ANADOLU NUN ĠSLAMLAġMA SÜRECĠNDE DÂRU L-HADĠSLER Eylül 2012 ÇANKIRI / TÜRKĠYE

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ANADOLU NUN ĠSLAMLAġMA SÜRECĠNDE DÂRU L-HADĠSLER Eylül 2012 ÇANKIRI / TÜRKĠYE"

Transkript

1 ANADOLU NUN ĠSLAMLAġMA SÜRECĠNDE DÂRU L-HADĠSLER Eylül 2012 ÇANKIRI / TÜRKĠYE

2 Arafat AYDIN * YAZMA ESERLERDEKĠ SEMÂ KAYITLARINDA DARU L-HADĠSLER Ġslam medeniyetinde dâru'l-hadis adıyla bir eğitim öğretim müessesesinin ortaya çıkıģı hadis tarihi açısından bakıldığında temel hadis külliyâtının tasnifinden sonraki devirlere tekâbül etmektedir. Dolayısıyla bu kurumlardaki ana öğretim faaliyeti hadis kaynaklarının tedrîsi Ģeklinde olmuģtur. Hocaların (Ģeyh) kurdukları halkalarda hadis kitapları ders olarak okutulmuģ, farklı nüshaları karģılaģtırılmıģ (mukâbele) veya istinsâh edilmiģ, bunun yanında gittikleri beldelerde okudukları eserlerin tedrîsini yapabilecek talebeler yetiģtirilmiģtir. Tüm bu faaliyetler özellikle ilk dönemlerde bir eseri kimin, kimden, ne zaman, nerede, ne kadar sürede okuduğu ve okutma yetkisi aldığına yönelik bilgilerin kayıt altına alınması suretiyle yapılmıģtır. Eserlerin baģına veya sonuna değiģik suretlerde kaydedilen bu bilgiler mahiyetine göre "semâ kaydı", "mukâbele kaydı", "kıraat kaydı", "icâzet kaydı" gibi farklı Ģekillerde isimlendirilmiģlerdir. Bu tebliğ dâru'l-hadislerdeki eğitim ve öğretim faaliyetlerine dönük tahliller yapabilme imkânı veren semâ kayıtları ve icâzetnâmeler üzerinden yakın bir döneme kadar yazma nüshalar halinde bulunan temel hadis kaynaklarının günümüze hangi Ģartlarda ve hangi usûllerle intikal ettirildikleri, kimler tarafından, nerelerde ders olarak okutuldukları mevzûuna yönelik dâru'lhadislerin sunduğu katkıları ele alacaktır. Farklı dâru'l-hadislerdeki semâ meclislerinde ders olarak okutulmuģ Müslim'in el-câmi'u's-sahîh'i, Beyhakî'nin es-sünenü'l-kübrâ'sı, Abdullah Ġbnü'l-Mübârek'in Müsned'i ve Hanbel b. Ġshâk'ın Fiten'inde yer alan semâ kayıtları üzerinden konuyla ilgili tahlillerimizi arz edeceğiz. Müellifinin nihai Ģeklini vermesinden itibaren hadis kaynaklarının aslına uygun olarak muhafazası ve sonraki nesillere intikali, eserin tedrîsinin yapıldığı * Marmara Ünv. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Hadis Bilim Dalı

3 104 hadis meclisleri ve bu meclislere iģtirak eden talebeler aracılığıyla gerçekleģmiģtir. Tertip edilen hadis meclisleri yoluyla bir eserin nüshaları çoğaltılmıģ, talebelerden eserin tamamını nakletme yetkisine sahip olanlar nüsha râvîsi vasfını kazanmıģlardır. Ancak istinsâhı yapılan her nüshaya asıl muamelesi yapılmamıģ, ehil kimseler tarafından izin ve onay alınmaksızın yazılı metinlerin rivayeti muteber kabul edilmemiģtir. 1 Hadislerin rivayetinde ilk dönemlerden itibaren aranan tahammül ve edâ Ģartları kaynakların teģekkülünden itibaren hadis metinlerinin/musannefâtının rivayetinde de aranmıģtır. Muteber olan-olmayan tahammül ve edâ yolları belirlenerek eserlerin herhangi bir bozulmaya uğramaksızın muhafazası ve intikali sağlanmaya çalıģılmıģtır. Önceleri bir râvînin hangi rivayet yetkisine sahip olduğu hususunda likâ ve mu'âsarât Ģartı ile yetinilmiģ, konuyla ilgili sözlü beyanı ve kullandığı edâ lafzı esas alınmıģtır. Ancak daha sonra özellikle kütüphanelerin, medrese ve dâru'l-hadislerin tesisiyle birlikte bu bilgiler, tedrîsi yapılan eserlerin baģına veya sonuna tabakalar halinde not edilmeye baģlanmıģtır. Bu kayıtlar sayesinde bir kimsenin o eseri kimden, nerede, ne kadar sürede, hangi yolla nakletme ehliyetine sahip olduğunun tespiti yapılmaya çalıģılmıģtır. Medrese ve dâru'l-hadislerin henüz tesis edilmediği ilk dönemlerde evlerde ve mescidlerde kiģisel gayretlerle yürütülen bu faaliyetler uzun seyahatler, konaklama ve maiģet sıkıntısı, yazı malzemelerinin tedariki gibi sorumlulukları, hadis tâlibine bıraktığı için oldukça meģekkatli idi. Ancak müesseseleģmenin de etkisiyle bu sıkıntılar hallolduktan sonra medrese ve dâru'lhadisler hadis tedrisâtının merkezi konumuna yükselmiģ, önemli eserlerin telifi ve büyük ilim adamlarının yetiģtirilmesi yanında hadise yönelik temel eserlerin nüshalarının çoğaltılması ve usulüne göre tedrîsinin yapılması noktasında da büyük hizmetler ifa etmiģlerdir. Nitekim günümüze ulaģabilen bazı eserlerin nüshalarının rivayet kayıtlarında bu eserlerin istinsâhının ve tedrîsinin dâru'lhadislerde yapıldığı kolaylıkla müģahade edilebilmektedir. Eserlerin baģında ya da sonunda tabakalar halinde kayıtlı bulunan semâ meclislerine dair bilgiler o eserin, müellifinden sonra geçirdiği süreci aydınlatması bakımından oldukça önemlidir. Zira hadis kaynaklarının yazma nüshalar olarak günümüze intikali ve intikal eden nüshaların müelliflerine aidiyeti için bu kayıtlardaki bilgiler büyük önem taģımaktadır. Bu kayıtlar sayesinde zamanla kitapların isnadları oluģmuģ ve bu isnadların kitaplar açısından taģıdıkları önemi ifade etmek üzere "el-esânîdü ensâbü'l-kütüb Ġsnadlar kitapların nesebleridir." denilmiģtir. 2 Örnek olarak seçtiğimiz semâ kayıtlarının tahliline geçmeden önce bir semâ kaydında bulunması gereken unsurları kısaca sıralayalım: (1). Semâ ettiren hocanın (müsmi ) ismi (2). Hoca (müsmi ) eserin müellifi değilse müellifine kadar uzanan ve kitabı okutma yetkisi aldığını ifade 1 Ahmet Yücel, Hadis Tarihi, s. 44, İstanbul, Kettânî, Muhammed Abdülhay b. Abdülkebir b. Muhammed, Fihrisü'l-fehâris ve'l-esbât: ve mu'cemü l-me'âcim ve l-meşyehât ve l-müselselât, I, 81, Beyrut, 1982.

4 eden rivayet senedi (3). Semâ edenlerin isimleri. Ġçlerinde bazı meclislere iģtirak edemeyenler veya herhangi bir sebeple metinden iģitemedikleri yerler olanlar varsa metinden semâ edemedikleri yerlerin beyanı (4). Eseri okuyan kiģi (kâri') (5). Semâ kaydını tutan kiģinin ismi (müsbitü's-semâ /kâtibü's-semâ ). (6). Semâ meclisinin kurulduğu yer (7). Meclisin toplanma tarihi ve müddeti (8). صح و ( gelen Müsmi in onayı. Kayıttaki bu bilgiler doğru ve geçerlidir anlamına yazılması. 3 lafızlarının bizzat müsmi tarafından (ثبث Bu genel bilgilerden sonra Ģimdi tespit ettiğimiz semâ kayıtlarının çözümlemesi ve tahliline geçebiliriz. 1. Kâmiliye Dâru'l-Hadisi'nde Müslim'in el-câmi'u's-sahîh'inin Semâ ı Kâhire'de Eyyûbîler devrinde hicrî 630 yılında faaliyete baģlayan Kâmiliye Dâru'l-Hadisi, ismini kurucusu Eyyûbî hükümdarlarından el-melikü'l- Kâmil Muhammed b. el-âdil (ö. 635/1237)'den almıģtır. 4 Dâru'l-hadisin ilk Ģeyhi Ġbn Dıhye el-kelbî'dir (ö. 633/1235). Bir yıl bu vazifeyi yürüttükten sonra hadis rivayetindeki gevģek tutumundan ötürü dâru'l-hadis Ģeyhliğinden azledilmiģ, yerine kardeģi Ebû 'Amr görevlendirilmiģtir. 5 Ebu 'Amr vefat tarihi olan 13 Cemaziyelevel 634'e kadar bu görevi yürütmüģtür. Ardından et-terğîb ve't-terhîb müellifi Zekiyyüddîn el-münzirî (ö. 656/1258) Kâmiliye'deki hadis Ģeyhliği görevini devralmıģ ve vefat yılı olan 656'ya kadar yirmi iki yıl boyunca bu görevi sürdürmüģtür. 6 Münzirî'den sonra Ģeyhlik görevini devr alan kimse ise biraz sonra örnek olarak zikredeceğimiz semâ kaydında ismi "eseri okuyan kiģi" (kârî') olarak zikredilen Ġbn Sürâka Muhyiddin el-ensârî ( )'dir tarihleri arasında Kâmiliye Dâru'l-Hadisi Ģeyhliği görevinde bulunan Muhyiddîn el-ensârî'nin bu göreve gelmeden önce Haleb'deki dâru'l-hadiste Ģeyhlik yaptığı kaynaklarda ifade edilmektedir. 8 ÇalıĢmamızda ilk vereceğimiz örnek Köprülü Kütüphanesi Fâzıl Ahmed PaĢa Koleksiyonu 366 numarada kayıtlı bulunan Müslim'in el-câmi'u'ssahîh'inin baģında yer alan hicrî 652 tarihli semâ kaydıdır. Semâ meclisinin tertip edildiği yer olarak Kâhire'deki Kâmiliye Dâru'l-Hadisi'nin zikri geçmektedir. Semâ kaydının tutulduğu tarih Mısır'da Memlük devletinin kuruluģunun henüz dördüncü yılına tekabül etmektedir. Bu da 630 yılında açılmıģ bulunan dâru'l-hadîsin Eyyûbîler devrinde olduğu gibi Memlükler döneminde de faaliyetlerine aynen devam ettiğini göstermektedir. Ayrıca Eyyûbîler devrinde Tüm bu unsurlarla ilgili ayrıntılı bilgi için bkz. Salahuddin el-müneccid, İcâzâtu's-semâ fi lmahtûtâti l-kadîme Mecelletü Ma hedü l-mahtûtâti l- Arabiyye, I/2, , Kâhire, Rebîulevvel 1375/Kasım İbn Kesîr, Ebu'l-Fidâ İsmail b. Ömer b. Kesîr el-kuraşî, el-bidâye ve'n-nihâye, XIII, 104, thk. Ali Şîrî, Beyrut, 1408/ Zehebî, Ebû Abdullah Şemseddin Muhammed b. Ahmed b. Osman, Siyeru a'lâmi'n-nübelâ, XXII, 392, thk. Beşşar Avvad Ma'rûf, Beyrut, 1417/ Hayreddin Zirikli, el-a'lâm, IV, 30, Beyrut, İbn Kesîr, el-bidâye ve'n-nihâye, XIII, Zirikli, el-a'lâm, V, 322.

5 yılında dâru'l-hadis Ģeyhliği görevine getirilen el-münzirî'nin görevden alınması gibi bir durumun olmaması hatta dönemin Memlük sultanına yakın emîr ve kumandanların bizzat semâ meclisine iģtirak etmeleri ve kitabın müellifine kadar ulaģan rivayet senedinde sıfatları zikredilmek suretiyle isimlerinin not edilmiģ olması bu durumu teyit etmektedir. Kayıtla ilgili bu genel bilgilerden sonra Ģimdi sırasıyla semâ kaydındaki unsurları beyan edelim: Semâ ettiren hoca (müsmi ): Müslim'in el-câmi'u's-sahîh'inin baģında yer alan semâ kaydı Endülüs kökenli ġerefüddîn Ebu Abdullah Muhammed b. Abdullah b. Muhammed b. Ebu'l-Fazl es-sülemî el-mürsî (ö. 655/1257)'nin gözetiminde tertip edilen semâ meclisine aittir. Eserin isminden sonra semâ ettiren Ģeyh ġerefüddin es-sülemî'nin eserin müellifi olan Ġmâm Müslim'e kadar uzanan rivayet senedi büyük bir hatla yazıldıktan sonra semâ kaydının lafızları baģlamaktadır. Müsmi in rivayet senedi: Müellif Müslim'den, Müsmi ġerefüddin es- Sülemî'ye kadar uzanan rivayet senedi Ģu isimlerden müteģekkildir: Müslim b. Haccâc el-kuģeyrî (ö. 261/874) > Ġshak b. Ġbrahim b. Muhammed b. Süfyân (ö. 308/920) > Ebû Muhammed Muhammed b. 'Îsa b. 'Amrûye el-culûdî (ö. 368/978) > Ebu'l-Hasan Abdulğâfir b. Muhammed el-fârisî (ö. 448/1056) > Ebû Abdullah Muhammed b. Fazl es-sâ'idî el-furâvî (530/1135) > Ebu'l-Hasan Müeyyed b. Muhammed b. Ali et-tûsî (ö. 617/1220) > ġerefüddîn Ebû Abdullah Muhammed b. Abdullah b. Muhammed b. Ebu'l-Fazl es-sülemî en-endelüsî el- Mürsî (ö. 655/1257) Kitabın rivayet senedinde "semâ u'l-emîri'l-eceli'l-evhad " diye baģlayan ve yaklaģık iki satır boyunca vasıflarının zikredildiği Ģahıs ise eseri semâ edenlerden Cemaleddin Aydoğdu el-azîzî'dir (ö. 662/1264). Mısır Memlük hükümdarlarının ilki sayılan Ġzzeddin Aybek (ö. 655/1257) öldürüldüğünde karısı ġecerüddür, sultanlığı Cemaleddin Aydoğdu el-azîzî'ye teklif etmiģ ancak o reddetmiģtir. 9 Kendisi kayıtta da ifade edildiği gibi mücâhid, murâbıt, müeyyed ve mansûr sıfatlarını haiz, sultanların ilgi ve övgüsüne mazhar olmuģ muzaffer bir kumandandır. 10 Semâ eden Ģahıslar bu kimseden ibaret değildir. Ancak semâ edenler içerisinde ismi ayrıca zikredilmesi gereken önemli birisi varsa -bu kayıtta olduğu gibi- kayıtlarda ismi diğerlerinden farklı bir surette müsmi in rivayet senedinin peģinden ifade edilir. Eseri okuyan kiģi (kâri'): Semâ meclisinde eseri okuyan kimse (kâri') ise Muhyiddîn Muhammed b. Muhammed b. Ġbrâhim b. Hasan b. Sürâka el- Ensârî eģ-ġâtıbî'dir yılları arasında yaģayan bu âlim semâ meclisinin 9 Cengiz Tomar, "Şecerüddür" mad., Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), XXXVIII, 405, İstanbul, Zehebî, el-'iber fî haberi men ğaber, III, 310, thk. Ebû Hacer Muhammed Zaglul, Beyrut, 1985.

6 tertip edildiği 652 yılından dört yıl sonra Kâmiliye Dâru'l-Hadisi'ne Ģeyh olarak atanacak ve altı yıl bu vazifeyi yürüttükten sonra 662 yılında vefat edecektir. 11 Semâ edenler: Eseri semâ edenlerin bazıları eserin tamamını, bazıları ise belirli kısımlarını semâ etmiģlerdir. Dolayısıyla bu kimselerin nereden baģlayıp nereye kadar semâ ettikleri de ayrıca kayıtta ifade edilen bilgilerdendir. Ġsimler gerek yazının küçüklüğü gerekse de Arapça kökenli olmamalarından ötürü oldukça zor okunabilmektedir. Buna göre, semâ edenlerden tespit edebildiklerimiz ve bu kimselerin okudukları yerler Ģu Ģekildedir: Emîr Cemaleddin Aydoğdu el-azîzî, oğlu ġemseddin Aydoğdu, diğer oğlu Bedreddin (5 yaģında olduğu ve "es-sıdk fi't-tevbe" baģlığından itibaren semâ etmeye baģladığı ifade ediliyor.) Az bir kısmını (yesîr) Emîr Hüsameddin 12, Alaaddin et- Tûsî, Memlük kumandanlarından Ġzzeddin Aydemir, Buldukiyye Medresesi'ni inģa eden Emîr Hüsameddin'in oğlu Bedreddin Muhammed. Bedreddin Muhammed'den sonra semâ kaydına bir iģaret konulmuģtur. ĠĢaretten sonra ismi zikredilenlerin ilki ise çok ilginçtir ki üstâzü'd-dâr 13 sıfatıyla Memlüklerin ilk sultanı olarak kabul edilen 14 Ġzzeddin Aybek'dir. Memlükler tarihine baktığımızda Ġzzeddin Aybek'in 648 yılında tahta çıkmıģ olmasına rağmen Eyyûbîlerin hücumlarını bertaraf edebilmek adına Eyyûbîlerden 6 yaģındaki Ģehzade Musa'yı el-melikü'l-eģref ünvanıyla tahta çıkardığını ve bir süre atabekliğe razı olduktan sonra tekrar sultan olduğunu görmekteyiz. 15 Atabeklik görevinin semâ kaydında vezirlik anlamına gelen üstâdârlıkla ifade edilmiģ olduğundan hareketle semâ meclisinin atabeklik döneminde gerçekleģmiģ olduğunu söyleyebiliriz. Semâ kaydında Ġzzeddin Aybek'in kitabın baģından "hamli'l-cenâze ve'l- isra' bihâ" baģlığına kadar semâ ettiği, sonra da "en-nehy 'an savmi yevmi'l-fıtr ve'l-edhâ" baģlığından itibaren tekrar semâ etmeye baģladığı ve "tâ'ûn" hastalığıyla ilgili bâba kadar semâ ettiği ifade edilmiģtir. Diğer semâ edenler ise Ģunlardır: Alemüddîn Sencer, Emîr-u Cândâr Alaaddîn 16, Devâdâr ġemsüddîn 17, Silahdâr Nâsıruddîn, Hüsameddin Bilal et-tavâsî, Alaaddîn Aydoğdu el-fârisi ve Ġzzeddîn Erdem el-fârisî. Semâ kaydının kâtibi: Kaydı yazan Nusayr b. Nebe' b. Salih et-temîmî el-ensârî'dir (ö. 661/1262). Genç yaģta öldüğü ifade edilen Nusayr b. Nebe'in İbn Kesîr, el-bidâye ve'n-nihâye, XIII, Buldukiyye medresesini inşa eden kişidir. Bkz. İbn Şeddâd, Ebû Abdullah İzzeddin Muhammed b. Ali b. İbrâhim b. Şeddâd, el-a'lakü'l-hatîre fî zikri ümerâi'ş-şâm ve'l-cezîre, s. 265, thk. Yahya Zekeriyya Abbâre, Dımaşk, Sultanın ve sarayın harcamalarından sorumlu kişi ya da vezirlik anlamında kullanılan bu kelime daha sonraları "üstâdar" şeklinde kalıplaşmıştır. Bkz. Fatih Yahya Ayaz, Türk Memlükler Döneminde Saray Ağalığı: Üstâdarlık ( ), İstanbul, İsmail Yiğit, "Memlükler" mad., DİA, XXIX, s. 90, Ankara, İsmail Yiğit, Siyasi-Dinî-Kültürel-Sosyal İslâm Tarihi, VII, s , İstanbul, Emîr-u candârın görevi saray muhafız birliklerinin komutanlığını yapmaktır. Bkz. Yiğit, İslam Tarihi, VII, Devâdârın görevi sultan bir evrak imzalarken hokkasını tutmaktır. Dividdâd şeklinde de kullanımı söz konusudur. Bkz. Yiğit, İslam Tarihi, VII, 189.

7 108 hadis semâ ına düģkün Mısırlı bir muhaddis olduğu kaynaklarda dile getirilmiģtir. 18 Semâ meclisinin son toplanma tarihi: 20 Ramazan 652 Salı gecesidir. Semâ meclisinin topladığı yer: Kâmiliye Dâru'l-Hadisi ve Sâlihiye Medresesi'dir Müsmi in onayı: Müsmi el yazısıyla "Bu kayıt sahihtir." dedikten sonra "Bu onayı yazan Muhammed b. Abdullah b. Muhammed b. Ebu'l-Fazl es- Sülemî'dir." (kendi ismi) kaydını düģmüģtür. Kaydın unsurlarını göz önünde bulundurduğumuzda semâ edenlerin genel yapısının saray teģkilatından ve ordu mensuplarından olduğunu görmekteyiz. Bunun yanında müsmi, kâri' ve semâ kaydını yazan kiģilerin ise meslekten hadisçi olduklarını müģahade etmekteyiz. Buradan hareketle semâ meclislerinin genel düzenlenme Ģeklinden farklı bir durumla karģı karģıya olduğumuzu, hadis formasyonuna sahip kimseler tarafından devlet ricâline yönelik özel bir semâ meclisinin tertip edildiğini söyleyebiliriz. Ehlince malum olduğu üzere Müslim, el-câmi'u's-sahîh'ini rivayetler arasına baģlık koymaksızın telif etmiģtir. Esere günümüzde de kullanılan bâb baģlıklarını koyan kiģi Müslim'den asırlar sonra gelen Nevevî (ö. 676/1277) olmuģtur. 19 Köprülü'deki bahsettiğimiz nüsha ise Nevevî'nin bu iģlemi yapmadan önceki döneme ait bir nüshadır. Yazma eserde yalnızca kitab isimlerinin mevcut olduğunu bâb isimlerinin yer almadığını görmekteyiz. Semâ kaydında kimin, nereden nereye kadar okuduğu bilgisinin verildiği kısımda zikredilen bâb isimleri birebir günümüzdeki haliyle Müslim'de yer almamaktadır. Bu ibareleri muhtevayı tasvir eden nitelikte bilgiler olarak kabul etmemiz icab etmektedir. Müsmi ġerefüddin el-mürsî hakkında ek bazı bilgileri vermek suretiyle bu semâ kaydıyla ilgili söyleyeceklerimize son verelim. Semâ kaydının yazarı Nusayr b. Nebe' b. Salih et-temîmî eserin sonunda 267. varakın A yüzüne not ettiği mukâbele kaydında "raeytü bi hatti Ģeyhinâ.." ibaresiyle baģlayan kısımda nüshasını müsmi in elindeki asıl nüshayla mukabele ettiğini ve iki nüshanın da birebir aynı olduğunu ifade etmektedir. Ayrıca ġerefüddîn el-mürsî'den yalnızca Müslim'i değil, Buhârî'yi, Hattâbî'nin Garîbü'l-hadîs'ini, Beyhakî'nin es- Sünenü'l-kübrâ ve el-medhal'ini, Sa'lebî'nin Tefsîr'ini ve Ġmâm Mâlik'in Muvatta'ının Ebû Mus'ab rivayetini de okuduğunu ifade etmektedir. Bu mukabele kaydında mekân zikri geçmediği için okumaların bir dâru'l-hadiste mi yoksa baģka bir mekânda mı yapıldığına dair net bir Ģey söyleyemiyoruz. Ancak aynı müsmi i DımeĢk'teki Nuriye Daru'l-hadisi'nde Beyhaki'nin Âdab isimli eserinden 18 Zehebî, Târîhu'l-İslâm ve vefeyâtü'l-meşâhir ve'l-a'lâm, XXXXIX, 117, thk. Ömer Abdüsselam Tedmuri, Beyrut, 1987/ Nevevî esere niçin böylesi bir müdahalede bulunduğunu gerekçeleriyle birlikte şerhinde ifade etmiştir. Bkz. Nevevî, Ebû Zekeriyyâ Muhyiddin Yahyâ b. Şeref, el-minhâc fî şerhi Sahîhi Müslim b. Haccâc, I, 21, Beyrut, 1392/1972.

8 seçme kırk hadislik bir cüzün hicrî 646 tarihli semâ kaydında da müsmi olarak görmekteyiz EĢrefiyye Dâru'l-Hadisi'nde Beyhakî'nin es-sünenü'l-kübrâ'sının Semâ ı Abdulfettah Ebû Gudde merhumun "görebildiğim en mükemmel semâ kaydı" 21 demek suretiyle tavsif ettiği Beyhakî'nin es-sünenü'l-kübrâ'sının EĢrefiyye Dâru'l-Hadisi'nde yapılan semâ meclisinin kaydı çalıģmamızda vereceğimiz en önemli örneklerdendir. Zira 757 meclis gibi uzun süren bir tedrîs faaliyeti söz konudur ve esere not edilen kayıtlardan tedrîsin her aģamasının kayda alındığı anlaģılmaktadır. Ancak ne var ki günümüze yalnızca 8. cildine düģülen semâ kayıtları ulaģabilmiģtir. El yazması halindeki nüsha Hindistan'ın Uttar ParadeĢ eyaletine bağlı Rampur Ģehrindeki Raza Kütüphanesi'nde 971 numarada kayıtlıdır. 1164/1733 istinsâh tarihli olduğu bildirilen nüshanın 175 varak ve 30x20.6 cm ölçülerinde olduğu ifade edilmektedir. 22 Ġbnü's-Salâh'ın EĢrefiyye Dâru'l-Hadisi'nde imlâ ve ismâ' ettirdiği Beyhakî nüshasından istinsâh edilen bu yazmadaki semâ kaydında kimlerin, hangi tarihte, nerede, hangi baģlığa kadar semâ etiğine dair bilgilerin ayrıntılı bir Ģekilde not edildiği görülmektedir. Bu kaydın tam metni es-sünenü'l-kübrâ'nın Bkz. Zahiriye Kütüphanesi, nr. 3798/9, vr. 83b (Stefan Leder vd., Mu'cemü's-semâ'âti'd- Dımaşkıyye el-müntehabe min sene 500/1155 ilâ 750/1349, s. 114'ten naklen,) 21 Abdulfettah Ebû Gudde, el-isnâdu mine'd-dîn ve safhatün müşrikatün min târîhi semâ'i'l-hadîs 'inde'l-muhaddisîn, s.104, Haleb, 1412/

9 110 Hindistan'da hicrî 1354 tarihininde basılan nüshasının 8. cildinde 23 verildiği için tahlillerimizi buradan hareketle sunacağız. Hicrî 630 yılında el-melikü'l-eģref Musa'nın (ö. 635/1237) yaptırdığı EĢrefiyye Dâru'l-Hadisi'ne atanan ilk hadis Ģeyhi Ġbnü's-Salâh'tır. 24 Daha sonraları Ebû ġâme el-makdisî (ö. 665/1268), Nevevî (ö. 676/1277), Ġbn Hallikân (ö. 681/1282) ve Ġbn Hacer el-'askalânî (ö. 852/1449) gibi âlimler de bu Dâru'lhadis'te aynı görevde bulunmuģlardır. 25 Ġbnü's-Salâh'ın, göreve geldiği tarihten itibaren okutmaya baģladığı eserlerden biri ise Beyhakî'nin es-sünenü'lkübrâ'sıdır. Hangi tarihte okutmaya baģladığını kestirebilmek ilk cildinin semâ kayıtları günümüze ulaģamadığı için zordur. Ancak 527. ile 617. meclis arasındaki 90 derslik oturumun icrâ edildiği yılın 634/1236 olduğu semâ kaydında belirtilmektedir. 26 Kayıtla ilgili bu genel bilgilerden sonra Ģimdi sırasıyla semâ kaydındaki unsurları beyan edelim: Semâ ettiren hoca (müsmi ): EĢrefiyye Dâru'l-Hadisi'nin adına yaptırıldığı ve ilk hadis Ģeyhi olan Ġbnü's-Salâh Takıyyüddin Ebû Amr Osman b. Abdurrahman b. Osman eģ-ġehrezûrî'dir (ö. 643/1245). Müsmi in rivayet senedi: Müellif Beyhakî ile Ġbnü's-Salâh arasındaki rivayet senedi Ģu isimlerden oluģmaktadır: Beyhakî (ö. 458/1066) > Ebu'l-Me'âlî Muhammed b. Ġsmail b. Muhammed el-fârisî (ö. 539/1144) > Ebu'l-Feth Mansûr b. Abdü'l-mün'im el-furâvî (ö. 608/1211) > Ġbnü's-Salâh eģ-ġehrezûrî (ö. 643/1245) Eseri okuyan kiģi (kâri'): EĢrefiyye Dâru'l-Hadisi'nin kâri'si 27 Mecdüddin Ebû Abdullah Muhammed b. Muhammed b. Ömer b. es-saffâr el- Ġsferâinî (ö. 646/1248)'dir. Semâ edenler: Semâ kaydında önce eseri baģtan sona semâ edenlerin ismi verilmiģ ardından diğerlerine geçilmiģtir. Buna göre eksiksiz semâ eden isimlerin bazıları Ģunlardır: Alemüddîn Ebu'l-Hasan Ali b. Ahmed b. Muhammed el-attâr el-ġģbilî, ġihâbüddin Abdurrahman b. Ġsmail b. Ġbrahim eģ-ġâfi'i, ġerefüddîn Ahmed b. Muhammed b. Abdullah el-mavsılî, Muvaffakuddîn Ebul- Feth Nasr b. Ġzzüddevle b. Ġsa el-hanefî, Fahreddin Ömer b. Yahya b. Ömer el- Kerecî, Ġmaduddîn Davud b. Süleyman b. Ali el-hamevî, Kemalüddîn Ġshak b. Ahmed b. Osman el-makdisî. Semâ kaydında eseri tam olarak semâ eden ayrıca altı kiģinin daha isimleri verilmektedir. Ancak kayıtla ilgili diğer bilgilere de temas edebilmek adına bu kadarını zikretmekle yetiniyoruz. Tüm bu isimlerin aynı zamanda eseri istinsâh ettikleri de ifade edilmiģtir. Bu isimlerden 23 Beyhakî, es-sünenü'l-kübrâ, VIII, 346, Haydarabad, İbn Kesîr, el-bidâye ve'n-nihâye, XIII, 196.(ş.) 25 Nebi, Bozkurt, "Darulhadis" mad., DİA, VIII, 528, İstanbul, Beyhakî, es-sünenü'l-kübrâ, VIII, Ebu't-Tayyib el-fâsî, Takıyyüddîn Muhammed b. Ahmed b. Ali, Zeylü't-takyîd fî ruvâti's-sünen ve'l-mesânîd, I, 240, thk. Kemâl Yûsuf el-hût, Beyrut, 1990/1410.

10 Muvaffakuddîn Nasr b. Ġzzüddevle el-hanefî'nin 571. meclise katılamadığı, tek eksiğinin bu meclis olduğu ifade edilmiģtir. Semâ meclisinde bulunan ancak arada uyumak suretiyle metinden kaçırdığı yerler olan yirmi iki kiģinin isimlerine de semâ kaydında ayrıca yer verilmiģtir. Bunlardan bazılarının isimleri ve metinden kaçırdıkları yerler Ģu Ģekildedir: Zeynüddîn Ebu'l-Kâsım Abdurrahman b. Harun b. Muhammed et- Tağlebî 541. meclisi ve arasındaki meclisleri kaçırmıģtır. Cemâlüddîn Abdulmu'tî b. Abdülkerim b. Ebu'l-Mekârim el-mısrî 585. ve 587. meclisleri kaçırmıģtır. Ziyâ Muhammed b. Abdülmelik b. Muhammed el-aslî 532., 572., 586., 603. ve 607. meclisleri kaçırmıģtır. Muhammed b. Ömer b. Ebûbekir el- Meyurkî 533., 535., 538. ve 539. meclisleri kaçırmıģtır. Ömer b. Ali b. Abdurrahman es-sıkillî 528., 533. ve 607. meclisleri kaçırmıģtır. Bu isimlerden baģka on yedi isme daha aynı Ģekilde yer verilmiģtir. Bahsi geçen Ģahısların meclisin bir kısmını değil de tamamını kaçırmıģ olduklarının ifade edilmesi meclis içerisinde uyukladıklarını değil de konakladıkları yerde uyuyakaldıkları için meclise iģtirak edemediklerini ve bu konakladıkları yerin de dâru'l-hadis olduğunu akla getirmektedir. Ayrıca bundan sonraki ismi zikredilecekler için "Hadara meclise's-semâ i tâifetün.." (semâ meclisine bir topluluk geldi) denilmesi Ģimdiye kadar zikredilen Ģahısların konakladıkları yerin dâru'l-hadis olabileceği çıkarımımızı teyid etmektedir. Meclise dıģarıdan gelenlerin bir kısmı meclislerin tümüne katılmak suretiyle eseri baģtan sona semâ etmiģler bir kısmı ise bazı yerleri kaçırmıģlardır. Meclislere tam olarak iģtirak edenler Ģu kimselerdir: Safiyyüddîn Yûsuf b. Mûsâ b. Abdullah el-'ammârî, Nâsırüddin Muhammed b. Dâvûd b. Yakut es-sârıfî, Ebu'l-Abbas Ahmed b. Gânim b. Âmir et-tûnusî, ġerefüddîn Ebû Muhammed ġerve b. Ömer b. Hüseyin el-kazvînî ve ismi zikredilen beģ kiģi daha... Meclislerin tamamına iģtirak edemeyenlerin isimleri ve metinden kaçırdıkları yerler ise Ģu Ģekildedir: Safiyyüddîn Halil b. Ebûbekir el-merâğî 532., 534., 572., 573. ve 582. meclislere katılamamıģtır. ġemsüddin Muhammed b. Ahmed b. Ahmed b. 'Umâre es-sercî 529. meclise katılamamıģtır. Ebû Muhammed Abdullah b. Mâlik el-leblî 592. meclise katılamamıģtır. Nureddin Ali b. Ahmed b. Ali el-evsî meclislere katılamamıģtır. Bu isimlerden baģka on kiģinin daha isimleri ve katılamadıkları meclisler kayıtta ifade edilmiģtir. Semâ meclisine iģtirak etmekle birlikte birbirleriyle konuģanların isimleri de semâ kaydında verilen bilgilerdendir. Buna göre bu Ģahısların isimleri: Ali b. Musa b. Yusuf el-ermevî, Afîfüddîn Abdullah b. Recâ' b. Fâris el-hûrânî, iki oğlu Yusuf ve Muhammed, Ebû Bekir b. Ahmed b. Gânim et-tûnusî, Mecdüddin Abdülmün'im b. el-muzaffer b. Hasan el-mısrî ve baģkalarıdır (âharûn). Semâ meclisinde birbiriyle konuģtukları için metinden kaçırdıkları yerler olanların isimleri ve kaçırdıkları yerler ise Ģu Ģekildedir: Tâcüddîn Ebûbekir b. Ali b. Halil el-kürdî 540. ve 577. meclisleri kaçırmıģtır. Cemâlüddîn Ebu'l Hasan b. Ebu'l Hasan b. Ebu'l Kâsım b. Muhammed el-ya'kûbî 537., 549., 550., 551., 560. ve 594. meclisleri kaçırmıģtır. Cemâlüddîn Ahmed b. Ömer b. ReĢid es-savvâb et- 111

11 112 Tikrîtî 533., 547., 548. ve 576. meclisleri kaçırmıģtır. Dört kiģinin daha ismi bu baģlık altında zikredilmiģtir. Semâ edildiği esnada uyuklayan kimseler Ģunlardır: ReĢîdüddîn Hasan b. Muhammed b. Hüseyin el-fârisî, ġeyh Yusuf b. Ahmed b. Rebî'a es-sâfiri, Said b. Ebu'l Ganâim el-bağdadî ve baģkaları (âharûn). Semâ meclisinde uyukladığı için metinden kaçırdığı yerler olanlar ise: ġeyh Muhammed b. Abdullah b. Bâdis el-bûnî 529, 531 ve 532. meclisleri kaçırmıģtır. Abdulaziz b. Ebî Nasr b. Süleyman el-mavsılî 535. meclisi kaçırmıģtır. Ahmed b. Temmâm b. es-saffâr el-a'rec 530. meclisi kaçırmıģtır. Takiyyüddîn Abdülkerim b. Abdülmelik b. Ahmed es- Semerkandî 533., 581. ve 595. meclisleri kaçırmıģtır. Sirâcüddîn Ömer b. Ebûbekir b. Muhammed er-rahrâbî 532., 545., 576., 563. ve 577. meclisleri kaçırmıģtır. BaĢka beģ kiģinin daha ismi bu baģlık altında zikredilmiģtir. "Bu bilgi doğrudur." kaydı ve onayından sonra ayrıca meclise gelip de semâ meclisinde istinsâh eden bir gruptan bahsedilmekte, içlerinde uyuyanların ve birbirleriyle konuģtukları için bir kısım meclisleri kaçıranların oldukları ifade edilmektedir. Bunlar: Cemâlüddîn Ali b. Muhammed b. Mübârek el-karkasî 540., 548., 573., 578., 589., 592., 596. ve 603. meclisleri kaçırmıģtır. Nûru'ddevle Ali b. Abdulvâhid b. Ebu'l-Hasan b. es-saykal 543., 598., 600. ve 610. meclisleri kaçırmıģtır. ġerefüddîn Muhammed b. Da'la b. Ebûbekir el-hanefî 527., 531., 543., 530., 574. ve 579. meclisleri kaçırmıģtır. Necmeddin Ġbrahim b. Yusuf b. Ömer b. Hatîb Beytü'l-Âbâr 527., 528., 532., 533., 535., 537., 553., 571., 572., 582. ve 583. meclisleri kaçırmıģtır. BaĢka dört kiģinin daha ismi bu baģlık altında zikredilmiģtir. Semâ meclisine katılıp da bazen uyumak bazen de birbirleriyle konuģmak suretiyle metinden kaçırdığı yerler olan diğer kimseler ise: Safiyyüddîn Ebûbekir b. Temmâm b. Ebu'l-Hasan b. Mahbûr el-ba'lebekkî bu cildin ilk meclisi ve 527., meclisler arasını kaçırmıģtır. Salahuddîn Salih b. ġeyh zâhid Ġbrahim b. Ahmed el-'âdilî 529., 530., 531., 532., 534., 544., 548., 554., 555., 560., 562. ve 586. meclisleri kaçırmıģtır. Tâcüddîn Ahmed b. ġeyh Ġbrahim el-fârıkî meclisler arasını, 544., 554., 562., 580., 584. ve 586. meclisleri kaçırmıģtır. Semâ kaydının kâtibi: EĢrefiyye Dâru'l-Hadisi'nin görevlisi olan Abdurrahman b. Ali b. el-feth b. Abdullah el-dımaģkî eģ-ġâfi'î'dir. Semâ meclisinin son toplanma tarihi: 16 Cemâziyelevvel 634 PerĢembe günüdür. Semâ meclisinin toplandığı yer: EĢrefiyye Dâru'l-Hadisi (DımaĢk ). Bir semâ kaydında bulunması gereken unsurlar ve kaydın tutuluģ Ģeklini göz önünde bulundurduğumuzda Beyhakî'nin es-sünenü'l-kübrâ'sının EĢrefiyye Dâru'l-Hadisi'nde tertip edilen semâ meclisinin bu kaydını -aynen merhum Ebû Gudde gibi- biz de karģılaģabileceğimiz en mükemmel semâ kaydı olarak niteleyebiliriz. Zira kaydın tutulması oldukça sistemli olmuģ, meclise iģtirak eden 93 kiģinin eseri nasıl bir surette semâ ettiklerine dair bilgiler ayrıntılı bir Ģekilde verilmiģtir. Tabii kurumsallaģmanın etkisinin açık bir Ģekilde görüldüğünü de

12 eklemeliyiz. Çünkü kaydın tutulmasının bu derece sistemli oluģunda ve ayrıntılı bilgilerin verilmesinde bu iģlemleri yürütmek üzere görevlendirilmiģ kimselerin olmasının büyük etkisinin olduğu görülmektedir. Ayrıca hangi hacimde bir eser ne kadar sürede okunuyordu, semâ meclislerinde nasıl bir yöntemle ders iģlenmekteydi. Tüm bunlara dair bilgilerin de kâmilen yer aldığı bir kayıtla karģı karģıyayız. Nitekim her okumanın/meclisin bittiği yere semâ meclisinin kâtibi tarafından buraya kadar okundu anlamına gelen "beleğa" kaydının not edildiğini görmekteyiz. 28 Bu kayıtlardan hareketle bir mecliste en az iki sayfa, en fazla ise on sayfa okunabildiğini söyleyebiliriz. Ġbnü's-Salâh ayrıca EĢrefiyye Dâru'l-Hadisi'nde Ģeyhlik yaptığı dönemde hadis usûlünün en ana çalıģması olarak niteleyebileceğimiz 'Ulûmu'l-hadis isimli eserini telif etmiģ ve dâru'l-hadisteki usul tedrîsini bu eser üzerinden yapmıģtır. Süleymaniye Kütüphanesi, Çorlulu Ali PaĢa koleksiyonu 79 numaradaki nüsha Ġbn Salah'ın 640 yılında EĢrefiyye Dâru'l-Hadisi'nde imlâ ettirdiği 'Ulûmu'l-hadis nüshasıdır. Üzerindeki semâ kaydından da anlaģılacağı üzere 640 yılında EĢrefiyye Dâru'l-Hadisi'nde semâ edilmiģtir. Biz bu kaydı yalnızca görsel olarak çalıģmamızın ek kısmında sunmakla yetinip diğer dâru'l-hadislerden tespit edebildiğimiz baģka eserlerin semâ kayıtlarının çözümlemekle çalıģmamıza devam edeceğiz. 3. Nûriyye Dâru'l-Hadisi'nde Ġbnü'l-Mübarek'in Müsned'inin Semâ ı ÇalıĢmamızda vereceğimiz üçüncü örnek dâru'l-hadis adıyla müstakil öğretim müessesesi olarak Nureddin Mahmud Zengî (ö. 570/1174) tarafından ilk defa ġam'da kurulan Nûriyye Dâru'l-Hadisi'ndeki bir semâ meclisine aittir. Ġbn Asâkir adına 566/1170 yılında yaptırılan bu dâru'l-hadisin Ģeyhlik vazifesini 571'deki vefat yılına kadar Ġbn Asâkir yürütmüģ, sonra bu vazifeyi oğlu Kâsım devralmıģtır. 29 Örnek vereceğimiz semâ meclisi Ġbn Asâkir'in oğlu Kâsım'ın hocalığı döneminde ve onun gözetiminde tertip edilmiģtir. Abdullah Ġbnü'l- Mübarek'in (ö. 181/797) Müsned'inin semâ edildiği bu meclisin tertip ediliģ tarihi hicrî 575'tir. Zâhiriye Kütüphanesi'nde Abdullah Ġbnü'l-Mübârek'in Müsned'i üç cüz halinde mevcuttur. Ġlk cüzü 47 numaralı mecmuanın varakları arasında (8 varak), ikinci ve üçüncü cüzü ise 18 numaralı mecmuanın varakları arasında (18 varak) yer almaktadır. Hem ikinci hem de üçüncü cüzün sonunda yer alan semâ kayıtlarında Nûriyye Dâru'l-Hadisi'nin zikri geçmektedir. Ancak daha okunaklı olduğu için biz 124. varakın b. yüzünde yer alan üçüncü cildin sonundaki semâ kaydını örnek vereceğiz. Esere nihai Ģeklini Ġbnü'l-Mübârek'in mi yoksa rivayet senedinde eserin râvîsi olarak görünen ve yaptığı rivayetlerin büyük çoğunluğunun Ġbnü'l İlk üç meclisin kayıtları için bkz. Beyhakî, es-sünenü'l-kübrâ, VIII, 7, 13, Abdülkadir b. Muhammed en-nu'aymî, ed-dâris fî tarihi'l-medâris, I, 74, thk. İbrahim Şemsüddin, Beyrut, 1410/1990.

13 114 Mübarek'ten olduğu ifade edilen 30 Hibbân b. Musa'nın (ö. 233/847) mı verdiği konusu ihtilaflıdır. Zira erken dönem Ġslami literatürün ele alındığı çalıģmalarda Ġbnü'l-Mübarek'e ait Kitabü'z-zühd, Kitabü'l-birr ve's-sıla, el-cihad, es-sünen fi'l-fıkh isimli eserlerden bahsedilmekte ancak Müsned isminde bir eserinin olduğu ifade edilmemektedir. 31 Bu da Hibban b. Musa'nın hocası Ġbnü'l- Mübârek'ten aldığı rivayetleri derleyip esere nihai Ģeklini verdikten sonra hocasına nisbet ederek Müsned'i semâ ve imlâ ettirmeye baģlamıģ olma ihtimalini kuvvetlendirmektedir. ġimdi sırasıyla semâ kaydındaki unsurların tahliline geçelim: Semâ ettiren hoca (müsmi ): Dönemin Nûriyye Dâru'l-Hadisi Ģeyhi ve Ġbn Asâkir'in oğlu olan Kâsım b. Ali b. Hasan b. Hibetullah eģ-ġâfi'î'dir (ö. 600/1203). Bu kayıtta müsmi in rivayet senedine ve eseri okuyan kiģinin kim olduğuna dair bilgi verilmemiģtir. Semâ edenler: Ebû Cafer Ahmed b. Ali b. Ebûbekir b. Ġsmail el-kurtubî, Ġmam Ebu't-Tâhir Berekât b. Ġbrahim b. Tâhir el-huģû'î, oğlu Ġbrahim b. Berekât, ġeyh Ebû Salih Abdurrahman b. Muhammed b. Hüseyin et-tablân, Fakih Ebûbekir Muhammed b. Mukbil el-erbilî, Ebû Ali Hasan b. Ali b. Abdu'l-Vâris et-tûnusî, Mehdî b. Yusuf b. Haccâc el-miknâsî, Ebu'l-Hasan Ali b. Ebu'n-Necm ez-zencânî, Ebû Musa Ġsa b. Hammâd el-kaysî, Ebu'l-Abbas Ahmed b. Nâsır b. Ta'ân et-tarîkî, Ebu'l-Kâsım Mahmud b. Muhammed b. Muâz el-harakânî, Ebu Abdullah Muhammed b. Abdullah et-tilmisânî, semâ edenler içinde ismi en son zikredilen kiģi ise bu kaydın kâtibi Ebu'l-Ferec Ġbrahim b. Yusuf b. Muhammed b. el-bûnî el-mu'âfirî'dir. Bu kiģilerle birlikte eserin yarısını da semâ edenler olmuģtur. Bunlar: Ebu'l-Kâsım Mahmud b. Ahmed b. Dara es-sûfî, Abdullah b. Azvan el-becâî el-malikî, Muhammed b. Zeki b. Ebu'l-Me'âlî eģ-ġemmâ' ve Osman b. Ebu'l-Kâsım b. Abdülbâki el-kefîf'dir. Semâ kaydının kâtibi: Ebu'l-Ferec Ġbrahim b. Yusuf b. Muhammed b. el-bûnî el-mu'âfirî'dir. Müsmi in onayı: Müsmi yalnızca "sahha ve sebete" (bu bilgiler doğru ve geçerlidir.) ifadesini kullanmıģtır. Semâ meclisinin topladığı yer: el-melik el-âdil Nûreddin'in inģa ettiği dâru's-sünnedir. (Nûriyye Dâru'l-Hadisi) Semâ meclisinin son toplanma tarihi: 12 Rebî'ulevvel 575 Cumartesi günüdür. 4. Ziyâiyye Dâru'l-Hadisi'nde Hanbel b. Ġshâk'ın el-fiten'inin Semâ ı 30 Zehebî, Siyer, XI, Bkz. İbnü'n-Nedîm, Ebü'l-Ferec Muhammed b. İshak, el-fihrist, s. 319, Beyrut, 1398/1978; Kâtib Çelebi, Hacı Halife Mustafa b. Abdullah, Keşfü'z-zünûn 'an esâmi'l-kütüb ve'l-fünûn, I, 911; II, 1275, 1422, tsh. M. Şerefettin Yaltkaya, Kilisli Rifat Bilge, Ankara, ; Babanzâde Bağdatlı İsmail Paşa, Hediyyetü'l-'ârifîn esmâi'l-müellifîn ve âsârü'l-musannifîn; I, 438, trc. Kilisli Rifat Bilge, Ankara, 1951.

14 ÇalıĢmamızda vereceğimiz son örnek 28 cemaziyelahir 727 tarihinde ġam'da Ziyâiyye Dâru'l-Hadisi'nde tertip edilen semâ meclisinin kaydıdır. Ahmed b. Hanbel'in yeğeni olan Hanbel b. Ġshak'ın (ö. 273/886) Kitabu'l-fiten isimli eserinin dördüncü cüzüne ait bu kaydın yazması Zâhiriye Kütüphanesi, 3775/4 numarada kayıtlı bulunmaktadır. Ziyâiyye Dâru'l-Hadisi ismini kurucusu Ziyâ el-makdisî'den (ö. 634/1236) almaktadır. 620 yılında ġam'a tepeden bakan bir mevkide Kasyon dağının eteklerinde kurulmuģtur. 32 Ziya el-makdisi bu dâru'l-hadisi bizzat kendisi inģa etmiģ, kurduğu vakıflarla uzun yıllar medresenin geleceğini de garanti altına almıģtır. 33 Bu medresede hocalık yapanların ve diğer hizmetlerde bulunanların genel olarak Makdisî ailesine mensup kimseler olduğu görülmektedir. Bu dâru'lhadisten intikal eden eserler halen Zâhiriye Kütüphanesinde ayrı bir koleksiyon olarak durmaktadır. Ancak bu koleksiyon içerisinde telifi Makdisî ve nesli tarafından yapılan eserler ağırlıktadır. Dâru'l-hadiste tedrîsi yapılmıģ ve üzerinde semâ kaydı bulunan çalıģmalar da yine aynı Ģekilde Makdisî ve nesli tarafından kaleme alınan çalıģmalar olmuģtur. Bu eserlerin telif tarihleri oldukça geç olduğundan bizim vereceğimiz örnek gerek semâ kaydının okunaklı olması gerek de erken döneme ait olması yönüyle Hanbel b. Ġshak'ın Fiten isimli eseri olacaktır. Eserin 59. varakının a yüzünde bulunan semâ kaydının unsurları ve verilen bilgiler Ģu Ģekildedir: Semâ ettiren hoca (müsmi ): Bu semâ kaydını diğerlerinden ayıran en önemli özelliği üç hocadan birden semâ edilmiģ olmasıdır. Müsmi lerin isimleri: ġihâbüddîn Ebu'l-Abbas Ahmed b. el-muhib Abdullah b. Ahmed b. Muhammed b. Ġbrahim el-makdisî, Ġmâdüddîn Ebû Bekr b. el-muhib Muhammed b. er-radî Abdurrahman b. Muhammed b. Abdulcebbâr el-makdisî ve Ümmü Abdullah Zeyneb bint el-kemâl Ahmed b. Abdurrahim b. Abdulvâhid b. Ahmed el- Makdisî'dir. Her üçü de Makdisî'nin soyundan gelen âlimlerdir. Müsmi lerin rivayet senedi: Kayıtta önce ortak isnada sahip oldukları için ilk iki Ģeyhin rivayet senedi ifade edilmiģ sonra Zeyneb bint el-kemâl'in rivayet senedine geçilmiģtir. Buna göre ilk iki Ģeyhin rivayet senedi Ģu Ģekildedir: Bu iki Ģeyh eseri ġemsüddîn Muhammed Abdurrahim el-makdisî'den semâ etmiģlerdir. O da Muvaffakuddîn Ġbn Kudâme'den semâ etmiģtir. Ġbn Kudâme'nin bu eserin müellifine kadar uzanan rivayet senedi o dönem açısından bakıldığında meģhur olduğu için müsmi lerin rivayet senedinin Ġbn Kudâme'den müellif Hanbel b. Ġshak'a kadar ulaģan kısmına kayıtta yer verilmemiģtir. Ümmü Abdullah Zeyneb bint el-kemâl'in rivayet senedinden önce ise eseri okuyan kiģinin rivayet senedine yer verilmiģtir. Buna göre eseri okuyan Muhibbuddîn Ebû Muhammed Abdullah bu eseri Sittü'l-ehl bint Ulvan'dan semâ etmiģ, o da Bahâüddin Abdurrahman b. Ġbrahim el-makdisî'den semâ etmiģtir. Üçüncü Muhammed Muti' el-hâfız, Dârü l-hadîsi z-ziyâiyye ve mektebetuhâ bi-sâlihiyye Dımaşk, s. 11, Beyrut, 2006/ Zehebî, Siyer, XXIII, 126.

15 116 müsmi Zeyneb bint el-kemâl ise icazet yoluyla Ġbrahim b. Mahmud b. Salim b. el-hayr'dan bu eseri okutabilme yetkisi almıģtır. Hem iki müsmi in ortak isnadı hem de Zeyneb bint el-kemâl'in ve eseri okuyan Muhibbuddin Ebu Muhammed'in isnadları Ebu'l-Hüseyin b. Yusuf'a ulaģmaktadır. Ebu'l-Hüseyin b. Yusuf'un müellif Hanbel b. Ġshak'a kadar ulaģan rivayet senedi de o dönem için bilindiğinden kayıtta bu kısmın verilmesine gerek duyulmamıģtır. Eseri okuyan kiģi: Ġlk müsmi olan ġihâbüddîn Ebu'l-Abbas Ahmed b. el- Muhib el-makdisî'nin oğlu Muhibbuddîn Ebû Muhammed Abdullah el- Makdisî'dir. Semâ edenler: Yirmi beģ kiģinin ismi zikredilmektedir. Eseri okuyan Muhibbuddîn Ebû Muhammed'in çocukları Ebûbekir Muhammed, Ebu'l-Feth Ahmed ve Ümmü Abdullah ÂiĢe bu isimlerdendir. Kayıtta Ümmü Abdullah ÂiĢe'nin ayrıca iki yaģında olduğu bilgisi verilmiģtir. Diğer kimseler ise ġemsüddîn Muhammed'in kardeģi, Alaaddin Ali b. Hasan b. Abdullah b. el- Erzurûmî, ġeyh Muhammed b. Ahmed b. Ömer Selman el-bâlisî, ġihâbüddin Ahmed b. et-tanbâ'nın iki oğlu Ahmed ve Ebûbekir Abdullah, Bedruddîn Hasan b. Ali el-bağdâdî, Ġmâdüddîn Ebûbekir b. Yusuf el-halîlî ve devamında isimleri zikredilen on beģ kiģidir. Semâ kaydının kâtibi: Muhammed b. Yahyâ b. Muhammed b. Sa'd el- Makdisî'dir. Semâ meclisinin son toplanma tarihi: 28 Cemâziyelâhir 727 PerĢembe günüdür. Semâ meclisinin topladığı yer: Mekan olarak Ziyâiyye Medresesi olarak zikredilmiģtir kayıtta. Ancak ehlince burası dâru'l-hadis olarak inģa edilmiģ ve buna göre faaliyetlerini sürdürmüģ bir medrese olarak bilinmektedir. 34 Kaydın sonunda semâ meclisinde hocalık yapan üç kiģinin de meclistekilere rivayet etme hakkını ellerinde bulundurdukları tüm eserler için icâzet verdikleri ifade edilmiģtir. Müsmi lerin onayına yer vermeksizin hamd ve salavat ile kayıt sonlandırılmıģtır. Örnek verdiğimiz semâ kaydı eserin sonunda tabakalar halinde yer alan kayıtlar arasında on ikinci sırada yer almaktadır. Bu da eserin uzun seneler boyunca çaģitli yer ve meclislerde tedrîsinin yapıldığını ortaya koymaktadır. Değerlendirme Mümkün olduğunca farklı dâru'l-hadislerden örnekler seçerek, tespit ettiğimiz kayıtların tahlilini yapmaya gayret ettiğimiz bu çalıģmamızda bir makalenin boyutu da düģünüldüğünde vereceğimiz örnekleri burada neticelendiriyoruz. Bu noktada özellikle örneklerimizin tespit aģamasıyla ilgili önemli bir hususu vurgulamamız gerekmektedir. ġöyle ki, çalıģmamızda Anadolu'daki dâru'l-hadislerden bir veya birkaçından örnekler vermeyi hedefleyerek yola çıkmıģtık. Bunun için ilk müracaat etiğimiz yer ise 34 Muhammed Muti' el-hâfız, Dârü l-hadîsi z-ziyâiyye, s. 11.

16 Süleymaniye Kütüphanesi'ne dâru'l-hadislerden intikal eden koleksiyonlar olmuģtu. Bu koleksiyonlardan, 385 cilt eserin yer aldığı Çorlulu Ali PaĢa, 1171 cilt eserin yer aldığı Damat Ġbrahim PaĢa ve 193 cilt eserin yer aldığı Hacı BeĢir Ağa koleksiyonlarında yer alan hadise dair eserlerin tamamı, üzerlerinde semâ kayıtları olup olmadıkları yönüyle tarafımızca taranmıģtır. Ancak sınırlı sayıda semâ kaydıyla karģılaģtığımızdan dâru'l-hadis zikri geçen herhangi bir kayda rastlanamamıģtır. Dolayısıyla örneklerimizin ġam ve Kahire'deki dâru'lhadislerden olması bir zorunluluktan kaynaklanmıģtır. Ġlk verdiğimiz örnekteki semâ kaydı Müslim'in el-câmi'u's-sahîh'inin Kahire'de, Kâmiliye Dâru'l-Hadisi'nde hicrî 652 tarihinde tertip edilen semâ meclisine aittir. Hangi düzeyden insanların katıldıklarını göstermesi bakımından oldukça ilgi çekici olan bu kayıtta ismi semâ edenler arasında zikredilen kiģilerin genel olarak saray ve ordu teģkilatına mensup kiģiler oldukları görülmektedir. Bu da genel olarak dâru'l-hadislerin kurucusu ve hâmîsi olarak karģılaģtığımız nüfuzlu ve varlıklı kimselerin aynı zamanda semâ meclislerine iģtirak ettiklerini de göstermektedir. Ġkinci olarak örnek verdiğimiz Beyhakî'nin es-sünenü'l-kübrâ'sının semâ kaydı ise bir semâ kaydında bulunması gereken unsurlar ve bilgilerin veriliģ Ģekli itibariyle karģılaģılabilecek en mükemmel kayıt olmalıdır. Nitekim bu kayıtta semâ meclisine kimin kaç yaģında katıldığı baģta olmak üzere, meclis esnasında uyuklayan ya da birbirleriyle konuģmak suretiyle metinden kaçırdığı yerler olanlara dair bilgiler dahi kayıt altına alınmıģtır. Sistemli bir Ģekilde her meclisin ayrıntılı bir Ģekilde kayıt altına alınmasında müesseseleģmenin etkisinin bariz bir Ģekilde görüldüğünü söyleyebiliriz. Zira semâ meclisi içerisinde hususi olarak kimin, nereye kadar, hangi sûrette semâ ettiğini kayıt altına almakla görevli semâ kaydı kâtibi (müsbitü's-semâ ) bulunmaktadır. Üçüncü ve dördüncü semâ kaydı örneklerimiz bizlere dâru'l-hadislerde yalnızca temel hadis kaynaklarının değil, cüz, risâle ya da müstakil konularda kaleme alınmıģ ancak sık müracaat edilen temel bir hadis kaynağı olma hüviyeti kazanamamıģ eserlerin de tedrîsinin yapıldığını göstermektedir. Bu da hadise dair selef-i sâlihînin bıraktığı mirasın sonraki nesillere intikalinde dâru'l-hadislerin çok önemli bir köprü vazifesi gördüğünü ortaya koymaktadır. Dâru'l-hadisler yalnızca semâ kayıtlarında değil mukâbele kayıtlarında 35 ve ferağ kayıtlarında da mekân olarak zikredilmiģtir. Biz bu çalıģmamızda muhteva olarak semâ kayıtlarına değindiğimiz için bahsi geçen örneklerden Kâmiliye Dâru'l-Hadisi'nde istinsâhı yapılan Tirmizî nüshasının ve Kâdı Ġyâz'ın MeĢârik'inin ferağ kayıtlarını çalıģmamızın ek kısmında sadece görsel olarak vereceğiz. Ġslâm kültür mirasının keģfedilmesinde semâ kayıtları görüldüğü üzere eģsiz hazine konumundadır. Bu kayıtlar sayesinde yakın bir döneme kadar yazma Tayâlisî'nin Müsned'inin Hudâbahş nüshasının, Nuriye Dâru'l-Hadisi'ndeki bir başka Tayâlisî nüshasıyla mukabele edildiği bilgisi için bkz. Tayâlisî, Müsned, s. 66 (nâşir mukaddimesi), Cîze (Kahire), 1999.

17 halindeki eserlerin aslına uygun muhafazası ve sonraki nesillere intikalinde ne tür gayretlerin sergilendiği açık bir Ģekilde görülebilmekte, müellifinden itibaren eserin geçirdiği süreçler aydınlığa kavuģmaktadır. Birçok kiģinin biyografik bilgilerini bu kayıtlardan edinebilmek mümkün olabildiği gibi medrese ve dâru'lhadislerdeki eğitim öğretim faaliyetlerinin mahiyetine dair de tespitler yapabilmek mümkündür. Kâmiliye Dâru'l-Hadisi'nde Müslim'in el-câmi'u's-sahîh'inin Semâ Kaydı (Köprülü Ktp. Fazıl Ahmed PaĢa, 366) 118

18 EĢrefiyye Dâru'l-Hadisi'nde Beyhakî'nin es-sünenü'l-kübrâ'sının Semâ Kaydı (Beyhakî, es-sünenü'l-kübrâ, VIII, 346, Haydarabad, 1354) 119

19 Nûriyye Dârulhadisi'nde Ġbnü'l-Mübarek'in Müsned'inin Semâ Kaydı (Zahiriye, 18/6-8, vr. 124b) 120

20 Ziyâiyye Dâru'l-Hadisi'nde Hanbel b. Ġshâk'ın K. el-fiten'inin Semâ Kaydı (Zâhiriye Kütüphanesi, 3775/4) 121

21 EĢrefiyye Dâru'l-Hadisi'nde Ġbnü's-Salah'ın Ġmlâ Ettirdiği 'Ulûmu'l-hadîs Nüshasının Semâ Kaydı (Süleymaniye Ktp. Çorlulu Ali PaĢa, 79.) 122

22 Kâmiliye Dâru'l-hadîsi'nde 17 Ramazan 686 Tarihinde Ġstinsahı Yapılan Tirmizî'nin Câmi'inin Ferağ/Kitâbet Kaydı (Köprülü Ktp. Fâzıl Ahmed PaĢa, 297) 123

23 Kâmiliye Dâru'l-hadîsi'nde Hicrî 651 Senesinde Ġstinsahı Yapılan Kâdı Ġyâz'ın MeĢâriku'l-envâr'ının Ferağ/Kitâbet Kaydı (Köprülü Ktp. Fazıl Ahmed PaĢa, 434) 124

24 KAYNAKÇA MATBU KAYNAKLAR: Abdulfettah Ebû Gudde, el-ġsnâdu mine'd-dîn ve safhatün müģrikatün min târîhi semâ'i'l-hadîs 'inde'l-muhaddisîn, Haleb, 1412/1992. Ahmet Yücel, Hadis Tarihi, Ġstanbul, Babanzâde Bağdatlı Ġsmail PaĢa, Hediyyetü'l-'ârifîn esmâi'l-müellifîn ve âsârü'l-musannifîn, trc. Kilisli Rifat Bilge, Ankara, Beyhakî, es-sünenü'l-kübrâ, Haydarabad, Cengiz Tomar, "ġecerüddür" mad., Türkiye Diyanet Vakfı Ġslam Ansiklopedisi (DĠA), XXXVIII, 405, Ġstanbul, Ebu't-Tayyib el-fâsî, Takıyyüddîn Muhammed b. Ahmed b. Ali, Zeylü't-takyîd fî ruvâti's-sünen ve'l-mesânîd, thk. Kemâl Yûsuf el-hût, Beyrut, 1990/1410. Fatih Yahya Ayaz, Türk Memlükler Döneminde Saray Ağalığı: Üstâdarlık ( ), Ġstanbul, Hayreddin Zirikli, el-a'lâm, Beyrut, Ġbn Kesîr, Ebu'l-Fidâ Ġsmail b. Ömer b. Kesîr el-kuraģî, el-bidâye ve'n-nihâye, thk. Ali ġîrî, Beyrut, 1408/1988 Ġbn ġeddâd, Ebû Abdullah Ġzzeddin Muhammed b. Ali b. Ġbrâhim b. ġeddâd, el- A'lakü'l-hatîre fî zikri ümerâi'ģ-ġâm ve'l-cezîre, thk. Yahya Zekeriyya Abbâre, DımaĢk, Ġbnü'n-Nedîm, Ebü'l-Ferec Muhammed b. Ġshak, el-fihrist, Beyrut, 1398/1978; Ġsmail Yiğit, "Memlükler" mad., DĠA, XXIX, s. 90, Ankara, Ġsmail Yiğit, Siyasi-Dinî-Kültürel-Sosyal Ġslâm Tarihi, Ġstanbul, Kâtib Çelebi, Hacı Halife Mustafa b. Abdullah, KeĢfü'z-zünûn 'an esâmi'l-kütüb ve'l-fünûn, tsh. M. ġerefettin Yaltkaya, Kilisli Rifat Bilge, Ankara, ; Kettânî, Muhammed Abdülhay b. Abdülkebir b. Muhammed, Fihrisü'l-fehâris ve'l-esbât: ve mu'cemü l-me'âcim ve l-meģyehât ve l-müselselât, Beyrut, Muhammed Muti' el-hâfız, Dârü l-hadîsi z-ziyâiyye ve mektebetuhâ bi- Sâlihiyye DımaĢk, Beyrut, 2006/1427. Mu'cemü's-semâ'âti'd-DımaĢkıyye el-müntehabe min sene 500/1155 ilâ 750/1349, Stefan Leder, Yasin Muhammed es-sevvâs, Me'mun Sağarci, el-ma'hedü'l-fransî li'd-dirâsâti'l-arabiyye bi-dımaģk, Nebi Bozkurt, "Darulhadis" mad., DĠA, VIII, 528, Ġstanbul, Nevevî, Ebû Zekeriyyâ Muhyiddin Yahyâ b. ġeref, el-minhâc fî Ģerhi Sahîhi Müslim b. Haccâc, Beyrut, 1392/1972. Nuaymî, Abdülkadir b. Muhammed, ed-dâris fî tarihi'l-medâris, thk. Ġbrahim ġemsüddin, Beyrut, 1410/1990. Salahuddîn el-müneccid, Ġcâzâtu's-semâ fi l-mahtûtâti l-kadîme Mecelletü Ma hedü l-mahtûtâti l- Arabiyye, I/2, , Kâhire: Rebîulevvel 1375/Kasım 1955.

25 Tayâlisî, Müsned, thk. Muhammed b. Abdülmuhsin et-türkî, Cîze (Kahire), Zehebî, Ebû Abdullah ġemseddin Muhammed b. Ahmed b. Osman, Siyeru a'lâmi'n-nübelâ, thk. BeĢĢâr Avvâd Ma'rûf, Beyrut, 1417/1996. Zehebî, el-'ġber fî haberi men ğaber, thk. Ebû Hacer Muhammed Zaglûl, Beyrut, Zehebî, Târîhu'l-Ġslâm ve vefeyâtü'l-meģâhir ve'l-a'lâm, thk. Ömer Abdüsselam Tedmuri, Beyrut, 1987/1407. YAZMA KAYNAKLAR: 126 Abdullah Ġbnü'l-Mübarek, Müsned, Zâhiriye Kütüphanesi, nr. 18/6-8 Beyhakî, Erbe'ûne hadîsen müntekâten min âdâb, Zâhiriye Kütüphanesi, nr. 3798/9. Beyhakî, es-sünenü'l-kübrâ, Rampur Raza Kütüphanesi, nr Hanbel b. Ġshâk Kitâbü'l-Fiten, Zâhiriye Kütüphanesi, nr. 3775/4 Ġbnü's-Salah, 'Ulûmu'l-hadîs, Süleymaniye Kütüphanesi, Çorlulu Ali PaĢa Koleksiyonu, nr.79 Kâdı Ġyâz, MeĢâriku'l-envâr, Köprülü Kütüphanesi, Fâzıl Ahmed PaĢa Koleksiyonu, nr. 434 Müslim, el-câmi'u's-sahîh, Köprülü Kütüphanesi, Fâzıl Ahmed PaĢa Koleksiyonu, nr. 366 Tirmizî, el-câmi', Köprülü Kütüphanesi, Fâzıl Ahmed PaĢa Koleksiyonu, nr. 297

26 Oturum BaĢkanı : Prof. Dr. Kamil Çakın Evet bizler kitap okurken ister yazma olsun ister ister makbu olsun ki makbularda çoğu zaman sema kayıtları geçmiyor, almıyorlar. Yazmalara baktığımız zaman da hemen hemen hiç Buda ne ya kargacık kurgacık. ĠĢte birileri okumuģ, yazmıģ buraya ben okudum falan diye deyip geçiyoruz. Ama demek ki orada bir hazine var. Bu hazine bize gerçekten daru l hadislerin yapısı hakkında hadis eğitiminin nasıl olduğu hakkında gerçekten bilgi veriyor. Benim dikkatimi çeken bir eserin 757 mecliste tamamlanmıģ olması ki demek ki bayağı 757 ders desek buna yıllar süren bir eğitimden geçtiğini anlıyoruz yani, bir daru l hadiste bir öğrencinin. Arafat Aydın kardeģime teģekkür ediyorum bu faydalı bilgiler için. Bu konuyu tartıģmak üzere değerli kardeģimiz Prof. Dr. Bünyamin Erul u davet ediyorum. Hocam buyurun. 127

İLH107 HADİS TARİHİ VE USULÜ (ARAPÇA)

İLH107 HADİS TARİHİ VE USULÜ (ARAPÇA) Ankara Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı Açık Ders Malzemeleri Ders izlence Formu Dersin Kodu ve İsmi Dersin Sorumlusu Dersin Düzeyi İLH107 HADİS TARİHİ VE USULÜ (ARAPÇA) YRD. DOÇ.

Detaylı

TÜRKİYE DİYANET VAKFI YAYINLARI

TÜRKİYE DİYANET VAKFI YAYINLARI Kitâbü Takrîbi l-garîb Kāsım b. Kutluboğa (ö. 879 h. / 1474 m.) Tahkik Dr. Öğr. Üyesi Osman Keskiner TÜRKİYE DİYANET VAKFI YAYINLARI Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları Yayın No. 743 İSAM Yayınları 200 Klasik

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : TÜRK DİLİ I Ders No : 00700400 : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim Tipi Ön Koşul

Detaylı

İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ

İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ Çukurova University Journal of Faculty of Divinity Cilt 13 Sayı 2 Temmuz-Aralık 2013 T. C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ 2013 (13/2)

Detaylı

Ebû Dâvûd un Sünen i (Kaynakları ve Tasnif Metodu) Mehmet Dinçoğlu

Ebû Dâvûd un Sünen i (Kaynakları ve Tasnif Metodu) Mehmet Dinçoğlu Ebû Dâvûd un Sünen i (Kaynakları ve Tasnif Metodu) Mehmet Dinçoğlu Cilt/Volume: II Sayı/Number: 1 Yıl/Year 2016 Meridyen Derneği hadisvesiyer.info Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları 2012, 472 sayfa.

Detaylı

03-05 Ekim / October 2013. Yrd. Doç. Dr. Mehmet YAZICI

03-05 Ekim / October 2013. Yrd. Doç. Dr. Mehmet YAZICI 03-05 Ekim / October 2013 Yrd. Doç. Dr. Mehmet YAZICI 2014 485 Â Â âm -i Sâ âm tarihinde yetlerdendir, - - â. Bu sebeple ve imâm Ebu, Mâlik, ve benzeri birçok âlime Sâ - kelâm âm eserlerinde mevc - kelâ

Detaylı

O, hiçbir sözü kendi arzularına göre söylememektedir. Aksine onun bütün dedikleri Allah ın vahyine dayanmaktadır.

O, hiçbir sözü kendi arzularına göre söylememektedir. Aksine onun bütün dedikleri Allah ın vahyine dayanmaktadır. İslam çok yüce bir dindir. Onun yüceliği ve büyüklüğü Kur an-ı Kerim in tam ve mükemmel talimatları ile Hazret-i Resûlüllah (S.A.V.) in bu talimatları kendi yaşamında bizzat uygulamasından kaynaklanmaktadır.

Detaylı

Birinci İtiraz: Cevap:

Birinci İtiraz: Cevap: Bazı din bilginleri tutulmalarla ilgili bazı itirazlarda bulunarak bu konuda şüpheler uyandırmaya çalışmışlardır. Ulemaların itirazlarından bazıları cevaplarıyla birlikte aşağıya sıralanmıştır. Birinci

Detaylı

Farklı Yönleriyle Endülüs Hadisçiliği, Mustafa ÖZTOPRAK, Sinop 2013, 152 sayfa.

Farklı Yönleriyle Endülüs Hadisçiliği, Mustafa ÖZTOPRAK, Sinop 2013, 152 sayfa. 1 Farklı Yönleriyle Endülüs Hadisçiliği, Mustafa ÖZTOPRAK, Sinop 2013, 152 sayfa. Farklı Yönleriyle Endülüs Hadisçiliği adlı kitap beş makaleden oluşmaktadır. Birinci makalede Hadis İlminin Endülüs e Girişi,

Detaylı

T.C. VELÎ SEMPOZYUMU. Prof. Dr. Ali Rafet ÖZKAN KASTAMONU

T.C. VELÎ SEMPOZYUMU. Prof. Dr. Ali Rafet ÖZKAN KASTAMONU T.C. ST MO U VE S TES III. ULUSL SI EY -I VELÎ SEMPOZYUMU E T Prof. Dr. Ali Rafet ÖZKAN E T Y IMCIL I Doç. Dr. Burhan BALTACI Ar. r. Be a A i e D C r. Do. Dr. A o an A DO DU Ar. r. Nuran SARICI 06-0 Ma

Detaylı

FUAT SEZGİN VE İSLÂMÎ İLİMLER

FUAT SEZGİN VE İSLÂMÎ İLİMLER KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ SİYER-İ NEBİ ARAŞTIRMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ I. ULUSAL GENÇ AKADEMİSYENLER SEMPOZYUMU FUAT SEZGİN VE İSLÂMÎ İLİMLER KAHRAMANMARAŞ 19 Nisan 2019 1 Kahramanmaraş

Detaylı

Memlüklerin Son Asrında Hadis -Kahire 1392-1517- Halit Özkan

Memlüklerin Son Asrında Hadis -Kahire 1392-1517- Halit Özkan Cilt/Volume: I Sayı/Number: 1 Yıl/Year 2015 Meridyen Derneği hadisvesiyer.info Memlüklerin Son Asrında Hadis -Kahire 1392-1517- Halit Özkan İstanbul: Klasik Yayınları 2014 (İkinci Basım), 240 sayfa. İslâm

Detaylı

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik

OSMANLI YAPILARINDA. Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik OSMANLI YAPILARINDA İZNİK ÇİNİLERİ Kaynak: Sitare Turan Bakır, İznik Çinileri, KültK ltür r Bakanlığı Osmanlı Eserleri, Ankara 1999 Adana Ramazanoğlu Camii Caminin kitabelerinden yapımına 16. yy da Ramazanoğlu

Detaylı

ARAPÇA YAZMA ESERLERİN DİZGİSİNDE TAKİP EDİLECEK YAZIM KURALLARI

ARAPÇA YAZMA ESERLERİN DİZGİSİNDE TAKİP EDİLECEK YAZIM KURALLARI ARAPÇA YAZMA ESERLERİN DİZGİSİNDE TAKİP EDİLECEK YAZIM KURALLARI 1. Âyetlerin yazımında Resm-i Osmânî esas alınacaktır. Diğer metinlerde ise güncel Arapça imlâ kurallarına riâyet edilecek, ancak özel imlâsını

Detaylı

İÇİNDEKİLER. G r 17 I. YÖNTEM ve KONUNUN SINIRLANDIRILMASI 17 II. TERMİNOLOJİ 23

İÇİNDEKİLER. G r 17 I. YÖNTEM ve KONUNUN SINIRLANDIRILMASI 17 II. TERMİNOLOJİ 23 İÇİNDEKİLER KISALTMALAR 11 ÖNSÖZ 13 G r 17 I. YÖNTEM ve KONUNUN SINIRLANDIRILMASI 17 II. TERMİNOLOJİ 23 B r nc Bölüm KLASİK İSLÂMÎ PARADİGMA ve ORYANTALİST PARADİGMA 25 I. ORYANTALİST PARADİGMA ve KURUCU

Detaylı

T.C. VELÎ SEMPOZYUMU. Prof. Dr. Ali Rafet ÖZKAN KASTAMONU

T.C. VELÎ SEMPOZYUMU. Prof. Dr. Ali Rafet ÖZKAN KASTAMONU T.C. ST MO U VE S TES III. ULUSL SI EY -I VELÎ SEMPOZYUMU E T Prof. Dr. Ali Rafet ÖZKAN E T Y IMCIL I Doç. Dr. Burhan BALTACI Ar. r. Be a A i e D C r. Do. Dr. A o an A DO DU Ar. r. Nuran SARICI 06-0 Ma

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HUKUK DOKTORİNLERİ VE İSLAM HUKUKU

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HUKUK DOKTORİNLERİ VE İSLAM HUKUKU DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HUKUK DOKTORİNLERİ VE İSLAM HUKUKU İLH322 6 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Türkçe Lisans Dersin Türü Yüz Yüze

Detaylı

AZİZZÂDE HÜSEYİN RÂMİZ EFENDİ NİN ZÜBDETÜ L-VÂKI ÂT ADLI ESERİ NİN TAHLİL ve TENKİTLİ METNİ

AZİZZÂDE HÜSEYİN RÂMİZ EFENDİ NİN ZÜBDETÜ L-VÂKI ÂT ADLI ESERİ NİN TAHLİL ve TENKİTLİ METNİ T.C. FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ AZİZZÂDE HÜSEYİN RÂMİZ EFENDİ NİN ZÜBDETÜ L-VÂKI ÂT ADLI ESERİ NİN TAHLİL ve TENKİTLİ METNİ

Detaylı

T.C. KARTAL BELEDİYE BAŞKANLIĞI İSTANBUL

T.C. KARTAL BELEDİYE BAŞKANLIĞI İSTANBUL KARARIN ÖZÜ : Sivil Savunma Uzmanlığı nın Görev ve ÇalıĢma Yönetmeliği. TEKLİF : Sivil Savunma Uzmanlığı nın 31.03.2010 tarih, 2010/1043 sayılı teklifi. BAġKANLIK MAKAMI NA; Ġlgi: 18.03.2010 tarih ve 129

Detaylı

SAHABE2 İSLÂM MEDENİYETİNİN KURUCU NESLİ PROGRAM - DAVETİYE NİSAN SAHABE VE RİVAYET İLİMLERİ- TARTIŞMALI İLMÎ TOPLANTI

SAHABE2 İSLÂM MEDENİYETİNİN KURUCU NESLİ PROGRAM - DAVETİYE NİSAN SAHABE VE RİVAYET İLİMLERİ- TARTIŞMALI İLMÎ TOPLANTI İLAHİYAT FAKÜLTESİ İSLÂM MEDENİYETİNİN KURUCU NESLİ SAHABE2 - SAHABE VE RİVAYET İLİMLERİ- TARTIŞMALI İLMÎ TOPLANTI PROGRAM - DAVETİYE 25-26 NİSAN 2015 C U M A R T E S İ - P A Z A R SAKARYA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ BAHAR YARIYILI OKUTULACAK MATERYAL LİSTESİ TEMEL İSLAM BİLİMLERİ BÖLÜMÜ

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ BAHAR YARIYILI OKUTULACAK MATERYAL LİSTESİ TEMEL İSLAM BİLİMLERİ BÖLÜMÜ KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2018-2019 BAHAR YARIYILI OKUTULACAK MATERYAL LİSTESİ TEMEL İSLAM BİLİMLERİ BÖLÜMÜ Öğretim Bilim Okutacağı Ders ve Derste Takip Edilecek Materyaller Ali KAYA Hadis

Detaylı

RUMELİ İSLÂM ARAŞTIRMALARI DERGİSİ. YAYIM İLKELERİ ve YAZIM KURALLARI

RUMELİ İSLÂM ARAŞTIRMALARI DERGİSİ. YAYIM İLKELERİ ve YAZIM KURALLARI 1. YAYIM İLKERİ RUMELİ İSLÂM ARAŞTIRMALARI DERGİSİ YAYIM İLKELERİ ve YAZIM KURALLARI Trakya Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi tarafından yayımlanan RUMELİ İslâm Araştırmaları Dergisi / RUMELİ Journal of

Detaylı

3 Nisan 2017 PAZARTESİ İmza Günü

3 Nisan 2017 PAZARTESİ İmza Günü 3 Nisan 2017 PAZARTESİ İmza Günü DİLEK ÜLVAN YILMAZ KİTAPDOLU.COM 09.30-13.00 HÜSEYİN MUŞMAL KİTAPDOLU.COM 09.30-13.00 NEHİR AYDIN GÖKDUMAN KİTAPDOLU.COM 09.30-14.00 KAZIM ÖZTÜRK TYB KONYA 10.00-12.00

Detaylı

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. Prof. Dr. Yusuf Ziya KESKİN Hadis Anabilim Dalı

TEMEL İSLAM BİLİMLERİ BÖLÜMÜ. Prof. Dr. Yusuf Ziya KESKİN Hadis Anabilim Dalı TEMEL İSLAM BİLİMLERİ BÖLÜMÜ Prof. Dr. Yusuf Ziya KESKİN Hadis Anabilim Dalı Eposta : yzkeskin@harran.edu.tr : yzkeskin@gmail.com Telefon (Cep) : 90 536 626 56 56 (Sabit): 90 414 318 34 98 ÖĞRENİM VE AKADEMİK

Detaylı

OSMANLI MEDRESELERİ. Tapu ve evkaf kayıtlarına göre orta ve yüksek öğretim yapan medrese sayısı binden fazlaydı.

OSMANLI MEDRESELERİ. Tapu ve evkaf kayıtlarına göre orta ve yüksek öğretim yapan medrese sayısı binden fazlaydı. B130214028 Nil ÜSTER OSMANLI MEDRESELERİ Medrese, Müslüman ülkelerinde orta ve yüksek öğretimin yapıldığı eğitim kurumlarının genel adıdır. Medrese kelimesi Arapça ders kökünden gelir. Medreselerde ders

Detaylı

Tülay METİN. Ocak-Nisan 2011 January-April 2011 Sayı IX, ss Number IX, pp

Tülay METİN. Ocak-Nisan 2011 January-April 2011 Sayı IX, ss Number IX, pp Tarih Okulu The History School Ocak-Nisan 2011 January-April 2011 Sayı IX, ss. 199-204. Number IX, pp. 199-204. Ahmad N. Ibesch, Dimaşk fi Asrı Selâtin el-memâlik, Orient Printing- Publishing, Damascus-Syria,

Detaylı

ULUSLARARASI EYYÛBÎLER SEMPOZYUMU SEMPOZYUM TAKVİMİ

ULUSLARARASI EYYÛBÎLER SEMPOZYUMU SEMPOZYUM TAKVİMİ ULUSLARARASI EYYÛBÎLER SEMPOZYUMU SEMPOZYUM TAKVİMİ Ġlk Duyuru : 25.07.2018 Bildiri Özetlerinin Gönderimi Ġçin Son Tarih : 25.11.2018 Kabul Edilen Bildirilerin Ġlanı : 05.12.2018 Bildiri Metinleri Ġçin

Detaylı

HARRAN ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ MAKALE YAZIM KILAVUZU 1

HARRAN ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ MAKALE YAZIM KILAVUZU 1 HARRAN ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ MAKALE YAZIM KILAVUZU 1 Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, yılda iki kez yayınlanan ulusal hakemli bir dergidir. Dergi, Ulakbim TR Dizin de taranmak

Detaylı

Hadis Istılahları. ADL: Râvînin hadîsi bozmadan rivâyet eden dürüst bir müslüman olması. AHZ: Bir şeyhden hadîs almak.

Hadis Istılahları. ADL: Râvînin hadîsi bozmadan rivâyet eden dürüst bir müslüman olması. AHZ: Bir şeyhden hadîs almak. Hadis Istılahları Her ilim dalının bir terminolojisi olduğu gibi hadîs ilimlerinin de ıstılahları vardır. Hadîs ıstılahları anlaşılmadıkça hadîs usûlü de anlaşılamaz. Hadîs ıstılahları çok sayıda olduğu

Detaylı

BAKÎ İBN MAHLED EL-KURTUBÎ (201-276/816-889) VE MÜSLÜMAN İSPANYA DAKİ HADİS EDEBİYATI ÇALIŞMALARINA KATKISI*

BAKÎ İBN MAHLED EL-KURTUBÎ (201-276/816-889) VE MÜSLÜMAN İSPANYA DAKİ HADİS EDEBİYATI ÇALIŞMALARINA KATKISI* BAKÎ İBN MAHLED EL-KURTUBÎ (201-276/816-889) VE MÜSLÜMAN İSPANYA DAKİ HADİS EDEBİYATI ÇALIŞMALARINA KATKISI* Ebû Naim Muhammed REİSUDDİN Department of Islamic Studies, University of Dhaka. Çeviren: Dr.

Detaylı

İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ

İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ Çukurova University Journal of Faculty of Divinity Cilt 13 Sayı 1 Ocak-Haziran 2013 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ 2013 (13/1) Ocak-Haziran

Detaylı

2014 YILI OCAK AYI MECLİS TOPLANTISI 1. BİRLEŞİM 1. OTURUM

2014 YILI OCAK AYI MECLİS TOPLANTISI 1. BİRLEŞİM 1. OTURUM Karar No : Konu : 2014 Yılı Ocak Ayı Meclis Toplantısı TeĢkil edenlerin 2014 YILI OCAK AYI MECLİS TOPLANTISI 1. BİRLEŞİM 1. OTURUM BAŞKAN: Sayın Meclis Üyeleri; 5393 sayılı kanunun 20. maddesine istinaden

Detaylı

Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları Yayın No. 756 İSAM Yayınları 202 İlmî Araştırmalar Dizisi 90 Her hakkı mahfuzdur.

Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları Yayın No. 756 İSAM Yayınları 202 İlmî Araştırmalar Dizisi 90 Her hakkı mahfuzdur. Mustafa Bülent Dadaş, Dr. 1979 da Adana da doğdu. Harran Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ni bitirdi (2002). Aynı üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsü nde Mecelle de Bulunan Hukuk-Dil İlişkisine Yönelik

Detaylı

5 Peygamberimiz in en çok bilinen dört ismi hangileridir? Muhammed, Mustafa, Mahmud, Ahmed.

5 Peygamberimiz in en çok bilinen dört ismi hangileridir? Muhammed, Mustafa, Mahmud, Ahmed. TEMEL DİNİ BİLGİLER 1 Siyer-i Nebi ne demektir? Peygamberimiz in (sallallahu aleyhi ve sellem) doğumundan ölümüne kadar geçen hayatı içindeki yaşayışı, ahlâkı, âdet ve davranışlarını inceleyen ilimdir.

Detaylı

Kelâm ve Mezhepler Tarihi II

Kelâm ve Mezhepler Tarihi II Türkiye de İslami İlimler: Kelâm ve Mezhepler Tarihi II ISSN 1303-9369 Cilt: 14 Sayı: 28 2016 Yılda iki defa yayınlanır Sahibi Bilim ve Sanat Vakfı Yazı İşleri Müdürü Salih Pulcu Editör Yunus Uğur ISSN

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : İslam Tarihi Kaynakları I Ders No : 80020030 : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 0 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili Öğretim

Detaylı

Lisans Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 1994. Y. Lisans S. Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler /Temel İslam Bilimleri/Hadis 1998

Lisans Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 1994. Y. Lisans S. Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler /Temel İslam Bilimleri/Hadis 1998 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı ve Soyadı :Muammer BAYRAKTUTAR 2. Ünvanı : Yrd. Doç. Dr. 3. Görevi : Öğretim Üyesi/Dekan Yrd. 4. Görev Yeri : Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi 5. İletişim : muammerbayraktutar@hotmail.com

Detaylı

İLİM ÖĞRETMENİN FAZİLETİ. Bu Beldede İlim Ölmüştür

İLİM ÖĞRETMENİN FAZİLETİ. Bu Beldede İlim Ölmüştür İLİM ÖĞRETMENİN FAZİLETİ Bu Beldede İlim Ölmüştür Rivayet edildiğine göre Süfyan es-sevrî (k.s) Askalan şehrine gelir, orada üç gün ikamet ettiği halde, kendisine hiç kimse gelip de ilmî bir mesele hakkında

Detaylı

Yard.Doç. Aralık 2000 İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. Doktora Ekim 1998 M.Ü.S.B. E. Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı

Yard.Doç. Aralık 2000 İstanbul Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi. Doktora Ekim 1998 M.Ü.S.B. E. Temel İslam Bilimleri Hadis Anabilim Dalı Adı Soyadı: Mustafa KARATAŞ Ünvanı: Doç.Dr. Ana Bilim Dalı: Hadis Ana Bilim Dalındaki Konumu: Öğretim Üyesi E-Posta: mkaratas@istanbul.edu.tr Web: www.mustafakaratas.com ÖĞRENİM DURUMU VE AKADEMİK ÜNVANLAR

Detaylı

SAMSUN BELEDĠYELER BĠRLĠĞĠ ÇALIġMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELĠK. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

SAMSUN BELEDĠYELER BĠRLĠĞĠ ÇALIġMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELĠK. BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar SAMSUN BELEDĠYELER BĠRLĠĞĠ ÇALIġMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELĠK Amaç: BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Samsun Belediyeler Birliği çalıģma usul

Detaylı

Kadınların Hadis Okuttuğu Mekânlar: el-câmiu l-muzafferî Örneği*

Kadınların Hadis Okuttuğu Mekânlar: el-câmiu l-muzafferî Örneği* Kadınların Hadis Okuttuğu Mekânlar: el-câmiu l-muzafferî Örneği* Nagihan Emiroğlu** The Places Where Female Hadith Scholars (Muģaddithât) Teach Ģadith: An Example of al-câmi al-muzaffarî Woman generally,

Detaylı

PROF. DR. İRFAN AYCAN ÖZGEÇMİŞ

PROF. DR. İRFAN AYCAN ÖZGEÇMİŞ PROF. DR. İRFAN AYCAN ÖZGEÇMİŞ Doğum Yeri ve Tarihi : Bolu/Gerede 1961 Lisans : 1982 Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Yüksek Lisans : 1985 Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora :

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ. : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 : abulut@fsm.edu.tr

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ YAYIN LİSTESİ. : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 : abulut@fsm.edu.tr AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ 1. Adı Soyadı : Ali Bulut İletişim Bilgileri Adres : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (01) 51 81 00 Mail : abulut@fsm.edu.tr. Doğum - Tarihi : 1.0.1973

Detaylı

HARRAN Ü. İLAHİYAT FAK AKADEMİK YILI GÜZ DÖNEMİ FİNAL VE BÜTÜNLEME SINAV TAKVİMİ

HARRAN Ü. İLAHİYAT FAK AKADEMİK YILI GÜZ DÖNEMİ FİNAL VE BÜTÜNLEME SINAV TAKVİMİ İLH1 1. Türk Dili Yabancı Dil I (İngilizce) İnkılâp Tarihi İLAHİYAT FAKÜLTESİ 1. SINIFLAR (ÖRGÜN VE İKİNCİ ÖĞRETİM) HADİS TARİHİ 301 3. DİN PSİKOLOJİSİ I 250 4. İSLAM İNANÇ ESASLARI 272 5. ARAPÇA DİLBİLGİSİ

Detaylı

KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığı

KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığı 2014 Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ Strateji GeliĢtirme Daire BaĢkanlığı 2014 YILI MAL ve HĠZMET ALIMLARI ĠLE YAPIM ĠġLERĠNDE %10 LUK KULLANIM RAPORU 1 Karaman-2015

Detaylı

Meâni l-esmâi l-ilâhiyye

Meâni l-esmâi l-ilâhiyye Meâni l-esmâi l-ilâhiyye Afîfüddin et-tilimsânî (ö. 690 h. / 1291 m.) Tahkik TÜRKİYE DİYANET VAKFI YAYINLARI Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları Yayın No. 731 İSAM Yayınları 197 Klasik Eserler Dizisi 18 Her

Detaylı

TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROJE ONAY FORMU. Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Eğitim Yönetimi, Denetimi, Planlaması ve Ekonomisi

TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROJE ONAY FORMU. Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Eğitim Yönetimi, Denetimi, Planlaması ve Ekonomisi TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROJE ONAY FORMU Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Eğitim Yönetimi, Denetimi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı öğrencisi Ahmet ÖZKAN tarafından hazırlanan Ġlkokul ve Ortaokul Yöneticilerinin

Detaylı

İçindekiler. Giriş Konu ve Kaynaklar 13 I. Konu 15 II. Kaynaklar 19

İçindekiler. Giriş Konu ve Kaynaklar 13 I. Konu 15 II. Kaynaklar 19 Önsöz Kur an tefsirleri üzerine yapılan araştırmalar bir hayli zenginleşmesine karşın, yüzlerce örneğiyle sekiz-dokuz asırlık bir gelenek olan tefsir hâşiyeciliği, çok az incelenmiştir. Tefsir hâşiye literatürü;

Detaylı

Es-Seyyid Eş-Şeyh Abdülkadir El Abri Hazretleri

Es-Seyyid Eş-Şeyh Abdülkadir El Abri Hazretleri Es-Seyyid Eş-Şeyh Abdülkadir El Abri Hazretleri Asıl adı: Abdülkadir Nesebi: Seyyid( Hazreti Hüseyin(R.A) ın Efendimizin Soyundandır) Doğum yeri ve tarihi:m.1897/h.1315,muş un Bulanık İlçesi Abri(Esenlik)Köyü

Detaylı

Selamın Veriliş Şekli: Selam verildiği zaman daha güzeliyle veya aynısıyla karşılık vermek gerekmektedir. Allah

Selamın Veriliş Şekli: Selam verildiği zaman daha güzeliyle veya aynısıyla karşılık vermek gerekmektedir. Allah Arapça da barış, esenlik ve selamet gibi anlamlara gelen selam kelimesi, ilk insan ve ilk peygamber Âdem den (a.s.) beri vardır: Allah Ademi yarattığı vakit, git şu oturan meleklere selam ver, selamını

Detaylı

Süleyman el Ulvan, geçtiğimiz günlerde annesinin vefatı üzerine geçici olarak serbest bırakımış ve cenaze törenine katılmıştı.

Süleyman el Ulvan, geçtiğimiz günlerde annesinin vefatı üzerine geçici olarak serbest bırakımış ve cenaze törenine katılmıştı. Süleyman el Ulvan Arabistanlı ünlü din adamı Süleyman Ulvan'ın hayat hikayesi hem şahsının politik önemini hem de ülkesindeki 'muhalefet' ilişkilerine ışık tutuyor. 08.05.2017 / 12:00 Suudi rejiminin Dediklerimizi

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : DİNLER ARASI İLİŞKİLER Ders No : 0070040203 Teorik : 2 Pratik : 0 Kredi : 2 ECTS : 2 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili

Detaylı

: Normal. Son Gönderme Tarihi : Kura Tarih ve Saati : - MUSTAFA RİZE Lisans 8 ABDUSSELAM ALBAYRAK 1 / 9

: Normal. Son Gönderme Tarihi : Kura Tarih ve Saati : - MUSTAFA RİZE Lisans 8 ABDUSSELAM ALBAYRAK 1 / 9 Talebi Alan Ünite Adı : RİZE ÇALIŞMA VE İŞ KURUMU İL MÜDÜRLÜĞÜ Talebi Veren Kurum Adı : ÇAY İŞLETMELERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Talebin Statüsü (Normal, engelli, eski hükümlü, terör mağduru) : Normal Meslek Adı

Detaylı

Acaba hali hazırda elimizdeki Kur an Peygamber (s.a.a) e nazil edildiği suretteki Kur an mıdır?

Acaba hali hazırda elimizdeki Kur an Peygamber (s.a.a) e nazil edildiği suretteki Kur an mıdır? Question Acaba hali hazırda elimizdeki Kur an Peygamber (s.a.a) e nazil edildiği suretteki Kur an mıdır? Kur an-ı Kerim'in tahrif edilmediğinin delilleri nedir? Answer: Kur an-ı Kerim in tahrif edildiğini

Detaylı

T.C. SAKARYA SERDĠVAN BELEDĠYE MECLĠSĠ. Özü:1/1000 ölçekli Uygulama Ġmar Planı Tadilatı.

T.C. SAKARYA SERDĠVAN BELEDĠYE MECLĠSĠ. Özü:1/1000 ölçekli Uygulama Ġmar Planı Tadilatı. Karar No : 51 Karar Trh : Özü:1/1000 ölçekli Uygulama Ġmar Planı Tadilatı. Ġlçemiz, KemalpaĢa Mahallesi, 1509 no lu Parsel. (PĠN:4260,32) Belediye Meclisi, ın BaĢkanlığında, Haluk Uğur DAĞISTANLI, Hüseyin

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...7 KISALTMALAR GİRİŞ İran ve Türk Edebiyatlarında Husrev ü Şirin Hikâyesi BİRİNCİ BÖLÜM Âzerî nin Biyografisi...

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...7 KISALTMALAR GİRİŞ İran ve Türk Edebiyatlarında Husrev ü Şirin Hikâyesi BİRİNCİ BÖLÜM Âzerî nin Biyografisi... İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...7 KISALTMALAR...11 GİRİŞ İran ve Türk Edebiyatlarında Husrev ü Şirin Hikâyesi...13 BİRİNCİ BÖLÜM Âzerî nin Biyografisi...27 5 İKİNCİ BÖLÜM Husrev ü Şirin Mesnevisinin İncelenmesi...57

Detaylı

MERYEM SURESİNDEKİ MUKATTAA HARFLERİ كهيعص

MERYEM SURESİNDEKİ MUKATTAA HARFLERİ كهيعص MERYEM SURESİNDEKİ MUKATTAA HARFLERİ كهيعص Ünlü İslam bilgini Taberi, tefsirinde, mukattaa harfleri ile ilgili, Abdullah b. Abbas, Said b. Cübeyr ve Abdullah b. Mesud dan şu görüşü nakletmiştir: Her bir

Detaylı

Tartışmalı İlmî Toplantı PROGRAM - DAVETİYE ARALIK 2013

Tartışmalı İlmî Toplantı PROGRAM - DAVETİYE ARALIK 2013 Kur ân ve Sünnete Göre TEMEL İNSAN HAKLARI Tartışmalı İlmî Toplantı PROGRAM - DAVETİYE 22-23 ARALIK 2013 BAĞLARBAŞI KONGRE VE KÜLTÜR MERKEZİ Tertip Heyeti: Prof. Dr. Ali ÖZEK Prof. Dr. Salih TUĞ Prof.

Detaylı

MEVLANA MÜZESİNDE KUR'AN-I KERİM OKUMA PROGRAMI

MEVLANA MÜZESİNDE KUR'AN-I KERİM OKUMA PROGRAMI MEVLANA MÜZESİNDE KUR'AN-I KERİM OKUMA PROGRAMI TARİH GÜN İLÇESİ ADI VE SAYADI GÖREV YERİ BAŞ. S. BİTİŞ S. KARATAY HALİL İBRAHİM ÜREN SULTAN SELİM CAMİİ 09:40 10:20 KARATAY AHMET BABÜR SULTAN SELİM CAMİİ

Detaylı

İstanbul da Kurulan Cumhuriyetin İlk Milli Hemşirelik Okulu Kızılay Hemşirelik Lisesi

İstanbul da Kurulan Cumhuriyetin İlk Milli Hemşirelik Okulu Kızılay Hemşirelik Lisesi İstanbul da Kurulan Cumhuriyetin İlk Milli Hemşirelik Okulu Kızılay Hemşirelik Lisesi Hale TOSUN* Balkan SavaĢları sırasında profesyonel anlamda yetiģmiģ hemģirelere olan ihtiyaç kaçınılmaz olarak kendini

Detaylı

SORU:Ahir zaman alametleri, Ahirzaman alametlerinden abbasi meliki horasana vardığı zaman doğu tarafından iki dişli parlak bir yıldız çıkar.

SORU:Ahir zaman alametleri, Ahirzaman alametlerinden abbasi meliki horasana vardığı zaman doğu tarafından iki dişli parlak bir yıldız çıkar. SORU:Ahir zaman alametleri, Ahirzaman alametlerinden abbasi meliki horasana vardığı zaman doğu tarafından iki dişli parlak bir yıldız çıkar. Hadisinde geçen Abbasi melik kimdir?iki dişli yıldızdan maksat

Detaylı

Cilt: 4 Yıl: 2017 Sayı: 6 I S S N ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ

Cilt: 4 Yıl: 2017 Sayı: 6 I S S N ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ Dergimiz İSAM Kütüphanesi tarafından taranmaktadır. www.isam.org.tr Sayfa Tasarımı Erşahin Ahmet AYHÜN Kapak Tasarımı Emin ALBAYRAK Baskı

Detaylı

02- Sevde binti Zem'a el-amiriye (Sevde binti Zama) Meydan Larousse C.11, s.22

02- Sevde binti Zem'a el-amiriye (Sevde binti Zama) Meydan Larousse C.11, s.22 MUHAMMED İN KADINLARI 01-Hatice 02- Sevde binti Zem'a el-amiriye (Sevde binti Zama) Meydan Larousse C.11, s.22 03- Ayse (Aise) Ummu'l-mu'min Aise bint Ebi Bekr es Sidîk el-kuresiyye; Ayşe nin 6 yasında

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : İslam Siyasi Tarihinde Muhalefet Hareketleri II. Ders No : 8110020027 : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 0 Ders Bilgileri Ders

Detaylı

Bin Yıllık Vakıf Medeniyeti ve Vakıfların Eğitimdeki Yeri Sempozyumu

Bin Yıllık Vakıf Medeniyeti ve Vakıfların Eğitimdeki Yeri Sempozyumu Bin Yıllık Vakıf Medeniyeti ve Vakıfların Eğitimdeki Yeri Sempozyumu Hüseyin Çınar* Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü nün son yıllarda vakıflar haftası çerçevesinde öne çıkardığı; çevre yılı, su yılı,

Detaylı

İSMAİL DURMUŞ PROFESÖR

İSMAİL DURMUŞ PROFESÖR İSMAİL DURMUŞ PROFESÖR ÖZGEÇMİŞ YÜKSEKÖĞRETİM KURULU 26.05.2014 Adres : İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi İcadiye-Bağlarbaşı Caddesi, No: 40 34662 Üsküdar/İstanbul Telefon E-posta : : 2164740860-1226 Doğum

Detaylı

KOMİSYON ÜYELERİ. (İmza) (İmza) (İmza) Komisyon Raporu üzerinde meclisçe yapılan müzakerelerden sonra;

KOMİSYON ÜYELERİ. (İmza) (İmza) (İmza) Komisyon Raporu üzerinde meclisçe yapılan müzakerelerden sonra; T.C. ANTAKYA BELEDİYE MECLİSİ DÖNEMİ :ŞUBAT 2016 BİRLEŞİM :4 OTURUM :1 TOPLANTI TARİHİ :05.02.2016 GÜNDEM MADDE NO :2 KARAR NO :29 ÖZÜ :ANTAKYA BELEDİYESİ MUHTARLIK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ NÜN GÖREV, YETKİ VE

Detaylı

Osmanlı Döneminde Hisabu s-sittinî

Osmanlı Döneminde Hisabu s-sittinî Osmanlı Döneminde Hisabu s-sittinî Bu hisab sisteminde rakamlar yerine Arap harfleri kullanıldığı için hisabü'lcümmel, altmış tabanlı konumlu sayı sitemi kullanıldığı için hisabü's-sittini, derece ve dakika

Detaylı

Avrupa İslam Üniversitesi İSLAM ARAŞTIRMALARI. Journal of Islamic Research البحوث االسالمية

Avrupa İslam Üniversitesi İSLAM ARAŞTIRMALARI. Journal of Islamic Research البحوث االسالمية Avrupa İslam Üniversitesi İSLAM ARAŞTIRMALARI Journal of Islamic Research البحوث االسالمية Yıl 3 Sayı 1 Mayıs 2010 .. / Özet: Hadislerin anlaşılmasında aklın putlaştırılması Batıyla geniş bir etkileşim

Detaylı

Şerhu l-fâtiha ve ba zı sûreti l-bakara

Şerhu l-fâtiha ve ba zı sûreti l-bakara Şerhu l-fâtiha ve ba zı sûreti l-bakara (ö. 690 h. / 1291 m.) Tahkik TÜRKİYE DİYANET VAKFI YAYINLARI Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları Yayın No. 728 İSAM Yayınları 198 Klasik Eserler Dizisi 19 Her hakkı

Detaylı

Celal TURAN Fatma EVCĠMĠK Sayim FERSAK Meclis BaĢkanı Meclis Katibi Meclis Katibi Meclis 1.BaĢkanvekili

Celal TURAN Fatma EVCĠMĠK Sayim FERSAK Meclis BaĢkanı Meclis Katibi Meclis Katibi Meclis 1.BaĢkanvekili TOPLANTI TARĠHĠ : 01.06.2015 TOPLANTI GÜN VE SAAT : PAZARTESĠ 16.00'da KATILANLAR : 37 MAZERETLĠ : - Belediye Meclisinin 01 HAZĠRAN PAZARTESĠ günü saat 16.00 da olağan olarak yapılan toplantısında Meclis

Detaylı

Yer Esnaf/Dükkan İsim Nefer Aded Arşiv İsmi

Yer Esnaf/Dükkan İsim Nefer Aded Arşiv İsmi Yer Esnaf/Dükkan İsim Nefer Aded Arşiv İsmi Sayf a No Koskada Kızıltaş mahallesi Mehmed şeriki Ali A.DV.d 827 s.4-5 Aksaray da Camcılar Câmii Halil Kalfa ve şakirdi 3 nefer A.DV.d 827 s.4-5 Hüsrev Paşa

Detaylı

Sabah akşam tevâzu içinde yalvararak, ürpererek ve sesini yükseltmeden Rabbini an. Sakın gâfillerden olma! (A râf sûresi,7/205)

Sabah akşam tevâzu içinde yalvararak, ürpererek ve sesini yükseltmeden Rabbini an. Sakın gâfillerden olma! (A râf sûresi,7/205) Zikir, hatırlayıp yâd etmek demektir. İbâdet olan zikir de Yüce Allah ı çok hatırlamaktan ibârettir. Kul, Rabbini diliyle, kalbiyle ve bedeniyle hatırlar ve zikreder. Diliyle Kur ân-ı Kerim okur, duâ eder,

Detaylı

HARRAN Ü. İLAHİYAT FAK AKADEMİK YILI GÜZ DÖNEMİ FİNAL VE BÜTÜNLEME SINAV TAKVİMİ

HARRAN Ü. İLAHİYAT FAK AKADEMİK YILI GÜZ DÖNEMİ FİNAL VE BÜTÜNLEME SINAV TAKVİMİ İLH1 1. Türk Dili Yabancı Dil I (İngilizce) İnkılâp Tarihi İLAHİYAT FAKÜLTESİ 1. SINIFLAR (ÖRGÜN VE İKİNCİ ÖĞRETİM) HADİS TARİHİ 301 3. DİN PSİKOLOJİSİ I 250 4. İSLAM İNANÇ ESASLARI 272 5. ARAPÇA DİLBİLGİSİ

Detaylı

kiģilerle iletiģimlerini sağlamak amacıyla oluģturdukları, gönderdikleri veya sakladıkları belirli bir standart ve içeriği olan belgelerdir.

kiģilerle iletiģimlerini sağlamak amacıyla oluģturdukları, gönderdikleri veya sakladıkları belirli bir standart ve içeriği olan belgelerdir. Resmî yazı nedir? Kamu kurum ve kuruluģlarının kendi aralarında veya gerçek/tüzel kiģilerle iletiģimlerini sağlamak amacıyla yazılan yazı, resmî belge, resmî bilgi ve elektronik belgelerdir. Resmî belge

Detaylı

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ

EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ EMEVİLER VE ABBASİLER DÖNEMİ DERS NOTLARI VE ŞİFRE TANER ÖZDEMİR DETAY TARİHÇİ TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ EMEVİLER Muaviye tarafından Şam da kurulan ve yaklaşık

Detaylı

İBRAHİM BEDRETTİN ELMALI SEMPOZYUMU

İBRAHİM BEDRETTİN ELMALI SEMPOZYUMU 8. DİYANET İŞLERİ REİSİ İBRAHİM BEDRETTİN ELMALI SEMPOZYUMU 6 7 Kasım 2015, Antalya P r o g r a m Akdeniz Üniversitesi Atatürk Konferans Salonu Kampüs / ANTALYA SEMPOZYUM DÜZENLEME KURULU Prof. Dr. Ahmet

Detaylı

el- Özet - nin ifadesiyle Medine

el- Özet - nin ifadesiyle Medine Ç a n a k k a l e O n s e k i z M a r t Ü n i v er s i t e s i ( S a y f a 8 1-1 0 8 ) el- Abdülazîz b. Abdullah b. Ebî Seleme Özet - önemli bir zaman diliminde lik nin ifadesiyle Medine in rabînin, Anahtar

Detaylı

Doç. Dr. Mustafa Alkan

Doç. Dr. Mustafa Alkan Doç. Dr. Mustafa Alkan, Manisa nın Kula ilçesinde doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini Manisa da tamamladı. 1988 yılında Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fatih Eğitim Fakültesi, Tarih Bölümü nden mezun oldu.

Detaylı

İÇİNDEKİLER KISALTMALAR...10 ÖNSÖZ...12 GİRİŞ...16 I- İSRÂ VE MİRAÇ KELİMELERİNİN MANALARI...16 II- TARİH BOYUNCA MİRAÇ TASAVVURLARI...18 A.

İÇİNDEKİLER KISALTMALAR...10 ÖNSÖZ...12 GİRİŞ...16 I- İSRÂ VE MİRAÇ KELİMELERİNİN MANALARI...16 II- TARİH BOYUNCA MİRAÇ TASAVVURLARI...18 A. İÇİNDEKİLER KISALTMALAR...10 ÖNSÖZ...12 GİRİŞ...16 I- İSRÂ VE MİRAÇ KELİMELERİNİN MANALARI...16 II- TARİH BOYUNCA MİRAÇ TASAVVURLARI...18 A. Eski Kavimlerde Miraç...18 1. Çeşitli Kabile Dinleri...19 2.

Detaylı

İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ

İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ İLÂHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ Çukurova University Journal of Faculty of Divinity Cilt 15 Sayı 1 Ocak-Haziran 2015 T. C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ 2015 (15/1) Ocak-Haziran

Detaylı

Sahîh-i Buhârî İcâzetli Kadın Muhaddis: Kerîme bnt. Abdülvehhâb

Sahîh-i Buhârî İcâzetli Kadın Muhaddis: Kerîme bnt. Abdülvehhâb Sahîh-i Buhârî İcâzetli Kadın Muhaddis: Kerîme bnt. Abdülvehhâb Arş. Gör. Abdurrahman KURT Atıf / - Kurt, A. (2018). Sahîh-i Buhârî İcâzetli Kadın Muhaddis: Kerîme bnt. Abdülvehhâb, Çukurova Üniversitesi

Detaylı

HADİS TARİHİ VE USULÜ

HADİS TARİHİ VE USULÜ HDİS TRİHİ VE USULÜ DİKKT! Bu testte 25 soru bulunmaktadır. Cevaplarınızı, cevap kâğıdınızın Hadis Tarihi ve Usulü testi için ayrılan kısmına işaretleyiniz. 1. şağıdakilerden hangisi Esbabu Vürûdi l- Hadîs

Detaylı

İSLAM FELSEFESİ: Tarih ve Problemler Editör: M. Cüneyt Kaya. ISBN sayfa, 45 TL.

İSLAM FELSEFESİ: Tarih ve Problemler Editör: M. Cüneyt Kaya. ISBN sayfa, 45 TL. İSLAM FELSEFESİ: Tarih ve Problemler Editör: M. Cüneyt Kaya ISBN 978-605-4829-05-7 869 sayfa, 45 TL. VII. yüzyılın başlarında kadim medeniyet havzalarında canlılığını neredeyse kaybetmiş olan felsefe,

Detaylı

Güz Dönemi Yüksek Lisans ve Doktora Kesin Kayıt Ġşlemleri

Güz Dönemi Yüksek Lisans ve Doktora Kesin Kayıt Ġşlemleri T.C. IĞDIR ÜNĠVERSĠTESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ENSTĠTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ 2018-2019 Güz Dönemi Yüksek Lisans ve Doktora Kesin Kayıt Ġşlemleri 2018-2019 Güz Dönemi Yüksek Lisans ve Doktora sınavını kazanan adaylar 03.09.2018

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ GENEL YAYIN İLKELERİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ GENEL YAYIN İLKELERİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ GENEL YAYIN İLKELERİ 1. Karadeniz Teknik Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi hakemli bir dergidir. Yılda iki kez yayımlanır. 2. KTÜİF Dergisi

Detaylı

AnkaraVilayetiYabanabadKazası ŞeyhlerKaryesi(1.Ş.1256-28EYLÜL 1840)NüfusSayımı

AnkaraVilayetiYabanabadKazası ŞeyhlerKaryesi(1.Ş.1256-28EYLÜL 1840)NüfusSayımı 1 AnkaraVilayetiYabanabadKazası ŞeyhlerKaryesi(1.Ş.1256-28EYLÜL 1840)NüfusSayımı Karye-i Şeyhler ( 175) 1 1 1 Eş-şeyh Mehmed Arif ibn-i El-Hac Şeyh İbrahim Uzun boylu, Kır sakallı 60 2 Oğlu Şeyh İsmail

Detaylı

DEÜ İLAHİYAT FAKÜLTESİ BAHAR DÖNEMİ MAZERET SINAV TAKVİMİ

DEÜ İLAHİYAT FAKÜLTESİ BAHAR DÖNEMİ MAZERET SINAV TAKVİMİ I. SINIFLAR 02.05.2017 10:00-11:00 İLA 1124-Arap Dili ve Edebiyatı II (ARP) ALİ EJDER DERTLİOĞLUGİL 02.05.2017 10:00-11:00 İLA 1124-Arap Dili ve Edebiyatı II (ARP) MUHAMMED MURTAZA CAVUS 02.05.2017 13:00-14:00

Detaylı

ÖRNEK DİLEKÇE (0) (.) NOLU SANDIK KURULU BAġKANLIĞINA. : (T.C.Kimlik No)Adı, Soyadı (..) numaralı Sandık Kurulu... müģahidi

ÖRNEK DİLEKÇE (0) (.) NOLU SANDIK KURULU BAġKANLIĞINA. : (T.C.Kimlik No)Adı, Soyadı (..) numaralı Sandık Kurulu... müģahidi ÖRNEK DİLEKÇE (0) (.) NOLU SANDIK KURULU BAġKANLIĞINA ġġkayet KONUSU : (T.C.Kimlik No)Adı, Soyadı (..) numaralı Sandık Kurulu... müģahidi : Saat 07.00 deki sandık hazırlık iģlemlerine iliģkin, yöntem talebidir.

Detaylı

KUDÜS TE BULUNAN TARİHİ OSMANLI ESERLERİ

KUDÜS TE BULUNAN TARİHİ OSMANLI ESERLERİ KUDÜS TE BULUNAN TARİHİ OSMANLI ESERLERİ 2 www.mirasimiz.org.tr KUDÜS TE BULUNAN TARİHİ OSMANLI ESERLERİ Kudüs, Müslümanlarca kutsal sayılan bir şehirdir. Yeryüzündeki ikinci mescid, Müslümanların ilk

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...9 GİRİŞ...11

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...9 GİRİŞ...11 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...9 GİRİŞ...11 BİRİNCİ BÖLÜM İLK TÜRK DEVLETLERİNDE EĞİTİM 1.1. HUNLARDA EĞİTİM...19 1.2. GÖKTÜRKLERDE EĞİTİM...23 1.2.1. Eğitim Amaçlı Göktürk Belgeleri: Anıtlar...24 1.3. UYGURLARDA

Detaylı

Sonuç. Beylikler dönemi, Anadolu'da Türk kültür ve medeniyetinin gelişmesi

Sonuç. Beylikler dönemi, Anadolu'da Türk kültür ve medeniyetinin gelişmesi 78 ağaçları bulunan yer, Ermenek'e bağlı Görme! Köyü'nde 32 Paşaçukuru olarak bilinen yer, Ermenek'te Emir Ahmed mülkü civarındaki yer, Ermenek'e bağlı Gargara Köyü'nde 33 yer, Mut Medresesi yakınındaki

Detaylı

REKABET KURULU (İHALE İTİRAZ MAKAMI) KARAR FORMU

REKABET KURULU (İHALE İTİRAZ MAKAMI) KARAR FORMU REKABET KURULU (İHALE İTİRAZ MAKAMI) KARAR FORMU Toplantı Tarihi : 19-09-2018 Karar Sayısı : 147/2018 Dosya No : 10-55/2018 Katılan ler : Selim ALTINCIK (BaĢkan) Doç. Dr. Figen YEġĠLADA (BaĢkan Yrd.) Kubilay

Detaylı

KUR AN ve SAHÂBE SEMPOZYUMU

KUR AN ve SAHÂBE SEMPOZYUMU XII. TEFSİR AKADEMİSYENLERİ KOORDİNASYON TOPLANTISI KUR AN ve SAHÂBE SEMPOZYUMU (22-23 MAYIS 2015 / SİVAS) Editör Prof. Dr. Hasan KESKİN Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR Sivas 2016 Cumhuriyet Üniversitesi

Detaylı

LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI)

LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI) Livata Haddi 71 LİVATA HADDİ (EŞCİNSELLİĞİN/HOMOSEKSÜELLİĞİN CEZASI) Livatanın cezası zina cezasından farklıdır. Her ikisinin vakıası birbirinden ayrıdır, birbirinden daha farklı durumları vardır. Livata,

Detaylı

06.11.2013 2013 toplantı döneminin 10. birleşiminin 1. oturumunun yapılması için toplandı.

06.11.2013 2013 toplantı döneminin 10. birleşiminin 1. oturumunun yapılması için toplandı. KAPAKLI BELEDĠYESĠ MECLĠS KARAR ÖZETLERĠ -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Karar Tarihi: 06.11.2013 Toplantı No:

Detaylı

HADİS ARAŞTIRMA METODU

HADİS ARAŞTIRMA METODU 1 1. Hadisi Konusuna Göre Arama HADİS ARAŞTIRMA METODU Aradığımız hadisin hangi konuya ait olduğunu bildiğimizde konularına göre tertip edilmiş hadis kitaplarında rahatlıkla bulabiliriz. Ancak aradığımız

Detaylı

Buhârî nin Kaynakları Hakkında Araştırmalar*

Buhârî nin Kaynakları Hakkında Araştırmalar* Buhârî nin Kaynakları Hakkında Araştırmalar* Ali ÇELİK** 228 İslam kültür, bilim ve teknoloji alanlarına dair çalışmalarıyla tanınan, kaynakların özgünlükleri ve iç dinamiği noktasından hareket ederek

Detaylı

Yaşadığı dönemde çok önemli İslam düşünürleri yaşamış. Bunlardan birisi de hocası İbni Teymiyyedir.

Yaşadığı dönemde çok önemli İslam düşünürleri yaşamış. Bunlardan birisi de hocası İbni Teymiyyedir. 13. yüzyılın başlarında dünyaya gelmiş 14. yüzyılda Memluklu Devletinde yaşamıştır. Başka bir ifade ile Hicri 691 (M.1292) yılında dünyaya geliyor ve 751 (M.1350) yılında vefat ediyor. Yaşadığı dönemde

Detaylı

İSLÂM ARAŞTIRMALARI DERGİSİ TÜRKÇE MAKALELER İÇİN REFERANS KURALLARI

İSLÂM ARAŞTIRMALARI DERGİSİ TÜRKÇE MAKALELER İÇİN REFERANS KURALLARI İSLÂM ARAŞTIRMALARI DERGİSİ TÜRKÇE MAKALELER İÇİN REFERANS KURALLARI Güncelleme: İslâm Araştırmaları Dergisi nin son sayısında görüleceği üzere, dipnot gösterimlerinde belirli bir neşir hakkında okuyucunun

Detaylı