KADINLARDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARINDA HİJYENİK ALIŞKANLIKLARLA İLGİLİ RİSK FAKTÖRLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KADINLARDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARINDA HİJYENİK ALIŞKANLIKLARLA İLGİLİ RİSK FAKTÖRLERİ"

Transkript

1 C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2000, 4 (2) KADINLARDA İDRAR YOLU ENFEKSİYONLARINDA HİJYENİK ALIŞKANLIKLARLA İLGİLİ RİSK FAKTÖRLERİ A. Canan DEMİRBAĞ* ÖZET Bu çalışma, idrar yolu enfeksiyonu (İYE) tanısı konmuş kadınların risk faktörlerini belirlemek amacıyla Şubat-Mart 1998 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları-Doğum ve Üroloji Polikliniklerinde 220 kadın üzerinde yapılmış bir vaka-kontrol çalışmasıdır. Belirtilen tarihlerde polikliniklere başvuran 110 İYE'lu kadın vaka grubunu oluşturmuştur. Kontrol grubu polikliniklere başvuran İYE tanısı olmayan kadınlar arasından olasılıklı örneklem yöntemi ile vaka grubundaki kadınların yaş grubuna uygun olarak seçilmiştir. Çalışmada hasta ve kontrol grupları arasında düşük öyküsü (p=0.0000), kürtaj öyküsü (p=0.0129), iç çamaşırını yıkama türü (p=0.0000), devamlı arabezi kullanma (p=0.0046), idrar sonrası temizlik türü (p=0.0000), taharet şekli (p=0.0011), adet gününde kullanılan materyal (p=0.0163), aile planlaması kullanma (p=0.0060), cinsel ilişki sonrası vajen yıkama (p=0.0000) ile İYE arasında anlamlı bir bağ bulunmuştur. Anahtar Sözcükler: Kadınlar, idrar yolu enfeksiyonu, risk faktörleri SUMMARY Some risk factors related to hygienic habits in urinary tract enfection in women This is a case-control study realised in the Gynecology-Delivery and Urology outpatient clinic of the Medical Hospital of Karadeniz Technical University between February-March It was designed to determine the factors effecting the risk factors in the 110 women diagnosed urinary tracts infection out of 220 applicants. 110 women with urinary tract infection among those applying to the outpatient clinics it the period above formed the case group. The women in the control group were sellected among women who had applied to polyclinics and did not have urinary tract infection according to probability samples method based on the age of women. In this study, we found a significant relation between urinary tract infection and history of abortion (p=0.0129), washing type of underwear (p=0.0000), continious usage of hand-made material (p=0.0046), cleaning style after urine (p=0.0000), cleaning style of anal region (p=0.0011), used material during mensturation (p=0.0163), using family planning (p=0.006), washing of vagine after coitus (p=0.0000). Key Words: Women, urinary tract infection, risk factors GİRİŞ İdrar Yolu Enfeksiyonları (İYE) dünyanın her yerinde görülen önemli bir sağlık sorunudur. Tüm yaş gruplarında ve her iki cinste de ortaya çıkmakla beraber enfeksiyonun sıklığı yaş, cins ve zemin hazırlayan faktörlere göre değişmektedir (Topçu ve ark. 1996). Ülkemizde idrar yolu enfeksiyonu nedeniyle yılda 5 milyon reçete yazılmaktadır. Yazılan reçetelerin maliyeti sadece antibiyotik maliyeti olarak yaklaşık 500 milyar liradır. İYE görülme sıklığı açısından üst solunum yolu enfeksiyonlarından sonra ikinci sırada yer almaktadır (Özsut 1991). A.B.D. de İYE nedeniyle hekime başvuru sayısı her yıl 5 milyon, İngiltere de her yıl 1 milyon civarında artmaktadır (Özsut 1991). Sağlıklı kadınlarda anüs, perine, vajen ve üretra kendilerine has ve birbirinden farklı bir mikrofloraya sahiptir. Birçok kadında seksüel yaşam biçimleri, korunma yolları ve kişisel hijyen ne olursa olsun İYE gelişmemektedir. İYE gelişebilmesi için mikroorganizmaların kolonize olması gerekir (Kunin 1994). Kadınlarda üretra kısadır, vajina ve rektuma yakındır. Bu nedenle mikroorganizmalar kolayca kolonize olurlar ve mesaneye girerler. Kadınların yaklaşık % * Öğr. Gör. Karadeniz Teknik Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu, Trabzon 52

2 20 sinin yaşamları süresince en az bir kez İYE geçirdikleri görülmüştür. Hormonal, anatomik değişiklikler, seks yaşamı ve bazı hijyenik alışkanlıklar İYE gelişmesine yol açar (Erdil ve ark.1996). Yaygın olarak kullanılan bazı geleneksel veya yanlış alışkanlıklar (menstruasyon sırasında kullanılan materyal, cinsel ilişki sonrası vajenin temizlenmesi, tuvalet sonrası temizlik vb.) zaman zaman üriner enfeksiyonlara zemin hazırlamaktadır (Czerwinski 1996). Aynı zamanda kadınlarda üretranın erkeklere oranla daha kısa olması İYE riskini artırmaktadır (Özsut 1991). Bu kadar maliyet ve manevi rahatsızlık veren İYE evli kadınlarda daha fazla görülmektedir. Evli kadınların risk faktörleri (cinsel ilişki, coitus sonrası temizlik vb.) daha fazladır (Eşer ve ark. 1994). Sağlık ekibi, özellikle klinik ve sahada kadınlarla iç içe olan hemşireler İYE larının önlenmesine yönelik yapacakları sağlık eğitimi ile toplum sağlığının yükseltilmesine ve İYE larının tekrarlanmasını engellemeye önemli katkıda bulunacaklardır. Bu araştırmada Karadeniz Teknik Üniversitesi (K.T.Ü.) Farabi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği ile Üroloji Polikliniğine muayeneye gelen, idrar yolu enfeksiyonu olan evli kadınların risk faktörleri ile üriner enfeksiyon arasındaki bağlantı araştırılmıştır. YÖNTEM Araştırma, bir vaka-kontrol çalışması olarak 15 Şubat - 15 Mart 1998 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmaya 220 kişi alınmıştır. Bunların 110'u İYE tanısı almış hasta ve 110'u polikliniklere diğer nedenlerle başvuran kadınlardan oluşmaktadır. K.T.Ü. Farabi Hastanesi Kadın Hastalıkları-Doğum ve Üroloji Polikliniklerine belirtilen tarihlerde başvuran İYE'lu kadın hastaların tümü vaka grubu olarak alınmıştır. Kontrol grubu, aynı tarihler arasında polikliniklere başvuran sosyoekonomik durum, eğitim ve yaş grupları yönünden eşleştirilmiş, İYE olmayan kadınlardan olasılıklı örneklem yöntemiyle vaka sayısına eşit sayıda seçilmiştir. Veriler anket yöntemi ile yüz-yüze görüşülerek toplanmıştır. Anketin dağıtımı öncesinde çalışmaya katılan kadınlardan önce izin alınmış, sonra çalışmaya katılmayı kabul edenlere soru formu uygulanmıştır. Anketteki sorular İYE yönünden risk faktörü olan, adet döneminde kullanılan ped türü, tuvaletten önce ve sonra el yıkama, dış genital organ temizleme şekli, kürtaj durumu, aile planlaması yöntemleri, cinsel ilişki sonrası temizlenme şekli ve çamaşırların yıkanma şekli gibi sorulardan oluşmuştur. Verilerin istatistiksel analizinde Kikare ve Fisher in Kesin Ki-kare testi uygulanmıştır. Ayrıca risk faktörleri için riskler (Odd s ratio) hesaplanmış % 95 güven aralığı ile ifade edilmiştir. BULGULAR Araştırmaya katılan vaka grubundaki hastaların yaş ortalaması 37.5±10.6 ve kontrol grubunun yaş ortalaması 34.6±8.8 dır ve hastaların yaşları arasında değişmektedir. Vaka grubundaki kadınların % 56.4 ü 5 yıl ve altında eğitimli, % 14.5 i yüksek eğitimlidir. Kontrol grubunun ise % 50 si 5 yıl ve altı ve % 16.4 ü yüksek eğitimlidir. Eğitim yönünden iki grup arasında fark bulunmamıştır (p>0.05). İdrar yolu enfeksiyonuna yol açan risk faktörleri açısından bakıldığında, hastalarda düşük öyküsü varlığı % 91.8, kontrol grubunda ise % 17.3' dür (Tablo 1). Yani hastalardaki düşük öyküsünün kontrol grubuna göre anlamlı olarak fazla olduğu belirlenmiştir (p<0.001). Buradan çıkarılan istatistiksel sonuca göre, düşük öyküsü olanların, olmayanlara göre 53.8 kat daha fazla İYE'na yakalanma riskine sahip oldukları belirlenmiştir. Aynı durum diğer bir risk faktörü olan kürtaj olma durumunda da görülmektedir. Hastaların % 41.3'ünde kürtaj öyküsü bulunurken, kontrol grubunda ise kürtaj öyküsü oranı % 25.5 olarak belirlenmiştir ve aradaki fark anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Kürtaj öyküsü olanların olmayanlara göre İYE riski 2.06 (güven aralığı) kat daha fazladır. Kürtaj öyküsü olan 45 kadının % 40.0 ı kürtajdan sonra İYE için tedavi gördüklerini, kontrol grubunda kürtaj öyküsü olan 28 kadın ise kürtajdan sonra İYE için tedavi görmediklerini ifade etmişlerdir (p<0.001). Bu sonuçlar, İYE'nun oluşmasında düşük ve kürtajın risk faktörü olduğunu göstermektedir. Araştırmamızda hasta grubundaki kadınların % 60'ı devamlı ara bezi kullandığını belirtirken, kontrol grubunun % 40.9'u ara bezi kullandığını ifade etmiştir. Yani İYE'lu kadınlar anlamlı olarak daha fazla ara-bezi kullanmaktadır (p<0.01). Bez kullananların kullanmayanlara göre İYE riski 2.17 kat daha fazladır (% 95 güven aralığı ). Her iki grup arasında kullanılan bez türü özelliğine göre anlamlı 53

3 bir farklılık ortaya çıkmamıştır (p>0.05). Hastaların % 57.8 i evde dikilmiş bez kullanırken, kontrol grubunun % 42.2 si evde dikilmiş bez kullandığını belirtmektedir. Hastaların % 80.9'u, kontrollerin ise % 58.1 i çamaşırlarını direkt olarak çamaşır makinesinde yıkadıklarını belirtmektedir. Bu durum hastaların İYE'na yakalanmasıyla yıkama şekli arasında anlamlı bir bağlantı olduğunu göstermektedir (p<0.001). Hasta ve kontrol grubunun idrar sonrası temizlenme durumları Tablo 1 de gösterilmiştir. Hastaların % 47.3'ü, kontrollerin % 14.5'i idrar sonrası temizliği için sabun kullanmakta idi (p<0.001). Aynı zamanda taharetlenme şekli de her iki grup arasında anlamlı bir farklılık göstermektedir (p<0.001). Yani hastaların % 45.5'i, kontrol grubundaki kadınların % 24.5'i arkadan-öne doğru taharetlendiklerini ifade etmiştir. İYE'na sahip kadınlar anlamlı olarak daha fazla arkadan öne taharet almaktadır. Çalışmamızda arkadan öne doğru taharet alanların İYE'na yakalanma riski 2.56 kat daha fazla bulunmuştur (% 95 güven aralığı ). Çalışmada ayrıca hasta ve kontrol grubu arasında tuvaletten önce ve sonra el yıkama yönünden anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p>0.05). Hastaların % 68.2'si ve kontrol grubunun % 57.3'ü tuvaletten önce, hastaların % 99.1'i, kontrol grubunun ise % 100'ü tuvaletten sonra ellerini yıkadıklarını belirtmişlerdir. Her iki grup arasında tuvaletten önce el yıkama yönünden anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Adet gören kadınların adet gününde kullandıkları materyal ile İYE arasındaki bağlantı incelendiğinde, hasta grubundaki kadınların % 45.3'ünün, kontrol grubundaki kadınların ise % 28.7'sinin adet günlerinde evde dikilmiş bez kullandıkları, geri kalanların ise ped kullandıkları tespit edilmiştir (p<0.05). Adet döneminde bez kullanma İYE riskini 2.05 kat artırmaktadır (% 95 güven aralığı ). Adet zamanında bez kullanan hastaların % 20 si bezlerini yıkayıp kaynattıklarını belirtirken, % 80.9'u direkt olarak çamaşır makinesinde yıkadıklarını ifade etmişlerdir. Bunun yanısıra kontrol grubunda çamaşır makinesi kullanma oranı % 58.1 olarak görülmüştür (Tablo 1). Çamaşırlarını değiştirme sıklığı ile ilgili olarak, hastaların % 96.5 i, kontrol grubunun % 97.3 ü çamaşırlarını her gün değiştirdiklerini ifade etmişlerdir. Araştırmada hasta ve kontrol grubu arasında herhangi bir aile planlaması yöntemi kullanma durumuna göre anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir (p<0.01). Hastaların % 63.8'i, kontrollerin % 81.5'i bir aile planlaması yöntemi kullandığını ifade etmiştir. Kullanılan aile planlaması türü yönünden İYE oluşması her iki grupta anlamlı farklılık belirlenmemiştir (p>0.05). Aile planlaması yöntemi kullanan hastaların % 55.2'si kontrol grubunun % 45.5 i geri çekme, hastaların % 14.9'u kontrol grubunun % 15.9 u prezervatif, hastaların % 13.4'ü kontrol grubunun % 20.5 i spiral, hastaların % 11.9'u kontrol grubunun % 6.8 i tüp ligasyon yöntemini kullandığını ifade etmiştir. Araştırmaya alınan hasta grubunun cinsel ilişkiden sonra anlamlı olarak daha fazla vajen yıkadığını ifade etmiştir (p<0.001). Cinsel ilişkide bulunan hastaların % 68'i, kontrol grubunun % 13.6'sı ilişkiden sonra vajenlerini yıkadıklarını belirtmişlerdir. Tablo 1 genel olarak incelendiğinde tuvaletten sonra el yıkama dışındaki faktörlerle İYE arasında bağlantı olduğu belirlenmiş ve bu değişkenlerin İYE nu 2-3 kat artırdığı saptanmıştır. TARTIŞMA Bu araştırma 220 kadın üzerinde uygulanmıştır. Araştırmanın genel popülasyonunu yaş arasındaki kişiler oluşturmaktadır. Pinnock ve Marshall (1997) yaptıkları çalışmada İYE'larının en fazla görüldüğü yaş grupları konusunda değişik oranlar belirtmektedir. İdrar yolu enfeksiyonunda farklı yaş grupları yönünden farklılık olmadığını belirtmişlerdir. Gibbons (1990), Stamm ve ark. (1980), Thampson ve Mc Farland (1989) yaptıkları araştırmalarında menopoz, evli olmak, daha önce İYE geçirmiş olmak veya hijyen eksikliği gibi faktörlerin farklı yaş gruplarında idrar yolu enfeksiyonuna neden olabileceğini ifade etmektedirler. Çalışmada düşük öyküsü ile İYE arasında anlamlı bir bağlantı olduğu tespit edilmiştir. Yani düşük öyküsü olanların olmayanlara göre kat daha fazla İYE riskine sahip olduğunu belirlenmiştir (% 95 güven aralığı, ). İYE oluşturan patojenlerin bazı vajinal işlemler sonucu, vajende koloniler oluşturduktan sonra sekonder olarak İYE oluşturdukları bazı çalışmalarda da ortaya konmuştur (Harold 1992, Özsut 1991, Özsut ve Çalangu 1996). 54

4 Tablo 1. Hasta ve kontrol grubu kadınlarda idrar yolu enfeksiyonu oluşumunda etkili olabilecek bazı risk faktörlerinin dağılımı Risk faktörleri Hasta (n=110) Kontrol (n=110) p Odd s % 95 S % S % ratio Güven Ara. Düşük öyküsü varlığı Kürtaj öyküsü varlığı Kürtaj sonrası İYE < Devamlı ara bezi kullanma Tuvaletten önce el yıkama Tuvaletten sonra elyıkama < İdrar yaptıktan sonra sabunla taharet Arkadan öne taharetlenme İdrar kaçırma öyküsü Adet sırasında evde dikilmiş bez kullanma Bezleri çamaşır mak. yıkama Aile planlaması kullanma Geri çekme Prezervatif RİA Tüp ligasyonu Cinsel ilişkiden sonra vajeni yıkama < Araştırmamızda kürtaj öyküsü ile İYE ilişkisi karşılaştırıldığında, kürtaj olma durumu ile İYE arasında anlamlı bir bağ olduğu ortaya çıkmıştır. Kürtaj sonrası iye geçirme durumu analiz edildiğinde ise hastaların % 40'ı kürtajdan sonra enfeksiyonun geliştiğini belirtmiş, kontrol grubunda ise böyle bir durumun hiç olmadığı belirlenmiştir. Yani, kürtaj öyküsü olanların olmayanlara göre İYE riski 2.17 kat daha fazla bulunmuştur (% 95 güven aralığı ). Her cerrahi müdahalede olduğu gibi kürtaj sırasında da bir enfeksiyon riski vardır. Yapılan çalışmalar, İYE'nun sebeplerinin vajinaya bağlı işlemler ve bu işlemlerden sonra düzensiz kullanılan antibiyotikler olduğunu ortaya çıkarmaktadır (Stamm ve Hooton 1993). Vajinanın florasında meydana gelen değişiklikler, floranın mikroorganizmaya karşı direncini düşürmekte ve burada kolonize mikroorganizmalara sebep olmaktadır. Kolonize olan bu mikroorganizmalar ise İYE kaynağı durumundadır (Rupp ve ark. 1992, Stamm ve Hooton 1993). Aynı zamanda, İYE sonrası antibiotik tedavisinin doğru olarak kullanılmaması da enfeksiyonun tekrarlanma riskini arttırmaktadır (Topçu ve ark. 1996). Hastaların %34.5 inde, kontrol grubunun ise % 14.5 inde idrar kaçırma problemi olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, idrar kaçıran hastalarda çamaşırların devamlı kirlenmesi ve burada mikroorganizmaların kolayca üremesine ve üretradan yukarı çıkarak idrar yolu enfeksiyonuna neden olması ile ifade edilebilinir. Hastaların % 60'ı devamlı ara bezini geleneksel bir alışkanlık olarak kullandıklarını ve bu ara bezinin de % 73.8'inin evde dikilmiş olduğunu ifade etmişlerdir. Bez kullananların kullanmayanlara göre idrar yolu enfeksiyonu riski 2.17 kat daha fazla bulunmuştur (% 95 güven aralığı ). İstatistiksel olarak da devamlı bez kullanmanın idrar yolu enfeksiyonu oluşması yönünden önemli bir risk faktörü olduğu bulunmuştur. Kadınlarda anatomik yapı itibari ile anüs, vajen ve üretra birbirine yakındır. Aslında bu üç organında mikroflorası farklıdır ve normalde bu flora kadında hastalık yapmaz. Ancak bu floranın yapısını bozan çeşitli etmenler vardır. Bunlardan en önemlisi hijyenik alışkanlıklarıdır (Smith ve Rancy 1976, Winberg ve ark. 1995). Her gün bez kullanılması normal florayı etkileyebilerek (bezin nemli kalması ve mikroorganizmaların kolayca üremesi gibi) idrar yolu enfeksiyonuna sebep 55

5 olabilir. Bez kullanan kadınlar aynı zamanda bezi sık değiştirmez ve kaynatarak temizleme yoluna gitmezler ise İYE olma riski daha da fazla yükselir. Winberg ve ark. (1995) yaptıkları çalışmalarında, kadınlarda meydana gelen İYE'nu kişilerin hijyen alışkanlıkları (el yıkama çamaşır temizliği, banyo ve tuvalet alışkanlığı vb.) ve mikroorganizma arasındaki ilişkiye bağlamışlardır. Mikroorganizmanın kadında kolonizasyonunu sağlayacak bölgeler vajen, rektum ve üretradır. Bu üç bölgenin korunmasını sağlayan iç çamaşırı kullanım şekli kolonizasyonun oluşumunda etkili bir faktördür (Eşer ve Khorsid 1994). Hastaların % 47.3'ü, kontrollerin % 14.5'i idrar sonrası temizliği için sabun kullandıklarını belirtmişlerdir. Bu konuda yapılan bir çalışmada (Çağlar 1986) perine bölgesinde meydana gelen herhangi bir yara veya çatlağın İYE'nu hazırlayıcı bir etken olabileceğini ortaya çıkarmıştır. Bu yara ve çatlaklar mikroorganizmaların kolonize olabileceği en güzel ortamlardır. Perine bölgesinde bu duruma neden olan etmenlerden biri, perine bölgesinin kuruyarak yapısının bozulmasına ve çatlamasına sebep olan temizlik maddelerinin kullanılmasıdır ki, bunlardan en önemlisi sabundur (Çağlar 1986). Anüs florasında E.coli'nin büyük önemi vardır. Yapılan araştırmalarda (Fihn ve Stamm 1984, Foxman ve Frerichs 1985, Lacy 1978, Litta ve ark. 1995) İYE olgularının % 80'inde etken mikroorganizmanın E.coli olduğu saptanmıştır. Bu da rektumun İYE'nda kaynak olduğunu göstermektedir. Taharetin arkadan öne alınması gibi yanlış uygulamalar E.Coli'yi üretra ve vajene taşıyarak kolonizasyonuna sebebiyet verecektir. Aynı zamanda, üretranın dış üçte birinde daima kalın bağırsak florası bulunur ve kadının üretrasının kısa oluşu bu kolonilerin mesaneye ulaşmasına yatkınlık oluşturur (Dejuana ve Everett 1997, Fihn ve Stamm 1984, Foxman ve Frerichs 1985, Lacy 1978, Litta ve ark. 1995). Çalışmamızda hastaların % 45.5'inin ve kontrol grubundaki kadınların % 24.5'inin taharetlerini arkadan öne aldıkları ve bunun idrar yolu enfeksiyonu oluşmasında bağ olduğu tespit edilmiştir. Adet gününde kullanılan materyal ile İYE arasındaki ilişki analiz edildiğinde, hastaların % 45.3 ü adetliyken evde dikilmiş bez kullandıklarını ve % 80.9'u bu bezlerini çamaşır makinesi ile yıkadıklarını belirtmişlerdir. Parsons ında (1985) belirttiği gibi bazı alışkanlıklar İYE'na neden olmaktadır. Bu alışkanlıkların düzeltilmesiyle hastalık prevelansı azaltılabilir. Araştırmada aile planlaması kullanımı ile İYE arasında anlamlı bir bağlantı bulunmuştur. Hastalarda en çok kullanılan aile planlaması türü (% 55.2) geri çekme, (% 14.9) prezervatif, (% 13.4) spiraldir. Literatürde aile planlaması türü ile İYE arasında bağlantı olduğu bildirilmektedir. Hooton ve arkadaşları (1992) yaptıkları çalışmalarında, İYE'nun en yaygın sebeplerini sırasıyla diyafram, spermisid ve servikal başlık kullanımı olarak belirlemişlerdir. Ancak bizim çalışmamızda bu yöntemi kullananlara rastlamadık. Özsüt ise (1991) yaptığı çalışmada, özellikle aile planlaması yöntemi olarak diaframın kullanımı nedeniyle İYE'larında artış olduğunu, ancak doğru yöntemin (prezervatif, spiral) İYE'nu azalttığını söylemektedir. Çalışmamızda doğru yöntemi kullanan kadın sayısı fazladır. Bu konuda yapılan bir çalışmada (Parsons 1985) cinsel ilişki yoluyla bulaşan birçok hastalıklarda eşleri korumak amacıyla cinsel ilişki sırasında prezervatif önerilmektedir. Prezervatif, enfeksiyon zincirinde bulaşma yolunu engeller, böylece enfeksiyon oluşmaz. Prezervatifin kullanılması ile perinede vajene bağlı kolonizasyon engellenmiş olur. Böylece oluşabilecek İYE olasılığı ortadan kaldırılmış olur (Parson 1985). Bizim çalışmamızda doğru aile planlaması uygulamanın idrar yolu enfeksiyonlarını 0.40 kat azalttığı tespit edildi. Ancak bu koruyuculuğun kullanılan yöntem çeşitine bağlı olmadığı tespit edildi. Bu durum aile planlaması kullananların kişisel hijyenlerine daha çok önem veriyor olmaları ile açıklanabilir. Yapılan çalışmada cinsel ilişki sonrası vajen yıkama oranının hastalarda % 68, kontrol grubunda % 13.6 olduğu görülmüştür. Yaygın olarak kullanılan vajinal lavaj ve vajene kimyasal madde koyma sırasında olduğu gibi vajinal üretral açıklıktan vajen yıkama sırasında da üretral açıklığa ellerin de yardımıyla bakteri taşındığı düşünülebilinir (Bent ve ark. 1983, Schaeffer 1987, Scott ve ark. 1992). Donabedian (1995) yaptığı çalışmada antimikrobial ajanların vajene kullanımı sırasında İYE gelişme riskinin yüksek olduğunu söylemektedir. Shaffer ve ark (1982) İYE'nun oluşması sırasında gerek konağa, gerekse bakterilere ait pek çok faktörün rolü olduğunu unutmamak 56

6 gereği üzerinde önemle durmuşlardır. Çalışmamızda da görüldüğü gibi bu faktörlerden biri de vajen yıkama sırasındaki enfeksiyon zincirinin oluşturulmasıdır. SONUÇLAR VE ÖNERİLER 1. Düşük yapma ve kürtaj olma ile İYE arasında bir bağ vardır. 2. İç çamaşırlarını çamaşır makinesinde yıkayan kadınlarda İYE na yakalanma daha fazladır. 3. Tuvaletten önce ve sonra el yıkama ile İYE arasında bir bağ belirlenememiştir. 4. Devamlı ara-bezi kullanma İYE'nu 2.17 kat artırmaktadır. 5. İdrar sonrası temizlenmede sabun kullananarın İYE oranı daha fazladır. 6. Rektumdan üretraya doğru taharet alma İYE artırmaktadır. 7. Adet gününde evde dikilmiş bez kullanmanın İYE riskini arttırdığı görülmüştür. 8. Aile planlaması yöntemlerini kullananlarda kullanmayanlara göre İYE riskinin 0.40 kat azaldığı analiz edilmiştir. 9. Cinsel ilişki sonrası vajen yıkama ile İYE arasında anlamlı bir bağ bulunmuştur. Çalışmamızda da görüldüğü üzere, kadınlarda birçok risk faktörü İYE oluşumunda etkili olmaktadır. Bir kez İYE geçiren kadınların tekrar İYE geçirme olasılığı oldukça yüksektir (Özsut 1991). Bu araştırma bize düşük öyküsü, kürtaj öyküsü, iç çamaşırların yıkanması, devamlı ara bezi kullanma, idrar sonrası temizlik, adet gününde kullanılan materyal, aile planlaması, cinsel ilişkiden sonra temizliğin İYE nda risk faktörü olduklarını göstermiştir. Kliniklerde yüksek olan İYE prevalansı kadınlara doğru hijyenik alışkanlıklar kazandırılarak veya başka bir deyişle risk faktörleri yok edilmeye çalışılarak azaltılabilinir. Bu alışkanlıkları kadınlara kazandırmak veya var olan yanlış alışkanlıkları düzeltmek hem halk sağlığı hem de klinik çalışmalar süresince sağlık ekibi tarafından gerçekleştirilebilinir. Özellikle birinci basamak sağlık hizmeti kuruluşlarında çalışan halk sağlığı hemşirleri bu konuda önemli konumdadırlar. Halk sağlığı ekibi içerisinde yer alan hemşireler sağlıklı ve risk grubundaki kadınlara İYE'ndan korunma konusunda eğitim yapmalıdırlar. Ayrıca radyo, televizyon, gazete ve dergilerin İYE ve İYE'ndan korunma konusunda halkı aydınlatacak yayınlar yapmaları başarıyı arttırıcı etkiye sahip olacaktır. KAYNAKLAR Bent AE, Richardson DA, Ostegard DR (1983) Diagnosis of lower urinary tract disorders in postmenapausal patients, Am J Obst Gynecol, 145: 218. Czerwinski B (1996) Adult feminine hygine practices, Nursing Research, 9(3): Çağlar Ş (1986) Klinik Nefroloji. 2. baskı, Ankara, Medikal Yayınları, s Eşer İ, Khorsid L (1994) İdrar yolu enfeksiyonu tanısı konmuş kadınlarda hijyenik alışkanlıkların incelenmesi. 3. Ulusal Hemşirelik Kongresi Kitabı, Cumhuriyet Üniv. Yayını, s Gibbons P (1990) Cystitis in the sexually active female, Nursing Times, 86(2): Harold C (1992) Urinary tract infections, Am J Med, 6 (suppl.):92. Hooton TM ve ark. (1992) A prospective study of risk factors for symptomatic urinary tract infection in young women, North English Journal of Medicine, 335(7): Dejuana CP, Everett JC Jr (1977) Interstitial cystitis: experience and review of recent literature, Urology, 10:325. Donabedian H ve ark. (1995) Prevention of subsequent urinary tract infections in women by the use of anti-adherence antimicrobial agents, Journal of Antimicrobial Chemother, 35(3): Erdil F, Elbaş N (1996) Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği, Ankara, Kaya Matbaacılık, s.392. Fihn SD, Stamm WE (1984) Interpretation and comparison of treatment studies for uncomplicated urinary tract infections in women, Am J Medicine, 76(5): Foxman B, Frerichs RR (1985) Epidemiology of urinary tract infection: diet, clothing and urination habits, Am J Publich Health, 75(11): Kunin C (1994) Urinary tract infections in females, Clinical Infectious Diseases, 18:1-12. Lacy SS (1978) Urinary tract infection. Gynecologic and Obstetric Urology, Philadelphia, WB Saunders, s.301. Litta P ve ark. (1995) Risk factors for complicating infections after cesarean section, Clinic-Exp- Obstetric-Gynecology, 22(1):

7 Özsut H (1991) Üriner sistem infeksiyonları: Genel ilkeler ve tanı yaklaşımı, Klimik Dergisi, 4:3. Özsut H, Çalangu S (1996) İnfeksiyon Hastalıkları. Ankara, Nobel Tıp Kitapevleri, s parsons CL (1985) Urinary tract infections in female patient, Urology Clinic North America, 12: 355. Pinnock C, Marshall VR (1997) Troublesome lower urinary tract symptoms in the community: a prevalence study, Medical Journal, 167(2): Rupp ME, Soper DE, Archer GL (1992) Colonization of the female genital tract with S. Saprophytıcus, J Clin Microbiol, 30: Schaeffer AJ (1987) Urinary tract infection, Infection Disease of Clinic North America, 1:875. Scott JR ve ark. (1992) Obstetrics and Gynecology (Çev. S Erez ve R. Erez). İstanbul, Yüce Yayınları, s Shafer MAB ve ark. (1982) Acute salphingitis in the adolescent female, Journal of Pediatric, 100(339): 50. Smith DR, Rancy FL Jr (1976) Radiculitis distress as a mimic of renal pain, Journal of Urology, Stamm WE ve ark. (1980) Causes of the acute urethral syndrome in women, North English Medical Journal, Stamm, Hooton TM (1993) Management of urinary tract infections in adults: North English Medical Journal, Thampson JM, McFarland GK (1989) Urinary Tract Infection. Toronto, The C.V. Mosby Company, s Topcu A ve ark. (1996) Enfeksiyon Hastalıkları. Ankara, Nobel Tıp Kitapevleri, s.924. Winberg J ve ark. (1995) The PapG-adhes in the tip of P-fimbriae provides E. Coli with a competitive edge in experimental bladder infections of cynomolgus monkeys, Journal Experimental Medicine, 182(6):

Malatya İli Fırat Sağlık Ocağı Bölgesinde Yaşayan 15-49 Yaş Kadınların Genital Hijyen Davranışları

Malatya İli Fırat Sağlık Ocağı Bölgesinde Yaşayan 15-49 Yaş Kadınların Genital Hijyen Davranışları TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, : () Araştırma/Research Article Malatya İli Fırat Sağlık Ocağı Bölgesinde Yaşayan -49 Yaş Kadınların Genital Hijyen Davranışları Yurdagül Yağmur İnönü Üniversitesi Sağlık

Detaylı

Hemşirelik Öğrencilerinin Vulva Sağlığına İlişkin Bilgilerinin Saptanması*

Hemşirelik Öğrencilerinin Vulva Sağlığına İlişkin Bilgilerinin Saptanması* Hemşirelik Öğrencilerinin Vulva Sağlığına İlişkin Bilgilerinin Saptanması* Assesment of the Knowledge of Vulva Health of the Nursing Students (Araştırma) Öğr.Gör.Dr. Başak DEMİRTAŞ Ankara Üniversitesi

Detaylı

GENĠTAL AKINTI ġġkâyetġyle POLĠKLĠNĠĞE BAġVURAN KADINLARIN GENĠNAL HĠJYEN UYGULAMALARI*

GENĠTAL AKINTI ġġkâyetġyle POLĠKLĠNĠĞE BAġVURAN KADINLARIN GENĠNAL HĠJYEN UYGULAMALARI* GENĠTAL AKINTI ġġkâyetġyle POLĠKLĠNĠĞE BAġVURAN KADINLARIN GENĠNAL HĠJYEN UYGULAMALARI* Zeynep DAŞIKAN 1, Bedriye KILIÇ 2, Cemile BAYTOK 2, Havva KOCAİRİ 2, Seher KUZU 2 ÖZET Bu araştırma, genital akıntı

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Toplum başlangıçlı Escherichia coli

Toplum başlangıçlı Escherichia coli Toplum başlangıçlı Escherichia coli nin neden olduğu üriner sistem infeksiyonlarında siprofloksasin direnci ve risk faktörleri: Prospektif kohort çalışma Türkan TÜZÜN 1, Selda SAYIN KUTLU 2, Murat KUTLU

Detaylı

GATA kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran kadınların genital hijyen davranışları ve bu davranışların vajinal enfeksiyona etkisi

GATA kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran kadınların genital hijyen davranışları ve bu davranışların vajinal enfeksiyona etkisi ARAŞTIRMA Gülhane Tıp Derg 2013; 55: 281-287 Gülhane Askeri Tıp Akademisi 2013 doi:10.5455/gulhane.31663 GATA kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran kadınların genital hijyen davranışları ve

Detaylı

Tekrarlayan Üriner Sistem Enfeksiyonlarına Yaklaşım. Dr.Adnan ŞİMŞİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD

Tekrarlayan Üriner Sistem Enfeksiyonlarına Yaklaşım. Dr.Adnan ŞİMŞİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD Tekrarlayan Üriner Sistem Enfeksiyonlarına Yaklaşım Dr.Adnan ŞİMŞİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji AD ÜSE Tüm yaş grubu hastalarda en çok rastlanılan bakteriyel enfeksiyonlar İnsidans 1.000 kadının

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Emel AZAK, Esra Ulukaya, Ayşe WILLKE Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

PERİNE BAKIMI. Perine bakımında amaç; Hastayı gelişebilecek enfeksiyonlardan korumak, hastanın rahatlığını, konforunu, temizliğini sağlamaktır.

PERİNE BAKIMI. Perine bakımında amaç; Hastayı gelişebilecek enfeksiyonlardan korumak, hastanın rahatlığını, konforunu, temizliğini sağlamaktır. PERİNE BAKIMI Perine bakımına hoş geldiniz Perine önde simfibis pubis, yanlarda iskial tübositler, arkada koksiks kemik yapıları tarafından sınırlandırılan ve dış genital organları kaplayan alandır. Ter,

Detaylı

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri

Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Doripenem: Klinik Uygulamadaki Yeri Prof. Dr. Haluk ERAKSOY İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Yeni Antimikrobik Sayısı Azalmaktadır

Detaylı

Üriner İnkontinans. Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu

Üriner İnkontinans. Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu Değerlendirdik Konuyu Üriner İnkontinans Dile Getirilmeyen... Sorgulanması Gereken Bir Problem......Üriner İnkontinans Aşırı Aktif Mesane ve Üriner İnkontinans

Detaylı

Türk Nefroloji Diyaliz ve Transplantasyon Dergisi/Office Journal of the Turkish Nephrology, Association 1999;2:56-64

Türk Nefroloji Diyaliz ve Transplantasyon Dergisi/Office Journal of the Turkish Nephrology, Association 1999;2:56-64 Türk Nefroloji Diyaliz ve Transplantasyon Dergisi/Office Journal of the Turkish Nephrology, Association 1999;2:56-64 TOPLUMUMUZDAKİ İLKÖĞRETİM PROGRAMINDAKİ KIZ ÇOCUKLARINDA "TUVALET SONRASI TEMİZLİK YÖNTEMİNİN"

Detaylı

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU

İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU İSTANBUL DA GENÇLER ARASINDA CİNSELLİK ARAŞTIRMASI RAPORU Kültegin Ögel Ceyda Y. Eke Nazlı Erdoğan Sevil Taner Bilge Erol İstanbul 2005 Kaynak gösterme Ögel K, Eke C, Erdoğan N, Taner S, Erol B. İstanbul

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

DİABETES MELLİTUS LU KADINLARIN HİJYENİK ALIŞKANLIKLARI VE ÜRİNER SİSTEM ENFEKSİYONU GÖRÜLME DURUMU

DİABETES MELLİTUS LU KADINLARIN HİJYENİK ALIŞKANLIKLARI VE ÜRİNER SİSTEM ENFEKSİYONU GÖRÜLME DURUMU DOSYA / ARAŞTIRMA MAKALESİ DİABETES MELLİTUS LU KADINLARIN HİJYENİK ALIŞKANLIKLARI VE ÜRİNER SİSTEM ENFEKSİYONU GÖRÜLME DURUMU HYGIENIC BEHAVIORS AND PREVALENCE OF URINARY TRACT INFECTIONS IN WOMEN WITH

Detaylı

Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler

Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler The Factors Which Effect the Family Planning Methods

Detaylı

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Kurum ve kuruluşla ilişki bildirimi Bulunmamaktadır. Şiddet ve Suç Saldırganlık Şiddet Bireyin

Detaylı

KOLONİZASYON. DR. EMİNE ALP Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D.

KOLONİZASYON. DR. EMİNE ALP Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. KOLONİZASYON DR. EMİNE ALP Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji A.D. KOLONİZASYON Mikroorganizmanın bir vücut bölgesinde, herhangi bir klinik oluşturmadan

Detaylı

ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2010, Volume: 5, Number: 4, Article Number:1B0020

ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2010, Volume: 5, Number: 4, Article Number:1B0020 ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2010, Volume: 5, Number: 4, Article Number:1B0020 MEDICAL SCIENCES Received: August 2010 Accepted: October 2010 Sermin Timur Series : 1B Inonu University

Detaylı

18-49 Yaş Arası Kadınlarda Genital Hijyen Davranışları İle Genital Enfeksiyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi*

18-49 Yaş Arası Kadınlarda Genital Hijyen Davranışları İle Genital Enfeksiyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi* ORİJİNAL MAKALE / ORIGINAL ARTICLE Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi / DÜ Sağlık Bil Enst Derg Journal of Duzce University Health Sciences Institute / J DU Health Sci Inst ISSN: 2146-443X

Detaylı

Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı?

Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı? Yoğun Bakımlarda İnfeksiyon Kontrolü: Haricen Klorheksidin Uygulanmalı mı? Dr. Funda YETKİN İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Sunum Planı Klorheksidin

Detaylı

Normal Mikrop Florası. Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu

Normal Mikrop Florası. Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu Normal Mikrop Florası Prof.Dr.Cumhur Özkuyumcu Vücudun Normal Florası İnsan vücudunun çeşitli bölgelerinde bulunan, insana zarar vermeksizin hatta bazı yararlar sağlayan mikroorganizma topluluklarına vücudun

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

BİR SAĞLIK MERKEZİ BÖLGESİNDEKİ GECEKONDULARDA YAŞAYAN KADINLARIN GENİTAL HİJYENE İLİŞKİN UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

BİR SAĞLIK MERKEZİ BÖLGESİNDEKİ GECEKONDULARDA YAŞAYAN KADINLARIN GENİTAL HİJYENE İLİŞKİN UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2006, 10(1) BİR SAĞLIK MERKEZİ BÖLGESİNDEKİ GECEKONDULARDA YAŞAYAN KADINLARIN GENİTAL HİJYENE İLİŞKİN UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Gülnaz KARATAY*, Şevkat Bahar

Detaylı

EL HİJYENİ. Hazırlayan: SELDA DEMİR Acıbadem Fulya Hastanesi 8. Kat Klinik Eğitim Hemşiresi

EL HİJYENİ. Hazırlayan: SELDA DEMİR Acıbadem Fulya Hastanesi 8. Kat Klinik Eğitim Hemşiresi EL HİJYENİ 2010 Hazırlayan: SELDA DEMİR Acıbadem Fulya Hastanesi 8. Kat Klinik Eğitim Hemşiresi El Hijyeni v El yıkama günlük yaşantı içinde her şeyden önce kişinin kendi sağlığı için önemliyken, çalışma

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. I- Kişisel Bilgiler. II-Yabancı Dil. III-Eğitim: Doğum yeri ve tarihi : Ankara, 7 Şubat 1961. : Medical Park Bahçelievler Hastanesi

ÖZGEÇMİŞ. I- Kişisel Bilgiler. II-Yabancı Dil. III-Eğitim: Doğum yeri ve tarihi : Ankara, 7 Şubat 1961. : Medical Park Bahçelievler Hastanesi ÖZGEÇMİŞ I- Kişisel Bilgiler Adı, Soyadı : Gülgün Dilek Arman Doğum yeri ve tarihi : Ankara, 7 Şubat 1961 Medeni hali Görevi : Evli, bir çocuklu : Medical Park Bahçelievler Hastanesi Klinik Bakteriyoloji

Detaylı

Hastane Çalışanlarının Cerrahi Alan Enfeksiyonlarının Önlenmesi ve Kontrolüne Yönelik Bilgi Durumunun Değerlendirilmesi

Hastane Çalışanlarının Cerrahi Alan Enfeksiyonlarının Önlenmesi ve Kontrolüne Yönelik Bilgi Durumunun Değerlendirilmesi T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Ordu İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Tıbbi Hizmetler Başkanlığı Hastane Çalışanlarının Cerrahi Alan Enfeksiyonlarının Önlenmesi ve

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA GÜNCEL DURUM > 6330 Aile Sağlığı Merkezi

Detaylı

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ Zelha Türk*, Serpil Türker **, Pelin Gökoğlu***,Eda Ulutaş**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi

Detaylı

ANNELERİN FlTIGI OLAN 0-8 YAŞ GRUBU ÇOCUCA YAKLAŞıMı

ANNELERİN FlTIGI OLAN 0-8 YAŞ GRUBU ÇOCUCA YAKLAŞıMı Atatürk Üniv. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. Cilt: 2. Sayı: 2, 1999 ANNELERİN FlTIGI OLAN 0-8 YAŞ GRUBU ÇOCUCA YAKLAŞıMı ÖZET Sevinç YAMAN'... ** Nurgül BOLUKBAŞ Çalışma annelerin fitığı olan çocuklarına

Detaylı

HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ

HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ HASTALARIN HASTA GÜVENLİĞİ KONUSUNDAKİ GÖRÜŞLERİNİN İNCELENMESİ Yük.Hemş.Vildan TANIL Yük.Hemş.Fatma COŞAR BAYKAL Uzm.Hemş.Münevver SARSILMAZ Öğr. Gör. Müjgan SOLAK KABATAŞ Prof. Dr. Meryem YAVUZ 1 HASTA

Detaylı

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN

Bilim Uzmanı İbrahim BARIN ERCİYES ÜNİVERSİTESİ HASTANELERİNDE YATAN HASTALARIN HASTANE HİZMET KALİTESİNİ DEĞERLENDİRMELERİ Bilim Uzmanı İbrahim BARIN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri AMAÇ Hasta memnuniyeti verilen

Detaylı

Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması

Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması ARAŞTIRMA Doğurganlık Yaş Grubunda β-hcg Testinin Araştırılması T A D Acil Servise Başvuran Doğurganlık Yaş Grubu Kadınlardan İstenilen β-hcg Testinin Pozitifliğinin Araştırılması β-hcg Test Positivity

Detaylı

ESKİŞEHİR ASKER HASTANESİ NDE HASTANE İNFEKSİYONU SÜRVEYANSI

ESKİŞEHİR ASKER HASTANESİ NDE HASTANE İNFEKSİYONU SÜRVEYANSI TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (6) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE ESKİŞEHİR ASKER HASTANESİ NDE HASTANE İNFEKSİYONU SÜRVEYANSI Ömer COŞKUN*, H. Cem GÜL**, A. Bülent BEŞİRBELLİOĞLU**, Canpolat EYİGÜN**

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Hazırlama Komitesi Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

E. coli; Escherichia coli; E. Coli enfeksiyonu; Escherichia coli O157:H7; EHEC; ETEC; EPEC; EIEC.

E. coli; Escherichia coli; E. Coli enfeksiyonu; Escherichia coli O157:H7; EHEC; ETEC; EPEC; EIEC. KOLİ BASİLİ E. coli; Escherichia coli; E. Coli enfeksiyonu; Escherichia coli O157:H7; EHEC; ETEC; EPEC; EIEC. E.coli insanların ve hayvanların bağırsaklarında bol miktarda bulunan bir bakteridir. Yüzden

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik ÜROLOJİ (Seçmeli) Uygulama Dilimi Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr.

Detaylı

Hasta Çalışan Güvenliğinde Enfeksiyon Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Đstatistiksel Kalite Kontrol Çalışmaları

Hasta Çalışan Güvenliğinde Enfeksiyon Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Đstatistiksel Kalite Kontrol Çalışmaları Çalışan Güvenliğinde n Risklerinin Azaltılmasına Yönelik Đstatistiksel Kalite Kontrol Çalışmaları Yrd.Doç. Dr. Arzu ORGAN PAU. Đ.Đ.B.F. Kınıklı Kampüsü DENĐZLĐ Tarık GÜRBÜZ BSK nesi DENĐZLĐ 1.Özet 2009

Detaylı

DOĞU KARADENİZDEKİ BİR BELDE VE ONA BAĞLI DOKUZ KÖYDE YAŞAYAN BİREYLERİN GENİTAL HİJYEN DAVRANIŞLARI *

DOĞU KARADENİZDEKİ BİR BELDE VE ONA BAĞLI DOKUZ KÖYDE YAŞAYAN BİREYLERİN GENİTAL HİJYEN DAVRANIŞLARI * ARAŞTIRMA DOĞU KARADENİZDEKİ BİR BELDE VE ONA BAĞLI DOKUZ KÖYDE YAŞAYAN BİREYLERİN GENİTAL HİJYEN DAVRANIŞLARI * Ayla ÜNSAL** Nurcan ÖZYAZICIOĞLU*** Serap SEZGİN**** Alınış Tarihi:05.05.2009 Kabul Tarihi:10.07.2009

Detaylı

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü

Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Hemşireliğin Kayıtlara Yansıyan Yüzü Yaşam başlangıcından ölümüne kadar, sağlık ve hastalık durumunu anlama, uygun girişimleri planlayarak sorunu çözme sorumluluğuna sahip olan hemşirelik; insanı ele alan

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (6) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ Atilla Senih MAYDA*, Türker ACEHAN**, Suat ALTIN**, Mehmet ARICAN**,

Detaylı

İDRAR KAÇIRMA Dr. Bülent Çetinel. idrar kaçırma(üriner inkontinans) idrar tutamama hali

İDRAR KAÇIRMA Dr. Bülent Çetinel. idrar kaçırma(üriner inkontinans) idrar tutamama hali İDRAR KAÇIRMA Dr. Bülent Çetinel idrar kaçırma(üriner inkontinans) idrar tutamama hali Görülme Sıklığı kadında % 4.5-53 erkekde %1.6-24 Üroloji ve Jinekoloji Polikliniklerine İdrar Kaçırma Yakınması Dışında

Detaylı

SIK KARŞILAŞILAN HASTANE İNFEKSİYONLARI ve BUNLARIN NEDEN OLDUĞU EKONOMİK KAYIPLAR. İlhan ÖZGÜNEŞ *

SIK KARŞILAŞILAN HASTANE İNFEKSİYONLARI ve BUNLARIN NEDEN OLDUĞU EKONOMİK KAYIPLAR. İlhan ÖZGÜNEŞ * SIK KARŞILAŞILAN HASTANE İNFEKSİYONLARI ve BUNLARIN NEDEN OLDUĞU EKONOMİK KAYIPLAR İlhan ÖZGÜNEŞ * İnsanlık tarihi hastalıklardan korunma ve hasta bakımını yetkinleştirme ile ilgili girişimlerle doludur.

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri

Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri YATAN HASTALARDA, HASTANE HİZMET KALİTESİNİN RETROSPEKTİF OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ ERCİYES TIP ÖRNEĞİ Uzm. İbrahim BARIN Prof. Dr. Murat BORLU Başmüdür Özcan ÖZYURT Müdür Aydemir KAYABAŞI İstatistikçi

Detaylı

İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi

İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi Gökhan Arslan, Serkan Kıvrak Anadolu Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü İki Eylül Kampüsü 26555 Eskişehir Tel: (222) 321 35 50

Detaylı

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk

Dr. Semih Demir. Tez Danışmanı. Doç.Dr.Barış Önder Pamuk T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ GEÇİRİLMİŞ GESTASYONEL DİYABETES MELLİTUS ÖYKÜSÜ OLAN BİREYLERDE ANJİOPOETİN BENZERİ PROTEİN-2 ( ANGPTL-2

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Kredisi AKTS Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10

DERS BİLGİLERİ. Dersin Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Kredisi AKTS Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10 DERS BİLGİLERİ Yoğun Bakım Hemşireliği I YBH 501 I.Yarıyıl 3 T+4 U 5 10 Dersin Süresi (Dönemlik /Yıllık) Dersin Öğrenim Çıktıları Dersin İçeriği Önerilen Kaynaklar Prof. Dr. Fatma Eti Aslan Prof. Dr. Fatma

Detaylı

Prof. Dr. Yıldız Tümerdem. Mesleksel Yaşam Öyküsü

Prof. Dr. Yıldız Tümerdem. Mesleksel Yaşam Öyküsü Prof. Dr. Yıldız Tümerdem Mesleksel Yaşam Öyküsü 1. Adı Soyadı: Yıldız Tümerdem 2. Doğum Tarihi: 01.01.1937 3. Unvanı: Profesör 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Tıp Ankara Üniversitesi

Detaylı

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Kriz Dergisi 2(1): 235-240 EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Erol ÖZMEN, M.Murat DEMET, İlkin İÇELLİ, Gürsel

Detaylı

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi Hematopoetik kök hücre transplantasyonu hematoloji-onkoloji alanında özel bir daldır

Detaylı

Görevi Kurum Süre (Yıl - Yıl) Idari Görevler Dumlupınar Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölüm Başkanlığı

Görevi Kurum Süre (Yıl - Yıl) Idari Görevler Dumlupınar Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Hemşirelik Bölüm Başkanlığı Özgeçmiş Kişisel Bilgiler Adı Sema Soyadı KOÇAŞLI Doğ.Yeri Eskişehir Doğ.Tar. 04.04.1979 Uyruğu T.C. Email skocasli@yahoo.com.tr Eğitim Düzeyi Mezun Olduğu Kurumun Adı Doktora İstanbul Üniversitesi 2011

Detaylı

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3)

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3) Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2008; 7(3):23-236 Lisansüstü Eğitime Devam Eden Evli Kadınların Üreme Sağlığı Sorunları ve Etkileyen Faktörler [Reproductive Health Problems of Married Women

Detaylı

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker****

YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ. Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** YOĞUN BAKIM HEMŞİRELERİNİN İŞ YÜKÜNÜN BELİRLENMESİ Gülay Göçmen*, Murat Çiftçi**, Şenel Sürücü***, Serpil Türker**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi Yoğun Bakım Sorumlu

Detaylı

Servikal Preinvazif Lezyonlarda Tedavi Sonrası Takip. Dr. Murat DEDE GATA Kadın Hastalıkları ve Doğum AD

Servikal Preinvazif Lezyonlarda Tedavi Sonrası Takip. Dr. Murat DEDE GATA Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Servikal Preinvazif Lezyonlarda Tedavi Sonrası Takip Dr. Murat DEDE GATA Kadın Hastalıkları ve Doğum AD Servikal Sitolojik Terminoloji Neden Takip Edelim? Hastalığın invazif serviks kanserine ilerleme

Detaylı

Hastaların Hemşirelik Hizmetlerinden Memnuniyeti

Hastaların Hemşirelik Hizmetlerinden Memnuniyeti Kocatepe Tıp Dergisi Kocatepe Medical Journal 14: 69-75/Mayıs 2013 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / RESEARCH STUDY Hastaların Hemşirelik Hizmetlerinden Memnuniyeti Afyon Kocatepe Üniversitesi, Ahmet Necdet Sezer Araştırma

Detaylı

KDVWDQHGH SROLNOLQLN V QQHWoL g UHQFLQLQV QQHWLQLQ\DSÕOGÕ Õ\HU 6 QQHWLoLQúXDQ QHULOHQ\HU

KDVWDQHGH SROLNOLQLN V QQHWoL g UHQFLQLQV QQHWLQLQ\DSÕOGÕ Õ\HU 6 QQHWLoLQúXDQ QHULOHQ\HU Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Dergisi 2003; 46: 114-118 Orijinal Makale Gaziantep bölgesindeki anne ve babalarýn sünnet ile ilgili bilgi, tutum ve davranýþlarý Ercan Sivaslý 1, Ali Ýhsan Bozkurt 2, Haluk

Detaylı

Knowledge, Attitude and Behavior of Midwives and Nurses Working Primary Health Services on Family Planning ARAŞTIRMA MAKALESİ

Knowledge, Attitude and Behavior of Midwives and Nurses Working Primary Health Services on Family Planning ARAŞTIRMA MAKALESİ ARAŞTIRMA MAKALESİ Yasemin Türker 1 Funda Yıldırım Baş 2 Erdinç Yavuz 3 Bahriye Arslan 2 1 Isparta Halk Sağlığı Müdürlüğü, Isparta 2 Süleyman Demirel si Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Isparta

Detaylı

Hastaların Ameliyat Öncesi Döneme Ait Bilgi Gereksinimlerinin Belirlenmesi

Hastaların Ameliyat Öncesi Döneme Ait Bilgi Gereksinimlerinin Belirlenmesi Hastaların Ameliyat Öncesi Döneme Ait Bilgi Gereksinimlerinin Belirlenmesi Eda DOLGUN *, Yelda CANDAN DÖNMEZ** ÖZET Amaç: Çalışmada hastaların ameliyat öncesi döneme ait bilgi gereksinimlerinin belirlenmesi

Detaylı

Acinetobacter Salgını Kontrolü. 07.03.2014 Uzm. Hem. H. Ebru DÖNMEZ

Acinetobacter Salgını Kontrolü. 07.03.2014 Uzm. Hem. H. Ebru DÖNMEZ Acinetobacter Salgını Kontrolü 07.03.2014 Uzm. Hem. H. Ebru DÖNMEZ Acinetobacter baumannii Hastalarda kolonize olarak ciddi enfeksiyonlara, septik şoka ve ölümlere yol açan nonfermentatif, gram-negatif

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Sağlık Memurluğu Kafkas Üniversitesi 2002 Y. Lisans Mikrobiyoloji Kafkas Üniversitesi 2014

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Sağlık Memurluğu Kafkas Üniversitesi 2002 Y. Lisans Mikrobiyoloji Kafkas Üniversitesi 2014 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Özgür ASLAN 2. Doğum Tarihi : 01 Ekim 1979 3. Unvanı : Öğretim Görevlisi. 4. Öğrenim Durumu : Yüksek Lisans 5. Çalıştığı Kurum :Artvin Çoruh Üniversitesi Derece Alan Üniversite

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Korkmaz,Y.,N: İlaçsız Ağrı Kontrol Yöntemlerinden Tens in Doğum Ağrısını Algılamaya Etkisi, 2003.

ÖZGEÇMİŞ. 1. Korkmaz,Y.,N: İlaçsız Ağrı Kontrol Yöntemlerinden Tens in Doğum Ağrısını Algılamaya Etkisi, 2003. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Nimet Sevgi Gençalp. Doğum Tarihi: 9.10.19. Unvanı: Yardımcı Doçent. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik 190 Yüksekokulu

Detaylı

UYUMU NASIL ARTIRALIM????? Uzm.Hem.Pakize AYGÜN İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastane Enfeksiyon Kontrol Komitesi

UYUMU NASIL ARTIRALIM????? Uzm.Hem.Pakize AYGÜN İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastane Enfeksiyon Kontrol Komitesi UYUMU NASIL ARTIRALIM????? Uzm.Hem.Pakize AYGÜN İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastane Enfeksiyon Kontrol Komitesi MEDİMAGAZİN İzolasyon önlemleri sıkıntı yaratıyor Manisa da yapılan bir araştırmada, hekim

Detaylı

Dr. Aslıhan DEMİREL. Doğum Tarihi : 05 / 07 / 1976 Doğum Yeri : Bursa

Dr. Aslıhan DEMİREL. Doğum Tarihi : 05 / 07 / 1976 Doğum Yeri : Bursa Dr. Aslıhan DEMİREL Adres : Günal Sok. Gülevler Sitesi 8/18 Acıbadem/İSTANBUL Kişisel bilgi Medeni durum : Evli Milliyet : T.C Doğum Tarihi : 05 / 07 / 1976 Doğum Yeri : Bursa Eğitim 2002-2007 İ.Ü. Cerrahpaşa

Detaylı

KESİTSEL ARAŞTIRMALAR

KESİTSEL ARAŞTIRMALAR KESİTSEL RŞTIRMLR KESİTSEL RŞTIRMLR PREVLNS RŞTIRMSI DURUM SPTM RŞTIRMSI ROSSSETIONL STUDY ROSSSETIONL SURVEY PREVLNE STUDY BSELINE SURVEY 1 2 Kesitsel çalışmalar, belirli bir populasyonda, belirli bir

Detaylı

Annelerin El Hijyeni Hakkındaki Bilgi ve Uygulamaları*

Annelerin El Hijyeni Hakkındaki Bilgi ve Uygulamaları* Araştırma / Research Article TAF Prev Med Bull 2011; 10(5): 573-578 Annelerin El Hijyeni Hakkındaki Bilgi ve Uygulamaları* [Knowledge and Applications about Hand Hygiene of the Mothers] ÖZET AMAÇ: Bu araştırma,

Detaylı

Aile Planlaması Polikliniğine Başvuran Hastalarda Gebelikten Korunma Yöntemlerinin Değerlendirilmesi

Aile Planlaması Polikliniğine Başvuran Hastalarda Gebelikten Korunma Yöntemlerinin Değerlendirilmesi ORIGINAL RESEARCH / ORİJİNAL ARAŞTIRMA 2013 Aile Planlaması Polikliniğine Başvuran Hastalarda Gebelikten Korunma Yöntemlerinin Değerlendirilmesi Evaluation of Contraception Methods of Patients Attending

Detaylı

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONRASI AĞRI Altı haftaya kadar karın alt bölgesinde aralıklı ağrılar

Detaylı

ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM. Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM

ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM. Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM ERGENLİKTE HİJYEN SAĞLIK VE KİŞİSEL BAKIM Hazırlayan Okul Rehber Öğretmeni İrem YILDIRIM SAĞLIK VE HİJYEN NEDİR? Sağlık; kişinin doğuştan getirdiği kalıtsal özellikleri ile fiziksel, biyolojik ve sosyal

Detaylı

JİNEKOLOJİ KLİNİĞİNDE YATAN HASTALARIN GENİTAL HİJYEN DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ

JİNEKOLOJİ KLİNİĞİNDE YATAN HASTALARIN GENİTAL HİJYEN DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ ARAŞTIRMA BALIKESİR SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ / BALIKESIR HEALTH SCIENCES JOURNAL JİNEKOLOJİ KLİNİĞİNDE YATAN HASTALARIN GENİTAL HİJYEN DAVRANIŞLARININ İNCELENMESİ INVESTIGATION OF THE GENITAL HYGIENE BEHAVIOR

Detaylı

Prof. Dr. Güler G İÜ Florence Nightingale Hemşirelik YO İstanbul /2009

Prof. Dr. Güler G İÜ Florence Nightingale Hemşirelik YO İstanbul /2009 ÜRİNER SİSTEM S STEM İNFEKSİYONLARI Prof. Dr. Güler G AKSOY İÜ Florence Nightingale Hemşirelik YO İstanbul /2009 1 ÜRİNER SİSTEM İNFEKSİYONLARI Sistemin her alanında oluşur. Böbrekler Üreterler Mesane

Detaylı

SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF HEALTH SCIENCES Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yayın Organıdır

SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF HEALTH SCIENCES Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yayın Organıdır SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF HEALTH SCIENCES Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yayın Organıdır Araştırma Yazısı 2015; 24: 44-48 EBELİK VE HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN DOĞUM ŞEKLİ TERCİHLERİ

Detaylı

Sağlık Bakımıyla İlişkili İnfeksiyonların Epidemiyolojisinde Temel Tanımlar

Sağlık Bakımıyla İlişkili İnfeksiyonların Epidemiyolojisinde Temel Tanımlar Sağlık Bakımıyla İlişkili İnfeksiyonların Epidemiyolojisinde Temel Tanımlar Dr. Alpay AZAP Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikr. AD. Epidemiyoloji Nedir? Sağlıkla ilgili

Detaylı

Fırat Tıp Dergisi 2009;14(4): 250-253

Fırat Tıp Dergisi 2009;14(4): 250-253 Klinik Araştırma www.firattipdergisi.com Elazığ Eğitim Araştırma Hastanesi Sarahatun Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği ne Başvuran Hastalara Uygulanan Kontraseptif Yöntemler ve Hastaların Demografik

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

SIVI SABUNLARIN ANTİBAKTERİYEL ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

SIVI SABUNLARIN ANTİBAKTERİYEL ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI KİMYA BİLİM DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI 29 AĞUSTOS 09 EYLÜL 2007 ÇANAKKALE BİYOKİMYA GRUBU SIVI SABUNLARIN ANTİBAKTERİYEL ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI PROJE EKİBİ DANIŞMANLAR: Doç. Dr. Cahit AKGÜL ÇOMÜ

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Hazırlama Komitesi Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/8

Detaylı

ARAŞTIRMA (Research Report)

ARAŞTIRMA (Research Report) ARAŞTIRMA (Research Report) Balcı E, Gün İ, Özçelik B, Öztürk A ERCİYES ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ KADIN DOĞUM POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN GEBELERİN SEVK VE SAĞLIK OCAKLARINI KULLANMA DURUMU Health Center Usage

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Trabzon

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Trabzon TRABZON DA İKİ FARKLI YERLEŞİM YERİNDEKİ İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN KİŞİSEL HİJYEN ALIŞKANLIKLARI * Doç. Dr. Gamze ÇAN, Öğr. Gör. Dr. Murat TOPBAŞ, Uzm. Dr. Mehmet KAPUCU Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp

Detaylı

KATETER İNFEKSİYONLARININ ÖNLENMESİNDE EĞİTİMİN KATKISI

KATETER İNFEKSİYONLARININ ÖNLENMESİNDE EĞİTİMİN KATKISI KATETER İNFEKSİYONLARININ ÖNLENMESİNDE EĞİTİMİN KATKISI Dr.Rahmet ÇAYLAN S.B.Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Santral venöz kateterler;

Detaylı

Hastane İnfeksiyonlarının İzlemi ve Değerlendirilmesi

Hastane İnfeksiyonlarının İzlemi ve Değerlendirilmesi Hastane İnfeksiyonlarının İzlemi ve Değerlendirilmesi Prof. Dr. Hakan Leblebicioğlu Sürveyans; bir toplulukta sürekli, sistematik ve aktif olarak bir hastalıkla ve bu hastalığın oluşma riskini artıran

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ HASTANESİNDE ANTİ-HCV POZİTİF HASTALARDA RİSK FAKTÖRLERİNİN ANALİZİ*

TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ HASTANESİNDE ANTİ-HCV POZİTİF HASTALARDA RİSK FAKTÖRLERİNİN ANALİZİ* Kısa Bildiri/Short Communication Mikrobiyol Bul 2008; 42: 675-680 TOKAT GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ HASTANESİNDE ANTİ-HCV POZİTİF HASTALARDA RİSK FAKTÖRLERİNİN ANALİZİ* ANALYSIS OF RISK FACTORS IN ANTI-HCV

Detaylı

KOLOREKTAL KARSİNOMLARDA HPV NİN ROLÜ VE KARSİNOGENEZ AÇISINDAN P53 VE BCL-2 İLE İLİŞKİSİ

KOLOREKTAL KARSİNOMLARDA HPV NİN ROLÜ VE KARSİNOGENEZ AÇISINDAN P53 VE BCL-2 İLE İLİŞKİSİ KOLOREKTAL KARSİNOMLARDA HPV NİN ROLÜ VE KARSİNOGENEZ AÇISINDAN P53 VE BCL-2 İLE İLİŞKİSİ Ruksan ELAL 1, Arsenal SEZGİN ALİKANOĞLU 2, Dinç SÜREN 2, Mustafa YILDIRIM 3, Nurullah BÜLBÜLLER 4, Cem SEZER 2

Detaylı

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments

Yatan Hasta Memnuniyeti. Patient Satisfaction in Clinic Deparments Gülşen AYTAR 1, Nuray YEŞİLDAL 2 1 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Sosyal Hizmet Uzmanı 2 A.İ.B.Ü. Düzce Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Düzce ÖZET Düzce Tıp Fakültesinde yatan 61 hastada memnuniyet

Detaylı

Prof. Dr. Murat TOPBAŞ Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı 1

Prof. Dr. Murat TOPBAŞ Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı 1 Prof. Dr. Murat TOPBAŞ Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı 1 El Yıkamak Kişinin kendi sağlığı için Günlük yaşamda Çalışma yaşamında Diğer yaşam ortamlarında önemli Ancak

Detaylı

SAKRAL NÖROMODÜLASYON

SAKRAL NÖROMODÜLASYON SAKRAL NÖROMODÜLASYON Dr. Ali Ergen Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Refrakter Aşırı Aktif Mesane Alternatif tedavilerin uygun zamanda kullanılması için RAAM nin daha spesifik

Detaylı

Vajinal Duşun Yaygınlığı, Etkileyen Etmenler ve Sonuçları

Vajinal Duşun Yaygınlığı, Etkileyen Etmenler ve Sonuçları Vajinal Duşun Yaygınlığı, Etkileyen Etmenler ve Sonuçları Epidemiology, Factors and Outcomes of the Vaginal Douching (Derleme) Yrd.Doç.Dr. Samiye METE*, Emine GERÇEK** *Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Laboratuvar Uygulamaları - İdrar Kültürleri. M. Ufuk Över-Hasdemir Marmara Üni. Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Laboratuvar Uygulamaları - İdrar Kültürleri. M. Ufuk Över-Hasdemir Marmara Üni. Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Laboratuvar Uygulamaları - İdrar Kültürleri M. Ufuk Över-Hasdemir Marmara Üni. Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Üretra kalıcı mikroflorası KNS (S. saprophyticus hariç) Viridans ve non-hemolitik

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Sibel Yıldırım*, İlknur İnanır**, Zerrin Kaya*** * Acıbadem Hastanesi,

Detaylı

TOPLUM KÖKENLİ ÜRİNER SİSTEM ENFEKSİYONLARINA YAKLAŞIM

TOPLUM KÖKENLİ ÜRİNER SİSTEM ENFEKSİYONLARINA YAKLAŞIM İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 139 TOPLUMDAN EDİNİLMİŞ ENFEKSİYONLARA PRATİK YAKLAŞIMLAR Sempozyum Dizisi No:61 Şubat 2008; s. 139-150 TOPLUM KÖKENLİ ÜRİNER SİSTEM ENFEKSİYONLARINA

Detaylı

Antiseptik içeren banyolar. Dr.Çiğdem Kader Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD,Yozgat

Antiseptik içeren banyolar. Dr.Çiğdem Kader Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD,Yozgat Antiseptik içeren banyolar Dr.Çiğdem Kader Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD,Yozgat Modern cerrahi teknikler Yara enfeksiyonu patogenezinin daha ayrıntılı

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Öğr. Gör. Uzm. Berin Bayraklı Doğum Tarihi: 01.01.1967 Öğrenim Durumu: Yüksek Lİsans Yabancı Dil: İngilizce Medeni Durum: Evli-2 çocuk sahibi Derece Bölüm/Program

Detaylı

Erkan KÜÇÜKKILINÇ SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ NİN SAĞLANMASINDA, KESİCİ DELİCİ ALET YARALANMASINA KARŞI ÖNLEM ALMANIN ÖNEMİ

Erkan KÜÇÜKKILINÇ SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ NİN SAĞLANMASINDA, KESİCİ DELİCİ ALET YARALANMASINA KARŞI ÖNLEM ALMANIN ÖNEMİ Erkan KÜÇÜKKILINÇ SAĞLIK HİZMETLERİNDE ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ NİN SAĞLANMASINDA, KESİCİ DELİCİ ALET YARALANMASINA KARŞI ÖNLEM ALMANIN ÖNEMİ Sunum Akışı Kesici ve delici alet yaralanmaları Nedenleri ve yaralanma

Detaylı

14 Aralık 2012, Antalya

14 Aralık 2012, Antalya Hamilelerde Uyku Bozukluğunun Sorgulanması ve Öyküden Tespit Edilen Huzursuz Bacak Sendromunda Sıklık, Klinik Özellikler ve İlişkili Olabilecek Durumların Araştırılması A Neyal, G Benbir, R Aslan, F Bölükbaşı,

Detaylı

Hasta kişi ile cinsel temas, Gebelerde anneden bebeğe geçiş ( konjenital Sifilis ), Kan teması ile bulaşır.

Hasta kişi ile cinsel temas, Gebelerde anneden bebeğe geçiş ( konjenital Sifilis ), Kan teması ile bulaşır. SİFİLİS Frengi; Lues; Sifilis cinsel yolla bulaşan bulaşıcı mikrobik enfeksiyon hastalığıdır. Tedavi edilmez ise beyin, sinir, göz ve iç organlarda ciddi hasarlar yaparak ölüme neden olur. Sifilis Treponema

Detaylı

Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi

Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi Isırıkla İlgili Literatür İncelemesi Prof. Dr. Tuna DEMİRDAL İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları AD, SB Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Kliniği, İzmir Avcılarda

Detaylı

ARAŞTIRMA. Bingöl İli Uydukent Sağlık Ocağı Bölgesindeki 15 49 Yaş Kadınların Aile Planlaması Yöntemi Kullanım Düzeyinin Belirlenmesi

ARAŞTIRMA. Bingöl İli Uydukent Sağlık Ocağı Bölgesindeki 15 49 Yaş Kadınların Aile Planlaması Yöntemi Kullanım Düzeyinin Belirlenmesi ARAŞTIRMA 2008: 22 (4): 185-191 http://www.fusabil.org Hüsamettin KAYA 1 Halim TATLI 1 Yasemin AÇIK 2 S.Erhan DEVECİ 2 1 Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi, Biyoistatistik Anabilim Dalı, Elazığ, TÜRKİYE

Detaylı