Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm

Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm Enerji Verimliliği: Yüzde 50 Çözüm Almanya nın Büyümesi 4,000,000 3,500,000 3,000,000 2,500,000 2,000,000 Enerji Kullanımı Energy Use GSYH GDP 1,500,000 1,000,000 500,000 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

Pazar AVRUPA OTOMOBİL SEKTÖR ANALİZİ. 17 Mart 2016

Pazar AVRUPA OTOMOBİL SEKTÖR ANALİZİ. 17 Mart 2016 AVRUPA OTOMOBİL SEKTÖR ANALİZİ 17 Mart 2016 Pazar 2016 yılı Ocak Şubat döneminde AB ve EFTA ülkeleri toplamına göre otomobil pazarı yüzde 10,1 artış göstererek 2 milyon 187 bin adet seviyesine ulaştı.

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

Otomotiv Sanayii Dış Ticaret Raporu

Otomotiv Sanayii Dış Ticaret Raporu Otomotiv Sanayii Dış Ticaret Raporu 3. Çeyrek 2016 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1 Türkiye İhracat Verileri: 1 2016 ilk dokuz ayında Türkiye toplam ihracatı yüzde 3 oranında azalırken, Otomotiv

Detaylı

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi

2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU. HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi 2014 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ ADANA DIŞ TİCARET RAPORU HAZIRLAYAN : CENK KADEŞ Meslek Komitesi ve Kararlar Şefi İhracat: 2014 YILI ADANA DIŞ TİCARET RAPORU Türkiye İstatistik Kurumu 2014 Haziran ayı sonu

Detaylı

İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR

İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR 1. Nüfus 28. Gayri Safi Ulusal Tasarruflar 2. İstihdam 29. Gayri Safi Tasarruflar (özel sektör) 3. İşsizlik Oranı 30. Gayri Safi Tasarruflar (genel devlet)

Detaylı

SANAYİ SEKTÖRÜNDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EV) GÖSTERGELERİ

SANAYİ SEKTÖRÜNDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EV) GÖSTERGELERİ ELEKTRİK İŞLERİ ETÜT İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SANAYİ SEKTÖRÜNDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ (EV) GÖSTERGELERİ EROL YALÇIN Endüstri Mühendisi SUNUŞ BAŞLIKLARI Tanımlar EV Göstergelerinin Kullanma Amaçları Makro

Detaylı

Soru 1: Firma olarak 2012 yılının ikinci yarısı için nasıl bir ekonomik beklenti içindesiniz?

Soru 1: Firma olarak 2012 yılının ikinci yarısı için nasıl bir ekonomik beklenti içindesiniz? EKONOMİK DURUM TESPİT ANKET SONUÇLARI Ankete Katılım: 1998 yılından bu tarafa düzenlenen anketimize bu dönem 56 firmadan cevap gelmiştir. Bu miktar toplam üyelerimizin %9 una karşılık gelmektedir. Ankete

Detaylı

HABER BÜLTENİ Sayı 78

HABER BÜLTENİ Sayı 78 PERAKENDE GÜVENİ GEÇEN YILIN AYNI DÖNEMİNE GÖRE AZALDI: HABER BÜLTENİ 04.07.2016 Sayı 78 TEPE değeri, haziran ayında mayıs ayına benzer şekilde gerçekleşti. Geçtiğimiz 3 ayda işlerin durumu ve işlerin

Detaylı

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır.

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır. escarus hakkında Nisan 2011 de faaliyetine başlayan Escarus Sürdürülebilir Danışmanlık A.Ş., deneyimli ve profesyonel kadrosuyla sürdürülebilirlik çözümleri geliştirerek, danışmanlık hizmetleri vermek

Detaylı

Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu

Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu Plast Eurasia İstanbul 2015 Fuar Sonuç Raporu 2 BAŞARI GÜVEN TECRÜBE BİLGİ TEKNOLOJİ Plast Eurasia İstanbul Avrasya Plastik Sektörünün Buluşma Noktası T 10 Salon 98.000 m2 S Avrasya nın En Büyüğü SAYISAL

Detaylı