ÜLKEMİZDE SEBZE TOHUMCULUĞU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÜLKEMİZDE SEBZE TOHUMCULUĞU"

Transkript

1 ÜLKEMİZDE SEBZE TOHUMCULUĞU Ülkemiz, yaklaşık olarak 25 milyon ton sebze üretimi ve 800 ha ı aşan üretim alanı ile önemli sebze üreticileri arasında yer almaktadır. Bu üretim miktarı ile Avrupa ülkeleri arasında yaklaşık olarak %20 lik paya sahiptir. Avrupa nın en önemli sebze ürecisi konumundadır. Tüm bitkisel üretim kollarında olduğu gibi, sebze üretiminde de verimi etkileyen en önemli faktörlerden birisi iyi tohumluk seçimidir. Sebzecilikte iyi özellikte tohum kullanımı ile verimde %25-30 luk bir artış sağlanabilmektedir. Özellikle hibrit tohum kullanımı ile birlikte diğer tarımsal uygulamalarında iyi bir şekilde uygulanması ile bu artış daha da yüksek boyutlara ulaşmaktadır. Bu nedenle tohumluk üretimin başarısında etkin bir rol oynamaktadır. Ülkemiz, sahip olduğu iklim özellikleri ve arazi varlığı ile sebze üretiminde ne kadar önemli bir konumda ise, sebze tohumluğu üretiminde de son derece önemli bir konumdadır. Ülkemizin sebze tohumluğu gereksinimi konusunda değişik görüşler bulunmaktadır. Bu farklılıkların nedeni; bazı kaynakların, üretim alanına göre hesaplama yapması, bazı kaynaklarında piyasa durumunu ele alarak hesaplama yapmasından kaynaklanmaktadır. Sebzecilikte tür sayısının çok olması ve her tür içinde farklı yetiştirme tekniklerinin uygulanabilmesi (fide ile üretim, doğrudan tohum ekimi) veya farklı tohumluk tiplerinin bulunabilmesi ( soğandaki tohum veya arpacık) hesaplamalarda farklı sonuçların elde edilmesine neden olmaktadır. Ülkemizin sebze tohumluğu ihtiyacını belirleyebilmek için şu noktaları dikkate almak gerekmektedir. a) Hesaplamalarda üretim alanlarının dikkate alınması, b) Üretimi farklı şekillerde yapılan türlerde bu üretim yöntemlerine göre tohumluk ihtiyacının tespiti, c) Yeni üretim teknolojilerinin uygulanabilirliğine göre hızlı bir gelişmenin etkisi, d) Üreticinin kendi tohumunu kendisi üretmesinin değil de, sertifikalı tohumluk kullanacağı düşüncesinden hareket edilmelidir. ÜLKEMİZDE SEBZE TOHUMLUĞU ÜRETİMİ Ülkemizde sebze tohumculuğunda faaliyet gösteren kuruluşların yapısı 1982 yılında yapılan değişiklik ve daha sonra alınan karalar ve uygulamaya konulan yönetmeliklere düzenlenmiştir. Bu nedenle bu sektörde çalışanlarda özelikle özel girişimciler için avantajlı bir konuma getirilmiştir. Bunun sonucunda da, sebze tohumluğu üretiminin yaklaşık %98 ini özel sebze tohumluğu kuruluşları, %2 ini de kamu kuruluşları üretmektedir. Tohumluk üretiminde yer alan ve üretime katılan özel kuruluş sayısı 50 civarında dır. Sebze tohumluğu üretiminde firma sayısının artmasına ve üretim tekniklerindeki gelişmelere rağmen, sebze tohumluğu ihtiyacımızın yeterince karşılanamadığı görülmektedir. Bu nedenle; üreticilerin sebze tohumluğu ihtiyacını kendi yapmış oldukları üretimlerle karşıladıkları ve bu üretmiş oldukları tohumları diğer üreticilere sattıkları da bir gerçektir. Ancak Ülkemizde üreticilerin ne kadar tohum ürettikleri kesin bir bilgi de yoktur. Ülkemizde üretimi programlanan ve üretimi gerçekleştirilen tohumluk miktarının hedeflenen üretim miktarına oranı giderek azalmakta ve yapılan programlarında tamamının üretimi gerçekleşmemektedir. Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca belirlenen sebze tohumluğu üretim hedeflerinde, programlanan üretimin yaklaşık %60 gerçekleşmektedir. Tohumculuk sektöründe yapılan düzenlemelerden sonra sebze tohumluğu konusunda dış ticarette gündeme gelmiş, yabancı firmaların kendilerinin veya Ülkemiz deki ortaklarının lisans anlaşmaları ile ürettikleri tohumluğun yanında özellikle ithalat, belirli bir miktarda da ihracat söz konusu olmuştur. Üretim miktarında artış olmasına rağmen, ithalat miktarında da önemli artışlar söz konusudur. İthal edilen tohumluk miktarının üretimi yapılanın yarısı kadar olduğu da belirtilmektedir. İthalatı yapılan genelde fiyatı çok yüksek olan Fı hibrit çeşitlerdir. İhraç ettiklerimiz ise çoğunlukla saf veya populasyon çeşitlerinin ucuz tohumlarıdır.

2 2 SEBZE TOHUMCULUĞUNDA KULLANILAN KAVRAMLAR Tohum: Embriyosu olan ve döllenme sonucu meydana gelen generatif üreme organıdır. Tohumluk: Yeni bir bitki meydana getirebilen generatif (tohum) veya vegetatif (çelik, yumru, stolon, rizom, soğan) bitki kısımlarına tohumluk denir. Tohumculuk: Tohumlukların ıslahı, üretimi, hazırlanması, organizasyonu ve dağıtımı ile ilgili tüm faaliyetlere tohumculuk denir. Sertifikasyon: Tohumlukların tarla ve laboratuar muayeneleri sonucunda genetik, fiziksel ve biyolojik değerlerinin tespit edilmesi ve bunun bir belge ile ortaya konulmasıdır. Tescil: Islah edilmiş çeşitler ile yerel çeşitlerin morfolojik, biyolojik ve teknolojik özelliklerinin, arazi ve laboratuar koşullarında incelenmesi sonucunda, farklı ve yeni bir çeşit olduğunun tespit edilerek bir kütüğe kaydedilmesidir. TOHUMUN KISIMLARI Tohum üç kısımdan oluşmaktadır; a) Tohum kabuğu (testa) b) Endosperm (besidoku) c) Embriyo a) Tohum Kabuğu : Çimlenme açısından en önemli organdır. Tohum kabuğu bir veya iki integümentten (iç ve dış) meydana gelmektedir. Tohum kabuğuna göre sebze tohumları 3 grup altında incelenmektedir. 1. Grup : İki integümentten oluşan, mekanik olarak kuvvetli olanlar. Bu grupta; kuşkonmaz ve bamya tohumları bulunmaktadır. Özellikle bamya tohumlarının ekimden önce saat arasına ıslatılması gerekmektedir. 2.Grup: İki integümentten oluşan ve mekanik olarak fazla kuvvetli olmayıp zayıf olanlar. Bu grupta; lahana grubu sebze türleri ve pancar bulunmaktadır. 3. Grup : Bir integümentten meydana gelenler. Bu grupta; domates, biber, patlıcan ve baklagil tohumları bulunmaktadır. b) Endosperm: Gelişen embriyonun besin gereksinimini karşılayan ve embriyonun etrafını saran yapıdır. Generatif çekirdek ile embriyo kesesi sekonder çekirdeğinin birleşmesi sonucunda oluşmuştur. Besin maddesi depo etme özelliğinde olan çok hücreli bir dokudur. Tohum kabuğu su aldığı zaman endospermdeki depo maddeleri aktif hale geçer ve embriyo uyarılmış olur. c) Embriyo: Generatif çekirdeklerden bir tanesi ile yumurta hücresinin birleşmesiyle oluşan döllenme sonucunda meydana gelir. Uygun koşullar altında yeni bir bitki meydana getirerek bitkinin soyunun sürekliğini sağlar.

3 3 KÜLTÜR SEBZELERİNİN BİYOLOJİK BAKIMDAN ÇİÇEK ÖZELLİKLERİ a) Erselik çiçekli sebzeler Erselik çiçekli sebzelerde erkek ve dişi organlar aynı çiçek üzerindedir. Kültür sebzelerinde büyük bir çoğunlukla bu tip çiçeklere rastlanır. Kültür bitkilerinde kendi kendine ve yabancı döllenme olayı çiçeklerde erkek ve dişi organların bulunuş seviyeleri, bunların dölleneme çağına gelme zamanları, döllenmenin çiçeklenmenin değişik safhalarında meydana gelmesi, uyuşmazlık ve kısmen de ekolojik şartlara bağlı olarak oluşur. Bu hususlar göz önünde tutularak erselik çiçekli sebzelerde tozlanma ve döllenme olayı değişik sebzelere göre şu şekilde meydana gelmektedir. Mutlak kendini dölleyenler: Fasulye ve bezelye de mutlak kendini dölleme mevcuttur. Bununla beraber bazı araştırıcılar bunlarda az da olsa yabancı tozlanma olabileceğini kabul ederek birden fazla çeşitle yapılan ıslah ve tohum üretim çalışmalarında izolasyon tedbirlerinin alınmasında fayda olduğunu belirtmektedirler. Az oranda yabancı döllenme gösteren sebzeler: Bu gruba giren sebzeler ise; domates, biber, patlıcan, salata, marul, bamya ve kerevizdir. Yapılan araştırmalarda, domateste %1-5, patlıcanda %1-46 ve biberde % 9-32 oranları arasında yabancı döllenme tespit edilmiştir. Yüksek oranda yabancı döllenme gösteren sebzeler: Bu gruba ise; lahanalar, karnabahar, turp, şalgam, alabaş, soğan, pırasa ve havuç gibi sebzeler girmektedir. Bazı soğan ve havuç çeşitlerinde çiçek tozu kısırlığı olduğundan bu gibi çeşitlerle çalışırken döllenme için araya tozlayıcı çeşitlerin konulması ıslah çalışmalarında önem taşımaktadır. b) Monoik (tek evcikli) çiçekli sebzeler Monoik sebzelerde erkek ve dişi çiçekler aynı bitki üzerinde fakat ayrı ayrı yerlerde bulunmaktadır. Monoik çiçekli sebzelerde özellikle kavun, karpuz ve hıyarda Andromonoecious, Gynomonoecious, Trimonoecious, Gynoecious ve Androecious çiçek formları bulunmaktadır. Monoik karakterli çiçeklerde tamamen yabancı döllenme olabileceğinden birden fazla çeşitle yapılan çalışmalarda gerekli izolasyon tedbirlerinin alınması gerekmektedir. c) Dioik (iki evcikli ) çiçekli sebzeler Dioik çiçekli sebzelerde erkek ve dişi çiçekler ayrı ayrı bitkiler üzerindedir. Sebzeler içinde ıspanak ve kuşkonmaz bu tip çiçeklere sahip bitkilerdir. Bu iki sebze türünde çok az da olsa erselik ve monoik karakterli çiçeğe sahip bitkilerde görülebilmektedir. Yabancı döllenme söz konusu olduğu için izolasyon tedbirlerinin zamanında ve yeteri kadar alınmasında gerekli titizlik gösterilmelidir. TOZLANMA, DÖLLENME VE TOHUM OLUŞUMU Tozlanma; çiçek tozlarının (polenlerin) tepecik üzerine taşınması olayıdır. Bu taşınma insanlar tarafından değişik yöntemlerle yapılabileceği gibi böcek, arı ve rüzgarla da gerçekleşebilir. Tepecik üzerine gelen çiçek tozları, tepecik üzerindeki sıvının kimyasal uyarması ile çimlenen polen tüpü dişicik borusu içerisinde ilerleyerek yumurtalık içine doğru yönelir. Yumurtalığa integüment açıklığından girer. Sonra bu tüp uç kısmından açılarak içindeki maddeleri ve çekirdekleri bırakır. Bu arada polen tüpünün gelişmesini sağlayan uç kısmındaki vegetatif çekirdek kaybolur, haploid yapıdaki generatif çekirdekten bir tanesi yumurta hücresi ile bir tanesi de diploid yapıda olan embriyo kesesi sekonder çekirdeği ile birleşir, 3n yapıdaki endospermi meydana getirir.

4 4 ÇİÇEK TOZU CANLILIĞININ TESPİTİ Eşeyli çoğalma için çiçek tozu gereklidir. Çiçek tozlarının canlı olup olmadığı belli olmayabilir. Eğer çiçek tozu dondan zarar görmüş ise anlaşılır. İlk önce erkek organ sonra dişi organ zarar görür. Dişi organın yumurtalığı kesildiğinde bir kararma varsa çiçek ölüdür. Ancak yüksek sıcaklıklar nedeniylede çiçek tozları canlılıklarını kaybedebilirler. Çiçek tozunun canlılığını tespit etmek için boyama testleri kullanılır. a) TTC Testi ( Triphenyltetrozolium chloride) 0,2 gr TTC alınır. 12 gr sakkaroz ile birlikte 200 ml su içinde çözdürülür. TTC toz halinde olup ışıktan çabuk etkilenir. Renkli şişeler kullanılmalıdır. Enjektörle alınan eriyik çiçek tozunun üzerine damlatılır. Lam ve lamel arasına alınan sıvı 7-8 saat bekletilir. Canlı olan çiçek tozları bu sıvıyı alır. Çiçek tozu canlı ise renk kırmızı, Çiçek tozu yarı canlı ise renk pembe (açık kırmızı) Çiçek tozu cansız ise renksiz olur. b) FDA Testi (Fluoresceim dicacetate) 2 mg FDA 1 ml aseton içinde çözülür. Bir başka kapta 1,71 gr sakkaroz 10 ml suda çözülür. Aseton içinde çözülen FDA enjektörle çekilr ve sakkaroza damlatılır. Bu esnada şekerli su sürekli çalkalanır. Şekerli suyun rengi bulanıklaşıncaya kadar devam edilir. Bulanık olunca işleme son verilir. Enjektörle alınan eriyik çiçek tozunun üzerine damlatılır. Lam ve lamel arasına alınan sıvı 7-8 saat bekletilir. Canlı olan çiçek tozları bu sıvıyı alır. Çiçek tozu canlı ise renk kırmızı, Çiçek tozu yarı canlı ise renk pembe (açık kırmızı) Çiçek tozu cansız ise renksiz olur. YABANCI DÖLLENMEYİ GEREKTİREN SEBEPLER Kültür sebzelerinde çoğunluğu oluşturan erselik (fasulye ve bezelye hariç), monoik ve dioik karakterdeki sebzelerde; çiçek özellikleri ve ortam şartlarına göre değişik oranlarda yabancı tozlanma meydana gelmektedir. Bunun belli başlı sebepleri ise şu şekildedir. a) Çiçek tozları ile dişi organın aynı anda döllenme çağına gelmemesi, b) Erselik çiçeklerde erkek ve dişi organlar arasında seviye farkının bulunması, c) Bazı sebzelerde ( soğan ve havuç çeşitlerinde) olduğu gibi erkek organların döllenme kabiliyetinde olmaması, d) Erselik çiçeklerde tozlanmanın çiçekler açılmadan veya açılmanın değişik safhalarında meydana gelmesi. Islah ve tohum çalışmalarında birden fazla çeşitle yapılan çalışmalarda büyük bir çoğunlukla yabancı tozlanma tehlikesi vardır. Bu nedenle tozlanmada en önemli rolü oynayan arıların uçuş özellileri ve hava şartları dikkate alınarak gerekli izolasyon tedbirlerinin zamanında ve yeteri kadar alınması gerekmektedir. Son yıllarda özellikle hıyarda tozlanma ve döllenmeye gerek olmadan partenokarp çeşitler elde edilmiştir. Bu çeşitlerde tozlanma ve döllenmeye ihtiyaç olmadığı gibi aksine tozlanmaya karşı gerekli tedbirlerin alınması zorunluluğu bulunmaktadır. Aksi takdirde çekirdeksiz karakterde olan meyvelerde çekirdek oluşacağından hem piyasa değerini kaybetmekte hem de tohum üretimini yapan firmaya güvenilirlik azalmaktadır. Bunlarda tozlanmayı önlemek amacıyla seralarda birden fazla çeşitle yapılan yetiştirme çalışmalarında içeriye arı ve tozlayıcı böceklerin girmesine engel olmak için kapı ve havalandırma pencerelerinin üzeri kapatılmalıdır. Ayrıca bitkiler üzerindeki erkek çiçekler oluşur oluşmaz koparılmalıdır.

5 5 YABANCI TOZLANMAYA KARŞI ALINACAK TEDBİRLER Yabancı tozlanmaya karşı izolasyon tedbirlerinin kesin olarak alınması gerekmektedir. Aksi takdirde çeşit safiyeti ortadan kalkabilir. Islah ve tohum üretimi çalışmalarında yabancı tozlanmaya karşı alınacak tedbirler şu şekildedir. 1-Mesafe izolasyonu : Yabancı tozlanmaya karşı kapalı izolasyon sistemi garantili olmasına rağmen, geniş alanlarda yapılan üretimlerde mesafe izolasyonu uygulanmaktadır. Çünkü kapalı izolasyon çok masraflı ve pratik bakımdan oldukça güç hatta imkansızdır. Mesafe izolasyonunda yetiştirilecek türler veya aynı tür içerisindeki çeşitler arasında belirli bir mesafe bırakılır. Bırakılacak mesafeyi değişik faktörler etkilemektedir. Bunlar; 1-Yetiştirilen türün yabancı tozlanma oranı, 2- Tohumluk üretim kademesi, 3- Çevre faktörleri, 4- Tozlanmada etkili olacak arı, böcek vb. faaliyeti. Mesafeler ne kadar büyük olursa olsun yabancı tozlanma olasılığı mutlaka vardır. Tohumluğun kademesi de mesafe açısından son derece önemlidir. Orijinal ve anaç tohumluklardaki izolasyon mesafeleri, sertifikalı tohumluklardakinden daha fazla olmalıdır. Bu miktar 2-5 kat daha fazla olmaktadır. Bu durum tohumların daha saf olarak üretilmesini sağlamaktadır. Üretim alanlarının hakim rüzgar yönüne göre yerleştirilmelidir. Orijinal, Anaç ve Sertifikalı tohum kademeleri arasında bırakılması gereken mesafeler ise şu şekilde olmalıdır. ORİJİNAL ANAÇ SERTİFİKALI Yabancı tozlanan m m m Kendine tozlanan m m m 2- Zaman izolasyonu : Ticari anlamda yapılan tohum üretiminde kullanılmaktadır. Tohumluk bitkiler, farklı zamanlarda yetiştirilerek aynı yerde farklı türlerin tohum üretimi gerçekleştirilir. 3- Kapalı izolasyon : Yabancı tozlanmaya karşı en garantili yöntemdir. Özellikle; ıslah çalışmaları be hibrid tohum üretiminde kullanılmaktadır. Bu amaçla değişik yöntemler uygulanmaktadır. Bunlar; a) Çiçek ve salkım izolasyonu : Yabancı tozlanmaya karşı korunacak olan çiçek veya salkım; izolabant, parşomen kağıt veya bez torbalarla koruma altına alınır. Torbalarda havalandırma amacıyla küçük delikler açılabilir ancak bu deliklerden içeriye küçük böceklerin girmesine engel olacak büyüklükte olmasına dikkat edilmelidir. b) Bitki izolasyonu : Bazı çalışmalarda tek bir bitki izole edilerek çalışmalar bunun üzerinde yapılır. Bunun için çiçeklenmeden önce bitkinin üzerine uygun büyüklükte bir kabin yerleştirilir. Kabin üzeri bir örtü ile kapatılarak bitkinin kendi çiçek tozlarıyla tozlanması sağlanır. Örtünün toprağa temas eden kısımlarından herhangi bir böcek veya çiçek tozu girişinin olmaması gerekir. Çiçeklerde döllenme olayının bittiği tespit edildikten sonra izolasyon malzemeleri kaldırılmalıdır. c) Bitki grubu izolasyonu : Bu amaçla; plastik veya cam seralar ile modern ıslah ve tohum üretim kuruluşlarda olduğu gibi içleri değişik büyüklüklerde kabinlere ayrılmış seralar kullanılmaktadır. Bu özelliklerde hazırlanan izolasyon odalarına veya seralara dışarıdan hiçbir polen taşıyıcısının girmemesi gerekir. Özellikle kapılar ve havalandırma pencereleri çok ince tellerle örtülmelidir. Ayrıca böcekle tozlanan türlerde içeriye kontrollü olarak arı veya böcek konulabilir veya tozlanmada vibratörlerden yararlanılabilir.

6 6 TOHUMLUK ÜRETİM KADEMELERİ 1- Elit Tohumluk : Yeni ıslah edilmiş veya daha önce ıslah edilmiş olup da çeşit saflığını muhafaza ve devam ettiren tohumluklardır. Bu tohumluğun kontrolünü ıslahçı yapmaktadır. Orijinal tohumluğun başlangıcını ve sertifikalı tohumluğun kaynağını oluşturmaktadır. Elit tohum üretimi, ıslahçı veya araştırma kuruluşları tarafından yapılır. Elit tohum miktarı azdır ve ticari anlamda tohum üretiminde kullanılmaz. Beyaz etiketler kullanılır. 2- Orijinal Tohumluk : Elit tohumluk veya kendisinden elde edilen, çeşit safiyetini devam ettiren, ıslah ve araştırma kuruluşlarında veya ıslahçıların kontrolü altında yetiştirilen tohumluklardır. Beyaz etiketler kullanılır. 3- Anaç Tohumluk : Orijinal tohumluk veya kendisinden elde edilir. Çeşit safiyetini devam ettirir. Tohumluk kontrol ve sertifikasyon teşkilatı tarafından kontrol edilir. Mavi kuşaklı etiketler kullanılır. 4- Sertifikalı Tohumluk : Sertifikalı tohumluk, anaç tohumluktan veya kendisinden elde edilir. Bu kademedeki tohumluk, tarla ve laboratuar kontrolleri yapılmış, ambalajlanmış, etiketlenmiş, standartlara uygun tohumluklardır. Hibrid tohumlar bu gruba girer. Bu tohumların üretiminde resmi protokol ve sözleşmeler yapılmaktadır. Kırmızı kuşaklı etiketler kullanılır. SEBZE TOHUMU ÜRETİMİNE ETKİ EDEN ÇEVRESEL FAKTÖRLER Belirli bir bölgede herhangi bir kültür bitkisinin yetiştirilmesi üzerine ekolojik faktörler etki yapmaktadır. Yetiştiricilikle ilgili bir işletme kurulurken veya mevcut işletmelerde bir kültür bitkisi yetiştirilirken, göz ününde tutulacak faktörler, sebze tohumu üretiminde çok daha fazla önem taşımaktadır. Bu faktörler şunlardır; 1. Sıcaklık : Sebze tohumu üretiminde sıcaklı üç aşama için önemlidir. a) Bitkilerin sağlıklı gelişimi açısından, b) Tozlanma ve döllenmeyi uyarması açısından, c) Çiçeklenmesi uyarması açısından. Tozlanma döneminde sıcaklıkların, C arasında olması istenmektedir. Düşük sıcaklıklarda tohumların olgunlaşması gecikmekte, buna bağlı olarak hasat gecikmektedir. Ayrıca, Brasssica türlerinde yüksek sıcaklıklarda çiçek tozunda anormallikler oluşabilmektedir. Tohum üretim esnasında özellikle hasat döneminde, sıcak ve kuru havalar tercih edilmektedir. Sıcaklık, bitkilerin vegetatif devreden, generatif devreye geçişi bakımından büyük önem taşımaktadır. Vegetatif gelişme süresince sıcaklık, birçok bitkide çiçeklenme zamanının belirlenmesi üzerine gün uzunluğundan daha önemli olan bir faktördür. Yazlık sebzeler vernalizasyon gereksinimini ilkbahar döneminde karşılamaktadır. 2. Işık: Sebze tohumu üretiminde ışık iki yönüyle etkili olmaktadır. a) Fotosentezi arttırması, b) Çiçeklenmeyi uyarıcı etkisi. Kısa gün bitkileri, çiçeklenme için kısa süre ışığa gereksinim duydukları halde, uzun gün bitkileri aynı tepkiyi uzun süre ışık etkisi altında kaldıklarında gösterirler. Nötr gün bitkileri ise, gün uzunluğundan etkilenmez. Bu tür bitkiler, kısa gün koşullarında da, uzun gün koşullarında da çiçeklenmeye devam ederler.

7 7 3. Yağış ve Nem: Sebze tohumu üretiminde özellikle döllenme, tohumun olgunluk ve hasat devrelerinde hava neminin düşük ve yağışın olmaması istenmektedir. Fazla nem, geç hasada neden olmakta, hastalık ve zararlı oranını arttırıcı etkiye yol açmaktadır. Tohum oluşum döneminde yağış, tohum ve baklaların kurumasını engeller. Bir çok bitkide ön çimlenmeye neden olur. Şiddetli yağışlar, tohumların dökülmesine neden olarak hem tohum kayıplarını arttırır, hem de mekanik olarak zararlara neden olur. Tohum üretiminde toprakta oluşan fazla nem, bitkinin normal bir gelişme göstermesine ve verimliliğine engel olmaktadır. Fazla miktarda sulama ve buna bağlı olarak oluşan nem bitkinin vegetatif olarak gelişmesine, tohumun istenilen nitelikte olgunlaşmamasına neden olur. Yetiştirmede diğer bakım faktörleri gibi sulamanın da yetiştirilen bitki ve toprak karakterine göre ihtiyaç duyulan zamanlarda ve yeteri kadar özellikle çiçeklenme ve hasat dönemlerinde daha sıkı kontrol altına alınması gerekmektedir. 4. Rüzgar: Tohum üretimimde sıcak ve kuru esen rüzgarlar daha fazla olumlu etki yapmaktadır. Rüzgarın faydaları şu şekildedir. a) Uygun hızda esen rüzgar terleme ve solunumda olumlu etki yapar. b) Tozlanmayı teşvik eder. c) Tohumların, hasat sonunda daha erken kurumasını sağlar. Rüzgarın şiddetli olması halinde ise; a) Mekanik zararlara neden olur. b) Tohumların açılıp dökülmesine neden olur. c) Çok soğuk rüzgarlar çiçek tozunu olumsuz yönde etkilemektedir. 5. Toprak : Sebzelerin gelişme, verimlilik ve tohum olgunlukları üzerinde yetiştiği toprak yapısının büyük ölçüde önemi vardır. Tohumluk üretiminde tercih edilen topraklar, normal sebze yetiştiriciliğinde tercih edilenlerden biraz faklı olabilmektedir. Ağır karakterli killi topraklarda vegetasyon süresi uzadığından bitki üzerinde geç dönemlerde oluşan çiçeklerdeki tohumların olgunlaşmaları istenilen oranda olmamaktadır. Hafif karakterli topraklarda ise bitkilerde yeterli gelişme sağlanamadığından tohum kalitesi ve miktarı olumsuz etkilenmektedir. 6. Arı ve Böcek Faaliyeti : Yabancı tozlanan bir çok bitki türünde çiçeklenme döneminde etkin bir tozlanma için, arı ve böcek faaliyetine gereksinim duyulmaktadır. Arı ve böcekler çiçekleri kendi beslenmeleri için ziyaret ederek tozlanmaya yardımcı olurlar. Bombus, bal arıları ve doğadaki böcekler, özellikle çiçeğin nektarını ve çiçek tozlarını toplamaya uyum sağlamışlardır. Yapılan araştırmalarda, bal arılarının kabakgillerde ve bakla gibi sebze türlerinde çok önemli oranda verim artışına neden olduğu tespit edilmiştir. Arı ve böcek faaliyeti üzerine iklim koşullarının etkisi çok fazladır. Böceklerin çalışması için C sıcaklıklar yeterli olduğu halde, arılar C sıcaklıklarda aktif olarak çalışabilmektedir. 7. Hastalık ve Zararlı Yoğunluğu : Birçok hastalık tohumla taşındığı için yoğunluğun az olduğu bölgelerde tohumluk üretimi yapılması daha uygundur. Bunun için üretim yapılacak olan bölgedeki sebze hastalık ve zararlılarının yoğunluk durumları belirlenmesi ve bu doğrultuda üretim yapılması gerekmektedir. Ayrıca, yabancı otlarla da etkin bir mücadele yapılarak kontrol altına alınması gereklidir.

8 8 TOHUMLUK ÜRETİMİNİN PLANLANMASI Sebze tohumu üretimine başlanırken şu hususlara dikkat edilmelidir. 1. Ekim Nöbeti : Ekim nöbeti, sebzelerin ekilişlerini yıllık veya çok yıllık planlayan, aynı yerde sebzelerin arka arkaya ekim sıralarını tayin eden sistemdir. Her sebze türünün topraktan kaldırdığı besin maddeleri aynı değildir. Kök yapısına bağlı olarak toprağın değişik katmanlarından yaralanmaktadır. Bu nedenle; derin, orta ve yüzlek köklü bitkiler ekim nöbetine göre ayarlanarak topraktan daha ekonomik olarak yaralanmak mümkündür. Sürekli aynı bitkinin yetiştirilmesi halinde hastalık ve zararlılar çoğalarak bitki yetiştiriciliğini imkansız hale getirebilir. Ekim nöbetinde aynı bitki aynı yere 4-6 yılda bir gelecek şekilde plan yapılmalıdır. 2. Parsel ve Tarla Şekli : Parsel ve tarla şeklindeki en önemli husus, tohum üretiminde kullanılacak olan alanların olabildiğince kare şeklin de olmasıdır. Kare şeklindeki parsellerin yüzeyi, dikdörtgen şekilli parsellere göre daha avantajlıdır. Çünkü çiçek tozu dağılımı ve yabancı tozlanma açısından önemlidir. 3. Kenar Bitkileri : Tohum üretiminde dikkat edilecek bir hususta, kenardaki bitkiler çıkarıldıktan sonra iç kısımdaki bitkilerden tohum alınmalıdır. Çünkü yabancı tozlanma açısından kenar bitkileri daha fazla risk altındadır. Bu yüzden genetik karakterlerin yüksek olması ve çeşit safiyetinin korunması amacıyla kenar bitkilerinin tohumları ayrı olarak alınmalıdır. Bu amaçla, büyük parsellerde kenardan 5 er m lik kısımlar ayrı hasat edilmelidir. Bu şekilde ayrı olarak hasat edilen tohumlar ticari olarak kullanılmamalıdır. ^^^^^^^^^^^^^^^^ ^^ xxxxxxxxxx ^^ ^^ xxxxxxxxxx ^^ ^^^^^^^^^^^^^^^^ Kenar bitkileri Tohum alınacak bitkiler 4. Koruyucu Bitkiler : Tohumluk bitkiler arsında yabancı tozlanmayı engellemek ve tohumluk bitkilere çevreden gelebilecek doğrudan zararları engellemek amacıyla mısır ve ayçiçeği gibi bitkiler parsel kenarlarında yetiştirilebilir. Seçilen koruyucu bitkinin, tohumluk bitkiler açısından hastalık ve zararlılara konukçuluk yapmaması gerekmektedir. 5. Tohum Ekimi : Tohumluk üretimi için ekim işlemleri, taze tüketim amacıyla yapılan işlemlere benzemektedir. Ancak ekim aşamasında çeşitlerde tohumların karışmamasına son derece özen gösterilmelidir. Bunun için; a) Tohum ekim makinelerinin kullanıldıktan sonra iyice temizlenmesi, b) Tohumların depolanmasında azami dikkatin gösterilmesi, c) Etiketlemelerde yanlışlık yapılmaması, d) Tohumların yanlış yere ekilmemesi gerekmektedir. Ekim sırasında bitkilere ait plan ve kayıtlar çok iyi tutulmalı, üretim sonuna kadar iyi muhafaza edilmelidir. Tohum ekim zamanı, sebze türüne ve ekolojiye göre değişmektedir. Özellikle tohum üretiminde çiçeklenme ve tohum oluşturma dönemindeki çevre koşulları ile o dönemdeki hastalık ve zararlıların durumu bilinmelidir. Bitkinin çiçeklenme süresi ile ne kadar zamanda tohumlarının olgunlaşacağının daha önceden bilinmesi ekim planı açısından önemlidir.

9 9 TOHUM ÜRETİLECEK PARSELLERDE YAPILACAK KÜLTÜREL İŞLEMLER Tohumluk üretimi için yapılan yetiştiricilikte uygulanan kültürel işlemler, taze tüketim için yapılan yetiştiriciliktekine benzemektedir. Fakat özellikle sulama ve gübrelemeye dikkat edilmesi tohum oluşumu ve kalitesi açısından önemlidir. 1. Sulama : Tohum üretimi amacıyla yapılan yetiştiricilikte, çiçeklenme periyodu ikinci yılda oluşan sebze türlerinde tohum olgunlaşma dönemine girdiğinde sulama kesilmelidir. Ancak; vegetatif ve generatif dönemi ikisi birlikte devam eden sebze türlerinde meyve oluşumundan sonra da sulamaya devam edilmelidir. 2. Gübreleme: Üretim yapılacak olan alan organik maddece zengin olmalıdır. Vegetaif aksamın gelişmesi için azotlu, tohumun gelişimi için ise posforlu ve potasyumlu gübreleme gerekmektedir. Sağlıklı bir vegetatif gelişme yoksa ve bitkiler belirli bir yaprak alanına ulaşmamışsa, azotlu gübreleme mutlaka yapılmalıdır. Fosfor ise, meyve tutumu ve tohum gelişmesinde önemlidir. Ayrıca tohum verimini arttırır. Potasyum, tohum kalitesi açısından önemlidir. 3. Tip Dışı Bitkilerin Ayrılması: Yetiştirilen çeşitten farklılık gösteren bitkilerin tümüne tip dışı bitki denmektedir. Tip dışı bitkileri ayırmak, çeşit saflığını korumak amacıyla yapılır. Tip dışı bitkilerin meydana gelme nedenleri şunlardır: a) Tohumluk bitkilerin; farklı türlerle veya yetiştirilen bitkinin çevrede bulunan yabani türlerle tozlanması sonucunda, Örneğin; Lahana türlerinin, hardal ile tozlanması gibi. b) Mutasyonların ileri dönemlerde ortaya çıkması ile, c) Tohum üretimi yapılan alanda, daha önce yetiştirilen bitkiden tohum dökülmesi veya vegetatif bitki parçalarının kalması ile, d) Ekim ve dikim işlemleri sırasında farklı çeşitlere ait tohumların karışması durumunda tip dışı bitkiler oluşabilir. Tip dışı bitkileri ayırma yöntemleri; - Her bir bitki ayrı ayrı görülecek şekilde kontrol edilerek, tip dışı bitkiler kolay bir şekilde tespit edilir. - Bitkiler değişik kişiler tarafından sistematik bir şekilde kontrol edilmelidir. - Bitkiler, sabah ve akşam saatlerinde güneş arkadan gelecek şekilde yürünerek kontrol edilmelidir. -Gözlemler sık aralıklarla yapılmalı, istenmeyen bitkiler çiçeklenme döneminden önce uzaklaştırılmalıdır. 4. Tarla Kontrol Zamanı: Tohum üretim alanında; tohum kalitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi, bir defa kontrol ile mümkün değildir. Bu kontrol sırasında tüm faktörleri görmek mümkün olmayabilir. Çünkü; değişik faktörler aynı zamanda ortaya çıkmayabilir veya büyümenin belirli bir aşamasında tohum kalitesini etkilemeyebilir. Bu nedenle birçok bitkide tarla kontrolleri, değişik dönemlerde birden fazla sayıda yapılmalıdır. Tarla kontrolünün zamanı ve sayısı; bitkinin vegetasyon süresi, tozlanma durumu, hastalık ve zararlılara duyarlı olduğu devrelere göre değişir.

10 10 Tarla kontrol dönemleri (generatif çoğalan türlerde) şu şekilde gruplandırılabilir; 1. Çiçeklenme Öncesi: Çiçeklenmeden önceki tüm dönem, çiçeklenme öncesi olarak kabul edilir. Fide dönemindeki tüm büyüme aşamaları bu dönemi oluşturur. 2. Çiçeklenme Dönemi: Bu aşamada çiçekler oluşmuş, stigma çiçek tozu kabul eder durumda ve çiçek tozları etrafa yayılma durumundadır. 3. Çiçeklenme Sonrası: Bu aşamada, tozlanma tamamlanmış ve çiçek tozlarının dökülmesi tamamlanmıştır. Döllenmiş yumurta hücresi gelişmeye başlamıştır. 4. Hasat Öncesi: Bu aşamada, tohum sert bir yapı kazanır ve fizyolojik olgunluğa ulaşır. Tohum formunu tam olarak almış, fakat nem içeriği yüksek durumdadır. Fizyolojik olgunluk dönemi, Tohumda canlılığın en yüksek seviyeye ulaştığı dönemdir. 5. Hasat Dönemi: Bu aşamada tohum, fizyolojik olarak olgun olup, güvenli ve kolay hasat edilecek kadar kurumuş olmalıdır. Kök oluşturan ve soğanlı bitkilerde ise kontrol dönemleri; 1. Çiçeklenme öncesinde kök/soğan büyüme aşamasında, 2. Tam kök oluşumu dönemlerinde yapılmalıdır. 6. Tarla Kontrollerinin Yapılışı : Gözden kaçan alanlar 1. Tarlanın nin gözlenmesi 2. Rasgele En kullanışsız 3. Saat yönünde gidiş- Pratikte fazla 4. Tarlanın %60 nın gözlenmesi kullanılmaz

11 11 TOHUMLARIN OLGUNLUK ZAMANININ BELİRLENMESİ 1. Çiçeklenmeden sonra geçen gün sayısı: Bitkilerde çiçeklenmeden sonra geçen gün sayısı ekolojilere göre farklılık gösterir. Bunun, tohumun üretildiği ekolojide uzun yıllar dikkate alınarak belirlenmesi gerekir. Tohumda fizyolojik olgunluk döneminin belirlenmesi ile tohumların hasadına karar verilmelidir. 2. Morfolojik değişimler: Meyvelerin olgunlaşmasına bağlı olarak, renk değişimi kriter olarak ele alınır. Örneğin; biberde, meyvenin yeşilden kırmızı renge dönüşümü, fasulyede, yeşilden mor renge doğru bir dönüşüm, hıyarda, meyvelerin sarı renge dönüşümü ile tohum olgunluğu anlaşılır. 3. Tohumdaki kuru madde ve nem oranındaki değişimler: Hasat zamanını belirlemek için kullanılabilecek en sağlıklı kriterdir. Nem ve kuru madde içeriği arasında ters oranda bir değişim vardır. Nem, türlere göre %8-12 arasına düştüğü zaman hasada karar verilir. 4. Etkili sıcaklık toplamı: Ekoloji ve türlere göre değişiklik göstermektedir. Uzun yıllar gözlem yapılarak karar verilmelidir. Çiçeklenmeden hasada kadar geçen süredeki sıcaklık toplamı esas alınır. Bu sıcaklık toplamlarına göre, olgunluk zamanları belirlenir ve hasada karar verilir. Ancak tek başına hasat zamanın belirlenmesinde kriter olarak kullanılmamalıdır. TOHUMLUK BİTKİLERDE HASAT YÖNTEMLERİ Tohumluk bitkilerde seçilecek hasat yöntemleri; tohumun bitki üzerinde bulunuş şekli, üretilen tohum miktarı, üretim alanının genişliği, maliyet gibi kriterlere göre değişir. Buna göre; 1. El ile hasat: En fazla kullanılan hasat yöntemidir. Her tür için kullanılabilir. Bitkilerdeki tohumlar olgunlaştıkça hasat yapılması söz konusudur. Birim alandan elde edilen tohum miktarının artmasını sağlar. Bu durum; marul, lahana ve karnabahar gibi küçük tohumlu türlerde daha büyük önem taşımaktadır. Tohumda oluşacak mekanik zararlar ile fiziksel karışımlar daha az olmaktadır. Sebze türlerine göre hasat değişik şekillerde uygulanmaktadır: a) Patlıcan, kabak, hıyar, domates gibi türlerde meyveler teker teker elle hasat edilir. b) Soğan, havuç ve bamya gibi türlerde meyveler bıçak veya makas yardımı ile kesilerek hasat edilir. c) Lahana grubu sebzeler ile, marul ve turp gibi türlerde, çiçek sapları kesilerek tohumlar alınır. 2. Makine ile hasat: Geniş alanlarda üretim yapıldığı zaman tercih edilmektedir. Ancak her sebze türüne uygun bir hasat yöntemi değildir. Uygun türlerde tohumluk sapların kesilme işlemi, hareketli makinelerle veya hasat/harman makineleriyle yapılır. Özellikle baklagiller, havuç ve ıspanak gibi türlerde kolaylıkla uygulanabilir. Ispanak; hem hasadı, hem de tohum ayırmayı birlikte yapan makinelerle hasat edilebilmektedir. Makineli hasatta işçilik masrafı azalmaktadır. Bu şekilde hasat yapıldığı zaman, her hasattan sonra makine temizlenmeli ve tohum karışımlarının önüne geçilmelidir.

12 12 TOHUM AYIRMA YÖNTEMLERİ 1. Kuru tohum ayırma yöntemi: Fasulye, bakla, havuç, turp, kereviz, lahana, karnabahar, maydanoz gibi sebzelerde tohumlar bakla ve çiçek demetlerinde bulunduğundan bu yöntem ile ayrılmaktadırlar. Tohumların içinde bulunduğu kuru bakla, kapsül veya meyveler tamamen kuru bir halde olduklarından içlerindeki tohumlar değişik yöntemlerle ve mümkün olduğunca zedelenmeden kolayca açığa çıkmaktadır. Bu tohumları çıkarmak için şu yöntemler kullanılmaktadır. a) Tarlada tohumluk bitkileri hasat edip tohumların bulunduğu bakla veya meyveleri parçalayarak tohumları kırmadan ayırmaya uygun özel makinelerle, - Tohumun nem içeriği. Tohumun depolanması için nem içeriğinin %14-15 in altında olması gerekmektedir. Tohum ayırma aşamasında %3-5 daha fazla nem içermesi mekanik zararlanmayı azaltmaktadır. b) Hububat harman makinelerine benzeyen, fakat sebzelerin özelliklerine göre düzenlenmiş harman makineleriyle, c) Tohumluk bitkilerin fazla olduğu hallerde özellikle bakla, bezelye, fasulye gibi sebzelerde üzerinden ağır aletlerle ezmek suretiyle, d) En basit bir yöntem olarak bir bez üzerine serilmiş olan kuru baklaların üzerine sopalarla vurmak suretiyle, 2. Sulu tohum ayırma yöntemi: Tohumları meyve eti içerisinde dağınık halde bulunan sebze türlerinde uygulanmaktadır. Bu yöntemde tohumlar, a) Yıkanarak Ayırma: Meyve içerisinde sulu yapıya sahip kısmen yaş ve yapışkan bir halde bulunan tohumlar değişik yöntemlerle yıkanarak ayrılmaktadır. Tohumlar su altında ve bir eleğin üzerinde ovuşturarak yıkanabildiği gibi içi su dolu bir kap içerisinde yıkanmak suretiyle de ayrılabilmektedir. Bunun için meyveler daha önceden elle veya bıçakla değişik parçalara ayrılmalıdır. Ancak yıkama ne kadar dikkatli yapılsa bile tohumların arasında ince etli kısımlar kalmaktadır. Diğer bir yöntem ise yine su dolu bir kap içerisine parçalanmış meyveler atılır. Burada etli kısımlar seçilerek alınır. Bir müddet sonra dolgun ve sağlam tohumlar dibe çöker hafif olanlar ise suyun yüzeyinde kalmakta ve buradan alınıp atılmaktadır. Bu işlemin bütün olarak yapılması ise makinelerin deposuna bütün olarak atılan tohumluk meyveler özel bıçaklarla parçalanır ve içlerinden ayrılan tohumlar içinde su akan bir kanala boşalarak buradaki yumuşak fırçalarla otomatik olarak temizlenir ve bu kısımdan ayrılan tohumlar çok yavaş akan su yüzünden toplanarak özel kaplara alınmaktadır. b) Fermantasyon Yöntemi ile Ayırma: Bu yöntemde materyalin miktarına göre fıçı, kova, teneke veya bu amaçla yapılmış değişik büyüklükteki kaplar kullanılmaktadır. Parçalanmış meyveler tohumları ile birlikte veya yalnız tohumlar etrafındaki bir kısım etli madde ile birlikte içinde su bulunan kap içerisine doldurularak birkaç gün bekletilmelidir.bu materyallerin özelliğine ve ortam sıcaklığına bağlı olarak fermantasyon süresi değişebilmektedir. Fermantasyon sırasında bazı mantar bakteri ve mikroorganizmaların gelişimi azalmakta veya ortadan kalkmaktadır. Fermantasyon sırasında kabın üst kısmında zayıf tohumlar toplanacağından bunlar dışarı atılmakta ve kap içerisinde dolgun ve sağlam tohumlar kalmaktadır. Fermantasyon sona erince kap içerisindeki tohumları diğer maddelerden ayırmak amacıyla çeşitli büyüklükte elekler içerisinde su ile yıkanarak tohumlar ayrılmaktadır. c) Kimyasal maddeler ile tohum ayırma: Özellikle Hıyar, Domates ve Kabak gibi sebze türlerinin tohumları asit kullanmak suretiyle ayrılmaktadır. Bu yöntemde en fazla HCl (Hidroklorik asit) ve H 2 SO 4 (Sülfirik asit) kullanılmaktadır. Örneğin; Hıyarda 1 ton meyve için 9 litre HCl veya 3 litre H 2 SO dakika

13 TOHUMLARIN KURUTULMASI 13 Kurutma işlemi tohumların nem kapsamlarının, tohumun canlılığını ve çimlenme gücünü yitirmeyecek uygun düzeye indirilmesi işlemidir. Olgunlaşma sırasında tohum nemi depo maddelerinin kullanımı ile azalır. Tohumların ana bitkiden ayrıldığı dönemde tohumdaki su miktarı %50 nin altındadır. Bu devreden sonra tohumdaki su miktarı tohumun çevresini saran hava veya toprakla eşit düzeydedir. Daha sonra tohumdaki nem miktarı tohumun muhafaza edildiği koşullara baplı olarak değişir. Hasattan sonra tohumda bulunan nem oranı türlere göre değişiklik göstermekle birlikte çoğunda %13-18 arasındadır. Pulplu meyvelerden alınan tohumlar (Domates, Kavun, Hıyar ve Karpuz gibi) hasat döneminde nispeten daha fazla neme sahiptir. Tohumlar alındıktan sonra da nemliliklerini korumaktadırlar. Kurutmanın Nedenleri: -Tohumlar ana bitkiden veya meyveden daha kolay ayrılır. -Kurutma sırasında bitki artıkları da kuruduğundan, bunların tohumdan uzaklaştırılması daha kolay olur. -Tohumun muhafaza ömrünün artması için nem oranının düşürülmesi gerekir. Sebze tohumlarının bünyesindeki nem oranı, tohumların depolanma süresine bağlı olarak değişmekle birlikte, nişastalı tohumlarda nem oranı %12, yağlı tohumlarda %9, küçük tohumlarda %3-5 e düşecek kadar kurutulmalıdır. Tohumlarda kurutma süresi bazı faktörlere bağlı olarak değişmektedir. Bunu etkileyen nedenler ise; - Tohumun başlangıçtaki nem oranı, - Tohumda kurutma sonunda istenen nem oranı, - Tohumun kuruma oranı, - Kurutma için kullanılan havanın hızı, - Kurutma sırasında havadaki nem oranı - Hava sıcaklığı etkilidir. Bu nedenlerden dolayı sebze tohumları kuruma süreleri yönünden farklılık gösterir. Bu yönden kabakgiller ve marul nispeten çabuk kuruyan, havuç, pancar ve domates orta derecede kuruyanlar ve lahanagiller, baklagiller, soğan, pırasa ve mısır da yavaş kuruyan grupta yer almaktadır. Tohumlarda Kurutma Sıcaklığı Tohum kurutma sıcaklıkları C arasında değişmektedir. Genel olarak 43.5 D de her 4 m 3 tohum partisinden bir saatte %0.3 0ranında nem uzaklaştırılmalıdır. Tohumun orijinal su kapsamı yükseldikçe, kurutma sıcaklığının düşürülmesi gerekir. Buna göre çok nemli tohumlar için %18 in üzerinde) sıcaklık genelde 35 C den daha fazla olmamalıdır. Daha düşük nem düzeylerinde, tohumlar C deki sıcaklıklarda rahatlıkla kurutulabilirler. Tohumlardaki nem ne kadar az ise tohumun depolama sırasındaki canlılık oranı o kadar uzamaktadır. Tohumlarında %5-14 oranında nem bulunduran türlerde, tohum nemindeki %1 lik azalma tohumun canlılığını 2 kat arttırmaktadır. Ayrıca tohumun iyi kurutulması ile tohumun içinde ve dışındaki bakteri ve fungusların gelişme düzeyine bağlı olarak tohumun zararlanmasını da önler.

14 Tohum Kurutma Yöntemleri Doğal Kurutma: Bu yöntem daha çok hasat dönemi kurak geçen yerlerde kullanılmaktadır. Kurutma; bitki üzerinde veya hasat edildikten sonra sergiler üzerine alınan tohumlarda doğal koşullarda meydana gelmektedir. Kurutma oranı ve hızı, hava sıcaklığı, hava nemi, ve rüzgar hızından etkilenmektedir. Olgunluk öncesindeki sıcak ve kuru rüzgar, çok hızlı kurumaya neden olarak tohuma zarar verebilir. Ancak kuruma sırasındaki orta derecede sıcaklık ve nem çok üstün kaliteli tohum üretimi için uygundur. Doğal kurutmada tohumlar ince bir tabaka halinde serilerek özellikle gölgede kurutulmalıdır. Nem içeriği yüksekse doğrudan güneş ışığı altında belirli bir seviyeye kadar kuruma sağlandıktan sonra gölgeye alınmalıdır. Geceleri tohumlar korumalı bir yere alınmalı yada üzeri örtülmelidir. Özellikle sonbahar döneminde gece sıcaklığının düşük olması nedeniyle tohumlar üzerinde çiğ oluşumu görülebilir. 2.Yapay Kurutma: Fazla miktarda tohum üretiminde, nemli koşullarda veya tohumların uzun süre depolanmasını gerektiren durumlarda yapay kurutma yöntemlerinden yaralanılmaktadır. Bu yöntemin doğal kurutmaya göre avantajlı yönleri bulunmaktadır. Bunlar; 1. Daha erken hasat yapılabilir. 2. Dökülme ve iklim koşullarının olumsuz etkileri ortadan kaldırılır. 3. Hızlı kuruma sağlanır. 4. Sabit sıcaklıkta kurutma sağlanır. 5. Yapay Kurutma Sistemleri a) Fırın Kurutucular: Sıcak hava üfleyen fırın kurutucular, domates, patlıcan, biber ve kabakgil türlerinin tohumlarının kurutulmasın da uygundur. Bu sistemde nemli tohumlar, ince delikli bir yüzey üzerine konulur. Alt kısımdan üflenen sıcak hava ile tohumdaki nem uzaklaştırılır. Sıcak hava tohumlar arasından geçerken tohum nemi de dış havaya verilir. Tohum yığınının yüksekliği 5 cm yi geçmemelidir. Bu sistemin avantajlı yönleri; Tohum meyveden ayrılır ayrılmaz kurutma yapılabilir, Az miktardaki tohumlarda bile kullanılabilir, Sıcaklık kontrolü daha iyidir. Kurutma için gerekli zaman, türlere ve tohum partisinin büyüklüğüne bağlı olmakla birlikte, patlıcan ve biberde yaklaşık 8 saat, domates de 10 saat ve kabak gibi iri tohumlu türlerde saat tir. Nemli patlıcangil ve kabakgil tohumları için kurutma sıcaklığı başlangıçta C arasında olmalı, daha sonra tohumdaki nemin düşmesiyle C ye düşürülmelidir. Tohumlarda kuruma tamamlanınca sıcak hava kesilir. Tohumlardan örnek alınarak nem kontrolü yapılır. Nem yeterli ise, tohumlar ambalaj kaplarına konarak depolanır. Eğer kurutma gerekli ise kurutmaya devam edilip tekrar nem kontrolü yapılır. b) Sürekli Kurutma Sistemleri: Bu sistemler, fazla miktarda tohumların kurutulması için uygundur. Tohumdaki Nem Oranının Belirlenmesi Tohumdaki nem oranı ISTA (Uluslararası Tohumluk Kontrol Birliği) kurallarına göre fırın kurutma esasına göre belirlenir. Başlangıç ve sonuç da ki tohum ağırlığındaki azalma % olarak nem düzeyini belirtir. Ayrıca elektrikmetreler yardımıyla da daha kolay şekilde nem kontrol edilebilmektedir.

15 TOHUMLARIN TEMİZLENMESİ 15 Tohumun temizlenmesi tohum kalitesini garanti altına almak amacıyla başvurulan yollardan biridir. Doğru ekipman ve uygun yöntemle yapılırsa, tohumun saflığını ve çimlenme gücünü arttırıp, hastalıklı tohumların miktarını azaltır. Tohumları temizlemenin sebepleri 1. Tohumun içinde bulunan toz, saman, gövde, yaprak gibi bitki kısımlarını ayırmak, 2.Tohumları tohum olmayan kum, toprak ve taş gibi maddelrden ayırmak, 3. Diğer ürünlerin tohumlarını ayırmak, 4.Yabancı ot tohumlarını ayırmak, 5. Yaralanmış, hastalıklı, böcekler tarafından yenilmiş, çimlenmiş, rengi kararmış, hafif, optimumdan küçük veya büyük tohumları ayırmak. Tohum partilerinde; İrilik, Uzunluk, Şekil, Ağırlık,Yüzey yapısı, Renk dikkate alınarak ayrım yapılabilir. Tohumların temizlenmesindeki aşamalar; Rüzgarla savurma, Ön temizleme, Ana temizleme, Ayırma ve sınıflandırma. TOHUMLARIN MUHAFAZASI Tohumlar canlılık olayları en düşük düzeye indirilmiş olmakla birlikte, canlı bir yapı olduğu için hasattan hemen sonra canlılık oranlarını kaybetmeye başlarlar. Türün özelliğine bağlı olarak tohum canlılığını belli bir sürenin sonunda kaybeder. Bu n nedenle tohumların kurutulup temizlendikten sonra, çimlenme gücünü ve tohumun canlılığını karuyacak çevre koşulları altında muhafaza edilmesi gerekir. Tohumları muhafaza etmenin nedenleri 1. Tohumu her sene üretmek ekonomik olmayabilir, bu nedenle tohumların saklanması gerekir, 2. Tohum verimi ekolojik koşullardan etkileneceği için, her yıl tohum üretimi garanti altına alınamayabilir. Be nedenle muhafaza ile her yıl aynı miktarda tohum bulmak kolaylaşır. 3. Üreticilerin tohum istekleri, ekonomik duruma, bir önceki yıldaki Pazar isteklerine veya pazarlanabilme durumuna bağlı olarak yıllara göre farklılık gösterebilir. Bu şekilde fiyat değişiklikleri kontrol altına alınmış olur. 4. Böcek, hastalık yangın gibi durumlardan korunmuş olur. 5. Islahçılar elit tohumları normal koşullarda muhafaza ederek her yıl üretim yapma gereksinimi duymazlar, 6. Gen kaynaklarının korunması uzun süreli muhafaza ile olur.

16 16 Tohumların Depolanma Şekilleri 1. Tohumu hasadından gelecek ekim dönemine kadar 6-8 ay süre ile depolama. Sebze tohumların çoğu bu şekilde depolanır. 2. Tohumları orta süreli ve çoğunlukla ay süreyle depolama: Üretim fazlası tohumların bulunması durumunda geçerlidir. 3. Tohumları uzun süreli depolama: Tohumlar 5-20 yıl süre ile depolanabilirler. Gen stoklarının, ıslahçı tohumlarının ve tohum test laboratuarlarında yasal olarak ayrılmış tohumların muhafazasında bu tip depolama söz konusudur. Tohumları Hasattan Sonraki Muhafaza Ömürleri a) Bitki tür ve çeşidin özellikleri: 1. Ortodoks tohumlar: Bu tip tohumların depo ömürleri 1-5 yıl arasında değişir. Sebze türlerinin tohumları bu gruba girer. 2. Rekalsitrant tohumlar: Bu tür tohumlar kurutulma esnasında zarar görürler ve kısa sürede canlılıklarını kaybederler. Kahve ve kakao. b) Hasat öncesi tarla ve sonrası depo koşulları: Tohumluk bitkilerin yetiştirilmesi aşamasındaki iklim koşulları tohumun yeterince olgunlaşmasını engellediği gibi tohumun hasat sonrasında canlılığının azalmasına neden olur. Bitkinin kötü beslenmesi, hastalık ve zararlılarda canlılığı azaltıcı etkide bulunurlar. Hasat, temizleme ve kurutma sırasındaki mekanik zararlanmalar da tohumun depolama sırasındaki koşullardan ve depo zararlılarından çabuk etkilenmelerine neden olur. Depo faktörlerinden; Depo sıcaklığı, Depo oransal nemi,tohum nemi,kalıtsal özellikler, Depolama sırasında ortaya çıkan gazlar, Böcek gelişme ortamı, Fungusitler tohum canlılığını etkilemektedir. Sıcaklık: Genel olarak sıcaklığın artmasıyla tohumun depolama ömrü azalır.kısa süreli depolamalarda depo sıcaklığının 10 C de tutulması uygun ve ekonomikteir. Depo içinde oluşan ısı tohum tarafından emilir. Tohum depolamada sıcaklıkla ilgili olarak şu noktalara dikkat edilmelidir. Akarlar 5 C nin, böcekler 15 C nin altındaki sıcaklıklarda gelişemezler. Depo fungularının çoğu 0 C nin altında gelişemez. Nem: Sebze tohumlarının depolanmasında depo havasının neminin %50-60 arasında olması istenir. Çünkü depo neminin %40 ın üzerine çıkmasıyla depo zararlılarının faaliyeti başlar., %65-70 in üzerinde ise depo küflerinin faaliyeti artmaktadır.

17 İYİ BİR SEBZE TOHUMUNDA ARANAN 17 ÖZELLİKLER 1.Dış Özellikler: Tohumların dış görünüşlerine veya tohumun kendisine has olan kokusuna göre belirlenen özelliklerdir. Bu özellikler; 1. Tohumun rengi, 2. Şekil, 3. İrilik, 4. Parlaklık, 5. Koku 6. Temizlik 2. İç Özellikler: a) Tohumun çimlenme hızı ve çimlenme oranı, Belli miktardaki tohumun belli bir yüzde ile çimlenme sayısına ulaşması için gerekli olan gün sayısıdır. Yetiştirmede özellikle erkencilik açısından çok önemli olan çimlenme hızı; Çeşide, Tohumun ekildiği toprak yapısına, Ekim yöntemine, Sıcaklığa, Toprak nemine göre değişmektedir. Çimlenme oranı ise; belirli bir süre sonunda çimlenen tohumların % olarak ifadesidir. b) Tohumun çimlenme gücü (%) Tohumlar çimlenme özelliğinde olmasına rağmen bazı zayıf tohumlar esas yerlerine ekildiğinde normal bir çimlenme gösterdikleri halde üzerindeki toprak tabakasını delip toprak yüzüne çıkacak kuvvete sahip olamadıklarından toprak içinde ölmektedir. Bu bakımdan tohumların çimlenme güçlerini belirlemek gerekmektedir. Çimlenme gücü zamanla ilgili olup, belli bir zaman süresi içerisinde çimlenen tohumları göstermektedir. Çimlenme denemeleri doğrudan yetiştirme yapılacak alanın bir köşesinde hazırlanan yerde veya aynı ortamdan alınan toprakla doldurulmuş petri kapları içerisinde yapılmalıdır. c) Tohumun tarımsal değeri Tohumun çimlenem gücü ile temizlik derecesi o tohumun tarımsal değerini ifade etmektedir. Tarımsal değer = Tarımsal değer ne kadar yüksek olursa o tuhumun çimlenemgücü ve temizlik derecesi o oranda yüksek demektir. d) 1000 dane ağırlığı Tohumların 1000 dane ağırlığı önemli bir kalite faktörü olup verim ile ilişkilidir. Birim alana atılacak olan tohumluk miktarının belirlenemsinde de kullanılan bir faktördür. e) 1 gr da bulunan tohum sayısı Belirli bir alana ekilecek tohumdan elde edilecek fide sayısının belirlenmesinde kullanılır.

SOĞAN YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ:

SOĞAN YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ: SOĞAN YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ: Soğan insan beslenmesinde özel yeri olan bir sebzedir. Taze veya kuru olarak tüketildiği gibi son yıllarda kurutma sanayisinde işlenerek bazı yiyeceklerin hazırlanmasında da

Detaylı

TOHUM ÜRETİMİ ve EKOLOJİ Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü. Tarl

TOHUM ÜRETİMİ ve EKOLOJİ Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü. Tarl TOHUM ÜRETİMİ ve EKOLOJİ Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Tarl Tohum Üretim Açısından Bitkilerin büyüme ve tohum üretimi yalnızca kendi genetik yapısında değildir. Aynı

Detaylı

7 ve 8. hafta SEBZE YETİŞTİRİCİLİĞİNDE EKOLOJİK FAKTÖRLER. ã Kök gelişimini engelleme. Optimum sıcaklık ( Optimum sıcaklık ( C)

7 ve 8. hafta SEBZE YETİŞTİRİCİLİĞİNDE EKOLOJİK FAKTÖRLER. ã Kök gelişimini engelleme. Optimum sıcaklık ( Optimum sıcaklık ( C) 7 ve 8. hafta SEBZE YETİŞTİRİCİLİĞİNDE EKOLOJİK FAKTÖRLER Verimliliği etkileyen ekolojik faktörler: 1. Abiyotik (İklim ve toprak) 2. Biyotik (Yararlı ve zararlı hastalık ve zararlılar, bitki ve hayvan

Detaylı

SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME. Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012

SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME. Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi. Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012 SERA TASARIMI ve İKLİMLENDİRME Cengiz TÜRKAY Ziraat Yüksek Mühendisi Alata Bahçe Kültürleri Araştırma İstasyonu Erdemli-Mersin 12 Ekim 2012 Sera nedir? Bitki büyüme ve gelişmesi için gerekli iklim etmenlerinin

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER İsmail Güvenç* I. Kahramanmaraş'ta Sebze Tarımı 1Giriş Ülkemiz nüfusu, son sayıma göre 67 milyon

Detaylı

Acurun anavatanı hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak Anadolu, İran, Afganistan ve Güney Batı Asya anavatanı olarak kabul edilmektedir.

Acurun anavatanı hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak Anadolu, İran, Afganistan ve Güney Batı Asya anavatanı olarak kabul edilmektedir. ACUR YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ 1.Black Strong Ürünlerinin Acur YetiĢtiriciliğinde Kullanımı Acur organik maddece zengin topraklarda çok iyi yetişir. Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise

Detaylı

Orijin: Asya ve Avrupa (Mısır, Yunan ve Roma medeniyetleri döneminden beri biliniyor. Yabani form: Lactuca serriola x L.

Orijin: Asya ve Avrupa (Mısır, Yunan ve Roma medeniyetleri döneminden beri biliniyor. Yabani form: Lactuca serriola x L. SALATA- MARUL Asteraceae (=Compositae) Familyası Lactuca sativa (Salata- marul) Chichorium endivia (Yaprak çikori) Chichorium intybus (Başlı Çikori) Cynara scolymus (Enginar) Helianthus tuberosus (Yer

Detaylı

GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları

GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları GAP Bölgesinde Yetiştirilen Bitkilerin Sulama Proğramları GİRİŞ Sulamanın amacı kültür bitkilerinin ihtiyacı olan suyun, normal yağışlarla karşılanmadığı hallerde insan eliyle toprağa verilmesidir. Tarımsal

Detaylı

Meyva Bahçesi Tesisi

Meyva Bahçesi Tesisi Meyva Bahçesi Tesisi Meyve bahçesi tesisinde dikkate alınması -gereken koşullar 1. Yer seçimi 2. Tür ve çeşit seçimi 3. Anaç seçimi 4. Tozlanma isteğinin bilinmesi 5. Dikim sistemleri ve dikim sıklığı

Detaylı

BROKOLĠ YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Gübreleme Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise ekim öncesinde dekara 1,5 lt gelecek şekilde Hum Elit

BROKOLĠ YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Gübreleme Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise ekim öncesinde dekara 1,5 lt gelecek şekilde Hum Elit BROKOLĠ YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Gübreleme Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise ekim öncesinde dekara 1,5 lt gelecek şekilde Hum Elit -18, 2-4 arasında ise 40 lt su ile Hum Elit 15 uygulaması

Detaylı

son hacim 20 30 litre olacak şekilde sulandırılarak toprak yüzeyine püskürtülüp, 10 15 cm toprak derinliğine karıştırarak uygulanabilir.

son hacim 20 30 litre olacak şekilde sulandırılarak toprak yüzeyine püskürtülüp, 10 15 cm toprak derinliğine karıştırarak uygulanabilir. TKİ HÜMAS ın Kullanım Zamanı, Şekli ve Miktarı Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) HÜMAS; tarla bitkileri, sebzeler, sera bitkileri, süs bitkileri, çim, fide, bağ ve meyve ağaçları olmak üzere bu kılavuzda

Detaylı

FİDE YETİŞTİRİCİLİĞİ ve BAKIMI. Ceren EKŞİ Ziraat Yüksek Mühendisi

FİDE YETİŞTİRİCİLİĞİ ve BAKIMI. Ceren EKŞİ Ziraat Yüksek Mühendisi FİDE YETİŞTİRİCİLİĞİ ve BAKIMI Ceren EKŞİ Ziraat Yüksek Mühendisi Sebze türleri yetiştirme şekillerine göre farklılık gösterirler. Soğuk ve sıcağa karşı hassas olmayan sebzelerin tohumları direk olarak

Detaylı

ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ. GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN

ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ. GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN ANTEPFISTIĞI YETİŞTİRİCİLİĞİ GAP TEYAP Kerem AKDOĞAN Toprak İsteği Derin Kumlu- tınlı Kısmen kireç içeren Süzek topraklar İdeal toprak Kuru koşullarda Tabanda su tutabilen killi topraklar daha verimli

Detaylı

TARIM SİSTEMLERİ 3. Nemli Tarım

TARIM SİSTEMLERİ 3. Nemli Tarım NEMLİ TARIM TARIM SİSTEMLERİ 3 Nemli Tarım Nemli Tarım Yağan yağışlarla gelen su, evaporasyon ve transpirasyonla harcanan sudan fazla olur ise böyle yerlere nemli bölgeler denir. Bu bölgelerde uygulanan

Detaylı

Uygun koşullar altında gelişen bir bitkinin ilk çiçek taslaklarının görüldüğü zamana kadar geçen dönemi gençlik (juvenile) olarak isimlendirilir.

Uygun koşullar altında gelişen bir bitkinin ilk çiçek taslaklarının görüldüğü zamana kadar geçen dönemi gençlik (juvenile) olarak isimlendirilir. GENERATİF BÜYÜME VE GELİŞME Uygun koşullar altında gelişen bir bitkinin ilk çiçek taslaklarının görüldüğü zamana kadar geçen dönemi gençlik (juvenile) olarak isimlendirilir. Çiçek tohum ve meyve gelişiminden

Detaylı

Kullanma Kılavuzu. 10 dönüm için 1 l gübre kullanılarak ilkbaharda sürgünler püskürtme(ya da damlama) yöntemiyle

Kullanma Kılavuzu. 10 dönüm için 1 l gübre kullanılarak ilkbaharda sürgünler püskürtme(ya da damlama) yöntemiyle Yazlık ve kışlık tahıllar, patates, pancar, patlıcangiller, kabakgiller, lahana grubu, ağaçlar, soğanlar, yeşillikler, çiçekler ve çimler, ay çiçeği, üzüm, meyve çalılıkları ve dekoratif çalılıklar, küçük

Detaylı

BROKKOLİ (Brassica oleracea var. italica)

BROKKOLİ (Brassica oleracea var. italica) BROKKOLİ (Brassica oleracea var. italica) SİSTEMATİKTEKİ YERİ Takım: Brassicales Familya: Brassicaceae Cins: Brassica Tür: B. oleracea var. italica SAĞLIK VE BESLENME YÖNÜNDEN Brokkoli, A ve C vitamini,

Detaylı

BÖRÜLCE YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Black Strong Ürünlerinin Börülce YetiĢtiriciliğinde Kullanımı Besin maddelerince zengin toprakları sever. Organik madde oranı

BÖRÜLCE YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Black Strong Ürünlerinin Börülce YetiĢtiriciliğinde Kullanımı Besin maddelerince zengin toprakları sever. Organik madde oranı BÖRÜLCE YETĠġTĠRĠCĠLĠĞĠ Black Strong Ürünlerinin Börülce YetiĢtiriciliğinde Kullanımı Besin maddelerince zengin toprakları sever. Organik madde oranı toprak analizi sonucunda 0-2 arasında ise ekim öncesinde

Detaylı

belirlenmiştir. En iyi meyve tutumu 22 nolu tozlayıcının %5 lik çiçek tozu un karışımından elde edilmiştir. 3. Denemede kullanılan tozlayıcı

belirlenmiştir. En iyi meyve tutumu 22 nolu tozlayıcının %5 lik çiçek tozu un karışımından elde edilmiştir. 3. Denemede kullanılan tozlayıcı ÖZET 1. Denemenin yürütüldüğü yıllarda tozlayıcı tip ve dişi çeşitlerde çiçeklenmenin Nisan ayında olduğu gözlenmiştir. 1998 yılında tozlayıcı tip ve dişi çeşitlerin çiçeklenmesi 6 Nisan (çiçeklenme başlangıcı)

Detaylı

Gemlik Zeytini. Gemlik

Gemlik Zeytini. Gemlik Gemlik Meyve ve çekirdekleri orta irilikte olup % 29.9 oranında yağ içerir. Siyah sofralık olarak değerlendirilir. Meyveleri yağ bakımından zengin olduğundan sofralık kalite dışındaki taneler yağlık kolarak

Detaylı

KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER

KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER KAVAK VE HIZLI GELİŞEN TÜRLER Populus nigra Dr. Süleyman GÜLCÜ - 2008 1 KAVAK FİDANI ÜRETİMİ VE FİDANLIK TEKNİĞİ Kavak fidanı yetiştirilmesinde en önemli konuların başında, kaliteli kavak fidanı yetiştirilmesine

Detaylı

YAŞ MEYVE SEBZE. Hazırlayan Dilek KOÇ 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

YAŞ MEYVE SEBZE. Hazırlayan Dilek KOÇ 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi YAŞ MEYVE SEBZE Hazırlayan Dilek KOÇ 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi YAŞ MEYVE-SEBZE SITC NO : 057.1, 057.3, 057.4, 057.5, 057.6, 057.9 (Meyveler) 054.1,

Detaylı

Organik Tarımda İşletme Planlaması

Organik Tarımda İşletme Planlaması Organik Tarımda İşletme Planlaması ICEA (Etik ve çevresel Sertifikasyon Enstitüsü) Zir. Yük. Müh. Ramazan AYAN email: info@icea-tr.com Tarımsal ve doğal ekosistemler DOĞAL Kontrol: İçsel Enerji: Güneş

Detaylı

SEBZELERİN ÇOĞALTILMASI. Çiçek Tozlanma Döllenme Meyve Tohum

SEBZELERİN ÇOĞALTILMASI. Çiçek Tozlanma Döllenme Meyve Tohum 9. ve 10. HAFTA: Sebze türlerinde çoğaltma şekilleri Eşeyli çoğaltma (Tohumla=generatif) Eşeysiz (Vejetatif=Bitki parçaları ile) õ Apomik yolla (sarımsak) SEBZELERİN ÇOĞALTILMASI õ Soğan, yumru (Patates,

Detaylı

SEBZECİLİK Veysel ARAS

SEBZECİLİK Veysel ARAS SEBZECİLİK Veysel ARAS Sebzeleri Diğer Kültür Bitkilerinden Ayıran Özellikler 1. İnsan beslenmesinde kullanılırlar (Bu özellik ile süs bitkileri ve tıbbi bitkilerden ayrılırlar). 2. Doğrudan doğruya kullanılmaya

Detaylı

KENT BAHÇELERİ İÇİN SULAMA REHBERİ

KENT BAHÇELERİ İÇİN SULAMA REHBERİ KENT BAHÇELERİ İÇİN SULAMA REHBERİ Yeryüzü Derneği Haziran 2011 SULAMA: Bitkilerin normal gelişmesi için gerekli olan fakat doğal yollarla karşılanamayan suyun zamanında, bitkinin istediği miktarda ve

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI KORUMA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI YEMLİK PANCAR (HAYVAN PANCARI)

Detaylı

BAHÇE ÜRÜNLERİNDE HASAT & DERİM PROF.DR.NURDAN TUNA GÜNEŞ

BAHÇE ÜRÜNLERİNDE HASAT & DERİM PROF.DR.NURDAN TUNA GÜNEŞ BAHÇE ÜRÜNLERİNDE HASAT & DERİM PROF.DR.NURDAN TUNA GÜNEŞ HASAT & DERİM Olgunlaşmış olan meyvenin ana bitkiden ayrılması, Nasıl yapılmalı???? Ürünün hassaslığı Hasadın hızı Hasat yönteminin maliyeti Hasat

Detaylı

Taksonomi. Familya: Compositea Tür : Cichorium endive Çeşit : Cichorium intybus (witloof)

Taksonomi. Familya: Compositea Tür : Cichorium endive Çeşit : Cichorium intybus (witloof) Taksonomi Familya: Compositea Tür : Cichorium endive Çeşit : Cichorium intybus (witloof) Anavatanı Hindistan Türkmenistan Baykal Gölü Çevresi Sibirya D.Akdeniz Türkiye Ülkemizde Şikori Akdeniz Böglesinde

Detaylı

BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ

BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ BADEM YETİŞTİRİCİLİĞİ Badem Anadolu nun en eski meyve türlerinden birisidir. Ancak ülkemizde bademe gerekli önem verilmemekte, genellikle tarla kenarlarında sınır ağacı olarak yetiştirilmektedir. Ülkemizde

Detaylı

Budama. Örtüaltı tarımında. Bitkiyi dikine doğru büyütmek Işıklanma havalandırmayı daha effektif sağlamak

Budama. Örtüaltı tarımında. Bitkiyi dikine doğru büyütmek Işıklanma havalandırmayı daha effektif sağlamak SEBZELERDE YAPILAN KÜLTÜREL İŞLEMLER Budama Örtüaltı tarımında Bitkiyi dikine doğru büyütmek Işıklanma havalandırmayı daha effektif sağlamak BUDAMA Sürgün budaması (koltuk) Uç alma Yaprak alma Çiçek budaması

Detaylı

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ Yulafın Kökeni Yulafın vatanını Decandolle Doğu Avrupa ve Tataristan; Hausknecht ise orta Avrupa olduğunu iddia etmektedir. Meşhur tasnifçi Kornicke ise Güney Avrupa ve Doğu Asya

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BİTKİSEL ÜRETİM BİLGİ NOTU 2015 Yılı Türkiye İstatistik Kurumu 25/12/2015 tarihinde 2015 yılı Bitkisel haber bültenini yayımladı. 2015 yılında bir önceki yıla göre üretim miktarları; Tahıllar ve diğer

Detaylı

Meyve ve Sebze Depolanması ve İhracatında Kullanılan Modifiye Atmosfer Ambalajlarındaki Gelişmeler Doç. Dr. Fatih ŞEN

Meyve ve Sebze Depolanması ve İhracatında Kullanılan Modifiye Atmosfer Ambalajlarındaki Gelişmeler Doç. Dr. Fatih ŞEN Meyve ve Sebze Depolanması ve İhracatında Kullanılan Modifiye Atmosfer Ambalajlarındaki Gelişmeler Doç. Dr. Fatih ŞEN Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü fatih.sen@ege.edu.tr Modifiye

Detaylı

TANIMI VE ÖNEMİ Susam dik büyüyen tek yılık bir bitkidir. Boyu ( cm) ye kadar uzayabilir. Gövdeler uzunlamasına oluklu (karıklıdır) ve sık tüylü

TANIMI VE ÖNEMİ Susam dik büyüyen tek yılık bir bitkidir. Boyu ( cm) ye kadar uzayabilir. Gövdeler uzunlamasına oluklu (karıklıdır) ve sık tüylü SUSAM HASADI TANIMI VE ÖNEMİ Susam dik büyüyen tek yılık bir bitkidir. Boyu (30-125 cm) ye kadar uzayabilir. Gövdeler uzunlamasına oluklu (karıklıdır) ve sık tüylüdür. Ülkemizde tarımı yapılan yağ bitkileri

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BİTKİSEL ÜRETİM BİLGİ NOTU 2013 YILI Türkiye İstatistik Kurumu 27/12/2013 tarihinde 2013 yılı Bitkisel Üretim İstatistikleri haber bültenini yayımladı. 2013 yılında bitkisel üretim bir önceki yıla göre

Detaylı

Tohumun kullanma değerini ifade eden bir diğer kavram da fidan yüzdesidir.

Tohumun kullanma değerini ifade eden bir diğer kavram da fidan yüzdesidir. Tohumun kullanma değerini ifade eden bir diğer kavram da fidan yüzdesidir. Açık arazide normal koşullar altında ekilen 100 tohumdan yaşama yeteneğine sahip, kışı geçirebilen fidanların sayısı fidan yüzdesi

Detaylı

En ideali ağaçların tamamının tohum tuttuğu dönemdir.

En ideali ağaçların tamamının tohum tuttuğu dönemdir. Ormancılıkta yaygın olarak kullanılan kabule göre, tohum verimi itibariyle beş durum söz konusudur. Bunlar; 1- zengin, 2- iyi, 3- orta, 4- zayıf (serpili tohum yılı) ve 5- tohumsuz yıl olmak üzere adlandırılır.

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.. TRIM VE KÖYİŞLERİ KNLIĞI KORUM VE KONTROL GENEL MÜÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESİL VE SERTİFİKSYON MERKEZİ MÜÜRLÜĞÜ TRIMSL EĞERLERİ ÖLÇME ENEMELERİ TEKNİK TLİMTI KOLZ (rassica napus oleifera L.) 2001 TRIMSL EĞERLERİ

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BİTKİSEL ÜRETİM BİLGİ NOTU 2. TAHMİN 2016 Türkiye İstatistik Kurumu 28/10/2016 tarihinde 2016 yılı 2. Tahmin Bitkisel haber bültenini yayımladı. 2016 yılında bitkisel üretimin bir önceki yıla göre artacağı;

Detaylı

Çiftçi Şartlarında Potasyumlu Gübrelemenin Verim ve Kaliteye Olan Etkisi

Çiftçi Şartlarında Potasyumlu Gübrelemenin Verim ve Kaliteye Olan Etkisi Çiftçi Şartlarında Potasyumlu Gübrelemenin Verim ve Kaliteye Olan Etkisi Âlim Çağlayan 1 Ertan Demoğlu 1 Besinlerin rolü Yeterli bir gübreleme programı sadece bütün besinlerin temel görevleri açık bir

Detaylı

Tohum Bahçeleri. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER

Tohum Bahçeleri. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER Tohum Bahçeleri Tohum bahçeleri irsel (genetik) bakımdan daha yüksek nitelikli tohum elde etmek üzere, bir anlamda damızlık olarak seçilen üstün ağaçlardan alınan aşı kalemleriyle aşılanan fidanlardan

Detaylı

Yalçın AKI Ferhat SERTKAYA

Yalçın AKI Ferhat SERTKAYA Yalçın AKI Ferhat SERTKAYA Yer fıstığı baklagiller familyasından, tek yıllık ve değerli bir yağ bitkisidir. Yerfıstığı, meyvelerini toprak altında meydana getirmesiyle diğer bitkilerden farklılık gösterir.

Detaylı

BAHÇE BİTKİLERİ BİYOLOJİSİ

BAHÇE BİTKİLERİ BİYOLOJİSİ BAHÇE BİTKİLERİ BİYOLOJİSİ BAHÇE BİTKİLERİNİN BİYOLOJİSİ Generatif gelişmeyi düzenleyen çiçek, meyve ve tohumların morfolojik, biyolojik, sitolojik ve fizyolojik özelliklerinin bilinmesi büyük önem taşımaktadır.

Detaylı

ZİRAİ MÜCADELE TEKNİK TALİMATLARI CİLT IV. BAĞ MİLDİYÖSÜ Plasmopara viticola (Berk. Et Curt) Berl et de Toni

ZİRAİ MÜCADELE TEKNİK TALİMATLARI CİLT IV. BAĞ MİLDİYÖSÜ Plasmopara viticola (Berk. Et Curt) Berl et de Toni ZİRAİ MÜCADELE TEKNİK TALİMATLARI CİLT IV BAĞ MİLDİYÖSÜ Plasmopara viticola (Berk. Et Curt) Berl et de Toni 1. TANIMI VE YAŞAYIŞI Hastalığa neden olan etmen obligat bir parazittir. Hücrelerarası gelişir,

Detaylı

ÖZEL SEBZECİLİK. Prof. Dr. Ahmet ŞALK Yrd. Doç. Dr. Murat DEVECİ. Prof. Dr. Levent ARIN Yrd. Doç. Dr. Serdar POLAT

ÖZEL SEBZECİLİK. Prof. Dr. Ahmet ŞALK Yrd. Doç. Dr. Murat DEVECİ. Prof. Dr. Levent ARIN Yrd. Doç. Dr. Serdar POLAT ÖZEL SEBZECİLİK Prof. Dr. Ahmet ŞALK Yrd. Doç. Dr. Murat DEVECİ Prof. Dr. Levent ARIN Yrd. Doç. Dr. Serdar POLAT NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BAHÇE BİTKİLERİ BÖLÜMÜ 2008 TEKİRDAĞ ISBN 978-9944-0786-0-3

Detaylı

Tohum Kontrolü ve Hayatiyeti

Tohum Kontrolü ve Hayatiyeti Tohum Kontrolü ve Hayatiyeti Ağaçlandırmalarda ekim yöntemlerinin uygulanmasında başarı büyük ölçüde tohumun kalitesine bağlıdır. Kaliteli bir tohum mümkün olduğu kadar saf, yani diğer yabancı tür tohumları

Detaylı

Tarımsal Meteoroloji. Prof. Dr. F. Kemal SÖNMEZ 23 EKİM 2013

Tarımsal Meteoroloji. Prof. Dr. F. Kemal SÖNMEZ 23 EKİM 2013 Tarımsal Meteoroloji Prof. Dr. F. Kemal SÖNMEZ 2 EKİM 201 Prof. Dr. Mustafa Özgürel ve Öğr. Gör. Gülay Pamuk Mengü tarafından yazılan Tarımsal Meteoroloji kitabından faydalanılmıştır. Hava ve İklim ile

Detaylı

Tohum yatağının hazırlanması:

Tohum yatağının hazırlanması: Toprak isteği: Yem bezelyesi tüm baklagillerde olduğu gibi, özellikle yeterli kireç bulunan ve PH değeri 6,5-7 olan toprakları sever. PH değeri 6-8 aralığında olan topraklarda da ekimi yapılabilir. Bu

Detaylı

Modern (Bodur) ve Geleneksel Meyve Yetiştiriciliği. 04 Şubat 2014 İzmir

Modern (Bodur) ve Geleneksel Meyve Yetiştiriciliği. 04 Şubat 2014 İzmir Modern (Bodur) ve Geleneksel Meyve Yetiştiriciliği 04 Şubat 2014 İzmir Ajanda Geleneksel Meyve Yetiştiriciliği (GMY) Modern Meyve Yetiştiriciliği (MMY) GMY ve MMY Farkları GMY Nasıl MMY Çevrilir 2 Geleneksel

Detaylı

YAĞIŞ DEĞERLENDİRMESİ

YAĞIŞ DEĞERLENDİRMESİ METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAŞTIRMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI Sayı : 91 Eylül 2013 YAĞIŞ DEĞERLENDİRMESİ 2013 YILI AĞUSTOS AYI YAĞIŞ RAPORU GENEL DURUM : Yağışlar genel olarak normalinden ve geçen yıl Ağustos

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BİTKİSEL ÜRETİM BİLGİ NOTU 1. TAHMİN 2014 Türkiye İstatistik Kurumu 22/05/2014 tarihinde 2014 yılı 1. Tahmin Bitkisel Üretim haber bültenini yayımladı. 2014 yılında bitkisel üretimin bir önceki yıla göre

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprağın Oluşumu Fiziksel Parçalanma Kimyasal Ayrışma Biyolojik Ayrışma Toprağın Doğal Yapısı Katı Kısım Sıvı Kısım ve Gaz Kısım Toprağın Katmanları

Detaylı

AÇIK TARLADA PATLICAN YETİŞTİRİCİLİĞİ

AÇIK TARLADA PATLICAN YETİŞTİRİCİLİĞİ AÇIK TARLADA PATLICAN YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ: Patlıcan her türlü yemeği kolayca pişirilen, garnitür ve salata olarak değerlendirilen bir sebzedir. Bunun dışında reçeli ve turşusu da yapılabilir. 100 gr

Detaylı

BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİ

BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİ BUĞDAY YETİŞTİRİCİLİĞİ HAZIRLAYAN YALÇIN YILMAZ ZİRAAT MÜHENDİSİ UZMAN TARIM DANIŞMANI Ülkemizde buğday yaklaşık 9.5 milyon hektar alanda ekilmekte, üretimde yıldan yıla değişmekle birlikte 20 milyon ton

Detaylı

ÖNEMLİ ZARARLILARI. Spodoptera spp. (Yaprak kurtları) yumurta

ÖNEMLİ ZARARLILARI. Spodoptera spp. (Yaprak kurtları) yumurta ÖNEMLİ ZARARLILARI Spodoptera spp. (Yaprak kurtları) Ergin 20 mm yumurta Larva 35-40 mm ÖNEMLİ ZARARLILARI ÇİÇEK TRİPSİ (Frankliniella tritici) Küçük sigara şeklinde 1,3 mm uzunluğunda, genelde sarı renkli

Detaylı

Elma kış dinlenmesine ihtiyaç duyan meyve türü olup, soğuklama gereksinimi diğer meyvelere göre uzundur.

Elma kış dinlenmesine ihtiyaç duyan meyve türü olup, soğuklama gereksinimi diğer meyvelere göre uzundur. Elma Tarihçe İklim İstekleri Elma ılıman, özellikle soğuk ılıman iklim bitkisidir. Akdeniz Bölgesinde 800 m. den yukarı yerlerde yetişir. Yüksek ışık yoğunluğu elmada çok iyi renk oluşumunu sağlar. Elma

Detaylı

Yapı ve Organların Gelişmesi. 1. Meyve Meyve ve sebzelerde yaşam ** Gelişme ** Olgunlaşma ** Yaşlanma

Yapı ve Organların Gelişmesi. 1. Meyve Meyve ve sebzelerde yaşam ** Gelişme ** Olgunlaşma ** Yaşlanma Yapı ve Organların Gelişmesi 1. Meyve Meyve ve sebzelerde yaşam ** Gelişme ** Olgunlaşma ** Yaşlanma Gelişme başlangıcı Derim Tüketim Dışı Yaprak, çiçek, ham meyve (1) gelişme, fiziksel (2) Yaşlanma Kök,

Detaylı

BAZI KÜLTÜR BİTKİLERİNDE KLASİK GÜBRELERE İLAVETEN ÖZEL GÜBRELERİN KULLANILMASI

BAZI KÜLTÜR BİTKİLERİNDE KLASİK GÜBRELERE İLAVETEN ÖZEL GÜBRELERİN KULLANILMASI BAZI KÜLTÜR BİTKİLERİNDE KLASİK GÜBRELERE İLAVETEN ÖZEL GÜBRELERİN KULLANILMASI Değerli çiftçilerimiz; hiç şüphesiz en doğru gübreleme tavsiyeleri usulüne uygun olarak alınmış toprak ve yaprak örneklerinin

Detaylı

BUĞDAY (Triticum spp.) Buğdayda Toprak Hazırlığı:

BUĞDAY (Triticum spp.) Buğdayda Toprak Hazırlığı: BUĞDAY (Triticum spp.) Buğdayda Toprak Hazırlığı: Toprak işlemenin sebebi, tohumların uygun çimlenme ve çıkış ortamını hazırlamak; su kaybını en aza indiren, toprağın yapısını en az bozan, erozyonu önemli

Detaylı

SERA TARIMI VE ÖNEMİ

SERA TARIMI VE ÖNEMİ 2015 SERA TARIMI VE ÖNEMİ Sera Tarımı ve Önemi 1 ÖNEMİ: Ülkemizde kırsal kesimde nüfusun tutulmasının en önemli sorunlarından biri toprak sermaye büyüklüğüdür. Nüfusun hızlı artması sonucu, gittikçe pazarlanan

Detaylı

KAVAK ÖKALİPTUS VE KIZILAĞAÇTA YETİŞME ORTAMI İSTEKLERİ. Prof.Dr. Ali Ömer Üçler 1

KAVAK ÖKALİPTUS VE KIZILAĞAÇTA YETİŞME ORTAMI İSTEKLERİ. Prof.Dr. Ali Ömer Üçler 1 KAVAK ÖKALİPTUS VE KIZILAĞAÇTA YETİŞME ORTAMI İSTEKLERİ Prof.Dr. Ali Ömer Üçler 1 Kavaklar Prof.Dr. Ali Ömer Üçler 2 İklim bakımından uzun vejetasyon mevsimine sahip, korumalı ve sıcak yerlerde daha iyi

Detaylı

Aksi durumda yabacı bir bölgeden getirilen ırk/ırklar o yöreye uyum sağlamış yerel ırklarla polen alışverişine giriştiklerinde genetik tabanda

Aksi durumda yabacı bir bölgeden getirilen ırk/ırklar o yöreye uyum sağlamış yerel ırklarla polen alışverişine giriştiklerinde genetik tabanda Ağaçlandırma çalışmalarına temel oluşturacak tohum sağlanmasını emniyetli hale getirebilmek için yerel ırklardan elde edilen tohum kullanılması doğru bir yaklaşımdır. Aynı türde de olsa orijin denemeleri

Detaylı

ÜRÜNLERİN SOĞUKTA MUHAFAZASI VE NEMLENDİRMENİN ÖNEMİ

ÜRÜNLERİN SOĞUKTA MUHAFAZASI VE NEMLENDİRMENİN ÖNEMİ ÜRÜNLERİN SOĞUKTA MUHAFAZASI VE NEMLENDİRMENİN ÖNEMİ Meyve ve Sebzeler, hasatlarından sonra da yaşamlarını sürdürürler, solunumları devam eder. Bunun sonucunda niteliklerini kaybederek bozulurlar. Bu bozulmayı

Detaylı

Bioredworm- S(Solid)-Katı ve Bioredworm-L(Liquid)-Sıvı Uygulama tablosu Bitki Türü Gübre Türü Uygulama dönemi Dozlar / saf gübre olarak /

Bioredworm- S(Solid)-Katı ve Bioredworm-L(Liquid)-Sıvı Uygulama tablosu Bitki Türü Gübre Türü Uygulama dönemi Dozlar / saf gübre olarak / Kök gelişimini ciddi oranda desteklediği için, özellikle dikim esnasında granül gübrenin kullanılması tavsiye edilir. Üreticilerin, topraktaki besin ihtiyacını tespit edebilmeleri için toprak analizi yaptırmaları

Detaylı

TÜRKİYE'NİN AVRUPA TOPLULUĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI

TÜRKİYE'NİN AVRUPA TOPLULUĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI Atatürk Ü.Zir.Fak.Der. 25 (1), 94-99, 1994. TÜRKİYE'NİN AVRUPA TOPLULUĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI İsmail GÜVENÇ (1) Refik ALAN (1) ÖZET : Bu çalışmada, Türkiye'den AT ülkelerine gerçekleştirilen sebze

Detaylı

TARIMIN YENİ GÖZDESİ: HİDROPONİK TARIM

TARIMIN YENİ GÖZDESİ: HİDROPONİK TARIM TARIMIN YENİ GÖZDESİ: HİDROPONİK TARIM Topraksız tarım ya da hidroponik tarım, toprak olmadan durgun su kültürü içinde uygulanan bir tarım biçimidir. Bitkiler topraktaki besinlerin yerine bitkinin ihtiyacı

Detaylı

İŞLER. 60 kişi işletme ziyareti için çalışma Eylem programı hazırlayarak bir gün önceden Planı,Yıllık çiftçiyi bilgilendiricek

İŞLER. 60 kişi işletme ziyareti için çalışma Eylem programı hazırlayarak bir gün önceden Planı,Yıllık çiftçiyi bilgilendiricek AYLAR OCAK ŞUBAT MART GAPBİRECİK TARIMSAL YAYIM DANIŞMANLIK MÜH.LTD.ŞTİ.2015-2016 TYD ÇALIŞMA İŞ TAKVİMİ TARIM DANIŞMANIN YAPACAĞI YAPILACAK İŞLER İŞLER FORMLAR ilkbaharda ekilecek tarlaların sürülmesi

Detaylı

Çayın Bitkisel Özellikleri

Çayın Bitkisel Özellikleri Çayın Bitkisel Özellikleri Bir asırlık bir ömre sahip bulunan çay bitkisi doğada büyümeye bırakıldığında zaman bir ağaç görünümünü alır. Görünüş itibarı ile dağınık bir görünüm arz eden bitki yapısı tek

Detaylı

: Menşe Adı : Kale Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı Başvuru Sahibinin Adresi : Hükümet Konağı Kale/DENİZLİ Ürünün Adı

: Menşe Adı : Kale Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı Başvuru Sahibinin Adresi : Hükümet Konağı Kale/DENİZLİ Ürünün Adı Koruma Tarihi : 18.12.2008 Başvuru No : C2008/049 Coğrafi İşaretin Türü Başvuru Sahibi : Menşe Adı : Kale Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Başkanlığı Başvuru Sahibinin Adresi : Hükümet Konağı

Detaylı

AÇIK TARLADA DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİ

AÇIK TARLADA DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİ AÇIK TARLADA DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ: Domates ülkemizde en çok üretilen ve tüketilen sebzedir. Dünyada taze olarak, yemeklerde diğer sebzelerle pişirilerek, dayanıklı domates suyu, konsantre domates

Detaylı

Gıdalarda Temel İşlemler

Gıdalarda Temel İşlemler Gıdalarda Temel İşlemler Gıdaların işlenmesi; gıda endüstrisinde uygulanan işlemlerin yanı sıra evde gıdaların hazırlanması ve pişirilmesi sırasında uygulanan işlemleri de kapsar. İşlenmemiş gıdaların

Detaylı

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmi Gazete nin 13/5/2008 26875

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmi Gazete nin 13/5/2008 26875 TOHUMLUKLARIN YETİŞTİRİLECEĞİ ÖZEL ÜRETİM ALANLARININ ÖZELLİKLERİ VE BU ALANLARDA UYULMASI GEREKEN KURALLARIN BELİRLENMESİNE DAİR YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK MADDE 1 13/5/2008 tarihli

Detaylı

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları

Detaylı

RULO ÇİM ÜRETİMİ DR TOHUMCULUK 2013

RULO ÇİM ÜRETİMİ DR TOHUMCULUK 2013 RULO ÇİM ÜRETİMİ DR TOHUMCULUK 2013 TOPRAK İyi drenajlı, Kumlu ve hafif killi, Ayrık türleri,tarla sarmaşığı,darıcan gibi yabani otlardan ari olmalı. İyi kaliteli yer altı suyu veya yakınında akarsu bulunmalı.

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.. TRIM VE KÖYİŞLERİ KNLIĞI KORUM VE KONTROL GENEL MÜÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESİL VE SERTİFİKSYON MERKEZİ MÜÜRLÜĞÜ TRIMSL EĞERLERİ ÖLÇME ENEMELERİ TEKNİK TLİMTI HŞHŞ (Papaver somniferum L.) 2005 İÇİNEKİLER Sayfa

Detaylı

T.C. MUĞLA TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat. Ortalama Fiyat MISIR 0.55 0.5500 39,050.00 KG 21,477.50 1

T.C. MUĞLA TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat. Ortalama Fiyat MISIR 0.55 0.5500 39,050.00 KG 21,477.50 1 HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK - 31/0/2014 T.C. Sayfa: 1-13 ARPA YEŞİL MTS 0.0 0.0 0.000 11,200.00 KG,600.00 1 ARPA YEMLİK ı:,600.00 1 ARPA ı,600.00 1 MISIR MISIR MISIR MTS 0. 0. 0.00 39,00.00 KG 21,477.0 1

Detaylı

Çelikle Çay Üretimi. Ayhan Haznedar -Ziraat Mühendisi

Çelikle Çay Üretimi. Ayhan Haznedar -Ziraat Mühendisi Çelikle Çay Üretimi Ayhan Haznedar -Ziraat Mühendisi Nitelikleri, kalitesi ve diğer özellikleri belirlenen çay klonlarının hızlı, yoğun ve ucuz bir şekilde üretilmesi için en uygun yöntemdir. Çelik alınacak

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

TÜRKİYE DE MISIR TARIMINDA SON GELİŞMELER VE ÇEŞİDİN ETKİSİ. Burhan KARA

TÜRKİYE DE MISIR TARIMINDA SON GELİŞMELER VE ÇEŞİDİN ETKİSİ. Burhan KARA TÜRKİYE DE MISIR TARIMINDA SON GELİŞMELER VE ÇEŞİDİN ETKİSİ Burhan KARA Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü-Isparta Giriş İletişim: burhankara@sdu.edu.tr, Tel: 0246 211

Detaylı

2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ

2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ 2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ SUNUM İÇERİĞİ Türkiye de Tarım Tarımsal girdi politikaları Tarımsal kredi politikaları Tarımsal sulama politikaları Tarımda 2023 Vizyonu 2 TÜRKİYE

Detaylı

zeytinist

zeytinist 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 4 Potasyum:

Detaylı

Prof. Dr. Nurgül TÜREMİŞ

Prof. Dr. Nurgül TÜREMİŞ * Prof. Dr. Nurgül TÜREMİŞ Örtüaltında meyve yetiştiriciliği çok eskiden beri yapılmaktadır. İlk uygulamalar Fransa ve İngiltere krallıklarına dayanmaktadır. Soğuğa hassas ağaçların büyük saksılar içerisinde

Detaylı

T.C. MUĞLA TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat. Ortalama Fiyat ARPA YEMLİK MTS , KG 6,743.

T.C. MUĞLA TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat. Ortalama Fiyat ARPA YEMLİK MTS , KG 6,743. HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: - 4 ARPA YEMLİK MTS 0.82 0.82 0.874 8,250.00 KG 6,743.46 2 ARPA YEMLİK ı: 6,743.46 2 ARPA TOHUMLUK ARPA TOHUMLUK MTS 0.75 0.75 0.7500 9,780.00 KG 7,335.00 3 ARPA TOHUMLUK

Detaylı

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 ÖNEMLİ! Gıdaları insanların sağlıklarını çok ciddi şekilde etkiler. Bu nedenle, gıda üreten kişilerin temizlik kurallarına uyması çok önemlidir.

Detaylı

Tarım Konferansı 25 Nisan 2011 Hassa_HATAY

Tarım Konferansı 25 Nisan 2011 Hassa_HATAY Bağ Sulaması Tarım Konferansı 25 Nisan 2011 Hassa_HATAY Prof. Dr. Sermet ÖNDER Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü (Biyosistem Mühendisliği Bölümü) sermetonder01@gmail.com

Detaylı

BALIKESİR SANAYİCİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ

BALIKESİR SANAYİCİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ BİTKİSEL ÜRETİM 2. TAHMİN 2014 2014 yılında bitkisel üretimin bir önceki yıla göre; Tahıllar ve diğer bitkisel ürünler üretiminin % 6,5 düşüşle 59,6 milyon ton, Sebze üretiminin % artışla 28,7 milyon ton,

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Çiçek Çiçekler bitkinin üreme organlarıdır.tozlanma ve döllenme meydana gelince tohum ve meyve oluştururlar.

ayxmaz/biyoloji Çiçek Çiçekler bitkinin üreme organlarıdır.tozlanma ve döllenme meydana gelince tohum ve meyve oluştururlar. Çiçek Çiçekler bitkinin üreme organlarıdır.tozlanma ve döllenme meydana gelince tohum ve meyve oluştururlar. çiçek kısımları ve görevleri : Çanak yaprak :tomurcuk açılana kadar koruma. Taç yaprak : böcekleri

Detaylı

TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI

TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI Atatürk Ü.Zir.Fak.Der. 25 (2), 269-274, 1994. TÜRKİYE'NİN ORTADOĞU ÜLKELERİNE SEBZE İHRACATI İsmail GÜVENÇ (I) Refik ALAN (I) ÖZET : Bu çalışmada, Türkiye'den Ortadoğu ülkelerine gerçekleştirilen sebze

Detaylı

CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK

CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK CANLININ İÇ YAPSINA YOLCULUK EN KÜÇÜK OLANINDAN EN BÜYÜK OLANINA KADAR TÜM CANLILARIN YAPISINI OLUŞTURAN BİRİM: HÜCRE Canlıların tüm özelliklerini taşıyan en küçük birimine hücre denir. Canlı bir hücreden

Detaylı

KESME GÜL VE GÜL FĐDANI

KESME GÜL VE GÜL FĐDANI KESME GÜL VE GÜL FĐDANI ÜRETĐMĐ Gül Fidanı Üretimi Tohum Çelik ve aşı ile çoğaltılabilirler. Tohumla Üretim *Gül tohumları hasattan hemen sonra ekildiğinde çimlenemez. 4 C de 4-6 ay süre ile nemli sphagnum

Detaylı

Dolu Teminatı için Sigortaya Son Kabul Tarihleri

Dolu Teminatı için Sigortaya Son Kabul Tarihleri Dolu Teminatı için Sigortaya Son Kabul Tarihleri Ana Sınıf Ürün adı Alt Sınıf İL TARİH Tarla Ürünleri Buğday (Makarnalık) Tahıllar Adana, Osmaniye, Mersin, Antalya, Muğla 31.Mar Tarla Ürünleri Buğday (Makarnalık)

Detaylı

12. BÖLÜM: TOPRAK EROZYONU ve KORUNMA

12. BÖLÜM: TOPRAK EROZYONU ve KORUNMA 12. BÖLÜM: TOPRAK EROZYONU ve KORUNMA TOPRAK EROZYONU Toprakların bulunduğu yada oluştuğu yerden çeşitli doğa kuvvetlerinin (rüzgar, su, buz, yerçekimi) etkisi ile taşınmasıdır. Doğal koşullarda oluşan

Detaylı

Bu nedenle budama, meyvecilikte karlılık oranını artırmak için yapılması gereken en önemli bakım tedbirlerindendir.

Bu nedenle budama, meyvecilikte karlılık oranını artırmak için yapılması gereken en önemli bakım tedbirlerindendir. MEYVE AĞAÇLARINDA BUDAMA Prof. Dr. Ali ÜNAL E.Ü. Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü EGE ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Çiftçi Broşürü : 28 Meyve Ağaçları Neden Budanır? Meyve

Detaylı

: Safranbolu Esnaf ve Sanaatkarlar Odası Başvuru Sahibinin Adresi :Yenimahalle Sadri Artunç C. Tuncel Apt. K.1 D.2 Safranbolu Karabük Ürünün Adı

: Safranbolu Esnaf ve Sanaatkarlar Odası Başvuru Sahibinin Adresi :Yenimahalle Sadri Artunç C. Tuncel Apt. K.1 D.2 Safranbolu Karabük Ürünün Adı Koruma Tarihi : 21.05.2009 Başvuru No : C2009/009 Coğrafi İşaretin Türü : Menşe Adı Başvuru Sahibi : Safranbolu Esnaf ve Sanaatkarlar Odası Başvuru Sahibinin Adresi :Yenimahalle Sadri Artunç C. Tuncel

Detaylı

KARPUZ YETİŞTİRİCİLİĞİ

KARPUZ YETİŞTİRİCİLİĞİ KARPUZ YETİŞTİRİCİLİĞİ GİRİŞ: Karpuz Türkiye tarımında ekonomik önemi oldukça fazla olan bir üründür. 39.7 milyon ton olan dünya üretiminin yaklaşık % 10 u 3.9 milyon ton ile dünyada Çin den sonra en fazla

Detaylı

Ekonomik Rapor Tablo 57. Kişi Başına Gayri Safi Yurt İçi Hasıla. Yıllar Nüfus (1) (000 Kişi) Türk Lirası ( )

Ekonomik Rapor Tablo 57. Kişi Başına Gayri Safi Yurt İçi Hasıla. Yıllar Nüfus (1) (000 Kişi) Türk Lirası ( ) Tablo 57. Kişi Başına Gayri Safi Yurt İçi Hasıla Yıllar Nüfus (1) (000 Kişi) Türk Lirası ( ) Cari Fiyatlarla (2) Sabit (1998 Yılı) Fiyatlarla Değişim ABD Doları ($) Değişim Türk Lirası ( ) Değişim 2009

Detaylı

SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü

SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Seralarda Isıtma Sistemlerinin Planlanması Bitki büyümesi ve gelişmesi

Detaylı

- Zn 120. Çinkolu Gübre Çözeltisi. Lignosulfanate UYGULAMA ŞEKLİ VE DOZLARI

- Zn 120. Çinkolu Gübre Çözeltisi. Lignosulfanate UYGULAMA ŞEKLİ VE DOZLARI - Zn 120 Çinkolu Gübre Çözeltisi Suda Çözünür Çinko (Zn) : % 10 1 Lt/5 Lt Lignosulfanate Erken dönem uygulamaları ile meyve büyüklüğünde ve verimde artış sağlar. Nişasta sentezi, artar, azot metabolizması

Detaylı