ÜRİNER SİSTEM HİSTOLOJİSİ. Prof.Dr.Yusuf NERGİZ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÜRİNER SİSTEM HİSTOLOJİSİ. Prof.Dr.Yusuf NERGİZ"

Transkript

1 ÜRİNER SİSTEM HİSTOLOJİSİ Prof.Dr.Yusuf NERGİZ

2 SUNUM PLANI Üriner sistem hakkında genel bilgi Böbrek kan dolaşımı Böbrek histofizyolojisi Böbreklerin morfolojik yapısı (Kapsula,korteks,medulla nefron ve jukstaglomerullar aparatus) Renal interstitium Üreter Mesane Üretra Erkek üretrası Dişi üretrası

3 Bir çift böbrek, Bir çift üreter, Mesane ve Üretra dan oluşur.

4

5

6 Böbrekler, vücut sıvısı ve elektrolit düzeyini korur,asit baz dengesini sağlar. İdrarı oluşturur. Metabolik artıkları vücuttan atar. Böbrek,eritropoietin ve prostaglandin E2 salgılayarak bir endokrin organ olarak görev yapar. Renin enzimi salgılayarak kan basıncını düzenler. Böbrek,1,25 hydroxycholecalfirol ü aktive ederek D vitamini sentezinde rol oynar.

7 Böbreğe ortadan vertikal bir kesit yapıldığında; Kapsula Korteks Medulla dan oluştuğu gözlenir.

8

9

10

11 Böbrek korteks elemanları 1- Renal korpüsküller 2- Kortikal labirent 3- Medulla ışınları (Ferrein piramitleri)

12 Lob: Medulla piramidi + piramidin tabanı üzerindeki kortikal doku + medulla piramidinin her iki yanındaki Bertini kolonlarının yarısı. Lobül: Medulla ışını + medulla ışınının her iki yanındaki kortikal doku (İki A.interlobülaris arasındaki kortikal doku). Medullar ışını (Ferrein piramitleri): Nefronun düz tubülleri + toplayıcı kanal. Medulla piramidi tabanından kapsullaya doğru radier uzantılar olup, sayıları kadardır.

13 Kortikal labirent: Renal korpüsküller + Nefronun kıvrımlı tubülleri + toplayıcı tubül. Ürinifer tubül: Nefron + toplayıcı tubül. Bertini kolonları:böbrek piramitleri arasında yer alan kortikal doku.

14 Piramit:Korteksten medullaya inen düz tubüllerin farklı uzunlukta olması ve düzenlenmesiyle oluşan konik şekilli meduller yapılara piramit adı verilir.sayıları 8-18 kadar olup medullayı oluşturan yapılardır. Papilla:Böbrek piramidinin apikal bölümüne denir.

15

16

17

18

19

20

21 Böbrek medulla elemanları: 1-Böbrek piramitleri 2-Bertini kolonları

22 8-18 adet böbrek piramitlerinden oluşmuştur. Piramidin tabanı korteks e, apeksi hilusa doğrudur. Piramidin apeksine papilla renalis adı verilir. Apeks, 20 kadar Bellini kanalı ile area kribrozadan kaliks minörlere açılır. Böbrek piramitleri arasındaki böbrek dokusuna Bertini kolonları adı verilir. Böbrek medullası dış ve iç medulla olmak üzere 2 ye ayrılır

23

24

25 Kortikal nefronlar Jukstamedullar nefronlar İntermediet nefronlar

26 Böbrek cisimciği (Glomerul) -Kapiller yumak -Bowman kapsülü Nefron tubülleri. -Proksimal kıvrımlı tubül -Proksimal düz tubül(henle nin kalın inen parçası). - İnce inen parça - İnce çıkan parça - Düz distal tubül (Henle nin çıkan kalın parçası). -Kıvrımlı distal tubül

27

28

29 Glomerul üç bileşenden oluşur. 1. Glomerul kapillerleri 2. Mezengium 3. Bowman kapsülünün visseral yaprağını oluşturan podositler.

30

31

32

33

34

35 1. Makula densa 2. Ekstraglomerülar mezengial hücreler 3. Jukstaglomerülar hücreler

36

37

38 Angiotensinojen Renin Angiotensin- I ACE Angiotensin- II Aldosteron Vazokonstrüksiyon. ADH sekresyonu

39

40 Podositler, glomerülar kapiller yüzeyini tümüyle çevreleyen uzun ve dallanan uzantılara sahiptirler. Podosit gövdesinden primer uzantılar çıkar. Primer uzantılar sekonder uzantılar oluşturur, bunlara pedisel adı verilir (foot processes). Pedisellerin iskeletini, aktin filamanları oluşturur. Pediseller bazal laminaya integrin ile bağlanırlar. Pediseller arasında 40 nm genişliğinde filtrasyon yarıkları bulunur. Filtrasyon yarıkları arasında nefrin proteininden oluşan bir diafram bulunur.

41

42

43 1. Glomerül kapiller endoteli 2. Ortak bazal lamina 3. Pediseller

44

45 Glomerül kapiller endoteli çok sayıda fenestrata içerir. Fenestratalar diyaframsızdır Fenestrataların çapı:70-90 nm dir. Glomerül kapiller endoteli çok sayıda aquaporin-1 (AQP-1) su kanalları içerir. Nitrik oksit ve PGE2 salgılar.

46

47

48 2.Glomerullar bazal membran Üç katmandan oluşmuştur. Lamina rara eksterna (podosit ayakçığına yakın olan bölüm) Lamina rara interna (kapiller endoteline yakın olan bölüm) lamina densa (iki lamina arasında yer alır,tip IV kollajenden oluşmuştur) nm kalınlığında olup,kollajen tip-iv laminin,fibronektin.entaktin,agrin ve perlakan gibi proteinlerden oluşmuştur. PAS pozitif boyanır. Alport sendromu: kollajen tip-iv α5 zincirindeki gen mutasyonu sonucu hematüri ve proteinüri ile karekterize bir sendromdur.

49

50

51 Podositlerin sekonder ayakçıklarıdır. Foot process olarak ta adlandırılır. Pediseller arasında 40 nm genişliğinde ve diyaframla örtülü filtrasyon yarıkları bulunur. Filtrasyon yarıklarının proteini nephrin dir. Nephrin genindeki bir mutasyon,yaygın ödem ve proteinüri ile karekterize konjenital nefrotik sendrumu şekillendirir.

52

53

54

55 Mezengium, mezengial hücreler ve mezengial matriksten oluşmuştur. 1.Mezengial hücreler, İntra glomerülar mezengiyal hücreler Ekstra glomerülar mezengiyal hücreler (Lacis hücreleri) 2.Mezengial matriks, Mezengiyal hücreler, düz kas hücreleri ve makrofajların özelliklerine sahip özelleşmiş hücrelerdir.

56 1) Kasılabilir 2) Fagositik özelliğe sahiptirler 3) Çoğalabilme yeteneğindedir 4) Matriks ve kollajen sentezler. 5) PGE2,interlökin-1,PDGF ve endotelin salgılayan hücrelerdir.

57

58

59

60

61 Lümeni döşeyen hücreler kübik olup,asidofilik boyanırlar Apikallerinde sıkı bağlantılara sahiptirler. Apikal bölge iyi gelişmiş bir fırçamsı kenara sahiptir. Bazolateral bölgede yoğun hücre zarı kıvrımlarına sahiptir. Bazal yerleşimli çok sayıda uzun mitokondriyonlara sahiptir. Tubüloveziküler ve lizozomlar yoğun şekilde bulunur. Ultrafiltratın %67 si proksimal tubullerden rezorbe edilir. Bu reabsorbsiyonu Na+ K+ATP ase pompası ve AQP-I adlı 2 protein sağlamaktadır. Lumen çapı 60 µm olup toplam uzunluğu 14 mm dir.

62

63

64

65

66

67 Henle kulpu: inen kol (Proksimalın pars rektası-inen ince parça) + çıkan kol (Pars distalisin pars rektası-çıkan ince parça). Süzülmüş suyun %15 ni, NaCl,K +,Ca +2 ve HCO 3- un % 25 kadarını geri emer. İnce segment uzunluğu kortikal nefronlarda 1-2 mm iken jukstamedullar nefronlarda 9-10 mm dir. İnen ince kol suya karşı oldukça geçirgen olmasına karşın NaCl ye karşı az geçirgendir. Çıkan ince kol suya karşı geçirimsiz olup,nacl e karşı oldukça geçirgendir ve pasif diffüzyonla NaCl ün interstitiuma geçişine izin verir.

68

69

70 Henle kulpunun kalın segmentleri alçak kübik epitel ile döşelidir. İnce parça, basit yassı epitel ile örtülü olup, elektron mikroskobik incelemede 4 farklı tipte yassı epitel hücresi içermektedir. Bunlar: Tip-I epitel hücresi, Tip-II epitel hücresi, Tip-III epitel hücresi, Tip-IV epitel hücresi,

71

72

73 Lümeni, alçak kübik epitel hücreleriyle döşelidir. Apikal yüzeylerinde seyrek ve kısa mikrovilluslar bulunur. Bazolateral katlantı ve mitokondriyonlar az sayıdadır. Distal tubülün pars rekta ile distal kıvrıntılı tubülün birleşme yerindeki hücreler, özelleşip makula densayı oluşturur. Lumeni 25-45µm çapında olup, uzunluğu 4-5 mm dir. Suya karşı impermabledir. Aldosteron etksiyle Na+ ve HCO3 reabsorbe ederken buna karşın K+ ve amonyumu sekrete eder.

74

75

76

77 TOPLAYICI TUBÜLLER Toplayıcı tubüllerin lumeni 2 tip hücre döşer: 1-Esas (Açık) hücreler (AQP-2 su kanallarına sahiptirler). 2-İnterkalat ( Koyu) hücreler. Toplayıcı tubüller 3 bölgeye ayrılır: Kortikal toplayıcı tubül (2 sıralı kübik epitel). Medullar toplayıcı tubül (dış meduller bölgede 2 sıralı kübik,iç meduller bölgede tek sıralı kübik epitel) Papillar toplayıcı tubül (tek sıralı prizmatik epitel).

78 TOPLAYICI TUBÜLLER (devam) Toplayıcı tubüllerin lumeni Toplayıcı tubül, hem korteks hem de medullada yer alır. Toplayıcı tubül papilla renaliste çapı µm ye ulaşır ve Bellini Kanalları adını alır. Bellini kanalları kaliks minörlere açılır. Suya karşı geçirimsizdir ancak ADH mevcudiyetinde geçirimli hale gelir.

79 Toplayıcı Tubüller (Devam) Lümeni, esas hücreler ve interkalat hücreler olmak üzere iki farklı hücre tipinden oluşan kübik epitel ile döşelidir. Esas hücreler Na+ ve suyu geri emerler. İnterkalat hücreler H+ yada HCO 3- salgılar K+ geri emer. Asit baz dengesinin önemli düzenleyicileridir.

80

81

82

83

84 Arteryal dolaşım A.renalis A.interlobares A.arkuata (Kortikomedullar sınırda) A.interlobulares Aa.afferentia (Birinci kapiller ağ) Glomerul oluşturur. Aa.efferentia -Kortikal nefronlardan çıkan Aa.efferentialar (İkinci kapiller ağ), peritubuler kapiller ağı oluşturur. -Jukstaglomerullar nefronlardan çıkan Aa.efferentialar (medullada) vaza rektayı oluşturur.

85 Venöz dolaşım Kortikal peritubuller kapillerler v.interlobulares v.arkuata Kapsula ve yüzeye yakın kapillerler v.stellate v.interlobulares v.arkuata, Medulladaki peritubuller kapillerler v.arkuata ya dökülür. V.arkuata V.interlobares V.renales V.kava inferior.

86

87

88

89

90 Henle kulpu, Vaza rekta, Medulladaki toplama kanalı.

91

92 İnterstitiel doku,kortekste az (%7) medullada ise çok miktarda (%30) bulunur. Başlıca hücreleri; Kortekste *Fibroblast hücreleri, *İnterstitiel hücreler Medullada *İnterstitiel hücreler, *Fibroblast hücreleri, *Makrofajlar.

93 1-Kaliks minörler, 2-Kaliks majörler, 3-Pelvis renalis, 4-Ureterler, 5-Mesane, 6-Uretra.

94 Kalikslerden uretranın başlangıç kısmına kadar idrar boşaltma yolları duvarı 3 tabakadan oluşmuştur: 1-T.Mukaoza -L.epiteliyalis -L.propriya 2-T.muskularis, -İçte longitudinal, -Dışta sirküler tertiplenmiştir. 3-T.adventisya veya seroza. Kalikslerden uretranın başlangıç kısmına kadar lumeni tranzisyonal epitel döşer.

95

96

97

98

99 Böbrekleri mesaneye bağlayan bir çift tüptür. Retroperitoneal yerleşimlidir. İçten dışa doğru; 1-T.mukoza Lamina epitelialis (Transizyonel epitel) Lamina propia (düz kas ve bağ doku) 2-T.muskularis İçte longitudinal, Ortada sirküler, Dışta longitudinal düz kas hücrelerinden oluşur. 3-T.adventisya

100

101

102

103 Mukoza katlantılar (rugae) içerir. Kese idrarla dolarken katlantılar düzleşir. Lümeni transizyonal epitelle döşelidir. Lamina propria bez içermez. İçten dışa doğru 1)T.mukoza Lamina epitelialis (urotel) Lamina propria 2)T. muskularis (Detrusor kası) 3)T.seroza

104

105

106

107

108

109 Yaklaşık olarak 20 cm uzunluğunda olup 3 segmente ayrılır. 1.Prostatik uretra (3-4 cm uzunluğunda olup transizyonel epitel ile döşelidir), 2.Membranöz uretra (1 cm uzunluğunda olup,çok katlı prizmatik epitel ile döşelidir), 3.Penil uretra (15 cm uzunluğunda olup proksimali psödostratiye prizmatik epitel, fossa navikularis ise çok katlı yassı nonkeratinize epitel ile döşelidir). Lamina propriada Littre bezleri yer alır. Cowper bezleri ve Littre bezlerinin kanalları penil uretraya açılır.

110 4-5 cm uzunluğunda 5-6 mm çapında olup mesaneye yakın bölüm transizyonal epitel, sona doğru çok katlı yassı nonkeratinize epitele dönüşür. Çok sayıda muköz salgı salgılıyan küçük Littre bezleri barındırır.

ÜRİNER SİSTEM 1-BÖBREK(2) 2-ÜRETER(2) 3-İDRAR KESESİ 4-ÜRETHRA

ÜRİNER SİSTEM 1-BÖBREK(2) 2-ÜRETER(2) 3-İDRAR KESESİ 4-ÜRETHRA ÜRİNER SİSTEM 1-BÖBREK(2) 2-ÜRETER(2) 3-İDRAR KESESİ 4-ÜRETHRA ÜRİN Üre Ürik asit Kreatinin Belirli yabancı maddeler ve onların parçalanma ürünleri Elektrolitler Su(Değişik miktarda) BÖBREĞİN ÖNEMLİ Ürin

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ İdrar oluşturmak... Üriner sistemin ana görevi vücutta oluşan metabolik artıkları idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırmak ve sıvı elektrolit dengesini korumaktır. Üriner

Detaylı

ENDOTEL YAPISI VE İŞLEVLERİ. Doç. Dr. Esra Atabenli Erdemli

ENDOTEL YAPISI VE İŞLEVLERİ. Doç. Dr. Esra Atabenli Erdemli ENDOTEL YAPISI VE İŞLEVLERİ Doç. Dr. Esra Atabenli Erdemli Endotel, dolaşım sistemini döşeyen tek katlı yassı epiteldir. Endotel hücreleri, kan damarlarını kan akımı yönünde uzunlamasına döşeyen yassı,

Detaylı

Böbreklerin İşlevi. D Si C Dr. Sinan Canan Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D.

Böbreklerin İşlevi. D Si C Dr. Sinan Canan Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. Boşaltım Fizyolojisi Böbreklerin İşlevi D Si C Dr. Sinan Canan Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. scanan@baskent.edu.tr Böbrek İşlevi: Genel Bakış ş İdrar oluşumunun merkezi Homeostatik

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM böbrek, üreterleri, mesane (idrar keses uretradan üriniferöz tübülleri Nefron, Toplayıcı tübül BÖBREK hilum (hilus) üreter Pelvis

ÜRİNER SİSTEM böbrek, üreterleri, mesane (idrar keses uretradan üriniferöz tübülleri Nefron, Toplayıcı tübül BÖBREK hilum (hilus) üreter Pelvis ÜRİNER SİSTEM Üriner sistem iki adet böbrek, bunların üreterleri, mesane (idrar kesesi) ve uretradan oluşur. Böbrekler hayat için esasi olup, ürinin oluşması ve vücut dışına atılması fonksiyonunu görürler.

Detaylı

Boşaltım Sistemi Fizyolojisi

Boşaltım Sistemi Fizyolojisi Boşaltım Sistemi Fizyolojisi 1 Boşaltım sistemi (üriner sistem) Homeostasise katılan en önemli organ sistemlerinden biridir. Vücut sıvılarının hacim ve içeriğinin kontrolü Kan basıncının düzenlemmesi ph

Detaylı

Özofagus Mide Histolojisi

Özofagus Mide Histolojisi Özofagus Mide Histolojisi Sindirim kanalını oluşturan yapılar Gastroıntestınal kanal özafagustan başlayıp anüse değin devam eden değişik çaptaki bir borudur.. Ağız, Farinks (yutak), özafagus(yemek borusu),

Detaylı

8 Boşaltım Sistemi Fizyolojisi

8 Boşaltım Sistemi Fizyolojisi ÜNİTE 8 Boşaltım Sistemi Fizyolojisi Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Amaçlar Nefronların yapısını ve idrar oluşumunu, Glomerul filtrasyon hızı ve klirens kavramını, Jukstaglomeruler aparatus ve renin-anjiotensin

Detaylı

Böbrek Fizyolojisi. Mustafa Nuri Deniz. Böbrek Fizyolojisi. Şekil 1. Böbreğin iç yapılarını gösteren kesit (Marsh DJ: Renal Physiolgy; New York 1983)

Böbrek Fizyolojisi. Mustafa Nuri Deniz. Böbrek Fizyolojisi. Şekil 1. Böbreğin iç yapılarını gösteren kesit (Marsh DJ: Renal Physiolgy; New York 1983) Mustafa Nuri Deniz Böbreğin Anatomisi Her iki böbrek karın arka duvarında psoas kasının dış yanında oblik pozisyonda ve retroperitoneal yerleşimlidir. Karaciğer ile komşuluğundan dolayı sağ böbrek sol

Detaylı

Üriner sistem: İdrarı oluşturan (böbrekler) İdrarı ileten organlar (Üreterler, vezika ürinarya ve üretra). Sistemin organları, organizmada

Üriner sistem: İdrarı oluşturan (böbrekler) İdrarı ileten organlar (Üreterler, vezika ürinarya ve üretra). Sistemin organları, organizmada ÜRİNER SİSTEM Üriner sistem: İdrarı oluşturan (böbrekler) İdrarı ileten organlar (Üreterler, vezika ürinarya ve üretra). Sistemin organları, organizmada metabolizma sonucu oluşan son ürünlerin kandan süzülmesini

Detaylı

BÖBREK FONKSİYON TESTLERİ I. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006

BÖBREK FONKSİYON TESTLERİ I. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006 BÖBREK FONKSİYON TESTLERİ I Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006 1 Böbreklerin işlevleri (fonksiyonları) Düzenleyici işlevler Endokrin işlevler Metabolik işlevler Ekskretuvar işlevler 2 Böbreklerin

Detaylı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı Hücrenin fiziksel yapısı HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücreyi oluşturan yapılar Hücre membranı yapısı ve özellikleri Hücre içi ve dışı bileşenler Hücre membranından madde iletimi Vücut sıvılar Ozmoz-ozmmotik basınç

Detaylı

BOŞALTIM SİSTEMİ HİSTOLOJİSİ DERS NOTLARI

BOŞALTIM SİSTEMİ HİSTOLOJİSİ DERS NOTLARI BOŞALTIM SİSTEMİ HİSTOLOJİSİ DERS NOTLARI Çalışan bir fabrika faaliyetlerini devam ettirebilmek için üretim sırasında ortaya çıkan tüm atık ürünlerini devamlı bir şekilde uzaklaştırmak zorundadır. Tarifi

Detaylı

Omurgalılarda Boşaltım Organı (Böbrekler) Pronefroz böbrek tipi balıkların ve kurbağaların embriyo devrelerinde görülür.

Omurgalılarda Boşaltım Organı (Böbrekler) Pronefroz böbrek tipi balıkların ve kurbağaların embriyo devrelerinde görülür. Omurgalılarda Boşaltım Organı (Böbrekler) Omurgalıların boşaltım organları böbreklerdir. Ancak omurgalılarda pronefroz, mezonefroz ve metanefroz olmak üzere üç tip böbreğe rastlanır. Pronefroz böbrek tipi

Detaylı

EPİTEL DOKUSU. Prof. Dr. Levent ERGÜN

EPİTEL DOKUSU. Prof. Dr. Levent ERGÜN EPİTEL DOKUSU Prof. Dr. Levent ERGÜN https://www.google.com.tr/search?q=centrosome&espv=2&biw=1280&bih=918&source=lnms&tbm=isch&sa=x&ved=0ahukewjvgupqk7dsahvrd5okhsgcc- 0Q_AUIBigB#tbm=isch&q=epitehelial+cell+types&*&imgrc=leEWEd2z9XOqMM:

Detaylı

DERİ VE EKLERİ. Doç. Dr. Belgin CAN

DERİ VE EKLERİ. Doç. Dr. Belgin CAN DERİ VE EKLERİ Doç. Dr. Belgin CAN DERİ İki tabakadan oluşur Epidermis Gövdenin dış yüzünü örten boynuzlaşan çok katlı yassı epitel dokusudur. Dermis Gevşek ve sıkı bağ dokusundan oluşan kalın bağ dokusudur.

Detaylı

HİSTOLOJİ ATLASI UYGULAMA KILAVUZU

HİSTOLOJİ ATLASI UYGULAMA KILAVUZU HİSTOLOJİ ATLASI UYGULAMA KILAVUZU Dağıtım ve Pazarlama Adresleri http://www.fenomenyayincilik.com/ http://www.akcag.com.tr/ http://www.tumkitaplar.com/kitap/index.pl?yayinevi=153 http://www.idefix.com/kitap

Detaylı

Glomerül Zedelenmesi -İmmunolojik Mekanizmalar-

Glomerül Zedelenmesi -İmmunolojik Mekanizmalar- Glomerül Zedelenmesi -İmmunolojik Mekanizmalar- Dr. Lale Sever 9. Ulusal Çocuk Nefroloji Kongresi, 24-27 Kasım 2016 - Antalya Glomerülonefritlerin pek çoğunda (patogenez çok iyi bilinmemekle birlikte)

Detaylı

II.Hayvansal Dokular. b.bez Epiteli 1.Tek hücreli bez- Goblet hücresi 2.Çok hücreli kanallı bez 3.Çok hücreli kanalsız bez

II.Hayvansal Dokular. b.bez Epiteli 1.Tek hücreli bez- Goblet hücresi 2.Çok hücreli kanallı bez 3.Çok hücreli kanalsız bez II.Hayvansal Dokular Hayvanların embriyonik gelişimi sırasında Ektoderm, Mezoderm ve Endoderm denilen 3 farklı gelişme tabakası (=germ tabakası) bulunur. Bütün hayvansal dokular bu yapılardan ve bu yapıların

Detaylı

DOĞUMSAL BÖBREK ANOMALİLERİ İNT. DR. SİNEM İLHAN

DOĞUMSAL BÖBREK ANOMALİLERİ İNT. DR. SİNEM İLHAN DOĞUMSAL BÖBREK ANOMALİLERİ İNT. DR. SİNEM İLHAN ÜRİNER SİSTEM EMBRİYOLOJİSİ 5. haftada metanefrik divertikül oluşur metanefrik blastem ile birleşir Nefrogenezis başlar. 6-9. hafta: lobule böbrek anteriordan

Detaylı

SAFRA KANAL SİSTEMİ VE SAFRA KESESİ. Yrd.Doç.Dr.Sevda Söker

SAFRA KANAL SİSTEMİ VE SAFRA KESESİ. Yrd.Doç.Dr.Sevda Söker SAFRA KANAL SİSTEMİ VE SAFRA KESESİ Yrd.Doç.Dr.Sevda Söker Safra Kanal Sistemi; Safranın hepatositten safra kesesine Safra kesesinden bağırsağa aktığı Çapı giderek artan kanallar sistemi En küçük dalı,

Detaylı

T.C AFYON KOCATEPE ÜNĐVERSĐTESĐ SAĞLIK BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ

T.C AFYON KOCATEPE ÜNĐVERSĐTESĐ SAĞLIK BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ T.C AFYON KOCATEPE ÜNĐVERSĐTESĐ SAĞLIK BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ RATLARDA DOKSORUBĐSĐNĐN BÖBREKTEKĐ HASARINA KARŞI QUERSETĐNĐN KORUYUCU ETKĐSĐNĐN IŞIK MĐKROSKOPĐK DÜZEYDE ĐNCELENMESĐ Zeliha YAŞAR HĐSTOLOJĐ ve

Detaylı

BOŞALTIM SİSTEMİ ÜN TE 15

BOŞALTIM SİSTEMİ ÜN TE 15 ÜN TE 15 Canlıların iç dengelerini kararlı tutmak için bazı maddeleri belirli oranlarda atmalarına boşaltım denir. Boşaltımda amaç homeostasiyi sağlamaktır. y CO2 y H2 y O2 Tuz Üre Ürik asit Amonyak Safra

Detaylı

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları Doç. Dr. Ahmet Özaydın Nükleus (çekirdek) ökaryotlar ile prokaryotları ayıran temel özelliktir. Çekirdek hem genetik bilginin deposu hem de kontrol merkezidir.

Detaylı

BOŞALTIM SİSTEMİ Metabolizma (yapım- yıkım olaylarıdır) sonucu hücrelerde ortaya çıkan zararlı artık maddelerin dışarı atılması olayına boşaltım denir. Boşaltım sistemleri canlılardaki yararsız ve zararlı

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım BOŞALTIM SİSTEMİ 3

ADIM ADIM YGS LYS Adım BOŞALTIM SİSTEMİ 3 ADIM ADIM YGS LYS 184. Adım BOŞALTIM SİSTEMİ 3 2) Geri Emilim (Reabsorpsiyon) Bowman kapsülüne gelen süzüntü geri emilim olmadan dışarı atılsaydı zararlı maddelerle birlikte yararlı maddelerde kaybedilirdi.

Detaylı

Adrenal Korteks Hormonları

Adrenal Korteks Hormonları Adrenal Korteks Hormonları Doç. Dr.Fadıl Özyener Fizyoloji AD Bu derste öğrencilerle Adrenal korteks hormonlarının (AKH) sentez ve salgılanması, organizmadaki hücre, doku ve sistemlerde genel fizyolojik

Detaylı

ASİT- BAZ DENGESİ VE DENGESİZLİKLERİ. Prof. Dr. Tülin BEDÜK 2016

ASİT- BAZ DENGESİ VE DENGESİZLİKLERİ. Prof. Dr. Tülin BEDÜK 2016 ASİT- BAZ DENGESİ VE DENGESİZLİKLERİ Prof. Dr. Tülin BEDÜK 2016 Herhangi bir çözeltinin asitliği veya bazlığı içindeki hidrojen iyonunun (H + ) konsantrasyonuna bağlıdır. Beden sıvılarının asit-baz dengesi

Detaylı

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger

YARA İYİLEŞMESİ. Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA İYİLEŞMESİ Yrd.Doç.Dr. Burak Veli Ülger YARA Doku bütünlüğünün bozulmasıdır. Cerrahi ya da travmatik olabilir. Akut Yara: Onarım süreci düzenli ve zamanında gelişir. Anatomik ve fonksiyonel bütünlük

Detaylı

Bağ doku. Mezodermden köken alır. En Yaygın bulunan dokudur ( Epitel, Kas, Kemik sinir)

Bağ doku. Mezodermden köken alır. En Yaygın bulunan dokudur ( Epitel, Kas, Kemik sinir) Bağ doku Mezodermden köken alır En Yaygın bulunan dokudur ( Epitel, Kas, Kemik sinir) Bağ dokunun Fonksiyonları Diğer organ ve dokuların Fonksiyonal ve yapısal desteğini sağlar. kan damarları aracılığı

Detaylı

ABSTRACT ANAHTAR SÖZCÜKLER / KEY WORDS

ABSTRACT ANAHTAR SÖZCÜKLER / KEY WORDS I ÖZ Bu çalışmada Kepez/AYDIN dan Haziran 2005 tarihinde toplanan 10 yetişkin L. stellio nun (5, 5 ) sindirim kanalının bir bölümünü oluşturan ince barsak ve kalın barsağının genel histolojik yapısı ortaya

Detaylı

SİNİR HÜCRESİ ( NÖRON) PERİFERİK SİNİR

SİNİR HÜCRESİ ( NÖRON) PERİFERİK SİNİR SİNİR HÜCRESİ ( NÖRON) PERİFERİK SİNİR Doç. Dr. Belgin CAN Sinir Dokusunun Hücreleri Nöronlar Nörogliya Hücreleri = Gliya hücreleri NÖRONLAR -Sinir impulslarını almak, ilerletmek ve iletmek, -Belli hücresel

Detaylı

ÜROGENİTAL SİSTEM (ÜRİNER SİSTEM VE GENİTAL SİSTEM)

ÜROGENİTAL SİSTEM (ÜRİNER SİSTEM VE GENİTAL SİSTEM) ÜROGENİTAL SİSTEM (ÜRİNER SİSTEM VE GENİTAL SİSTEM) BÖBREK (REN) Metabolizmanın artık ürünlerini kan plazmasından elimine etmek Elektrolit-sıvı dengesini sağlamak Erythropoietin salgılamak Renin salgılamak

Detaylı

HEMODİYALİZ HEMŞİRESİ GENEL SERTİFİKA SINAVI SORULARI. 1. Böbreklerin anatomik yerleşimiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

HEMODİYALİZ HEMŞİRESİ GENEL SERTİFİKA SINAVI SORULARI. 1. Böbreklerin anatomik yerleşimiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur? HEMODİYALİZ HEMŞİRESİ GENEL SERTİFİKA SINAVI SORULARI 1. Böbreklerin anatomik yerleşimiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur? a. Böbrekler periton önünde yer alırlar b. Böbrekler periton içinde

Detaylı

Kalın Barsak Mukoza. Villi yoktur Kıvrımlar yoktur. Distal bölümde (Rectal) vardır DR. OKTAY ARDA

Kalın Barsak Mukoza. Villi yoktur Kıvrımlar yoktur. Distal bölümde (Rectal) vardır DR. OKTAY ARDA Dr. Oktay Arda 2 Kalın Barsak Mukoza Villi yoktur Kıvrımlar yoktur Distal bölümde (Rectal) vardır 3 Kalın BarsakGuddelri Uzundur Çok sayıda: Goblet Hücresi Absorbsiyon Hücresi Silindirik Kısa, düzensiz

Detaylı

Böbrekler sadece plazma üzerinden işlev yaparlar. Erirrositler böbreklere oksijen sağlarlar, ancak idrar oluşumunda başka fonksiyonları olmaz.

Böbrekler sadece plazma üzerinden işlev yaparlar. Erirrositler böbreklere oksijen sağlarlar, ancak idrar oluşumunda başka fonksiyonları olmaz. RENAL FONKSİYONUN GERÇEKLEŞMESİ İdrar oluşumu glomeruler filtrasyon (esas olarak protein içermeyen plazmanın glomeruler kapillerlerden Bowman boşluğuna kitlesel akımı) ile başlar. Renal pelvise giren sonuç

Detaylı

RENAL TÜBÜLER TRANSPORT, DIURETİKLER, BARTTER VE GITELMAN SENDROMLARININ GENETİK TEMELİ

RENAL TÜBÜLER TRANSPORT, DIURETİKLER, BARTTER VE GITELMAN SENDROMLARININ GENETİK TEMELİ Türk Nefroloji Diyaliz ve Transplantasyon Dergisi/Office Journal of the Turkish Nephrology, Association 1998; 4:173-178 RENAL TÜBÜLER TRANSPORT, DIURETİKLER, BARTTER VE GITELMAN SENDROMLARININ GENETİK

Detaylı

- SEREBRUM ; Dışta piamater ile sarılı dışta kortex (Substantia grisea) içte medulla

- SEREBRUM ; Dışta piamater ile sarılı dışta kortex (Substantia grisea) içte medulla Tıp 2 Özel Histoloji Laboratuvar Dersleri Sinir Sistemi - SEREBRUM ; Dışta piamater ile sarılı dışta kortex (Substantia grisea) içte medulla (Substantia alba) tabakaları vardır. Kortexte kendi içinde 6

Detaylı

Çekirdek 4 bölümden oluşur Çekirdek zarı: karyolemma Kromatin: Chromatin Çekirdekcik: Nucleolus Çekirdek sıvısı: karyolymph

Çekirdek 4 bölümden oluşur Çekirdek zarı: karyolemma Kromatin: Chromatin Çekirdekcik: Nucleolus Çekirdek sıvısı: karyolymph NUKLEUS Bir hücrenin tüm yapılarının ve etkinliklerinin kodlandığı kromozomu Ayrıca, DNA sını dublike edecek ve 3 tip RNA yı ribozomal (rrna), haberci (mrna) ve transfer (trna)-sentezleyecek ve işleyecek

Detaylı

Prof. Dr. Tülin BEDÜK ANKARA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ 2016

Prof. Dr. Tülin BEDÜK ANKARA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ 2016 Prof. Dr. Tülin BEDÜK ANKARA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ 2016 Böbrekler sağlı sollu iki adet olup retroperitoneal aralıkta kolumna vertebralisin iki yanında T12 ve L3 vertebralar düzeyinde

Detaylı

DÖNEM II 4. DERS KURULU 10 Şubat 4 Nisan 2014. Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ

DÖNEM II 4. DERS KURULU 10 Şubat 4 Nisan 2014. Prof.Dr. Mustafa SARSILMAZ DÖNEM II. DERS KURULU 0 Şubat Nisan 0 Dekan : Dönem II Koordinatörü : Ders Kurulu Başkanı : Prof.Dr. Yrd.Doç.Dr. Yrd.Doç.Dr. KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK TOPLAM AKTS DERS VEREN ÖĞRETİM ÜYELERİ 0 (x) -

Detaylı

İNSAN VÜCUDU İLE TANIŞMA...

İNSAN VÜCUDU İLE TANIŞMA... İÇİNDEKİLER 1. Bölüm: İNSAN VÜCUDU İLE TANIŞMA... 1 1.1. FİZYOLOJİ NEDİR?... 3 1.2. İNSAN VÜCUDUNUN YAPISAL ORGANİZASYONU... 4 1.2.1. Kimyasal Düzeydeki Organizasyon... 5 1.2.2. Hücresel Organizasyon...

Detaylı

Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar

Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar Kalbin Kendi Damarları ve Kan kaynakları; Koroner Damarlar Kalp kası beyinden sonra en fazla kana gereksinim duyan organdır. Kalp kendini besleyen kanı aortadan ayrılan arterlerden alır. Bu arterlere koroner

Detaylı

DOKULAR. A-Hücreler B-Hücrelerarası madde (intersellüler substans) veya -Temel madde (Fundamental substans)

DOKULAR. A-Hücreler B-Hücrelerarası madde (intersellüler substans) veya -Temel madde (Fundamental substans) DOKULAR A-Hücreler B-Hücrelerarası madde (intersellüler substans) veya -Temel madde (Fundamental substans) Hücre farklılaşması sonucu 4 temel doku: 1.EPİTEL 2. DESTEK 3. KAS 4. SİNİR DOKU Destek dokular:

Detaylı

KAS DOKUSU. Kontraksiyon özelliği gelişmiş hücrelerden oluşur Kas hücresi : Fibra muskularis = Kas teli = Kas iplikleri

KAS DOKUSU. Kontraksiyon özelliği gelişmiş hücrelerden oluşur Kas hücresi : Fibra muskularis = Kas teli = Kas iplikleri KAS DOKUSU Kontraksiyon özelliği gelişmiş hücrelerden oluşur Kas hücresi : Fibra muskularis = Kas teli = Kas iplikleri Kasın Fonksiyonu Hareket Solunum Vücut ısısının üretimi İletişim Organların kontraksiyonu

Detaylı

HİSTOLOJİ VE EMBRİYOLOJİ ANABİLİM DALI. Doç. Dr. Meltem KURUŞ Yrd.Doç. Dr. Aslı ÇETİN

HİSTOLOJİ VE EMBRİYOLOJİ ANABİLİM DALI. Doç. Dr. Meltem KURUŞ Yrd.Doç. Dr. Aslı ÇETİN HİSTOLOJİ VE EMBRİYOLOJİ ANABİLİM DALI Program Yürütücüsü Programın Kadrolu Öğretim Üyeleri : Prof. Dr. Nigar VARDI : Doç. Dr. Mehmet GÜL Doç. Dr. Meltem KURUŞ Yrd.Doç. Dr. Aslı ÇETİN Programa Kabul İçin

Detaylı

Tıp Fakültesi 1. Sınıf Genel Histoloji Laboratuvar Ders Programı

Tıp Fakültesi 1. Sınıf Genel Histoloji Laboratuvar Ders Programı Tıp Fakültesi 1. Sınıf Genel Histoloji Laboratuvar Ders Programı Hücre kurulu laboratuvar programı Laboratuar: Mikroskobik inceleme için dokuların hazırlanması- Preparasyon- Boyama Laboratuar: Işık ve

Detaylı

T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÜROLOJİ ANABİLİM DALI

T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÜROLOJİ ANABİLİM DALI T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÜROLOJİ ANABİLİM DALI RENAL İSKEMİ-REPERFÜZYON HASARI OLUŞTURULAN RATLARDA MANNİTOL VE UDENAFİL İN ETKİLERİNİN ARAŞTIRILMASI UZMANLIK TEZİ DR. YUSUF ÖZLÜLERDEN

Detaylı

HÜCRE ZARINDA TAŞIMA PROF. DR. SERKAN YILMAZ

HÜCRE ZARINDA TAŞIMA PROF. DR. SERKAN YILMAZ HÜCRE ZARINDA TAŞIMA PROF. DR. SERKAN YILMAZ Hücre içi ve hücre dışı sıvılar bileşimleri yönünden oldukça farklıdır. Hücre içi sıvı intraselüler sıvı, hücre dışı sıvı ise ekstraselüler sıvı adını alır.

Detaylı

Böbrek Embriyolojisi DERMAN. Aslı Yaylalı. Derman Tıbbi Yayıncılık 1

Böbrek Embriyolojisi DERMAN. Aslı Yaylalı. Derman Tıbbi Yayıncılık 1 Kitap Bölümü DERMAN Böbrek Embriyolojisi Aslı Yaylalı Embriyolojik ve anatomik olarak üriner sistem ve genital sistem; özellikle gelişimin erken döneminde birbiriyle çok yakın ilişkilidir. Tüm gelişim,

Detaylı

SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder

SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ Sinir sistemi vücutta, kas kontraksiyonlarını, hızlı değişen viseral olayları ve bazı endokrin bezlerin sekresyon hızlarını kontrol eder. Çeşitli duyu organlarından milyonlarca

Detaylı

MİDE (Gaster-Ventrikulus )

MİDE (Gaster-Ventrikulus ) MİDE (Gaster-Ventrikulus ) Besin maddelerinin toplandığı geniş boşluklu bir organdır. Organ duvarının lumene bakan bölümü (tunika mukoza), evcil hayvanlarda farklı yapısal özellikler gösterir. Buna göre

Detaylı

elektron mikroskopik düzeyde gerçekleştirmeyi hedefledik. Elde edilecek bilgilerin; proteinüri ile seyreden glomerülopatilerin mekanizmalarının

elektron mikroskopik düzeyde gerçekleştirmeyi hedefledik. Elde edilecek bilgilerin; proteinüri ile seyreden glomerülopatilerin mekanizmalarının GİRİŞ VE AMAÇ Her bir böbrek, içerdiği yaklaşık bir milyon glomerül sayesinde, suda çözünen plazma artık ürünlerini glomerüler filtrasyon yolu ile elimine eder. Ancak böbreğe kan akımı yoluyla gelen her

Detaylı

Histoloji ve Embriyolojiye Giriş. Histolojiye Giriş

Histoloji ve Embriyolojiye Giriş. Histolojiye Giriş Histoloji ve Embriyolojiye Giriş Prof.Dr.Yusuf NERGİZ Histolojiye Giriş Sunum Planı Histolojinin Tanımı,Amacı Histolojinin Tıptaki Önemi,Diğer Bilim Dallarıyla ilişkisi İnsan Vücudunun Organizasyonu Hücreler

Detaylı

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri DOKU Dicle Aras Doku ve doku türleri Doku Bazı özel görevler üstlenmiş hücre topluluklarıdır. Bir doku aynı yönde özelleşmiş hücre ve hücreler arası maddelerin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. İntrauterin

Detaylı

Glikoz, Amino asitler vs: Organik Besin Maddelerinin Geri Emilimi

Glikoz, Amino asitler vs: Organik Besin Maddelerinin Geri Emilimi Glikoz, Amino asitler vs: Organik Besin Maddelerinin Geri Emilimi Proksimal tubuluslar renal korpusküllerden hergün filtre edilen büyük miktardaki organik besin maddelerinin başlıca geri emilim yeridir.

Detaylı

Düz Kas. Nerede???? İçi boş organların duvarı, Kan damarlarının duvarı, Göz, Kıl follikülleri. Mesane. Uterus. İnce bağırsak

Düz Kas. Nerede???? İçi boş organların duvarı, Kan damarlarının duvarı, Göz, Kıl follikülleri. Mesane. Uterus. İnce bağırsak Nerede???? İçi boş organların duvarı, Kan damarlarının duvarı, Göz, Kıl follikülleri. Düz Kas Mesane Uterus İnce bağırsak Düz Kas İşlevleri İstemsiz kasılma Bazı düz kas hücreleri kollajen, elastin, glikozaminoglikan,

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM (BOŞALTIM SİSTEMİ)

ÜRİNER SİSTEM (BOŞALTIM SİSTEMİ) ÜRİNER SİSTEM (BOŞALTIM SİSTEMİ) 1-Metabolizma sonucu meydana gelen artıkları ve toksik maddeleri atmak 2-Vücutta su ve kan hacmini düzenlemek 3-Vücutta elektrolit dediğimiz iyon dengesini düzenlemek.

Detaylı

FİZYOTERAPİDE KLİNİK KAVRAMLAR. Uzm. Fzt. Nazmi ŞEKERCİ

FİZYOTERAPİDE KLİNİK KAVRAMLAR. Uzm. Fzt. Nazmi ŞEKERCİ FİZYOTERAPİDE KLİNİK KAVRAMLAR Uzm. Fzt. Nazmi ŞEKERCİ İNFLAMASYON VE ONARIM İNFLAMASYON Yaralanmaya karşı dokunun vaskülarizasyonu yolu ile oluşturulan bir seri reaksiyondur. İltihabi reaksiyon.? İnflamatuar

Detaylı

Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı. İlhan Onaran

Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı. İlhan Onaran Hücreler arası Bağlantılar ve Sıkı bağlantı İlhan Onaran Doku organisazyonu: Hücrelerin bağlanması 1- Hücre-matriks bağlantıları: ekstraselüler matriks tarafından hücrelerin bir arada tutulması 2- Hücre-hücre

Detaylı

Tübülointersiyel Bozuklukların Fizyopatolojisi

Tübülointersiyel Bozuklukların Fizyopatolojisi Tübülointersiyel Bozuklukların Fizyopatolojisi Tübülointerstisyel Sistem Böbreğin en küçük anatomik ve fonksiyonel birimi nefrondur. Nefron: Glomerül=Renal Korpüskül (Bowman kapsülü ve glomerüler kapiller

Detaylı

BOŞALTIM SİSTEMLERİ boşaltım nefridyum homeostasis 1. 2. 3. Artık ürünlerin vücut sıvılarından uzaklaştırılması böbreğin önemli işlerinden

BOŞALTIM SİSTEMLERİ boşaltım nefridyum homeostasis 1. 2. 3. Artık ürünlerin vücut sıvılarından uzaklaştırılması böbreğin önemli işlerinden BOŞALTIM SİSTEMLERİ Solunum ve sindirim olayları ile aktif hücresel metabolizma sonucunda meydana gelen artık ürünlerin organizmadan dışarı atılması olayına boşaltım denir. Omurgasız ve omurgalı hayvanlarda

Detaylı

Prof. Dr. Mehmet ALİ MALAS

Prof. Dr. Mehmet ALİ MALAS DEKAN T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2012-2013 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II IV. DERS (ENDOKRİN ve ÜROGENİTAL SİSTEM) KURULU (11 MART 2013 18 NİSAN 2013) BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM II KOORDİNATÖRÜ

Detaylı

HAYVANSAL DOKULAR HAYVANSAL DOKU TİPLERİ

HAYVANSAL DOKULAR HAYVANSAL DOKU TİPLERİ HAYVANSAL DOKULAR HAYVANSAL DOKU TİPLERİ Epitel Doku Ektoderm Mezoderm Endoderm Bağ ve Destek Doku Mezenşim Mezoderm Kas Doku Mezoderm Sinir Doku Ektoderm 1 2 3 EPİTEL DOKUNUN FONKSİYONLARI -Epitel hücreleri

Detaylı

TUBULOPATİLER. Dr Salim Çalışkan

TUBULOPATİLER. Dr Salim Çalışkan TUBULOPATİLER Dr Salim Çalışkan Emrullah 2 aylık 3 günlük karın şişliği, ishal, kusma Dehidratasyon Konvülziyon Hipokalsemi Emrullah, 2 aylık Kilo alamama Huzursuz Prematüre Polihidramnios İdrarda Na Cl

Detaylı

Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU

Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU EXTRAEMBRİYONAL KESELERİN MEYDANA GELİŞİ Zigottan sonraki gelişmelerle uterusa ulaşmış olan blastosist in intrauterin tesirlere ve dış basınçlara karşı korunması gerekir.

Detaylı

Boşaltım Sistemi BOŞALTIM FİZYOLOJİSİ. Boşaltım Sistemi 19/11/2015. Böbrekler. Böbrekler. Böbrekler

Boşaltım Sistemi BOŞALTIM FİZYOLOJİSİ. Boşaltım Sistemi 19/11/2015. Böbrekler. Böbrekler. Böbrekler Boşaltım Sistemi BOŞALTIM FİZYOLOJİSİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Homeostazın sağlanmasında ph ve vücut sıvılarının normal aralıklarda tutulması çok önemlidir. Boşaltım sistemi bu işlevi yerine getirirken

Detaylı

Akciğerin Embryolojisi Akif Turna

Akciğerin Embryolojisi Akif Turna Akciğerin Embryolojisi Akif Turna Neden Embryoloji? Neden Embryoloji? Organların gelişimini (organogenesis) anlamak Neden Embryoloji? Organların gelişimini (organogenesis) anlamak Fonksiyonlarını daha

Detaylı

Hücre-Matriks İlişkileri

Hücre-Matriks İlişkileri Hücre-Hücre Hücre-Matriks İlişkileri Prof.Dr. Alp Can (A.Ü. Tıp Fakültesi Histoloji-Embriyoloji ABD) Hücreler arasındaki bağlantı ve yapışma birimlerinin i i i yapı ve işlevleri l i Hücrenin çevresindeki

Detaylı

KOLESTEROL METABOLİZMASI VE GLOMERÜLER HASTALIK

KOLESTEROL METABOLİZMASI VE GLOMERÜLER HASTALIK KOLESTEROL METABOLİZMASI VE GLOMERÜLER HASTALIK Prof Dr Sibel Güldiken Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Kolesterol Metabolizması Halka yapısı: siklopentano-perhidro-fenantren

Detaylı

HİSTOLOJİ. DrYasemin Sezgin

HİSTOLOJİ. DrYasemin Sezgin HİSTOLOJİ DrYasemin Sezgin HİSTOLOJİ - Canlı vücudunu meydana getiren hücre, doku ve organların çıplak gözle görülemeyen (mikroskopik) yapılarını inceleyen bir bilim koludur. - Histolojinin sözlük anlamı

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II. KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM II KAN-DOLAŞIM ve SOLUNUM DERS KURULU Doç.Dr. Engin DEVECİ Solunum Sistemi Havanın akciğerlere girip çıkması Solunan havadaki oksijenin kandaki karbondioksit ile

Detaylı

Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU

Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU Doç. Dr. Alev Gürol BAYRAKTAROĞLU EXTRAEMBRİYONAL KESELERİN MEYDANA GELİŞİ VE GÖBEK KORDONU Zigottan sonraki gelişmelerle uterusa ulaşmış olan blastosist in intrauterin tesirlere ve dış basınçlara karşı

Detaylı

Prenatal devre insan ve memeli hayvanlarda uterus içerisinde geçer. Kanatlı hayvanlarda ise yumurta içinde kuluçkada geçen devredir.

Prenatal devre insan ve memeli hayvanlarda uterus içerisinde geçer. Kanatlı hayvanlarda ise yumurta içinde kuluçkada geçen devredir. Embriyoloji, genel anlamıyla canlıların oluşmasını ve gelişmesini inceleyen bir bilim dalıdır. İnsan ve memeli hayvanların doğumdan önceki, kanatlı hayvanların ise kuluçka dönemindeki hayatını inceler.

Detaylı

LENF DÜĞÜMÜ DR. OKTAY ARDA

LENF DÜĞÜMÜ DR. OKTAY ARDA LENF DÜĞÜMÜ DR. OKTAY ARDA 2 GENELYAPI KAPSÜLLÜ KÜREMSİ (BÖBREK GİBİ) 3 NEREDE? KOLTUK ALTI KASIK BOYNUN BÜYÜK DAMARLARI ETRAFINDA TORAX ABDOMEN MEZENTER 4 DOKU SIVISI LENF 5 DOKU SIVISI LENF FİLİTRELERİ

Detaylı

HAYVANSAL HÜCRELER VE İŞLEVLERİ. YRD. DOÇ. DR. ASLI SADE MEMİŞOĞLU RESİM İŞ ZEMİN KAT ODA: 111

HAYVANSAL HÜCRELER VE İŞLEVLERİ. YRD. DOÇ. DR. ASLI SADE MEMİŞOĞLU RESİM İŞ ZEMİN KAT ODA: 111 HAYVANSAL HÜCRELER VE İŞLEVLERİ YRD. DOÇ. DR. ASLI SADE MEMİŞOĞLU RESİM İŞ ZEMİN KAT ODA: 111 asli.memisoglu@deu.edu.tr KONULAR HAYVAN HÜCRESİ HAYVAN, BİTKİ, MANTAR, BAKTERİ HÜCRE FARKLARI HÜCRE ORGANELLERİ

Detaylı

EPİTEL DOKUSU. Prof. Dr. Levent ERGÜN

EPİTEL DOKUSU. Prof. Dr. Levent ERGÜN EPİTEL DOKUSU Prof. Dr. Levent ERGÜN SALGI EPİTELİ Salgı hücreleri organizmanın bütününü ilgilendiren olaylarda kullanılmak amacıyla madde sentezler ve bunu dışarı verirler. Sekresyon sadece salgı epiteline

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ. Düz Kas. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan.

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ. Düz Kas. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan. Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ İ İ İ Düz Kas Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan.net net Düz Kas Kalp kası İskelet kl kası Düz kas Düz Kas Düz

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı Maket İhtiyaç Listesi Maketin adı Miktarı Birim Fiyatı Tutarı

Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı Maket İhtiyaç Listesi Maketin adı Miktarı Birim Fiyatı Tutarı Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı Maket İhtiyaç Listesi Maketin adı Miktarı Birim Fiyatı Tutarı 1. Kaslı İnsan vücudu maketi 2 adet 2. Kaslı üst ekstremite maketi 2 adet 3.

Detaylı

Dokular Organlar ve Kontrol Sistemleri Tıbbi Fizyoloji

Dokular Organlar ve Kontrol Sistemleri Tıbbi Fizyoloji Tıbbi Fizyoloji Dokular Organlar ve Kontrol Sistemleri Tıbbi Fizyoloji 1 2014 Nobel Tıp Kitabevleri Tic. Ltd. Şti. TIBBİ FİZYOLOJİ - Klinik Anlatımlı Prof. Dr. Halis KÖYLÜ ISBN: 978-605-335-052-1 5846

Detaylı

4. DERS KURULU Nörolojik Bilimler ve Sinir Sistemi. 15 Şubat 2016 8 Nisan 2016 8 HAFTA KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK TOPLAM AKTS

4. DERS KURULU Nörolojik Bilimler ve Sinir Sistemi. 15 Şubat 2016 8 Nisan 2016 8 HAFTA KURUL DERSLERİ TEORİK PRATİK TOPLAM AKTS DÖNEM II. DERS KURULU Nörolojik Bilimler ve Sinir Sistemi Şubat 0 Nisan 0 HAFTA Prof.Dr. DEKAN DÖNEM II KOORDİNATÖRÜ DERS KURULU BAŞKANI Yrd.Doç.Dr. Tolgahan ACAR Yrd.Doç.Dr. Hikmet BIÇAKÇI KURUL DERSLERİ

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 32 DUYU ORGANLARI 1 DOKUNMA DUYUSU

11. SINIF KONU ANLATIMI 32 DUYU ORGANLARI 1 DOKUNMA DUYUSU 11. SINIF KONU ANLATIMI 32 DUYU ORGANLARI 1 DOKUNMA DUYUSU DUYU ORGANLARI Canlının kendi iç bünyesinde meydana gelen değişiklikleri ve yaşadığı ortamda mevcut fiziksel, kimyasal ve mekanik uyarıları alan

Detaylı

ÇELĐK PREFABRĐK YAPILAR

ÇELĐK PREFABRĐK YAPILAR ÇELĐK PREFABRĐK YAPILAR 2. Bölüm Temel, kolon kirişler ve Döşeme 1 1. Çelik Temeller Binaların sabit ve hareketli yüklerini zemine nakletmek üzere inşa edilen temeller, şekillenme ve kullanılan malzemenin

Detaylı

ÜROGENİTAL SİSTEM GELİŞİMİ PROF.DR.İSMAİL SEÇKİN

ÜROGENİTAL SİSTEM GELİŞİMİ PROF.DR.İSMAİL SEÇKİN ÜROGENİTAL SİSTEM GELİŞİMİ PROF.DR.İSMAİL SEÇKİN Ürogenital sistem fonksiyonel olarak farklı olan üriner sistem ve genital sisteme bölünebilir. Her ikisi de embriyonu dorsal duvarının bütün uzunluğu boyunva

Detaylı

Dönem 1 Hücre Bilimleri 2 Hücre İskeleti ve Hücreler arası Bağlantılar

Dönem 1 Hücre Bilimleri 2 Hücre İskeleti ve Hücreler arası Bağlantılar Dönem 1 Hücre Bilimleri 2 Hücre İskeleti ve Hücreler arası Bağlantılar Hücrenin apikal (üst) ve bazal (alt) yüzeylerinde, bazı yapısal değişiklikler meydana gelmiştir. Hücre zarı ve bunun altında yer alan

Detaylı

İDRARDA SİLENDİR NEDİR, NEYİ GÖSTERİR?

İDRARDA SİLENDİR NEDİR, NEYİ GÖSTERİR? İDRARDA SİLENDİR NEDİR, NEYİ GÖSTERİR? Silendirler böbrek tübüllerinde (DTC=Distal toplayıcı kanallar) oluşan, silindirik puro şekilli oluşumlardır. Bütün silendirler bir böbrek mukoproteini olan Tamm-

Detaylı

KARACİYER SAFRA KESESİ. Dr. Oktay Arda

KARACİYER SAFRA KESESİ. Dr. Oktay Arda KARACİYER SAFRA KESESİ Dr. Oktay Arda K.C. Ana Fonksiyoları Safra Yapımı Yağ Sindirimi İçin Önemli Bir Sıvı? Metabolizmasında Önemli Rol: Lipid Karbonhidrat Protein DR. OKTAY ARDA 2 K.C. Ana Fonksiyoları

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS. 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1

ADIM ADIM YGS LYS. 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1 ADIM ADIM YGS LYS 73. Adım ÜREME BÜYÜME GELİŞME EMBRİYONİK ZARLAR İNSAN EMBRİYOSUNUN GELİŞİMİ-1 EMBRİYONUN DIŞINDA YER ALAN ZARLAR Zigotun gelişmesi ardından oluşan embriyo; sürüngen, kuş ve memelilerde

Detaylı

DR. OKTAY ARDA. İnce Barsak. Sindirimin Sona Erdiği Yer Besin Maddesi Absorbsiyonu Endokrin Sekrasyonu

DR. OKTAY ARDA. İnce Barsak. Sindirimin Sona Erdiği Yer Besin Maddesi Absorbsiyonu Endokrin Sekrasyonu Dr. Oktay Arda İnce Barsak Sindirimin Sona Erdiği Yer Besin Maddesi Absorbsiyonu Endokrin Sekrasyonu İnce Barsak Uzunluğu ~ 5 m Temasın Uzun Süreli olması Yiyecekler Sindirim Enzimleri Sindirilmiş Ürünler

Detaylı

RENAL HÜCRELİ KARSİNOMLARDA CLAUDIN EKSPRESYONUNUN TANISAL VE PROGNOSTİK ÖNEMİ

RENAL HÜCRELİ KARSİNOMLARDA CLAUDIN EKSPRESYONUNUN TANISAL VE PROGNOSTİK ÖNEMİ T.C ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TIBBİ PATOLOJİ ANABİLİM DALI RENAL HÜCRELİ KARSİNOMLARDA CLAUDIN EKSPRESYONUNUN TANISAL VE PROGNOSTİK ÖNEMİ Dr. Bermal BİÇEN HASBAY UZMANLIK TEZİ TEZ DANIŞMANI Doç.

Detaylı

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN İSKEMİK YANITI DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII Dr. Nevzat KAHVECİ Kan basıncı 60 mmhg nın altına düştüğünde uyarılırlar. En fazla kan basıncı 1520 mmhg ya düştüğünde uyarılır.

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji Homeostasi

Ayxmaz/biyoloji Homeostasi Homeostasi - Değişen dış koşullara rağmen nispeten sabit bir iç fizyolojik ortamı sürdürme sürecidir. -Böylece vücut organlarının, normal sınırlarda verimli bir şekilde çalışması sağlanır. İki ana kontrol

Detaylı

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Bitkilerin Yapısı Biyoloji Ders Notları A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Karasal bitkiler iki organ sistemine sahiptir. Toprakların su ve mineral alınmasını sağlayan toprak altı kök sistemi ve gövde,

Detaylı

* Kemoreseptör *** KEMORESEPTÖR REFLEKS

* Kemoreseptör *** KEMORESEPTÖR REFLEKS KEMORESEPTÖR REFLEKS DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VI Dr. Nevzat KAHVECİ Kemoreseptörler, kimyasal duyarlılığı olan hücrelerdir. Kan basıncı 80 mmhg nin altına düştüğünde uyarılırlar. 1- Oksijen yokluğu

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım DUYU ORGANLARI 3 GÖRME DUYUSU VE GÖZ

ADIM ADIM YGS LYS Adım DUYU ORGANLARI 3 GÖRME DUYUSU VE GÖZ ADIM ADIM YGS LYS 159. Adım DUYU ORGANLARI 3 GÖRME DUYUSU VE GÖZ GÖRME DUYUSU VE GÖZ Vücudumuzdaki görme duyusu göz organında bulunur. Vücudumuzda göz içerisinde; Reseptör Mercek Sinirler görmeyi sağlayan

Detaylı

Yaşayan organiznaların karakteristik özellikleri nelerdir

Yaşayan organiznaların karakteristik özellikleri nelerdir FİZYOLOJİ 1 Fizyoloji Nedir? Canlıyı oluşturan doku ve organların fonksiyonlarını ve bu fonksiyonların nasıl yerine geldiklerini inceleyen bir bilim dalıdır. Yaşayan organizmaları inceler Yaşayan organizmaların

Detaylı

MEZODERMDEN MEYDANA GELENLER

MEZODERMDEN MEYDANA GELENLER MEZODERMDEN MEYDANA GELENLER ÜROGENİTAL SİSTEMİN GELİŞMESİ İntermedier mezodermin ürogenital plak adı verilen bölgesinden meydana gelir.( Sidik kesesi ve üretra epiteli hariç ) Önce üriner sistem sonra

Detaylı

Canlılarda Boşaltım ve Boşaltım Sistemleri

Canlılarda Boşaltım ve Boşaltım Sistemleri Canlılarda Boşaltım ve Boşaltım Sistemleri Yazarlar Doç.Dr. A.Yavuz KILIÇ Yrd.Doç.Dr. Mustafa TANATMIŞ ÜNİTE 9 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; boşaltım olayının anlamını, boşaltım ürünlerini, vücudun

Detaylı

HÜCRE ZARINDA MADDE İLETİMİ PROF.DR.MİTAT KOZ

HÜCRE ZARINDA MADDE İLETİMİ PROF.DR.MİTAT KOZ HÜCRE ZARINDA MADDE İLETİMİ PROF.DR.MİTAT KOZ Nelerin Hücre Zarından geçmesi gereklidir? Besin maddeleri Atık maddeler Hücreye gelen sinyal molekülleri Hücreden gönderilen sinyal molekülleri Sıvı girebilmeli

Detaylı