Soliter Pulmoner Nodüle Yaklaşım

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Soliter Pulmoner Nodüle Yaklaşım"

Transkript

1 Ş. Mustafa Demiröz, Muhammet Sayan, A. Said Çil Giriş Soliter pulmoner nodül (SPN), 3cm çaplı, kenarlarının en az üçte ikisi akciğer parankimi ile çevrili, beraberinde lenf nodu, atelektazi ve postobstrüktif pnömoni olmayan, radyografik opasite olarak tanımlansa da bazı durumlarda sadece radyolojik görüntü ile intraparankimal lenf nodlarını ekarte etmek güç olabilmektedir. Tüm akciğer grafilerinin % sinde SPN ye rastlanır. Bilgisayarlı tomografi (BT) ile yapılan sekiz büyük akciğer kanser tarama çalışmasını değerlendiren bir derlemede SPN prevalansı %8-51, malignite oranı ise % arasında bildirilmiştir. [1] Amerika Birleşik Devletleri nde her yıl yeni pulmoner nodül vakası tespit edilmekte, 2011 yılında yayınlanan Ulusal Akciğer Tarama Programı verilerine göre tarama amacıyla BT kullanımı bu oranı giderek artırmaktadır. ABD Ulusal Akciğer Tarama Programı,. Düşük doz BT tarama programına alınan bireylerin %20 sinden fazlasında ilk taramada ileri inceleme gerektiren bir veya daha çok akciğer nodülü tespit edilmiştir. İnvazif tanısal işlem gerekme oranı %1-4 arasında gerçekleşmiş, taranan her kişi için majör komplikasyon oranı 4.5 ve cerrahi kararı alınanlarda benign nodül çıkma oranı %25 olmuştur.[2,3] Her ne kadar pulmoner nodüllerin çoğu benign olsa da kanser tanısını dışlamak 2-3 yıllık bir zaman gerektirebilmekte, doktor hasta ilişkisinde akciğerde bir leke olması durumu baş edilmesi güç durumlara yol açabilmektedir. Yapılan bir çalışmada hastaların çoğunun akciğerde leke tabirinden kanser anlamını çıkardıkları bildirilmiş, hastaya kanser riski hakkında nicel bilgi verilmesi, tomografide nodülün gösterilmesi, kesin tanıya ulaşmanın uzun süre alabileceği ve takipte alacağı radyasyon miktarı ve ilişkili risklerin anlaşılır bir dille anlatılmasının pulmoner nodüllerin takibinde uyum açısından önemi vurgulanmıştır.[3] Etiyoloji SPN de etiyolojik spektrum hamartom gibi benign patolojilerden, ölümcül olabilen akciğer kanserine kadar geniş bir patoloji grubunu içermektedir (Tablo 1). Dolayısıy

2 la SPN etiyolojisini zamanında ve doğru olarak saptamanın hayati önemi vardır, zira erken evre akciğer kanserinde cerrahi rezeksiyon hastaya en yüksek kür şansını sağlar. Aynı şekilde benign bir SPN de cerrahiden kaçınmak morbiditeyi önemli ölçüde azaltacaktır. [1] Tablo 1. SPN de ayırıcı tanı.([1] numaralı kaynaktan) Enfeksiyöz Neoplastik TB (tüberkülom) Benign Round pnömoni, organize pnömoni Hamartom Akciğer apsesi Kondrom Fungal: Aspergilloz, blastomikoz, kriptokok histoplazmoz, koksidioidomikoz Fibrom Lipom Paraziter: amebiyazis, ekinokok, Dirofilaria immitis Nöral tümör (Schwannom, nörofibrom) Kızamık Sklerozan hemanjiyom Nokardia Plazma hücreli granülom Atipik mikobakteri Endometriozis Pneumocystis jiroveci Malign Septik emboli Akciğer karsinomu Vasküler Primer pulmoner karsinoid Arteriovenöz malformasyon Soliter metastaz Pulmoner infarkt Teratom Pulmoner arter anevrizması Leiyomiyom Pulmoner venöz varis Akciğer alanları dışındaki sebepler Hematom Dermal nodül Konjenital Meme başı gölgesi Bronkojenik kist Kot fraktürü Sekestrasyon Plevral kalınlaşma, kitle veya sıvı (ör: loküle sıvı) Bronşiyal atrezi ile birlikte mukus impaksiyonu Diğer İnflamatuar Round atelektazi Romatoid artrit Lipoid pnömoni Wegener granülomatozisi Amiloidoz Mikroskopik polianjit Mukoid impaksiyon (mukosel) Sarkoidoz Enfekte bül Lenfatik Pulmoner skar İntrapulmoner veya subplevral lenf nodu Lenfoma Klinik Değerlendirme SPN ler genel olarak asemptomatiktir, tesadüfen bulunurlar. Melanom veya meme kanseri gibi hastanın kendisi tarafından fark edilebilecek bulguları da yoktur. İleri yaş ve sigara içim öyküsü gibi bir kısım risk faktörleri SPN lerin malign olma ihtimalini artırmaktadır. Geçirilmiş kanser öyküsünün sorgulanması şarttır, çünkü eski kanser hikayesi olan hastalarda tespit edilen SPN lerin büyük çoğunluğu maligndir. İlginç olarak, malign SPN lerin primer akciğer kanseri olma oranı sarkom, melanom veya 149 2

3 testiküler karsinom haricinde ekstratorasik bir malignitenin metastazı olma oranına yakındır. BT de büyümüş mediastinal lenf nodu varlığı metastazdan ziyade yeni bir primer akciğer karsinomunu kuvvetle telkin eder. Hastada bilinen idiopatik pulmoner fibrozis, asbestozis ve skleroderma gibi interstisiyel akciğer hastalıkları SPN nin malign olma ihtimalini artırmaktadır. Geçirilmiş tüberküloz öyküsü de sorgulanmalıdır. Fungal enfeksiyonların endemik olduğu bölgelere yapılmış seyahatler benign, enfeksiyöz bir SPN yi telkin edebilir.[6,7,8,9,10] Radyoloji BT BT lerin nodül düzeyinde 1mm kesite ulaşabilen ince kesitli olması önerilmektedir. Hem akciğer hem de mediasten penceresinde değerlendirme yapılmalı, kenar özellikleri, solid komponent varlığı incelenmelidir. Bu amaçlarla düşük doz (saniyede miliamper (mas) <80) BT kullanılabilir [1]. Büyüme Hızı Malign, solid SPN lerin hacimsel ikiye katlanma zamanı (volüme doubling time) gün arasında, çoğunluğu da 100 günün altındadır. 400 günün üzerindeki hacimsel ikiye katlanma zamanı genellikle benign SPN lerde görülürken, 20 günün altında ikiye katlanma zamanı genelde enfeksiyöz süreçlerle ilişkilidir. Kürenin hacmi 4 pi r küp / 3 olduğundan çaptaki %26 lık bir artış hacmin ikiye katlandığını gösterir. Diğer bir deyişle 4mm lik bir nodülün büyüklüğü sadece 5mm ye ulaştığında hacmi iki katına yükselmiş olur, ki bu milimetrik boyut artışını BT de tespit etmek oldukça zordur. Özellikle 1cm nin altındaki küçük SPN lerde toraks BT de SPN nin üç boyutlu volumetrik ölçümünün yapılması büyüme hızının daha net değerlendirilebilmesini sağlayabilir. Ancak bu tür ölçümler sadece 8-10mm nin üzerindeki solid nodüllerde uygulanabilmektedir, daha ufak boyutlu lezyonlarda veriler daha az güvenilirdir. Yine buzlu cam (ground glass) dansitesinde ve subsolid nodüllerde büyüme hızının değerlendirilmesi daha da zordur. Bu tür lezyonlar hacim ve yoğunluk kombinasyonundan oluşan kitle değerlendirmesi suretiyle takip edilirler. Genel olarak 2 yılın üzerinde bir takipte hacimsel olarak sabit bir solid SPN (ikiye katlanma zamanının >730 gün olduğunu gösterir) benign kabul edilebilir, bu durumun istisnaları yavaş büyüyen ve özellikle buzlu cam nodüller olarak karşımıza çıkan adenokarsinomlardır [11-15]. Büyüklük SPN lerde nodül çapı arttıkça malignite ihtimali artmakla birlikte küçük nodül maligniteyi ekarte ettirmez.[5] Lokalizasyon Üst loblardaki SPN lerin maligniteyle daha fazla ilişkili oldukları gözlemlenmiştir. Bunun muhtemel nedeni inhale edilen karsinojenlerin üst loblarda daha yüksek konsantrasyonlarda bulunmasıdır [12,16]. Kenar/Sınır Özellikleri Furuya ve ark. SPN leri kenar görünümlerine göre 7 kategoriye ayırmışlardır: düz, lobüle, spiküle, pürüzlü, dokunaçlı, poligonal, haloyla çevrili ve çentikli ya da konkav (Şekil 1) [17]

4 Şekil 1. A.Düzgün sınırlı SPN. Benign hastalık lehine olmasına rağmen üçte biri malign de olabilir. B. Lobüle kenarlı SPN. Malign olma ihtimali daha yüksek (pozitif prediktif değeri (PPD) %80). Benign lezyonların %25 ine kadarki kısmı da lobüle konturlu olabilir. C. Spiküle konturlu SPN (corona radiata işareti). Yüksek oranda maligniteyi gösterir (PPD %88-94). Lipoid pnömoni, fokal atelektazi, tüberkülom ve progresif masif fibrozisde de spiküle kontur olabilir. D. Pürüzlü kontürlü SPN. Lepidik patern adenokarsinomda olduğu gibi, alveoler duvar boyunca büyümeyi gösterir. E. Poligonal kenarlı SPN. Genellikle benign etiyolojiyi telkin eder. Fibrozis, fokal atelektazi ve alveoler infiltrasyonda görülür. F. Haloyla çevrili ve buzlu cam görünümlü SPN. Aspergilloz, Kaposi sarkomu, Wegener ve metastatik anjiosarkomda görülebilir. Adenokarsinomda lepidik büyümeye bağlı halo oluşabilir [Açıklamalar 1 numaralı kaynaktan modifiye edilmiştir]. Kalsifikasyon Spesifik kalsifikasyon paternleri (difüz, santral, lamine veya konsantrik, ya da mısır patlağı) içeren SPN ler bening bir lezyonu telkin eder ancak malignite için spesifik olduğu bilinen bir kalsifikasyon türü yoktur. Düz akciğer grafisinin kalsifikasyonu belirlemede sensitivitesi %50, spesifitesi %87 dir. Dolayısıyla SPN ve kalsifikasyon paternini değerlendirmede nodül düzeyinde 1-3mm kesit alınan kontrastsız BT önerilmektedir [18,19]. Yağ SPN de -40 ila -120 Hounsfield ünitesi yağ varlığını gösterir. Hamartomlar %60 a varan düzeylerde yağ içerir. Kontrastlanmanın nadir nedenleri arasında lipoid pnömoni liposarkomun pulmoner metastazları (neredeyse her zaman solid lezyonlar) ve renal hücreli karsinom yer alır [1,20,21]. Kavitasyon Kavitasyon skuamoz hücreli karsinomdaki gibi nekrotik malign SPN lerde izlenebileceği gibi, apse, enfeksiyon, granülomlar, vaskülitler, erken Langerhans hücreli histiyositoz ve pulmoner enfarkt gibi benign SPN lerde de izlenebilir. Kavite duvar kalınlığının 5mm nin altında olması benign bir etiyolojiyi telkin ederken, irregüler düzensiz ve 15mm den daha kalın duvarlı kavitasyonlar malign lezyonlara işaret edebilir

5 SPN içerisindeki küçük lüsensiler in situ adenokarsinomlar veya lepidik predominant adenokarsinomlarda (her ikisi de eskiden bronkoalveolar karsinom olarak isimlendirilmekteydi) görülebilir. Bu patern köpüklü lüsensi olarak adlandırılır ve pulmoner lenfoma, sarkoidoz, round pnömoni ve organize pnömonide de görülebilir. Bazen mukus birikimi nedeniyle sıvı dolu görünümdeki lezyonlar da kavitasyonlu SPN gibi görülebilir [1,22,23,24]. Buzlu Cam Nodüller (Ground Glass Nodule) BT de SPN ler solid veya subsolid olarak karakterize edilebilirler. Solid nodüllerin ardında parankim seçilmez. Farklı olarak subsolid nodül tanımı, hem saf buzlu cam fazındaki nodülleri hem de kısmen solid buzlu cam nodülleri içermektedir. Buzlu cam nodülleri, arka planda hava yolları, damarlar ve interlobuler septasyonlar gibi normal parankim yapılarının seçilebildiği, fokal nodüler alanlardır. Buzlu cam nodüller genellikle multiple olup yaklaşım solid nodüllerden farklıdır [1,25]. Önceden Uluslararası Akciğer Kanseri Çalışma Derneği (IASLC), Amerikan Toraks Derneği (ATS) ve Avrupa Solunum Derneği (ERS) tarafından tanımlanan şekli ile subsolid nodüller sıklıkla adenokarsinomun histolojik spektrumunu oluşturan atipik adenomatöz hiperplazi, in situ adenokarsinom, minimal invazif adenokarsinom ve lepidik predominant adenokarsinom gibi varyantlarını düşündürür [26]. Buzlu cam nodülde solid içeriğin artması daha invazif patolojik durumları gösterir. Bu korelasyona rağmen, subsolid nodüllerde benign malign ayrımının yalnızca radyolojik özellikler temelinde yapılması daha yavaş büyüme hızları ve buna uygun yavaş metabolik aktiviteleri nedeniyle halen problemlidir. Klinik olarak bunun anlamı, 2 yılın üzerindeki takipte büyüme göstermeyen veya FDG-PET de aktivite gösterilmeyen nodüllerde bile malignite riskinin olabileceğidir. Tarama BT leriyle tanı koyulan akciğer kanserlerini inceleyen bir çalışmada bu tür adenokarsinomlarda ikiye katlanma zamanının skuamoz hücreli karsinomla kıyaslandığında daha uzun olduğu görülmüştür (atipik adenomatöz hiperplazide 988±470 gün, bronkoalveolar karsinomda 567±168 gün iken skuamoz hücreli karsinomda 122±68 gün). Tsunezaka ve ark. a göre FDG- PET görüntülemede yeni IASLC/ATS/ERS adenokarsinom sınıflamasına göre in situ adenokarsinom, minimal invazif adenokarsniom ve lepidik patern predominant adenokarsinomlarda yanlış negatiflik oranı sırasıyla %100,%80 ve %47 iken aşikar invazif adenokarsinomlarda doğru pozitiflik oranı %81.8 dir. Dolayısıyla, subsolid nodüller sıklıkla malign olabilmektedir ve ikiye katlanma zamanları 2 yılın üzerinde olabilir, PET negatif olabilirler [1,27,28]. Mevcut literatür ışığında yukarıdaki bulgular göz önüne alındığında subsolid nodüllere yaklaşımda alternatif bir yol izlenmektedir. Bu yaklaşım tarzında orijinal Fleischner kriterlerindeki gibi düşük ve yüksek riskli gruplar için farklılıklar bulunmamaktadır, çünkü adenokarsinomlar sıklıkla daha genç ve sigara içmeyen bireyleri etkilemektedir [1,5]. PET-BT Malign hücreler metabolik olarak aktif olup, diğer dokulara oranla daha fazla glikoz alırlar. Bir nodülün metabolik aktivitesi standart uptake değeri (SUV) ile nicel olarak belirtilir ve yüksek SUV değeri yüksek metabolik aktivite nedeniyle güçlü FDG uptake ini gösterir ve bu da maligniteyi telkin eder [1]. 1525

6 Büyüme Hızı Günümüzde 8mm nin üzerinde nodüllerde SPN lerin tomografik olarak volumetrik ölçümleri büyüme hızı hakkında kesin bilgi vermektedir. Tümörlerdeki aktivitenin FDG uptake i ile değerlendirilmesi uygun olabilir ancak tecrübeler henüz PET/BT görüntülemenin bu konuda sınırlı olduğunu göstermiştir. Radyoterapiye cevabın değerlendirmesinde PET/BT yi değerlendiren birkaç yayın mevcut olmakla birlikte seri PET/BT ile nodül takibini önerebilecek, güçlü veriler bulunmamaktadır [29]. Büyüklük PET/BT 8-10mm den büyük nodüller için önerilmektedir, daha küçük nodüllerde sensitivitesi azalmaktadır. 1cm den küçük ve buzlu cam nodüllerde yüksek yanlış negatiflik oranları mevcuttur [1]. SUV PET/BT de en uygun sensitivite ve spesifite ortalama SUV değerinin 2,5 in üzerinde olduğu durumlarda gerçekleşir. PET/BT değerlendirilirken SUV değeri ölçülebilir, ya da görsel analizle malignite ihtimali değerlendirilebilir. Her iki yöntem de kabul görmekle birlikte, çoğu durumda SUV ölçümünün basit görsel değerlendirmeye göre tanısal üstünlüğü yoktur [30,31]. Zor vakalarda nodül metabolik aktivitesinin uzun süreli değerlendirilmesin ayırıcı tanıda yardımcı olduğu kanıtlanmıştır. Özellikle küçük-orta çaplı nodüllerde eğer nodül 2 saatin üzerinde yüksek oranda aktivite göstermeye devam ediyorsa, çift zaman ölçümlü FDG-PET in pulmoner nodüllerin değerlendirmesinde sensitivite ve muhtemelen spesifitesiyi artırdığına dair veriler mevcuttur. Bedensel özellikler, uptake periyodunun zamanı, plazma glikoz düzeyi ve kısmi hacim efektleri SUV değerlerinde çok ciddi farklılıklar oluşturabilir. Bu durumlarda PET/BT yanlış pozitif veya negatif olabilir ve karmaşık durumlarda bunlar da göz önüne alınmalıdır [32]. Görüntüleme Tekniklerinin Tanısal Değeri Akciğer Grafileri Akciğer kanserinde tarama aracı olarak kullanılması önerilmez ve SPN leri tanımlamada çok az sensitiftir. Özellikle üst loblarda ve periferal zonlardaki SPN ler kemik yapılar tarafından gizlendiğinden tecrübeli radyologlar tarafından bile, belirgin oranda kaçırılabilir. Ayrıca, akciğer grafileri SPN lerin yukarıda bahsedilen morfolojik karakteristiklerini göstermede yeterli çözünürlüğe sahip değildir. Eğer bir SPN düz grafide izlenebiliyorsa ve 2 yılın üzerinde stabil olduğunu gösteren önceki düz grafiler de yoksa nodül düzeyinde ince kesitli bir BT çekilerek morfoloji tanımlanmalıdır [1]. BT BT yapıların süperpozisyonunu elimine edebildiği için SPN yi tanımlamada düz grafiye göre daha sensitiftir. BT de görülen SPN nin morfolojik özellikleri benign veya malign olma ihtimaliyle ilgili ipuçları verebilir. BT de malign görünümlü, solid SPN lerde (klinik T1N0M0 veya evre 1 akciğer karsinomu) hala cerrahi örneklemede %5-21 oranında pozitif lenf nodu tespit edilmektedir. Bu, SPN nin malign ya da benign ayrımını yapmada önemli bir nokta olan mediastinal lenf nodu varlığının az oranda da olsa BT de atlandığını göstermektedir. Gerçekten de metaanalizlerde akciğer kanserinde BT ile mediastinal evrelemenin sensitivitesi %51-64, spesifitesi %74-86 olarak bulunmuştur. Hatta özellikle T1 akciğer karsinomlarının incelendiği çalışmalar

7 da sensitivite daha da düşüktür (%27-41). Bunun yanında toraks BT ile malign bir SPN nin uzak metastazları (her ne kadar çok sık bir durum olmasa da) ekarte edilememektedir [11,33-36]. FDG-PET / Kombine PET-BT FDG-PET, 1cm ye kadar küçük nodüllerde benign-malign ayrımını yapmada oldukça kesin bilgi vermektedir. Yapılan bir metaanalizde 624 hasta ve 12 çalışma değerlendirilmiş, sensitivite %96, spesifite %79 ve keskinlik %79, Gould ve ark. tarafından yapılan 450 hastadan oluşan 13 çalışmanın metaanalizinde 8-10mm nin üzerindeki nodüllerde sensitivite %94.2, spesifite %83.3 bulunmuştur. On yedi çalışmanın değerlendirildiği bir derlemede ise sensitivite %80-100, spesifite % olarak bulunmuştur. Ortalama 16mm çaplı nodülleri içeren 344 katılımcılı prospektif bir çalışmada PET ve BT nin malign nodülleri belirlemede sensitiviteleri benzer (%91.7 ye karşın %95,6) iken PET in spesifitesi BT ye göre oldukça yüksek (%82.3 e karşılık %40.6) bulunmuştur [1,37,38]. Retrospektif bir çalışmada 40 ı malign 100 SPN hastası değerlendirilmiş, BT, PET ve kombine PET-BT nin sensitivitesi sırasıyla %82,%88 ve %88 iken, spesifite sırasıyla %66, %71 ve %77 olarak bulunmuştur. Bir diğer çalışmada PET/T nin negatif prediktif değeri (NPD) %92 olarak bulunmuştur, PET-BT negatif nodüller güvenle takip edilebilir. Dikkate değer şekilde çalışmalarda semi kantitatif değerlendirmeden ziyade, görsel SUV analizinin belirgin bir SUV cut-off değerinden daha sensitif olduğu sonucu çıkarılmıştır [39-41]. Benign-malign ayrımı yanında PET-BT mediastinal lenf nodlarının muhtemel metastazlar açısından değerlendirilmesinde ek bilgi vermektedir. Akciğer kanseri olan 2,865 hastayı içeren 44 çalışmanın metaanalizinde PET in mediastinal metastazları belirlemede sensitivitesi %74, spesifitesi %85 olarak bulunmuştur, ki bu değerler BT ye göre daha yüksektir. Klinik evre T1 küçük hücreli dışı akciğer karsinomlu (KHDAK) 184 hastayı içeren retrospektif bir çalışmada patolojik N2 tespit edilen 23 hasta (%12) için PET-BT nin N2 yi belirlemede sensitivitesi %48, spesifitesi %95 ve doğruluk oranı %89 bulunmuştur. Klinik T1 KHDAK 150 hastayla yapılan prospektif bir çalışmada PET-BT nin mediastinal lenf nodu invazyonunu belirlemede sensitivitesi %47, spesifitesi %100, pozitif prediktif değeri (PPD) %100, NPD %87 ve doğruluk oranı %88 bulunmuştur. T1 KHDAK de düşük sensitivitenin nedeni erken evre veya mikroskobik metastazların belirlenmesinde güçlükten kaynaklanmaktadır. PET- BT nin evre T1 KHDAK de SPN leri değerlendirmedeki rolü üzerine daha ileri çalışmalar planlanmalıdır. Mediastinal uptake olmaması maligniteyi ekarte ettirmese de uptake varlığı muhtemel malignite hakkında ipucu verebilir [1,35,42]. 8-10mm nin altındaki nodüllerde PET-BT ile değerlendirmeden kaçınılmalıdır. Yine düşük metabolik aktiviteye sahip tümörler (ör, in situ adenokarsinom, karsinoid vs.) yanlış negatif sonuçlara neden olabilir. Diğer yanlış negatiflik nedenleri de göz önüne alındığında ön değerlendirmede yüksek riskli hastalara FDG-PET negatif bile olsa cerrahi biyopsi uygulanmalıdır. İlginç olarak malign SPN si olup, yanlış-negatif PET- BT sonucu olan hastalarda küratif cerrahi 238 e güne kadar bile gecikmiş olsa çok iyi sonuçlar alınmaktadır. Dolayısıyla FDG-PET negatif hastalar en az 2 yıl seri görüntüleme ile takip edilerek benign bir patoloji ispatlanmalıdır. Tüberküloz, endemik mikoz, sarkoidoz ve diğer bazı enfeksiyöz veya inflamatuar hastalıklarda SPN ve mediastende yanlış pozitiflik de tanımlanmıştır. Dolayısıyla SPN lerin nihai tanısında biyopsi materyalleri altın standart olmaya devam etmektedir [43-45]

8 Chun ve ark. nın bildirdiklerine göre paradoksal olarak subsolid nodüllerde SUV değeri inflamatuar nodüllerde malign nodüllere oranla daha yüksek düzeylere ulaşmaktadır. Yine Tsushima ve ark. yaptığı çalışmada FDG-PET de subsolid olan SPN lerde 1.5 in üzerindeki SUV değerleri benign patolojiyi telkin etmektedir. Bu veriler bile subsolid SPN de PET in benign-malign ayrımı yapamayacağını göstermekte yeterlidir [1]. MRG Literatürde benign-malign SPN ayrımında dinamik MRG kullanımına ilişkin yeni bilgiler doğrultusunda dinamik MRG nin, dinamik BT de olduğu gibi SPN içindeki mikrovasküler yapıların kantitatif ve morfolojik özelliklerini yansıttığı belirtilmektedir. Yapılan bir çalışmada 202 SPN hastası dinamik MRG ile değerlendirilmiş, malignite için PPD %92, sensitivite %63 ve spesifite %74 olarak bulunmuştur [46-47]. Sonuç SPN lerin morfolojik özellikleri benign-malign ayrımında yardımcı olmaktadır. Bu özellikler arasında hacimsel ikiye katlanma zamanı, büyüklük, kenar özellikleri, kalsifikasyon varlığı ve tabiatı, yağ içeriği ve kavitasyon varlığında duvar kalınlığı yer almaktadır. Genellikle multiple olan buzlu cam nodüller saf buzlu cam ve kısmen solid olarak ikiye ayrılır. İnce kesit BT ler bu morfolojik özelliklerin tam belirlenebilmesine yardımcı olmaktadır. Diğer yandan PET-BT nodüllerin metabolik aktiviteleri hakkında fikir vererek değerli patofizyolojik bilgi sağlayabilmektedir [1]. Algoritması Gould ve ark yılında, soliter pulmoner nodüle tanı ve tedavi yaklaşımıyla ilgili önceki kanıta dayalı öneri kılavuzlarını revize ederek ACCP kanıta dayalı klinik uygulamalar kılavuzu 3. gözden geçirmesini yayımlamışlardır. Bu yeni kılavuza göre SPN ye yaklaşımda öneriler ve öneri düzeyleri aşağıda özetlenmiştir [48]: Kılavuzda Geçen SPN Tanımları Pulmoner nodüller küçük, lokal, yuvarlak radyografik opasiteler olup tek ya da multiple olabilirler. Tanımlamak gerekirse, SPN ler tek, iyi sınırlı, 3cm ye kadarki radyografik opasiteler olup, tamamen havalanan akciğer dokusuyla çevrilidir. Beraberinde atelektazi, hiler dolgunluk veya plevral efüzyon bulunmaz. SPN hastaları tipik olarak asemptomatiktir. cm den büyük çaplı fokal pulmoner lezyonlar akciğer kitlesi olarak adlandırılırlar ve aksi ispat edilene kadar bronkojenik karsinom olarak değerlendirilirler. 8mm nodüller daha az oranda malign olup, tipik olarak görüntüleme yöntemlerinde tam olarak karakterize edilemezler ve sıklıkla cerrahi olmayan biyopsi ile bunlara ulaşım zordur. Belirsiz nodül benign kalsifikasyon içermeyen veya hamartom için patognomik olan intranodüler yağ veya arteriyovenöz malformasyon için tipik olan besleyici arter ve ven gibi kuvvetle benign etiyolojiyi düşündürecek diğer özelliklere sahip olmayan nodüllerdir. Aşağıdaki öneriler sadece belirsiz nodüller için geçerlidir. Akciğer nodüllü bireyleri değerlendirmede lezyonların büyüklük ve morfolojisi kadar malignite için mevcut risk faktörleri ve küratif tedaviye uygunluk da göz önüne alınmalıdır

9 Genel Yaklaşım PAAG veya BT de belirsiz nodül varlığında önceki görüntüleme tetkikleri incelenmelidir (1C) En az 2 yıldır stabil olan solid, belirsiz nodüllerde ileri tanısal değerlendirme yapmaya gerek yoktur (2C) PAAG de fark edilen belirsiz nodül varlığında, nodülün karakterini belirlemek amacıyla toraks BT çekilmelidir (tercihen nodül düzeyinde ince kesitli) (1C) >8mm Solid Nodüller Solid, belirsiz, >8mm nodül varlığında malignite ihtimali klinik değerlendirmeye göre kalitatif olarak ya da geçerli model kullanılarak kantitatif olarak hesaplanmalıdır (2C) Solid, belirsiz, >8mm nodül varlığında, düşük-orta malignite riski varsa (%5-65), nodülü karakterize etmek amacıyla tercihen PET ile fonksiyonel görüntüleme yapılmalıdır (2C) Solid, belirsiz, >8mm nodül varlığında, yüksek malignite riski mevcutsa (>%65) fonksiyonel görüntülemeye gerek yoktur (2C) o Not: Tedavi öncesi evreleme amacıyla PET gerekebilir Solid, belirsiz, >8mm nodül varlığında, hekim hastayla riskler, yararlar ve alternatif tedavi seçenekleri hakkında görüşerek tedavi için hastanın tercihini değerlendirmelidir (1C) Solid, belirsiz, >8mm nodül varlığında, aşağıdaki durumlarda seri BT ler ile takip önerilmektedir (2C) o Klinik olarak kanser ihtimali çok düşükse (<%5) o Klinik ihtimal düşük (<%30-40) ve fonksiyonel görüntüleme testleri negatifse (lezyon PET de hipermetabolik değil veya dinamik konstrastlı BT de 15HU ni aş mıyorsa), sonuçta çok düşük post-test malignite ihtimali varlığında o İğne biyopsisi negatif ve lezyon PET de hipermetabolik değilse o Tam bilgilendirilmiş hasta bu non-agresif tedavi yaklaşımını tercih ediyorsa o Not: 8mm solid nodüllerde BT takibinde düşük doz, kontrastsız teknik kullanılmalı Solid, belirsiz, >8mm nodül varlığında takip tercih edildiyse 3,6,9,12 ve aylarda ince kesit kontrastsız, düşük doz seri BT ler ile takip önerilir (2C) o Not: Seri BT ler önceki tüm çekimlerle, özellikle ilk (indeks) BT ile kıyaslanmalıdır. o Not: Mümkünse, manuel ve/veya bilgisayar yardımlı alan, hacim, kitle hesapları yapılarak büyümenin erken tanısı sağlanmalıdır Seri incelemelerde belirgin malign büyüme gösteren solid, belirsiz nodüllerde özel bir kontrendikasyon yoksa cerrahi olmayan biyopsi ve/veya cerrahi rezeksiyon önerilir. (1C) o Not: Büyüklüğü azalan ancak tam olarak kaybolmayan solid nodüller, büyüme olup olmadığı veya nodülün kaybolup kaybolmadığı açısından 2 yıldan uzun süre takip gerektirir. Solid, belirsiz, >8mm nodül varlığında, aşağıdaki durumlarda cerrahi olmayan biyopsi önerilir (2C) o Ön klinik değerlendirme ve görüntüleme testleri bulguları uyumsuz ise o Malignite ihtimali düşük-orta ise ( 1 %10-60) o Spesifik medikal tedavi gerektiren benign bir patolojiden şüphelenildiğinde o Tam bilgilendirilmiş bir hasta, özellikle cerrahi komplikasyon riski yüksekse, ame liyat öncesinde malign tanının teyit edilmesini isterse 156 9

10 o Not: Biyopsinin tipi nodülün büyüklüğüne, yerleşimine, havayolu ile ilişkisine, bireye özel komplikasyon risklerine ve tecrübeye göre belirlenmelidir. Solid, belirsiz, >8mm nodül varlığında aşağıdaki durumlarda cerrahi tanı koyulması önerilir (2C) o Klinik olarak yüksek malignite şüphesi varlığı (>%65) o Nodül PET de ileri derecede hipermetabolik veya diğer bir fonksiyonel testte belirgin pozitifse o Cerrahi olmayan biyopsi malignite açısından şüpheliyse o Tam bilgilendirilmiş hasta kesin tanısal bir işlem isterse Solid, belirsiz, >8mm nodül varlığında, cerrahi tanıyı tercih eden hastada tanısal bir wedge rezeksiyon amacıyla torakoskopi önerilir. (1C) o Not: Küçük veya derindeki nodüller için ileri lokalizasyon tekniklerinin kullanımı veya torakotomi gerekebilir. 8mm Solid Nodüller 8mm, solid nodülü olan, akciğer kanseri için risk faktörü bulunmayan bireyde BT takibinin sıklığı nodülün büyüklüğüne göre belirlenmelidir (2C) o 4mm nodüllerin takibine gerek yoktur, ancak hasta bu tür bir yaklaşımın potansiyel yarar ve zararları konusunda bilgilendirilmelidir. o 4-6mm büyüklükteki nodüller12. ayda tekrar değerlendirilmeli, eğer değişiklik yoksa takip sonlandırılır. o 6-8mm büyüklükteki nodüller 6-12 ay arasında tekrar değerlendirilmeli, değişiklik yoksa Ayda bir değerlendirme daha yapılmalıdır. o Not: Multiple, küçük, solid nodüller varlığında takip sıklığı en büyük çaplı nodüle göre planlanmalıdır. o Not: 8mm nodüllerin BT takibi, düşük doz, kontrastız tekniklerle yapılmalıdır. Akciğer kanseri için bir veya daha fazla risk faktörü bulunan 8mm nodülü olanlarda BT takibinin sıklığı ve süresi nodülün büyüklüğüne göre planlanmalıdır (2C) o <4mm nodüller 12 ay sonra tekrar değerlendirilmelidir, değişiklik yoksa ek takibe gerek yoktur. o 4-6mm büyüklükteki nodüller, 6-12 ay arasında tekrar değerlendirilmeli, değişiklik yoksa ay arasında tekrar değerlendirilmelidir. o 6-8mm büyüklükteki nodüller 3-6 ay arasında tekrar değerlendirilmeli, sonrasında Ayda ve değişiklik yoksa 24. ayda tekrar değerlendirilmelidir. o Not: Multiple, küçük, solid nodüller varlığında takip sıklığı en büyük çaplı nodüle göre planlanmalıdır. o Not: 8mm nodüllerin BT takibi, düşük doz, kontrastız tekniklerle yapılmalıdır. Nonsolid (Saf Buzlu Cam) Nodüller 5mm nonsolid (saf buzlu cam) nodül varlığında ileri değerlendirme önerilmemektedir (2C) >5mm nonsolid (saf buzlu cam) nodül varlığında, en az 3 yıl yıllık BT ile takip önerilir. (2C) o Not: Nonsolid nodüllerin BT takibinde kontrastsız teknik ve nodül düzeyinde ince kesit önerilir. o Not: Büyüyen veya solid bileşen gelişen nonsolid nodüller sıklıkla malign olup, ileri değerlendirme ve/veya rezeksiyon düşünülmelidir. o Not: >10mm nonsolid nodüllerde 3 ayda bir takip gerekebilir. (takiben cerrahi

11 olmayan biyopsi ve/veya sebat eden nodüllerde cerrahi rezeksiyon) o Not: Hayatı tehdit eden komorbiditeleri mevcut olan hastalarda düşük dereceli bir malignitenin tedavisi pek önemli olmayacağından takip gerekmeyebilir. Kısmen Solid (>%50 buzlu cam) Nodüller Kısmen solid 8mm nodül varlığında 3,12 ve 24. Ayda BT takibi, sonrasında 1-3 yıl yıllık BT ile takip önerilmektedir. (2C) o Not: Kısmen solid nodüllerin BT takibinde kontrastsız teknik ve nodül düzeyinde ince kesit önerilir. o Not: Büyüyen veya solid bileşen gelişen kısmen solid nodüller sıklıkla malign olup, ileri değerlendirme ve/veya rezeksiyon düşünülmelidir. o Not: Hayatı tehdit eden komorbiditeleri mevcut olan hastalarda düşük dereceli bir malignitenin tedavisi pek önemli olmayacağından takip gerekmeyebilir. Kısmen solid >8mm nodül varlığında, 3 ayda bir BT ile takip, sonrasında PET ile değerlendirme, cerrahi olmayan biyopsi ve/veya sebat eden nodüllerde cerrahi rezeksiyon önerilmektedir. (2C) o Not: Solid bileşeni 8mm olan kısmen solid lezyonlarda PET kullanılmamalıdır. o Not: Tanı koymak ya da radyoaktif seed, wire veya boyama ile kombine edilerek sonraki cerrahiyi kolaylaştırmak amacıyla cerrahi olmayan biyopsi yapılabilir. Tanısal olmayan biyopsi malignite ihtimalini ekarte ettirmez. o Not: >15mm kısmen solid nodüller direkt olarak PET ile iler değerlendirmeye tabi tutulmalı, cerrahi olmayan biyopsi ve/veya cerrahi rezeksiyon düşünülmelidir. Nodül Değerlendirilirken Ortaya çıkan Bir veya Daha Fazla Ek Nodül Dominant nodülün yanında bir veya daha fazla ek küçük nodülleri olan bireyde, her nodül bireysel olarak değerlendirilmeli ve histolojik olarak metastaz teyit edilmediği takdirde küratif tedavi dışlanmamalıdır. (2C) o Not: Birden fazla akciğer kanseri odağı olan hastalarda sınıflandırması ve uygun tedaviye karar verme zor olup, multidisipliner yaklaşım gereklidir. Kaynaklar 1. Patel VK, Naik SK, Naidich DP, Travis WD, Weingarten JA, Lazzaro R et al. A practical algorithmic approach to the diagnosis and management of solitary pulmonary nodules: part 1: radiologic characteristics and imaging modalities. Chest Mar;143(3): McWilliams A, Tammemagi MC, Mayo JR, Roberts H, Liu G, Soghrati K et al. Probability of cancer in pulmonary nodules detected on first screening CT. N Engl J Med Sep 5;369(10): Wiener RS, Gould MK, Woloshin S, Schwartz LM, Clark JA. What do you mean, a spot?: A qualitative analysis of patients reactions to discussions with their physicians about pulmonary nodules. Chest Mar;143(3): Patel VK, Naik SK, Naidich DP, Travis WD, Weingarten JA, Lazzaro R et al. A practical algorithmic approach to the diagnosis of solitary pulmonary nodules: part 2: pretest probability and algorithm. Chest Mar;143(3): MacMahon H, Austin JH, Gamsu G et al: Guidelines for management of small pulmonary nodules detected on CT scans: a statement from the Fleischner Society. Radiology Nov;237(2): Swensen SJ, Silverstein MD, Ilstrup DM, Schleck CD, Edell ES: The probability of malignancy in solitary pulmonary nodules. Application to small radiologically indeterminate nodules. Arch Intern Med Apr 28;157(8): Quint LE, Park CH, Iannettoni MD: Solitary pulmonary nodules in patients with extrapulmonary neoplasms. Radiology Oct;217(1): Sortini A, Carcoforo P, Ascanelli S, Sortini D, Pozza E: Significance of a single pulmonary nodule in patients with previous history of malignancy. Eur J Cardiothorac Surg Dec;20(6): Aubry ME, Myers JL, Douglas WW: Primary pulmonary carcinomas in patients with idiopathic pulmonary fibrosis. Mayo Clin Proc Aug;77(8): Kim KI, Leung AN, Flint JD, Müller NL: Chronic pulmonary coccidioidomycosis: computed tomographic and pathologic findings in 18 patients. Can Assoc Radiol J Dec;49(6): Bach PB, Silvestri GA, Hanger M: Screening for lung cancer: ACCP evidence-based clinical practice guidelines (2nd edition). Chest Sep;132(3 Suppl):69S-77S

12 12. Soubani AO: The evaluation and management of the solitary pulmonary nodule. Postgrad Med J Sep;84(995): Nietert PJ, Ravenel JG, Leue WM, et al: Imprecision in automated volume measurements of pulmonary nodules and its effect on the level of uncertainty in volume doubling time estimation. Chest Jun;135(6): Revel MP, Merlin A, Peyrard S, et al: Software volumetric evaluation of doubling times for differentiating benign versus malignant pulmonary nodules. AJR Am J Roentgenol Jul;187(1): Park CM, Goo JM, Lee HJ, Kim KG, Kang MJ, Shin YH: Persistent pure ground-glass nodules in the lung: interscan variability of semiautomated volume and attenuation measurements. AJR Am J Roentgenol Dec;195(6):W Swensen SJ, Viggiano RW, Midthun DE, et al: Lung nodule enhancement at CT: multicenter study. Radiology Jan;214(1): Furuya K, Murayama S, Soeda H, et al: New classification of small pulmonary nodules by margin characteristics on high-resolution CT. Acta Radiol Sep;40(5): Yankelevitz DF, Henschke CI: Derivation for relating calcification and size in small pulmonary nodules. Clin Imaging Jan-Feb;22(1): Trotman-Dickenson B, Baumert B: Multidetector-row CT of the solitary pulmonary nodule. Semin Roentgenol Apr;38(2): Siegelman SS, Khouri NF, Scott, Jr, JrWW, et al: Pulmonary hamartoma: CT findings. Radiology Aug;160(2): Muram TM, Aisen A: Fatty metastatic lesions in 2 patients with renal clear-cell carcinoma. J Comput Assist Tomogr Nov-Dec;27(6): Woodring JH, Fried AM: Significance of wall thickness in solitary cavities of the lung: a follow-up study. AJR Am J Roentgenol Mar;140(3): Mirtcheva RM, Vazquez M, Yankelevitz DF, Henschke CI: Bronchioloalveolar carcinoma and adenocarcinoma with bronchioloalveolar features presenting as ground-glass opacities on CT. Clin Imaging Mar-Apr;26(2): Kui M, Templeton PA, White CS, Cai ZL, Bai YX, Cai YQ: Evaluation of the air bronchogram sign on CT in solitary pulmonary lesions. J Comput Assist Tomogr Nov-Dec;20(6): Godoy MC, Naidich DP: Subsolid pulmonary nodules and the spectrum of peripheral adenocarcinomas of the lung: recommended interim guidelines for assessment and management. Radiology Dec;253(3): Travis WD, Brambilla E, Noguchi M, et al: International Association for the Study of Lung Cancer/American Thoracic Society/European Respiratory Society international multidisciplinary classification of lung adenocarcinoma. J Thorac Oncol Feb;6(2): Takashima S, Sone S, Li F, Maruyama Y, Hasegawa M, Kadoya M: Indeterminate solitary pulmonary nodules revealed at population-based CT screening of the lung: using first follow-up diagnostic CT to differentiate benign and malignant lesions. AJR Am J Roentgenol May;180(5): Tsunezuka Y, Shimizu Y, Tanaka N, Takayanagi T, Kawano M: Positron emission tomography in relation to Noguchi s classification for diagnosis of peripheral non-small-cell lung cancer 2 cm or less in size. World J Surg Feb;31(2): Ichiya Y, Kuwabara Y, Sasaki M, et al: A clinical evaluation of FDG-PET to assess the response in radiation therapy for bronchogenic carcinoma. Ann Nucl Med May;10(2): Lowe VJ, Fletcher JW, Gobar L, et al: Prospective investigation of positron emission tomography in lung nodules. J Clin Oncol Mar;16(3): Lowe VJ, Hoffman JM, DeLong DM, Patz EF, Coleman RE: Semiquantitative and visual analysis of FDG-PET images in pulmonary abnormalities. J Nucl Med Nov;35(11): Matthies A, Hickeson M, Cuchiara A, Alavi A: Dual time point 18F-FDG PET for the evaluation of pulmonary nodules. J Nucl Med Jul;43(7): [No authors listed] The American Thoracic Society and The European Respiratory Society : Pretreatment evaluation of non-small-cell lung cancer. Am J Respir Crit Care Med Jul;156(1): Seely JM, Mayo JR, Miller RR, Müller NL: T1 lung cancer: prevalence of mediastinal nodal metastases and diagnostic accuracy of CT. Radiology Jan;186(1): Silvestri GA, Gould MK, Margolis ML, et al: Noninvasive staging of non-small cell lung cancer: ACCP evidence-based clinical practice guidelines (2nd edition). Chest Sep;132(3 Suppl):178S-201S. 36. Shim SS, Lee KS, Chung MJ, Kim H, Kwon OJ, Kim S: Do hemodynamic studies of stage T1 lung cancer enable the prediction of hilar or mediastinal nodal metastasis?. AJR Am J Roentgenol Apr;186(4): Vansteenkiste JF, Stroobants SS: PET scan in lung cancer: current recommendations and innovation. J Thorac Oncol Jan;1(1): Gould MK, Maclean CC, Kuschner WG, Rydzak CE, Owens DK: Accuracy of positron emission tomography for diagnosis of pulmonary nodules and mass lesions: a meta-analysis. JAMA Feb 21;285(7): Jeong SY, Lee KS, Shin KM, et al: Efficacy of PET/CT in the characterization of solid or partly solid solitary pulmonary nodules. Lung Cancer Aug;61(2): Yi CA, Lee KS, Kim BT, et al: Tissue characterization of solitary pulmonary nodule: comparative study between helical dynamic CT and integrated PET/CT. J Nucl Med Mar;47(3): Bar-Shalom R, Kagna O, Israel O, Guralnik L: Noninvasive diagnosis of solitary pulmonary lesions in cancer patients based on 2-fluoro-2-deoxy-D-glucose avidity on positron emission tomography/computed tomography. Cancer Dec 1;113(11):

13 42. Kim BT, Lee KS, Shim SS, et al: Stage T1 non-small cell lung cancer: preoperative mediastinal nodal staging with integrated FDG PET/CT a prospective study. Radiology Nov;241(2): Epub 2006 Sep Herder GJ, Golding RP, Hoekstra OS, et al: The performance of (18)F-fluorodeoxyglucose positron emission tomography in small solitary pulmonary nodules. Eur J Nucl Med Mol Imaging Sep;31(9): Marom EM, Sarvis S, Herndon JE, Patz, Jr, JrEF: T1 lung cancers: sensitivity of diagnosis with fluorodeoxyglucose PET. Radiology May;223(2): Cheran SK, Nielsen ND, Patz, Jr, JrEF: False-negative findings for primary lung tumors on FDG positron emission tomography: staging and prognostic implications. AJR Am J Roentgenol May;182(5): Zou Y, Zhang M, Wang Q, Shang D, Wang L, Yu G: Quantitative investigation of solitary pulmonary nodules: dynamic contrast-enhanced MRI and histopathologic analysis. AJR Am J Roentgenol Jul;191(1): Kono R, Fujimoto K, Terasaki H, et al: Dynamic MRI of solitary pulmonary nodules: comparison of enhancement patterns of malignant and benign small peripheral lung lesions. AJR Am J Roentgenol Jan;188(1): Gould MK, Donington J, Lynch WR, Mazzone PJ, Midthun DE, Naidich DP, Wiener RS. Evaluation of individuals with pulmonary nodules: when is it lung cancer? Diagnosis and management of lung cancer, 3rd ed: American College of Chest Physicians evidence-based clinical practice guidelines. Chest May;143(5 Suppl):e93S-120S

Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi SOLİTER PULMONER NODÜL Dr. Ülkü Yılmaz Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Soliter pulmoner nodül (SPN) çevresi pulmoner parankim ile çevrili, boyutları 3 cm e kadar

Detaylı

Erken Evre Akciğer Kanserinde

Erken Evre Akciğer Kanserinde Erken Evre Akciğer Kanserinde Görüntüleme Dr. Figen Başaran aran Demirkazık Hacettepe Universitesi Radyoloji Anabilim Dalı Kasım 2005 Mayıs 2006 Müsinöz ve nonmüsinöz tipte bronkioloalveoler komponenti

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Sedat Gürkok. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Sedat Gürkok. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Soliter Pulmoner Nodül Tanım: Genel bir tanımı olmasa da 3 cm den küçük, akciğer parankimi ile çevrili, beraberinde herhangi patolojinin eşlik

Detaylı

SOLİTER PULMONER NODÜL

SOLİTER PULMONER NODÜL SOLİTER PULMONER NODÜL Dr. Sebahat Akoğlu Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Göğüs s Hastalıklar kları AD Tanım 3 cm.den küçük üçük, tek, normal akciğer dokusuyla çevrili, adenopati ya da atelektazi

Detaylı

Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi

Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi Akciğer Dışı Tümör Olgularında İzole Mediasten FDG-PET Pozitif Lenf Nodlarının Histopatolojik Değerlendirilmesi Dr. E. Tuba CANPOLAT 1, Dr. Alper FINDIKÇIOĞLU 2, Dr. Neşe TORUN 3 1 Başkent Üniversitesi

Detaylı

Akciğer Kanserinde Pozitron Emisyon Tomografi (PET) Kullanımı

Akciğer Kanserinde Pozitron Emisyon Tomografi (PET) Kullanımı İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri TÜRKİYEDE SIK KARŞILAŞILAN HASTALIKLAR II Sindirim Sistemi Hastalıkları Akciğer Kanserine Güncel Yaklaşım Sempozyum Dizisi No:58 Kasım 2007;

Detaylı

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD Multipl Myeloma da PET/BT Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD İskelet sisteminin en sık görülen primer neoplazmı Radyolojik olarak iskelette çok sayıda destrüktif lezyon ve yaygın

Detaylı

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Dr. Ayşegül Örs Zümrütdal Başkent Üniversitesi-Nefroloji Bilim Dalı 20/05/2011-ANTALYA Böbrek kistleri Genetik ya da genetik olmayan nedenlere bağlı olarak, Değişik

Detaylı

Soliter pulmoner nodüle tanısal yaklaşım

Soliter pulmoner nodüle tanısal yaklaşım Adnan YILMAZ, Ebru DAMADOĞLU, Aysun AYBATLI Süreyyapaşa Göğüs Kalp ve Damar Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul. ÖZET Soliter pulmoner nodül, sıklıkla rastlantısal olarak saptanan yaygın

Detaylı

Metastatik Hastalık Takibinde Positron-Emission Tomografi

Metastatik Hastalık Takibinde Positron-Emission Tomografi Metastatik Hastalık Takibinde Positron-Emission Tomografi Dr. Nuriye Yıldırım Özdemir Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Kliniği 22.03.2014 5. Tıbbi Onkoloji Kongresi, Antalya Society

Detaylı

Tarama,Tanı, Evreleme

Tarama,Tanı, Evreleme AKCİĞER KANSERİ Tarama,Tanı, Evreleme Prof.Dr.Mustafa YAMAN Sık Görülen Kanserler İnsidans 5 Yıllık Yaşam Exitus Akciğer 171,600 %14 158,900 Kolon %63 Meme 485,000 %85 137,300 Prostat %93 ACS, 1999 Akciğer

Detaylı

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi

Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım. Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi Primeri Bilinmeyen Aksiller Metastazda Cerrahi Yaklaşım Dr. Ali İlker Filiz GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Genel Cerrahi Servisi okült (gizli, saklı, bilinmeyen, anlaşılmaz) okült + kanser primeri bilinmeyen

Detaylı

Tanı: Metastatik hastalık için patognomonik bir radyolojik. Tek veya muitipl nodüller iyi sınırlı veya difüz. Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak

Tanı: Metastatik hastalık için patognomonik bir radyolojik. Tek veya muitipl nodüller iyi sınırlı veya difüz. Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Hasan Çaylak Göğüs Cerrahisi Metastatik Akciğer Tümörleri Giriş İzole akciğer metastazlarına tedavi edilemez gözüyle bakılmamalıdır Tümör tipine

Detaylı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Meme kanserli hastalarda ana prognostik faktörler: Primer tümörün büyüklüğü

Detaylı

İnvazif Fungal İnfeksiyonlarda Tanı Klinik-Radyolojik Yaklaşım. Dr.Özlem Özdemir Kumbasar

İnvazif Fungal İnfeksiyonlarda Tanı Klinik-Radyolojik Yaklaşım. Dr.Özlem Özdemir Kumbasar İnvazif Fungal İnfeksiyonlarda Tanı Klinik-Radyolojik Yaklaşım Dr.Özlem Özdemir Kumbasar Bağışıklığı baskılanmış hastaların akciğer komplikasyonları sık görülen ve ciddi sonuçlara yol açan önemli sorunlardır.

Detaylı

Akciğer Kanserinde Tanı Yöntemleri

Akciğer Kanserinde Tanı Yöntemleri Akciğer Kanserinde Tanı Yöntemleri Akciğer kanserinin tanısında anamnez, fizik muayene, tam kan sayımı ve rutin biyokimya testlerinden sonra; Noninvaziv (akciger filmi, toraks BT, PET, balgam sitolojisi),

Detaylı

Türkkan Evrensel Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi

Türkkan Evrensel Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Türkkan Evrensel Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Ulusal TTOK 2014 PET BT Positron Annihilation Hücre içerisine giren FDG, hekzokinaz enzimi ile FDG-6- P a fosforile edilmesine karşın daha ileri metabolizma

Detaylı

Genitoüriner Sistem Tümörlerinde Radyoloji Dr.Oğuz Dicle

Genitoüriner Sistem Tümörlerinde Radyoloji Dr.Oğuz Dicle Genitoüriner Sistem Tümörlerinde Radyoloji Dr.Oğuz Dicle III.Tıbbi Onkoloji Kongresi Onkolojik Görüntüleme Kursu 24 Mart 2010,Antalya Böbrek Mesane Prostat Böbrek Mesane Testis Radyolojiye Sorular Tümör

Detaylı

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 18 Ocak 12 Çarşamba

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 18 Ocak 12 Çarşamba Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı Akciğer

Detaylı

Soliter pulmoner nodüle

Soliter pulmoner nodüle Türk Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Dergisi Turkish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery Soliter pulmoner nodüle yaklaşım Approach to solitary pulmonary nodules Zafer Kartaloğlu GATA Haydarpaşa Eğitim

Detaylı

Hodgkin lenfoma tedavisinde Radyoterapinin Rolü. Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD

Hodgkin lenfoma tedavisinde Radyoterapinin Rolü. Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD Hodgkin lenfoma tedavisinde Radyoterapinin Rolü Dr. Görkem Aksu Kocaeli Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AD 15-30 yaş arası ve > 55 yaş olmak üzere iki dönemde sıklık artışı (+) Erkek ve kadınlarda en

Detaylı

MEME RADYOLOJİSİ DEĞERLENDİRME Kabul Şekli 1 (Bildiri ID: 39)/Meme Kanserinin Mide Metastazı Poster Bildiri KABUL POSTER BİLDİRİ

MEME RADYOLOJİSİ DEĞERLENDİRME Kabul Şekli 1 (Bildiri ID: 39)/Meme Kanserinin Mide Metastazı Poster Bildiri KABUL POSTER BİLDİRİ MEME RADYOLOJİSİ DEĞERLENDİRME Kabul Şekli 1 ( ID: 39)/Meme Kanserinin Mide Metastazı Poster 2 ( ID: 63)/lenfomalı iki olguda meme tutulumu Poster 4 ( ID: 87)/Olgu Sunumu: Meme Amfizemi Poster 6 ( ID:

Detaylı

AKCİĞERİN NÖROENDOKRİN TÜMÖRLERİ. Doç. Dr. Mutlu DEMİRAY Bursa Medical Park Hastanesi

AKCİĞERİN NÖROENDOKRİN TÜMÖRLERİ. Doç. Dr. Mutlu DEMİRAY Bursa Medical Park Hastanesi AKCİĞERİN NÖROENDOKRİN TÜMÖRLERİ Doç. Dr. Mutlu DEMİRAY Bursa Medical Park Hastanesi Nöroendokrin tümörlerde 2004 WHO sınıflaması Tümör Tipi Tipik Karsinoid Atipik Karsinoid Büyük Hücreli nöroendokrin

Detaylı

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 01 Kasım 2010 Pazartesi

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi. 01 Kasım 2010 Pazartesi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Doç.Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Cerrahi Tedavi Doç.Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı

Detaylı

BATIN BT (10/11/2009 ): Transvers kolon orta kesiminde kolonda düzensiz duvar kalınlaşması ile komşuluğunda yaklaşık 5 cm çapta nekrotik düzensiz

BATIN BT (10/11/2009 ): Transvers kolon orta kesiminde kolonda düzensiz duvar kalınlaşması ile komşuluğunda yaklaşık 5 cm çapta nekrotik düzensiz Olgu Sunumu Olgu: 60y, E 2 ayda 5 kilo zayıflama ve karın ağrısı şikayeti ile başvurmuş. (Kasım 2009) Ailede kanser öyküsü yok. BATIN USG: *Karaciğerde en büyüğü VIII. segmentte 61.2x53.1 mm boyutunda

Detaylı

Soliter Pulmoner Nodüllerde Torakoskopinin Tanı ve Tedavideki Rolü

Soliter Pulmoner Nodüllerde Torakoskopinin Tanı ve Tedavideki Rolü Van Tıp Dergisi: 19 (): 66-71, 01 Klinik Çalışma Soliter Pulmoner Nodüller Soliter Pulmoner Nodüllerde Torakoskopinin Tanı ve Tedavideki Rolü Fuat Sayır *, Abidin Şehitoğulları **, Ufuk Çobanoğlu *, Bünyamin

Detaylı

Akciğer kanserinde radyolojik bulgular, değerlendirme. Dr. Canan Akman İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı

Akciğer kanserinde radyolojik bulgular, değerlendirme. Dr. Canan Akman İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Akciğer kanserinde radyolojik bulgular, değerlendirme Dr. Canan Akman İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı Radyolojik bulgular, ipuçları Göğüs duvarı invazyonu, mediasten invazyonu Nodal

Detaylı

TORAKS DEĞERLENDİRME KABUL ŞEKLİ 2 (Bildiri ID: 64)/OLGU BİLDİRİSİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ

TORAKS DEĞERLENDİRME KABUL ŞEKLİ 2 (Bildiri ID: 64)/OLGU BİLDİRİSİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ TORAKS DEĞERLENDİRME ŞEKLİ 2 ( ID: 64)/OLGU Sİ: MEME KANSERİ İÇİN RADYOTERAPİ ALMIŞ OLGUDA RADYASYON PNÖMONİSİ SONRASINDA GELİŞEN ORGANİZE PNÖMONİ (OP/ BOOP) Poster 3 ( ID: 66)/Akut Pulmoner Emboli: Spiral

Detaylı

İnsidental Adrenal Kitlelerinde ve Adrenal Metastazlarda Güncel Değerlendirme ve Cerrahi Girişim Kararı

İnsidental Adrenal Kitlelerinde ve Adrenal Metastazlarda Güncel Değerlendirme ve Cerrahi Girişim Kararı İnsidental Adrenal Kitlelerinde ve Adrenal Metastazlarda Güncel Değerlendirme ve Cerrahi Girişim Kararı Doç. Dr. Semih Görgülü GATA Genel Cerrahi AD Meme ve Endokrin Cerrahi Ünitesi Ankara Sunum Planı

Detaylı

DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ

DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ DİFERANSİYE TİROİD KANSERİ RİSK GRUPLARINA GÖRE TEDAVİ-TAKİP Dr.Nuri ÇAKIR Gazi Ü Tıp Fak Endokrinoloji ve Metabolizma B.D 35.Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıKongresi 15-19 Mayıs 2013-Antalya

Detaylı

ADRENAL KİTLELERK TLELERİNDE DR. FATİH H TUNCA İSTANBUL TIP FAKÜLTES LTESİ GENEL CERRAHİ

ADRENAL KİTLELERK TLELERİNDE DR. FATİH H TUNCA İSTANBUL TIP FAKÜLTES LTESİ GENEL CERRAHİ ADRENAL KİTLELERK TLELERİNDE CERRAHİ YAKLAŞIM DR. FATİH H TUNCA İSTANBUL TIP FAKÜLTES LTESİ GENEL CERRAHİ ANABİLİM M DALI İnsidans Otopsi serilerinde: asemptomatik selim adrenal neoplazi %2-20 20 İnsidental

Detaylı

Yediyüzyetmişiki Akciğer Kanseri Olgusunda Cilt Metastazı: 5 Yıllık Deneyimin Analizi

Yediyüzyetmişiki Akciğer Kanseri Olgusunda Cilt Metastazı: 5 Yıllık Deneyimin Analizi Yediyüzyetmişiki Akciğer Kanseri Olgusunda Cilt Metastazı: 5 Yıllık Deneyimin Analizi Emine AKSOY, Güliz ATAÇ, Emin MADEN, Nil TOKER, Tülin SEVİM S.B. İstanbul Süreyyapaşa Göğüs Kalp ve Damar Hastalıkları

Detaylı

Lokal Hastalıkta Hangi Hasta Opere Edilmeli? Doç. Dr. Serdar Akyıldız E ge Ü n i v e r sitesi Tı p Fakültesi K B B Hastalıkları Anabilim D a l ı

Lokal Hastalıkta Hangi Hasta Opere Edilmeli? Doç. Dr. Serdar Akyıldız E ge Ü n i v e r sitesi Tı p Fakültesi K B B Hastalıkları Anabilim D a l ı Lokal Hastalıkta Hangi Hasta Opere Edilmeli? Doç. Dr. Serdar Akyıldız E ge Ü n i v e r sitesi Tı p Fakültesi K B B Hastalıkları Anabilim D a l ı Genel olarak; Tümör hacmi arttıkça Evre ilerledikçe Kombine

Detaylı

AKCİĞER KANSERLİ HASTALARDA AKCİĞER DIŞI METASTAZ İLE KLİNİK DEĞERLENDİRMENİN İLİŞKİSİ

AKCİĞER KANSERLİ HASTALARDA AKCİĞER DIŞI METASTAZ İLE KLİNİK DEĞERLENDİRMENİN İLİŞKİSİ Solunum 2006; Vol: 8 Sayı: 1 Sayfa: 9-13 ARAŞTIRMALAR (Clinical Investigations) AKCİĞER KANSERLİ HASTALARDA AKCİĞER DIŞI METASTAZ İLE KLİNİK DEĞERLENDİRMENİN İLİŞKİSİ Ahmet Selim YURDAKUL, Can ÖZTÜRK,

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı Göğüs Cerrahisi Akciğer Kanserinde Anamnez ve Fizik Muayene Bulguları Giriş Akciğer kanseri ülkemizde 11.5/100.000 görülme sıklığına

Detaylı

ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU

ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU ERKEN LOKAL NÜKS GELİŞEN VULVA KANSERİ: OLGU SUNUMU Op.Dr.Hakan YETİMALAR Doç.Dr.İncim BEZİRCİOĞLU Dr. Gonca Gül GÜLBAŞ TANRISEVER İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştıma Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi

Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Dr.Bahar Müezzinoğlu Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Gleason Derecelendirme Sistemi 1960 lar Dr Gleason 1920-2008 40 yılda Prostat kanserinde neler değişti? serum PSA (tarama programları) Tümörler lokal

Detaylı

Spinal Tumors. Başar Atalay M.D. Yeditepe University Faculty of Medicine Department of Neurosurgery. Tuesday, April 3, 12

Spinal Tumors. Başar Atalay M.D. Yeditepe University Faculty of Medicine Department of Neurosurgery. Tuesday, April 3, 12 Spinal Tumors Başar Atalay M.D. Yeditepe University Faculty of Medicine Department of Neurosurgery Spinal tumor localisation Extradural Intradural extramedullary Intradural intramedullary Age By aging

Detaylı

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları ABD, Medikal Onkoloji BD Güldal Esendağlı

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları ABD, Medikal Onkoloji BD Güldal Esendağlı Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Aydın Aytekin Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Rafiye Çiftçiler Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları

Detaylı

AKCİĞER KANSERİNDE TORAKS BT İLE BELİRLENEN KLİNİK EVRELEMENİN PATOLOJIK EVRELEME İLE KARŞILAŞTIRILMASI

AKCİĞER KANSERİNDE TORAKS BT İLE BELİRLENEN KLİNİK EVRELEMENİN PATOLOJIK EVRELEME İLE KARŞILAŞTIRILMASI Bidder Tıp Bilimleri Dergisi 010 Cilt: Sayı: 4-10 AKCİĞER KANSERİNDE TORAKS BT İLE BELİRLENEN KLİNİK EVRELEMENİN PATOLOJIK EVRELEME İLE KARŞILAŞTIRILMASI THE COMPARISON OF PATHOLOGICAL STAGE WITH CLINICAL

Detaylı

KARACİĞER MR GÖRÜNTÜLEMEDE DEĞİŞEN PARADİGMA

KARACİĞER MR GÖRÜNTÜLEMEDE DEĞİŞEN PARADİGMA KARACİĞER MR GÖRÜNTÜLEMEDE DEĞİŞEN PARADİGMA Dr. Şükrü Mehmet Ertürk Radyolojinin diğer alanlarında olduğu gibi, karaciğer görüntülemenin de primer amacı benign lezyonları, malign lezyonlardan ayırt etmektir

Detaylı

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu

Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı. Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Dr. ALĠ MURAT SEDEF Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Dr. ALĠ MURAT SEDEF Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu BAġKENT ÜNĠVERSĠTESĠ MEDĠKAL ONKOLOJĠ

Detaylı

Mamografi; Ne için? Ne zaman? Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı Mağusa Tıp Merkezi Hastanesi

Mamografi; Ne için? Ne zaman? Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı Mağusa Tıp Merkezi Hastanesi Mamografi; Ne için? Ne zaman? Dr. Mehmet İnan Genel Cerrahi Uzmanı Mağusa Tıp Merkezi Hastanesi Mamografi hangi amaçlar için kullanılmaktadır Tanı Takip Tarama TANI AMACI: Palpasyonda malign kitle düşünülen

Detaylı

Prof Dr. Mustafa ÜNLÜ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı

Prof Dr. Mustafa ÜNLÜ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı AKCİĞER KANSERİ EVRELEMESİNDE PET ve KEMİK SİNTİGRAFİSİ Prof Dr. Mustafa ÜNLÜ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı Akciğer kanseri dünyada, her iki cinste de kanser nedenli ölümler

Detaylı

Tiroidde folliküler paterndeki lezyonların ayırımında bireysel yaklaşım. Dr. Cenk Sökmensüer HÜTF Patoloji AD

Tiroidde folliküler paterndeki lezyonların ayırımında bireysel yaklaşım. Dr. Cenk Sökmensüer HÜTF Patoloji AD Tiroidde folliküler paterndeki lezyonların ayırımında bireysel yaklaşım Dr. Cenk Sökmensüer HÜTF Patoloji AD İyi farklılaşmış folliküler paternde tiroid neoplazmları Adenomlar Minimal invazif folliküler

Detaylı

Evre III KHDAK nde Radyoterapi

Evre III KHDAK nde Radyoterapi Evre III KHDAK nde Radyoterapi Dr. Deniz Yalman Ege Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi A.D. 20. UKK, 2013, Antalya Evre III Alt Grupları IIIA 0 : N2 tutulumu yok (T3N1, T4N0-1) IIIA 1 : Rezeksiyon spesimeninde

Detaylı

TORAKS RADYOLOJİSİ. Prof Dr Nurhayat YILDIRIM

TORAKS RADYOLOJİSİ. Prof Dr Nurhayat YILDIRIM TORAKS RADYOLOJİSİ Prof Dr Nurhayat YILDIRIM PA AKCİĞER GRAFİSİNDE TEKNİK ÖZELLİKLER Film ayakta çekilmelidir. Göğüs ön duvarı film kasetine değmelidir. Işık kaynağı kişinin arkasında olmalıdır. Işık kaynağı

Detaylı

MEME KANSERİ TARAMASI

MEME KANSERİ TARAMASI MEME KANSERİ TARAMASI Meme Kanseri Taramanızı Yaptırdınız Mı? MEME KANSERİ TARAMASI NE DEMEKTİR? Kadınlarda görülen kanserlerin %33 ü ve kansere bağlı ölümlerin de %20 si meme kanserine bağlıdır. Meme

Detaylı

FUNGAL İNFEKSİYONLARDA TANI SORUNLARI RADYOLOJİK SORUNLAR

FUNGAL İNFEKSİYONLARDA TANI SORUNLARI RADYOLOJİK SORUNLAR FUNGAL İNFEKSİYONLARDA TANI SORUNLARI RADYOLOJİK SORUNLAR Dr. Can Zafer Karaman Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı AYDIN cankaraman@hotmail.com BASKILANMIŞ BAĞIŞIKLIKTA PÖMONİLİ

Detaylı

Dr: İbrahim Onur Alıcı Dr. Ülkü Yılmaz Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Dr: İbrahim Onur Alıcı Dr. Ülkü Yılmaz Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi METASTATİK TÜMÖRLER Dr: İbrahim Onur Alıcı Dr. Ülkü Yılmaz Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Giriş Toraks, hematolojik ve lenfatik yolaklar üzerinde bulunduğundan

Detaylı

Kolon kanserli bir olguda FDG PET görüntülemede metastazı taklit eden karaciğer kist hidatiği

Kolon kanserli bir olguda FDG PET görüntülemede metastazı taklit eden karaciğer kist hidatiği OLGU SUNUMU Gülhane Tıp Derg doi:10.5455/gulhane.24400 Gülhane Askeri Tıp Akademisi 2012 Kolon kanserli bir olguda FDG PET görüntülemede metastazı taklit eden karaciğer kist hidatiği Gökhan Koca (*), Seyfettin

Detaylı

Dr. A. Nimet Karadayı. Hastanesi, Patoloji Kliniği

Dr. A. Nimet Karadayı. Hastanesi, Patoloji Kliniği Dr. A. Nimet Karadayı Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Patoloji Kliniği MEME TÜMÖRLERİNDE PATOLOJİ RAPORLARINDA STANDARDİZASYON Amaç, hasta

Detaylı

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ

MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ MEME KANSERİNDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ Dr. Filiz Yenicesu Düzen Laboratuvarı Görüntüleme Birimi Meme Kanserinde Tanı Yöntemleri 1. Fizik muayene 2. Serolojik Testler 3. Görüntüleme 4. Biyopsi Patolojik

Detaylı

Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanserinde PET/BT ve Sadece BT Tetkiklerinin Operasyon Öncesi Tümör Evrelemesindeki Etkinliklerinin Karşılaştırılması

Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanserinde PET/BT ve Sadece BT Tetkiklerinin Operasyon Öncesi Tümör Evrelemesindeki Etkinliklerinin Karşılaştırılması 23 Kocatepe Tıp Dergisi The Medical Journal of Kocatepe 12: 23-31 / Ocak 2011 Afyon Kocatepe Üniversitesi Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanserinde PET/BT ve Sadece BT Tetkiklerinin Operasyon Öncesi Tümör

Detaylı

Lokal İleri Evre Akciğer Kanserinde PET/BT

Lokal İleri Evre Akciğer Kanserinde PET/BT Lokal İleri Evre Akciğer Kanserinde PET/BT Prof. Dr. Berna Değirmenci Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı Türk Akciğer Kanseri Derneği Sempozyumu, Pamukkale, 5-8 Kasım 2009

Detaylı

Arşiv Kaynak Tarama Dergisi Archives Medical Review Journal

Arşiv Kaynak Tarama Dergisi Archives Medical Review Journal Arşiv Kaynak Tarama Dergisi Archives Medical Review Journal Akciğer Kanserinde F-18-FDG PET ve PET/BT nin Rolü The Role of F-18-FDG PET and PET/CT in Lung Cancer Evren Tümkaya 1, Gülgün Büyükdereli 2 1

Detaylı

Akciğer Kanserinde Cilt Metastazları

Akciğer Kanserinde Cilt Metastazları Dursun TATAR, Ebru YILMAZ GÜNEŞ, Rıfat ÖZACAR, Hüseyin HALİLÇOLAR İzmir Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İZMİR ÖZET Daha önce yapılan birçok çalışmada, cilt metastazlarının

Detaylı

Kime? Pulmoner Görüntüleme. Hangi tetkik? Akciğer grafisi. Akciğer grafisi. Akciğer grafisi. Travma. Göğüs ağrısı. Nefes darlığı

Kime? Pulmoner Görüntüleme. Hangi tetkik? Akciğer grafisi. Akciğer grafisi. Akciğer grafisi. Travma. Göğüs ağrısı. Nefes darlığı Kime? Pulmoner Görüntüleme Dr. Özlem YİĞİT Akdeniz Acil Tıp A.D. 09.02.2010 Travma Göğüs ağrısı Nefes darlığı 1 2 Hangi tetkik? Ventilasyon-perfüzyon sintigrafisi Toraks tomografisi Pulmoner anjiografi

Detaylı

Akciğer Kanseri ve Plevral Efüzyon (Bir Retrospektif Çalışma)

Akciğer Kanseri ve Plevral Efüzyon (Bir Retrospektif Çalışma) Akciğer Kanseri ve Plevral Efüzyon (Bir Retrospektif Çalışma) Figen ATALAY, Dilek ERNAM, Şükran ATİKCAN Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, ANKARA ÖZET Ocak 1990-Aralık

Detaylı

TİROİD NODÜLLERİNE YAKLAŞIM

TİROİD NODÜLLERİNE YAKLAŞIM NE YAKLAŞIM Prof. Dr. Sibel Güldiken TÜTF, İç Hastalıkları AD, Endokrinoloji BD PREVALANSI Palpasyon ile %3-8 Otopsi serilerinde %50 US ile incelemelerde %30-70 Yaş ilerledikçe sıklık artmakta Kadınlarda

Detaylı

OP. DR. YELİZ E. ERSOY BEZMİALEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ AD İSTANBUL

OP. DR. YELİZ E. ERSOY BEZMİALEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ AD İSTANBUL OP. DR. YELİZ E. ERSOY BEZMİALEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ AD İSTANBUL - Rutine giren tiroid incelemeleri Yüksek rezolüsyonlu ultrasonografi - Tiroid nodülü sıklığı -Yaklaşım Algoritmaları

Detaylı

METASTATİK MALİGN MELANOM. Dr Yüksel Küçükzeybek İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi 5.Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi

METASTATİK MALİGN MELANOM. Dr Yüksel Küçükzeybek İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi 5.Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi METASTATİK MALİGN MELANOM Dr Yüksel Küçükzeybek İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi 5.Türk Tıbbi Onkoloji Kongresi 49 yaşında erkek hasta Özgeçmiş:özellik yok Soygeçmiş:özellik

Detaylı

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni

Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dev Karaciğer Metastazlı Gastrointestinal Stromal Tümör Olgusu ve Cerrahi Tedavi Serüveni Dr. Koray TOPGÜL Medical Park Samsun Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü/ SAMSUN 35 yaşında erkek hasta, İlk kez 2007

Detaylı

Soliter Senkron Kranial Metastazlı Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanserli Olguda Kombine Rezeksiyonunun Sağkalıma Katkısı

Soliter Senkron Kranial Metastazlı Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanserli Olguda Kombine Rezeksiyonunun Sağkalıma Katkısı OLGU Soliter Senkron Kranial Metastazlı Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanserli Olguda Kombine Rezeksiyonunun Sağkalıma Katkısı The Contribution of Combined Resection to Survival in a Patient With Non-Small

Detaylı

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları

Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Coğrafi temel yaklaşım farklılıkları Doğu Asya Cerrahi D2 sonrası oral floropirimidin bazlı adjuvan tedavi Avrupa Perioperatif kemoterapi (neoadjuvan ve adjuvan) Amerika Adjuvan kemoradyoterapi Surg Oncol

Detaylı

Micronodular Metastasis in Lung Cancer

Micronodular Metastasis in Lung Cancer Case Report (Olgu Sunumu) Göğüs Hast Yoğun Bak Derg 2014;1(1):35-40 DOI : 10.15197/sabad.4.1.07 J Chest Dis Crit Care Med 2014;1(1):35-40 Micronodular Metastasis in Lung Cancer Durdu Mehmet Yavşan, Gülseren

Detaylı

Safra Yolları Kanserlerinde SistemikTedaviler. Dr.M.Oktay TARHAN İzmir K.Ç.Ü. Atatürk E.A.H. Tıbbi Onkoloji Kliniği 21.04.2013

Safra Yolları Kanserlerinde SistemikTedaviler. Dr.M.Oktay TARHAN İzmir K.Ç.Ü. Atatürk E.A.H. Tıbbi Onkoloji Kliniği 21.04.2013 Safra Yolları Kanserlerinde SistemikTedaviler Dr.M.Oktay TARHAN İzmir K.Ç.Ü. Atatürk E.A.H. Tıbbi Onkoloji Kliniği 21.04.2013 Kısa Kitaplar, Sunumlar.. Almanların yemek kitabı Amerikalıların tarihi Onkologların

Detaylı

Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi

Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi Meme ve Over Kanserlerinde Laboratuvar: Klinisyenin Laboratuvardan Beklentisi Dr. Handan Onur XXI. Düzen Klinik Laboratuvar Günleri, Ankara, 23 Ekim 2011 MEME KANSERİ Meme Kanseri Sıklıkla meme başına

Detaylı

Tiroid nodüllerinin değerlendirilmesinde tru-cut biyopsi yöntemi kullanılmalı mı?

Tiroid nodüllerinin değerlendirilmesinde tru-cut biyopsi yöntemi kullanılmalı mı? Tiroid nodüllerinin değerlendirilmesinde tru-cut biyopsi yöntemi kullanılmalı mı? Beril Güler, Tuğçe Kıran, Dilek Sema Arıcı, Erhan Ayşan, Fatma Cavide Sönmez Tiroid nodülü nedir? Çevre tiroid parankiminden

Detaylı

KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D.

KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D. KÜRATİF TEDAVİ SONRASI PSA YÜKSELMESİNE NASIL YAKLAŞALIM? Doç. Dr. Bülent Akduman Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji A.D. PSA nın tanımı Prostate Specific Antigen PSA yı hasta nasıl

Detaylı

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI

TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI TONSİLLOFARENJİT TANI VE TEDAVİ ALGORİTMASI Akut tonsillofarenjit veya çocukluk çağında daha sık karşılaşılan klinik tablosu ile tonsillit, farinks ve tonsil dokusunun inflamasyonudur ve doktora başvuruların

Detaylı

Küçük hücreli dışı akciğer kanserinin mediastinal evrelemesinde pozitron emisyon tomografisinin doğruluğu

Küçük hücreli dışı akciğer kanserinin mediastinal evrelemesinde pozitron emisyon tomografisinin doğruluğu Türk Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Dergisi 2013;21(1):100-105 doi: 10.5606/tgkdc.dergisi.2013.7006 Özgün Makale / Original Article Küçük hücreli dışı akciğer kanserinin mediastinal evrelemesinde pozitron

Detaylı

Soliter Pulmoner Nodül

Soliter Pulmoner Nodül Hilal ALTINÖZ, Özhan KULA SSK Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Merkezi, İSTANBUL ÖZET Soliter pulmoner nodül normal akciğer dokusu ile çevrili, herhangi bir adenopati ya da atelektazi ile ilişkisi

Detaylı

Adneksial kitlelerde malignite araştırması

Adneksial kitlelerde malignite araştırması Adneksial kitlelerde malignite araştırması Dr. Tevfik Yoldemir Marmara Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum A.D. tevfik@yoldemir.com Kistin iç duvarı kistin içeriği Uniloküler kist / uniloküler solid

Detaylı

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Tanı ve Tedavi

Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Tanı ve Tedavi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Tanı ve Tedavi Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Tanı ve Tedavi Doç.Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı Akciğer Kanserinde Tanı ve Tedavi Doç.Dr. Akif Turna Küçük Hücre-Dışı

Detaylı

Primer Akciğer Tümörlerinde Soliter Beyin Metastazlı Hastada Gamma Knife ile Radyocerrahi

Primer Akciğer Tümörlerinde Soliter Beyin Metastazlı Hastada Gamma Knife ile Radyocerrahi Primer Akciğer Tümörlerinde Soliter Beyin Metastazlı Hastada Gamma Knife ile Radyocerrahi Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Göğüs Cerrahisi Hakan Şimşek Giriş Yüzyıllardır sistemik

Detaylı

İyi diferansiye tiroid kanserleri Radyonüklid tedavi. Dr. Murat Tuncel Hacettepe Üniversitesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı

İyi diferansiye tiroid kanserleri Radyonüklid tedavi. Dr. Murat Tuncel Hacettepe Üniversitesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı İyi diferansiye tiroid kanserleri Radyonüklid tedavi Dr. Murat Tuncel Hacettepe Üniversitesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı Sunum planı Cerrahi sonrası değerlendirme RAİ ablasyon Yan etkiler RAİ negatif hastalar

Detaylı

10. ULUSAL RADYASYON ONKOLOJİSİ KONGRESİ 19-23 Nisan 2012, Antalya

10. ULUSAL RADYASYON ONKOLOJİSİ KONGRESİ 19-23 Nisan 2012, Antalya 10. ULUSAL RADYASYON ONKOLOJİSİ KONGRESİ 19-23 Nisan 2012, Antalya Meme Kanserlerinde Lokal Kontrole Etki Eden Prognostik Faktörler Patolojik Faktörler Prof Dr Tülay CANDA Dokuz Eylül Üniv.Tıp Fak. Meme

Detaylı

Primer Akciğer Kanserlerinde Bilgisayarlı Tomografi Verilerinin Genetik, Kişisel ve Çevresel Risk Faktörleri ile Değerlendirilmesi

Primer Akciğer Kanserlerinde Bilgisayarlı Tomografi Verilerinin Genetik, Kişisel ve Çevresel Risk Faktörleri ile Değerlendirilmesi Primer Akciğer Kanserlerinde Bilgisayarlı Tomografi Verilerinin Genetik, Kişisel ve Çevresel Risk Faktörleri ile Değerlendirilmesi Deniz Akçayöz, Ferit Birand Artıran, Gonca Aşut, Tayfun Bayraktar, Çağrı

Detaylı

Prognostik Öngörü. Tedavi Stratejisi Belirleme. Klinik Çalışma Dizaynı

Prognostik Öngörü. Tedavi Stratejisi Belirleme. Klinik Çalışma Dizaynı Prognostik Öngörü Tedavi Stratejisi Belirleme Klinik Çalışma Dizaynı Prognostik faktörlerin idantifikasyonu ve analizi Primer tumor; BRESLOW Tumor kalınlığı Mitoz oranı Ulserasyon CLARK seviyesi Anatomik

Detaylı

Meme kanser cerrahisinde sentinel lenf nodunu değerlendirmede intraoperatif sitolojinin tanı değeri

Meme kanser cerrahisinde sentinel lenf nodunu değerlendirmede intraoperatif sitolojinin tanı değeri Meme kanser cerrahisinde sentinel lenf nodunu değerlendirmede intraoperatif sitolojinin tanı değeri Mine Önenerk 1, Fügen Vardar Aker 1, Gülistan Gümrükçü 1, Nilüfer Gürsan 1, Meryem Doğan 1, Günay Gürleyik

Detaylı

Dr Ahmet Midi Maltepe Üniversitesi Patoloji

Dr Ahmet Midi Maltepe Üniversitesi Patoloji Dr Ahmet Midi Maltepe Üniversitesi Patoloji Genel bilgiler Tümör hücreleri, Subkapsüler sinüzoid İntraparankimal sinüzoid Histiositlerde burada bulunur Genel bilgiler Kanser hücreleri genellikle grup oluşturur

Detaylı

Orjinal Araştırma/ Original Article International Journal of Clinical Research 2014;1(2):21-25. Adrenal Metastazlar. Adrenal Metastases

Orjinal Araştırma/ Original Article International Journal of Clinical Research 2014;1(2):21-25. Adrenal Metastazlar. Adrenal Metastases Orjinal Araştırma/ Original Article International Journal of Clinical Research 2014;1(2):21-25 Adrenal Metastazlar Adrenal Metastases Gökhan Erbağ, Mehmet Aşık, Mustafa Eroğlu, Fahri Güneş, Hacer Şen,

Detaylı

Solid Kitle Görünümü Veren Pulmoner Tüberküloz (İki Olgu Nedeniyle)

Solid Kitle Görünümü Veren Pulmoner Tüberküloz (İki Olgu Nedeniyle) Solid Kitle Görünümü Veren Pulmoner Tüberküloz (İki Olgu Nedeniyle) Ahmet Selim YURDAKUL, Can ÖZTÜRK, Sema MULLAOĞLU, Handan AKSOY, Ayhan VAROL Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Füsun AYDOĞAN Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp A.D. Aralık 2015

Yrd. Doç. Dr. Füsun AYDOĞAN Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp A.D. Aralık 2015 Yrd. Doç. Dr. Füsun AYDOĞAN Mustafa Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp A.D. Aralık 2015 } Total kalça ve diz protez uygulamaları günümüzde başarı ile uygulanabilen ortopedik yaklaşımlardandır.

Detaylı

ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU

ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU ERKEN EVRE SEMİNOM OLGUSU Dr. Mustafa ERMAN Hacettepe Kanser Enstitüsü İzmir, Kasım 2014 36 y, E Aralık 2009 da sol orşiektomi Markerlar ve CT normal Patoloji: Klasik seminom, tm 2,5 cm. Tm testis içine

Detaylı

PET/BT Nedir, Endikasyonları Nelerdir?

PET/BT Nedir, Endikasyonları Nelerdir? PET/BT Nedir, Endikasyonları Nelerdir? Recep SAVAŞ Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı, Özel Sağlık Hastanesi, İzmir PET/ BT; Pozitron Emisyon Tomografi ve Bilgisayarlı Tomografi cihazlarının

Detaylı

AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert

AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert AMELİYAT SONRASI TAKİP/ NÜKSTE NE YAPALIM? Dr. Meral Mert AMELİYAT SONRASI TAKİP n Ameliyat sonrası evreleme; - TNM sınıflaması kullanılmakla beraber eksiklikleri var; post-op kalsitonin- CEA ölçümü, CEA

Detaylı

OLGU SUNUMU. Dr. Furkan DURSUN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi TÜD KUZEY MARMARA ŞUBESİ AYLIK BİLİMSEL TOPLANTISI 19.01.2011

OLGU SUNUMU. Dr. Furkan DURSUN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi TÜD KUZEY MARMARA ŞUBESİ AYLIK BİLİMSEL TOPLANTISI 19.01.2011 OLGU SUNUMU Dr. Furkan DURSUN GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi 62 yaşında Erkek Yakınması yok 1999 yılında PSA:11.6 ng/ml TRUS-Bx Gleason 3+4=7/10 prostat adenokarsinomu Perinöral invazyon + Pelvik MR

Detaylı

Dinamik BT ve Tc-99m MIBI SPECT yöntemlerinin soliter pulmoner modüllerin benign-malign ayrımındaki değeri

Dinamik BT ve Tc-99m MIBI SPECT yöntemlerinin soliter pulmoner modüllerin benign-malign ayrımındaki değeri Girişimsel Radyoloji (2001) 7:513-517 TORAKS RADYOLOJİSİ Dinamik BT ve Tc-99m MIBI SPECT yöntemlerinin soliter pulmoner modüllerin benign-malign ayrımındaki değeri Metin Çubuk, Akın Yıldız, Gökhan Arslan,

Detaylı

DIAGNOSTIC VALUE OF COMPUTED TOMOGRAPHY GUIDED TRANSTHORACAL NEEDLE BIOPSY IN THORACAL LESIONS

DIAGNOSTIC VALUE OF COMPUTED TOMOGRAPHY GUIDED TRANSTHORACAL NEEDLE BIOPSY IN THORACAL LESIONS Bidder Tıp Bilimleri Dergisi 2012 Cilt 4 Sayı: 1 11-16 TORAKS LEZYONLARINDA BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ EŞLİĞİNDE TRANSTORAKAL İĞNE BİYOPSİSİNİN TANI DEĞERİ DIAGNOSTIC VALUE OF COMPUTED TOMOGRAPHY GUIDED TRANSTHORACAL

Detaylı

KOLOREKTAL KARSİNOMLARDA VENÖZ İNVAZYON SAPTANMASINDA MORFOLOJİK BULGULARIN ve EVG nin ROLÜ

KOLOREKTAL KARSİNOMLARDA VENÖZ İNVAZYON SAPTANMASINDA MORFOLOJİK BULGULARIN ve EVG nin ROLÜ KOLOREKTAL KARSİNOMLARDA VENÖZ İNVAZYON SAPTANMASINDA MORFOLOJİK BULGULARIN ve EVG nin ROLÜ Saime Sezgin Ramadan, Burcu Saka, İlknur Türkmen Çetinaslan, Aslı Ünlü Akhan, Gülbin Oran, Aslı Çakır, Elif Çakır,

Detaylı

TİROİD NODÜLLERİNİN SIVI BAZLI (SurePath) SİTOLOJİSİ: 3 Yıllık Histopatolojik Korelasyon

TİROİD NODÜLLERİNİN SIVI BAZLI (SurePath) SİTOLOJİSİ: 3 Yıllık Histopatolojik Korelasyon TİROİD NODÜLLERİNİN SIVI BAZLI (SurePath) SİTOLOJİSİ: 3 Yıllık Histopatolojik Korelasyon Dr. M. Salih Deveci GATA Gülhane Askeri Tıp Fakültesi Patoloji AD, Ankara Patoloji & Sitopatoloji Kongresi Bursa

Detaylı

T1-2NOMO Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri Hastalarında Primer Tümör Metabolik Aktivitesi Gizli Lenf Nodu Metastazı için Risk Faktörü müdür?

T1-2NOMO Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri Hastalarında Primer Tümör Metabolik Aktivitesi Gizli Lenf Nodu Metastazı için Risk Faktörü müdür? 71 Özgün Araştırma / Original Investigation T1-2NOMO Küçük Hücreli Dışı Akciğer Kanseri Hastalarında Primer Tümör Metabolik Aktivitesi Gizli Lenf Nodu Metastazı için Risk Faktörü müdür? Is Primary Tumor

Detaylı

BENİGN MEME KİTLELERİNE YAKLAŞIM

BENİGN MEME KİTLELERİNE YAKLAŞIM BENİGN MEME KİTLELERİNE YAKLAŞIM Dr. Emin S. GÜRLEYİK Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi A. D. MAYMET 25.12.2009 1 Meme Histolojik Yapısı Benign Meme Kitleleri 1. Glanduler Doku: Lob-Lobül;

Detaylı

ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ

ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ DR GÜRHAN SAKMAN ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ GENEL CERRAHİ ANABİLİM DALI ADRENAL KORTİKAL KANSER TEDAVİSİNDE LAPAROSKOPİK CERRAHİ DR GÜRHAN

Detaylı

NEOPLAZİ D R. Y A S E M İ N S E Z G İ N. yasemin sezgin

NEOPLAZİ D R. Y A S E M İ N S E Z G İ N. yasemin sezgin NEOPLAZİ D R. Y A S E M İ N S E Z G İ N yasemin sezgin Neoplazi Yeni bir doku oluşmasını ifade eder. Oluşan bu kitleye neoplazm denir. Aslen şişlik anlamına gelen tümör deyimi de neoplazm anlamında kullanılmaktadır.

Detaylı

Nodüler Guatr da Klinik Yaklaşım Kime cerrahi? / Kime takip? Dr.Bülent ÇİTGEZ Şişli Hamidiye E@al EAH

Nodüler Guatr da Klinik Yaklaşım Kime cerrahi? / Kime takip? Dr.Bülent ÇİTGEZ Şişli Hamidiye E@al EAH Nodüler Guatr da Klinik Yaklaşım Kime cerrahi? / Kime takip? Dr.Bülent ÇİTGEZ Şişli Hamidiye E@al EAH Türkiye endemik guatr ülkesi olduğundan Hroid patolojisi sık izlenmektedir. Tiroid cerrahisi sık olarak

Detaylı

Primer Akciğer Kanserinde Konvansiyonel Radyoloji

Primer Akciğer Kanserinde Konvansiyonel Radyoloji Primer Akciğer Kanserinde Konvansiyonel Radyoloji Turan ACICAN*, Akın KAYA* * Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Tüberküloz Anabilim Dalı, ANKARA Akciğer kanserlerinde en fazla görülen

Detaylı

Toraks içi kalsifikasyonlar

Toraks içi kalsifikasyonlar Tan sal ve Giriflimsel Radyoloji (2002) 8:351-357 TORAKS RADYOLOJ S DE ERLEND RME: RES MLERLE R KONU Toraks içi kalsifikasyonlar Meltem Gülsün, Adeviye Göko lu, Macit Ar yürek M. Gülsün (E), A. Göko lu,

Detaylı