N MTT (3-[4,5-DIMETHYLTHIAZOLE-2- YL]-2,5-DIPHENYLTETRAZOLIUM BROMIDE; THIAZOLYL BLUE)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "N MTT (3-[4,5-DIMETHYLTHIAZOLE-2- YL]-2,5-DIPHENYLTETRAZOLIUM BROMIDE; THIAZOLYL BLUE)"

Transkript

1 T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANA BİLİM DALI PEDİATRİK HEMATOLOJİ BİLİM DALI K562 HÜCRE DİZİSİNDE FOSFİN BİLEŞİKLERİNİN SİTOTOKSİK ETKİSİNİN MTT (3-[4,5-DIMETHYLTHIAZOLE-2- YL]-2,5-DIPHENYLTETRAZOLIUM BROMIDE; THIAZOLYL BLUE) İLE ARAŞTIRILMASI Nilay OKTAR YÜKSEK LİSANS TEZİ DANIŞMANI Prof. Dr. A. Bülent ANTMEN ADANA

2 T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI PEDİATRİK HEMATOLOJİ BİLİM DALI K562 HÜCRE DİZİSİNDE FOSFİN BİLEŞİKLERİNİN SİTOTOKSİK ETKİSİNİN MTT (3-[4,5 DIMETHYLTHIAZOLE-2- YL]-2,5-DIPHENYLTETRAZOLIUM BROMIDE; THIAZOLYL BLUE) İLE ARAŞTIRILMASI Nilay OKTAR YÜKSEK LİSANS TEZİ DANIŞMANI Prof. Dr. A. Bülent ANTMEN Bu tez Çukurova Üniversitesi Araştırma Fonu tarafından SBE TF2007YL10 no lu proje olarak desteklenmiştir. Tez no: ADANA

3 TEŞEKKÜR Bu tezin hazırlanmasında bana destek olan ve hiçbir zaman yardımlarını esirgemeyen danışmanım Sayın Prof.Dr. A. Bülent ANTMEN e, Ç.Ü. Pediatrik Hematoloji Bilim Dalı Başkanı Sayın Prof.Dr. Yurdanur KILINÇ a ve Doç.Dr. İlgen ŞAŞMAZ a teşekkür ederim. Çalışmamda K562 hücre serilerinin temininde yardımlarını esirgemeyen Gülhane Askeri Tıp Akademisi, Tıp ve Kanser Araştırmaları Merkezi nden Sayın Prof.Dr. Ali Uğur URAL a ve metal komplekslerini sentezleyen Ç.Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü nden Sayın Prof.Dr. Osman SERİNDAĞ a teşekkürü borç bilirim. Hücre kültürü çalışmalarımda başından bu yana bana olan katkılarından dolayı Başkent Üniversitesi Adana Araştırma Hastanesi Hematoloji Araştırma Laboratuvarı ndan Sayın Yard.Doç.Dr. İlknur KOZANOĞLU na ve Pediatrik İmmünoloji Laboratuarı Bilim Dalı ndan Doç.Dr. Mustafa YILMAZ a ve Biyolog Hatice İRDAY a teşekkür ederim. Ayrıca her zaman yanımda olan, maddi ve manevi katkılarını hiç bir zaman esirgemeyen, beni anlayışla karşılayan aileme teşekkürü bir borç bilirim. iii

4 İÇİNDEKİLER Kabul ve Onay ii TEŞEKKÜR iii İÇİNDEKİLER iv ŞEKİLLER DİZİNİ vi TABLOLAR DİZİNİ vii SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ viii ÖZET ix ABSTRACT x 1. GİRİŞ 1 2. GENEL BİLGİ Hücre Kültürü Tarihçe Hücre Kültürü Tanım ve Yöntemleri Hücre Kültürü Yönteminin Temel Aşamaları Hücre Kültürü İçin Gerekli Cihazlar ve Kimyasal Malzemeler Laminar flow hood CO 2 İnkübatörü Mikroskop Hücre Saklama Kapları Kültür Saklama Kapları Besiyeri Serum Addidif Solüsyonlar Hücrelerin İnkübasyonu ve Bakımı K562 Hücrelerinin Özellikleri Sitotoksite ve Hücre Canlılığı Hemositometre ile Hücre Sayımı ve Canlılık Neutral Red LDH Assay Floresan Boya Tutucularla Canlılık Sayımı Metabolik Fonksiyonların Değerlendirilmesi: Protein Sentezi 23 iv

5 MTT Testi Metal Fosfin Kompleksleri GEREÇ VE YÖNTEM Kullanılan Kimyasallar Hücre Dizileri ve Çoğaltılması Hücre Canlılığı Hücre Kültürü Sitotoksisite BULGULAR Metal-1: [PtCl 2 (Ph 2 PCH 2 ) 2 NCH 3 ] Metal-2: [RhCl(Ph 2 PCH 2 ) 2 NCH 3 ] Metal-3: [PdCl 2 (dppaetoh)] TARTIŞMA SONUÇLAR VE ÖNERİLER KAYNAKLAR ÖZGEÇMİŞ 47 v

6 ŞEKİLLER DİZİNİ Şekil [PtCl 2 (Ph 2 PCH 2 ) 2 NCH 3 kompleksin açık yapısı 31 Şekil lik plağa metal kompleksi eklemeden inkübasyon öncesi mikroskobik görüntü Şekil Kontrol (DMSO) 48 saatlik inkübasyon sonrası mikroskobik görüntü Şekil Medium 48 saatlik inkübasyon sonrası mikroskobik görüntü Şekil Konsantrasyon-1 (1ng/ml) mikroskobik görüntü Şekil Konsantrasyon-2 (10-1 ng/ml) mikroskobik görüntü Şekil Konsantrasyon-3 (10-2 ng/ml) mikroskobik görüntü Şekil Konsantrasyon-4 (10-3 ng/ml) mikroskobik görüntü Şekil Konsantrasyon-5(10-4 ng/ml) mikroskobik görüntü Şekil [RhCl(Ph 2 PCH 2 ) 2 NCH 3 ] 2 34 Şekil [RhCl(Ph 2 PCH 2 ) 2 NCH 3 ] 2 ün K562 hücreleri üzerine sitotoksik etkisinin grafik ile gösterimi 34 Şekil lik plağa Metal kompleksi eklenmeden inkübasyon öncesi mikroskobik görüntü Şekil Kontrol (DMSO) 48 saatlik inkübasyon sonrası mikroskobik görüntü Şekil Konsantrasyon-1 (1ng/ml) mikroskobik görüntü Şekil Konsantrasyon-2 (10-1 ng/ml) mikroskobik görüntü Şekil Konsantrasyon-3 (10-2 ng/ml) mikroskobik görüntü Şekil Konsantrasyon-4(10-3 ng/ml) mikroskobik görüntü Şekil Konsantrasyon-5(10-4 ng/ml) mikroskobik görüntü Şekil [PdCl 2 (dppaetoh)] 37 Şekil lik plağa metal kompleksi eklemeden inkübasyon öncesi mikroskobik görüntü Şekil Kontrol (DMSO) 48 saatlik inkübasyon sonrası mikroskobik görüntü Şekil Medium 48 saatlik inkübasyon sonrası mikroskobik görüntü Şekil Konsantrasyon-1 (1ng/ml) mikroskobik görüntü Şekil Konsantrasyon-2 (10-1 ng/ml) mikroskobik görüntü Şekil Konsantrasyon-3 (10-2 ng/ml) mikroskobik görüntü Şekil Konsantrasyon-4 (10-3 ng/ml) mikroskobik görüntü Şekil Konsantrasyon-5 (10-4 ng/ml) mikroskobik görüntü vi

7 TABLOLAR DİZİNİ Tablo 2.1. Yaygın olarak kullanılan hücre serileri 7 Tablo 2.2. Hücre kültürü besiyerinin bileşenleri (Memeli hücresi için) 11 Tablo [PtCl 2 (Ph 2 PCH 2 ) 2 NCH 3 ] ün değişik konsantrasyonlarda K562 hücreleri üzerine sitotoksik etkisi 30 Tablo [RhCl(Ph 2 PCH 2 ) 2 NCH 3 ] 2 ün değişik konsantrasyonlarda K562 hücreleri üzerine sitotoksik etkisi 33 Tablo [PdCl 2 (dppaetoh)] ün değişik konsantrasyonlarda K562 hücreleri üzerine sitotoksik etkisi 37 vii

8 SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ DMSO : Dimetilsülfoksit DNA : Deoksiribonükleik Asit Dulbecco s PBS : Dulbecco s Balanced Salt Solution Earle s BSS : Earle s Balanced Salt Solution EBV : Epstein-Barr virus FBS : Fetal Bovine Serum Hank s BSS : Hank s Balanced Salt Solution MLC : mikst lenfosit kültürü MTT : (3-[4,5-Dimethylthiazole-2-yl]-2,5-diphenyltetrazolium bromide; Thiazolyl blue) XTT : (2,3-bis[2-Methoxy-4-nitro-5-sülfophenyl]-2H-tetrazolium -5-carboxanilide inner salt) WST-1 : 2-[4-iodophenyl]-3-[4-nitrophenyl]-5-[2,4-disulfophenyl]-2H tetrazolium monosodium salt PBS :Phosphate Buffered Saline µg :mikrogram ml :mililitre µl :mikrolitre mm :milimol μm :mikromol ng :nanogram nm :nanometre viii

9 ÖZET K562 Hücre Dizisinde Fosfin Bileşiklerinin Sitotoksik Etkisinin MTT (3-[4,5- Dimethylthiazole-2-yl]-2,5-diphenyltetrazolium bromide; Thiazolyl blue) ile Araştırılması Bu çalışmada bazı fosfin bileşiklerinin, ([PtCl 2 (Ph 2 PCH 2 ) 2 NCH 3 ], [RhCl(Ph 2 PCH 2 ) 2 NCH 3 ] 2 ve [PdCl 2 (dppaetoh)]), miyeloid löseminin blastik kriz evresindeki hücrelerden elde edilmiş olan K562 hücrelerine olan sitotoksik etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yeni sentezlenen bu organofosfin bileşiklerinin K562 hücre dizisindeki sitotoksik etkileri antikanser ilaç araştırmasının ilk basamağını oluşturmaktadır. K562 hücre dizisi, çalışmaya başlamadan önce pasajlandı. 12 kuyucuklu steril plaklara her bir kuyucuğa öncelikle 10 4 hücre ekilmesinden 24 saat sonra her bir kuyucuğa 5 farklı konsantrasyonda (1ng/mL, 10-1 ng/ml, 10-2 ng/ml, 10-3 ng/ml ve 10-4 ng/ml olacak şekilde) organofosfin bileşikleri ilave edildi. 48 saat 37 C ta %5 CO 2 li ortamda inkübe edildikten sonra hücreler 96 kuyucuklu plaklara aktarıldı. Her bir kuyucuğa 10 µl MTT solusyonu eklendi ve 4 saat süre ile enkübe edildi. Son olarak vortekste karıştırıldıktan sonra kuyucuklara DMSO eklendi ve 10 dakika bekletilen plaklar, plak okuyucusunda 545 nm de okutuldu. Sonuçlar istatistiksel analizle değerlendirildi. Yeni sentezlenen üç metal fosfin komplekslerinden sadece bir tanesinde MTT testi ile sitotoksik etki olduğu saptandı. Bu çalışma ile, anti kanser etkinliği, deneysel hayvan modellerinde araştırılması en ümit verici olanın [RhCl(Ph 2 PCH 2 ) 2 NCH 3 ] 2 adlı metal fosfin bileşiği olduğunu MTT testi kullanarak K562 hücre dizisinde gösterdik. Anahtar Sözcükler: K562, Sitotoksite, Fosfin, MTT ix

10 ABSTRACT Cytotoxic Effect Of Phosphine Complexes on K562 Cell Line by Using MTT ((3-[4,5-Dimethylthiazole-2-yl]-2,5-diphenyltetrazolium bromide; Thiazolyl blue) In this study, we investigated the cytotoxic effect of phosphine compounds on K562 cell line that originated by blastic phase of cronic myeloid leukemia. The possible cytotoxic effect of new synthesized organophosphine compounds on the some cancer cells especially K562 cell line could be the first step of anticancer drug investigation. Before starting this study, K562 cell line was passaged. The 10 4 K562 cells was seed out each well of 12-well-culture plate. Two well determined as a blank and was put medium and DMSO. Organophosphine compounds were added each wells five different concentrations (1ng/mL, 10-1 ng/ml, 10-2 ng/ml, 10-3 ng/ml and 10-4 ng/ml). MTT (3-[4,5-Dimethylthiazole-2-yl]-2,5-diphenyltetrazolium bromide; Thiazolyl blue was added each wells of 96-well-culture plate and incubated four hours. After mixing by using vortex, finally DMSO was added each wells. Microplate plates were incubated 10 minutes in the CO 2 incubator and after the plates were evaluated by microplate reader on the 545 nm and were determined the absorbance values. The results were analysed by statistically methods. The only one of the three new synthesized organophosphine compounds had cytotoxic effect by used MTT test. In this study, we showed that the possible anti cancer effect of the [RhCl(Ph 2 PCH 2 ) 2 NCH 3 ] 2 might be give inspiration to us with hope in the experimental animal models. Key words: K562, cytotoxicity, phospin, MTT x

11 1.GİRİŞ K562 hücreleri, kronik miyeloid löseminin blastik kriz evresinden kaynaklı bir miyeloid seri hücre dizisidir 1. Kanser, hücrelerin sürekli olarak kontrolsüz çoğalması ile karakterize bir düzen bozukluğudur. Bu durum, sürekli çoğalarak aşırı miktarda artan hücre sayısının, normal olarak gerçekleşen uygun miktarda hücre kaybıyla dengelenmemesi sonucu gerçekleşir. Bu hücreler invazyon yaparlar ve organizmanın organlarını hasara uğratırlar. Kanser hücreleri kaynaklandıkları normal hücrelere göre daha kısa zamanda ölmelerine rağmen yeni hücre oluşumu o kadar hızlıdır ki, sonuçta hücreler devamlı artar. Aşırı hücre çoğalmasından kaynaklanan bu dengesizlik, hem kanser hücrelerindeki genetik anormalliklerden hem de organizmanın bu hücreleri tanımada ve yok etmedeki başarısızlığından dolayıdır 2. Kanser ilaçlarının çoğu, etkilerini kanser hücresinin proliferasyon ve bölünme fazlarını etkileyerek gösterirler. Bazı kemoterapi ajanları, bazı spesifik kanser hücrelerine etkiliyken diğer kanser hücrelerinde etkileri sınırlı olabilir. Bu nedenle farklı sitotoksik maddelerin, farklı hücrelerdeki etkilerinin tam olarak aydınlatılması oldukça önemlidir. Çalışmamızda her biri ağır metal olan farklı organofosfin bileşiklerinin, miyeloid löseminin blastik kriz evresinden kaynaklı K562 hücre dizisine olan sitotoksik etkisini saptamayı hedefledik. Bu çalışma, yeni sentezlenmiş bu organofosfin bileşiklerinin ileride antikanser ilaç olarak araştırılması için bir pencere açacaktır. Antikanser etkisi olabilecek yeni bir bileşiğin sitotoksite testi ile saptanması, antikanser ilaçların belirlenmesinde ilk adımdır. Bu çalışmaları takiben yapılması zorunlu olan diğer testlerden, normal lenfosit kültürlerine etki ve hayvan çalışmaları ile kanser için yeni bir kimyasal madde olabilecek bileşik tıbba kazandırılmış olabilecektir. 1

12 2.GENEL BİLGİLER 2.1.Hücre Kültürü Tarihçesi Hücre kültürü, hücrelerin belirli bir besi ortamında çoğaltılmasıdır. Hücre kültürlerinde yapılan çalışmalarının günümüzde önemli bir yeri vardır. Çeşitli patolojik durumlarda belli bir maddenin etkilerini, bir hücre ya da dokuda üretilen belli bir maddenin işlevlerini belirlemek amacıyla belli bir hücre serisinden çoğaltılan hücrelerde çalışmalar yapılarak in vitro sonuçlar elde edilebilir. Hücre kültürü çalışmalarının geçmişine bakacak olursak ilk olarak 1885 te Roux embriyonik tavuk hücrelerinin hayvanın vücudunun dışında tuz çözeltisinde canlılığını sürdürebildiğini göstermiştir yılında Harrison, kurbağa embriyonik dokusundan kültür yaparak aksonların gelişimini göstermiş, daha sonra da 1910 yılında Burrows, tavuk embriyonik dokularını geliştirmek üzere tavuk plazması kullanmıştır. Lewis&Lewis ise 1911 yılında ilk sıvı mediumu kullanmıştır te Carrel, hücrelerin steril koşullarda düzenli olarak beslenmeleri halinde kültür ortamında uzun süre artabildiklerini göstermiştir. Earle ve arkadaşları 1948 de L hücre serisinden izole ettikleri hücrelerin hücre kültüründe klonlar oluşturduklarını tespit etmiş, Gey ve arkadaşları 1952 de bir insan servikal karsinomasından türeyen hücrelerin HeLa sürekli serisini ortaya koymuşlardır da Martin, Evans ve arkadaşları fareden pluripotent embriyonik kök hücrelerini izole ederek bu hücrelerin kültürünü yapmışlardır de ise Thomson, Gearhart ve yardımcıları insan embriyonik kök hücrelerini izole etmeyi başarmışlardır Hücre Kültürü Tanım ve Yöntemleri Teorik olarak çekirdeği olan her hücre çoğalma kabiliyetinde ise de vücudumuzdaki hücreler çoğalma özelliklerinden dolayı üç ana gruba ayrılırlar. Birincisi kök hücreler, kemik iliği ve gastrointestinal sistemin epitel hücreleri gibi daima çoğalan hücreler, ikincisi karaciğer, periferal lenfosit ve makrofajlar gibi uyarıldığı zaman çoğalan hücreler, son grup ise sinir sistemi ve gözün bazı hücreleri gibi yaşam boyu bir kez çoğalan hücrelerdir. Bunlardan başka normal olmayan bir grup daha vardır ki; doğal olarak apoptozise uğramayan, ölümsüz olduğu kabul edilen ve sürekli çoğalan tümör hücreleridir 3. 2

13 Ross Harison un 1907 de kurbağa embriyolarıyla yaptığı çalışma ile başlayan süreç daha sonraki yıllarda çeşitli araştırıcıların sentetik besi yerlerini keşfedip kullanmalarıyla günümüzdeki modern doku kültürü metodlarının doğmasını sağladı. Doku kültürü; organ kültürü ve hücre kültürü yerine de kullanılan jenerik bir terimdir. Bazen bu terimler genellikle birbirlerinin yerine de kullanılırlar. Hücre kültürü; canlı bir doku veya organdan alınan küçük bir parçanın in vitro ortamda büyütülmesi ve çoğaltılması işlemine verilen isimdir. Hücre kültürleri primer doku eksplantları veya hücre süspansiyonlarından meydana gelir. Hücre kültürleri genel olarak süspansiyon kültür ve monolayer kültür olmak üzere ikiye ayrılırlar. Süspansiyon kültürler; genellikle kan, kemik iliği ve bazı tümör hücrelerinden yapılan, kültür kabına yapışmayan kültürlerdir. Monolayer kültürler yapışma ihtiyacı hisseden amniyon hücreleri ve fibroblastlar gibi hücrelerden hazırlanırlar 4. Hücre kültürü hazırlamak için alınan küçük doku veya organ parçasına eksplant denir. Çalışmalarda daha çok diploid hücreler kullanılır. Eksplantın doku veya organdan alınıp ilk ekiminin yapıldığı kültüre primer kültür, burada oluşan yeni hücrelerin bir başka besi yerine ekimiyle oluşan kültüre ise pasaj veya subkültür denir. Primer hücre kültürlerinin kültürde belirli süre ömürleri vardır. Süreğen hücre serileri; anormal, transforme olmuş ve ölümsüz hücrelerdir. Kültür ortamında yetiştirilen hücrelerin belli zaman aralıklarında çoğalarak hücre sayılarının iki katına çıkma zamanına da katlanma zamanı denir. Hücre kültürü için çeşitli doku kaynakları kullanılır. Doğum öncesi tanı için amniyotik hüceler, çeşitli araştırmalar için epitel ve fibroblast hücreleri, noninvaziv ve çoğalma kabiliyetlerinden dolayı kemik iliği, periferal kan, ayrıca tüm doku hücrelerinin yanı sıra hücre serileri oluşturmada kullanılan çeşitli tümör hücreleri günümüzde kullanılmaktadır 4. Hücre ve doku kültürü; aşı, monoklonal antikor, çeşitli enzimler ve hormonların üretimi için, hücre içi aktivite ölçümü, DNA ve RNA replikasyonu araştırması, protein sentezi, enerji metabolizmasının araştırılması, çeşitli ilaçların hücre siklusuna etkisi, hormonal reseptör komplekslerinin davranışları, sinyal iletim mekanizması ve hücre haberleşmesi, hücrenin beslenme özellikleri, enfeksiyon, viral transformasyon, kimyasal transformasyon, özel ürünlerin sentezlenip salgılatılması, embriyonik araştırmalar, hücre populasyon kinetiği, adezyon, sitogenetik analiz, genetik manipulasyon ve immortalizasyon gibi çeşitli amaçlarla yapılmaktadır 4. 3

14 Hücre kültürleri primer doku eksplantlarından ya da hücre süspansiyonlarından türetilebilir. Primer hücre kültürleri tipik olarak sınırlı bir yaşam süresine sahiptir, belli bir bölünme sayısından sonra çoğalma durmaktadır. Devamlılığı olan hücre serileri ise anormal ya da transformasyona uğratılmış hücre serileridir. Tek bir hücre tipi hakkında en iyi bilgiyi elde edebilmek için hücrenin bulunduğu dokudan ve diğer hücre tiplerinden ayrılarak izole edilmesi gerekir. Bu izolasyon sonucunda oluşan homojen hücre popülasyonu doğrudan ya da kültür ortamında çoğaltıldıktan sonra analiz edilebilir. Farklı hücre türleri doku süspansiyonundan değişik yöntemlerle izole edilerek tipleri belirlenebilir. Değişik hücre türlerinden oluşan bir dokudan tek tip hücre elde edebilmek için yapılması gereken ilk işlem, hücreleri bir arada tutan ekstrasellüler matriksi ayırmaktır. Bunun için doku örneği, proteinleri parçalayan tripsin ve kollajenaz gibi proteolitik enzimler ve hücre adezyonunda rol oynayan Ca +2 bağlayan EDTA gibi ajanlarla muamele edilmelidir 5. Hücre süspansiyonundan farklı hücre türlerini ayırmak için değişik yöntemler uygulanabilir. Öncelikle hücreler fiziksel özelliklerine göre ayrılabilir. Örneğin büyük olanlar küçük olanlardan, ağır olanlar hafif olanlardan santrifüj edilerek ayrılabilir. Bir başka yöntem ise, bazı hücre türlerinin cam ya da plastikten yapılmış yüzeye daha sıkı yapışması prensibine dayanır. Bu yöntemde antikorlar kullanılarak istenen hücre türünün yüzeye yapışması sağlanır, daha sonra da uygun işlemlerle o hücrelerin elde edilmesi sağlanabilir 5. En gelişmiş hücre ayrıştırma yöntemlerinden biri de antikor bağlanmış bir floresan boya ile özel hücreleri işaretleme temeline dayanır. Böylece elektronik bir floresanla aktive edilmiş hücre ayırıcı kullanılarak işaretlenmiş hücreler işaretlenmemiş olanlardan ayrılabilir. Bu yöntem 1000 tane işaretlenmemiş hücrenin içinden bir tane floresanla işaretlenmiş hücreyi ayırabilecek kadar seçicidir. Belli bir hücre topluluğu kızılötesi lazer kullanılarak mikroskop altında mikrodiseksiyon yöntemiyle de elde edilebilir. Bu yöntem özellikle bir tümör dokusunun çeşitli yerlerinden alınan hücrelerin özelliklerinin belirlenmesinde kullanılabilmektedir 5. Hangi yöntem kullanılmış olursa olsun elde edilen belli tek tipteki hücreler, hücre kültürü için başlangıç materyalini oluştururlar ve koşulları belirlenmiş bir kültür 4

15 ortamında (besiyeri) sayıları hızla arttırılarak bir çok biyokimyasal analiz yapılması için kullanılabilirler 5. Günümüzde kültürler genellikle dokudan ayrıştırılmış hücre süspansiyonlarından yapılmaktadır. Ancak birçok doku hücresi süspansiyon ortamında yaşamaya uyumlu değildirler, bu nedenle bölünmek ve çoğalmak için katı bir yüzeye gereksinim duyarlar. Bu gereksinim hücre kültürlerinde plastik doku kültür kaplarının yüzeyi ile karşılanır. Lösemi ve lenfoma hücre serileri gibi kandan türemiş hücre serileri süspansiyon besiyerlerinde üreme eğilimindeyken, akciğer ve böbrek gibi solid dokulardan türemiş hücre serileri tutunarak tabaka şeklinde üreme eğilimindedirler. Hücrelerin gereksinimleri türlerine göre farklılıklar göstermekle birlikte çoğu hücreler, kültür kapları kollajen ya da laminin gibi özel ekstrasellüler matriks yapılarıyla kaplanmazsa çoğalmaz ve farklılaşmazlar. Bir organizmanın dokularından in vitro hücre çoğalması olmaksızın, yani doğrudan hazırlanan kültüre primer kültür denir. Bu hücrelerin kültür kabından alınıp çoğaltılmasıyla elde edilen kültürlere de sekonder kültür denir. Bu şekilde elde edilen hücreler asıl kökenlerinin özelliklerini yansıtmayı sürdürürler 5. Çoğu omurgalı hücreleri kültürde sınırlı sayıda bölünmeden sonra hücre ölümü (cell senescence) denilen bir sürece girerek bölünmeyi durdururlar. Örneğin, insan fibroblastları kültürde sadece kez kadar bölünebilirler. Bu olay telomerlerin kısalmasıyla açıklanabilir. İnsan somatik hücreleri telomeraz enziminin yapımını durdurdukları için telomerler kısalmakta ve bunun sonucunda hücrelerin yaşamı da sınırlı olmaktadır. Bu hücrelere telomeraz enziminin katalitik alt birimini kodlayan bir gen katılmasıyla sonsuz çoğalmaları sağlanabilir ve böylece ölümsüz (immortalized) hücre serisi olarak kullanılabilirler 5. Bununla birlikte bazı insan hücreleri bu işlemle de ölümsüz özelliğini kazanamazlar. Telomerleri uzun olarak kalmasına rağmen yine de kültürde sınırlı sayıda bölünmeden sonra bölünmeyi durdururlar. Çünkü kültür ortamının koşulları hücre döngüsünün (cell cycle) kontrol noktası mekanizmalarını uyardığı için hücre döngüsü durmaktadır. Bu kontrol noktası mekanizmasının inaktive edilmesi için tümör yapıcı virüslerden türetilen kanser başlatıcı onkogenler kullanılmaktadır 5. Hücre serileri kanser hücrelerinden de elde edilebilirler. Ancak bu hücre serileri normal hücrelerden farklı özellikler taşırlar. Örneğin, kanser hücre serileri bir yüzeye tutunmadan çoğalabilirler ve kültür kabında çok yüksek bir yoğunluğa ulaşabilirler. Bu 5

16 özellikler tümör indükleyici bir virüs ya da kimyasal madde kullanılarak normal hücrelerin transformasyonuyla da sağlanabilmektedir. Transforme edilmiş ya da ölümsüz hücre serileri sıvı azotta (-196 o C) saklanabildiği ve çözündükleri zaman da canlılıklarını koruyabildikleri için hücre kültürü çalışmalarında yaygın olarak kullanılmaktadırlar. Yaygın olarak kullanılan hücre serileri ve köken aldıkları dokular Tablo 2.1 de listelenmiştir 3-5. Bir hücre serisindeki tüm hücreler birbirine çok benzemekle birlikte genellikle birebir eş (identical) değildirler. Genetik olarak tek tür hücre serisi ancak hücre klonlamasıyla sağlanabilir. Bu işlemde tek bir hücre izole edilerek büyük bir koloni oluşturacak kadar çoğalmasına izin verilmektedir. Böyle bir klonda tüm yeni hücreler tek bir öncül (ancestor) hücreden gelmektedir. Tablo 2.1 de listelenen hücre serilerinin çoğu tümörlerden türetilmişlerdir. Tümü, kültürde sınırsız kopyalanma yeteneğine sahiptirler ve kökenleri olan hücrenin özelliklerinden en azından bir kaçını gösterirler. Geliştirilmek için tıbbi açıdan en umut verici olan hücre kültürü, insan embriyonik kök hücre serileri gibi görünmektedir. Bu hücreler erken embriyonun iç hücre kitlesinden elde edilirler ve sınırsız çoğalma özelliğiyle birlikte herhangi bir hücreye dönüşme yeteneğine de sahiptirler 3. 6

17 Tablo 2.1. Yaygın olarak kullanılan hücre serileri Hücre serisi K562 ARH-77 RPMI-8226 MCF-7 A2780 HCT-116 A-549 3T3 BHK21 PtK1 L6 PC12 SP2 COS 293 CHO DT40 R1 E14.1 T24 HepG2 HEK293 HL60 SH-SY5Y H1, H9 S2 BY2 Hücre tipi ve kökeni KML transforme eritrolösemi hücre dizisi plazma hücreli lösemi hücre dizisi hafifi zincir sekrete eden plazmasitoma hücre dizisi meme adenokarsinomu hücre dizisi yumurtalık kanser hücre dizisi kolon karsinoma hücre dizisi (insan) akciğer kanseri epitel hücre dizisi (insan) fibroblast (fare) fibroblast (hamster) epitel hücresi (rat) miyoblast (rat) kromaffin hücresi (rat) plazma hücresi (fare) böbrek (maymun) böbrek (insan), adenovirüsle transforme edilmiş over (hamster) lenfoma hücresi (civciv) embryonik kök hücreler (fare) embryonik kök hücreler (fare) mesane epitel hücresi (insan) karaciğer epitel hücresi (insan) böbrek epitel hücresi (insan) lösemi hücresi (insan) nöroblastoma hücresi (insan) embryonik kök hücreler (insan) makrofaj benzeri hücreler (Drosofila) farklılaşmamış meristematik hücreler (tütün) 7

18 2.3. Hücre Kültürü Yönteminin Temel Aşamaları Hücre Kültürü İçin Gerekli Cihazlar ve Kimyasal Malzemeler Hücre kültürü çalışmaları için gerekli donanımdaki araç-gereçler: laminar akımlı kabin, karbon dioksit (CO 2 ) etüvü, faz kontrast mikroskop, hücreleri saklama ve koruma için sıvı azot tankı ve hücrelerin üremeleri için gerekli tutunma ve hareketlerine olanak sağlayacak toksik olmayan, biyolojik olarak inert ve optik olarak saydam, tek kullanımlık steril plastik kaplardır Laminar Akımlı Kabin (Laminar flow hood) Horizontal ve vertikal olmak üzere iki ana çeşit laminar akım kabini vardır. Her iki çeşit laminar akım kabini de havadaki partikülleri uzaklaştıran HEPA (high efficiency particible) filtre kullanılır. Horizontal kabinler ortamı steril ederken, vertikal kabinde steril edilen hava çalışılan ortamın önünden aşağıya doğru bir şelale gibi akar ve iç ortam ile dış ortamın karışmasını engeller. Ortamda kısa dalga boylu UV ışığında her zaman için steriliteye katkıda bulunur. Çalışmadan önce ve çalışmadan sonra UV dakika açık bırakılır. Her kullanımdan sonra ortam %70 lik etanol ile temizlenir. Horizontal kabinler, ameliyathane gibi ortamların havasını steril etmek için kullanılırlar ve Class C olarak da bilinen doku kültürü laboratuarlarında daha çok ürün korumaya yönelik olarak kullanılan, kullanıcıyı korumayan kabinlerdir. Biyolojik güvenlik kabini olarak bilinen vertikal laminar akım kabinleri ise; zararlı organizmalarla çalışırken ve hücre kültürü yaparken steril bir ortam sağlarlar. Class B olarak bilinen vertikal kabinler hem ürünü hem de kullanıcıyı koruyan kabinler olup hücre kültürü laboratuarlarında en çok kullanılan kabinlerdir. Class A olarak bilinen özel odalarda yer alan diğer tip kabinler, yüksek biyolojik kontaminasyon riski bulunan ürünler için planlanmış olup Class B kabinlerinin özelliklerinin yanı sıra tamamen kapalı uzaktan kumanda ile işlemlerin yapıldığı kabinlerdir CO 2 İnkübatörü Hücreler %5 10 CO 2 li ortamda çoğalırlar. Çünkü ortamın CO 2 içeriği medium NaHCO 3 / karbonik asit (H 2 CO 3 ) dengesinde önemli rol oynar. Bu nedenle kültüre alınan kültür flasklarının kapakları gaz giriş çıkışına uygun olmalı, ya da gevşek olarak kapatılmalıdır. İnkübatörlerin kapısı uzun süreli açık kalmamalı, sıcaklık düşmesi ve 8

19 kontaminasyon riski unutulmamalıdır. Ortamın nemi inkübatördeki su kabının daima temiz ve dolu olmasıyla sağlanır. Kültür ortamının optimal sıcaklığı kullanılan organizmanın vücut sıcaklığına uygun olmalı, şayet bölgesel değişimler varsa dikkate alınmalıdır. Genellikle 36,5 37 C hücre kültürleri için uygun sıcaklıktır Mikroskop İnverted faz kontrast mikroskobu hücre kültürü çalışmalarında çok önemlidir. Kültür devam ederken hücrelerin büyümesi, morfolojik özellikleri ve kontaminasyon olup olmadığı invert mikroskopta takip edilir. Normal araştırma ışık mikroskobu (florasan ataşmanlı) kültür sonrası testler (canlılık, sitogenetik, hücre sayımı vb.) için gereklidir. Hücreleri gözlemek için de faz kontrast mikroskoplar kullanılır Hücre Saklama Kapları Hücre saklama kapları, sıvı nitrojen içerisinde saklanılan plastik ya da metal alaşımlı kaplardır. Sıvı nitrojen sıvı fazda -196 C veya gaz fazında -156 C doku kültürü hücrelerinin saklanması için kullanılır. Dondurma işlemi hücreler için letaldir. Buz kristallerinin hücreye zararı neticesinde elektrolit konsantrasyonu değişir, hücrede dehidrasyon meydana gelir ve ph değişir. Dondurma işleminin etkilerini en aza indirmek için bazı önlemler geliştirilmiştir. İlk olarak önerilen hücrelerin uzun ömürlü olmaları için dondurma işleminden önce taze besi yerinde 24 saat log fazında bekletilmeleridir. İkinci olarak soğuktan koruyucu (cryoprotectiv) ajanlar (donma noktasını düşürmek için gliserol veya DMSO) eklenir. Dondurma ortamı %90 medium serum %10 DMSO olabilir. Hücreler oda sıcaklığından -80 C ye kadar yavaşça dondurulmalıdır. Kontrollü yavaş dondurma işlemi için viallerin izoproponole gömülmesi ile her dakikada 1-3 C düşme sağlanır ve takiben -80 C lik derin dondurucuya kaldırılması kaliteli bir dondurma sağlayabileceği gibi -80 C de hücreler 5 sene saklanabilirler Kültür Saklama Kapları Hücreler biyolojik olarak inert, non-toksik ve optik olarak ışığa geçirgen yüzeye sahip ortamda çoğalırlar. Bilinen çoğu kültür kapları özel polistren plastikten yapılmış, steril ve tek kullanımlıktır. Petri, çok kuyucuklu plaklar, mikroplaklar, silindirik şişeler, vidalı kapaklı flasklar (T-25, T-75, T-150 (cm 2 /yüzey)) çeşitli kültür kaplarına örnek 9

20 olarak verilebilir. Kültürde kullanılacak tüm malzemeler steril olmalıdır. Bazen bu kültür kaplarının istenilen amaca yönelik kollagen, gelatin ile kaplı olan modelleri dışında adheren hücrelerin toplanabilmesi amacıyla üretilmiş ranza tarzı çift tabanlı tipleri de üretilmektedir (adezyon yüzeyinin geniş tutulması amacı ile) Besiyeri Hücrelerin in vitro ortamda yaşabilmeleri büyümeleri ve çoğalmaları için uygun besiyerlerine ihtiyaçları vardır. İyi bir besiyeri; hücrelerin canlılığını sürdürmelerini, proliferasyonlarını ve farklanmalarını sağlamalı esansiyel ve non-esansiyel amino asitleri, vitaminleri, tuzları, şekerleri, serum, penisilin ve streptomisin gibi antibiyotikleri, Na, K, Ca, Mg, Cl, P, NaHCO 3, CO 2 gibi iyonları, Fe, Zn, Se gibi iz elementleri ve kolin, inositol, gibi lipidleri ihtiva etmelidir. Besiyeri kültürü yapılacak hücrelerin beslenme özelliklerine göre ampirik olarak ya da özel seçim yapılarak ilgili tercih yapılır. Hazırlanan besiyerinde zaman içerisinde L-glutaminin yarı ömrü kısa olduğundan dolayı aktivitesini kaybeder ve böyle besiyerlerine L-glutamin ilavesi yapılması gerekmektedir. Besiyerine hücrelerin beslenme ihtiyaçlarını gidermek için mutlaka inaktive serum ilavesi yapılması elzem olarak kabul edilmektedir. Memeli hücresinin kültürü için gerekli besiyerinin bileşenleri amino asitler, vitaminler, tuzlar, glukoz, antibiyotikler ve serumu (serum kullanılmıyorsa da gerekli proteinleri) kapsar. Bu bileşenler Tablo 2.2 de özetlenmiştir. İyi bir besiyerinin ph sı 7,2 7,3 e ayarlanmalı (6,8 7,4) ve ph indikatörü (phenol red) içermelidir. Besiyerinin renk görünümü; ph 7,2 7,4 arası gülkurusu, ph 6,8 den aşağıda sarı ve ph 7,4 ten yukarıda kırmızıdır. Besiyerinin tamponlama kapasitesi uygun, ozmolaritesi ( mosm/kg) izotonik ve steril olmalıdır. Kültür ortamlarında ph nın tamponlanması görevi bikarbonat ve DMSO tamponları ile sağlanır. Kısa süreli tampon işlemlerinde basit dengeli tuz solüsyonları kültür için yeterlidir. Dengeli tuz solüsyonları seçiminde tuzların glukozla basit karışımı kullanılır ve bu solüsyonlar inkübe edilecek ortamın içerdiği CO 2 basıncı ve NaHCO 3 la uyumlu olmalıdır. Örneğin hava basınçlı klasik etüvlerde yapılacak kültürlerde besiyerine Hank s BSS, %5 lik CO 2 li etüvlerde yapılacak kültürlerde de besiyerine Earle s BSS ilavesinin daha uygun olduğu kabul edilmekte, doku disagregasyonu için ise divalent 10

Rahim ağzı kanseri hücreleri doku kültürü mikroskopik görüntüsü.

Rahim ağzı kanseri hücreleri doku kültürü mikroskopik görüntüsü. Doç.Dr.Engin DEVECİ HÜCRE KÜLTÜRÜ Hücre Kültürü Araştırma Laboratuvarı, çeşitli hücrelerin invitro kültürlerini yaparak araştırmacılara kanser, kök hücre, hücre mekaniği çalışmaları gibi konularda hücre

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I HÜCRE BİLİMLERİ 2 KOMİTESİ HÜCRE KÜLTÜRÜ ve TEKNOLOJİSİ Doç.Dr. Engin DEVECİ

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I HÜCRE BİLİMLERİ 2 KOMİTESİ HÜCRE KÜLTÜRÜ ve TEKNOLOJİSİ Doç.Dr. Engin DEVECİ DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I HÜCRE BİLİMLERİ 2 KOMİTESİ HÜCRE KÜLTÜRÜ ve TEKNOLOJİSİ Doç.Dr. Engin DEVECİ Hücre Kültürü Araştırma Laboratuvarı, çeşitli hücrelerin invitro kültürlerini yaparak

Detaylı

Hayvan deneylerine alternatifler

Hayvan deneylerine alternatifler Hayvan Deneylerine Alternatifler; Hücre Kültürü Doç. Dr. Yasemin BASKIN Dokuz Eylül Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Temel Onkoloji AD Hayvan deneylerine alternatifler Hayvan deneylerinin mümkün olduğunca

Detaylı

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015 Mikrobiyal Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde funguslarda görülen

Detaylı

Onkolojide Sık Kullanılan Terimler. Yrd.Doç.Dr.Ümmügül Üyetürk 2013

Onkolojide Sık Kullanılan Terimler. Yrd.Doç.Dr.Ümmügül Üyetürk 2013 Onkolojide Sık Kullanılan Terimler Yrd.Doç.Dr.Ümmügül Üyetürk 2013 Kanser Hücrelerin aşırı kontrolsüz üretiminin, bu üretime uygun hücre kaybıyla dengelenemediği, giderek artan hücre kütlelerinin birikimi..

Detaylı

PRİMER HÜCRE KÜLTÜRÜ UYGULAMALI KURSU

PRİMER HÜCRE KÜLTÜRÜ UYGULAMALI KURSU PRİMER HÜCRE KÜLTÜRÜ UYGULAMALI KURSU TÜRKHAYGEN-1 PROJESİ 23-24 Ocak 2008 (TUBITAK-MAM-GMBE) KURS ORGANİZASYONU Doç.Dr.Sezen ARAT Arzu TAŞ Gaye ÇETİNKAYA PROGRAM 1. Gün 23 OCAK 2008 Stok Medyum ve Kullanıma

Detaylı

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 1 Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde

Detaylı

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ)

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ) T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) MOLEKÜLER

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

Protein Ekstraksiyonu

Protein Ekstraksiyonu Protein Ekstraksiyonu Dr.Gaye Güler Tezel Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Patoloji Anabilim Dalı Proteinler tüm canlı organizmalar için en önemli makromoleküllerden biridir. Bazıları yapısal komponentleri

Detaylı

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya

Kuramsal: 28 saat. 4 saat-histoloji. Uygulama: 28 saat. 14 saat-fizyoloji 10 saat-biyokimya HEMATOPOETİK SİSTEM Hematopoetik Sistem * Periferik kan * Hematopoezle ilgili dokular * Hemopoetik hücrelerin fonksiyon gösterdikleri doku ve organlardan meydana gelmiştir Kuramsal: 28 saat 14 saat-fizyoloji

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Apoptoz, Hücre döngüsü, Kanser kök hücresi, Multiselüler tümör sferoid, Prostat,Trabectedin

Anahtar Kelimeler: Apoptoz, Hücre döngüsü, Kanser kök hücresi, Multiselüler tümör sferoid, Prostat,Trabectedin [PS14] Trabectedin in (Yondelis; ET-743) CD133+/ CD44+ İnsan Prostat Kanser Kök Hücresi Üzerindeki Etkilerinin İki Boyutlu (2D) ve Üç Boyutlu (3D) Sistemde İncelenmesi Eda Açıkgöz 1, Ümmü Güven 2, Fahriye

Detaylı

RTA JEL / PZR Saflaştırma Kiti

RTA JEL / PZR Saflaştırma Kiti RTA JEL / PZR Saflaştırma Kiti Kullanma Kılavuzu Yayın Tarihi - 2011-12 DNA parçalarının agaroz jelden geri kazanımı ve PZR ürünlerinin saflaştırılması için Yalnızca profesyonel kullanım için REF 09009050

Detaylı

TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİYE GİRİŞ

TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİYE GİRİŞ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİYE GİRİŞ Bitki Doku Kültürü Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TB101 Çiğdem Yamaner (Yrd. Doç. Dr.) 4. Hafta (08.10.2013) ADÜ Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ

MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ MEME KANSERİ KÖK HÜCRELERİNİN GEN EKSPRESYON PROFİLİ Sait Murat Doğan, A. Pınar Erçetin, Zekiye Altun, Duygu Dursun, Safiye Aktaş Dokuz Eylül Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü, İzmir Slayt 1 / 14 Meme Kanseri

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ 05-06 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 0: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ Ders Kurulu Başkanı: / Başkan Yardımcıları: / Histoloji Embriyoloji Yrd. Doç. Dr. Bahadır Murat Demirel / Üyeler: / Tıbbi / Dersin AKTS

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

Kanser Tedavisi: Günümüz

Kanser Tedavisi: Günümüz KANSER TEDAVİSİNDE MOLEKÜLER HEDEFLER Doç. Dr. Işık G. YULUĞ Bilkent Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü yulug@fen.bilkent.edu.tr Kanser Tedavisi: Günümüz Geleneksel sitotoksik ilaçlar ve

Detaylı

Petrifilm Maya ve Küf Sayım Plakalarında maya ve küf kolonilerini birbirinden ayırmak için aşağıda belirtilen genel özelliklere dikkat edin: MAYA

Petrifilm Maya ve Küf Sayım Plakalarında maya ve küf kolonilerini birbirinden ayırmak için aşağıda belirtilen genel özelliklere dikkat edin: MAYA Petrifilm Maya ve Küf Sayım Plakasında maya ve küf kolonileri kolayca sayılabilir. Gösterge boya, maya ve küf kolonilerini boyar, böylece kontrast sağlar ve sayım işlemini kolaylaştırır. Petrifilm Maya

Detaylı

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ)

I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3 KREDİ) T.C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL TEMEL BİYOKİMYA I (B 601 TEORİK 3, 3

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I HÜCRE BİLİMLERİ 2 KOMİTESİ. İmmunohistokimya teknikleri ve Kullanım Alanları. Doç.Dr.

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I HÜCRE BİLİMLERİ 2 KOMİTESİ. İmmunohistokimya teknikleri ve Kullanım Alanları. Doç.Dr. DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I HÜCRE BİLİMLERİ 2 KOMİTESİ İmmunohistokimya teknikleri ve Kullanım Alanları Doç.Dr. Engin DEVECİ İmmunohistokimya Hücre ve doku içinde bulunan bazı enzimlerin ya

Detaylı

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016)

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DERS SAATİ DERS ADI DERS KONUSU DERSİ VEREN ÖĞRETİM ÜYESİ 4. DK 1. Hafta 07 Aralık Pazartesi Mikrobiyoloji Mikrobiyolojinin tarihçesi ve mikroorganizmalara genel

Detaylı

MAIA Pesticide MultiTest

MAIA Pesticide MultiTest MAIA Pesticide MultiTest GIDALARDA PESTİSiT KALINTILARI İÇİN AB MAKSİMUM KALINTI LİMİTLERİ İLE UYUMLU ÇOKLU KALINTI TARAMA TESTİ Microplate Acetylcholinesterase Inhibition Assay (MAIA) katı veya sıvı gıda

Detaylı

NÜKLEİK ASİTLERİN ELEKTROFOREZİ

NÜKLEİK ASİTLERİN ELEKTROFOREZİ T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ BİYOLOJİ BÖLÜMÜ NÜKLEİK ASİTLERİN ELEKTROFOREZİ Yüksek Lisans Semineri Hazırlayan: Venhar ÇELİK Danışman: Yrd.Doç.Dr. Dilek Turgut-BALIK NÜKLEİK ASİTLERİN

Detaylı

Kök Hücre Biyolojisi. Prof. Dr. Gönül KANIGÜR Prof. Dr. Melek ÖZTÜRK

Kök Hücre Biyolojisi. Prof. Dr. Gönül KANIGÜR Prof. Dr. Melek ÖZTÜRK Kök Hücre Biyolojisi Prof. Dr. Gönül KANIGÜR Prof. Dr. Melek ÖZTÜRK Kök hücre nedir? Kök hücreler organizmanın tüm dokularını ve organlarını oluşturan ana hücrelerdir. Henüz farklılaşmamış olan bu hücreler

Detaylı

DEZENKON HNS (AgNPS) Antibakteriyel Yer ve Yüzey Dezenfektanı nın H1N1 Domuz Gribi Virüsüne karşı Virusidal Test Sonuç Raporu

DEZENKON HNS (AgNPS) Antibakteriyel Yer ve Yüzey Dezenfektanı nın H1N1 Domuz Gribi Virüsüne karşı Virusidal Test Sonuç Raporu DEZENKON HNS (AgNPS) Antibakteriyel Yer ve Yüzey Dezenfektanı nın H1N1 Domuz Gribi Virüsüne karşı Virusidal Test Sonuç Raporu ANTİMİKROBİYAL MADDELERİ ARAŞTIRMA GELİŞTİRME VE TEST LABORATUAR HİZMETLERİ

Detaylı

Hatice YILDIRAN. Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ

Hatice YILDIRAN. Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ Hatice YILDIRAN Gıda Mühendisi BURDUR İL MÜDÜRLÜĞÜ GIDA TAKVİYELERİ Eğitim Yeri Eğitim Konusu : HOLLANDA-TNO : Gıda Takviyeleri Eğitim Süresi : 21 Aralık 2012-20 Mart 2013 Danışman : Dr. Koen VENEMA Eğitim

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU

MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU MİKROBİYOLOJİ LABORATUVARI CİHAZ KATALOĞU 1 Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Biyomühendislik Bölümü CİHAZLAR: Analitik Terazi (DENVER).3 Analitik Terazi (AND GX600)..3 Biyogüvenlik Kabini (NUAIRE)

Detaylı

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA İYİLEŞMESİ Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Akut Yara: Onarım süreci düzenli ve zamanında gelişir. Anatomik ve fonksiyonel bütünlük

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ

ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ ATIKSULARDA FENOLLERİN ANALİZ YÖNTEMİ YÖNTEM YÖNTEMİN ESASI VE PRENSİBİ Fenolik maddeler uçucu özellik göstermeyen safsızlıklardan distilasyon işlemiyle ayrılır ve ph 7.9 ± 0.1 de potasyum ferriksiyanür

Detaylı

SPORCULAR için......sizin için

SPORCULAR için......sizin için SPORCULAR için......sizin için 1 NEDEN EGZERSİZ YAPARIZ? Kilo kontrolü İyi bir görünüm Fitness / Egzersiz Performans 2 2 ENERJİ KAYNAKLARI 3 MAKROBESİNLER 4 Gün içinde beslenmenizi çeşitlendirmek önemlidir...

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları Doç. Dr. Ahmet Özaydın Nükleus (çekirdek) ökaryotlar ile prokaryotları ayıran temel özelliktir. Çekirdek hem genetik bilginin deposu hem de kontrol merkezidir.

Detaylı

Bazı Biyoaktif Bileşiklerin Kanser Hücrelerinde Farklı Ölüm Mekanizmalarını İndükleyici Etkilerinde Hücre İçi Kalsiyumun Rolü Yrd. Doç. Dr. Seval KORKMAZ FARGEM (Farmasötik( Araştırma Geliştirme Merkezi)

Detaylı

ıo. Urünün raf ömrü üretim tarihinden itibaren i yıl olmalıdır.

ıo. Urünün raf ömrü üretim tarihinden itibaren i yıl olmalıdır. 12)VİTRİFİKASYON KİT TEKNİK ŞART AMESİ I. Oosit, Embryo ve Blastosistlerin Vitrifikasyon yöntemi ile dondurulması amacı ile kullaru lmalıd ır. 2. Ürün Equilihrnıion Solution - ES (white cap) i x 1 ml.

Detaylı

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri

GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri 1. Enzimler GIDA BİYOTEKNOLOJİSİ UYGULAMA DERSİ NO:5 Enzim Analizleri Enzimler, hücreler ve organizmalardaki reaksiyonları katalizleyen ve kontrol eden protein yapısındaki bileşiklerdir. Reaksiyon hızını

Detaylı

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ

TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ TAURİNİN İSKEMİ REPERFÜZYON HASARINDA MMP-2, MMP-9 VE İLİŞKİLİ SİNYAL İLETİ YOLAĞI ÜZERİNE ETKİLERİ CEMRE URAL 1, ZAHİDE ÇAVDAR 1, ASLI ÇELİK 2, ŞEVKİ ARSLAN 3, GÜLSÜM TERZİOĞLU 3, SEDA ÖZBAL 5, BEKİR

Detaylı

BİTKİ DOKU KÜLTÜRLERİ. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 2.

BİTKİ DOKU KÜLTÜRLERİ. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 2. BİTKİ DOKU KÜLTÜRLERİ Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 2. Ders İN VİTRO KÜLTÜR ESASLARI* *Bitki Biyoteknolojisi, Rüştü Hatipoğlu, Adana,

Detaylı

KÖK HÜCRE NAKİL ÜRÜNLERİNDE KALİTE KONTROL TESTLERİ

KÖK HÜCRE NAKİL ÜRÜNLERİNDE KALİTE KONTROL TESTLERİ KÖK HÜCRE NAKİL ÜRÜNLERİNDE KALİTE KONTROL TESTLERİ Bio.Utku SEYİS Kalite Kontrol Sorumlusu Acıbadem Labcell Hücre Laboratuvarı ve Kordon Kanı Bankası 2014 İnsan sağlığı için üretimi yapılan her ürünün,

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 3//03 00:00:00 Döner Sermaye İşletmesi Teklif No 039378 İLAN HASTANEMİZİN İHTİYACI OLAN AŞAĞIDA YAZILI MALZEME(LER) SATIN ALINACAKTIR. İLGİLENEN FİRMALARIN 5//03 TARİHİ, SAAT :00 'E/A KADAR TEKLİFLERİNİ

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU Doç.Dr. Engin DEVECİ İMMÜN SİSTEM TİPLERİ I- Doğal-doğuştan (innate)var olan bağışıklık Fagositik hücreler (makrofajlar, mast

Detaylı

BİLİMSEL DOSYA EXTRACT No.1

BİLİMSEL DOSYA EXTRACT No.1 BİLİMSEL DOSYA EXTRACT No.1 Çok üst düzey araştırmacılar ve biyologlarla (Marsilya Eczacılık Fakültesi Biogenotoxicology Laboratuvarı INSERM, GREDECO) işbirliği içerisinde yürütülen 14 yıllık çalışma sonrasında

Detaylı

8-Biyolojik İzleme. Volkan Dündar

8-Biyolojik İzleme. Volkan Dündar 8-Biyolojik İzleme Volkan Dündar Biyolojik izlemenin tanımı 1 Biyolojik izleme: Tehlikeli maddelerin, Metabolitlerinin ya da bunların biyokimyasal veya biyolojik etkilerinin parametrelerinin varlığında

Detaylı

Kromozom, DNA ve Gen. Allel Segregasyonu. DNA çift sarmalı. Hastalık yapan mutasyonlar protein fonksiyonunu bozar. Hastalık yapan mutasyonlar

Kromozom, DNA ve Gen. Allel Segregasyonu. DNA çift sarmalı. Hastalık yapan mutasyonlar protein fonksiyonunu bozar. Hastalık yapan mutasyonlar Temel Genetik Kavramlar DNA izolasyon yöntemleri Kromozom, DNA ve Gen Hücre Nukleus Kromozomlar Gen Prof.Dr.Uğur ÖZBEK Protein DNA çift sarmalı Allel Segregasyonu Şeker Fosfat omurga Bazlar Baz çifti A

Detaylı

Hücre Üzerine Mikrocerrahi Uygulamaları Hücrenin altbirimlerine ayrılması Moleküllerin analizi. Prof. Dr. Müjgan Cengiz

Hücre Üzerine Mikrocerrahi Uygulamaları Hücrenin altbirimlerine ayrılması Moleküllerin analizi. Prof. Dr. Müjgan Cengiz Hücre Üzerine Mikrocerrahi Uygulamaları Hücrenin altbirimlerine ayrılması Moleküllerin analizi Prof. Dr. Müjgan Cengiz Canlı Hücrelerdeki Moleküllerin İzlenmesi Mikroskopla inceleme hücrede belli düzeyde

Detaylı

ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI

ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI ÇEKİRDEK EĞİTİM PROGRAMI Tıp Fakülteleri Mezuniyet Öncesi İmmünoloji Eğitim Programı Önerisi in hücre ve dokuları ilgi hücrelerini isim ve işlevleri ile bilir. Kemik iliği, lenf nodu, ve dalağın anatomisi,

Detaylı

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER İsim: Centrum Silver Birim formülü Bir film tablet içeriği : % ÖGD** Vitaminler Lutein 1000 mcg * A Vitamini 800 mcg 100 (% 50 Beta Karoten) B1 Vitamini 1.65 mg 150 B2 Vitamini 2.1 mg 150 Niasinamid 24

Detaylı

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ

VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ VİRUS HASTALIKLARINDA TANI YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Koray Ergünay MD PhD Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Viroloji Ünitesi Viral Enfeksiyonlar... Klinik

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI Hacı SAVAŞ-SÜMAE, Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanı Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanlığı enstitümüz bünyesinde faaliyet gösteren bölümlerden birisidir. 2000 yılı başından

Detaylı

Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez. Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014

Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez. Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014 Hematopoetic Kök Hücre ve Hematopoez Dr. Mustafa ÇETİN 2013-2014 Konunun Başlıkları 1. Hematopoetik sistem 2. Hematopoez 3. Hematopoetik kök hücre Karekteristiği Klinik kullanımı Hematopoetik Sistem Hemato

Detaylı

İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler. Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya.

İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler. Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya. İnfeksiyon tanısında yeni yaklaşımlar Biyosensörler Barış OTLU İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, Malatya. Bakterilerin tanımlanması Bakterilerin tanımlanması Bakterilerin

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK

BİRİNCİ BASAMAKTA PRİMER İMMÜN YETMEZLİK 1 LERDE LABORATUVAR İPUÇLARI GENEL TARAMA TESTLERİ Tam kan sayımı Periferik yayma İmmünglobulin düzeyleri (IgG, A, M, E) İzohemaglutinin titresi (Anti A, Anti B titresi) Aşıya karşı antikor yanıtı (Hepatit

Detaylı

Flow Sitometrinin Malign Hematolojide Kullanımı. Dr. Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji/Onkoloji BD Antalya

Flow Sitometrinin Malign Hematolojide Kullanımı. Dr. Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji/Onkoloji BD Antalya Flow Sitometrinin Malign Hematolojide Kullanımı Dr. Alphan Küpesiz Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji/Onkoloji BD Antalya Neyi ölçer? Hücre çapı, hacmi, yüzey alanı ve granülaritesini

Detaylı

IDC Savunma Sanayii. Antikor tabanlı tanımlama sistemleri birçok üstün özellikler sahiptir. Yüksek hassasiyette ve kısa sürede hızlı sonuç üretme.

IDC Savunma Sanayii. Antikor tabanlı tanımlama sistemleri birçok üstün özellikler sahiptir. Yüksek hassasiyette ve kısa sürede hızlı sonuç üretme. IDC Savunma Sanayii Biyolojik Tabanlı Tanımlama Sistemleri Antikor tabanlı tanımlama sistemleri, biyolojik madde ve mikroorganizmaların tespitinde sayısal ve ayırt edici sonuçlar ile ortamda bulunan biyolojik

Detaylı

Protokolü PD S001 01. 50 Reaksiyon

Protokolü PD S001 01. 50 Reaksiyon Salmonella sp. Real time PCR Tespit Kiti Protokolü PD S001 01 50 Reaksiyon REAKSİYON PRENSİPLERİ Reaksiyon Bileşenleri: qpcr Master Mix (PMM) Hedef probe Mix (HPM) Zenginleştirilmiş gıda ürünleri kültüründen

Detaylı

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ ÇEVRE KİMYASI LABORATUVARI ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ 1. GENEL BİLGİLER Doğal sular ve atıksulardaki çözünmüş oksijen (ÇO) seviyeleri su ortamındaki fiziksel, kimyasal ve biyokimyasal aktivitelere bağımlıdır.

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ //205 00:00:00 Döner Sermaye İşletmesi Teklif No 205695 İLAN HASTANEMİZİN İHTİYACI OLAN AŞAĞIDA YAZILI MALZEME(LER) TEKLİF ALMA SURETİYLE SATIN ALINACAKTIR. İLGİLENEN FİRMALARIN //205 TARİHİ, SAAT 0:00

Detaylı

Riketsia, Bedsonia, Klamidya ve virüsler canlı ortamlarda ürerler. Canlı ortamlar üç kısma ayrılır.

Riketsia, Bedsonia, Klamidya ve virüsler canlı ortamlarda ürerler. Canlı ortamlar üç kısma ayrılır. MİKRO ORGANİZMALARIN ÜRETİLMESİ İÇİN BESİYERLERİ Mikroorganizmaları izole etmek ve saf kültür olarak üretebilmek için birçok ortamlar geliştirilmiştir (Besiyerleri, vasatlar). Besi yerleri başlıca iki

Detaylı

Histoloji ve Embriyolojiye Giriş. Histolojiye Giriş

Histoloji ve Embriyolojiye Giriş. Histolojiye Giriş Histoloji ve Embriyolojiye Giriş Prof.Dr.Yusuf NERGİZ Histolojiye Giriş Sunum Planı Histolojinin Tanımı,Amacı Histolojinin Tıptaki Önemi,Diğer Bilim Dallarıyla ilişkisi İnsan Vücudunun Organizasyonu Hücreler

Detaylı

Yeni Nesil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar

Yeni Nesil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar Yeni esil Optik ve Elektronik Malzemeler: Tasarım Sentez ve Uygulamalar Dr FATİH ALGI falgi@comu.edu.tr Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Organik Malzeme Laboratuvarı (LOM) 25.01-02.02.2014 1 Sensör

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

ULUSAL BİYOÇEŞİTLİLİĞİNİN VE GEN KAYNAKLARININ KORUNMASI HEDEFLERİ DOĞRULTUSUNDA BÜYÜK MEMELİ TÜRLERİNİN ARAŞTIRILMASI, KORUNMASI VE YÖNETİMİ

ULUSAL BİYOÇEŞİTLİLİĞİNİN VE GEN KAYNAKLARININ KORUNMASI HEDEFLERİ DOĞRULTUSUNDA BÜYÜK MEMELİ TÜRLERİNİN ARAŞTIRILMASI, KORUNMASI VE YÖNETİMİ ULUSAL BİYOÇEŞİTLİLİĞİNİN VE GEN KAYNAKLARININ KORUNMASI HEDEFLERİ DOĞRULTUSUNDA BÜYÜK MEMELİ TÜRLERİNİN ARAŞTIRILMASI, KORUNMASI VE YÖNETİMİ Örnekleme Çalışmaları: Önemli Noktalar DNA ÇALIŞMASI Projenin

Detaylı

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011

IX. BÖLÜM KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma, fiziksel iş kapasitesi,

Detaylı

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur.

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur. Enerji Dönüşümleri Enerji Enerji; bir maddeyi taşıma veya değiştirme kapasitesi anlamına gelir. Enerji : Enerji bir formdan diğerine dönüştürülebilir. Kimyasal enerji ;moleküllerinin kimyasal bağlarının

Detaylı

POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP)

POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP) Deney: M 1 POLİMERAZ ZİNCİR REAKSİYONU (PZR-PCR) VE RESTRİKSİYON PARÇA UZUNLUĞU POLİMORFİZMİ (RFLP) a) PCR yöntemi uygulaması b) RPLF sonuçları değerlendirilmesi I. Araç ve Gereç dntp (deoksi Nükleotid

Detaylı

NIRLINE. NIRLINE Amino Asit Analizleri İle Ekonomik Üretim Yaparak Gıda Kalitenizi Arttırın!

NIRLINE. NIRLINE Amino Asit Analizleri İle Ekonomik Üretim Yaparak Gıda Kalitenizi Arttırın! Amino Asit Analizleri İle Ekonomik Üretim Yaparak Gıda Kalitenizi Arttırın! KONU İLGİ Kanatlı beslemede amino asit, sindirilebilir amino asit parametrelerinin önemi ve analizleri amino asit analizleri

Detaylı

Nitrik Oksit Sentaz ve Nitrik Oksit Ölçüm Yöntemleri

Nitrik Oksit Sentaz ve Nitrik Oksit Ölçüm Yöntemleri Nitrik Oksit Sentaz ve Nitrik Oksit Ölçüm Yöntemleri Nitrik Oksit Sentaz ve Nitrik Oksit Ölçüm Yöntemlerine Giriş Doç. Dr. Bahar Tunçtan ME.Ü. Eczacılık Fakültesi Farmakoloji Ab.D. ME.Ü. Tıp Fakültesi

Detaylı

GENETİK LABORATUVARI

GENETİK LABORATUVARI GENETİK LABORATUVARI Laboratuvar sorumluları: Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞ Prof. Dr. Hasan Basri İLA Temel Araştırma Alanımız: Genetik, Sitogenetik, Genotoksikoloji Genetik laboratuvarında günlük hayatta

Detaylı

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ

KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ KARBON ve CANLILARDAKİ MOLEKÜL ÇEŞİTLİLİĞİ Karbonun önemi Hücrenin % 70-95ʼ i sudan ibaret olup, geri kalan kısmın çoğu karbon içeren bileşiklerdir. Canlılığı oluşturan organik bileşiklerde karbon atomuna

Detaylı

ECZACILIK FAKÜLTESİ BİYOKİMYA

ECZACILIK FAKÜLTESİ BİYOKİMYA PROGRAM KOORDİNATÖRÜ Prof. Dr. Güldal MEHMETÇİK, gmehmetcik@neu.edu.tr YÜKSEK LİSANS DERSLERİ EBM 600 Uzmanlık Alanı Dersi Z 4 0 4 EBM 601 Biyokimya I S 3 0 3 EBM 602 Biyokimya I Laboratuvar S 0 3 1 EBM

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... III İÇİNDEKİLER... V 1. LABORATUVARDA KULLANILAN MALZEME VE ALETLER... 1 1.1. Tüpler... 1 1.2. Beher... 1 1.3. Erlenmeyer... 2 1.4. Balonlar... 2 1.5. Mezur... 3 1.6. Pipetler...

Detaylı

KLOR (Cl2) ANALİZ YÖNTEMİ

KLOR (Cl2) ANALİZ YÖNTEMİ S a y f a 1 KLOR (Cl2) ANALİZ YÖNTEMİ YÖNTEMİN ESASI VE PRENSİBİ Klor, ph 8 de veya daha düşük bir ph da potasyum iyodür çözeltisinden iyotu serbest bırakacaktır. Serbest iyot, indikatör olarak nişasta

Detaylı

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR?

KEMOTERAPİ NASIL İŞLEV GÖRÜR? KEMOTERAPİ NEDİR? Kanser hücrelerini tahrip eden kanser ilaçları kullanılarak yapılan tedaviye kemoterapi denir. Bu tedavilerde kullanılan ilaçlara antikanser ilaçlar da denir. Kanserin türüne göre kemoterapinin

Detaylı

KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM

KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM DOKU YENİLENMESİNDE OTOLOG ÇÖZÜM TÜRKİYEDE TEK DENTAL PRP KİTİ KEMİK VE DİŞ ETİ SORUNLARI İÇİN EN GÜVENİLİR VE EN ETKİLİ ÇÖZÜM YENİLENMEK KENDİ İÇİMİZDE ONARICI DOKU YENİLENMESİNİ HIZLANDIRAN YENİLİKÇİ

Detaylı

Brusellozda laboratuvar tanı yöntemleri 14.02.2006 1

Brusellozda laboratuvar tanı yöntemleri 14.02.2006 1 Brusellozda laboratuvar tanı yöntemleri 14.02.2006 1 Spesifik tanı yöntemleri: 1. Direk (kült ltür r ve bakterinin gösterilmesi) g 2. Antikorların n gösterilmesig 1.Standart tüp aglütinasyonu 2.Rose Bengal

Detaylı

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test

En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test En Etkili Kemoterapi İlacı Seçimine Yardımcı Olan Moleküler Genetik Test Yeni Nesil DNA Dizileme (NGS), İmmünHistoKimya (IHC) ile Hastanızın Kanser Tipinin ve Kemoterapi İlacının Belirlenmesi Kanser Tanı

Detaylı

ARI ÜRÜNLERİNİN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ

ARI ÜRÜNLERİNİN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ ARI ÜRÜNLERİNİN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ PROF.DR.OĞUZ ÖZTÜRK İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DENEYSEL TIP ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ (DETAE) MOLEKÜLER TIP ANABİLİM DALI Bal ve Diğer Arı Ürünleri ile Sağlıklı Yaşam Platformu

Detaylı

DÖNEM I HAFTALIK DERS PROGRAMI

DÖNEM I HAFTALIK DERS PROGRAMI TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I HAFTALIK DERS PROGRAMI DÖNEM I. DERS KURULU Eylül Kasım 0 Dekan : Dönem Koordinatörü : Ders Kurulu Başkanı : Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ Doç.Dr. Doç.Dr. KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK

Detaylı

Çekirdek 4 bölümden oluşur Çekirdek zarı: karyolemma Kromatin: Chromatin Çekirdekcik: Nucleolus Çekirdek sıvısı: karyolymph

Çekirdek 4 bölümden oluşur Çekirdek zarı: karyolemma Kromatin: Chromatin Çekirdekcik: Nucleolus Çekirdek sıvısı: karyolymph NUKLEUS Bir hücrenin tüm yapılarının ve etkinliklerinin kodlandığı kromozomu Ayrıca, DNA sını dublike edecek ve 3 tip RNA yı ribozomal (rrna), haberci (mrna) ve transfer (trna)-sentezleyecek ve işleyecek

Detaylı

Hücre Farklılaşması. Prof.Dr. Gönül Kanıgür

Hücre Farklılaşması. Prof.Dr. Gönül Kanıgür Hücre Farklılaşması Prof.Dr. Gönül Kanıgür Diploid canlılar yaşam süreçlerinde eşeyli çoğalma gereği tek hücreli bir evreden(döllenmiş yumurta hüc) geçerler Döllenmiş yumurta hücresinin on üzeri on-on

Detaylı

RT-PCR. (reverse transckripsiyon-polimeraz zincir reaksiyonu) Dr Gülnur Güler

RT-PCR. (reverse transckripsiyon-polimeraz zincir reaksiyonu) Dr Gülnur Güler RT-PCR (reverse transckripsiyon-polimeraz zincir reaksiyonu) Dr Gülnur Güler RT-PCR (reverse transckripsiyon-polimeraz zincir reaksiyonu) mrna ekspresyon seviyelerini belirlemek için sensitiv bir metod

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ 04-05 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 0: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ Ders Kurulu Başkanı: / Başkan Yardımcısı: Yrd. Doç. Dr. Hakan Darıcı / ve Embriyoloji Üyeler: / ve Embriyoloji / Tıbbi / Dersin AKTS Kredisi:

Detaylı

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER A)HİDROJEN PEROKSİT Hidrojen peroksit; ısı, kontaminasyon ve sürtünme ile yanıcı özellik gösteren, renksiz ve hafif keskin kokuya sahip olan bir kimyasaldır ve

Detaylı

Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 12. Prokaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi

Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 12. Prokaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 12 Prokaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi Prof. Dr. Hilal Özdağ A.Ü Biyoteknoloji Enstitüsü Merkez Laboratuvarı Tel: 2225826/125 Eposta: hilalozdag@gmail.com Gen İfadesi

Detaylı

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ

ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ ERİTROSİTLER ANEMİ, POLİSİTEMİ 2009-2010,Dr.Naciye İşbil Büyükcoşkun Dersin amacı Eritrositlerin yapısal özellikleri Fonksiyonları Eritrosit yapımı ve gerekli maddeler Demir metabolizması Hemoliz Eritrosit

Detaylı

Yapay Bağışık Sistemler ve Klonal Seçim. Bmü-579 Meta Sezgisel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN

Yapay Bağışık Sistemler ve Klonal Seçim. Bmü-579 Meta Sezgisel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN Yapay Bağışık Sistemler ve Klonal Seçim Bmü-579 Meta Sezgisel Yöntemler Yrd. Doç. Dr. İlhan AYDIN Bağışık Sistemler Bağışıklık sistemi insan vücudunun hastalıklara karşı savunma mekanizmasını oluşturan

Detaylı

MEME VE KOLON KANSERİ HÜCRELERİ İLE OLUŞAN ANJİYOGENEZİN PROPOLİS YOLUYLA İNHİBİSYONU PROF.DR. ÇİĞDEM YENİSEY ADÜ TIP FAK. TIBBİ BİYOKİMYA AD

MEME VE KOLON KANSERİ HÜCRELERİ İLE OLUŞAN ANJİYOGENEZİN PROPOLİS YOLUYLA İNHİBİSYONU PROF.DR. ÇİĞDEM YENİSEY ADÜ TIP FAK. TIBBİ BİYOKİMYA AD MEME VE KOLON KANSERİ HÜCRELERİ İLE OLUŞAN ANJİYOGENEZİN PROPOLİS YOLUYLA İNHİBİSYONU PROF.DR. ÇİĞDEM YENİSEY ADÜ TIP FAK. TIBBİ BİYOKİMYA AD GİRİŞ Tümörlerin yayılımının ve uzak organlara metastaz yapmasının

Detaylı

ANTİGLOBULİN TESTLER. Dr. Güçhan ALANOĞLU

ANTİGLOBULİN TESTLER. Dr. Güçhan ALANOĞLU ANTİGLOBULİN TESTLER Dr. Güçhan ALANOĞLU Tanımlar İnsan nsan globulinlerine karşı oluşan antikorlara Anti-Human Globulinler (AHG, AHG, antikorlara karşı gelişen en anti-antikor) antikor) Bu u antikorların

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

Ġ.Ü. MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ

Ġ.Ü. MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ Ġ.Ü. MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ Çevre Mikrobiyolojisi Dersi Laboratuvar Uygulama 6 BOYAMA TEKNİKLERİ Mikrobiyolojide çeşitli organizmaları ve bunların farklı bölgelerini boyamak için

Detaylı

PROTEİNLERİN SAFLAŞTIRILMASI

PROTEİNLERİN SAFLAŞTIRILMASI PROTEİNLERİN SAFLAŞTIRILMASI Bir hücre ve dokudan istenilen bir proteinin saf halde izole edilmesi oldukça güç bir olaydır. Bu proteinin konsantrasyonu düşük ise binlerce farklı protein arasından ayırmak

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

SIKÇA KARŞILAŞILAN HİLELER VE SAPTAMA YÖNTEMLERİ

SIKÇA KARŞILAŞILAN HİLELER VE SAPTAMA YÖNTEMLERİ SIKÇA KARŞILAŞILAN HİLELER VE SAPTAMA YÖNTEMLERİ Doğada yeterli ve dengeli beslenmenin gerektirdiği ögelerin tümünü amaca uygun biçimde içeren ve her yaştaki insanın beslenme kaynağı olarak kullanılabilecek

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı