BİLGİSAYAR VE BİLGİSAYAR FORMATÖR ÖĞRETMENLERİNİN BİLGİSAYAR ETİĞİ İLE İLGİLİ SORUNLARA YÖNELİK GÖRÜŞLERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BİLGİSAYAR VE BİLGİSAYAR FORMATÖR ÖĞRETMENLERİNİN BİLGİSAYAR ETİĞİ İLE İLGİLİ SORUNLARA YÖNELİK GÖRÜŞLERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ"

Transkript

1 BİLGİSAYAR VE BİLGİSAYAR FORMATÖR ÖĞRETMENLERİNİN BİLGİSAYAR ETİĞİ İLE İLGİLİ SORUNLARA YÖNELİK GÖRÜŞLERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Yrd. Doç. Dr.Abdullah KUZU Öğretmen Yusuf YILDIRIM Özet Bu çalışma, Milli Eğitim Bakanlığında görev yapan Bilgisayar öğretmenlerinin bilgisayar etiği ile ilgili karşılaştıkları sorunlar hakkındaki görüşleri ve karşılaştıkları bu sorunlara yönelik çözüm önerileri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma kapsamında, Bilgisayar öğretmenlerinin bilgisayar etiği konusundaki görüşleri ve fikri mülkiyet, doğruluk, gizlilik, erişilebilirlik bağlamında karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunlara karşı çözüm önerilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel olarak desenlenmiş ve çalışma süresince, Eskişehir Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı altı bilgisayar öğretmeni ve dört bilgisayar formatörü ile Bilgisayar meslek etiği ile ilgili yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada, katılımcılarının belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemine başvurulmuştur. Katılımcılardan elde edilen verilerin geçerlik ve güvenilirlik çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Verilen analizinde nitel verilerin betimsel analizinden ve tümevarım analizinden yararlanılmıştır; analiz sonucunda elde edilen bulgular yorumlanmış ve doğrudan alıntılarla betimlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Etik, Bilgisayar Etiği, Fikri Mülkiyet, Doğruluk, Gizlilik, Erişim. Giriş Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının tarih ve 347 sayılı kararı ile kabul edilen İlköğretim Seçmeli Bilgisayar (1 8. Sınıflar) Dersi Öğretim Programına göre Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), öğrencilerin temel etik değerlere sahip olarak yetiştirilmesi için etik değerlere atıflarda bulunan yeterlilikler geliştirmiştir. Yenilenen Bilgisayar dersi eğitim programında öğrenci kazanımları arasında bilişim teknolojileri etiği ve sosyal değerler kazanımları yer almaktadır.

2 Öğrencilere bu yeterlilikleri kazandıracak bilgisayar öğretmenlerinin de etik değerlere sahip olmaları ve öğrencilere örnek olmaları beklenmektedir. Araştırma bu noktadan hareketle bilgisayar öğretmenleri ve bilgisayar formatörlerinin yaşadığı etik sorunlara ve sorunlara karşı çözüm önerilerine yer vermektedir. Bunun için ilk olarak etik ve bilgisayar etiği kavramını açıklamak yararlı olacaktır. Bilgisayar Meslek Etiği Etik, ahlaki yargı olarak neyin doğru ve neyin yanlış olduğunun belirlenmesidir (Bowyer, 1996). Bilgisayar teknolojilerinin neden olduğu ikilemler ile ilgilenen etik, bilgisayar etiği olarak bilinmekte ve Moor (1985) a göre; sürekli gelişen bilgisayar teknolojileri ile ilişkili olarak gerçekler, kavramsallaştırmalar, politikalar ve değerler arasındaki ilişkileri ele alan dinamik ve karmaşık bir çalışma alanı olarak tanımlanmaktadır. Bilgisayar etiği çalışma alanı bakımından alt başlıklara ayrılmıştır. Alanyazında bu alt başlıkların; bireysel sorumluluklar, fikri mülkiyet, bilgiye erişim, bilginin doğruluğu, sistem kalitesi, risk ve güvenirlik, bütünleşme, mesleki sorumluluklar, yaşam kalitesi, gizlilik, güç kullanımı, bilgisayar suçları, bilgisayarlarla ilgili ekonomik sorunlar v.b olduğu görülmektedir (Uysal ve Odabaşı, 2006). Bu alt başlıklar daha sonra Mason (1986) tarafından bilgi çağının dört etik sorunu olarak belirtilen İngilizce karşılıkları PAPA sözcüğünü oluşturan Fikri Mülkiyet, Doğruluk, Gizlilik ve Erişim bağlamında sınıflandırılmıştır. Bilgisayar etiği sorunları içersinde en çok karşılaşılan ve en karmaşık konu fikri mülkiyet hakları sorunudur (Mason, 1986, s.9). Fikri mülkiyet hakları sorunu, bilginin telif haklarının kimde olduğunu, bilginin hangi kanallarla dağıtılabileceğini ve bilginin ücretlendirilmesini ele almaktadır. Gizlilik sorunu, bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığıyla özel ve mahrem bilgilerin art niyetli kişiler tarafından edinilmesi, kullanılması ve paylaşıma açılması sorunudur.

3 Doğruluk sorunu, ulaşılan bilginin güvenilir olup olmaması ile ilgilenir. Erişilebilirlik sorunu ise bir kişi ya da kuruluşun hangi bilgiye, hangi şartlar altında ve hangi tedbirler alınarak erişebileceği ile ilgilenmektedir (Mason, 1986, s.5 10). Bu ilkeler yalnızca başlangıç noktasıdır. Bu noktadan itibaren ilkeler ışığında değerlendirmeler yapılarak toplumsal kuralların belirlenmesi gerekmektedir (Kuzu ve Özdamar, 2007). İlgili Araştırmalar Bilgisayar etiği ile ilgili alanyazına bakıldığında, bilgisayar etiği ile ilgili araştırmaların, Kevin W. Bowyer, Duncan Langford, Richard O. Mason, Tom Forester, Pery Morrison, Richard S. Rosenberg, M. Cook Woodbury, Matthew Charlesworth, Eva W. Yong gibi birçok uzman, ITiCSE, CSAB gibi çalışma grupları ve ACM, IEEE, BCS ve CEI gibi dünya çapında çalışmalar yürüten organizasyonlar tarafından yapıldığı görülmektedir. Türkiye de ise bilgisayar etiğine yönelik araştırma ve çalışmaların, Odabaşı F., Namlu A., Uysal Ö. Ve Kuzu, A. Tarafından yapıldığı görülmüştür. Türkiye de bilgisayar etiği konusunda hazırlanmış ilk ölçek ise Namlu ve Odabaşı (2004) tarafından geliştirilen Etik Olmayan Bilgisayar Davranışları Ölçeği dir. Kılıçer ve Odabaşı (2006) tarafından yapılan bir çalışmada, bilgisayar teknolojilerinin son derece hızlı değişen bir alan olduğu ve gelecekte neler olacağını kestirmenin zor olduğunu dikkat çekerken; aynı zamanda bilgisayar öğretmenlerinin yetiştirilmesinde mesleki etik ilkeleri ile birlikte özellikle bilgisayar etiği kavramına da yer verilmesi gerektiği vurgusu yapılmıştır. Bilgisayar etiği dersi eğitim fakültelerinde bilgisayar öğretmeni yetiştiren programlara henüz konduğundan, bu çalışmada meslek hayatına atılan ve lisans döneminde bilgisayar etiği dersi almamış bilgisayar öğretmenlerinin bilgisayar etiği konusunda düşüncelerini ve bilgisayar öğretmenlerinin meslek yaşamlarında

4 en çok karşılaşılan bilgisayar etiği sorunu olan fikri mülkiyet bağlamındaki etik sorunlar ele alınmaktadır. Amaç Bu araştırmada, Eskişehir Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı altı bilgisayar öğretmeni ve dört bilgisayar formatörünün bilgisayar etiği konusundaki görüşleri, fikri mülkiyet, doğruluk, gizlilik ve erişilebilirlik bağlamında karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunlara ilişkin çözüm önerilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu genel amaç doğrultusunda çalışmanın problem cümleleri şu şekilde belirlenmiştir: 1. Bilgisayar öğretmenlerinin bilgisayar etiğine ilişkin görüşleri nelerdir? 2. Bilgisayar öğretmenlerinin a) fikri mülkiyet b) doğruluk c) gizlilik ve d) erişebilirlik bağlamında karşılaştıkları sorunlar nelerdir? 3. Bilgisayar öğretmenlerinin a) fikri mülkiyet b) doğruluk c) gizlilik ve d) erişebilirlik bağlamında çözüm önerileri nelerdir? Önem Okullarda öğretmenler öğrencilere sergiledikleri davranışlarla ve bir durum karşısında gösterdikleri tutumlarla öğrencilere model olmaktadırlar. Öğrenciler çoğu zaman, öğretmenlerin en doğru karar alan merci olarak görmektedir. Bu anlamda gelecek nesle bilgisayar kullanma becerisi kazandırmaya hazırlanan öğretmenlerin bilgisayar etiğine ilişkin sorunlar ve sorunlar karşısında ürettikleri çözümlerin belirlenmesi önem kazanmaktadır. Öngörülen çözüm önerilerinin

5 uygulanması ile okullarda öğretmenlerin fikri mülkiyet, doğruluk, gizlilik ve erişim bağlamlarında bilgisayar etiğine ilişkin yaşadıkları sorunların azaltılabileceği düşünülmektedir. YÖNTEM Nitel araştırma süreçlerine uygun olarak desenlenen araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Katılımcılar Araştırmanın katılımcılarını Eskişehir Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı altı bilgisayar öğretmeni ve dört bilgisayar formatöründen oluşmaktadır. Katılımcıların sekizi erkek ve ikisi bayandır. Katılımcıların belirlenmesinde amaçlı örnekleme yöntemine başvurulmuştur ve araştırmaya katılmaya istekli öğretmenlerin katılımcı olarak belirlenmesi sağlanmıştır. Görüşlerin aktarılmasında gizlilik ilkesi kapsamında katılımcıların isim ve soy isimlerinin ilk harfleri kullanılmıştır. Veri Toplama Aracı ve Verilerin Toplanması Katılımcıların araştırma kapsamındaki görüşlerini belirlemek amacıyla kendileriyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler her bir katılımcı ile ayrı ayrı ve kendileri ile birlikte belirlenen yer ve zamanlarda gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen dokuz adet sorudan oluşan bir görüşme formu hazırlanmıştır. Bu formun araştırma sorularını yanıtlayabilecek sorulardan oluşup oluşmadığını belirleyebilmek amacıyla alandan dört uzmanın görüşüne başvurulmuş ve uzmanların görüşleri doğrultusunda düzeltilerek uygulamaya hazır hale getirilmiştir. Araştırmada dokuz adet görüşme sorusunun tamamı değerlendirmeye alınmıştır. Verilerin Çözümlenmesi ve Yorumlanması Görüşmeler tamamlandıktan sonra elde edilen ses kayıtlarının bilgisayar dökümü yapılmıştır. Dökümün yapılmasından sonra her bir soru için alınan cevaplar ilgili

6 indekslere işlenmiş ve soru bazında bir sınıflama yapılarak toplanan veriler betimsel analiz için hazır hale getirilmiştir. Bu çalışmada araştırmacılar ses dosyası halindeki yarı yapılandırılmış görüşme verilerini önce yazılı hale getirmişler ve bunları görüşme formlarına geçirmişlerdir. Araştırmacılar tüm veriyi okuyarak birlikte soru bazında temaları saptamışlardır. Elde edilen temalar Görüşme Kodlama Anahtarı na dönüştürülmüştür. Daha sonra araştırmacılar ve alandan bir uzman, bağımsız olarak araştırma kapsamındaki veri formlarını okuyarak görüşme kodlama anahtarında yanıtları içeren temayı kodlamışlardır. Görüşülen her birey için kodlama anahtarları doldurulduktan sonra, kodlama anahtarının tutarlığını karşılaştırılmıştır. Verilerin betimsel analizi için öncelikle, elde edilen verilerden yola çıkarak, alanyazın ve kavramsal çerçeve göz önünde bulundurularak tematik bir çerçeve oluşturulmuştur. Oluşturulan tematik çerçevenin ve verilerin güvenilirliği için alan ve nitel araştırma bilgisine sahip beş uzmanın görüşüne başvurulmuştur. Araştırmacıların ve uzmanların işaretlemeleri karşılaştırılmış, görüş birliği / (görüş ayrılığı+görüş birliği)*100 (Miles ve Huberman, 1994) formülü kullanılarak, araştırmanın güvenilirliği % 82 olarak hesaplanmıştır. Bu değerin %80 i geçmesi nedeniyle, araştırmanın güvenilirliğinin sağlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen veriler, görüşme sonucu elde edilen ham verilerden doğrudan alıntı yapılarak desteklenmiş ve bulgular oluşturulmuştur. Bulgular ve Yorumlar Bilgisayar Etiğine İlişkin Görüşler Katılımcıların bilgisayar etiği kavramından ne anladıkları ile ilgili soruya verdikleri yanıtlar öğretmenlerin bilgisayar etiği hakkında bilgilerinin oldukça yetersiz olduğunu göstermektedir. Görüşülen öğretmenlerin beşi bilgisayar etiği ile ilgili düşünceleri sorulduğunda soruya ilişkin açıklama yapılmasını talep etmiştir. Aşağıda bilgisayar etiğine ilişkin soruya açıklama getirilmesini talep eden öğretmenlerin birkaç söylemine örnek verilmiştir:

7 Bugüne kadar bir yazı okumadım bunun hakkında [Ö.Ş.] Bu soru bana biraz kapalı geldi. Cevap verebilmem için biraz daha açıklayıcı olabilir misiniz?[e.y.] Bilgisayar ııı kendi yani çok biraz kapalı bir soru ama etik derken yani internette girilen sayfaları diyorsanız oralarda problem var. Ama bilgisayara yükleme v.s. tam soru açık değil ya ben anlamadım. [Y.A.] Açıklama talep etmeyen diğer öğretmenlerden ise beklenen yanıtlar alınamamıştır. Görüşmede öğretmenlerin çoğunun bilgisayar etiği ile ilgili ön bilgilerinin olmadıkları saptanmış, sonda verildikten sonra sorunun tekrar sorulmasına rağmen bile öğretmenlerden beklenen ortak bir görüş de çıkmamıştır. Aşağıda öğretmenlerin bilgisayar etiğine ilişkin tanımlamalarından birkaç örnek verilmiştir: Eee çok önemli bir konu herkesin bu bilgisayar etiğini eee kabul etmesi onaylaması gerekiyor. Yalnız eee programların kopyalanmasını eee engellemek için yapılacak uygulama ucuz ııı üretim örneğin bir oyunun ya da bir programın ucuz olarak insanlara ulaştırılması. [Z.Ö.] Bilgisayar etiği hakkında özellikle internet ortamında ki eee bazı web sayfalarının yapmış olduğu yayınları kesinlikle tasvip etmiyorum. Iıı özelliklede pornografik unsurlar ya da diğer müstehcen unsurların internet ortamında çok etkin bir şekilde kullanır hale gelmesini kabul edilir bulmuyorum. Eee özellikle de küçük yaştaki çocukların da fiziksel ve ruhsal gelişimlerini olumsuz etkilediği yönünde görüşüm var [N.A.] Iıı bilgisayar etiğinde tabi, insanların emeklerine saygı göstermek lazım. Artı insanların birbirlerine saygısı olması lazım mesela; örnek vermek istiyorum mynet e giriyorum, oyun oynuyorum, küfürlü bir ortam var, ben açmıyorum yani insanlar arasında bir iletişim bozukluğu var bence onun dışında insanların birbirlerine saygı duyması gerekir, çünkü küfürle bir yere ulaşamayız. [Ü.Ü.] Bu soru için yukarıda belirtilen bulgu ve yorumlardan başka, öğretmenlerin bilgisayar etiği ile ilgili görüşlerini soran soruya verdikleri yanıtlardan elde edilen frekans tablosu aşağıda Tablo 1 de verilmiştir.

8 Tablo 1: Bilgisayar Etiğine İlişkin Görüşler Temasının Alt Temalara Göre Dağılımı Tema Alt Temalar Sayı Toplum bilinçlendirilmeli 9 Bilgisayar etiği ders olarak okutulmalı 2 Öğrenciler bilgisayar etiği ile ilgili bilgilendirilmeli 2 Bu soruya ilişkin olarak dokuz öğretmen toplumun bilgisayar etiği konusunda bilinçlendirilmesi gerekliliğini vurgulamıştır. Bilgisayar kullanımı, internet kullanımı veya teknoloji kullanımıyla ilgili doğru veya yanlış olan şeylerin halka iletilmesi bence şart! Halk bu konuda bilgilendirilmeli [T.A.] Bu, birazda toplum bilinci ile ilgili bir şey bence, yeterli düzeyde bilinçli bir toplum olursak bu tarz sorunlar ortadan kalkar diye düşünüyorum ben. Herkesin haklarına saygılı olunduğu bi ortamda tabiî ki de bilgi hırsızlığı da olmayacaktır. [G.B.] bu konunun etkin bir şekilde okullarda ya da topluma açık yerlerde bilgilendirilmesi gerektiğine inanıyorum, yani bu konuda yeterince eğitim verilmediğine inanıyorum ve toplumun topyekûn bir şekilde bilinçlendirilmesi gerektiğine inanıyorum. [N.A.] İki öğretmen ayrıca okullarda bilgisayar etiği ile ilgili öğrencilere bilgilendirmenin yapılmasını ve iki öğretmen de bilgisayar etiğinin ders olarak okullarda okutulması gerekliliğini söylemiştir. Aşağıda öğretmenlerin bu görüşlerine ilişkin yaptıkları açıklamalardan birkaç örnek verilmiştir: Bu konuda bilgisayar etiği, okulumuzda okutulması gereken zorunlu ders olması gerekli, normal bir bilgisayar dersi gibi artık insanlara bilgisayarı hangi amaçla nasıl kullanmaları gerektiği, nelerin doğru olduğu konusunda bir bilgilendirme verilmesi gerektiğiyle ilgili bir değerlendirme yapılmalı [T.A.] tabi tüm insanları bilinçlendirmek bizim elimizde değil, ama en azından kendi okulumuz çerçevesinde öğrencilere bilgisayar etiğinin ne olduğu anlatılabilir. Bunlarla ilgili kurallar anlatılabilir. Neler yaptıkları veya yapmadıkları takdirde ne gibi sorunlarla karşılaşacakları konusunda en azından kendi elimizden geleni öğrencilerimize sunabiliriz. [F.K.]

9 Fikri Mülkiyet Bağlamında Karşılaşılan Sorunlara İlişkin Görüşler Öğretmenlerin karşılaştıkları ya da yaşadıkları fikri mülkiyet sorunları ile ilgili soruya verdikleri yanıtlardan elde edilen frekans tablosu aşağıda Tablo 2 de verilmiştir. Tablo 2: Fikri Mülkiyet Sorunlarına İlişkin Görüşler Temasının Alt Temalara Göre Dağılımı Tema Alt Temalar Sayı Fikri Mülkiyet bağlamında karşılaşılan sorunlar Bilginin izinsiz kullanılması 6 kaynakçanın gösterilmemesi 2 Bilginin lisanslı olmaması 1 Bilgisayar etiği konusunda bilincin olmaması 1 Öğretmenlerin fikri mülkiyet bağlamında karşılaştıkları sorunların başında bilginin izinsiz olarak kullanımı gelmektedir. Örneğin bu konuda T.A. adlı öğretmen fikri mülkiyet konusunda karşılaştığı sorunu şu şekilde dile getirmektedir: benim sahip olduğum yaratıcı bir düşüncemin başkaları tarafından benim haberim olmadan farklı amaçla kullanılması [T.A.] Biliyorsunuz internet ortamına birçok bilgi veriliyor bu bilgiler bu bilgiler izinli mi veriliyor izinsiz mi veriliyor. Bunarı bilemiyoruz. O yüzden buradan bilgi sahiplerinin çok büyük sorunlarla karşılaştıklarını düşünüyorum. Yayınlanan şeylerin izin alınıp alınmadığı belli değil çünkü. Bu konuda sorun var. Bu tarz sorunlarla karşılaşılıyor. [G.B.] insanların emeğine kopya edip olumsuz yönde kullanılmasına da özellikle karşı duruyorum. Çünkü insanların birçok zamanını ve emeğini harcayarak yaptığı çalışmaların başkaları tarafından haksız kazanç sağlamak amacıyla çoğaltılması, kopyalanması etik bulmuyorum bu durumu [N.A.] Fikri mülkiyet bağlamında, İnternet ortamından alıntı yapılırken, alıntının kaynakçasının gösterilmemesi, Ö.Ş. ve F.K. adlı öğretmenler tarafından belirtilen bir diğer sorundur. Öğretmenlerimiz bu sorunu şu şekilde dile getirmektedirler:

10 Ya, internet ortamında mesela, çok tanınmış bir sitenin makalesini, başka bir sitede görebiliyorsunuz, onun bir benzerini görebiliyorsunuz, alıntılar yapılıyor fakat kaynak belirtilmiyor, yani hırsızlık yapılıyor [Ö.Ş.] Iıı bir tane bir konu hazırladığımızda bizim isteğimiz dışında eee internete verilebiliyor ya da internet ortamında kurulabiliyor böyle bir durumda altta referans olarak kimlerden yararlandığı ya da kimin bilgisinin alındığı açık olarak belirtilmesi gerektiğini düşünüyorum, ancak birçok internet sitesinde herhangi bir makaleye baktığımızda birçok bilginin güvenilir olmadığını görüyoruz. Çünkü hiçbirinde kimin kim tarafından hazırlandığı ya da nereden hazırlandığı hangi saatte hazırlandığına çok kolay ulaşamıyoruz [F.K.] L.Ş. adlı öğretmen, fikri mülkiyet bağlamında karşılaştığı sorununun temel kaynağı olarak bireylerin bilgisayar etiği konusunda yeterli oranda bilinçlendirilmemesini göstermektedir. Fikri mülkiyet söz konusu ise birey kendisi ile baş başadır. Bir anlamda vicdanı ile baş başadır. Bu nedenle fikri mülkiyet sorununun tek sorunu bireylerin bilgisayar etiği anlamında bilinçlendirilmesi olacaktır. [L.Ş.] T.A. adlı öğretmen de fikri mülkiyet bağlamında karşılaştığı sorununun kaynağı olarak bilginin lisanslı olmamasını göstermektedir. Bilgisayar sayesinde insanlık buraya kadar geldi. Hem siyasi hem ekonomik hem politik hem de teknoloji açısından o yüzden bence yaratıcı düşünceye ve kişiye ait kişinin kendi özel bilgisinin korunması gerek çünkü bu kişiye ait bir düşüncedir. Kalkıp bunun farklı bir amaçla para karşılığıyla veya para karşılığı olmaksızın farklı amaçlarla kullanılması fikrinin engellenmesi gerektirdiğini düşünüyorum ben. [T.A.] Fikri Mülkiyet Bağlamında Karşılaşılan Sorunlara Yönelik Çözüm Önerileri Öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda fikri mülkiyet bağlamındaki sorunlara yönelik çözüm önerileri Tablo 3 de verilmiştir: Tablo 3: Fikri Mülkiyet Sorunlarına Çözüm Önerileri Temasının Alt Temalara Göre Dağılımı Tema Alt Temalar Sayı Fikri Mülkiyet Yasal yaptırım 3 bağlamında karşılaştıkları sorunlara ilişkin çözüm Toplum bilinçlendirilmeli 2 önerileri Bilgi lisanslı olmalı 2

11 Kaynakça gösterilmeli 2 Öğretmenler fikri mülkiyet bağlamında yaşadıkları veya karşılaştıklara sorunlara çözüm önerisi olarak, yasal yaptırımların uygulanmalı görüşünde yoğunlaşmaktadır. N.A.ve Ö.Ş. adlı öğretmenlerimiz bu konudaki söylemlerini şu şekilde dile getirmektedirler: Iıı bu konuda yasal ııı yaptırım uygulanarak, bu şekilde haksız kazanç sağlayan ya da başkalarının çalışmalarını kopya eden kişilere yasal yönde ceza verilmesinden yanayım. [N.A.] cezai işlem uygulanmalıdır, ya görüldüğü takdirde cezai işlem uygulanmalıdır [Ö.Ş.] ACM ve IEEE tarafından hazırlanan raporlar incelendiğinde, öğretmenlerin bilgisayar etiği ile ilgili sorunları bir eğitim sorunu olarak gördüğü ve sorunu bu kapsamda çözmeyi çalıştıkları anlaşılmaktadır (Uysal ve Odabaşı, 2006). Katılımcılar hemen hemen karşılaşılan tüm sorunlara yönelik belki de kendilerinin de eğitimci olmaları nedeniyle eğitimi ve toplumun bilinçlendirilmesini önerdikleri görülmüştür. G.B. ve L.Ş. adlı öğretmenler bu savı kanıtlarcasına görüşünü şu şekilde dile getirmektedir: Bu birazda toplum bilinci ile ilgili bişey bence yeterli düzeyde bilinçli bir toplum olursak bu tarz sorunlar ortadan kalkar diye düşünüyorum ben herkesin haklarına saygılı olunduğu bi ortamda tabiî ki de bilgi hırsızlığı da olmayacaktır.[g.b.] Fikri mülkiyet söz konusu ise birey kendisi ile baş başadır. Bir anlamda vicdanı ile baş başadır. Bu nedenle fikri mülkiyet sorununun tek sorunu bireylerin bilgisayar etiği anlamında bilinçlendirilmesi olacaktır. [L.Ş.] Öğretmenler tarafından belirtilen diğer çözüm önerileri olarak, bilginin lisanslı olması ve alıntı yapılırken kaynakçanın gösterilmesi gerekliliğini düşünmektedirler. diğer buluşlar ve icatlar gibi bir patent yani onun lisansının olması bir çözüm olabilir [T.A.] Iıı yani her türlü internet ortamına verilen bilginin kim tarafından araştırıldığı kim tarafından hazırlandığının belirtilmesi gerektiğini

12 düşünüyorum. yani herkes eğer ki internet ortamına verdiği bir bilginin ııı kim tarafından verildiğinin tarih olarak falan belirtirse veya hangi kaynaklardan yararlandığını belirtirse ııı daha iyi olabilir. [F.K.] Doğruluk Bağlamında Karşılaşılan Sorunlara İlişkin Görüşler Öğretmenlerin karşılaştıkları ya da yaşadıkları doğruluk sorunları ile ilgili soruya verdikleri yanıtlardan elde edilen frekans tablosu aşağıda Tablo 4 de verilmiştir. Tablo 4: Doğruluk bağlamında karşılaşılan sorunlara İlişkin Görüşler Temasının Alt Temalara Göre Dağılımı Tema Alt Temalar Sayı Doğruluk bağlamında karşılaşılan sorunlar Bilginin kaynağının belirtilmemesi 6 Bilginin doğruluğunu denetleyen bir kurum veya 1 mekanizmanın olmaması Doğru ve güvenilir bilgilerin resmi sitelerle sınırlı kalması 1 Öğretmenler doğruluk bağlamında en çok, bilgi kaynağının belirtilmemesini sorun olarak saptamaktadırlar. G.B., T.A. ve F.K. adlı öğretmenlerimiz bu konudaki kaygılarını şu şekilde dile getirmektedir: Özellikle internetten aldığım kaynaklara ben çok da güvenemiyorum açıkçası. İlle de bir kitaptan teyit etme ihtiyacı duyuyorum açıkçası. Açıkçası bir iki yerden teyit edilmesi gereği duyuyorum. [G.B.] İnternette tabi çok zor, doğru bilginin doğruluğu ve tabi kontrol edilmesi gerekiyor. İnternette karşılaştığımız bilginin doğru veya güvenilirliğini farklı kaynaklarda tekrar teyit etmemiz gerekiyor. Bu da zaman alıcı bir şey o yüzden bu çok zor ama insanlar bu konuda eğitilirlerse eminim çok daha yararlı olacaktır. [T.A.] eeeee doğruluk bağlamının biraz önce söylediğimiz gibi çok fazla doğruluğuna inanamıyorum. Yani birçok kaynakta isim falan belirtilmediği zaman onu herhangi bir araştırmada kullanamıyoruz. Ya da geçerliliğinden emin olamıyoruz. Herhangi bir güvenilirlik de olmuyor böyle bir durumda da çok fazla yararlanamıyoruz ancak okumakla kalıyor ama bunu herhangi bir yere aktarmak istediğimizde ya da birisi bize bir şey sorduğunda, nerden buldunuz gibi bir şey sorduğunda çok fazla bir cevap veremiyoruz özellikle hocalarımıza [F.K.] Doğruluk bağlamında yaşanan diğer bir sorun da N.A. adlı öğretmenimiz tarafından bilginin doğruluğunu denetleyen bir kurum ya da mekanizmanın

13 olmaması olarak görülmektedir. Öğretmenimiz bu konudaki sorununu şu şekilde dile getirmektedir: İnsanlara verilen aktarılan bilginin doğruluğunu denetleyen bir kurum ya da mekanizma şuanda maalesef yok. Bu konunun ciddi olarak irdelenmesi gerektiğine inanıyorum, yani insanlar bilgi amacıyla doğru bilgi alma amacıyla girdiklerinde burada çoğu zaman yanlış bilgilendiriliyor ya da yanlış bilgiye ulaşıyor bunun, ııı, sıkı denetim altına alınmasını istiyorum. Doğru veya güvenilir bilgilerin ancak resmi sitelerle sınırlı kalması da öğretmenler tarafından dile getirilen diğer sorunlardır. Eğer bilgiyi birine sunacaksam, onun ııı, onun internetten araştırılacaksa resmi bir kurum olması tabi üniversite olabilir, devlet kurumu falan dikkat ederim Yani resmi bir web sitesi olmasına dikkat ederim üniversite, devlet vs [Ö.Ş.] Doğruluk Bağlamında Karşılaşılan Sorunlara Yönelik Çözüm Önerileri Öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda doğruluk bağlamındaki sorunlara yönelik çözüm önerileri Tablo 5 de verilmiştir: Tablo 5: Doğruluk Sorunlarına Çözüm Önerileri Temasının Alt Temalara Göre Dağılımı Tema Alt Temalar Sayı Doğruluk bağlamında karşılaştıkları sorunlara ilişkin çözüm önerileri Kaynakça gösterilmeli 7 Bilginin doğruluğunun denetlenmesi 2 Yasal yaptırım uygulanmalı 1 Dijital sertifika veya imzalar kullanılmalı 1 Görüşme yapılan yedi öğretmen, doğruluk bağlamında karşılaştıkları sorunlara ilişkin çözüm önerisi olarak bilginin kaynakçası gösterilmeli önerisini sunmaktadırlar. G.B. adlı öğretmenimiz bu konudaki önerisini şu şekilde dile getirmektedir: Eeee, yapılan araştırmalarda güvenilir kaynaklar yani kaynak olarak gösterilirse internete verilen bilgileri çok daha güvenilir olduğunu düşünüyorum [G.B.] Ya çözüm kaynak belirtmeli [Ö.Ş.]

14 Iıı yani her türlü internet ortamına verilen bilginin kim tarafından araştırıldığı kim tarafından hazırlandığının belirtilmesi gerektiğini düşünüyorum. [F.K.] N.A., T.A., L.Ş. ve F.K. adlı öğretmenlerimiz doğruluk bağlamında karşılaştıkları sorunlara ilişkin çözüm önerisi olarak daha çok devlet eliyle yapılabilecek veya toplumun geneli tarafından kabul gördüğü takdirde uygulanabilecek öneriler dile getirmektedirler. N.A. ve T.A. adlı öğretmenlerimiz, bilginin doğruluğunun denetlenmeli önerisini şu şekilde dile getirmektedirler: insanlara verilen aktarılan bilginin doğruluğunu denetleyen bir kurum ya da mekanizma şuanda maalesef yok. Bu konunun ciddi olarak irdelenmesi gerektiğine inanıyorum, yani insanlar bilgi amacıyla doğru bilgi alma amacıyla girdiklerinde burada çoğu zaman yanlış bilgilendiriliyor ya da yanlış bilgiye ulaşıyor. Bunun ııı, sıkı denetim altına alınmasını istiyorum. [N.A.] okula internet verilirken veya üniversitemize bağlantı verilirken, bu bağlantılarla zararlı içerikli siteler ayıklanabilir [T.A.] L.Ş. adlı öğretmenimiz, dijital sertifika ve imzalar kullanılmalı görüşleri dile getirilmiştir. Bilginin kaynağından emin olmak için ortaya konulmuş olan bazı teknik çözümler var, dijital sertifikalar, dijital imzalar gibi, bunlar yaygınlaştırılırsa, eee, ve standart hale getirilirse, doğru şekilde uygulanırsa, en azından bilginin kimden geldiği bilinebilir. Bu da doğruluğa bir şeyler katabilir.[l.ş.] F.K. adlı öğretmenimiz, yasal yaptırım uygulanmalı önerisini şu şekilde dile getirmektedir: herhangi bir internetten aldığımız makalenin kaynağı belirtilmiyorsa, herhangi bir bilginin kaynağı belirtilmemişse, bu tip şeylerin internet ortamında yayınlanması yasak ama herhangi bir hukuki bir şey yok sanırım bildiğim kadarıyla bu konuda. Ama hukuki çerçeve açısında belki bu düzenlenebilir yani ismi belirtilmeyen ya da kim tarafından araştırıldığı belirtilmeyen kaynaklar internet ortamında kullanılmayabilir. [F.K.] Gizlilik Bağlamında Karşılaşılan Sorunlara İlişkin Görüşler Öğretmenlerin karşılaştıkları ya da yaşadıkları gizlilik bağlamındaki sorunları ile ilgili soruya verdikleri yanıtlardan elde edilen frekans tablosu aşağıda Tablo 6 da verilmiştir.

15 Tablo 6: Gizlilik bağlamında karşılaşılan sorunlara İlişkin Görüşler Temasının Alt Temalara Göre Dağılımı Tema Alt Temalar Sayı Gizlilik bağlamında karşılaşılan sorunlar Kişisel bilgilerin kolayca erişilebilmesi 6 Bilinçsiz şifre kullanımı 1 Bazı veri tabanlarınca kişisel bilgilerin istenmesi 1 IP adreslerinin izlenmesi 1 Görüşme yapılan altı öğretmenimiz gizlilik bağlamında yaşadıkları sorun olarak en çok kişisel bilgilerin kolayca erişilebilmesini söylemektedir. G.B. adlı öğretmenimiz bu konuda yaşadığı sorunu şu şekilde dile getirmektedir: Örneğin benim T.C kimlik numaramın girildiğinde işte hangi okula atandığımı ya da işte kaç yıldır nerede çalıştığımı falan bulabiliyor insanlar işte T.C. kimlik numarasının bulunması da sorun değil annenizin babanızın adını ve nüfusa kayıtlı yeri bilen her kişi sizin hakkınızda birçok bilgiye ulaşabiliyor internetten bunun bir sınırlaması yok. Bu konuda ben son derece rahatsızım aslına bakılırsa [G.B.] Yani şimdi öyle siteler var ki sizin kimlik numaranızı sadece kimlik numaranızı bilen bir kişi sizin birçok bilgilerinize ulaşabiliyor. Mesela eğer sizin kimlik numaranızı biliyorsa sınavlardan aldığınız notlara ulaşılabiliyor.[f.k.] L.Ş. adlı öğretmenimiz bazı veritabanlarınca özellikle üye olunurken kişisel bilgilerin istenmesinden rahatsız olmakta ve rahatsızlığını şu şekilde dile getirmektedir: Şşşşahsi bilgilerin başkalarının eline geçmesinin sağlayacak veri tabanları da var. Hani neler olduğunu söylemek istemiyorum ama hani bir kişinin interneti kullanarak işte kişi hakkında üç beş basit bilgi bilinerek daha ayrıntılı bilgileri internet üzerinden sağlayabilirsininiz o kişi hakkında. Bu bilgilerin de yine kullanımı ile daha ötesine de geçebiliyorsunuz. [L.Ş.] Ö.Ş. adlı öğretmenimiz IP adreslerinin izlenmesini gizlilik haklarına bir ihlal olarak görmekte ve bu konudaki görüşünü şu şekilde dile getirmektedir: Ya mesela ııııı IP adreslerinin bilinmesi ııııı bir server in yani yönetici server in hangi siteye girdiğinin bilinmesi anlamına gelir [Ö.Ş.] Gizlilik Bağlamında Karşılaşılan Sorunlara Yönelik Çözüm Önerileri

16 Öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda gizlilik bağlamındaki sorunlara yönelik çözüm önerileri Tablo 7 de verilmiştir: Tablo 7: Gizlilik Sorunlarına Çözüm Önerileri Temasının Alt Temalara Göre Dağılımı Tema Alt Temalar Sayı Gizlilik bağlamında karşılaştıkları sorunlara ilişkin çözüm önerileri Birden çok kritere göre sorgulama yapılmalı 5 Kullanılan servisler teknik açıdan güçlü olmalı 1 Kişisel bilgi isteyen siteler denetlenmeli 1 Kişiler daha bilinçli davranmalı 1 Yasal yaptırım uygulanmalı 1 Görüşme yapılan beş öğretmen, gizlilik bağlamında karşılaştıkları sorunlara ilişkin çözüm önerisi olarak, kişiler hakkında bilgi verilirken veri tabanları tarafından birden çok kritere göre sorgulama yapılmalı görüşünü dile getirmektedir. G.B. adlı öğretmenimiz bu konudaki görüşünü şu şekilde söylemiştir: Yani TC kimlik numarasından sonra gelecek özel bilgiler için bir parola gibi bir şeyler olabilir yani veri tabanına ait daha ayrı bir sistem parolama sistemli bir şifre sitemi kurularak bu gizlilik sağlanmalı bence[g.b.] Iıı yani daha çok soru sorulabilir, eğer o kişinin işte gizlilik veya sadece insanlar kendi bilgilerine kişisel bilgilerine ulaşacaklarsa. Belki bunun yapılabilmesi için sadece kimlik numaranıza göre arama ya da arama yaptırılmasındansa birçok size sorular sorulabilir. [F.K.] L.Ş. adlı öğretmenimiz gizlilik bağlamında birden çok çözüm önerisi sunmaktadır. Bunlardan birincisi, kişilerin daha bilinçli davranması gerektiğidir. Diğeri ise, kullanılan servislerin teknik açıdan güçlü olmalarının gerektiğidir. L.Ş. adlı öğretmenin bu konudaki söylemi şu şekilde olmuştur: Öncelikle, kişilerin internet üzerinden kullandıkları, özellikle iletişim araçlarında kullandıkları şifreler vesaire hakkında daha bilinçli davranmaları gerekir. Yani, Bireylerin sağlam bir bilgisayar eğitimi almaları gerekir, teknik eğitimi almaları gerekir. Bunun yanı sıra dediğim veri tabanlarına ulaşım o kadar kolay olmamalı, en azından bir şifre ile kullanıcının kimliği onaylanmalı, herkes herkesin bilgisine ulaşamamalı. Ayrıca teknik hatalardan da kaynaklanabiliyor dedik. Özellikle iletişim için kullanılan mail servisleri gibi servisler ya da işte iletişim ile ilgili herhangi başka bir şey de olabilir bu. Teknik açıdan çok güçlü olmalıdır, suiistimal edilebilecek açıklara sahip olmamalıdır. [L.Ş.]

17 Ö.Ş. adlı öğretmenimiz gizlilik bağlamında çözüm önerisi olarak yasal yaptırımın uygulanmalı görüşünü şu şekilde dile getirmektedir. Bu konuda yasal olarak bir şey yapılmalı yani yasal bir çözüm olmalı başka çaresi yok, yok herhalde yasalarla engellenmeli yani [Ö.Ş.] Erişilebilirlik Bağlamında Karşılaşılan Sorunlara İlişkin Görüşler Öğretmenlerin karşılaştıkları ya da yaşadıkları erişilebilirlik bağlamındaki sorunları ile ilgili soruya verdikleri yanıtlardan elde edilen frekans tablosu aşağıda Tablo 8 de verilmiştir. Tablo 8: Erişilebilirlik bağlamında karşılaşılan sorunlara İlişkin Görüşler Temasının Alt Temalara Göre Dağılımı Tema Alt Temalar Sayı Erişilebilirlik bağlamında karşılaşılan sorunlar Bilgiye erişim için maliyet gerektiren sisteme gereksinim duyulması 5 Bilimsel bilgiye erişim için ücretli veri tabanlarına üye olma şartı 2 Türkçe içerikli bilgilerin çok az sayıda olması 1 Bağlantı ve sistem sorunları 1 Öğretmenlerimiz erişilebilirlik bağlamında ekonomik sorunlar üzerinde yoğunlaşmaktadırlar. Görüşme yapılan beş öğretmenimiz bilgiye erişim için maliyet gerektiren sisteme gereksinim duyulmasından, iki öğretmenimiz de bilimsel bilgiye erişim için ücretli veri tabanlarına üye olma şartından söz etmektedirler. L.Ş. adlı öğretmenimiz bilgiye erişim için maliyet gerektiren sisteme gereksinim duyulması sorununu şu şekilde dile getirmektedir: işte bilgisayar ve internet erişimi gibi kaynaklar belli bir maliyete sahip olan kaynaklar, bu anlamda hani maddi açıdan bakıldığı zaman herkesin her zaman edinemeyeceği ya da ulaşamayacağı kaynaklar olabilmekte bu anlamda eşitlik sorunu söz konusu [L.Ş.] programların kopyalanmasını, eee, engellemek için yapılacak uygulama ucuz ııı üretim örneğin bir oyunun ya da bir programın ucuz olarak insanlara ulaştırılması. Türkiye deki insanların ekonomik güçlükleri nedeniyle bunları satın alamamaları onları kopyalamalarına neden oluyor ııı bu bir yerde pahalı olmasının nedenini ben şuna bağlıyorum o firmaların bu konuda eee bir yerde [Z.Ö.]

18 F.K. adlı öğretmenimiz bilimsel bilgiye erişim için ücretli veri tabanlarına üye olma şartı sorununu dile getirirken bağlantı ve sistem sorunlarından da bahsederek erişilebilirlik bağlamında yeni bir sorunu açığa çıkarmaktadır. Gerek sistemden gerek işte bağlantılarından kaynaklanıyor olsun birçok nedenden dolayı herkes aynı anda erişemiyor. Yani sonuç olarak hızınız ne kadarsa o kadar çabuk erişebiliyorsunuz aynı zamanda bazı şeylere erişemiyorsunuz. İşte üye olmanız istenebiliyor sizden bir bilgiye erişebilmeniz için diğer işte bu alana üye olmanız gerekiyor, belli bir ücret daha ödemeniz gerekiyor, ayrıca zaten internet için bir ücret ödüyorsunuz. [F.K.] Ö.Ş. adlı öğretmenimiz erişilebilirlik bağlamında karşılaştığı sıkıntının Türkçe içerikli bilgilerin az olmasından kaynaklandığını şu şekilde dile getirmektedir: erişebilirlik konusunda ama tek sorun Türkçe içerik yani baktığın zaman çok iyi yazıları, çok iyi makaleleri hep İngilizce olarak görüyoruz Türkçe olarak içerik çok az o konuda sorun var [Ö.Ş.] Erişilebilirlik Bağlamında Karşılaşılan Sorunlara Yönelik Çözüm Önerileri Öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda erişilebilirlik bağlamındaki sorunlara yönelik çözüm önerileri Tablo 9 da verilmiştir: Tablo 9: Erişilebilirlik Sorunlarına Çözüm Önerileri Temasının Alt Temalara Göre Dağılımı Tema Alt Temalar Sayı Ücretsiz yazılımlar geliştirilmeli 4 Erişilebilirlik bağlamında karşılaştıkları sorunlara ilişkin çözüm önerileri İnternete erişim ücretsiz olarak sağlanmalı 4 Bilgiye erişimi sağlayan veri tabanlarına herkes ücretsiz erişebilmeli 2 Türkçe içerikli site ve kaynaklar artırılmalı 1 Öğretmenlerimin erişilebilirlik bağlamında karşılaşılan sorunların çözümü olarak ücretsiz yazılım ve ücretsiz internet erişiminin sağlanmasını istemektedirler. L.Ş. adlı öğretmenimizin erişilebilirlik bağlamında önerdiği çözüm önerisi şu şekildedir:

19 İşte, belki biraz ütopik olacak ama hani devletin desteği ile bir anlamda herkesin her zaman ücretsiz olarak kullanabileceği internet erişimli bilgisayar ortamları sağlanabilir bunlar yaygınlaştırılabilir. Bu şekilde dijital eşitlik sağlanabilir. [L.Ş.] F.K. ve G.B. adlı öğretmenlerimiz bilgiye erişimi sağlayan veri tabanlarına herkes ücretsiz erişebilmeli önerisini şu şekilde dile getirmektedirler: Yani işte dediğim gibi çok fazla ticari kaygı güdülmemeli ııı bir insanların bir özele ya da bir şeye ulaşabilmesi için işte üye olmanız gerekiyor ya da şifre bilmeniz gerekiyor gibi birçok şey sorulmamalı. Iıı çünkü zaten eğer o internet ortamına veriliyorsa birçok kişinin ulaşması için veriliyor diye düşünüyorum ııı bu şekilde olmalı yani çok fazla bir ücret talep edilmemeli, extra bir ücret talep edilmemeli en azından ya da daha az ücretler talep edilebilir beli bilgilere erişim için [F.K.] Bu konuda biraz daha eşitlik sağlanması ııı taraftarıyım ben yani veri tabanlarına ulaşmada, işte internette ki bilgilere ulaşmada biraz daha esnek olunmalı bence[g.b.] Ö.Ş. adlı öğretmenimiz de Türkçe içerikli site ve kaynaklar artırılmalı önerisini şu şekilde dile getirmektedir: Türkçe içeriğin arttırılması bence ileride yeterince Türkçe içerik arttırılırsa buda herhangi bir şekilde üyelik sistemine ve ücrete tabi tutulmazsa isteyen istediği zaman istediği şekilde bilgiye ulaşabilir. [Ö.Ş.] SONUÇ Bilgisayar öğretmenlerinin bilgisayar etiğine ilişkin görüşlerini ve fikri mülkiyet bağlamında karşılaştıkları ya da yaşadıkları sorunlara yönelik görüşlerinin belirlenebilmesi amacıyla gerçekleştirilen bu çalışma sonucunda katılımcıların genel olarak bilgisayar etiğine ilişkin tam ve doğru yanıtlar veremedikleri gözlenmiştir. Öğretmenlerin bilgisayar etiğine ilişkin yeterli düşünce sergileyememeleri, lisans eğitimlerinde bu konuda herhangi bir ders almamalarına bağlanabilir. Kılıçer ve Odabaşı (2006) tarafından yapılan bir çalışmada, bilgisayar öğretmenlerinin yetiştirilmesinde mesleki etik ilkeleri ile birlikte özellikle bilgisayar etiği kavramına da yer verilmesi gerektiği vurgusu yapılmıştır. Bu nedenle bu çalışmanın bir sonucu olarak, bilgisayar ile ilgili alanlarda eğitim

20 verilen tüm bölümlerde Bilgisayar Etiği dersinin zorunlu dersler kapsamında değerlendirilmesi önerilebilir. Öğretmenler fikri mülkiyet bağlamında bilginin izinsiz ve kaynak göstermeden kullanma, bilginin lisanslı olmaması ve bilgisayar etiği konusunda bilinçsizliğin olduğunu belirtmiş ve bu sorunların kaynağı olarak ekonomik yetersizlikleri ve eğitim eksikliklerini göstermişlerdir. Fikri mülkiyet bağlamındaki sorunlara yönelik öğretmenler; yasal yaptırımları, toplumun bilgisayar etiği bilincinin kazandırılmasını, bilginin lisanslı hale getirilmesi ve kaynakçanın gösterilmesi gibi çözümler önermişlerdir. Öğretmenler doğruluk bağlamında, bilginin kaynağının gösterilmediğini, bilginin doğruluğunu denetleyen bir kurum veya mekanizmanın olmadığını, doğru ve güvenilir bilgilerin resmi sitelerle sınırlı kaldığını belirtmişler ve dile getirdikleri bu sorunlara çözüm önerisi olarak bilgi alıntı yapılırken kaynakça gösterilmeli, bilginin doğruluğunu denetlenmeli, yasal yaptırım uygulanmalı ve dijital sertifika veya imzalar kullanılmalı demişlerdir. Öğretmenler gizlilik bağlamında kişisel bilgilerinin kolayca erişilebildiğini, bilinçsiz şifre kullanımının sakıncalarını dile getirmişlerdir. Bazı veri tabanlarınca kişisel bilgilerin istenmesinden ve IP adreslerinin izlenmesinden rahatsız olmaktadırlar. Bu sorunlara çözüm önerisi olarak, birden çok kritere göre sorgulama yapılması gerekliliğini, kullanılan servislerin teknik açıdan güçlü olmasını, kişisel bilgi isteyen sitelerin denetlenmesi gerekliliğini önermişlerdir. Ayrıca kişiler daha bilinçli davranmasını ve yasal yaptırımların uygulanmasını istemektedirler. Erişilebilirlik bağlamında öğretmenlerin karşılaştıkları sorunlar, bilgiye erişim için maliyet gerektiren sisteme gereksinim duyulması, bağlantı ve sistem sorunları, bilimsel bilgiye erişim için ücretli veri tabanlarına üye olma şartı ve Türkçe içerikli bilgilerin çok az sayıda olması gelmektedir. Bu sorunlara öğretmenlerin önerdikleri çözüm önerileri şu şekildedir; ücretsiz yazılımlar

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir.

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. 1.1.Sonuçlar Öğretmenlerin eleştirel düşünme becerisini öğrencilere

Detaylı

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir.

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. 1.1. Sonuçlar Araştırmada toplanan verilerin analizi ile elde edilen

Detaylı

Öğrenmeyi öğrenme ve yaşam boyu öğrenme vizyonları dikkate alındığında öğrenme belki de günümüzün en stratejik kavramlarından biri olarak kabul

Öğrenmeyi öğrenme ve yaşam boyu öğrenme vizyonları dikkate alındığında öğrenme belki de günümüzün en stratejik kavramlarından biri olarak kabul Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Cilt: 9 Sayı: 43 Volume: 9 Issue: 43 Nisan 2016 April 2016 www.sosyalarastirmalar.com Issn: 1307-9581 EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ

Detaylı

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ 359 BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ Osman ÇİMEN, Gazi Üniversitesi, Biyoloji Eğitimi Anabilim Dalı, Ankara, osman.cimen@gmail.com Gonca ÇİMEN, Milli

Detaylı

Veri Toplama Teknikleri

Veri Toplama Teknikleri A. Gözlem Yoluyla Veri Toplama Teknikleri B. Soruşturma Yoluyla Nicel Veri Toplama Teknikleri Yazılı Soruşturma Tekniği Anket, Başarı Testi Yapılandırılmış Gözlem Önceden hazırlanmış göstergeler ve semboller

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Odabaş

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Odabaş Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Odabaş Bütün araştırmalar kendilerinden önce yapılan araştırmalara, bir başka deyişle, var olan bilgi birikimine dayanırlar. Bir araştırmaya başlarken yapılacak ilk iş, daha önce

Detaylı

13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI. 07-09 Ekim, 2015 Mersin

13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI. 07-09 Ekim, 2015 Mersin 13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI 07-09 Ekim, 2015 Mersin 2 İÇİNDEKİLER Davet Mektubu... 5 Genel Bilgiler... 7 Kurullar... 8 Davetli Konuşmacılar... 12 Paneller

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ MESLEK BİLGİSİ DERSLERİ ÜZERİNE BAKIŞ AÇILARI

ÖĞRETMEN ADAYLARININ MESLEK BİLGİSİ DERSLERİ ÜZERİNE BAKIŞ AÇILARI ÖĞRETMEN ADAYLARININ MESLEK BİLGİSİ DERSLERİ ÜZERİNE BAKIŞ AÇILARI Çiğdem ŞAHİN TAŞKIN* Güney HACIÖMEROĞLU** *Yrd. Doç. Dr., Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü **

Detaylı

TARIM REFORMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TARIM REFORMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ web uygulamaları Üyelik Koşulları; TARIM REFORMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KIRSAL KALKINMA YATIRIMLARININ DESTEKLENMESİ PROGRAMI KAPSAMINDA TARIMA DAYALI EKONOMİK YATIRIMLARIN DESTEKLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (Tebliğ

Detaylı

SGSCC WP 2: Türkçe Ulusal Raporu. 1.Projenin tanıtımı

SGSCC WP 2: Türkçe Ulusal Raporu. 1.Projenin tanıtımı SGSCC WP 2: Türkçe Ulusal Raporu 1.Projenin tanıtımı SGSCC projesi Avrupa Birliği Hayat Boyu Öğrenme Projesi olup, 7 farklı Avrupa Birliği Ülkesinin katılımı ile yürütülmektedir. Bu ülkeler Belçika, Bulgaristan,

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu OCAK 2013 1.1 Araştırmanın Amacı Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geliştirme

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu ARALIK 2011 1.1 Araştırmanın Amacı Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geliştirme

Detaylı

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi

İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi İlköğretim II. Kademe İçin Örnek Etkinlikler DR. ABDULLAH ŞAHİN Dr. Abdullah Şahin İş Birlikli Öğrenme Teknikleri ve Türkçe Öğretimi (İlköğretim II. Kademe

Detaylı

Bilgi Toplumu Stratejisinde İnternet Kafelerin Sosyal Dönüşüme Katkısı

Bilgi Toplumu Stratejisinde İnternet Kafelerin Sosyal Dönüşüme Katkısı Bilgi Toplumu Stratejisinde İnternet Kafelerin Sosyal Dönüşüme Katkısı ALI HAYDAR DOĞU KARADENIZ TEKNIK ÜNIVERSITESI, ENFORMATIK BÖLÜMÜ TRABZON Bilgi Toplumu Stratejisi Türkiye nin bilgi toplumuna dönüşüm

Detaylı

Bilimsel Araştırmaların Yönetimi ve Bilgi Okuryazarlığı Eğitimi

Bilimsel Araştırmaların Yönetimi ve Bilgi Okuryazarlığı Eğitimi Lisansüstü öğrenciler için Bilimsel Araştırmaların Yönetimi ve Bilgi Okuryazarlığı Eğitimi 21-22 Kasım 2015 Program Yöneticisi: Dr. Nevzat Özel Etkinliğin Süresi: 16 saat Programın Hedef Kitlesi: Lisansüstü

Detaylı

Öğretmen Adaylarının İnternet Kullanımı

Öğretmen Adaylarının İnternet Kullanımı 920 Öğretmen Adaylarının İnternet Kullanımı Nazan Doğruer, Eastern Mediterranean University, Famagusta, North Cyprus, nazan.dogruer@emu.edu.tr İpek Meneviş, Eastern Mediterranean University, Famagusta,

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ VATANDAŞ MEMNUNİYET ANKETİ/ANKETLERİ DEĞERLENDİRME RAPORU STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞI Haziran 214 1 Sayfa İçindekiler 1 ANKETE/ANKETLERE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER...

Detaylı

RAPOR ÖĞRETİM ÜYELERİNİ DEĞERLENDİRME ANKETİ BULGULARI

RAPOR ÖĞRETİM ÜYELERİNİ DEĞERLENDİRME ANKETİ BULGULARI RAPOR ÖĞRETİM ÜYELERİNİ DEĞERLENDİRME ANKETİ BULGULARI Bu rapor Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Anabilim Dalına ait dersleri okutan öğretim elemanları hakkında öğrenci görüşlerine

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : SEDA SARAÇ. 4. Öğrenim Durumu :!! İletişim Bilgileri. : Küçüksu Mah. 2001 Sitesi L4. Çengelköy/İstanbul

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : SEDA SARAÇ. 4. Öğrenim Durumu :!! İletişim Bilgileri. : Küçüksu Mah. 2001 Sitesi L4. Çengelköy/İstanbul ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : SEDA SARAÇ İletişim Bilgileri Adres Tel : 0 532 484 96 26 Eposta : sbiryan@yahoo.com 2. Doğum Tarihi : 09/02/1975 3. Unvanı : Dr. 4. Öğrenim Durumu : : Küçüksu Mah. 2001 Sitesi

Detaylı

Dreamspark Nedir? ÖNEMLİ NOT: Parolanız türkçe karakter içeriyorsa türkçe karakter içermeyen bir parolayla değiştirmelisiniz.

Dreamspark Nedir? ÖNEMLİ NOT: Parolanız türkçe karakter içeriyorsa türkçe karakter içermeyen bir parolayla değiştirmelisiniz. Dreamspark Nedir? Dreamspark, Microsoft yazılımlarına eğitim, öğretim ve araştırma amacı ile erişim imkanı sağlayarak teknik eğitime destek veren bir Microsoft programıdır. Microsoft Dreamspark kısaca

Detaylı

İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Fulya USLU, Rıdvan KETE Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi,

Detaylı

İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ

İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ İLKÖĞRETİM 8.SINIF ÖĞRENCİLERİNİN HAVA KİRLİLİĞİ KONUSUNDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Geleceğimizi tehdit eden çevre problemlerinin özellikle çocuklara erken yaşlarda verilmesi ve böylece çevre duyarlılığı,

Detaylı

ĠLKÖĞRETĠM FEN VE TEKNOLOJĠ DERSĠ KAZANIMLARI VE SBS SORULARININ YENĠ BLOOM TAKSONOMĠSĠNE GÖRE DEĞERLENDĠRĠLMESĠ

ĠLKÖĞRETĠM FEN VE TEKNOLOJĠ DERSĠ KAZANIMLARI VE SBS SORULARININ YENĠ BLOOM TAKSONOMĠSĠNE GÖRE DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ĠLKÖĞRETĠM FEN VE TEKNOLOJĠ DERSĠ KAZANIMLARI VE SBS SORULARININ YENĠ BLOOM TAKSONOMĠSĠNE GÖRE DEĞERLENDĠRĠLMESĠ Asım ARI 1 Zehra Sümeyye GÖKLER 2 1 Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Eğitim

Detaylı

Bilgi Okuryazarlığı Eğitim Programı

Bilgi Okuryazarlığı Eğitim Programı Lisansüstü öğrenciler için Bilgi Okuryazarlığı Eğitim Programı 27-28-29 Mart 2015 Program Yöneticileri: Dr. Nevzat Özel Arş. Gör. Tolga Çakmak Etkinliğin Süresi: 21 saat Programın Hedef Kitlesi: Lisansüstü

Detaylı

Mühendislik Fakültesi Dekanları Matematik Anketi Sonuçları. Yrd. Doç. Dr. Necdet GÜNER 14 Mayıs 2010, Trakya Üniv. Edirne

Mühendislik Fakültesi Dekanları Matematik Anketi Sonuçları. Yrd. Doç. Dr. Necdet GÜNER 14 Mayıs 2010, Trakya Üniv. Edirne Mühendislik Fakültesi Dekanları Matematik Anketi Sonuçları Yrd. Doç. Dr. Necdet GÜNER 14 Mayıs 2010, Trakya Üniv. Edirne Mühendislik Fakülteleri Devlet Ü. Vakıf Ü. Toplam Üniv. 95 51 146 Müh. F. 62 25

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ BİLGİ İŞLEM DAİRE BAŞKANLIĞI WEB SİTESİ HAZIRLAMA SÖZLEŞMESİ

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ BİLGİ İŞLEM DAİRE BAŞKANLIĞI WEB SİTESİ HAZIRLAMA SÖZLEŞMESİ 1 / 5 T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ BİLGİ İŞLEM DAİRE BAŞKANLIĞI WEB SİTESİ HAZIRLAMA SÖZLEŞMESİ 1.Tanımlamalar Birim Web Sitesi: Sinop Üniversitesi'nin idari yapısı içerisinde yer alan akademik veya idari birimler

Detaylı

EĞİTİM İŞ ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06.

EĞİTİM İŞ ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06. 2009 EĞİTİM İŞ EĞİTİM VE BİLİM İŞGÖRENLERİ SENDİKASI ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06.2009 ARAŞTIRMANIN AMACI Araştırmanın

Detaylı

3.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (10 EYLÜL-19 EKİM 2012)

3.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (10 EYLÜL-19 EKİM 2012) 3.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (10 EYLÜL-19 EKİM 2012) Sayın Velimiz, Sizlerle daha önce paylaştığımız gibi okulumuzda PYP çalışmaları yürütülmektedir. Bu kapsamda 6 PYP disiplinler üstü teması ile ilgili

Detaylı

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu BİLİŞİM SİSTEMLERİ KULLANIM KURALLARI

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu BİLİŞİM SİSTEMLERİ KULLANIM KURALLARI Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu BİLİŞİM SİSTEMLERİ KULLANIM KURALLARI A - AMAÇ Bu metnin amacı, TÜBİTAK bilişim sistemlerinin kullanımında güvenlik, sorumluluk ve kişisel bilgilerin gizliliği

Detaylı

TÜRKIYE DE KAMU SEKTÖRÜNDE ETIĞIN GÜÇLENDIRILMESI PROJESI (TYEC2) TEKNİK RAPOR

TÜRKIYE DE KAMU SEKTÖRÜNDE ETIĞIN GÜÇLENDIRILMESI PROJESI (TYEC2) TEKNİK RAPOR TÜRKIYE DE KAMU SEKTÖRÜNDE ETIĞIN GÜÇLENDIRILMESI PROJESI (TYEC2) TEKNİK RAPOR EĞİTİM İHTİYAÇLARININ GÖZDEN GEÇİRİLMESİ VE ÖNERİLER HAKKINDA TASLAK RAPOR Hazırlayan Mr Gary Hickey, TYEC 2 Uzun Dönemli

Detaylı

İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları. Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN

İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları. Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN Yakın Geçmiş... 1990 Eğitimi Geliştirme Projesi Dünya Bankası nın desteği - ÖME 1997 8 Yıllık Kesintisiz Eğitim 2000 Temel Eğitime

Detaylı

Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğümüz, ilimiz Derince ilçesinde bulunan İl Emniyet Müdürlüğü yerleşkesinde faaliyet göstermektedir.

Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğümüz, ilimiz Derince ilçesinde bulunan İl Emniyet Müdürlüğü yerleşkesinde faaliyet göstermektedir. Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğümüz, ilimiz Derince ilçesinde bulunan İl Emniyet Müdürlüğü yerleşkesinde faaliyet göstermektedir. Telefon & Faks : 0(262) 229 0706 e-posta:kocaeli155@egm.gov.tr siber.kocaeli@egm.gov.tr

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü 1. ETKİNLİĞİN ADI Zihinsel Engellilerin Eğitimi Kursu 4 Mesleki Gelişim Programı 2. ETKİNLİĞİN AMAÇLARI Bu faaliyeti başarı

Detaylı

AVRUPA ÇEVRİMİÇİ ÇOCUKLAR (EU KIDS ONLINE) PROJESİ ve SONUÇLAR

AVRUPA ÇEVRİMİÇİ ÇOCUKLAR (EU KIDS ONLINE) PROJESİ ve SONUÇLAR AVRUPA ÇEVRİMİÇİ ÇOCUKLAR (EU KIDS ONLINE) PROJESİ ve SONUÇLAR Projenin Amacı Çocuklar ve çevrimiçi teknolojiler konusunda Avrupa çapındaki sosyal, kültürel ve düzenleyici etkilerin neler olduğunu belirlemek

Detaylı

REHBER ÖĞRETMEN (PSİKOLOJİK DANIŞMAN)

REHBER ÖĞRETMEN (PSİKOLOJİK DANIŞMAN) TANIM Çalıştığı eğitim kurum ya da kuruluşunda; öğrencilerin ilgi, yetenek ve kişilik özelliklerini gerçekçi ve ayrıntılı olarak tanımalarına, kendilerine açık eğitim, meslek ve iş olanakları hakkında

Detaylı

ÖĞRETMENLİK UYGULAMASI DERSİNDE YAŞANAN SORUNLARA YÖNELİK ÖĞRETMEN ADAYI VE ÖĞRETİM ELEMANI GÖRÜŞLERİ

ÖĞRETMENLİK UYGULAMASI DERSİNDE YAŞANAN SORUNLARA YÖNELİK ÖĞRETMEN ADAYI VE ÖĞRETİM ELEMANI GÖRÜŞLERİ Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı: 25, Sayfa 159-178, 2008 ÖĞRETMENLİK UYGULAMASI DERSİNDE YAŞANAN SORUNLARA YÖNELİK ÖĞRETMEN ADAYI VE ÖĞRETİM ELEMANI GÖRÜŞLERİ Özcan Özgür

Detaylı

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÖĞRETMENLİK VE ÖĞRETİM YETİŞKİNLER İÇİN OKUMA YAZMA ÖĞRETİCİLİĞİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖNSÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

İLKÖĞRETİM 6. ve 7. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ İÇERİĞİNE VE ÖĞRENME- ÖĞRETME SÜRECİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

İLKÖĞRETİM 6. ve 7. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ İÇERİĞİNE VE ÖĞRENME- ÖĞRETME SÜRECİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ İLKÖĞRETİM 6. ve 7. SINIF FEN ve TEKNOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMININ İÇERİĞİNE VE ÖĞRENME- ÖĞRETME SÜRECİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ Yrd.Doç.Dr.Cavide DEMİRCİ Uzman Esra ÇENGELCİ ESOGÜ Eğitim Fakültesi

Detaylı

Bilgi Güvenliği Farkındalık Eğitimi

Bilgi Güvenliği Farkındalık Eğitimi NECMETTİN ERBAKAN Ü N İ V E R S İ T E S İ Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Bilgi Güvenliği Farkındalık Eğitimi Ali ALAN Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Bilgi İşlem Merkezi 444

Detaylı

EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi

EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi 80 EK-2: İnşaat Mühendisliği Öğrenci Anketi Sayın İnşaat Mühendisi Adayı, İnşaat Mühendisliği Eğitimi Kurulu, İMO 40. Dönem Çalışma Programı çerçevesinde İMO Yönetim Kurulu nca İnşaat Mühendisliği Eğitimi

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AÇIK ARŞİV YÖNERGESİ. derlenmesi ve Kurumsal Akademik Arşivlerde korunmasını sağlamak,

FIRAT ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AÇIK ARŞİV YÖNERGESİ. derlenmesi ve Kurumsal Akademik Arşivlerde korunmasını sağlamak, FIRAT ÜNİVERSİTESİ KURUMSAL AÇIK ARŞİV YÖNERGESİ Bu yönerge, Fırat Üniversitesi öğretim elemanları ve öğrencileri tarafından üretilen bilimsel çalışmaların kütüphane bünyesinde oluşturulan Kurumsal Arşive

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETME ALMANCASI II MAN 104 2 3 + 0 2 2. Program Öğrenme Çıktıları 5, 12

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETME ALMANCASI II MAN 104 2 3 + 0 2 2. Program Öğrenme Çıktıları 5, 12 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETME ALMANCASI II MAN 104 2 3 + 0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Almanca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

Kamuoyu Duyurusu. 16 Aralık 2009

Kamuoyu Duyurusu. 16 Aralık 2009 Kamuoyu Duyurusu 16 Aralık 2009 İnternet Bankacılığına Girişlerde Tek Kullanımlık Şifre Uygulaması Bankacılık hizmetlerine kullanıcının istediği zaman ve yerden erişim imkanı sağlayan internet bankacılığı

Detaylı

Neden TSEV eğitimlerini tercih etmeliyim?

Neden TSEV eğitimlerini tercih etmeliyim? 1. Neden TSEV eğitimlerini tercih etmeliyim? 2. TSEV eğitimleri ücretli midir? 3. Eğitim programlarınız ne kadar sürüyor? 4. Eğitim programlarınızın zaman planı nasıl? 5. TSEV, kuruma özel eğitimler düzenliyor

Detaylı

İŞARET DİLİ ÖĞRETİCİSİ VE TERCÜMANI

İŞARET DİLİ ÖĞRETİCİSİ VE TERCÜMANI TANIM İşitme engelli, dil ve konuşma bozukluğu olan bireylerin eğitim, iş, sağlık, çalışma, hukuki durumlar veya buna benzer hallerde çevreleri ile iletişimine yardımcı olan, Türk İşaret Dilinde (TİD)

Detaylı

ARAŞTIRMA YÖNTEM VE TEKNİKLERİ

ARAŞTIRMA YÖNTEM VE TEKNİKLERİ Araştırma Yöntem ve Teknikleri Eğitim Yönetimi Teftişi Planlaması ve Ekonomisi Tezsiz Yüksek Lisans Programı ARAŞTIRMA YÖNTEM VE TEKNİKLERİ 1 Araştırma Yöntem ve Teknikleri İçindekiler 1.1. DERSİN AMACI...

Detaylı

GÖRÜŞME GÖRÜŞME GÖRÜŞME. Sanat vs Bilim? Görüşme Yapma Becerileri. Hangi Amaçlar için Kullanılır? (mülakat-interview)

GÖRÜŞME GÖRÜŞME GÖRÜŞME. Sanat vs Bilim? Görüşme Yapma Becerileri. Hangi Amaçlar için Kullanılır? (mülakat-interview) Görüşme Görüşme Türleri Görüşme Süreci (mülakat-interview) Nitel araştırmada en sık kullanılan veri veri toplama aracıdır. Amacı, bir bireyin iç dünyasına girmek ve onun bakış açısını anlamaktır. Odak

Detaylı

BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR I. Öğretimde Ölçme ve Değerlendirmenin Gerekliliği... 2 II. Ölçme Kavramı... 3 1. Tanımı ve Unsurları... 3 2. Aşamaları... 3 2.1. Ölçülecek

Detaylı

T.C. Ege Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Öğretmenlik Uygulaması ve Öğretmenlik Uygulaması-II Dersleri Kılavuzu. Şubat, 2015 İZMİR

T.C. Ege Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Öğretmenlik Uygulaması ve Öğretmenlik Uygulaması-II Dersleri Kılavuzu. Şubat, 2015 İZMİR T.C. Ege Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretmenlik Uygulaması ve Öğretmenlik Uygulaması-II Dersleri Kılavuzu Şubat, 2015 İZMİR T.C. Ege Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretmenlik Uygulaması ve Öğretmenlik

Detaylı

AİLE EĞİTİMİ KURS PROGRAMI (0-18 YAŞ) UYGULAMALARI İLE İLGİLİ SIKÇA SORULAN SORULAR VE CEVAPLARI

AİLE EĞİTİMİ KURS PROGRAMI (0-18 YAŞ) UYGULAMALARI İLE İLGİLİ SIKÇA SORULAN SORULAR VE CEVAPLARI AİLE EĞİTİMİ KURS PROGRAMI (0-18 YAŞ) UYGULAMALARI İLE İLGİLİ SIKÇA SORULAN SORULAR VE CEVAPLARI 1.Neden aile eğitimi Cevap: Ailelerin bilgi beceri yoksunluğunun, çocukların gelişmelerinin önünde büyük

Detaylı

YÖK DOKÜMANTAYON MERKEZİ HİZMETLERİ

YÖK DOKÜMANTAYON MERKEZİ HİZMETLERİ TÜBİTAK-ULAKBİM CAHİT ARF BİLGİ MERKEZİ DANIŞMA HİZMETLERİ NDEKİ GELİŞMELER VE MAKALE FOTOKOPİ İSTEK SİSTEMİ Filiz YÜCEL Internet ve bilgi teknolojisindeki hızlı gelişmeler bilgi merkezlerinin verdiği

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ YÖNERGESİ

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ YÖNERGESİ KARAR 2014/83 24/07/2014 a. Afyon Kocatepe Üniversitesi Açık Erişim Sistemi Yönergesinin aşağıdaki gibi kabulüne katılanların oy birliği ile karar verildi. Amaç AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM

Detaylı

RAPOR ÖĞRETİM ÜYELERİNİ DEĞERLENDİRME ANKETİ BULGULARI

RAPOR ÖĞRETİM ÜYELERİNİ DEĞERLENDİRME ANKETİ BULGULARI RAPOR ÖĞRETİM ÜYELERİNİ DEĞERLENDİRME ANKETİ BULGULARI Bu rapor dört alt başlık altında düzenlenmiştir. İlk başlık genel katılım hakkında bilgi vermektedir. İkinci alt başlıkta performans ortalamaları

Detaylı

Temel Bilişim Eğitiminin Yükseköğretimdeki Yeri: 2005-2012 Analizi

Temel Bilişim Eğitiminin Yükseköğretimdeki Yeri: 2005-2012 Analizi Temel Bilişim Eğitiminin Yükseköğretimdeki Yeri: 2005-2012 Analizi Ercüment YILMAZ 1, Ali Haydar DOĞU 2 1 Karadeniz Teknik Üniversitesi, Enformatik Bölümü, Trabzon 2 Karadeniz Teknik Üniversitesi, Enformatik

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Türk Dili II TD 102 2. 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz Yüze Dersin Koordinatörü

Detaylı

YABANCI DİLLER MESLEKİ İTALYANCA (AYAKKABI) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

YABANCI DİLLER MESLEKİ İTALYANCA (AYAKKABI) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü YABANCI DİLLER MESLEKİ İTALYANCA (AYAKKABI) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

ARAŞTIRMA PROJESİ HAZIRLAMA KILAVUZU

ARAŞTIRMA PROJESİ HAZIRLAMA KILAVUZU EGE ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ ARAŞTIRMA PROJESİ HAZIRLAMA KILAVUZU (LİSANS ÖĞRENCİLERİ İÇİN) İktisat Bölümü A. GENEL BİLGİ Araştırma Projesi Araştırma projesi deneyimi,

Detaylı

İnternet ve BİT Kullanım Kuralları

İnternet ve BİT Kullanım Kuralları ANKARA MAMAK MEHMET ÇEKİÇ ORTAOKULU 1.6. BİT Nİ KULLANIRKEN 1.6. BİT Nİ KULLANIRKEN ETİK ve SOSYAL DEĞERLER Ankara, 2014 ETİK ve SOSYAL DEĞERLER Hazırlayan: Mustafa KATLANÇ www 1.6.1. İNTERNET ve BİT KULLANIM

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI PERFORMANS YÖNETİMİ NEDİR?

İNSAN KAYNAKLARI PERFORMANS YÖNETİMİ NEDİR? İNSAN KAYNAKLARI PERFORMANS YÖNETİMİ NEDİR? Sefa ESEN Kurumsal Finansman Yönetmeni 1 Stratejik hedeflere ulaşmada stratejik plan çevriminin performans gözlemleme ve raporlama unsurları kurum tarafından

Detaylı

ORDU ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ YÖNERGESİ

ORDU ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ YÖNERGESİ ORDU ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ YÖNERGESİ Amaç Madde 1 - (1) Bu yönerge, Ordu Üniversitesi adresli bilimsel ve entelektüel çalışmaların, Ordu Üniversitesi Açık Erişim Sistemi nde depolanarak bilim

Detaylı

DİN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ KİTAP OKUMA ALIŞKANLIKLARININ BELİRLENMESİ: BİR TARAMA ARAŞTIRMASI

DİN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ KİTAP OKUMA ALIŞKANLIKLARININ BELİRLENMESİ: BİR TARAMA ARAŞTIRMASI 1 DİN KÜLTÜRÜ ve AHLAK BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ KİTAP OKUMA ALIŞKANLIKLARININ BELİRLENMESİ: BİR TARAMA ARAŞTIRMASI Ayşe CENGİZ 1 Nebahat SARITEKE 2 Sevcan POYRAZLI 3 Leyla ALTUN 4 Özet Bu araştırmada,

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Bilim Tarihi YDA 314 6 2+0 2 2

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Bilim Tarihi YDA 314 6 2+0 2 2 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Bilim Tarihi YDA 314 6 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz Yüze Dersin Koordinatörü

Detaylı

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU BİLİM İNSANI DESTEKLEME DAİRE BAŞKANLIĞI HİZMET STANDARTLARI

TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU BİLİM İNSANI DESTEKLEME DAİRE BAŞKANLIĞI HİZMET STANDARTLARI TÜRKİYE BİLİMSEL VE TEKNOLOJİK ARAŞTIRMA KURUMU BİLİM İNSANI DESTEKLEME DAİRE BAŞKANLIĞI HİZMET STANDARTLARI SIRA NO HİZMETİN ADI BAŞVURUDA İSTENEN BELGELER HİZMETİN TAMAMLANMA SÜRECİ ( EN GEÇ ) 1 2201-Ulusal

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Türkçe 1: Yazılı Anlatım TRD 101 1 2+0 2 2

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Türkçe 1: Yazılı Anlatım TRD 101 1 2+0 2 2 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Türkçe 1: Yazılı Anlatım TRD 101 1 2+0 2 2 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz Yüze

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Girişimcilik İlkeleri BBA 204 Bahar 3, 0, 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Girişimcilik İlkeleri BBA 204 Bahar 3, 0, 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Girişimcilik İlkeleri BBA 04 Bahar 3, 0, 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

MERSİN TİCARET VE SANAYİ ODASI OCAK 2011

MERSİN TİCARET VE SANAYİ ODASI OCAK 2011 MERSİN TİCARET VE SANAYİ ODASI OCAK 2011 TAŞIT ARAÇ VE PARÇALARI TİCARETİ SEKTÖRÜ MEVCUT DURUMU VE MÜŞTERİ EĞİLİMLERİ TESPİT ÇALIŞMASI TAŞIT ARAÇ VE PARÇALARI TİCARETİ SEKTÖRÜ MEVCUT DURUM ANALİZ SONUÇLARI

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU. Aralık,2013

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU. Aralık,2013 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU Sevgili U.Ü.Ziraat Fakültesi Biyosistem Mühendisliği Programı Öğrencileri, Aralık,2013 Uludağ Üniversitesi

Detaylı

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç GİRESUN ÜNİVERSİTESİ AÇIK ERİŞİM SİSTEMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı; Giresun Üniversitesi bünyesinde Açık Arşivler Girişimi Üst Veri

Detaylı

3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 )

3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 ) 3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca her

Detaylı

YABANCI DİLLER MESLEKİ İNGİLİZCE (HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

YABANCI DİLLER MESLEKİ İNGİLİZCE (HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü YABANCI DİLLER MESLEKİ İNGİLİZCE (HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ) MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2010 ANKARA ÖN SÖZ

Detaylı

Ortak Arama YöntemleriY. Aslı Vural TÜBĐTAK AB Çerçeve Programları Ulusal Koordinasyon Ofisi Enerji ve Çevre Ulusal Đrtibat Noktası

Ortak Arama YöntemleriY. Aslı Vural TÜBĐTAK AB Çerçeve Programları Ulusal Koordinasyon Ofisi Enerji ve Çevre Ulusal Đrtibat Noktası Ortak Arama YöntemleriY Aslı Vural TÜBĐTAK AB Çerçeve Programları Ulusal Koordinasyon Ofisi Enerji ve Çevre Ulusal Đrtibat Noktası Đçerik Katılım Kuralları Ortak Arama Yöntemleri Ağlar CORDIS UĐN Ağları

Detaylı

EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI

EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI BİLİMSEL HAZIRLIK GÜZ YARIYILI DERSLERİ EGB501 Program Geliştirmeye Giriş

Detaylı

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Yetkin İnşaat Mühendisliği Uygulama Yönetmeliği nin [10] bazı hükümleri aşağıda belirtilmiştir;

TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Yetkin İnşaat Mühendisliği Uygulama Yönetmeliği nin [10] bazı hükümleri aşağıda belirtilmiştir; 12. Yetkin Mühendislik TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, Yetkin İnşaat Mühendisliği Uygulama Yönetmeliği nin [10] bazı hükümleri aşağıda belirtilmiştir; 1. no lu maddede, bu yönetmeliğin amacının, tüm ülkede

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Anadolu Üniversitesi 2003

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Anadolu Üniversitesi 2003 Adı Soyadı : Esra EREN Doğum Tarihi : 08.12.1980 Unvanı Öğrenim Durumu : Yrd.Doç.Dr. : Doktora ÖZGEÇMİŞ Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Anadolu Üniversitesi

Detaylı

Lisanslama Sistemi ve Set Yükleme İşlemleri

Lisanslama Sistemi ve Set Yükleme İşlemleri Lisanslama Sistemi ve Set Yükleme İşlemleri Yeni lisanslama sistemine geçiş sonrasında karşılaşılan aksaklıkları gidermek amacı ile yükleme işlemlerinde bazı değişiklikler yapılmasına karar verildi. Yapılan

Detaylı

KİMYA ÖĞRETMENİ TANIM. Çalıştığı eğitim kurumunda öğrencilere kimya ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER

KİMYA ÖĞRETMENİ TANIM. Çalıştığı eğitim kurumunda öğrencilere kimya ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER TANIM Çalıştığı eğitim kurumunda öğrencilere kimya ile ilgili eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN Kimya konusu ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların, hangi

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Yönetim Bilgi Sistemleri BBA 384 Bahar 3+0+0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Yönetim Bilgi Sistemleri BBA 384 Bahar 3+0+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Yönetim Bilgi Sistemleri BBA 384 Bahar 3+0+0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

MAKALE YAZIM KURALLARI

MAKALE YAZIM KURALLARI YAYIN KURALLARI Dergimizde, özgün araştırma ve inceleme makalesi, derleme makalesi, çeviri, arşiv belgeleri, kitap eleştirisi ve tanıtımı, ölüm ve sempozyum vb. haberleri yayınlanır. Yazıların başka bir

Detaylı

Temel Bilişim Eğitiminin Yükseköğretimdeki Yeri: 2005-2012 Analizi

Temel Bilişim Eğitiminin Yükseköğretimdeki Yeri: 2005-2012 Analizi Akademik Bilişim 12 - XIV. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri 1-3 Şubat 2012 Uşak Üniversitesi Temel Bilişim Eğitiminin Yükseköğretimdeki Yeri: 2005-2012 Analizi Karadeniz Teknik Üniversitesi, Enformatik

Detaylı

Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu Başvuru Formu

Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu Başvuru Formu Orta Doğu Teknik Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu Başvuru Formu Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) bünyesinde yapılan ve/ya ODTÜ çalışanları/öğrencileri tarafından yürütülen ve insan katılımcılardan

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Temel olarak bir bilgisayar, çeşitli donanım parçalarını bir araya getirip uygun bir çalışma platformunu

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Çokuluslu Firmalarda Kontrol MAN 423 7 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Çokuluslu Firmalarda Kontrol MAN 423 7 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Çokuluslu Firmalarda Kontrol MAN 423 7 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler Almanca

Detaylı

BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ KULLANIMI VE ETİK

BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ KULLANIMI VE ETİK BİLGİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ KULLANIMI VE ETİK İnternet ve BİT Kullanım Kuralları Telif Hakları Bilişim Suçları Ahmet SOYARSLAN biltek.info İnternet ve BİT Kullanım Kuralları İNTERNET İnternetin artık

Detaylı

Dijital Yurttaşlık ve Güvenlik

Dijital Yurttaşlık ve Güvenlik Dijital Yurttaşlık ve Güvenlik 1 1 Internet ve akıllı telefon kullanımında özellikle gelişen ülkelrdeki büyük artış Değişen dijital ortam Internet erişimi pek çok fırsatı getiriyor ama bazı riskler de

Detaylı

AREL KOLEJİ TEKNOLOJİ POLİTİKASI VE KULLANIM KURALLARI. Eğitimde Teknoloji Kullanımı

AREL KOLEJİ TEKNOLOJİ POLİTİKASI VE KULLANIM KURALLARI. Eğitimde Teknoloji Kullanımı AREL KOLEJİ TEKNOLOJİ POLİTİKASI VE KULLANIM KURALLARI Eğitimde Teknoloji Kullanımı Teknoloji kullanımının hayatımızın her alanında yaygınlaşma, birçok sektörde olduğu gibi eğitim sektöründe de değişimler

Detaylı

Tablo 1: Anketi Yanıtlayan Kişilerin Yaş Dağılımı Frekans (Sayı) Yüzde ( %) 20 40 175 65,1 40+ 67

Tablo 1: Anketi Yanıtlayan Kişilerin Yaş Dağılımı Frekans (Sayı) Yüzde ( %) 20 40 175 65,1 40+ 67 Özel Sağlık Sigortalıları Sağlık Hizmet Kullanımı Anket Değerlendirmesi Erdem ALPTEKİN Özel sağlık sigortalıların sorunlarını irdelemek ve beklentilerini belirlemek amacıyla Sigorta sektöründe faaliyet

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ IOS İLE MOBİL PROGRAMLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ IOS İLE MOBİL PROGRAMLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ IOS İLE MOBİL PROGRAMLAMA MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2015 ANKARA ÖN SÖZ Dünyada bilim ve teknolojideki hızlı

Detaylı

İş dünyası İngilizce konuşur.

İş dünyası İngilizce konuşur. İş dünyası İngilizce konuşur. İş dünyasına yönelik yepyeni bir ürün: Market Leader and Speakout by Wall Street English Çalışanlarınızın İngilizce seviyesi ne olursa olsun iş yaşamına yönelik İngilizcelerini

Detaylı