Sera Gazı envanterlerinin ve yöntemlerinin teknik boyutları

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sera Gazı envanterlerinin ve yöntemlerinin teknik boyutları"

Transkript

1 Bölüm 1 Sera Gazı envanterlerinin ve yöntemlerinin teknik boyutları Ulusal Sera Gazı Envanterleri Uygulamalı Eğitim Çalıştayı - IPCC Kesişen Konular Kasım 2015, Ankara, Türkiye

2 Sera Gazı Envanteri Bir Sera Gazı envanteri atmosfere salınan sera gazlarının miktarı ile atmosferden çıkan karbondiyoksit miktarının muhasebesidir. Sera Gazı envanterini nitelendiren hususlar: 1.Salınan ve tutulan sera gazlarının kimyasal ve fiziksel kimliği 2.Emisyon ve azaltımlara neden olan sektörler ve faaliyetler 3.Emisyon ve azaltımların lokasyonu (örn: coğrafi kapsama alanı) 4.Emisyon ve azaltım tahminlerinin yapıldığı zaman dilimi

3 Antropojenik emisyonlar ve azaltımlar Sera gazlarının salınmasına neden olan antropojenik faaliyetler: Enerji üretimi için fosil yakıtların yanması Çimento, çelik ve kimyasallar gibi malzemelerin üretimi Çiftçilik ve mahsül üretimi gibi tarımsal faaliyetler Ormanların tahrip edilmesi Düzenli atık depolama Karbondiyoksitin atmosferden atılmasını sağlayan insan müdahaleleri: Ağaçlandırma Yeniden Ormanlaştırma Karbon yakalama ve depolama

4 Antropojenik emisyonlar ve azaltımlar Ormancılık gibi bazı faaliyetlerin antropojenik olup olmadığına karar vermek güç olabilir. Örnek: Orman yangınları biyo kütle içerisinde depolanarak atmosfere salınan büyük miktarlarda karbonun ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bütün orman yangınları doğal mıdır? Nedenini bilemeyeceğimiz birçok orman yangını bakımından. Bütün orman yangınları antropojenik midir? Birçok ülkede, orman alanları insan yönetimine tabi olarak değerlendirilmektedir.

5 Parametre 1: Sera gazları Bireysel Sera gazları Karbondiyoksit(CO 2 ) Metan(CH 4 ) Nitröz oksit (N 2 O) Sülfür heksaflorid (SF 6 ) Nitrojen trifluorid (NF 3 ) Sera gazları Aileleri Hidroflorokarbonlar (HFCs) Perforokarbonlar (PFCs) CO 2, CH 4 ve N 2 O hem doğal hem de antropojenik proseslerle salınabilirler, böylelikle yer yüzünde hiç insan olmasa dahi atmosferde mevcut olabilirler. HFCs, PFCs, SF 6 ve NF 3 (F-gazları veya florin gazlar),sınırlı sayıda istisna ile, büyük ölçüde endüstriyel proseslerle ortaya çıkmaktadır ve böylelikle atmosferdeki konsantrasyonları sadece insan faaliyetlerinin bir sonucudur.

6 Karbon Dioksit (CO 2 ) Karbon atmosferde büyük bir çoğunlukla CO 2 olarak okside olmuş formunda bulunmaktadır. Atmosferik CO 2 is küresel karbon döngüsünün bir parçası, jeo-kimyasal ve biyolojik proseslerin bir fonksiyonudur CO 2 nin antropojenik kaynakları Fosil yakıtların yanması Ormanların tahrip edilmesi ve diğer biyokütle yanmaları Enerji dışı üretim prossesleri (örn: çimento üretimi) CO 2 konsantrasyonları, sanayi öncesi dönemlerde ~280 ppmv den günümüzde ~400 ppmv ye çıkmıştır. IPCC: 1951 den 2010 a kadar ki süreçte yüzey sıcaklığının küresel ortalamasındaki gözlemlenen artışın yarısından daha fazlasının Sera gazı konsantrasyonları ve diğer antropojenik zorlamalar yüzünden olduğu çok açıktır. Bu nedenle CO2 çok önemlidir.

7 Metan (CH 4 ) Metan temel olarak biyolojik sistemlerdeki organik maddenin anaerobik olarak bozulmasıyla ortaya çıkmaktadır. Sulak alan pirinç yetiştiriciliği, hayvanlarda entrik fermentasyon ve hayvan atıklarının çürümesi gibi tarımsal prosesler Belediye katı katıklarının bozulması Doğal gaz ve petrolün üretimi ve dağıtımı Kömür madenciliğinin yan ürünü olarak tamamlanmamış fosil yakıt yanması. CH 4 atmosferik konsantrasyonları 1750 den bu yana yaklaşık 158% artmıştır. IPCC ye göre atmosfere giren mevcut CH 4 nin yarısından fazlası antropojeniktir.

8 Nitröz oksit (N 2 O) N 2 O nin antropojenik kaynakları Tarım toprakları, özellikle nitrojen kullanılarak üretilen mahsüller ve yemler, sentetik gübrelerin kullanılması, hayvancılıkta gübrenin tortulaşması Özellikle mobil yanma ve fosil yakıt yakma Adipik (naylon) ve nitrik asit üretimi Wastewater treatment and waste incineration Atık su arıtma ve atık insenerasyonu Biyo kütle yakma. IPCC ye göre, N 2 O nun atmosferik konsantrasyonu, 1750 den bu yana yüzde 19 oranında artmıştır. Son bin yılda aşılmamış bir konsantrasyondur.

9 Halokarbonlar, Perflorokarbonlar, Sülfür Heksaflorid ve Nitrojen Triflorid Halokarbonlar çoğunlukla insan yapımı kimyasallardır. PFCs, SF 6 & NF 3 ozon tabakasını incelten maddeler değildir, fakat kuvvetli sera gazlarıdır. HFCs temel olarak ozonu incelten maddelere ikame olarak kullanılmakta ve HCFC-22 üretiminin bir yan ürünü olarak salınmaktadır. PFCs, SF 6 ve NF 3 are çoğunlukla alüminyum eritme, yarı iletken üretimi, elektrik enerjisi iletim ve dağıtımı, magnezyum dökümü gibi işlemlerle ortaya çıkar.

10 Hava kirliliğine öncü gazlar Diğer Gazlar Atmosferdeki ömürleri kısa olduğundan, az miktarda doğrudan zorlayıcı etki oluştururlar Prekürsör gazlar: Nitrojen oksitler (NO x ), Amonyak (NH 3 ), Metan dışı uçucu organik bileşenler (NMVOCs), Karbon monoksit (CO) ve Sülfür diyoksit (SO 2 ), Söz konusu gazların emisyon tahminlerini yapma yöntemleri IPCC rehberlerinde bulunmamaktadır Referans olarak; US EPA Handsbook ve EMEP/EEA air pollutant emission inventory guidebook.

11 Küresel ısınma potansiyeli (GWP) GWP, belirli miktarda sera gazının göreceli ışınımsal zorlama etkilerinin küresel ortalamasının niceliksel ölçümüdür. IPCC Tanımı: 1 kilogram (kg) eser madde anlık salımından kaynaklanan zaman entegre ışınımsal zorlamanın 1 kg referans maddeye oranı. Kullanılan referans gaz CO 2 tir ve GWP-ağırlıklı emisyonlar CO 2 eşdeğer birimleriyle ölçülür. Farklı gazların emisyon ve azaltım etkilerinin karşılaştırılmasına izin verir Tipik olarak ±35% belirsizlik vardır 100 yıllık bir zaman dilimi baz alınan GWP, sera gazı envanterleri için kullanılmaktadır.

12 GWP değerlerindeki değişimler Çeşitli Değerlendirme Raporları bakımından, IPCC GWP hesaplamalarını iyileştirmiştir.

13 GWP değerlerinin kullanılması Farklı raporlama protokollerinde belirtilen GWP değerleri. Mevcut BMIDÇS raporlama rehberleri, Kyoto Protokolü ne uyumlu olması bakımından, SAR dan gelen GWP değerlerinin kullanılmasını gerekli görmektedir. CO 2 eşdeğer emisyonları elde etmek için, CO 2 dışı bir gazın emisyon miktarının kendi GWP değeriyle çarpılması Example: 150 Gg CH 4 nin CO 2 -eq birimine dönüştürülmesi 46,500 Gg CO 2 -eq elde etmek için 150 Gg yi 310 ile çarpınız (SAR dan CH4 için GWP değeri)

14 Parametre 2: Sektörler ve faaliyetler IPCC Sektörleri 1. Enerji 2. Endüstriyel Prosesler ve Ürün kullanımı (IPPU) 3. Tarım, Ormancılık ve Diğer Arazi Kullanımı (AFOLU) 4. Atık Envanteriniz için toplam emisyon ve azaltımların hesaplanması, her bir alt kategorinin kategorilere, kategorilerin de sektörlere yapmış olduğu katkıları toplayarak yapılmaktadır.

15 2006 IPCC Rehberine Göre Sektörler Enerji: Yakıt yakma ve kaçak yakıt emisyonları dahil olmak üzere sabit ve gezici enerji faaliyetlerinden gelen bütün sera gazlarının emisyonları Sanayi prosesleri: Fosil yakıt tüketimi gibi doğrudan enerji faaliyetleriyle ilgili olmayan sanayi proseslerinden kaynaklanan sera gazlarının yan ürünü ya da uçucu emisyonlar ile solvent kullanımından kaynaklanan NMVOC ler, ürün kullanımından kaynaklanan N 2 O emisyonları. Tarım, Ormancılık ve Diğer Arazi Kullanımları: Yakıt tüketimi hariç tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan enerji kapsamında ele alınan antropojenik emisyonlar ve orman yönetimi, diğer arazi kullanımı faaliyetleri ve arazi kullanımı değişikliğinden kaynaklanan CO 2, CH 4, and N 2 O emisyon ve azaltımları Atık: Atık yönetimi faaliyetlerinden kaynaklanan emisyonlar.

16 Parametre 3: Emisyon ve azaltım lokasyonu Bir envanterin sınırı coğrafi alanı ve/veya kapsam altındaki belirli faaliyetlerin listesini belirler. Seviye Sınır Ulusal Bir ülkenin yetki sınırına giren ulusal topraklar ve deniz sularındaki tüm faaliyetler. Alt-ulusal Bölgesel Organizasyonel Sektörel Proje Tedarik Zinciri İl, belediye ya da başka bir idari yetki birimi gbii ulusal toprakların bir bölümü içerisindeki faaliyetler (hepsi veya bir kısmı). Birden fazla ülkenin giren ulusal toprakları ve deniz sularındaki faaliyetler (hepsi veya bir kısmıı) (örn. Avrupa Birliği sera gazı envanteri). İki genel yaklaşım: Sermaye hisse oranı yaklaşımı : işletme her bir uygulamadan kaynaklanan sera gazı emisyonlarından sermaye hissesi oranında sorumludur; Kontrol yaklaşımı: işletme kontrolü altındaki uygulamalardan kaynaklanan sera gazı emisyonlarının yüzde 100 ünden sorumludur. Belirli bir sektördeki tüm faaliyetler. Bir projenin uygulamaları kapsamında kontrol edilen, etkilenen ya da ilişkili olan tüm faaliyetler. Bir ürünün üretimi, tüketiciye ulaştırılması ve satışına müdahil olan organizasyonlardan (örn, imalatçılar, toptancılar, dağıtımcılar ve perakendeciler) oluşan ağ ile ilgili tüm faaliyetler.

17 Parametre 4: Zaman aralığı Çoğu zaman, sera gazı envanterleri bir takvim yılı için hazırlanır. Belirli bir yıl için ya da takvim yılı dağılımında eksik olduğunda, emisyon/azaltım tahminleri, ortalama, interpolasyon ve ekstrapolasyon gibi uygun metotların uygulanmasıyla diğer yılların verileri kullanarak hesaplanabilir. Yıllık sera gazı envanter tahminleri dizisi zaman serisidir. Zaman serilerinizin olabildiğince tutarlı veri ve metotlara dayandığından emin olun. Öyle olmadığı takdirde zaman içindeki değişim gerçek değişikliklerden ziyade hata ya da sapmaların sonucu olabilir.

18 Kilit kavramlar ve tanımlar Faaliyet verisi Belirli bir zaman dönemi içerisinde emisyon ya da azaltımlara neden olan insan faaliyetinin boyutuna ilişkin sayısal bilgiyi ifade eder. Enerji kullanımı, metal üretimi, arazi alanları, yönetim sistemleri, kireç ve gübre kullanımı, atık malzemeler hakkındaki veriler faaliyet verisine örnektir. Emisyon faktörü Bir gazın birim faaliyet başına emisyon ya da azaltımını niceliklendiren katsayı. Genellikle belirli işletim koşulları kapsamında temsili emisyon oranının oluşturulması için ortalanan bir dizi ölçüm verisine dayanmaktadır. İyi Uygulama İyi uygulamalara uyan envanterler, belirsizliğin uygulanabilir ölçüde azaltıldığı ve tahminlerin muhakeme ölçüsünde ne değerlerin ne üstünde ne de altında olduğu envanterlerdir.

19 Kilit kavramlar ve tanımlar Kilit Kategoriler Toplam sera gazı envanterinde aşağıdaki unsurlar açısından önemli etkisi bulunan emisyon ve azaltım kategorilerini tespit etmek amacıyla kullanılır: Emisyon ve azaltım mutlak seviyesi, Emisyon ve azaltım eğilimi, veya Emisyon ve azaltım belirsizliği. Veri toplama, hazırlama, KG/KK ve raporlama için öncelikli olmalıdır. Karar ağaçları Kilit kategori değerlendirmeniz temelinde belirli bir kategori için uygun kademe metodolojisinin seçimine yardımcı olur. Kilit kategoriler için üst kademe metotlarının kullanılması, kaynak gerekliliklerinin elverdiği ölçüde iyi uygulamadır.

20 Kilit kavramlar ve tanımlar Belirsizlik değerlendirmesi Envanterin tamamı ve bileşenleri için muhtemel değer aralıklarını ve olasılıklarını belirtmektedir. Belirsizliğin nedenlerine ilişkin niteliksel açıklamaları da içerir. Kalite yönetimi 2006 IPCC Rehberi KG/KK ve doğrulama faaliyetleri vasıtasıyla devamlı iyileştirmeyi ve titizliği teşvik etmektedir.

21 Tahmin metodolojilerine giriş Emisyon ya da azaltım tahminlerinin hesaplanmasında en basit ve en yaygın kullanılan metodoloji yaklaşımı faaliyet verisinin (FV) emisyon faktörüyle (EF) çarpılmasıdır. Temel denklem şu şekildedir : Örnek: Emisyonlar = FV x EF Enerji sektöründe yakıt tüketimi faaliyet verisini oluştururken tüketilen yakıt birimi başına salınan CO 2 kütlesi emisyon faktörüdür.

22 Methodologik kademeler Kademe, sera gazı emisyonları ve azaltımlarına ilişkin tahminlerin hesaplanması için gerekli metodolojik karmaşıklık ve çaba düzeyini ifade eder. Kademe 1 mevcut faaliyet verisi ve varsayılan IPCC emisyon faktörlerini kullanarak uygulanabilen en temel metottur Kademe 2 karmaşıklık ve çaba düzeyi açısından bir ara metottur ve çoğunlukla mevcut faaliyet verilerinin ve daha ayrıntılı ya da spesifik emisyon faktörlerinin kullanımına dayanır Kademe 3 karmaşıklık ve veri gereklilikleri açısından en talepkar metottur ve genellikle modellerin ve diğer karmaşık denklemlerle verilerin kullanımını gerektirir

23 Farklı kademelerin kullanımı Tüm kategoriler için Kademe 1 metotları halihazırda mevcut ulusal ve uluslararası istatistikleri varsayılan emisyon faktörleriyle birarada kullanmak üzere tasarlanmıştır, dolayısıyla tüm ülkelerde uygulanabilir olmalıdır. Kademe 2 ve 3 üst kademe metotları olarak adlandırılır ve Kademe 1 e kıyasla doğruluğunun düzeyi daha yüksek olarak değerlendirilir çünkü sera gazı envanteri açısından yerel koşulları ve belirli durumları daha iyi yansıtır. Eğer bir üst kademe metodunda kullanılan verilerin kalitesi düşükse Kademe 1 metodundan 2 ye ya da 3 e geçtiğinizde esasında doğruluk düzeyini kötüleştirebilirsiniz. Seçtiğiniz metoda girdi olarak kullandığınız verilerin arkasındaki belirsizliği anlamanız gerekir.

24 Kademe 1 yaklaşımı örnekleri Kademe 1 Emisyon Faktörleri Tüketilen yakıt miktarı verileri Varsayılan emisyon faktörü (örn, IPCC tarafından sağlanan). Kademe 1 Emisyon Faktörleri Sistemin düzenleyici rehbere uyum sağladığı varsayımıyla metan geri kazanım sistemi verimliliği Tüketici ya da tedarikçi başına kullanılan yakıtın ulusal ortalaması Tüketici ya da tedarikçi başına ulusal ortalama katı atık üretimi

25 Kademe 2 yaklaşımı örnekleri Kademe 2 Emisyon Faktörleri Yakılan yakıt miktarına ilişkin veriler Her gaz için ülkeye özgü emisyon faktörü Kademe 2 Faaliyet Verileri Sistem kullanımı ve tasarımına göre kullanılan enerjiye ilişkin mühendislik tahminleri Nüfus değişiklikleri ve yıllık sıcaklıklardaki oynamalar temelinde şekillendirilen ısınmada kullanılan yakıt tahminleri (ısıtılan gün sayısı) Ortalama yakıt verimliliğiyle kat edilen yolun çarpılmasıyla tahmin edilen yakıt kullanımı Sistem tasarımı temelinde metan geri kazanım sistemi etkinlik tahminleri Sistematik trafik sayımları ve yol segmenti uzunlukları temelinde tüketici ya da tedarikçiler tarafından kat edilen toplam mesafe tahminleri

26 Kademe 3 yaklaşımı örnekleri Kademe 3 Emisyon Faktörleri Tüketilen yakıt miktarına ilişkin veriler Her gaz için ülkeye özgü emisyon faktörü Yanma teknolojisi İşletim koşulları Kontrol teknolojisi Bakım kalitesi Yakıtın yanması için kullanılan ekipman yaşı Kademe 3 Faaliyet Verileri Ölçülen enerji kullanımı Ölçülen metan geri kazanımı (recovery) Transfer istasyonunda tartılan katı atık miktarı

27 Diğer metodolojik değerlendirmeler Emisyonlar = FV x EF Diğer parametreleri içerecek şekilde değiştirilebilir. Örnek: Zaman boşlukları söz konusu olduğunda, zaman içindeki emisyonların profillerini hesaba katmak için genellikle yeni parametreler ve denklemler kullanılır. Örneğin, atık sahasında materyallerin çözünmesi için geçen zamanı hesaba katmak amacıyla birinci derece bozulma yöntemleri kullanılır. Bir başka örnek de soğutucu ekipmanlardan sızan refrigerantlardır Rehberi nde de kütle denge metotları yer almaktadır. Örnek: TODAK sektöründe canlı biyokütle ve ölü organik madde havuzlarındaki karbon içeriğinde gerçekleşen değişimden kaynaklanan CO 2 emisyonlarının tahmini için stok değişikliği metodu kullanılır.

28 Sera gazı envanter hazırlama süreci Sera gazı envanter hazırlama adım adım yürütülen bir süreçtir : veri toplama, emisyon ve azaltım tahmini, KG/KK ve doğrulama, belirsizlik değerlendirmesi ve raporlama. Birbirine eklenerek gelişen ve her yeni envanter hazırlandığında iyileştirilen tekrar eden nitelikte bir süreçtir. Zaman serilerinizdeki tüm yıllar için verilerin tutarlılık açısından gözden geçirilmesi ve uygulanabilir iyileştirmelerin yapılmasıyla güncellenmesi gerekir.

29 Adım 1: Kilit kategorilerin tespit edilmesi Sera gazı envanterinin ilk adımı kilit kategorilerin belirlenmesidir. Kilit kategoriler önceki yılın tahminlerine göre niceliksel olarak tespit edilebilir. Yeni bir envanter söz konusuysa, belirli emisyon kaynakları ve ilgili faaliyetlere ilişkin mevcut bilginiz, benzer koşullardaki envanter deneyiminiz temelinde kabaca bir tahmin yapmanız gerekir. Alternatif olarak, kademe 1 ön tahmin çalışması yapabilirsiniz. Kilit kategori değerlendirmesi, çaba ve kaynaklarınızın genel emisyon toplamına ya da envanter belirsizliğine en fazla katkıda bulunan faaliyetlere odaklanmasına yardımcı olacaktır.

30 Adım 2: Uygun metodolojilerin belirlenmesi Kilit kategoriler tespit edildikten sonra her kaynak ve yutak kategorisi için bir metodoloji seçin. Metot seçimi, kategorinin kilit olup olmamasına ve mevcut veri ve kaynaklara göre belirlenir.

31 Enerji sektöründe sabit yanmadan kaynakalanan CO 2 için karar ağacı örneği

32 Adım 3: Veri toplama Metot seçimini takip etmelidir. Envanter tahminlerinde hata oranını asgariye indirmek amacıyla veri toplama faaliyetlerinde zaman serileri tutarlılığı, dokümantasyon ve kontrol prosedürleri (KG/KK) konuları göz önünde bulundurulmalıdır. Doğrulama için kullanılabilecek benzer verisetlerinin mevcudiyetini değerlendirin. Belirsizliklere ilişkin niteliksel ve niceliksel bilgi aynı zamanda toplanmalıdır.

33 Adım 4: Emisyon ve azaltım tahminleri Emisyon ve azaltım tahminleri metodoloji seçiminiz ve topladığınız veriler temelinde gerçekleştirilir. Çok yıllı bir envanterde, özellikle de bazı yıllar için veriler yoksa ya da eksikse, zaman serilerinin tutarlılığına özen gösterilmelidir.

34 Adım 5: Belirsizlik analizi ve kilit kategori analizi Envanter tahminleri tamamlandığında belirsizlik analizi yapmanız gerekir. Tüm kategoriler için belirsizlik değerleri tespit edildiğinde (belirsizlik değerlerinin göz önünde bulundurulduğu) bir kilit kategori analizi daha yapmanız gerekir. Bu analiz kapsamında üst kademenin kullanılmasını ve ek veri toplanmasını gerektiren ek kategoriler belirlenebilir (Adım 1 kapsamında belirlenenlere ek).

35 Adım 6: Raporlama Kalite güvence (KG) gözden geçirme süreçlerinin tamamlanmasının ardından, envanter sürecinin nihai adımı envanterin raporlanmasıdır. Envanteri olabildiğince şeffaf bir şekilde sunmanız gerekir, böylece kullanıcılar emisyon hesaplamalarında kullanılan veri, metot ve varsayımları anlayabilir. Envanter raporlarında net arkaplan bilgilerinin verilmesi envanterin şeffaf olmasını sağlar.

36 Envanter döngüsü Envanter hazırlama süreci tekrarlayan bir döngü olarak düşünülebilir. Yıllık envanter için döngünün uzunluğu esasında yıldan daha uzun olabilir. Veri toplama süreci envanter raporunun yayınlanmasından bir yıldan daha fazla süre öncesinde başlayabilir. Sera gazı programıyla bir harici gözden geçirme ve onay süreci, envanter tesliminin ardından aylarca devam edebilir.

37 ABD ulusal sera gazı envanteri için envanter döngüsü örneği

38 Envanter döngüsü Sera gazı envanterini hem bir proje yönetimi çalışması hem de teknik/bilimsel bir çalışma olarak düşünmelisiniz. Envanter döngünüzdeki her iki aşamayı takvim üzerinde belirtmek kurumsal düzenlemelerinizin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Verilerin mevcut olmasına ilişkin size veri sağlayan tarafların farklı zaman çizelgeleri olabilir. Onlara veri toplama ve/veya raporlama gerekliliklerinizle koordinasyon için yeterli zamanı sağlamanız gerekir. Bazen nihai tahminlerden önce ön tahminlerin verilmesi gerekir, böylece tahminlerin gözden geçirilmesi ve rapor taslakları gecikmez. İç yönetiminiz taslakların açıklanmasından ya da sera gazı programı veya düzenleyiciye verilmesinden önce bu taslakların gözden geçirilip onaylanması konusunda ısrar edebilir.

Sera Gazı Envanterleri ve IPCC Rehberine Giriş

Sera Gazı Envanterleri ve IPCC Rehberine Giriş Bölüm 1 Sera Gazı Envanterleri ve IPCC Rehberine Giriş Ulusal Sera Gazı Envanterleri Uygulamalı Eğitim Çalıştayı - IPCC Kesişen Konular 4-5-6 Kasım 2015 - Ankara, Türkiye Emisyon Envanteri Temel Bilgiler

Detaylı

UNFCCC Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehber İlkeleri

UNFCCC Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehber İlkeleri Bölüm 1 UNFCCC Ulusal Sera Gazı Envanterleri Rehber İlkeleri Ulusal Sera Gazı Envanterlerine ilişkin Uygulamalı Eğitimi- IPCC Ortak Konuları 4-5-6 Kasım 2015 - Ankara, Türkiye UNFCCC İlkeleri Sera gazı

Detaylı

Zaman Serileri Tutarlılığı

Zaman Serileri Tutarlılığı Bölüm 3 Zaman Serileri Tutarlılığı Ulusal Sera Gazı Envanterleri Uygulamalı Eğitim Çalıştayı - IPCC Kesişen Konular 4-5-6 Kasım 2015, Ankara Türkiye Giriş Çok yıllı sera gazı (GHG) envanterleri, emisyonların

Detaylı

TÜİK TARIM SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu

TÜİK TARIM SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu TARIM SEKTÖRÜ Dr. Ali CAN 10.03.2010 48 6. TARIM Türkiye de, tarımdan kaynaklanan sera gazı emisyonları tarımsal ürünlerin üretimi ve işlenmesi, hayvan nüfusu (enterik fermantasyon, gübre yönetimi) ve

Detaylı

ATIK SEKTÖRÜNÜN MEVCUT VERİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ATIK SEKTÖRÜNÜN MEVCUT VERİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ATIK SEKTÖRÜNÜN MEVCUT VERİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ F. Betül BAYGÜVEN 10.03.2010 60 8. ATIK - 8.1. Genel Bu sektördeki emisyonlar esas olarak atık bertarafı sonucunda meydana gelir. Bu sektörde üretilen

Detaylı

Şablon 5: Kilit Kategori Analizi

Şablon 5: Kilit Kategori Analizi Şablon 5: Kilit Kategori Analizi 1: Kurumsal Düzenlemeler 2: Yöntemler ve Veri Dokümantasyonu 3: KG/KK Prosedürlerinin Tanımlanması 4: Arşivleme Sisteminin Tanımlanması 5: Kilit Kategori Analizi 6: Ulusal

Detaylı

EMİSYON ENVANTERİ NASIL HAZIRLANIR

EMİSYON ENVANTERİ NASIL HAZIRLANIR EMİSYON ENVANTERİ NASIL HAZIRLANIR Dr. Ali CAN 17.07.2009 1 EMISYON ENVANTERI Bir ülkenin emisyon envanteri 2 bileşenden oluşmaktadır. 17.07.2009 2 EMISYON ENVANTERI Ulusal Emisyon Envanter Raporu Metodolojiler

Detaylı

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI HAVA Etrafımızı saran gaz karışımıdır ( Atmosfer). Kuru Temiz hava içerisinde yaklaģık olarak ; - %78 Azot - %21 Oksijen - %0,03 Karbondioksit

Detaylı

Kalite Kontrol ve Kalite Güvence

Kalite Kontrol ve Kalite Güvence 3. Bölüm Kalite Kontrol ve Kalite Güvence Ulusal Sera Gazı Envanterleri Uygulamalı Eğitim Çalıştayı - IPCC Kesişen Konular 4-5-6 Kasım 2015, Ankara Türkiye 1 Konular KG/KK ve doğrulamaya ilişkin uygulamaya

Detaylı

Atık depolama sahalarından kaynaklanan emisyonlar

Atık depolama sahalarından kaynaklanan emisyonlar Atık depolama sahalarından kaynaklanan emisyonlar 5 Ekim 2016 TASK-GHG Proje Ofisi, Ankara F. Betül DEMİROK 1 Atık (CRF Sektör 5) - Genel Bu sektör, atık depolama sahalarından kaynaklanan CH 4 emisyonları,

Detaylı

KARBON YÖNETĐMĐ STANDARTLARI

KARBON YÖNETĐMĐ STANDARTLARI 7. GERĐ DÖNÜŞÜM, ÇEVRE TEKNOLOJĐLERĐ VE ATIK YÖNETĐMĐ ULUSLARARASI FUARI Uluslararası Enerji ve Çevre Teknolojileri Mühendislik Müşavirlik A.Ş. KARBON YÖNETĐMĐ STANDARTLARI 10 HAZĐRAN 2011 TÜYAP FUAR VE

Detaylı

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ SİSTEMİ

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ SİSTEMİ ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ SİSTEMİ Dr. Ali CAN 05.10.2011 1 GENEL Ulusal Emisyon sistemi genel işlemler; Veri: Envanterin ana veri sağlayıcıları, o TÜİK (sanayi, tarım, atık); o ETKB (enerji ve

Detaylı

T.C. TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI Çevre Enerji ve Ulaştırma İstatistikleri Daire Başkanlığı 13/11/2015 TUTANAK

T.C. TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI Çevre Enerji ve Ulaştırma İstatistikleri Daire Başkanlığı 13/11/2015 TUTANAK T.C. TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI Çevre Enerji ve Ulaştırma İstatistikleri Daire Başkanlığı TUTANAK 13/11/2015 Konu : RİP Hava, Gürültü ve İklim İstatistikleri Çalışma Grubu Toplantısı Yer : TÜİK

Detaylı

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 6: Veri Boşlukları, Veri Akış Faaliyetleri ve Prosedürler. Esra KOÇ , ANTALYA

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 6: Veri Boşlukları, Veri Akış Faaliyetleri ve Prosedürler. Esra KOÇ , ANTALYA Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 6: Veri Boşlukları, Veri Akış Faaliyetleri ve Prosedürler Esra KOÇ 23.02.2017, ANTALYA Sunum İçeriği Veri Akış Faaliyetleri, prosedürler ve kontrol sistemleri Veri Boşlukları

Detaylı

Atıklardan Enerji Üretiminin Karbon Emisyonu Azaltımı Bakımından Önemi

Atıklardan Enerji Üretiminin Karbon Emisyonu Azaltımı Bakımından Önemi Atıklardan Enerji Üretiminin Karbon Emisyonu Azaltımı Bakımından Önemi Oğuz CA 1 RECYDIA A.Ş., Kemal paşa cad. o:4 Işıkkent, 35070, İzmir. E-posta: oguzcan@recydia.com Özet 2012 Yılı ve sonrası dönem Dünya

Detaylı

Kurumsal Düzenlemeler Dokümantasyon: İtalya, Finlandiya ve Hollanda nın Ulusal Envanter Sistemleri

Kurumsal Düzenlemeler Dokümantasyon: İtalya, Finlandiya ve Hollanda nın Ulusal Envanter Sistemleri 3. Oturum Kurumsal Düzenlemeler Dokümantasyon: İtalya, Finlandiya ve Hollanda nın Ulusal Envanter Sistemleri Ulusal Sera Gazı Envanterlerine Yönelik Uygulamalı Eğitim Çalıştayı Envanter Yönetimi ve KG/KK

Detaylı

EK 1: FAALİYET KATEGORİLERİ

EK 1: FAALİYET KATEGORİLERİ EK 1: FAALİYET KATEGORİLERİ 1. Araştırma, yeni ürün ve proseslerin geliştirildiği ve test edildiği tesisler ve tesis bölümleri ile münhasır olarak biyokütle kullanan tesisler bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.

Detaylı

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Erhan ÜNAL 10.03.2010 1 4. ENDÜSTRİYEL PROSESLER 4.1. Genel Çimento Üretimi Kireç Üretimi Kireçtaşı ve Dolomit Kullanımı Soda Külü Üretimi ve Kullanımı

Detaylı

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu ENERJİ SEKTÖRÜ Dr. Ali CAN 10.03.2010 24 3.ENERJİ - 3.1. Yakıt Yanması IPCC ye göre, enerji sektöründen kaynaklanan emisyon büyük ölçüde yakıt yanmasını içermektedir. Hemen hemen bütün ülkelerde görülebildiği

Detaylı

Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesine Destek için Teknik Yardım Projesi

Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesine Destek için Teknik Yardım Projesi Kapanış Konferansı Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesine Destek için Teknik Yardım Projesi Bileşen 2 Sera Gazı Envanteri Ankara, 12 Nisan 2017 Bileşen 2 Sera Gazı Envanteri yıllık sera gazı

Detaylı

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 11:Kurumsal ve Ürüne Yönelik Karbon Ayak İzi Hesaplaması Elif ÖZDEMİR , ANTALYA

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 11:Kurumsal ve Ürüne Yönelik Karbon Ayak İzi Hesaplaması Elif ÖZDEMİR , ANTALYA Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 11:Kurumsal ve Ürüne Yönelik Karbon Ayak İzi Hesaplaması Elif ÖZDEMİR 24.02.2017, ANTALYA Sunum İçeriği Kurumsal Karbon Ayak İzi Ürüne Yönelik Karbon Ayak İzi Kurumsal ve Ürüne

Detaylı

Ek 7.1: Güney Akım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı ndan Kaynaklanan Atmosferik Emisyonlar Türkiye Bölümü: İnşaat ve İşletim Öncesi Aşamaları

Ek 7.1: Güney Akım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı ndan Kaynaklanan Atmosferik Emisyonlar Türkiye Bölümü: İnşaat ve İşletim Öncesi Aşamaları Ek 7.1: Güney Akım Açık Deniz Doğalgaz Boru Hattı ndan Kaynaklanan Atmosferik Emisyonlar Türkiye Bölümü: İnşaat ve İşletim Öncesi Aşamaları URS-EIA-REP-203876 Giriş Bu Ek'te, Proje'nin İnşaat ve İşletim

Detaylı

ADAPAZARI İLÇESİNDEKİ ENDÜSTRİYEL KAYNAKLI EMİSYONLARIN ENVANTERLENMESİ

ADAPAZARI İLÇESİNDEKİ ENDÜSTRİYEL KAYNAKLI EMİSYONLARIN ENVANTERLENMESİ ADAPAZARI İLÇESİNDEKİ ENDÜSTRİYEL KAYNAKLI EMİSYONLARIN ENVANTERLENMESİ HAZIRLAYAN BĠLAL SONSUZ G0701.12005 A.FURKAN KARGIOĞLU G0701.12015 M.MURAD ORUÇ G0701.12031 MELĠKE KARAFAZLIOĞLU G0701120.34 ERCAN

Detaylı

Küresel İklim Değişikliği Politikaları ve Türkiye Önder Algedik İklim ve Enerji Uzmanı Tüketici ve İklimi Koruma Derneği Başkan Yardımcısı

Küresel İklim Değişikliği Politikaları ve Türkiye Önder Algedik İklim ve Enerji Uzmanı Tüketici ve İklimi Koruma Derneği Başkan Yardımcısı + Küresel İklim Değişikliği Politikaları ve Türkiye Önder Algedik İklim ve Enerji Uzmanı Tüketici ve İklimi Koruma Derneği Başkan Yardımcısı + A- İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNDE MEVCUT DURUM + İklim, Karbondioksit,

Detaylı

Karbon Ayak İzi. Doğan ÇOK Görkem BARÇA Sadık Ozan ÖZDEMİR. Sunum Tarihi: 20.04.2014

Karbon Ayak İzi. Doğan ÇOK Görkem BARÇA Sadık Ozan ÖZDEMİR. Sunum Tarihi: 20.04.2014 Karbon Ayak İzi Sunanlar: Beytullah ALBAYRAK Doğan ÇOK Görkem BARÇA Sadık Ozan ÖZDEMİR Sunum Tarihi: 20.04.2014 Karbon ayak izi nedir? Karbon ayak izi kişilerin ya da şirketlerin küresel ısınmadaki payının

Detaylı

Ulusal Emisyon Tahminlerinin GeliĢtirilmesi- GiriĢ

Ulusal Emisyon Tahminlerinin GeliĢtirilmesi- GiriĢ Ulusal Emisyon Tahminlerinin GeliĢtirilmesi- GiriĢ Proje TR 2008-IB-EN-02, Faaliyet 2.2 1 Ankara, 29 Eylül 2011 Çerçeve 1. Temel terimler 2. Kurumsal düzenlemeler 3. Senaryo geliģtirme 4. Kalite yönetimi

Detaylı

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ SİSTEMİ

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ SİSTEMİ ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ SİSTEMİ Dr. Ali CAN 14.06.2012 1 GENEL Ulusal Emisyon sistemi genel işlemler; Veri: Envanterin ana veri sağlayıcıları, o TÜİK (sanayi, tarım, atık); o ETKB (enerji ve

Detaylı

3. Bileşen: Ulusal Bildirim ve İki Yıllık Raporların Unsurları

3. Bileşen: Ulusal Bildirim ve İki Yıllık Raporların Unsurları Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesi Mekanizmasına Destek için Teknik Yardım Projesi (TR2011/0327.21.02-01) Ankara, 8 Nisan 2015 3. Bileşen: Ulusal Bildirim ve İki Yıllık Raporların Unsurları

Detaylı

Şablon 6: Ulusal Envanter İyileştirme Planı

Şablon 6: Ulusal Envanter İyileştirme Planı Şablon 6: Ulusal Envanter İyileştirme Planı 1: Kurumsal Düzenlemeler 2: Yöntem ve Veri Dokümantasyonu 3: KG/KK Prosedürlerinin Tanımlanması 4: Arşivleme Sisteminin Tanımlanması 5: Kilit Kategori Analizi

Detaylı

Bölüm 4. Tesisin Tanımlanması. Faaliyetler, EmisyonKaynakları, EmisyonNoktaları, Kaynak Akışları, Tesis Kategorisinin Belirlenmesi

Bölüm 4. Tesisin Tanımlanması. Faaliyetler, EmisyonKaynakları, EmisyonNoktaları, Kaynak Akışları, Tesis Kategorisinin Belirlenmesi Bölüm 4. Tesisin Tanımlanması Faaliyetler, EmisyonKaynakları, EmisyonNoktaları, Kaynak Akışları, Tesis Kategorisinin Belirlenmesi 4.1 Tesis Faaliyetlerinin Tanımlanması Faaliyet (F): Yönetmeliğin EK-1

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE KARŞI MÜCADELE ADIMLARI SEMİNERİ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE KARŞI MÜCADELE ADIMLARI SEMİNERİ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE KARŞI MÜCADELE ADIMLARI SEMİNERİ Bureau Veritas Mahmut GENÇ ISO 14064, PAS 2050 16 Haziran 2009 Four Seasons Sultanahmet-İstanbul bv.karbonhizmetleri@tr.bureauveritas.com ISO 14064

Detaylı

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar. Esra KOÇ , ANTALYA

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar. Esra KOÇ , ANTALYA Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar Esra KOÇ 21.02.2017, ANTALYA Sunum İçeriği Hesap Temelli Yöntemde Kademeler Ölçüm Temelli Yöntemde Kademeler Toplam Tahmini Emisyon

Detaylı

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SERAGAZI EMİSYONU İklim değişikliği, nedeni olursa olsun iklim koşullarındaki büyük ölçekli (küresel) ve önemli yerel etkileri bulunan, uzun süreli ve yavaş gelişen değişiklikler olarak

Detaylı

Şablon 1: Kurumsal Düzenlemeler

Şablon 1: Kurumsal Düzenlemeler Şablon 1: Kurumsal Düzenlemeler 1: Kurumsal Düzenlemeler 2: Yöntem ve Veri Dokümantasyonu 3: KG/KK Prosedürlerinin Tanımlanması 4: Arşivleme Sisteminin Tanımlanması 5: Kilit Kategori Analizi 6: Ulusal

Detaylı

SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ

SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ T.C. ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü İklim Değişikliği Dairesi Başkanlığı SERA GAZLARININ İZLENMESİ ve EMİSYON TİCARETİ Semra GÜNEN Kimya Mühendisi III. Enerji Verimliliği Kongresi

Detaylı

Ulusal Envanter Sisteminin Kurulması

Ulusal Envanter Sisteminin Kurulması TW TR 2008-IB-EN-02 Ulusal Envanter Sisteminin Kurulması Katarina Mareckova, 21.07.2011 Ankara 1 Thomas Seegers Fotolia Genel Çerçeve Hedef (Nelerin teslim edilmesi gerekiyor?) Bilgilendirici Envanter

Detaylı

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ

ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ ULUSAL SERAGAZI EMİSYON ENVANTERİ Dr. Ali CAN Ulusal Emisyon Envanteri Odak Noktası ali.can@tuik.gov.tr 05.11.2010 1 BAŞLIKLAR 1 - Emisyon Envanterlerinin Hazırlanması 2 - Sektörel Emisyonlar ve Analizler

Detaylı

SANAYİ SEKTÖRÜ. Mevcut Durum Değerlendirme

SANAYİ SEKTÖRÜ. Mevcut Durum Değerlendirme SANAYİ SEKTÖRÜ Mevcut Durum Değerlendirme Sera Gazı Emisyonaları 1990 1995 2000 2005 2008 CO 2 141,36 173,90 225,43 259,61 297,12 CH 4 33,50 46,87 53,30 52,35 54,29 N 2 0 11,57 16,22 16,62 14,18 11,57

Detaylı

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar. İklim ŞAHİN , ANTALYA

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar. İklim ŞAHİN , ANTALYA Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 3: İzleme Planları Hakkında Temel Kavramlar İklim ŞAHİN 21.02.2017, ANTALYA Sunum İçeriği İzleme Sınırları Faaliyet Emisyon Kaynağı Toplam Tahmini Emisyon Tesis Kategorisi İzleme

Detaylı

Bölüm 1: İklim değişikliği ve ilgili terminoloji

Bölüm 1: İklim değişikliği ve ilgili terminoloji Bölüm 1: İklim değişikliği ve ilgili terminoloji Bölüm 1: İklim değişikliği ve ilgili terminoloji Neden Sera gazlarını izliyor ve raporluyoruz? Küresel İklim Değişikliği Nedir Küresel İklim Değişikliği

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL KATKI BELGESİ

TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL KATKI BELGESİ TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL KATKI BELGESİ Çeviri: Arif Cem Gündoğan* (* Resmi olmayan ve gönüllü bir çeviridir. Hatalar ve eksiklerden çevirmen sorumludur) Türkiye Cumhuriyeti, Birleşmiş Milletler

Detaylı

DOĞRULAMA TECRÜBELERİ - ELEKTRIK. Hande Sezer

DOĞRULAMA TECRÜBELERİ - ELEKTRIK. Hande Sezer DOĞRULAMA TECRÜBELERİ - ELEKTRIK Hande Sezer GENEL HATALAR Tesis kapasitesi MW (th) vs MW (e) Faaliyet verisi toplama yöntemi Sürekli Ölçüm Stok Değişimi GENEL HATALAR Net Kalorifik Değer ve Emisyon Faktörü

Detaylı

Yerel Yönetim Faaliyetlerinden Kaynaklanan ve Toplum Ölçekli Sera Gazı Salımlarının Envanterinin Hazırlanması

Yerel Yönetim Faaliyetlerinden Kaynaklanan ve Toplum Ölçekli Sera Gazı Salımlarının Envanterinin Hazırlanması Yerel Yönetim Faaliyetlerinden Kaynaklanan ve Toplum Ölçekli Sera Gazı Salımlarının Envanterinin Hazırlanması Prof. Dr. Cengiz Türe Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Danışma Kurulu Üyesi ve Anadolu Üniversitesi

Detaylı

Durağan Yakıt Yanmasından Kaynaklanan Hava Emisyonları. Eşleştirme Türkiye, Ankara, Eylül 2011

Durağan Yakıt Yanmasından Kaynaklanan Hava Emisyonları. Eşleştirme Türkiye, Ankara, Eylül 2011 Durağan Yakıt Yanmasından Kaynaklanan Hava Emisyonları Eşleştirme Türkiye, Ankara, Eylül 2011 1 İçerik Yöntem Enerji İstatistikleri EMEP/EEA Rehberi Örnek Hesaplama 2 Önemli Kategoriler Önemli kategoriler,

Detaylı

Kirlenmiş Saha Temizleme ve İzleme Teknik Rehberi Prof. Dr. Kahraman Ünlü O.D.T.Ü. Çevre Mühendisliği Bölümü

Kirlenmiş Saha Temizleme ve İzleme Teknik Rehberi Prof. Dr. Kahraman Ünlü O.D.T.Ü. Çevre Mühendisliği Bölümü Toprak Kirliliğinin Kontrolu ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik Uygulamaları İçin Personel Eğitim Semineri 20-24 Haziran 2011 & 27 Haziran 1 Temmuz 2011 Kirlenmiş Saha Temizleme ve

Detaylı

Emisyon Envanteri Altyapısı ve İşlevselliği

Emisyon Envanteri Altyapısı ve İşlevselliği Emisyon Kontrolünün İyileştirilmesi için Teknik Destek Emisyon Envanteri Altyapısı ve İşlevselliği Dr. Chris Dore Bu proje AB ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından ortak finanse edilmektedir. İçerik 1. Envanter

Detaylı

Erzurum İli Karbon Ayakizi Envanter Sonuçları. Zeren Erik GTE Carbon 3 Kasım 2014

Erzurum İli Karbon Ayakizi Envanter Sonuçları. Zeren Erik GTE Carbon 3 Kasım 2014 Erzurum İli Karbon Ayakizi Envanter Sonuçları Zeren Erik GTE Carbon 3 Kasım 2014 GTE Carbon 2008 yılında kuruldu 80 den fazla emisyon azaltım projesi +40 müşteri (enerji, gıda ve tarım) Karbon Finansmanı

Detaylı

ÖRNEK SERA GAZI EMİSYON RAPORU ÖRNEK SERA GAZI EMİSYON RAPORLARI

ÖRNEK SERA GAZI EMİSYON RAPORU ÖRNEK SERA GAZI EMİSYON RAPORLARI 1. Tesis Bilgileri: (a) Tesisin adı ve tam yazışma adresi ABC Ltd. Şti. Tuzla Kimyacılar OSB 3. Cadde (b) Tesiste yürütülen ve Yönetmeliğin ek1 inde yer alan faaliyetlerin tipleri ve sayıları, Yakıtların

Detaylı

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 Ulusal Emisyon Tavanlarının Belirlenmesi Ülkemizin, Ø Uzun Menzilli Sınırötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi (CLRTAP)

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

1. Validasyon ve Verifikasyon Kavramları

1. Validasyon ve Verifikasyon Kavramları 1. Validasyon ve Verifikasyon Kavramları Kyoto Protokolü kapsamında ortaya çıkan sera gazı beyanlarının validasyonu (onaylama) proje alanına bağlı olarak hazırlanmış sera gazı azaltımı projelerinin belirlenmiş

Detaylı

Şablon 3: KG/KK Prosedürlerinin Tanımlanması

Şablon 3: KG/KK Prosedürlerinin Tanımlanması Şablon 3: KG/KK Prosedürlerinin Tanımlanması 1: Kurumsal Düzenlemeler 2: Yöntem ve Veri Dokümantasyonu 3: KG/KK Prosedürlerinin Tanımlanması 4: Arşivleme Sisteminin Tanımlanması 5: Kilit Kategori Analizi

Detaylı

Entegre Kirlilik Önlenmesi ve Kontrolü. İdari Özet Ekonomi ve Çapraz Medya Etkilerine İlişkin Referans Dokümanı Haziran 2005

Entegre Kirlilik Önlenmesi ve Kontrolü. İdari Özet Ekonomi ve Çapraz Medya Etkilerine İlişkin Referans Dokümanı Haziran 2005 AVRUPA KOMİSYONU GENEL MÜDÜRLÜK - JRC ORTAK ARAŞTIRMA MERKEZİ (JRC) Geleceğe Yönelik Teknolojileri Araştırma Enstitüsü Endüstri, Enerji ve Ulaşımda Sürdürülebilirlik Avrupa IPPC Bürosu Entegre Kirlilik

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL OLARAK BELİRLENMİŞ KATKI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL OLARAK BELİRLENMİŞ KATKI TÜRKİYE CUMHURİYETİ NİYET EDİLEN ULUSAL OLARAK BELİRLENMİŞ KATKI Türkiye Cumhuriyeti, 1/CP.19 ve 1.CP/20 sayılı kararlar uyarınca, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesinin (BMİDÇS) 2.Maddesinde

Detaylı

Yasal ve Kurumsal Durumun Değerlendirilmesi, İyileştirilmesi ve Buna İlişkin Gerekli Adımlar

Yasal ve Kurumsal Durumun Değerlendirilmesi, İyileştirilmesi ve Buna İlişkin Gerekli Adımlar Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesi Mekanizmasına Destek için Teknik Yardım Projesi (TR2011/0327.21.02-01) Ankara, 8 Nisan 2015 Yasal ve Kurumsal Durumun Değerlendirilmesi, İyileştirilmesi ve

Detaylı

NEC hakkında gerekli bilgi

NEC hakkında gerekli bilgi NEC hakkında gerekli bilgi TR 2008 IB-EN-02 1 Kaynak: CCE İçerik NEC Çerçevesi & Yasal Uyumlaştırma Envanter & Projeksiyonlar Ulusal Program (Eylem Planı & Yol Haritası) 2 NEC Çerçevesi (1): Tek Direktif

Detaylı

PMR PROJESİ İZLEME, RAPORLAMA VE DOĞRULAMA (İRD) PİLOT ÇALIŞMALARI ELEKTRİK SEKTÖRÜ TECRÜBE AKTARIMI -DANIŞMAN GÖZÜYLE-

PMR PROJESİ İZLEME, RAPORLAMA VE DOĞRULAMA (İRD) PİLOT ÇALIŞMALARI ELEKTRİK SEKTÖRÜ TECRÜBE AKTARIMI -DANIŞMAN GÖZÜYLE- PMR PROJESİ İZLEME, RAPORLAMA VE DOĞRULAMA (İRD) PİLOT ÇALIŞMALARI ELEKTRİK SEKTÖRÜ TECRÜBE AKTARIMI -DANIŞMAN GÖZÜYLE- Gediz S. Kaya Gaia Carbon Finance 19 Şubat 2016, Ankara http://www.thepmr.org/ Giriş

Detaylı

BİLGİ TOPLAMA PRENSİPLERİ

BİLGİ TOPLAMA PRENSİPLERİ Bölüm 2 BİLGİ TOPLAMA PRENSİPLERİ Ulusal Sera Gazı Envanterleri Uygulamalı Eğitim Çalıştayı - IPCC Kesişen Konular 4-5-6 Kasım 2015, Ankara Türkiye Giriş Envanterinizde yer alan faaliyetlerin tümünde sera

Detaylı

Biyogaz Yakıtlı Kojenerasyon Uygulamaları

Biyogaz Yakıtlı Kojenerasyon Uygulamaları Biyogaz Yakıtlı Kojenerasyon Uygulamaları Sedat Akar Turkoted Yönetim Kurulu Üyesi Biyogaz Nedir? Biyogaz, mikrobiyolojik floranın etkisi altındaki organik maddelerin oksijensiz bir ortamda çürütülmesi

Detaylı

Ulusal Seragazı Emisyon Envanter Sistemi KALİTE KONTROL/KALİTE GÜVENCE PLANI

Ulusal Seragazı Emisyon Envanter Sistemi KALİTE KONTROL/KALİTE GÜVENCE PLANI Ulusal Seragazı Emisyon Envanter Sistemi KALİTE KONTROL/KALİTE GÜVENCE PLANI ANKARA 2014 Ulusal Seragazı Emisyon Envanter Sistemi KALİTE KONTROL/KALİTE GÜVENCE PLANI ANKARA 2014 Onay Sayfası Onay Sayfası

Detaylı

İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler. Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar

İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler. Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar 1/36 İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, Dünya da ve Türkiye de gözlemler IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar Uluslararası Kuruluşlar, Aktiviteler için Sektörler

Detaylı

I.10. KARBONDİOKSİT VE İKLİM Esas bileşimi CO2 olan fosil yakıtların kullanılması nedeniyle atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonu artmaktadır.

I.10. KARBONDİOKSİT VE İKLİM Esas bileşimi CO2 olan fosil yakıtların kullanılması nedeniyle atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonu artmaktadır. I.10. KARBONDİOKSİT VE İKLİM Esas bileşimi CO2 olan fosil yakıtların kullanılması nedeniyle atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonu artmaktadır. Fosil yakıtlar, çoğu yeşil bitkilerin fotosentez ürünü

Detaylı

DOĞRULAMA TECRÜBELERİ - ÇİMENTO. Hande Sezer

DOĞRULAMA TECRÜBELERİ - ÇİMENTO. Hande Sezer DOĞRULAMA TECRÜBELERİ - ÇİMENTO Hande Sezer GENEL HATALAR Faaliyet verisi toplama yöntemi Sürekli Ölçüm Stok Değişimi GENEL HATALAR Net Kalorifik Değer ve Emisyon Faktörü Seçimi En Güncel Türkiye Sera

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve ÇEVREYE ETKİLERİ HÜSEYİN ILHAN YENIŞEHIR METEOROLOJI MÜDÜRLÜĞÜ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve ÇEVREYE ETKİLERİ HÜSEYİN ILHAN YENIŞEHIR METEOROLOJI MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve ÇEVREYE ETKİLERİ HÜSEYİN ILHAN YENIŞEHIR METEOROLOJI MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KÜRESEL ISINMA Giriş: İklim değişikliği ve küresel ısınma dünyamızın geleceği ve yaşam için en önemli

Detaylı

KADIKÖY BELEDİYESİ KURUMSAL SERA GAZI SALIMLARI 2010 YILI RAPORU (01/01/2010-31/12/2010)

KADIKÖY BELEDİYESİ KURUMSAL SERA GAZI SALIMLARI 2010 YILI RAPORU (01/01/2010-31/12/2010) KADIKÖY BELEDİYESİ KURUMSAL SERA GAZI SALIMLARI 2010 YILI RAPORU (01/01/2010-31/12/2010) Versiyon No: 03 Tarih: 05/05/2014 İçindekiler 1. Genel Bilgi...5 1.1. Kadıköy... 5 1.2. Kadıköy Belediyesi... 5

Detaylı

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI Sunan: Arş. Gör. Hicran Altuğ Anadolu Üniversitesi MMF Çevre Mühendisliği Bölümü MATRA Eskişehir ve İskenderun da Temiz Hava için Elele

Detaylı

Emisyon Ticaret Sistemi ve Örnek Uygulamaları

Emisyon Ticaret Sistemi ve Örnek Uygulamaları Emisyon Ticaret Sistemi ve Örnek Uygulamaları Küresel Karbon Bütçesi Küresel sıcaklık artışını 2 0 C ile sınırlandırmak için dünyanın salabileceği toplam emisyon bütçesi = 1.000 gigaton (1 trilyon ton)

Detaylı

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği Enerjiye Yönelik Bölgesel Teşvik Uygulamaları Enerji Verimliliği 5. Bölge Teşvikleri Enerjiye Yönelik Genel Teşvik Uygulamaları Yek Destekleme Mekanizması Yerli Ürün Kullanımı Gönüllü Anlaşma Desteği Lisanssız

Detaylı

2.BÖLÜM: Türkiye deki UES ye Odaklanılması: mevcut durum ve önerilen yönetim seçeneği. Alessandra Barreca, KİLİT HUKUK UZMANI

2.BÖLÜM: Türkiye deki UES ye Odaklanılması: mevcut durum ve önerilen yönetim seçeneği. Alessandra Barreca, KİLİT HUKUK UZMANI 2.BÖLÜM: Türkiye deki UES ye Odaklanılması: mevcut durum ve önerilen yönetim seçeneği Alessandra Barreca, KİLİT HUKUK UZMANI Sunum Planı Türkiye de UES nin mevcut durumuna ilişkin kısa bir özet; LTI tavsiyeleri

Detaylı

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışma da 2000-2010 yıllarındaki yıllık, aylık, saatlik veriler kullanılarak kirleticilerin mevsimsel değişimi incelenmiş, sıcaklık, rüzgar hızı, nisbi

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI. Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 15 Ekim 2016

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI. Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 15 Ekim 2016 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ: FAO NUN BAKIŞ AÇISI Dr. Ayşegül Akın Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü Türkiye Temsilci Yardımcısı 16 Ekim Dünya Gıda Günü Herkesin gıda güvenliğine ve besleyici gıdaya ulaşma

Detaylı

Emisyon Envanteri ve Modelleme. İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik

Emisyon Envanteri ve Modelleme. İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik Emisyon Envanteri ve Modelleme İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik İçerik Emisyon Envanteri Emisyon Kaynaklarına Göre Bilgiler Emisyon Faktörleri ve Hesaplamalar Modelleme Emisyon Envanteri

Detaylı

Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesine Destek için Teknik Yardım Projesi

Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesine Destek için Teknik Yardım Projesi Kapanış Konferansı Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesine Destek için Teknik Yardım Projesi Bileşen 3 Stelios Pesmajoglou Ankara, 12 Nisan 2017 Bileşen 3 kapsamındaki hedef ve yaklaşım Hedef:

Detaylı

EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR

EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR 1) Kullanılmış lastikler 2) I ve II nci kategori atık yağlar 3) Boya çamurları 4) Solventler 5) Plastik atıklar 6) Çevre ve Orman Bakanlığı

Detaylı

Letonya da Emisyon Envanteri Sistemi

Letonya da Emisyon Envanteri Sistemi Letonya da Emisyon Envanteri Sistemi Agita Gancone Letonya Çevre, Jeoloji ve Meteoroloji Merkezi 28-29 Eylül Ankara İçerik Letonya hakkında bazı bilgiler Yasal zemin Roller Kaynaklar Uygulanabilir örnekler

Detaylı

Sanayi Sektöründe Düşük/Sıfır Maliyetli Sera Gazı Azaltım Önlemleri

Sanayi Sektöründe Düşük/Sıfır Maliyetli Sera Gazı Azaltım Önlemleri MITIGATING CLIMATE CHANGE Industry Workshop Sanayi Sektöründe Düşük/Sıfır Maliyetli Sera Gazı Azaltım Önlemleri Dr. Theodor Goumas Managing Director, EXERGIA S.A. Ankara, 4-5 October Düşük/Sıfır Maliyetin

Detaylı

Nisan 2016 GAZİANTEP İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANI

Nisan 2016 GAZİANTEP İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANI Nisan 2016 GAZİANTEP İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ EYLEM PLANI ÖNSÖZ Yerel idarelerin liderliği, toplumsal davranış ve kültürel algıda değişim gerektiren dönüşümleri başarmada özellikle önemlidir. İklim değişikliğinin

Detaylı

GÖNÜLLÜ KARBON PİYASASI PROJE KAYIT TEBLİĞİ

GÖNÜLLÜ KARBON PİYASASI PROJE KAYIT TEBLİĞİ Çevre ve Şehircilik Bakanlığından: GÖNÜLLÜ KARBON PİYASASI PROJE KAYIT TEBLİĞİ Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; sera gazı emisyon azaltımı sağlayan ve karbon sertifikası elde etmek amacıyla geliştirilen

Detaylı

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisi ihtiyacı, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden dolayı hızla artmaktadır. Gıda miktarlarında, artan talebin karşılanamaması sonucunda

Detaylı

TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM. Prof.Dr. Şule ALTUN, Bursa Teknik Üniversitesi

TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM. Prof.Dr. Şule ALTUN, Bursa Teknik Üniversitesi TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM Prof.Dr. Şule ALTUN, Bursa Teknik Üniversitesi İklim değişikliği Küresel iklim değişikliği Küresel Isınma Sera gazları 1. Karbon Dioksit (CO 2 ) 2. Metan (CH 4 ) 3. Diazot

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı

PROJE AŞAMALARI. Kaynak Envanterinin Oluşturulması. Emisyon Yükü Hesaplamaları

PROJE AŞAMALARI. Kaynak Envanterinin Oluşturulması. Emisyon Yükü Hesaplamaları PROJENİN AMACI Bölgesel Temiz Hava Merkezlerinden olan Ankara merkez olmak üzere; Bartın, Bolu, Çankırı, Düzce, Eskişehir, Karabük, Kastamonu, Kırıkkale, Kırşehir, Kütahya, Yozgat ve Zonguldak illerinde

Detaylı

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum Politika ve Strateji Geliştirme Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti Ozon Tabakasının Korunması İklim Değişikliği Uyum 1 Birleşmiş Milletler İklim değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve ilgili uluslararası

Detaylı

Ulaşımdan Kaynaklanan Emisyonlar

Ulaşımdan Kaynaklanan Emisyonlar TA Project: Improving Emissions Control Ulaşımdan Kaynaklanan Emisyonlar Alper Ünal Istanbul Teknik Üniversitesi 1. Yaklaşım İçerik Eldeki emisyon hesapları (Ulaştırma Bakanlığı, TUIK) Araç filosunun belirlenmesi

Detaylı

TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM

TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM Prof.Dr. Şule ALTUN, Bursa Teknik Üniversitesi B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 2 9. 0 9. 2 0 1 4, B U R S A İklim değişikliği Küresel iklim değişikliği Küresel Isınma

Detaylı

Atmosfer Kimyası Neden Önemli?

Atmosfer Kimyası Neden Önemli? ÇEV 715 Atmosfer Kimyası Özgür ZEYDAN (PhD.) http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Atmosfer Kimyası Neden Önemli? Atmosfere salınan antropojenik ve doğal emisyonların atmosferin fiziksel ve kimyasal yapısını

Detaylı

Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesi Mekanizmasına Destek için Teknik Yardım Projesi Ankara, 15 Şubat 2017

Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesi Mekanizmasına Destek için Teknik Yardım Projesi Ankara, 15 Şubat 2017 Türkiye nin Sera Gazı Emisyonlarının İzlenmesi Mekanizmasına Destek için Teknik Yardım Projesi Ankara, 15 Şubat 2017 Türkiye Cumhuriyeti nin Ulusal Sera Gazı Envanteri Sisteminin Güçlendirilmesi ve İyileştirilmesi:

Detaylı

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI HATUN ÖZTÜRK 20338647 Küresel Isınma Küresel ısınma, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama sıcaklıklarında belirlenen artış için kullanılan bir terimdir. Fosil yakıtların

Detaylı

TR 2008 IB EN 04 MADEN ATIKLARININ YÖNETİMİ PROJESİ

TR 2008 IB EN 04 MADEN ATIKLARININ YÖNETİMİ PROJESİ TR 2008 IB EN 04 MADEN ATIKLARININ YÖNETİMİ PROJESİ Ülkü Füsun ERTÜRK Maden atıkları ve Tehlikesiz Atıkların Yönetimi Şube Müdürlüğü Kimya Müh. Antalya, 24-26.04.2012 Maden Atıklarının Yönetimi Projesi

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TARIM BÖLÜMÜ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TARIM BÖLÜMÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TARIM BÖLÜMÜ Doç. Dr. Levent Başayiğit Ziraat Yük. Müh. 19-21 Kasım 2014 Ankara Sunum Planı 1. ve 5. Ulusal Bildirimde Tarım

Detaylı

TEHLİKELİ ATIK ÖN İŞLEM TESİSLERİ

TEHLİKELİ ATIK ÖN İŞLEM TESİSLERİ TEHLİKELİ ATIK ÖN İŞLEM TESİSLERİ i. Elleçleme (Handling) Tesisi Elleçleme tesisi, uygun tehlikeli ve tehlikesiz endüstriyel atıkların, parçalanması ve termal bertaraf tesislerinin istediği fiziksel şartları

Detaylı

Online teknik sayfa MCS100E HW SEOS ÇÖZÜMLERI

Online teknik sayfa MCS100E HW SEOS ÇÖZÜMLERI Online teknik sayfa MCS100E HW A B C D E F H I J K L M N O P Q R S T 15267 14181 certified certified Sipariş bilgileri Tip MCS100E HW Stok no. Talep üzerine Uygulama yeri ve müşteri gereklilikleri doğrultusunda

Detaylı

BGT MAVİ ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM TİC. A.Ş. 8,566 MW SUKENARI HİDROELEKTRİK SANTRALI PROJE BİLGİ NOTU

BGT MAVİ ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM TİC. A.Ş. 8,566 MW SUKENARI HİDROELEKTRİK SANTRALI PROJE BİLGİ NOTU BGT Mavi Enerji Elektrik Üretim Dağıtım Pazarlama Sanayi ve Ticaret SU KENARI HİDROELEKTRİK SANTRALİ BGT MAVİ ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM TİC. A.Ş. 8,566 MW SUKENARI HİDROELEKTRİK SANTRALI PROJE BİLGİ NOTU

Detaylı

2001 yılında Marakeş te gerçekleştirilen 7.Taraflar Konferansında (COP.7),

2001 yılında Marakeş te gerçekleştirilen 7.Taraflar Konferansında (COP.7), ULUSAL M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ FAALİYETLER YETLERİ LİTİ Mehrali ECER Şube Md. V. Sektörel İklim Koruma Potansiyelleri Türk Alman Ortak Çalıştayı 6 Mayıs 2010, ANKARA BİRLEŞMİŞ MİLLETLER ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ (BMİDÇS)

Detaylı

SERA GAZI EMİSYON AZALTIMI SAĞLAYAN PROJELERE İLİŞKİN SİCİL İŞLEMLERİ TEBLİĞİ

SERA GAZI EMİSYON AZALTIMI SAĞLAYAN PROJELERE İLİŞKİN SİCİL İŞLEMLERİ TEBLİĞİ SERA GAZI EMİSYON AZALTIMI SAĞLAYAN PROJELERE İLİŞKİN SİCİL İŞLEMLERİ TEBLİĞİ Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; iklim değişikliği ile mücadele kapsamında sera gazı emisyonlarının azaltılması, sınırlandırılması

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI SERA GAZI EMİSYON AZALTIM PROJELERİ SİCİL İŞLEMLERİ

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI SERA GAZI EMİSYON AZALTIM PROJELERİ SİCİL İŞLEMLERİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI SERA GAZI EMİSYON AZALTIM PROJELERİ SİCİL İŞLEMLERİ ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ŞUBAT 2012 İklim Değişikliği ve Türkiye Türkiye, 24 Mayıs 2004 tarihinde Birleşmiş

Detaylı

KĐMYA DENEYLERĐNDE AÇIĞA ÇIKAN GAZLAR KÜRESEL ISINMAYA ETKĐ EDER MĐ? Tahir Emre Gencer DERS SORUMLUSU : Prof. Dr Đnci MORGĐL

KĐMYA DENEYLERĐNDE AÇIĞA ÇIKAN GAZLAR KÜRESEL ISINMAYA ETKĐ EDER MĐ? Tahir Emre Gencer DERS SORUMLUSU : Prof. Dr Đnci MORGĐL KĐMYA DENEYLERĐNDE AÇIĞA ÇIKAN GAZLAR KÜRESEL ISINMAYA ETKĐ EDER MĐ? Tahir Emre Gencer DERS SORUMLUSU : Prof. Dr Đnci MORGĐL KÜRESEL ISINMA NEDĐR? Đnsanlar tarafından atmosfere salınan gazların sera etkisi

Detaylı

Çevresel Ürün Beyanı Enviromental Product Declaration (EPD) Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi

Çevresel Ürün Beyanı Enviromental Product Declaration (EPD) Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Enviromental Product Declaration (EPD) Çimento Araştırma ve Uygulama Merkezi Çevresel Ürün Beyanları, ISO 14025'e göre tanımlanan, bir ürünün veya servisin çevre performansını nicel olarak değerlendiren

Detaylı

6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum

6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum 6.1. SU VE TOPRAK YÖNETİMİ İSTATİSTİKLERİ 2. Mevcut Durum Su kalitesi istatistikleri konusunda, halen Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ) tarafından 25 havzada nehir ve göl suyu kalitesi izleme çalışmaları

Detaylı

FARKLI TERBİYE İŞLEMLERİNİN KARBON AYAK İZLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. Ali RÜZGAR-BUTEKOM

FARKLI TERBİYE İŞLEMLERİNİN KARBON AYAK İZLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI. Ali RÜZGAR-BUTEKOM FARKLI TERBİYE İŞLEMLERİNİN KARBON AYAK İZLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Ali RÜZGAR-BUTEKOM BUTEKOM HAKKINDA TEKSTİL ve ÇEVRE METOD: YAŞAM DÖNGÜSÜ DEĞERLENDİRMESİ DEĞERLENDİRME: PES ve PES-KETEN KUMAŞIN KARŞILAŞTIRILMASI

Detaylı