SAĞLIKTA ADRES GIDA ZEHİRLENMELERİ. Yaz Aylarının Korkulu Rüyası: SAYI 12 / YAZ Başkent Üniversitesi Hastanesi yayınıdır.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SAĞLIKTA ADRES GIDA ZEHİRLENMELERİ. Yaz Aylarının Korkulu Rüyası: SAYI 12 / YAZ 2013. Başkent Üniversitesi Hastanesi yayınıdır."

Transkript

1 SAĞLIKTA ADRES B A Ş K E N T SAYI 12 / YAZ 2013 Başkent Üniversitesi Hastanesi yayınıdır. Yaz Aylarının Korkulu Rüyası: GIDA ZEHİRLENMELERİ

2 TANI VE TEDAVİ BİRİMLERİ Acil Tıp Anestiziyoloji Ağrı Kliniği Aile Hekimliği Beyin ve Sinir Cerrahisi Çocuk Cerrahisi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dermatoloji Aşırı Terleme Tedavisi Botox Uygulaması Fototerapi Diş Hekimliği Endokrinoloji Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Gastroenteroloji Genel Cerrahi Yanık Polikliniği Göğüs Hastalıkları Sigara Bırakma Kliniği Uyku Laboratuarı Hematoloji Kalp Damar Cerrahisi Göz Hastalıkları Kadın Hastalıkları ve Doğum Tüp Bebek Kardiyoloji Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Nefroloji Ayaş Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi Yapracık Geriatri ve Psikososyal Rehabilitasyon Merkezi Yenikent Diyaliz Nöroloji Nükleer Tıp Ortopedi ve Travmatoloji Patoloji Plastik ve Rekonsrüktif Cerrahisi Psikiyatri Romatoloji Radyodiagnostik Tıbbi Genetik Tıbbi Onkoloji Üroloji Taş Kırma Kliniği Ürodinami Laboratuarı

3 4 12 Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Erişkin Kemik rektiğinde negatif basınca ne sahip odaların hepsi ge- İliği (Kök Hücre) Nakli Merkezi hizmet vermeye başlane sahiptır. Tüm odalar yo- dönüştürülebilme özelliğimıştır. Kadrosunu; bir profesör, bir doçent ve bir yardım olup tek merkezden yönetiğun bakım özelliğine sahip doçentten oluşan hematoloji len PAXİS sistemi ile çalışan uzmanları ile kemik iliği nakli sorumlu hemşiresi oluşturkezden yönetilen kemotera- hastane eczanesi, tek mermaktadır. Terapötik Aferez pi hazırlama ünitesi, Kemik Merkezinde ve Kök Hücre İliği nakli Polikliniği, HLA Doku Tiplendirme Laboratuva- İşleme Dondurma Saklama Ünitemizde sertifikalı, kök rı, akım sitometri, Tıbbi Genetik ve tüm destek bilim hücre dondurma konusunda deneyimli biyolog, teknisyen ve hemşireden oluşmakdavi verebilecek kapasiteye dalları ile en üst düzeyde tetadır. sahiptir. Erişkin nakil ünitesinde 7 Hasta odalarında hasta yataklarına bağlı hastaların ya- adet tek kişilik, pozitif basınçlı HEPA filtre sistemikınları ile sekreterlik deskin- Doç. Dr. Adnan Fuat BÜYÜKLÜ Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi KBB Hastalıkları Anabilim Dalı den görüntülü konuşma olanağı sağlayan ve aynı zamanda TV, internet vb özelliklerde sahip monitörler yer almakta olup, hasta odaları ile koridorlar arasında el yıkama bölümü olan bir geçiş alanı bulunmaktadır. Sekreterlik, doktor, hemşire odaları, konsey odası, hasta kayıtlarının bulunduğu arşiv odası, hasta yakını görüşme odalarından parmak okuma sistemi ile üç aşama geçildikten sonra nakil odalarına ulaşılacak şekilde bir yapılanma ile dışarıdan taşınabilecek infeksiyonların en aza indirilmesi hedeflenmiştir. Beynimiz vücut pozisyonunu ve hareketi algılarken; duğunuz bir durumda taşıt hareket etrek azalır. Örneğin, taşıtta otururken kitap okuşında en fazla olup yaşla birlikte gide- 1. İç kulak (labirent) dönme ya da ileri tiğinde, iç kulağımız ve derin duyu alıcılarımız hareketin ivmesini ve sarsın- - Hormonal faktörler: hamilelik, adet geri, yana ve aşağı yukarı yön gibi hareket verileri. dönemi ve doğum kontrol hapları yatkınlığı arttırmaktadır. tıları algılayıp beyne bir hareket verisi iletecek, buna rağmen görme sistemi beynimize bir hareket olmadığı- 2. Gözler vücudun içinde bulunduğu - İç kulaktaki denge sistemini ve görme sistemini etkileyen diğer bir hasta- ortamda ne durumda olduğunu (baş nı iletecektir. Böylece, beyinde yaşana durum ile ilgili bir çatışma söz ko- aşağı, sağ tarafta gibi) ve ayrıca oluşan hareketin yönünü gözlemleyerek lık varlığında yatkınlık artar. nusu olur. - Migreni olanlar hareket hastalığına elde ettiği verileri, daha yatkındırlar. Hareket hastalığının tam nedeni, neden bazı kişilerin daha hassas olduğu - Düşük frekanslı hareket ve hareket- 3. Ayaklar, kalça, deri, kas ve eklem duyu reseptörleri reseptörleri vücudun hangi kısmının aşağıda olduğunu aydınlatılabilmiş değildir. İç kulakta hareket algılama organları (labirent adı da ket hastalığı belirtisi oluşturduğu gösteki sert yönelimlerin daha fazla hare- ve yere dokunduğunu bildiren verileri verilir) olmadan hareket hastalığı oluşmaz. Ayrıca kör bireylerde de hareket - Sırt üstü yatmanın gemide şikâyetleri terilmiştir. analiz eder. hastalığı oluşabilmesi nedeni ile görme sisteminin bu problemde öneminin Hareket hastalığı görsel, azalttığı bildirilmiştir. Hareket hastalığı sık karşılaşılan formları; iç kulak (vestibüler) ve derin duyu (somatosensöri- - Araba tutması (görsel vestibüler (iç daha az iç kulağın ise çok daha önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. HH sıklığı bireyin duyarlılığına ve uyarının yel) sistemlerinin bir hareket uyaranı ile adapte olu- kulak) uyaran zıtlığı), yoğunluğuna göre değişir. Problemin karmaşık hareket türleri ile (birden fazla düzlemli hareketler) ortaya çıkması meyen kompleks lineer ve açısal hız- - Deniz tutması (düşük frekansın bilinnamayan duyusal - algısal daha olasıdır. lanmalar), uyumsuzluk sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu algısal Hareket hastalığı için çeşitli risk faktörleri belirtilmiştir, Hareket hastalığı), - Araç simülatörü tutması (optokinetik - Cins: Hareket hastalığına kadınlar erkeklerden daha yatkındır. (yerçekimsiz ortamda başın aktif hare- - Uzay boşluğu hareket hastalığıdır zıtlık, duyarlılığı olan kişilerde hareket hastalığını - Yaş: İki yaşından daha küçüklerin hareket hastalığına daha dirençli olduğu re kanalları ve görsel sistemden çıkan ketleri sonucunda otolitler, yarım dai- ortaya çıkarmaktadır. saptanmıştır. Hastalığın sıklığı 12 ya- anormal uyarılar). 13 Uzm. Dr. Cihan FİDAN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Besinlerle bulaşan ve daha çok mide Gıda Zehirlenmelerinin Belirtileri saklama koşullarının sağlanamaması ve bağırsak sistem şikayetleri ile seyreden ani gelişen tablolar gıda zehirlen- olan mikroorganizmanın cinsine göre bunların toksinleri ile bulaş olur. Dola- Hastalığın şiddeti zehirlenmeye neden durumunda gıdalarda mikroplarla veya meleri olarak adlandırılır. Gıda zehirlenmesi genellikle hafi f geçirilmekle birlikte değişmektedir ve her bir gıda zehirlenmesi sebebinde kuluçka süreleri farkyısıyla iyi pişmemiş veya pişiren kişinin gıdayla temas etmeden önce ellerini yıkamadığı yiyecekleri tüketmeniz halin- ölümcül de olabilen, oldukça sık karşılaşılan önemli bir hastalıktır. Kişi baktelıdır. Bazı zehirlenmelerde belirtiler 30 dakika ile 1 saat içinde görülürken, gıda zehirlenmelerinin çoğunda belirti- Bakteriler ya çok sayıda oldukları için de gıda zehirlenmesi geçirebilirsiniz. riler veya toksinlerle bulaşmış yiyecek veya içecekleri tükettiğinde meydana ler 6-12 saat içinde meydana gelir. Diğer türlerde ise belirtilerin görünmesi ri toksinler nedeniyle gıda zehirlenme- ya da daha yaygın olarak ürettikle- gelir. Bir yiyecek veya içeceğin bakteriler veya toksinlerle bulaşmış olduğunu için birkaç gün ile bir haftaya kadar süre geçmesi gerekir. Gıda zehirlenmeğaldıklarında toksin üretirler ve pek çok sine neden olurlar. Bazı bakteriler ço- söylemek zordur çünkü görüntüsü, kokusu ve tadında herhangi bir değişiklik si genellikle 1-3 gün sürer ancak bakterinin türüne, enfeksiyonun şiddetine olguda bulaş olmuş yiyeceği yedikten meydana gelmemiş olabilir. sonra hastalanmanıza neden olanlar Gıda zehirlenmesi tek bir kişiyi veya aynı bulaş olan yiyecekten yemiş bir grup ve kişinin genel sağlık durumuna bağlı olarak bir haftaya kadar devam ede- Gıda zehirlenmesinin en yaygın bak- da bu toksinlerdir. insanı etkileyebilir. Ortak bir yemeğin bilir. Pek çok insan 1 hafta içinde tamamen iyileşir. En yaygın görülen beda, pastorize edilmemiş sütte, kırmızı teriyel nedeni çiğ kümes hayvanların- yenmesinden 6-24 saat sonra iki veya daha çok kişide benzer belirtilerin gözlenmesi gıda zehirlenmesini düşündürlirtiler mide ve bağırsak enfeksiyonundan kaynaklanan bulantı, kusma, karın terilerdir. Çok sık olmamakla birlikte gı- ette ve arıtılmamış suda bulunan bakmelidir. Hastalık aynı yerde bulunan ve ağrısı ve ishaldir. Sebebe bağlı olarak, da zehirlenmesine kimyasallardan gelen toksinler veya böcek ilaçları da ne- aynı gıdayı yiyen bir grup kişide görülebileceği gibi; aynı bulaş olan gıdayı belirtiler dâhilinde ateş ve üşüme, kanlı dışkılama, susuz kalma, kas ağrıları, den olabilir. Ağır metal zehirlenmesi, farklı yerlerden alan veya yiyen kişilerde de ortaya çıkabilir. Gıda zehirlenme- halsizlik ve bitkinlik de sayılabilir. Nadir mantar zehirlenmeleri bu grupta yer almaktadır. olgularda, gıda zehirlenmesi sinir sistemine zarar verecek kadar ciddi olabil- Gıdalarda Bulunabilecek Olası Palerinin çoğu bakterilerin ürettiği toksinlerden veya bakteri miktarından kaynaklanmaktadır. Bazı bakteriler gerekli mektedir. Daha ilerlemiş olgularda felce, hatta ölüme neden olabilir. tojenler Ve Yaygın Görüldüğü Gıdalar nem, beslenme, sıcaklık ve zaman koşulları oluştuğunda milyonlarca üreye- Gıda Zehirlenmelerinin Nedenleri Süt ve süt ürünleri, kremalı yiyecekler, mayonez: Staphylococcus aureus bilirler ve ne kadar çok bakteri varsa, Gıdaların hazırlanması ve sunumu aşamasında hijyen kurallarına uyulmaması nella Süt ve süt ürünleri, yumurta: Salmo- enfeksiyon ve hastalık riski de o kadar yüksektir. ve gıdaların hazırlandıktan sonra uygun Pirinç, tahıl, hububat: Bacillus cereus Doç. Dr. Özlem KURT AZAP Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Kene, çoğunlukla konakçı seçiciliği göstermeksizin mutlaka bir canlıya larla ilişkili olduğu uzun zamandır bida görülmüştür. Hastalığa Kırım Ka- Kenelerin hayvanlardaki bazı hastalık- yaz aylarında Sovyet askerleri arasın- tutunarak kan emmek zorunda olan linmesine rağmen insanlarda görülen namalı Ateşi adı verilmiştir yılında Zaire de ateşli bir hastada Kon- bir dış parazittir. Ülkemizde kene halk hastalıklarla ilişkisi 1980 li yıllarda ortaya konmuştur. Kenelerin farklı türlego virüsü tespit edilmiştir yılında arasında sakırga, yavsı, kerni gibi isimlerle de bilinmektedir. Türkiye, kene faunası yönünden çok zengin bir patojenleri bulaştırabilmektedir. Kenelenmiş ve Kırım Kongo Kanamalı Ateri insanlarda hastalık oluşturabilen bazı her iki virüsün aynı virüs olduğu belir- ülkedir. Dünyada bilinen yaklaşık 900 lerden insanlara bulaşan başlıca hastalıklar Kırım Kongo Kanamalı Ateşi landırılmıştır. şi (KKKA) olarak hastalık ye niden ad- kene türünün pek çoğuna ülkemizde rastlanmaktadır. Keneler sert keneler (KKKA), Lyme hastalığı, Q ateşi, Kene kaynaklı ensefalit, Akdeniz benekli ğu ve Balkanlar da endemiktir. Ülke- Halen Sahra altı Afrika, Asya, Ortado- (Ixodidae) ve yumuşak keneler (Argasidae) olarak iki gruba ayrılır. ateşi, Monositik erlihyoz, Granülositik mizde ilk kez 2002 yılında görülen ve Dünyanın her bölgesine yayılan keneler, larva, nimf ve erişkin olmak üzere Bu hastalıklardan KKKA ve Kene kay- ayları arasında görülmekte ve Haziran- erlihyoz, Babezyoz olarak sıralanabilir. tanımlanan hastalık, her yıl Nisan-Ekim yaşam döngülerini genelde birden fazla konakta tamamlamaktadır. yozda parazitler, Tularemi, Lyme Has- ulaşmaktadır. İlk kez Tokat yöresinde naklı ensefalitte etken virüsler, Babez- Temmuz aylarında en yüksek düzeye Kenelerin vücutları tek parçadan oluşur talığında bakteriler, Akdeniz Benekli görülen hastalık ağırlıklı olarak İç Anadolu Bölgesinin kuzeyi, Karadeniz Böl- ve ön tarafl arında ağız organelleri yer Ateşi ve Erlihyozda riketsiyalardır. Keneler bu hastalık etkenlerinin geçişingesinin güneyi ve Doğu Anadolu Böl- alır. Keneler konaklarına tutunup ağız organellerini deri içine sokarlar ve burada sabitlenip doyana kadar aynı yertörler, hastalığın bulaşmasına aracılık Yapılan araştırmalar, KKKA virüsünü de vektör olarak yer almaktadır. Vekgesinin kuzeyinde görülmektedir. den kan emerler. Bazı kene türleri çok eden bit, pire, kene ve sinek gibi canlılardırlomma marginatum dahil olmak üze- taşıyan başlıca kene türü olan Hya- kısa sürelerde çok miktarda kan emip doyarken, bazı kenelerin doyması için KKKA, kenelerle bulaşan viral hastalıklar içinde en geniş yayılma alanına sa- ülkemizde yaygın olarak bulunduğure, hastalık taşıyabilen kene türlerinin birkaç gün ile birkaç hafta arasında süre gerekmekte, bazıları bu süre içinde hip olup 30 dan fazla ülkeyi etkilemektedir. KKKA ilk kez 1944 ve 1945 yılları olarak Hyalomma cinsine ait kenelerin nu göstermiştir. KKKA insanlara esas dönem değiştirip gelişmektedir. 29 Dr. Dyt. İrem OLCAY EMİNSOY Başkent Üniversitesi Hastanesi Beslenme ve Diyet Ünitesi Düşük karbonhidrat yüksek proteinli diyetler yararlıdır, protein ve karbonlir. Proteinin çok tüketilip, karbonhid- bulgu elde edilememiştir. Ayrıca may- çalışmasında aksaklıklar meydana ge- çalışmalarda yağları erittiğine dair bir hidratı ayıralım, diyet ürünler şişmanlatmaz, Limonlu su yağları eritir, süt bir ruh hali yaşamanıza sebep olmakilerin idrar söktürücü veya laksatif etratın aşırı kısıtlanmasının sürekli kötü donoz, lahana, kiraz sapı gibi bazı bit- ne kadar çok kaynatılırsa o kadar çok sı yanında, uzun dönem etkileri çoktur. Karbonhidratlar yerine konulan et cutta su kaybı meydana gelir, oysa kileri söz konusudur. İdrar çıkışı ile vü- mikrop ölür, pastörize ve UHT süt yerine sokak sütü kullanın, çiğ yumurta ve peynir gibi yüksek proteinli ve doymuş yağlı yiyecekler kolesterolünüzü dokularından kayıpların meydana gel- ağırlık kaybetmek için vücuttaki yağ sese iyi gelir, dinçlik verir, hangi tuz daha iyi, tereyağı kullanın, salata zayıfl atır, yükseltip, kalp hastalıklarına yol açabilir. Proteinler vücuttan atılmak için kal- Diyet ürünlerin farklı özellikleri vardır. mesi gerekmektedir. karpuz- peynir kilo aldırmaz, siyuma ihtiyaç duyarlar, bu da kemiklerden kalsiyum çekilmesi ve uzun dö- Bu ve benzeri pek çok bilgi ile her gün Bazı ürünlerin yağı azaltılır, bazılarının içine şeker yerine farklı tatlandırıcı- karşılaşmaktayız, tüm yayım organlarında her gün diyet, beslenme, sağlıklar konulur, bazılarının da posa miktanemde kemik erimesine neden olabilmektedir. Zayıfl ayayım derken diğer la ilgili pek çok program yapılmakta ve rı artırılır. Posa miktarı artırılmış bir ekmek enerjisi azalmaz, ama posa içeri- hastalıklara davetiye çıkarmamak gerekir. Vücudun sıvı-elektrolit dengesi herkes farklı bir bakışı doğruyu savunmakta ama bunların hangileri ne kadar ği arttığı için daha tok tutar. Yağı azaltılmış ürenler, yağsız süt veya yoğurt gi- bozulur. Kalpte ritim bozuklukları gelişir. Böbreklere yük getirir. Konsantrasbi, daha az doymuş yağ alımı açısın- doğru ve bu bilgi kaynakları gerçekten güvenilir mi? İşte bu bilgi çağında yon bozuklukları, sinirlilik, yorgunluk, dan önemlidir. Şeker yerine kullanılan yaşanan en önemli sorun bu galiba bulantı, kusma, safra ve böbrek taşları, adet düzensizliği, kuru cilt, saç dö- grubu enerji verir, diğer grubu ise ver- iki tür tatlandırıcı vardır. Bunlardan bir Güvenilir bilgi hangisi? Neye, ne kadar güvenebiliriz? külmesi, mineral-elektrolit dengesizliğine neden olur. Günlük olarak sağlıklı ları önemlidir. Bu nedenle tüketilen dimez. Tatlandırıcıların ise kullanım doz- Hemen hemen herkes şu ya da bu sebeple hayatında bir defa diyet yapmıştır, bazen aldığı bir iki kilodan kurtulşam yemeği yemek ağırlık kazanımına malı, içeriğinin de neler olduğuna dik- ara öğünler ve yeterli ve dengeli bir akyet ürünlerinde mutlaka etiketi okunmak için bazen de kendilerini yapılacak olan farklı tahlil veya tetkikler için. mamıza yardımcıdır. neden olmaz. Aksine sağlığımızı korukat edilmelidir. Son dönemde pastörize edilmiş veya Genel edindiğimiz bilgilere bir bakalım, Uzun süreli açlık zayıfl amayı zorlaştırır. UHT yöntemi uygulanmış sütlerle ilgili bugüne kadar doğru sandığımız yanlışları beraber inceleyelim. lerde, vücut korunma sistemini çalış- bir işlem görmemiş sütlerin kullanılma- Uzun süre aç kalınarak yapılan diyet- pek çok haber görmekteyiz. Her hangi Besin ögeleri; proteinler, yağlar, karbonhidratlar, vitaminler ve mineraller- yağ olarak depolanması ile sonuçlanır. maktır. Pastörizasyon; Sütteki patojen tırır, bu da alınan yiyeceklerin vücutta sı bir anlamda hastalığa davetiye çıkarden oluşur. Bu besin ögelerinin sağlıklı olabilmemiz için beraber çalışma- artmasına neden oluruz. Çok kısıtlayının tamamının, diğer mikroorganizma- Kilo vermek isterken, yağ dokusunun mikroorganizmaların vejetatif formlarıları gerekmektedir. Bir tanesinin aşırı verilmesi veya kısıtlanması ile vücut Limonlu suyun şu ana kadar yapılan mek amacı ile yapılan, sütün raf ömrücı diyetler bunun en önemli nedenidir. ların büyük bir kısmının sayısını indir Prof. Dr. Birgül VARAN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastalıkları A.D., Çocuk Kardiyolojsi B.D. Doğumsal kalp hastalığı kalpte veya kalbin büyük damarlarında doğumdan itibaren bulunan yapısal bozukluktur. Çok çeşitli kalp sorunları mevcuttur. Bunların çoğu kalpte veya büyük damarlarda kan akımını engelleyen veya kanın kalp içinde normal olmayan bir şekilde akışından kaynaklanan sorunlardır. Doğumsal kalp hastalıkları, gebeliğin ilk 8 haftası içinde ortaya çıkar. En sık görülen doğumsal anomalidir. Hastada hiçbir şikayete yol açmayan, kalp odaları arasındaki küçük deliklerden, kalbin odalarının ya da büyük damarların hiç gelişmemiş olması gibi, yaşamla bağdaşmayacak ölçüde karışık sorunlara kadar değişen boyutta olabilir. Kalp odacıkları arasındaki delikler, kalp kapakçıklarındaki bozukluklar, kalp damarlarındaki anomaliler ve bunların birkaçının bir arada olduğu problemler hesaba katıldığında yüzlerce çeşit doğumsal kalp hastalığından bahsedilebilir. Doğumsal Kalp Hastalıklarının ra kadar çıkabilir. Kardeşlerden birinde doğumsal kalp anomalisi varyum gibi), röntgen ışınlarına veya kıdantoin, amfetamin, trimetadion, lit- Nedenleri Hastalarda çoğu zaman hastalığın sebebi tespit edilemez. Ancak bazı duki 3-4 kat artmaktadır. İnsüline bağımlara maruz kalmış ise, doğumsal kalp sa, diğer kardeşlerde de görülme riszamıkçık, toxoplasma gibi infeksiyonrumlarda doğumsal kalp hastalığı görülme riski daha yüksektir. Annede de hastalık görülme riski 3-4 kat dalı diyabet hastası annelerin bebeklerin- hastalığı görülme riski artmaktadır. Doğumsal Kalp Hastalığı Belirtileri doğumsal kalp hastalığı varsa, bebekte hastalık görülme riski %10 latası içinde teratojen ilaçlara (alkol, hi- Çabuk yorulma, sık nefes alma, zor ha yüksektir. Anne gebeliğin ilk 8 haf- 8 9 Doç. Dr. Hayriye ÜNLÜ Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik ve Sağlık Hizmetleri Bölümü Hemşireliğin Tarihsel Gelişimi le, 19. yüzyılın ortalarında hemşireliğin Sağlık Meslek Liseleri Sağlık Yüksekokuluna dönüştürülmek üzere YÖK e Hemşireliğin bugün içinde bulunduğu durumu kavrayabilmek için tarihsel le, hemşireliğin statüsünü saygın bir iş devredilmiş, Sağlık Meslek Liselerine beklenen lideri olmuştur. Nightinga- gelişimini bilmek gerekir. Hemşireliğin düzeyine yükseltti. Hemşirelik bakımının niteliğini geliştirdi ve modern hem yılında Sağlık Meslek Liselerine öğrenci alımı durdurulmuştur, ancak tarihi, kadının şifa verici rolü ile başlar. Yazılı tarihin başladığı günden beri kadınların bu görevi yaptıkları bilince Nightingale 12 Mayıs ta doğduğu Son yıllarda Özel Sağlık Meslek Liseleşirelik eğitimin kurucusu oldu. Floren- öğrenci alımı tekrar başlamıştır. mektedir. Bu nedenle hemşireliğin günümüzde de bir kadın mesleği olması, günü olmuştur yılından bu yana ki hemşirelik bölümlerine de çok sayı- için Hemşirelik Haftası nın başlangıç ri hızla açılmaya başlamış ve ne yazık rastgele bir durum değildir. Ortaçağda hemşirelik hizmetleri oldukça ba- ülkemizde ise 1964 yılından bu yana versite düzeyinde hemşirelik eğitimine tüm dünyada hemşireler günü olarak, da öğrenci alınmıştır. Ülkemizde ünisit bir biçimde uygulanmaktaydı, ancak o dönemde hemşirelik, gücü dev- Dünya da 19. yüzyılın ikinci yarısı morelik Yüksekokulu ile başlanmıştır. Bu kutlanmaktadır yılında Ege Üniversitesi Hemşiletlerin de üstünde olan katolik kilisesi bünyesinde ve koruması altındaydı. gınlaşması; 20.yüzyıl ise, hemşireler te düzeyinde açılan ilk hemşirelik okudern hemşirelik eğitimi anlayışının yay- okul aynı zamanda Avrupa da üniversi- Hemşirelik hizmetini verenler arasında için sosyal hareketlilik dönemi olmuş ludur. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulunu, 1961 yılında Ankara da rahipler bulunsa da kadınlar çoğunluktaydı. Hemşireler hasta bakımı yanın- mesleksel bilinçlenme hareketleri baş- Hacettepe, İstanbul da Floranca Nig- ve özellikle bu yüzyılının ortalarında da, hastaların ruhsal ve dinsel inançlarına da yardımcı olmaktaydılar. Bu kişi- Ülkemizde hemşirelik Cumhuriyet dömiştir. Bu okulların hemşirelik eğitiminin lamıştır. hingale Hemşirelik Yüksekokulları izlelerin bir kısmı hala azize ve aziz sıfatları ile anılmaktadır. Günümüzde bi- almış hanımların verdikleri bakımla sür- önemli katkıları olmuştur yılında nemine kadar, hastabakıcılık kursları ve hemşirelik mesleğinin gelişmesine le bazen hemşirelik mesleği için kutsal, hemşireler için melek sıfatlarının tanesi içinde bir okul açılmıştır. Ülkemiri Hemşirelik Yüksekokulları açılmıştır. dürülmüş, 1920 yılında Amerikan has- Atatürk ve Cumhuriyet Üniversitele- kullanılmasının kökeni buralara dayanmaktadırnı zamanda hemşirelik eğitiminin ge- Hemşire yetiştirmek üzere Gülhane zin ilk ulusal hemşirelik okulu olan, ay yılında Muvazzaf Askeri Yüksek 19. yüzyılda endüstriyel gelişimin hızlanması ve kentleşme; özgürlük, innin mezun olduğu, Kızılay Hemşirelik lik Yüksekokulu açılmıştır. Daha sonralişimine öncülük eden birçok eğitici- Askeri Tıp Akademisi (GATA) Hemşiresan ve kadın hakları adına gelişen fi kir Okulu 1925 yılında eğitime başlamıştır. Uzun yıllar hemşirelik eğitimi Sağ- Üniversiteleri Hemşirelik Yüksekokulki yıllarda Marmara, Dokuz Eylül, Gazi ve olaylar, savaşlar hemşireliğin doğuşuna temel olmuştur. Bu değişim ortamında yetişen Florence Nightingaselerinde sürdürülmüştür yılında Başkent, Fatih ve Haliç Üniversitelelık Bakanlığına bağlı Sağlık Meslek Liları açılmıştır. Vakıf Üniversitelerinden AKUPUNKTUR TEDAVİSİNİN ARDINDAN... Hülya BAYAM bize kendinizi tanıtır mısınız? Hayat bir oyun ve bizlerde oyuncuyuz. Bu oyunda bana verilen rolleri soruyorsunuz sanırım. Mühendis olarak halen bankada çalışan bir iş kadını, 2 çocuk sahibi bir anne, 52 yaşında bir eş, spor, müzik, dans ve kişisel gelişim aktivitelerine zaman ayırmaktan mutlu olan bir kadın rolüm var. Akupunktur merkezimizi kullanmış hastalarımızdan biri olarak, hangi konuda akupunktur tedavisine ihtiyaç duydunuz? Yolunuz akupunkturla nasıl çakıştı? Beden ve ruh sağlığı konusuna özen göstermeye çalışırım. Uzun süredir salon sporu yaparak kilomu kontrol altında tutmaya çalışıyorum. Bu arada yıllardır benimle yaşamaktan oldukça mutlu olan selülitlerimin bedenimi terk etmesini istiyordum. Bedenimde oluşan her türlü iyi ya da kötü duruma benim neden olduğunu bilmeme rağmen değişimini kolaylıkla sağlayamadım. Bir süredir yeniçağın konusu bio enerji, reiki enerjisi gibi konulara ilgi duydum. Beden, ruh ve zihin üçgeninin dengede olması konusunda daha dikkatli olmaya başladım. Bu arada özellikle yinyang dengesi için akupunkturun önemini araştırdım ve uygulamaya karar verdim. Yani akupunkturu selülit tedavisi için mi kullanmak istediniz? Aslında selülitlerimden kurtulmak için yola çıkmıştım ama şimdi, selülit tedavisi demeyelim. Kalan selülitlerimle barışık olma konusunda, ruhsal ve bedensel denge için demek daha doğru. Peki ne kadar süredir ve nasıl bir akupunktur tedavisi oldunuz? Nasıl bir sonuç elde ettiniz? Doktorum Mehmet Tuğrul Cabıoğlu selülit için bölgesel yaptığı çalışmanın ilk olduğunu belirtmişti. Tedaviye başladıktan iki ay sonra bölgesel incelmelerle birlikte beklemediğim halde 2-3 kilo kaybım olmuştu. Sonuç beni çok sevindirdi ama sonrasında ruhsal anlamda verdiği denge beni daha çok etkiledi. Tedavi ilerledikçe zihinsel yorgunluğumun minimuma indiğini, pozitifte kalma süremin oldukça uzun olduğunu, içsel huzurumun arttığını belirgin bir şekilde hissettim. Tedaviniz halen devam ediyor mu? Bir hasta olarak akupunktur uygulamış hatta beklentinizin ötesinde bir sonuç alıp etkilenmiş biri olarak söylemek istediğiniz bir şeyler var mı? İyi ki yolum burayla çakışmış ve akupunktur hayatıma girmiş diyorum. Tedavi süresince migren, siyatik, bel ağrısı, kilo gibi problemleri olan birçok insanla arkadaşlıklarım oldu. Herkes sonucundan, gördükleri ilgi ve sevgiden memnundu. 6-7 aylık bir uygulamadan sonra şimdi 2 ayda bir ayar yapmaya geliyorum. Herkese, akupunkturla sizde olacak dengelenmenin farkına varınız diyorum. Tuğrul hocama ve tedavi sırasında güler yüzüyle, tüm rahatlığımız için elinden geleni yap an Elif hanıma teşekkür ederiz. 40 Uzm. Dr. Aslıhan ABBASOĞLU Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD, Yenidoğan BD Normal bir gebelik süresi 40 haftadır. Erken Doğan Bebeğin Beslenmesi yüme ve gelişmelerinde belirleyici olur. Bebekler doğdukları gebelik haftasına Özellikle 1000 gramın altında doğan Emme-yutma-nefes alma uyumu her göre 3 gruba ayrılmaktadır: Term bebek: 38 ile 42 gebelik haftası arasın- barsaklarının hareketleri düzenli değilbilir. Bu uyumsuzluk bebeğin kilo alı- bebeklerin barsak kan dolaşımı ve bebekte aynı zamanda olgunlaşmayada doğan bebek, Preterm bebek: 38. dir. İlk günlerde ağızdan tüple midebarsak beslenmesi damla damla anne kikadan daha uzun süren beslenmeler mını da kötü yönde etkileyebilir. 30 da- gebelik haftasından (37 hafta + 6 gün) önce doğan bebek, Postterm bebek: sütü ile denenir. Bu alışma sürecinde damaryoluna takılan plastik incecik masına neden olabilir. bebeğin yorulmasına ve iyi kilo alama- 42 tamamlanmış gebelik haftasından geç doğan bebek olarak adlandırılır. borularla suni besleme yapmak gerekir. Serum gibi görünen bu çok özel Takvim yaşı (hafta-ay-yıl) =Doğumdan bugüne kadar geçen süre sıvılar doktoru tarafından bebeğin gereksinimlerine göre hesaplanır ve dik- Düzeltilmiş yaş (hafta-ay) =Takvim yaşı (40 hafta- gebelik yaşı) katle uygulanır. Damardan beslenme devam ederken mide-barsak yolu da Preterm bebeğin büyüme izlemi yapılırken boy, vücut ağırlığı ve baş çevre- devamlı yoklanır. Barsak hareketliliği toparladıkça damaryolu beslenmesi azaltılarak mide-barsak beslenmesi ölçümleri referans populasyona göre normal standart sapma aralığını yakaladığı zaman büyüme yakalanmış kasi artırılır. Bebeğiniz haftadan sonra arama, emme refl eksinin güçlenmesiyle yutabilecek ve solunumubul edilir, buna yakalama büyümesi denir (Catch up Growth). Yakalama büyümesi genellikle ilk aylarda başlar. Taburnu ayarlayabilecek duruma gelince bir iki deneme ile başlayıp bebek güçlendikçe ağızdan deneme sayıları artırılır. culuk ile düzeltilmiş 2-3 ay arası süre yakalama büyümesinde kritik dönemdir. İlk 2 yıl içinde büyük ölçüde başarılır. Ağırlık, boy ve özellikle baş çevresin- Pretem bebeklerin taburcu olduktan Taburculuk sonrası beslenme de yakalama büyümesi nörogelişimsel sonra erken ve doğru beslenme desteği alması, uzun dönem normal bü- sonuç açısından çok önemlidir. 25 Uzm. Dr. Orçun ŞAHİN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Ayaklarımız, vücudumuzun hareketi Düz tabanlık nedir, kimlerde görülürda kendine özgü bazı yakınma ve işa- neden olmayacağı gibi bazı durumlar- açısından değerlendirildiğinde, dizlerimiz ve kalça eklemlerimiz gibi önemli anatomik yapıların içerisinde yer alır. yapılardan biri olan ve yukarıda ayrınsinde ayakta durma ile ağrı en sık dile Ayaklarda, yürümemiz için en temel retler de yaratabilir. Bu şikayetler içeri- Dik bir şekilde her iki ayağımız üstüne yük vererek yürümemiz için sağlıklı yışına düz tabanlık adı verilir. Bu kişi- oluşan bu ağrı genellikle diz, kalça ve tısı ile bahsedilen bu iç kavisin olma- getirilen yakınmadır. Ayakta durma ile ayaklara sahip olmamız şarttır. lerde ayaklar yere bastığında, ayak iç bele yansır. Baldır kaslarında sertlikler oluşabilir. Ayak bilek eklem hare- Ayağın en temel görevlerinden birisi kavsi, vücudun ağırlığını taşıyamayarak çöker ve ayağın düz bir hale gelketlerinde kısıtlamalar görülebilir. To- vücudun yük taşıma yeteneğine yardımcı olmak ve yürüme görevini yerine getirmektir. Ayaklar, her yere basruma düz tabanlık ismi verilmiştir. Bu meye bağlı oluşan bu kısıtlamalar nemesine neden olur. Bu nedenle bu dupuğa yapışan aşil tendonunda gerilema hareketi esnasında topuktan ayağın ön bölümüne doğru bir esneme rılması gereken yük düzgün bir şekilşabilir. Topuk kemiği dışa doğru yata- hastalarda topuktan öne doğru aktadeni ile ayak tabanlarında nasırlar olu- hareketi yaparlar. Bu şekilde vücudun de aktarılamadığı için ayak yere bastığında dengeli bir yük dağılımı ayak rak ayakkabı pençesinin iç kısımlarında ve topukta erken dönemde aşın- yaylanma mekanizmasına yardımcı olarak hem yükümüzü taşımamıza, tabanında oluşamaz ve hastalarda, özellikle uzun sureli yürüyüş, ağır malara neden olabilir. Ayrıca bütün bu hem de yürüyebilmemize olanak sağlarlar. Ayaklardaki bu yaylanma hare- yük taşıma, uzun sureli ayakta kal- bulgulara ek olarak, diğer bulgular yürüme ile artan ağrı, akşam saatlerinde ketini sağlayan, ağrısız ve uzun sureli ma ve sportif faaliyetler sonrası çeşitli ağrı, yanma, batma, uyuşukluk, ağ- oluşan ve özellikle gece yatarken olan yürüyebilmemize ve ayakta kalabilmemize olanak sağlayan en önemli bölrılı yanma ve uyuşukluğa eşlik eden kaval kemiği ağrısı, daha önce var olan ve zaman zaman ağrı şikâyetlerine yol ge, her iki ayağın da iç yanında bulunan ve ayağın yere bastığında çökme- Ayağımda düz tabanlık olup olma- batma gibi çok çeşitli sorunlar oluşur. açan bel problemlerinin tetiklenmesi, erken yorulma ve sportif faaliyet performansında azalmadır. Özet olarak: sini engelleyen bir kilit taşı görevi gören iç kavis (ark) tir. Bu iç kavis, hem Düz tabanlığa eşlik eden en sık buldığını nasıl anlayabilirim? Ayaklarınız çabuk yoruluyorsa ve ayağın iç yüzeyini destekleyen kemiklerden, hemde bu kemikleri bir arada uzun süreli ayakta kalmakla giderek gu kişinin yürürken içe basmadır. Ayağın yük taşıma yeteneğinin bozulma- artan oranda bacağınıza yayılan ağrılarınız oluyorsa, tutmaya yarayan bağlar ve kaslardan sı ayak yapısında iç tarafa yük binmesine ve bu sebeple ayakta içe basma Topuk etrafında ağrı gelişiyor, ve bal- oluşur. Dizde bulunan menisküsler gibi bu iç kavisde yük esnasında esneyerek ağırlığın yere düzgün ve dengeli bir ban çökmesi kimi durumda veya hasşuyorsa, sorunun oluşmasına yol açar. Bu tadır kaslarında sertlikler ve kasılma olu- biçimde dağılmasına yardımcı olur. talıklarda hiçbir belirtiye ve rahatsızlığa Ayaklarınızdaki ağrı sportif faaliyetle İÇİNDEKİLER KEMİK İLİĞİ NAKİL MERKEZİMİZ AÇILDI DOĞUMSAL KALP HASTALIKLARI HAREKET HASTALIĞI NEDİR? GIDA ZEHİRLENMELERİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ NDE HEMŞİRELİK EĞİTİMİ ve HEMŞİRELİĞİN TARİHSEL SÜRECİ ERKEN DOĞAN BEBEKLERİN İZLEMİ Katı gıdalara geçiş Katı gıdalara geçiş bebeğin düzeltilmiş yaşı 6 ay olunca denenmelidir. Bazen bu zamanlama bebeğin büyüme ve gelişmesine göre ayarlanabilir. Baş kontrolü iyi, kaşığa yönelen, diliyle itme veya öğürme refleksi kaybolmuş ve yemeğe ilgi gösteren bebeğe bu süreden daha erken verilebilir KENE İLE BULAŞAN HASTALIKLAR DÜZ TABANLIK DİYET HAKKINDA DOĞRU BİLİNEN YANLIŞLAR HASTALARIMIZDAN MEKTUP VAR

4

5 EDİTÖRDEN Sahibi Başkent Üniversitesi Hastanesi Adına Başhekim Prof. Dr. Ali HABERAL Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Melek ALKAN ÇAKMAK Tasarım Uygulama Can Matematik Yayınları Baskı Cem Veb Ofset Alınteri Bulvarı No: 29 Ostim / Ankara Tel: (0312) Yayın Türü Yerel Süreli Yayın Baskı Tarihi İdare Adresi Mareşal Fevzi Çakmak Caddesi 10. Sokak, No: 45 Bahçelievler / ANKARA Tel: (0312) Faks: (0312) Merhaba sevgili okurlarımız, Sağlık en büyük nimet cümlesini en çok sağlığımızı kaybettiğimizde yineleriz. Daha doğrusu maalesef kaybetmeden pek de farkında olamadığımız bir zenginliktir... Bu yüzden, koruyucu sağlık hizmetleri, sağlık kurum ve kuruluşlarının en büyük sorumluluklarından biridir. Bulaşıcı ve salgın hastalıkların denetim altına alınabilmesi, aile planlaması ve ana çocuk sağlığı, sağlıklı beslenme ve halkın sağlık konularında eğitilmesi gibi temel bölümlerden oluşan koruyucu sağlık hizmetlerinin yanı sıra tedavi edici hizmetlerimizi en üst seviyeye taşımak için kendimizle yarış halindeyiz. Çeşitli semtlerde bulunan poliklinik binalarımız, her geçen gün bünyesine yeni branşlar eklenerek kapasitesini ve gücünü artırmaktadır. Tüm yoğun bakımlarımızın fiziki koşullarının ve teknik donanımlarının yenilenmesinin yanı sıra, hizmet ağımıza son olarak Erişkin Kemik İliği (Kök Hücre) Nakli Merkezi miz dahil olmuştur. Bir çok ölümcül hastalığın tedavisi için çok önemli bir tedavi modeli olan kemik iliği(kök hücre) nakli; Sağlık Bakanlığı normlarını taşıyacak şekilde, uzman kadrosuyla kısa süre içinde hastanemizde yapılmaya başlanacaktır. Bu yüzden dergimizde ilk konu olarak merkezin çalışma prensipleri ve kemik iliği hakkında bilinmesi gerekenlerle ilgili bir dosya hazırladık. İlerleyen sayılarımızda; bu tedaviyle şifa bulan hastalarımızın hikayelerini de sizlerle paylaşacağız. Ayrıca her sayımızda olduğu gibi, mevsime özgü hastalıkların yanısıra aktüel konularla hazırladığımız dergimizi keyifle okumanızı dileriz. Şimdi yılın kalan yarısı için biraz biraz enerji toplamak, kafamızı boşaltmak, biraz durmak ve hayatımızdaki koşuşturmacalara ara vermek zamanı. İster masmavi bir denizin kıyısına, ister uçsuz bucaksız çay bahçelerine, ister babaevine ziyarete gitme vakti. Ruhunuz ve bedeniniz nerede huzur bulacaksa Güz sayımızda görüşmek üzere, hepinize iyi tatiller. Melek ALKAN ÇAKMAK

6 KEMİK İLİĞİ NAKİL MERKEZİMİZ AÇILDI 4

7 Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Erişkin Kemik İliği (Kök Hücre) Nakli Merkezi hizmet vermeye başlamıştır. Kadrosunu; bir profesör, bir doçent ve bir yardım doçentten oluşan hematoloji uzmanları ile kemik iliği nakli sorumlu hemşiresi oluşturmaktadır. Terapötik Aferez Merkezinde ve Kök Hücre İşleme Dondurma Saklama Ünitemizde sertifikalı, kök hücre dondurma konusunda deneyimli biyolog, teknisyen ve hemşireden oluşmaktadır. Erişkin nakil ünitesinde 7 adet tek kişilik, pozitif basınçlı HEPA filtre sistemine sahip odaların hepsi gerektiğinde negatif basınca dönüştürülebilme özelliğine sahiptır. Tüm odalar yoğun bakım özelliğine sahip olup tek merkezden yönetilen PYXİS sistemi ile çalışan hastane eczanesi, tek merkezden yönetilen kemoterapi hazırlama ünitesi, Kemik İliği nakli Polikliniği, HLA Doku Tiplendirme Laboratuvarı, akım sitometri, Tıbbi Genetik ve tüm destek bilim dalları ile en üst düzeyde tedavi verebilecek kapasiteye sahiptir. Hasta odalarında hasta yataklarına bağlı hastaların yakınları ile sekreterlik deskinden görüntülü konuşma olanağı sağlayan ve aynı zamanda TV, internet vb özelliklerde sahip monitörler yer almakta olup, hasta odaları ile koridorlar arasında el yıkama bölümü olan bir geçiş alanı bulunmaktadır. Sekreterlik, doktor, hemşire odaları, konsey odası, hasta kayıtlarının bulunduğu arşiv odası, hasta yakını görüşme odalarından parmak okuma sistemi ile üç aşama geçildikten sonra nakil odalarına ulaşılacak şekilde bir yapılanma ile dışarıdan taşınabilecek infeksiyonların en aza indirilmesi hedeflenmiştir. 5

8 Prof. Dr. Sema KARAKUŞ Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Hematoloji BD Kök hücre nakli bazı kötü ve iyi huylu kan hastalıklarının tedavisinde kullanılan yöntemlerinden birisidir. Nakil sırasında kullanılan kök hücreler kandan, kemik iliğinden veya göbek kordonundan elde edilirler. Kök hücreler kemik iliği ve kanda bulunan tüm hücreleri üretebilme yeteneğine sahiptir. Kök hücre nakli ilk yıllarda sadece kemik iliğinden alındığı için kemik iliği nakli adını almışsa da günümüzde daha sıklıkla kanda dolaşan kök hücreler kullanılarak nakiller yapıldığından hematopoetik (kan yapıcı) kök hücre nakli daha sık kullanılmaktadır. Kök hücre nakli ile tedavi edilebilen hastalıklar hangileridir? Kök hücre naklinin uygulandığı iyi huylu ve kötücül kan hastalıkları aşağıda sıralanmıştır; - Akut miyeloblastik ve akut lenfoblastik lösemiler - Kronik miyelositik lösemi - Hodgkin ve non-hodgkin lenfoma 6 - Multiple miyelom - Kemik iliği yetmezlik sendromları (miyelodisplastik sendrom, aplastik anemi) - Paroksismal nokturnal hemoglobinüri - Kalıtsal hastalıklar (talasemi, immün yetmezlik hastalıkları ) - Primer amiloidoz Kök hücre naklinde öncelikle hastanın kemik iliği yüksek doz kemoterapi verilerek boşaltılıp, yerine doku grubu uyumlu vericiden alınan kök hücreler verilerek alıcının iliğine yerleşip, çoğalması ve böylece hastanın altta yatan kan hastalığının düzelmesi sağlanır. Hastaya doku grubu uyumlu kardeşi, akraba veya akraba dışı sağlıklı kişinin kök hücreleri verilirse allojeneik kök hücre nakli, hastanın kök hücrelerinin alınıp tekrar kendine verilmesine otolog kök hücre nakli, hastanın tek yumurta ikiz kardeşinden alınan kök hücrelerin hasta kardeşe verilmesine sinjeneik kök hücre nakli adı verilmektedir. Yapılacak nakil türüne hastanın durumu ve altta yatan kan hastalığına göre karar verilir. Kök hücre nakli öncesi alıcı ve vericilere hangi tetkikler yapılır? Hastanın ve vericinin kalp, akciğer, karaciğer ile ilgili sorunlar açısından kan, idrar, sarılık, infeksiyon tetkikleri ve gerekli durumlarda görüntüleme testleri yapılır. Kök hücre nakline psikolojik açıdan uygun olup olmadığı değerlendirilir. Diş ile ilgili sorunları araştırılıp tedavisi yapılır. Alıcı ve verici kök hücre nakli konusunda bilgilendirilir ve kendi rızası ile olur formu doldurulur. Kök hücreler nasıl toplanır ve dondurulur? Kök hücreler günümüzde sıklıkla koldaki damarlardan veya boyun bölgesindeki damarlara takılabilen özel kateterlerden alınan kandan özel aferez cihazları kullanılarak elde edilir. Vericilere günde iki kez cilt altı uygulanan 4-5 gün süreyle kök hücrelerin çevre kana çıkmasını sağlayan bir ilaç ve-

9 rilir. Sonra verici kan bağışında bulunur gibi 2-4 saat süreyle aferez cihazına bağlanarak kök hücreler 1 veya 2 gün süreyle toplanır. Bu işlem sırasında vericinin uyutulmasına gerek yoktur. İşlem sırasında nadiren dudaklarda uyuşma, kollarda kramplar olabilir. Kök hücre vericisi olmanın kişiye bir riski yoktur. Kan bağışında bulunmaya da benzetebiliriz. Vericinin kök hücreleri çok kısa sürede yerine gelir. Toplanan kök hücreler sayılarak alıcıya ya hemen verilir veya verilene kadar dondurulur. Dondurma -80 santigrad derecede yapılır ve bu haliyle donmuş olan kök hücreler canlılıklarını devam ettirmektedirler. Kök hücreler -196 santigrad derecede uzun yıllar boyunca canlılıklarını koruyarak yaşayabilirler. Alıcıya verilecekleri zaman dondurulmuş olan kök hücreler çözündürülerek hazır hale gelen ürün kan torbası içinde hastaya damar yoluyla verilir. Kana verilen kök hücreler kan hücrelerini üretmek üzere kemik iliğine yerleşirler. Kan hücrelerinin üretimi nakilden yaklaşık 2-4 hafta sonra gerçekleşir. Bağışıklık sisteminin tamamen düzelmesi ise otolog nakillerde 2-3 ay, allojeneik nakillerde 1-2 yıl sürer. Otolog kök hücre nakli nasıl yapılır? Hastanın altta yatan kan hastalığını yok etmek için önce kemoterapi verilip ardından hastalık tekrarını önlemek için ilaçlar verilip hastanın kendi kök hücreleri toplanıp dondurulur. Bundan sonra hastaya yüksek dozda kemoterapi verilerek geride kalan tüm kötücül hücrelerin yok edilmesi hedeflenir. Yüksek doz tedavi sırasında bulantı, kusma, infeksiyonlar görülebilir. Bu tedavi ile kemik iliğinin toparlamasına yardımcı olmak üzere daha önce dondurulmuş olan kendi kök hücreleri hastaya verilir. Bu nakil işleminde kök hücreler hastanın kendine ait olduğundan daha iyi tolere edilir ve daha az sorun yaşanır. Allojeneik kök hücre nakli nasıl yapılır? Hastaya kök hücreler sağlıklı ve doku grubu uyumlu olan kardeşi, akrabası veya akraba dışı vericiden temin edilir. Allojeneik nakillerde öncellikle tam uyumlu (8/8), tam uyumlu verici yok ise tama yakın (7/8 veya 9/10) veya kısmi (yarı yarıya uyum=haploidentik) doku uyumlu vericilerden kök hücreler alınabilir. Göbek kordon kanından yapılan nakillerde bankalardaki kordon kanlarının hücre miktarı, saklanma yılı, HLA uyumu birlikte değerlendirilir ve uyum 6/6, 5/6 veya 4/6 düzeyinde olabilir. Öncelikle hastaya hastalığını yok etmek için bir süre tedavi verilir. Ardından kalan kötücül hücreleri yok etmek için daha yüksek dozda tedavi uygulanıp ardından uyumlu olan vericiden toplanmış olan kök hücreler hastanın damarından verilir. Bu nakil türünde sağlıklı vericinin kök hücreleri verildiğinden hastalığın tekrarlama riski düşüktür. Ancak allojeneik nakilin en önemli yan etkisi graft versus host hastalığı adı verilen vericinin bağışıklık hücrelerinin alıcı organlarını yabancı olarak görüp saldırması sonucunda cilt, karaciğer ve barsaklarda kendini gösteren ciddi bir tabloya neden olabilmesidir. 7

10 DOĞUMSAL KALP HASTALIKLARI 8

11 Prof. Dr. Birgül VARAN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastalıkları A.D., Çocuk Kardiyolojsi B.D. Doğumsal kalp hastalığı kalpte veya kalbin büyük damarlarında doğumdan itibaren bulunan yapısal bozukluktur. Çok çeşitli kalp sorunları mevcuttur. Bunların çoğu kalpte veya büyük damarlarda kan akımını engelleyen veya kanın kalp içinde normal olmayan bir şekilde akışından kaynaklanan sorunlardır. Doğumsal kalp hastalıkları, gebeliğin ilk 8 haftası içinde ortaya çıkar. En sık görülen doğumsal anomalidir. Hastada hiçbir şikayete yol açmayan, kalp odaları arasındaki küçük deliklerden, kalbin odalarının ya da büyük damarların hiç gelişmemiş olması gibi, yaşamla bağdaşmayacak ölçüde karışık sorunlara kadar değişen boyutta olabilir. Kalp odacıkları arasındaki delikler, kalp kapakçıklarındaki bozukluklar, kalp damarlarındaki anomaliler ve bunların birkaçının bir arada olduğu problemler hesaba katıldığında yüzlerce çeşit doğumsal kalp hastalığından bahsedilebilir. Doğumsal Kalp Hastalıklarının Nedenleri Hastalarda çoğu zaman hastalığın sebebi tespit edilemez. Ancak bazı durumlarda doğumsal kalp hastalığı görülme riski daha yüksektir. Annede doğumsal kalp hastalığı varsa, bebekte hastalık görülme riski %10 lara kadar çıkabilir. Kardeşlerden birinde doğumsal kalp anomalisi varsa, diğer kardeşlerde de görülme riski 3-4 kat artmaktadır. İnsüline bağımlı diyabet hastası annelerin bebeklerinde hastalık görülme riski 3-4 kat daha yüksektir. Anne gebeliğin ilk 8 haftası içinde teratojen ilaçlara (alkol, hidantoin, amfetamin, trimetadion, lityum gibi), röntgen ışınlarına veya kızamıkçık, toxoplasma gibi infeksiyonlara maruz kalmış ise, doğumsal kalp hastalığı görülme riski artmaktadır. Doğumsal Kalp Hastalığı Belirtileri Çabuk yorulma, sık nefes alma, zor 9

12 nefes alma, morarma, büyüme geriliği, sık alt solunum yolu infeksiyonu, bayılma gibi belirtiler görülebilir. Doğumsal kalp hastalıkları, asiyanotik (morluk olmadan) ve siyanotik (morluk ile) olmak üzere ikiye ayrılır. Asiyanotik doğumsal kalp hastalıklarında kalbin iki bölümü arasında normalde bulunmayan bir kan akımı varsa (şant) (ASD, VSD, PDA, AVSD) ağırlıklı olarak soldan sağa doğrudur ve akciğer kan akımı, sistemik akımdan daha fazladır. Morarma olmayan bazı kalp hastalıklarında kalp kapaklarında veya büyük damarlarda darlık bulunabilir. Siyanotik doğumsal kalp hastalıklarında ise şant genellikle, sağdan sola doğrudur ve akciğere giden kan çoğunlukla azdır. En çok rastlanan siyanotik doğumsal kalp hastalığı (%5-7) Fallot tetralojisidir. Büyük arter transpozisyonu %3-5 görülürken diğer siyanotik doğumsal kalp hastalıkları (Triküspid Atrezisi, Pulmoner Atrezi, Trunkus Arteriosus, Total Anormal Pulmoner Venöz Dönüş ve Hipoplastik Sol Kalp) ise %1-3 arasında görülür. Sonuç asiyanotik doğumsal kalp hastalıklarında daha iyidir. Fallot Tetralojisi dışındaki siyanotik doğumsal kalp hastalıklı çocuklar, müdahale edilmezse nadiren bir yaşını geçer. Fallot Tetralojisinde tedavi edilmeyen hastaların sadece %10 u 20 yaşını geçebilir. Doğumsal kalp hastalığı olan kişilerde operasyon öncesi ve sonrası kapak enfeksiyonu (endokardit) riski vardır. Enfeksiyonu önlemek için başka operasyon veya müdahaleler (diş çekimi gibi) öncesi bir antibiyotik kullanılmalıdır. Ağız içi hijyeninin sağlanması da endokardit riskini azaltan önemli bir faktördür. Doğumsal Kalp Hastalıklarının Tanısı Doğumsal kalp hastalığından şüphelenilen hastaların ayrıntılı kardiyolojik muayeneden geçirilmesi gerekir. Kalbinde üfürüm, röntgeninde kalbinde büyüme, akciğer damarlanması ve vücut oksijen satürasyonu gibi temel değerlendirmelerin ardından kolay, güvenilir, zararsız ve detaylı bilgi veren bir tetkik olan ekokardiyografi yapılır. Bu tetkik ile, kalbin odacıkları, karıncıkları, kalpten çıkan ve kalbe gelen damarlar, bunların boyutları, basınçları ve fonksiyonları değerlendirilebilir. Artık hastaların çoğunda ekokardiyografi dışında ilave bir tetkike gerek olmaksızın tanı konulabilmekte ve hasta bu bulgularla ameliyata alınabilmektedir. Bazı hastalarda kalp kateterizasyonu dediğimiz invaziv bir tetkik gerekli olmaktadır. Bu tetkikte kasık damarlarından ilerletilen 10

13 liyatı ile tamamen düzeltilebilmektedir. Bebeğin gerektiğinde her türlü girişimin yapılabileceği bir merkezde doğması sağlanabilir. Çok ağır anomalilerde, gebeliğin sonlandırılması tartışılabilir. Son yıllarda araştırma safhasında olan bazı girişimlerle anne karnında da bazı müdahaleler yapılabilmektedir. Doğumsal Kalp Hastalıklarında Tedavi Bazı anomaliler kateter yöntemi dediğimiz, kalp kateterizasyonuna benzer bir işlem ile kasık damarından girilerek tedavi edilebilir. Ancak tedavi gerektiren anomalilerin büyük bir kısmı kalp ameliyatlarına ihtiyaç gösterir. bir kateter ile kalp odacıklarının basıncı ölçülmekte, kan örnekleri alınmakta ve kalp odacıkları içine kontrast madde verilerek görüntülenmesi sağlanmaktadır. Bunların dışında bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans görüntüleme gibi görüntüleme yöntemleri de gün geçtikçe klinik uygulamalarda daha fazla yer bulmaktadır. Doğum Öncesinde Tanı: Fetal Ekokardiyografi Fetal ekokardiyografi denilen tetkikle doğum öncesinde kalp hastalığı teşhisi yapılabilir. Tetkikin zor ve kompleks olması, deneyim gerektirmesi nedeniyle bu konuda uzmanlaşmış merkezlerde yapılması gerekir. Bazı durumlarda fetusta (anne karnındaki bebek) doğumsal kalp hastalığı görülme riski daha yüksek olabilir. Bu durumlarda mutlaka fetal ekokardiyografi yapılmalıdır. Bu durumlar fetusa ait, anneye ait ve ailesel risk faktörleri olarak ayrılabilir. En iyi görüntüleme haftada yapılabilmekle beraber, bazı ağır kalp anomalileri, 14. haftadan sonra teşhis edilebilmektedir. Doğum Öncesi Kalp Anomalisi Tespit Edilirse Neler Yapılabilir? Kalp anomalisi ile birlikte diğer sistemlerde de sorun olup olmadığına bakılmalıdır. Kromozom analizi yapılmalıdır. Kalp anomalilerinin çoğu, yapılacak bir kateter girişimi veya kalp ame- Kalbin odacıkları arasında delik olduğu zaman, bu deliğin yeri ve büyüklüğü uygun ise, akciğer veya aort atardamarındaki kapakta darlık olan hastalarda, normalde kapanması gereken duktus arteriozus denilen damarın açık kaldığı durumlarda, aort koarktasyonu dediğimiz, kalpten çıkan büyük damarın darlıklarında bazı hastalarda kateter yöntemi ile tedavi yapılabilir. Kalp delikleri şemsiye denilen özel bir cihaz kullanılarak kapatılabilmektedir. Damarların kapatılması için coil denilen küçük cihazlar kullanılmaktadır. Darlıkların giderilmesinde ise, balon ile genişletme yöntemi uygulanmaktadır. Ancak tüm bu işlemler her hasta için uygun değildir. 11

14 HAREKET HASTALIĞI NEDİR? 12

15 Doç. Dr. Adnan Fuat BÜYÜKLÜ Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi KBB Hastalıkları Anabilim Dalı Beynimiz vücut pozisyonunu ve hareketi algılarken; 1. İç kulak (labirent) dönme ya da ileri geri, yana ve aşağı yukarı yön gibi hareket verileri. 2. Gözler vücudun içinde bulunduğu ortamda ne durumda olduğunu (baş aşağı, sağ tarafta gibi) ve ayrıca oluşan hareketin yönünü gözlemleyerek elde ettiği verileri, 3. Ayaklar, kalça, deri, kas ve eklem duyu reseptörleri reseptörleri vücudun hangi kısmının aşağıda olduğunu ve yere dokunduğunu bildiren verileri analiz eder. Hareket hastalığı görsel, iç kulak (vestibüler) ve derin duyu (somatosensöriyel) sistemlerinin bir hareket uyaranı ile adapte olunamayan duyusal - algısal uyumsuzluk sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu algısal zıtlık, duyarlılığı olan kişilerde hareket hastalığını ortaya çıkarmaktadır. Örneğin, taşıtta otururken kitap okuduğunuz bir durumda taşıt hareket ettiğinde, iç kulağımız ve derin duyu alıcılarımız hareketin ivmesini ve sarsıntıları algılayıp beyne bir hareket verisi iletecek, buna rağmen görme sistemi beynimize bir hareket olmadığını iletecektir. Böylece, beyinde yaşana durum ile ilgili bir çatışma söz konusu olur. Hareket hastalığının tam nedeni, neden bazı kişilerin daha hassas olduğu aydınlatılabilmiş değildir. İç kulakta hareket algılama organları (labirent adı da verilir) olmadan hareket hastalığı oluşmaz. Ayrıca kör bireylerde de hareket hastalığı oluşabilmesi nedeni ile görme sisteminin bu problemde öneminin daha az iç kulağın ise çok daha önemli bir rol oynadığı düşünülmektedir. HH sıklığı bireyin duyarlılığına ve uyarının yoğunluğuna göre değişir. Problemin karmaşık hareket türleri ile (birden fazla düzlemli hareketler) ortaya çıkması daha olasıdır. Hareket hastalığı için çeşitli risk faktörleri belirtilmiştir, - Cins: Hareket hastalığına kadınlar erkeklerden daha yatkındır. - Yaş: İki yaşından daha küçüklerin hareket hastalığına daha dirençli olduğu saptanmıştır. Hastalığın sıklığı 12 yaşında en fazla olup yaşla birlikte giderek azalır. - Hormonal faktörler: hamilelik, adet dönemi ve doğum kontrol hapları yatkınlığı arttırmaktadır. - İç kulaktaki denge sistemini ve görme sistemini etkileyen diğer bir hastalık varlığında yatkınlık artar. - Migreni olanlar hareket hastalığına daha yatkındırlar. - Düşük frekanslı hareket ve hareketteki sert yönelimlerin daha fazla hareket hastalığı belirtisi oluşturduğu gösterilmiştir. - Sırt üstü yatmanın gemide şikâyetleri azalttığı bildirilmiştir. Hareket hastalığı sık karşılaşılan formları; - Araba tutması (görsel vestibüler (iç kulak) uyaran zıtlığı), - Deniz tutması (düşük frekansın bilinmeyen kompleks lineer ve açısal hızlanmalar), - Araç simülatörü tutması (optokinetik Hareket hastalığı), - Uzay boşluğu hareket hastalığıdır (yerçekimsiz ortamda başın aktif hareketleri sonucunda otolitler, yarım daire kanalları ve görsel sistemden çıkan anormal uyarılar). 13

16 Bir algısal zıtlık nedeni ile duyarlılığı olan kişilerde oluşabilen hareket hastalığı belirtileri; - Bulantı, kusma, soğuk terleme, solgunluk gibi otonom sinir sistemi belirtileri, baş ağrısı, rehavet çökmesi, uyku hali, sersemlik, depresyon, bilişsel fonksiyonlarda azalmadır. Bu belirtiler genellikle hareket kesildiğinde sona erer. Ancak bazen uyaranlar ortadan kalksa da günler süren belirtiler olabilir. Taşıt ne olursa olsun yolculuk sırasında ağır ve yağlı yiyeceklerden kaçının. Her zaman vücudunuzun hareketinin iç kulağınız ve gözleriniz tarafından aynı şekilde algılanabileceği bir yerde oturun. Örnek olarak arabanın ön tarafında oturup uzak manzaralara bakabilirsiniz veya geminin güvertesine çıkıp ufuk çizgisine odaklanmak ya da uçakta cam kenarında oturmak gibi önlemler alınabilir. Yolculuk sırasında kendinizi kötü hissederseniz aşağıdaki önerilerimizi denemenizi tavsiye ederiz. Araba seyahatinde; - Gündüz yolculuk etmeyi tercih edin, - Ön koltukta oturun, - Temiz hava gelmesi için camları açın, - Seyahat esnasında kitap / gazete okumaktan kaçının, - Ferah kıyafetler giyin, - Otobüste iseniz teker üzeri koltuklar sizi daha fazla sarsacağından dolayı kaçının, - Seyahat yönüne ters olan koltukları tercih etmeyin. Gemi seyahatinde; - Gemi hareket halindeyken mümkünse güvertenin orta bölgelerinde bulunun, - Ufuk çizgisine bakın. Uçak seyahatinde; - Hareketin en az olduğu kanat üstüne denk gelen koltukları tercih edin. Beyinde etraf organlardan gelen veriler histamin, asetilkolin ve norepinefrin gibi sinir iletim maddeleri üzerinden işlev görmektedir. Hareket hastalığında kullanılan ilaçların çoğu beyindeki bu maddelerin seviyesine etki ederek çalışmaktadır. İlaçlar gelen sinyallerin işlendiği beyin bölgelerini baskılayarak veya bulantıyı kontrol altına alarak etki göstermektedir. Beynin verileri işlediği bölgeleri baskılayabilen ilaçlar; - Antihistaminik ilaçlar: Sedasyon, bulanık görme, ağız kuruluğu ve özellikle yaşlılarda bilinç bulanıklığı ve idrara çıkamama gibi yan etkileri vardır. Bu yan etkileri çok daha az olan ve sedasyon yapmayan antihistaminik ilaçlar hareket hastalığına etki edememektedir. Hareket hastalığı tedavisinde kullanılan antihistaminikler gebelerde de güvenle kullanılabilir. - Antikolinerjik ilaçlar: cilt üzerine yapıştırma yöntemi ile 3 günde bir uygulanabilen formları mevcuttur. Yan etkileri antihistaminik ilaçlar ile benzerdir. Ayrıca bu grup ilaçları kapalı açılı glokomu olanlarda kullanılması sakıncalıdır. - Benzodiazepin grubu ilaçlar, - Antidopaminerjik ilaçlar: sedasyon ve istemsiz kasılmalara neden olabilir. - Sempatomimetik ilaçlardır. Kafein alımının hareket hastalığı tedavisinde kullanılan ilaçların etkinliğini arttırdığı öne sürülmektedir. Zencefilin de hareket hastalığı tedavisinde kullanılabileceğini öne süren çalışmalar vardır. 14

17 12 MAYIS DÜNYA HEMŞİRELER GÜNÜNÜ KUTLADIK... Dünyada modern hemşireliğin kurucusu Florence Nightingale in doğum günü olması nedeniyle 12 Mayıs tüm Dünya da Hemşireler Günü olarak kutlanmaktadır yılından itibaren ülkemizde de her yıl 12 Mayıs Hemşireler Günü, içinde bulunduğu hafta da Hemşirelik Haftası olarak kutlanmaktadır. Bu yılda 12 Mayıs Dünya Hemşireler Gününü hastanemizde, Başhekimimiz Prof. Dr. Sayın Ali Haberal, Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü Öğretim Elemanları ve tüm hemşire arkadaşlarımızla birlikte kutladık. Kutlamada Prof. Dr. Sayın Ali Haberal yaşadığımız zor günlere rağmen ekip olarak birlikte bu hizmeti sunuyor olmaktan duyduğu mutluluğu paylaştı. Biz hemşireler ise hastanemizin değişen ve gelişen hizmet sunumunda hastalarımızın tanı, tedavi ve bakım süreçlerindeki sorumluluklarımızı en iyi şekilde yerine getirmek için birlik ve beraberliğimizi devam ettireceğimiz mesajını paylaştık. Hastaların tedavi süreçlerinde hemşirelerin rolünün önemini ve ekip çalışmasında hemşireliğin vazgeçilmezliğini vurgulayan bu yılda aramızda bulunamayan Kurucu Rektörümüz Prof. Dr. Sayın Mehmet Haberal hocamıza Başkent Üniversitesi Hastanesi hemşireleri olarak sonsuz şükranlarımızı sunuyoruz. Bir sonraki hemşirelik günü kutlaması pastasını birlikte kesmeyi ümit ediyoruz. 15

18 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ NDE HEMŞİRELİK EĞİTİMİ 16 ve HEMŞİRELİĞİN TARİHSEL SÜRECİ

19 Doç. Dr. Hayriye ÜNLÜ Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik ve Sağlık Hizmetleri Bölümü Hemşireliğin Tarihsel Gelişimi Hemşireliğin bugün içinde bulunduğu durumu kavrayabilmek için tarihsel gelişimini bilmek gerekir. Hemşireliğin tarihi, kadının şifa verici rolü ile başlar. Yazılı tarihin başladığı günden beri kadınların bu görevi yaptıkları bilinmektedir. Bu nedenle hemşireliğin günümüzde de bir kadın mesleği olması, rastgele bir durum değildir. Ortaçağda hemşirelik hizmetleri oldukça basit bir biçimde uygulanmaktaydı, ancak o dönemde hemşirelik, gücü devletlerin de üstünde olan katolik kilisesi bünyesinde ve koruması altındaydı. Hemşirelik hizmetini verenler arasında rahipler bulunsa da kadınlar çoğunluktaydı. Hemşireler hasta bakımı yanında, hastaların ruhsal ve dinsel inançlarına da yardımcı olmaktaydılar. Bu kişilerin bir kısmı hala azize ve aziz sıfatları ile anılmaktadır. Günümüzde bile bazen hemşirelik mesleği için kutsal, hemşireler için melek sıfatlarının kullanılmasının kökeni buralara dayanmaktadır. 19. yüzyılda endüstriyel gelişimin hızlanması ve kentleşme; özgürlük, insan ve kadın hakları adına gelişen fikir ve olaylar, savaşlar hemşireliğin doğuşuna temel olmuştur. Bu değişim ortamında yetişen Florence Nightingale, 19. yüzyılın ortalarında hemşireliğin beklenen lideri olmuştur. Nightingale, hemşireliğin statüsünü saygın bir iş düzeyine yükseltti. Hemşirelik bakımının niteliğini geliştirdi ve modern hemşirelik eğitimin kurucusu oldu. Florence Nightingale 12 Mayıs ta doğduğu için Hemşirelik Haftası nın başlangıç günü olmuştur yılından bu yana tüm dünyada hemşireler günü olarak, ülkemizde ise 1964 yılından bu yana kutlanmaktadır. Dünya da 19. yüzyılın ikinci yarısı modern hemşirelik eğitimi anlayışının yaygınlaşması; 20.yüzyıl ise, hemşireler için sosyal hareketlilik dönemi olmuş ve özellikle bu yüzyılının ortalarında mesleksel bilinçlenme hareketleri başlamıştır. Ülkemizde hemşirelik Cumhuriyet dönemine kadar, hastabakıcılık kursları almış hanımların verdikleri bakımla sürdürülmüş, 1920 yılında Amerikan hastanesi içinde bir okul açılmıştır. Ülkemizin ilk ulusal hemşirelik okulu olan, aynı zamanda hemşirelik eğitiminin gelişimine öncülük eden birçok eğiticinin mezun olduğu, Kızılay Hemşirelik Okulu 1925 yılında eğitime başlamıştır. Uzun yıllar hemşirelik eğitimi Sağlık Bakanlığına bağlı Sağlık Meslek Liselerinde sürdürülmüştür yılında Sağlık Meslek Liseleri Sağlık Yüksekokuluna dönüştürülmek üzere YÖK e devredilmiş, Sağlık Meslek Liselerine öğrenci alımı durdurulmuştur, ancak 2001 yılında Sağlık Meslek Liselerine öğrenci alımı tekrar başlamıştır. Son yıllarda Özel Sağlık Meslek Liseleri hızla açılmaya başlamış ve ne yazık ki hemşirelik bölümlerine de çok sayıda öğrenci alınmıştır. Ülkemizde üniversite düzeyinde hemşirelik eğitimine 1955 yılında Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu ile başlanmıştır. Bu okul aynı zamanda Avrupa da üniversite düzeyinde açılan ilk hemşirelik okuludur. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulunu, 1961 yılında Ankara da Hacettepe, İstanbul da Florence Nighingale Hemşirelik Yüksekokulları izlemiştir. Bu okulların hemşirelik eğitiminin ve hemşirelik mesleğinin gelişmesine önemli katkıları olmuştur yılında Atatürk ve Cumhuriyet Üniversiteleri Hemşirelik Yüksekokulları açılmıştır yılında Muvazzaf Askeri Yüksek Hemşire yetiştirmek üzere Gülhane Askeri Tıp Akademisi (GATA) Hemşirelik Yüksekokulu açılmıştır. Daha sonraki yıllarda Marmara, Dokuz Eylül, Gazi Üniversiteleri Hemşirelik Yüksekokulları açılmıştır. Vakıf Üniversitelerinden Başkent, Fatih ve Haliç Üniversitele- 17

20 rinde de Hemşirelik Yüksekokulları bulunmaktadır. Bu okullara Lise ve Sağlık Meslek Lisesi mezunları üniversite giriş sınavlarıyla (sayısal puanla) kabul edilmektedir. Eğitim süresi 4 yıl olup, mezunlarına Hemşirelikte Lisans diplomasi verilmektedir. Günümüzde hemşirelik eğitimi ortaokuldan sonra öğrenci alan Sağlık Meslek Liseleri ve lise sonrası üniversite sınavı ile öğrenci alan Sağlık Yüksekokulları, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Yüksekokulları ve Hemşirelik Fakültelerinde yürütülmektedir. Hemşireliğin Tanımı Hemşirelik bireyin, ailenin ve toplumun sağlığını ve esenliğini koruma, geliştirme ve hastalık halinde iyileştirme amacına yönelik hemşirelik hizmetlerinin 18 planlanması, örgütlenmesi ve değerlendirilmesinden; bu hizmetleri yerine getirecek bireylerin eğitiminden sorumlu bilim ve sanattan oluşan bir sağlık disiplinidir. Dünya Sağlık Örgütünün hemşirelerin işlevlerini 4 ana başlık altında toplamaktadır. Bu işlevler şunlardır; Hemşirenin birinci işlevi, koruyucu, tedavi edici ya da rehabilite edici amaçlarla bireye/hastaya, aileye ya da topluma hemşirelik bakım hizmetlerinin götürülmesi ve bu hizmetlerin yönetimidir. Hemşirenin ikinci işlevi hastalar ya da hizmet sunulan kişiler ile sağlık personelinin eğitimidir. Hemşirenin üçüncü işlemi, sağlık bakım ekibinin etkin bir üyesi olarak çalışmaktır. Hemşirenin dördüncü işlevi eleştirel düşünce ve araştırmalar yoluyla hemşirelik uygulamalarının geliştirilmesidir. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümünde Eğitim Halen uygulanmakta olan hemşirelik lisans eğitim programları, yetmişli yıllardan bu yana genel çerçevesini korumakla birlikte, yüksekokullar, eğitim programlarında zaman içerisinde ders ve içerik düzenlemeleri yapmışlardır. Başkent Üniversitesi bünyesinde de hemşirelik eğitimi 1994 yılında Hemşirelik Yüksekokulu ile başlamış ve eğitim-öğretim yılında Sağlık Bilimleri Fakültesi yapısı altında Hemşirelik ve Sağlık Hizmetleri Bölümü olarak yerini almış, 2006 yılında yüksek lisans eğitimine başlanmıştır.

Kemik İliği Nakli Merkezi Kemik İliği (Kök Hücre) Nakli Merkezi

Kemik İliği Nakli Merkezi Kemik İliği (Kök Hücre) Nakli Merkezi Kemik İliği Nakli Merkezi Kemik İliği (Kök Hücre) Nakli Merkezi +90 216 BR.HLİ.103 World Hospital Standarts Approved by JCI Acreditation Certificate K-Q TSE-ISO-EN 9000 Saray Mah. Siteyolu Cad. No:7 34768

Detaylı

HEMAToLOJİ BAYINDIR SÖĞÜTÖZÜ HASTANESİ KEMİK İLİĞİ NAKLİ MERKEZİ

HEMAToLOJİ BAYINDIR SÖĞÜTÖZÜ HASTANESİ KEMİK İLİĞİ NAKLİ MERKEZİ HEMAToLOJİ BAYINDIR SÖĞÜTÖZÜ HASTANESİ KEMİK İLİĞİ NAKLİ MERKEZİ BAYINDIR SÖĞÜTÖZÜ HASTANESİ KEMİK İLİĞİ (KÖK HÜCRE) NAKLİ MERKEZİ Sağlıkta referans merkezi olma vizyonuyla faaliyetlerini sürdüren Bayındır

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

HODGKIN DIŞI LENFOMA

HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA HODGKIN DIŞI LENFOMA NEDİR? Hodgkin dışı lenfoma (HDL) veya Non-Hodgkin lenfoma (NHL), vücudun savunma sistemini sağlayan lenf bezlerinden kaynaklanan kötü huylu bir hastalıktır. Lenf

Detaylı

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA)

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) 1 Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) Nedir? Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), çoğunlukla keneler aracılığıyla hayvanlardan insanlara bulaştırılan mikrobik bir hastalıktır.

Detaylı

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur.

Bakteriler, virüsler, parazitler, mantarlar gibi pek çok patojen hastalığın oluşmasına neden olur. Dr.Armağan HAZAR ZATÜRRE (PNÖMONİ) Zatürre yada tıbbi tanımla pnömoni nedir? Halk arasında zatürre olarak bilinmekte olan hastalık akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Tedavi edilmediği takdirde ölümcül

Detaylı

Kan Kanserleri (Lösemiler)

Kan Kanserleri (Lösemiler) Lösemi Nedir? Lösemi bir kanser türüdür. Kanser, sayısı 100'den fazla olan bir hastalık grubunun ortak adıdır. Kanserde iki önemli özellik bulunur. İlk önce bedendeki bazı hücreler anormalleşir. İkinci

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

30.12.2014. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Doğum Sonu Bebekte Görülebilecek Sorunlar. Yenidoğanın Beslenmesi

30.12.2014. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Doğum Sonu Bebekte Görülebilecek Sorunlar. Yenidoğanın Beslenmesi 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ı 15.Hafta ( 22-26 / 12 / 2014 ) 1.) 2.)Doğum Sonu Bebekte Görülebilecek Sorunlar 3.) 4.) Slayt No: 24 4 Doğum Sonu Bebekte Görülebilecek Sorunlar Doğum Sonu Dönemde

Detaylı

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065

Ankilozan Spondilit BR.HLİ.065 Gençlerde Bel Ağrısına Dikkat! Bel ağrısı tüm dünyada oldukça yaygın bir problem olup zaman içinde daha sık görülmektedir. Erişkin toplumun en az %10'unda çeşitli nedenlerle gelişen kronik bel ağrıları

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit

NEFRİT. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Genel Bilgiler. Nefrit NEFRİT Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Genel Bilgiler Böbreğin temel fonksiyonlarından birisi idrar üretmektir. Her 2 böbrekte idrar üretimine yol açan yaklaşık 2 milyon küçük ünite (nefron) vardır. Bir nefron

Detaylı

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor.

Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Çocuğunuzun ilk doğduğu günden itibaren gençlik çağlarına gelinceye kadar çeşitli kontroller ve sağlıklı çocuk izlemleri yapılması gerekiyor. Sağlıklı çocuk izlemi: Çocuğun yaşına uygun ruhsal, fiziksel

Detaylı

Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir.

Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir. KEMOTERAPİ KEMOTERAPİ NEDİR? Vücudumuzda oluşan tümör hücrelerini yok etmek için uygulanan ilaç tedavisine kemoterapi denir. Kemoterapide, bir veya birden fazla ilaç bir arada kullanılabilir. Her ilacın

Detaylı

Kalp Kapak Hastalıkları

Kalp Kapak Hastalıkları BR.HLİ.085 içerisinde kanın bulunduğu dört odacık vardır. Bunlardan ikisi sağ, ikisi ise sol kalp yarımında bulunur. Kalbe gelen kan önce sağ atriuma gelir ve kalbin sağ kulakcığı ve sağ karıncığı arasında

Detaylı

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun, büyümesi yenilenmesi çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasıdır. Ş. İKİBUDAK BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SAĞLIKLI BİR Y AŞAMIN

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır.

Vücutta dolaşan akkan sistemidir. Bağışıklığımızı sağlayan hücreler bu sistemle vücuda dağılır. HODGKIN LENFOMA HODGKIN LENFOMA NEDİR? Hodgkin lenfoma, lenf sisteminin kötü huylu bir hastalığıdır. Lenf sisteminde genç lenf hücreleri (Hodgkin ve Reed- Sternberg hücreleri) çoğalır ve vücuttaki lenf

Detaylı

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır.

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır. Alzheimer hastalığı nedir, neden olur? Alzheimer hastalığı, yaşlılıkla beraber ortaya çıkan ve başta unutkanlık olmak üzere çeşitli zihinsel ve davranışsal bozukluklara yol açan ilerleyici bir beyin hastalığıdır.

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI VEREM (TÜBERKÜLOZ) NEDİR? Verem hastalığı; verem mikrobunun solunum yolu ile alınmasıyla oluşan bulaşıcı bir

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

neden az yağlı az kolesterollü diyet?

neden az yağlı az kolesterollü diyet? neden az yağlı az kolesterollü diyet? DYT-YRD07 Rev / 2 Yürürlük Tarihi / 30.12.2005 Rev Tarihi / 17.18.2012 neden az yağlı az kolesterollü diyet? Kolesterol insan vücudunda doğal olarak bulunan yağa benzer

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 21.12.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi MANİSA HABER Soğuklarla birlikte sinüzit vakalarında artış yaşanıyor Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ercan Pınar, havaların

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

2012/2013 Yılı İstatistiki Verileri

2012/2013 Yılı İstatistiki Verileri T.C SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE KAMU HASTANELERİ KURUMU Ankara 1.Bölge Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Araştırma Hastanesi / Yılı İstatistiki Verileri /

Detaylı

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ Prostat her erkekte doğumdan itibaren bulunan, idrar torbasının hemen altında yer alan bir organdır. Yaklaşık 20 gr ağırlığındadır ve idrar torbasındaki idrarı

Detaylı

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRıZINDE ILK MÜDAHALE Kalp krizi tıbbi bir acil durumdur. Erken tanı ve hızlı tedavi oldukça hayati

Detaylı

Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir!

Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir! On5yirmi5.com Burun tıkanıklığınızın sebebi sinüzit olabilir! Mevsim değişimlerinde geniz akıntısı, burnunuzda tıkanıklılık ve bağ ağrılarınızdan şikayetiniz varsa, üst solunum yolu enfeksiyonlarınız 10

Detaylı

Fen ve Teknoloji 7. BOŞALTIM SİSTEMİ. Hazırlayan: NİHAT BAHÇE HAYAL BİLİMDEN DAHA ÖNEMLİDİR. ÇÜNKÜ BİLİM SINIRLIDIR.

Fen ve Teknoloji 7. BOŞALTIM SİSTEMİ. Hazırlayan: NİHAT BAHÇE HAYAL BİLİMDEN DAHA ÖNEMLİDİR. ÇÜNKÜ BİLİM SINIRLIDIR. KAZANIMLAR; BOŞALTIM SİSTEMİ. KARACİĞER: Proteinlerin kullanılması sonucunda amonyak açığa çıkmaktadır. Zehirli olan amonyağı daha az zararlı olması için üreye dönüştürmektedir. 1. Boşaltım sistemi ile

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı. VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüberküloz Daire Başkanlığı VEREM HASTALIĞI ve VEREM HAFTASI VEREM EĞİTİM VE PROPAGANDA HAFTASI Geleneksel olarak her yıl Ocak ayının ilk Pazar gününden

Detaylı

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar

Türkiye'de Yıllara Göre Yeni Verem Hasta Sayıları. 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2007 Yıllar Verem Haftası etkinlikleri çerçevesinde Akkuş İlçe Sağlık Grup Başkanımız Dr. Mustafa AKDOĞAN 18/01/2010 tarihinde ilçemizde çalışan din adamları ve halka yönelik verem hastalığı ile ilgili çeşitli bilgiler

Detaylı

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR?

LENFATİK VE İMMÜN SİSTEM HANGİ ORGANLARDAN OLUŞUR? LENFOMA NEDİR? Lenfoma, diğer grup onkolojik hastalıklar içinde yaşamın uzatılması ve daha kaliteli yaşam sağlanması ve hastaların kurtarılmaları açısından daha fazla başarı elde edilmiş bir hastalıktır.

Detaylı

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182

HEPATİTLER (SARILIK HASTALIĞI) VE 0212 5294400 2182 KRONİK BÖBREK HASTALIKLARI VE 0212 5294400 2182 İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI HASTA OKULU PLANI HASTANE ADI TARİH SAAT KONU EĞİTİM YERİ HASTA OKULU PROGRAMI İÇİN HASTA VE YAKINLARININ İLETİŞİM KURABİLECEKLERİ TELEFON NUMARASI HASEKİ 28/01/2013

Detaylı

Sigaranın Vücudumuza Zararları

Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın Vücudumuza Zararları Sigaranın vücudumuza olan zararları ve sigarayı bıraktıktan sonra vücudumuzdaki değişimler burada anlatılmaktadır. Sırt ve Bel Ağrısı: Sigara içmek bel ile ilgili hastalıkların

Detaylı

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri...

Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser Nedir? Kanserin sebebi, belirtileri, tedavi ve korunma yöntemleri... Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından birisi. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME Beslenme Yetersizliğine Bağlı Sorunlar 1 PROTEİN ENERJİ YETERSİZLİĞİ Büyüme ve gelişme için gerekli olan enerji, protein, karbonhidrat, vitamin ve minerallerin yeterince alınmamasına

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

HİJYEN VE SANİTASYON

HİJYEN VE SANİTASYON HİJYEN VE SANİTASYON TEMİZLİK+ HİJYEN= SANİTASYON Bulunduğumuz ortamda hastalık yapan mikroorganizmaların hastalık yapamayacak seviyede bulunma durumuna hijyen denir. Sağlıklı (temiz ve hijyenik) bir ortamın

Detaylı

ONKOLOJİ, KARDİYOLOJİ, KVC, KARACİĞER NAKLİ, BÖBREK NAKLİ ve KEMİK İLİĞİ NAKLİ SGK ANLAŞMALI BÖLÜMLERİMİZ

ONKOLOJİ, KARDİYOLOJİ, KVC, KARACİĞER NAKLİ, BÖBREK NAKLİ ve KEMİK İLİĞİ NAKLİ SGK ANLAŞMALI BÖLÜMLERİMİZ ONKOLOJİ, KARDİYOLOJİ, KVC, KARACİĞER NAKLİ, BÖBREK NAKLİ ve KEMİK İLİĞİ NAKLİ SGK ANLAŞMALI BÖLÜMLERİMİZ SGK güvencesiyle hiç bir ücret ödemeden Böbrek Nakli, Karaciğer Nakli, Kemik İliği Nakli, Onkoloji

Detaylı

Uzman Doktorlar. Akay Hastanesi nin tıbbi kadrosu, alanında uzmanlaşmış, bilgili, deneyimli, yenilikleri takip eden doktorlardan oluşmaktadır.

Uzman Doktorlar. Akay Hastanesi nin tıbbi kadrosu, alanında uzmanlaşmış, bilgili, deneyimli, yenilikleri takip eden doktorlardan oluşmaktadır. /akayhastanesi /akayhastanesi Hizmetindeyiz Akay Hastanesi hedeflerinin doğrultusunda tıbbın bütün kliniklerinde hizmet vermeyi ve 450 yi aşan personeli ile standartlarını daha da ileriye taşımayı amaçlamaktadır.

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

Romatizma BR.HLİ.066

Romatizma BR.HLİ.066 Nedir? başta eklemler olmak üzere, birçok organ ve dokunun doğrudan ya da dolaylı olarak zarar görmesine yol açabilen hastalıklar grubudur. Kanda iltihap düzeyinde yükselmeye neden olup olmamasına göre

Detaylı

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Prof. Dr. Yasemen YANAR Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölüm Başkanı Tarih boyunca medeniyetler

Detaylı

BEL AĞRISI. Dahili Servisler

BEL AĞRISI. Dahili Servisler BEL AĞRISI Dahili Servisler İnsan omurgası vücut ağırlığını taşımak, hareketine izin vermek ve spinal kolonu korumak için dizayn edilmiştir. Omurga kolonu, birbiri üzerine dizilmiş olan 24 ayrı omur adı

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

14 Aralık 2012, Antalya

14 Aralık 2012, Antalya Hamilelerde Uyku Bozukluğunun Sorgulanması ve Öyküden Tespit Edilen Huzursuz Bacak Sendromunda Sıklık, Klinik Özellikler ve İlişkili Olabilecek Durumların Araştırılması A Neyal, G Benbir, R Aslan, F Bölükbaşı,

Detaylı

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde EPİLEPSİ Basitleştirilmiş şekliyle epilepsi nöbeti kısa süreli beyin fonksiyon bozukluğuna bağlıdır, ve beyin hücrelerinde geçici anormal deşarjlar sonucu ortaya çıkar. Epilepsi nöbetlerinin çok değişik

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS (Bel Kayması) HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ ERİŞKİN İSTMİK SPONDİLOLİSTEZİS NEDİR? Omurga, omur adı

Detaylı

Evde Sağlık Hizmeti, Evde Fototerapi ve Ek Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi Tanıtımı

Evde Sağlık Hizmeti, Evde Fototerapi ve Ek Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi Tanıtımı Evde Sağlık Hizmeti, Evde Fototerapi ve Ek Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi Tanıtımı T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI DR. SAMİ ULUS KADIN DOĞUM, ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ Evde Sağlık

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Verim Arzının Zaman İçinde Değişimi Verim Arzının dış görünümü olan iş verimi işin tekrarlanması

Detaylı

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme

Detaylı

ÖZEL ÖZKAYA HASTANE İŞLETMECİLİĞİ

ÖZEL ÖZKAYA HASTANE İŞLETMECİLİĞİ ÖZEL ÖZKAYA HASTANE İŞLETMECİLİĞİ Özel Özkaya Hastane İşletmeciliği olarak 2006 yılından itibaren Kızılay da bulunan Tıp Merkezlerimiz siz değerli hastalarımıza hizmet vermektedir. Merkezlerimiz ; - Milli

Detaylı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi KALP KRİZİ Kalp krizi (miyokard

Detaylı

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar

Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar Pankreas, midenin arkasında karın içine yerleşmiş bir organdır. Gıdaların sindirim ve kullanımında büyük rol alır. Vücut için önemli hormonlar üretir. Bunların başında insülin gelmektedir. İnsülin, pankreastan

Detaylı

Hepatit B ile Yaşamak

Hepatit B ile Yaşamak Hepatit B ile Yaşamak NEDİR? Hepatit B, karaciğerin iltihaplanmasına sebep olan, kan yolu ve cinsel ilişkiyle bulaşan bir virüs hastalığıdır. Zaman içerisinde karaciğer hasarlarına ve karaciğer kanseri

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Doç. Dr. Orhan YILMAZ

Doç. Dr. Orhan YILMAZ Yazar Ad 145 Doç. Dr. Orhan YILMAZ İnsanda yaş ilerledikçe tüm organlarda görülebilen yaşlanma işitme organında da görülür ve bu arada işitme duyusu da gün geçtikçe zayıflar. Yaşlılığa bağlı olarak gelişen

Detaylı

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık yaşlılığın doğal bir sonucu değildir.. Demansın en sık nedeni ALZHEİMER HASTALIĞI DIR. Yaşla gelen unutkanlık ALZHEİMER HASTALIĞI nın habercisi olabilir!!! ALZHEİMER

Detaylı

Menopozda Öz-bakım. Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi

Menopozda Öz-bakım. Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Menopozda Öz-bakım Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Yapılan araştırmalar, kadınların menopozun ne olduğunu, bedenlerinde meydana gelen değişikliklerin

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI

SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI SİNÜS - AĞRI, BASINÇ, AKINTI Yardım edin sinüslerim beni öldürüyor! Bunu daha önce hiç söylediniz mi?. Eğer cevabınız hayır ise siz çok şanslısınız demektir. Çünkü her yıl milyonlarca lira sinüs problemleri

Detaylı

KANSER TANIMA VE KORUNMA

KANSER TANIMA VE KORUNMA KANSER TANIMA VE KORUNMA Uzm. Dr Dilek Leyla MAMÇU Sunum İçeriği Genel Bilgiler Dünyada ve Ülkemizdeki son durum Kanser nasıl oluşuyor Risk faktörleri neler Tedavi seçenekleri Önleme mümkün mü Sorular/

Detaylı

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir.

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir. Metabolizma, bedeninizdeki kimyasal tepkimelerin toplamını ifade eden sihirli bir sözcüktür. Özellikle orta yaşlar ve sonrasında görülen kilo artışlarının, çabuk yorulma, halsizlik ve yorgunlukların başlıca

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. TIENAM 500 mg I.V. enjektabl flakon Damar içine uygulanır. KULLANMA TALİMATI Etkin madde(ler): Her bir flakon steril olarak 500 mg imipenem (imipenem monohidrat olarak) ve 500 mg silastatin (silastatin

Detaylı

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi TÜRKİYEDE BÖBREK NAKLİ 1975 yılında canlı 1978 yılında kadavra E.Ü.T.F Hastanesi Organ Nakli Uygulama ve Araştırma Merkezi 1988

Detaylı

Gıda Zehirlenmesi ve Önlenmesi

Gıda Zehirlenmesi ve Önlenmesi (16.12.2001) İçindekiler... 1 Gıda Zehirlenmesi Nasıl Oluşur?... 1 Gıdalara Nasıl Bulaşma Olur?... 2 Gıda Zehirlenmesi Nasıl Önlenir?... 3 Bazı Yaygın Gıda Zehirleyen Bakteriler... 3 Salmonella... 3 Bacillus...

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg)

Detaylı

Gebelikte Beslenme Vitaminler

Gebelikte Beslenme Vitaminler Gebelik döneminizde dengeli bir beslenme alışkanlığı edindiğinizde, sıvıyı bol miktarda aldığınızda, doktorunuzun verdiği demir içerikli preparatları düzenli olarak aldığınızda, normal sınırlar içinde

Detaylı

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU)

GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) Op.Dr. Tuncer GÜNEY Göz Hastalıkları Uzmanı GÖZ HIRSIZI GLOK M (=GÖZ TANSİYONU) HASTALIĞINI BİLİYOR MUSUNUZ? Glokom=Göz Tansiyonu Hastalığı : Yüksek göz içi basıncı ile giden,görme hücrelerinin ölümüne

Detaylı

Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri

Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri Eczacıbaşı Topluluğu kuruluşlarından Eczacıbaşı Sağlık Hizmetleri, Türkiye nin yerinde sağlık ve bakım çözümleri sunan ilk ve en büyük kuruluşudur.

Detaylı

Beyin tümörü, beyni oluşturan üç bölgeden birinden -beyin, beyincik ve beyin sapıkaynaklanabilir.

Beyin tümörü, beyni oluşturan üç bölgeden birinden -beyin, beyincik ve beyin sapıkaynaklanabilir. BEYİN TÜMÖRÜ BEYİN TÜMÖRÜ NEDİR? Beyin tümörü beyinde anormal hücrelerin çoğalması sonucu gelişen bir kitledir. Bazı beyin tümörleri iyi huylu (örneğin meningiom), bazıları ise kötü huylu kitlelerdir.

Detaylı

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel yetersizlik üç ölçütte ele alınmaktadır 1. Zihinsel işlevlerde önemli derecede normalin altında olma 2. Uyumsal davranışlarda yetersizlik gösterme 3. Gelişim

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI: SORU CEVAP. Prof Dr. Dilek İnce Günal Marmara Üniversitesi Tıp Fak. Nöroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi

PARKİNSON HASTALIĞI: SORU CEVAP. Prof Dr. Dilek İnce Günal Marmara Üniversitesi Tıp Fak. Nöroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARKİNSON HASTALIĞI: SORU CEVAP Prof Dr. Dilek İnce Günal Marmara Üniversitesi Tıp Fak. Nöroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Sorular: 1. PARKİNSON HASTALIĞI NEDİR? 2. PARKİNSON HASTALIĞI NEDEN OLUR? 3.

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

Hastanemizde Kardiyoloji ve Kalp Damar Cerrahisi Bölümlerinde SGK anlaşması geçerli olup, diğer bölümlerimizde özel sağlık sigortanızı kullanabilir veya bireysel ödeme yapabilirsiniz. Özel TOBB ETÜ Hastanesi

Detaylı

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008

GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP İSTANBUL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 GRİP HAKKINDA BİLMEMİZ GEREKENLER Gribin nasıl bir hastalık olduğunu, Gripten korunmak için neler yapmamız gerektiğini, Grip aşısını ve ne zaman aşı olmamız

Detaylı

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR

NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR NÖROMUSKÜLER HASTALIKLAR Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları

Detaylı

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi Hematopoetik kök hücre transplantasyonu hematoloji-onkoloji alanında özel bir daldır

Detaylı

Tek başına etkili olduğu gibi, istenildiği takdirde antiemetik bir ilaçla da kombine edilebilir.

Tek başına etkili olduğu gibi, istenildiği takdirde antiemetik bir ilaçla da kombine edilebilir. TÜRKİYE Bulantı Kontrolü İçin Acupressure Bilekliği: güvenli ve etkili Acupressure temel prensibine dayanan Sea-band bilekliği; hamilelik, yol tutması, migren, anestezi ve kemoterapinin neden olduğu bulantı

Detaylı

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI. Hastalık ilk defa 1944 yılında Kırım da görülmüş ve Kırım Kanamalı Ateşi olarak tanımlanmıştır.

KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI. Hastalık ilk defa 1944 yılında Kırım da görülmüş ve Kırım Kanamalı Ateşi olarak tanımlanmıştır. KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI VE KENELER Derleyen: Yusuf AKBABA KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞ HASTALIĞI Hastalık ilk defa 1944 yılında Kırım da görülmüş ve Kırım Kanamalı Ateşi olarak tanımlanmıştır.

Detaylı

ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?

ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR? Öğrencim ve Diyabet ÇOCUKLARDA ŞEKER HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR? Şeker hastalığının (diyabet) en sık görülen belirtileri sık sık ve bol miktarda idrar yapma, çok su içme, iştah artmasına rağmen

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI ÇOCUKLUK ÇAĞINDA KRONİK KARIN AĞRISI Prof. Dr. Aydan Kansu Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı 7 y, ~ 1 yıldır karın ağrısı Göbek çevresinde Haftada

Detaylı

KULLANMA TALĐMATI. MEGACE 160 mg tablet Ağız yoluyla alınır.

KULLANMA TALĐMATI. MEGACE 160 mg tablet Ağız yoluyla alınır. KULLANMA TALĐMATI MEGACE 160 mg tablet Ağız yoluyla alınır. Etkin madde: Her bir tablet 160 mg megestrol asetat içerir. Yardımcı maddeler: Laktoz monohidrat, mikrokristalize selüloz, kolloidal silikon

Detaylı

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi)

Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi. (Nöro-Onkolojik Cerrahi) Beyin Omurilik ve Sinir Tümörlerinin Cerrahisi (Nöro-Onkolojik Cerrahi) BR.HLİ.018 Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanan ya

Detaylı

Poliklinik Đşlemleri Prosedürü

Poliklinik Đşlemleri Prosedürü T.C. Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Doküman Adı Poliklinik Đşlemleri Prosedürü Doküman Numarası TBH/229/PR-001 ISO 9001:2008 KYS Kriter No 7.1./7.2./7.5.1./7.5.4. Yayın Tarihi

Detaylı

21 EKĠM 2011 SUPHĠ ÖNER ÖĞRETMEN EVĠ HOŞ GELDİNİZ. Hüseyin GÖKÇE İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü

21 EKĠM 2011 SUPHĠ ÖNER ÖĞRETMEN EVĠ HOŞ GELDİNİZ. Hüseyin GÖKÇE İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü 21 EKĠM 2011 SUPHĠ ÖNER ÖĞRETMEN EVĠ HOŞ GELDİNİZ Hüseyin GÖKÇE İl Sağlık Müdürlüğü Eğitim Şube Müdürü 1 OKULDA DİYABET PROGRAMI www.okuldadiyabet.org DİYABET VE OBEZİTE 2 KAN ŞEKERİ, İNSÜLİN VE DİYABET

Detaylı