DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR, EKONOMİK BÜYÜMEYE ETKİLERİ ve TÜRKİYE UYGULAMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR, EKONOMİK BÜYÜMEYE ETKİLERİ ve TÜRKİYE UYGULAMASI"

Transkript

1 T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANABİLİM DALI DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR, EKONOMİK BÜYÜMEYE ETKİLERİ ve TÜRKİYE UYGULAMASI YÜKSEK LİSANS TEZİ ONUR DEMİREL TEZ DANIŞMANI: PROF. DR. ÖMER EROĞLU ISPARTA, 2006

2

3 ÖNSÖZ Akademik hayatın kapısından içeriye ilk bakış ve o engin denizi ilk görüş insana ufkunun ne kadar dar olduğunu fark ettiriyor. İnsan, kendisinden önceki bilim insanlarının harcadığı yoğun, uzun soluklu ve inatçı emeği işin içindeyken çok daha iyi anlıyor ve bilgi üretiminin ne kadar kıymetli ve kutsal olduğunun ayrımına daha iyi varıyor. Bu değişimi yaşamak, insanoğlunun ne kadar üstün ama henüz keşfedilmemişler ve icat edilmemişler karşısında da ne kadar aciz olduğunu fark ettiriyor. Bu çalışma sırasında benden öncekilerin öğrendikleri, buldukları ve yarattıkları bilgiler ile yükselirken, insan aklının merakları ve kısıtlılığı ile de bir o kadar küçüldüm. Çalışmanın yoğun, zor ve stresli günlerinde anlayış ve yardımlarını esirgemeyen annem Yurdagül e, babam Kıbış Ali ye, kardeşim Fatma ya ve dayım Cengiz YAĞLI ya sonsuz teşekkürlerimi sunarım. Akademik anlamda bana yardımcı olan, başta danışman hocam Prof. Dr. Ömer EROĞLU ve bitmeyen sorularım ile rahatsızlık verdiğim ama karşılığında hep güler yüz ve yardım aldığım değerli hocalarım Doç. Dr. Selim Adem HATIRLI ve Doç. Dr. Murat Ali DULUPÇU hocalarım ile Yrd. Doç. Dr. Levent KÖSEKAHYAOĞLU ve Yrd. Doç. Dr. Bekir GÖVDERE hocalarıma ve diğer tüm hocalarıma içten teşekkürlerimi sunarım. Hocalarımın yardımları olmasa bu çalışmayı bu noktaya getiremezdim. Çalışma sürecim boyunca tüm sinirli hallerime, naz ve isteklerime hep olumlu cevap veren çok sevdiğim arkadaşlarım, Elif T. ASLAN, Murat ALTUN, Canan ŞENTÜRK, Hakan M. KİRİŞ, Elvan ÖZMAN ve Tansel ALAN a da candan teşekkürlerimi sunarım. Bilginin efendisi olmak için çalışmanın uşağı olmak şarttır. (Honore de Balzac) Kaybolmak, geldiğin yolu unutmaktır. (Kill Bill, Vol. 1) Arş. Gör. Onur DEMİREL 23 Eylül 2006, Isparta

4 ÖZET DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR, EKONOMİK BÜYÜMEYE ETKİLERİ VE TÜRKİYE UYGULAMASI Onur DEMİREL Süleyman Demirel Üniversitesi, İktisat Bölümü Yüksek Lisans Tezi, 153 Sayfa, Eylül 2006 Danışman: Prof. Dr. Ömer EROĞLU Dünya, ticaretin, sermayenin, üretimin ve insanoğlunun küreselleşmesi ile birlikte yeni bir çağa girmektedir. Bu geçiş gelişmiş ülkeler tarafından yönlendirilirken bundan gelişmekte olan ülkeler de en az gelişmiş ülkeler kadar etkilenmektedir. Herhangi bir ülkenin bağımsız kararları artık tüm dünya ülkelerini etkileyebilmektedir. Çalışma, bu etkileşim çağında doğrudan yabancı yatırımlar (DYY) yi incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışmada DYY nin tanımı, istatistiklerinin tutulma yöntemleri ve çeşitleri tanıtılmış, DYY ve büyüme teorileri, DYY yi etkileyen faktörler incelenmiş, dünya ve Türkiye gerçekleşmeleri verilmiş, Türkiye de DYY mevzuatına değinilmiş, son olarak da DYY nin büyüme üzerindeki etkileri incelenerek Türkiye üzerine bir uygulama yapılmıştır. Türkiye uygulamasında makro bir modelleme ile 3 SLS (3 Aşamalı En Küçük Kareler) yöntemi kullanılmıştır. Uygulama sonucunda, DYY yi belirleyen faktörler denklemi için Türkiye de bir dönem önceki GSYİH, GSYİH büyüme oranı, enflasyon, bir dönem önceki kamu yatırımlarının GSYİH içindeki payı ve yurtiçi yatırım oranının DYY yi pozitif etkilediği bulunmuştur. Bu değişkenlerden, bir dönem önceki GSYİH, DYY üzerinde en anlamlı etkiye sahip değişken olmuştur. Modellemenin büyüme denkleminde ise DYY, ihracat artışı, diğer sermaye girişleri ve dış yardım girişi değişkenlerinin ekonomik büyümeyi pozitif etkilediği bulunmuştur. Denklem sonucunda görülmüştür ki, Türkiye de DYY girişleri ekonomik büyümeyi hızlandırmaktadır. Anahtar Kelimeler: Doğrudan Yabancı Yatırım (DYY), DYY Teorileri, Büyüme Teorileri, DYY yi Etkileyen Faktörler, Dünyada ve Türkiye de DYY Gerçekleşmeleri, DYY nin Ekonomik Büyümeye Etkileri, Türkiye Uygulaması, Üç Aşamalı En Küçük Kareler Yöntemi (3 SLS)

5 ABSTRACT FOREIGN DIRECT INVESTMENTS, ITS EFFECTS ON ECONOMIC GROWTH AND TURKISH CASE Onur DEMİREL Süleyman Demirel University, Department of Economics, Master Thesis, 153 Pages, September 2006 Supervising Professor: Prof. Dr. Ömer EROĞLU The world enters to a new epoch with the globalization of foreign trade, capital, production and human being. The transition, while steered by the developed countries, affects not only the developed countries but also the developing countries. A decision of any individual country may have extensive consequences on the rest of the world. The study aims to analyze foreign direct investment (FDI) in the aforementioned epoch of interaction. In this context the definition, statistical methods and types of FDI, FDI and growth theories, the determinants of FDI are analyzed, FDI statistics for the world and Turkey are examined, the Turkish laws for FDI are examined and lastly by examining the effects of FDI on economic growth an econometric modeling is run on Turkish case. In the Turkish case, macroeconomic modeling with three stage least squares (3 SLS) technique is used. As the result of FDI determinants regression the one period lagged GDP, GDP growth rate, inflation rate, one period lagged public expenditure to GDP rate and domestic saving rate are found to have positive effects on FDI. Among the variables analyzed one period lagged GDP has the most significant effect on FDI. Growth regression on the other hand indicates positive relationship between FDI, export growth rate, other capital inflows, foreign aid inflows and GDP growth. As a consequence, FDI inflows accelerate economic growth in Turkey. Keywords: Foreign Direct Investment (FDI), FDI Theories, Growth Theories, Determinants of FDI, FDI Statistics in the World and Turkey, Effects of FDI on Economic Growth, Case of Turkey, Three Stage Least Squares Technique (3 SLS)

6 i İÇİNDEKİLER Sayfa No: İÇİNDEKİLER... i KISALTMALAR... iv TABLOLAR DİZİNİ... v ŞEKİLLER DİZİNİ... vi GRAFİKLER DİZİNİ... vii BİRİNCİ BÖLÜM GİRİŞ 1.1. Çalışmanın Önemi Çalışmanın Kapsamı ve Amacı Çalışmanın Kısıtları... 4 İKİNCİ BÖLÜM DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR VE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLARIN BÜYÜME TEORİLERİNDEKİ YERİ 2.1. Yabancı Yatırımlar ve Çeşitleri Doğrudan Yabancı Yatırımların Artan Önemi Doğrudan Yabancı Yatırım Tanımı ve İstatistik Tutma Yöntemlerinde Standardizasyon Çalışmaları Günümüzde Doğrudan Yabancı Yatırım Tanımı ve İstatistik Tutma Yöntemleri Doğrudan Yabancı Yatırım Çeşitleri Yapılan Yatırımın Mülkiyet Durumuna Göre Doğrudan Yabancı Yatırım Ortak Girişim ve Tam Mülkiyete Dayalı Bağlı Şirket (Joint Ventures and Full-Ownership) Şirketlerarası Birleşmeler ve Satınalmalar (Mergers and Acquisitions M&A) Stratejik Birleşmeler (Strategic Alliances) Yapılan Yatırımın Yeni İşletme Yaratmasına Göre Yeşil Alan Yatırımları (Greenfield Investments) Kahverengi Alan Yatırımları (Brownfield Investments) Satınalmalar (Acquisitions) Yapılan Yatırımın Üretim Zincirindeki Yerine Göre Yatay Yatırımlar (Horizontal) Dikey yatırımlar (Vertical) Yapılan Yatırımın Amacına Göre Diğer Doğrudan Yabancı Yatırım Çeşitleri Yeniden Yatırılan Kazançlar (Reinvested Earnings)... 20

7 ii Transfer Fiyatlandırması (Transfer Pricing) Doğrudan Yabancı Yatırım Teorileri Ürün Döngüsü Teorisi İçselleştirme Teorisi OLI Paradigması (Eklektik Paradigma) Diğer Teoriler Caves Ekonomileri Oligopolistik Tepki Teorisi Hymer ve Kindleberger in Teorileri Büyüme Teorilerinde Doğrudan Yabancı Yatırımlar Klasik Büyüme Teorisi Marksist Büyüme Teorisi Schumpeteryan Büyüme Teorisi Harrod Domar Büyüme Modelleri Neo-Klasik Büyüme Teorisi İçsel Büyüme Teorileri Romer İçsel Büyüme Teorisi Almaşık (Alternatif) İçsel Büyüme Teorileri: ÜÇÜNCÜ BÖLÜM DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMI ETKİLEYEN FAKTÖRLER, DÜNYADA VE TÜRKİYE DE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR 3.1. Doğrudan Yabancı Yatırımı Etkileyen Faktörler Piyasa Büyüklüğü Piyasa Büyüme Hızı Dış Ticarete Açıklık Ekonomik İstikrar Döviz Kuru Altyapı Emek Maliyeti Vergi Oranları Politik İstikrar Diğer Faktörler Firma Açısından Doğrudan Yabancı Yatırımlar ve Genel Değerlendirme Dünyada ve Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırım Gerçekleşmeleri Dünyada Doğrudan Yabancı Yatırım Gerçekleşmeleri Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırım Gerçekleşmeleri DÖRDÜNCÜ BÖLÜM DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMIN EKONOMİK BÜYÜMEYE ETKİSİ VE TÜRKİYE UYGULAMASI 4.1. Doğrudan Yabancı Yatırımların Büyümeye Etkileri Makroekonomik Çalışmalar

8 iii Toplam Faktör Üretkenliği Üzerine Çalışmalar Doğrudan Yabancı Yatırımın Ekonomik Büyümeyi Etkileme Kanalları Taşma Etkisi Bağlantı Etkisi Emek Devir Etkisi Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Büyümeye Etkisi Veri ve Metodoloji Ekonometrik Model Sonuçları BEŞİNCİ BÖLÜM SONUÇ KAYNAKÇA EKLER EK 1: İstatistik Tutma Yöntemlerinde Standardizasyon Çalışmalarının Kısa Tarihçesi ÖZGEÇMİŞ

9 iv KISALTMALAR AB ABD Ar-Ge BD3 BERI bkz. BPM5 Çev. ÇUŞ DITEG DYY Eurostat GOÜ GSMH GSYİH IMF ITRS KOBİ OECD UNCTAD vb. vd. : Avrupa Birliği : Amerika Birleşik Devletleri : Araştırma Geliştirme : Benchmark Definitions of Foreign Direct Investment, Third Edition : Business Environment Risk Intelligence : Bakınız : Balance of Payments Manual, Fifth Edition : Çevirmen : Çok Uluslu Şirketler : Doğrudan Yatırım Teknik Uzman Grubu : Doğrudan Yabancı Yatırımlar : Avrupa Birliği İstatistik Ofisi : Gelişmekte Olan Ülkeler : Gayri Safi Milli Hasıla : Gayri Safi Yurt İçi Hasıla : Uluslararası Para Fonu : Uluslararası İşlemler Raporlama Sistemleri : Küçük ve Orta Boy İşletmeler : İktisadi İşbirliği ve Gelişme Teşkilatı : Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı : Ve benzerleri : Ve diğerleri

10 v TABLOLAR DİZİNİ Tablo 2.1. Gelişmekte Olan Ülkelerde Sermaye Gerçekleşmeleri (Milyar $)... 8 Tablo 2.2. Doğrudan Yabancı Yatırım İşletme Çeşitleri Tablo 2.3. Farklı İstatistik Kaynaklarının Avantaj ve Dezavantajları Tablo 2.4. Yapılan Yatırım Amacına Göre Yatırım Çeşitleri Tablo 3.1. Doğrudan Yabancı Yatırımı Etkileyen Faktörler Tablo 3.2. Doğrudan Yabancı Yatırımları Etkileyen Faktörleri Sınayan Ampirik Çalışmalar Tablo 3.3. Yıllar İtibariyle Doğrudan Yabancı Yatırımların GSYİH ye Oranı Tablo 3.4. Yıllar İtibariyle Doğrudan Yabancı Yatırım Girişleri (Milyon $) Tablo 3.5. Yıllar İtibariyle Doğrudan Yabancı Yatırım Giriş Stoku (Milyon $) Tablo 3.6. Doğrudan Yabancı Yatırım Giriş Stokunun Sektörlere Göre Tahmini Dağılımı Tablo 3.7. Sınır Ötesi Birleşme ve Satınalma Alım ve Satımları (Milyon $) Tablo 3.8. Birleşme ve Satınalmaların Sektörel Dağılımı (Milyon $) Tablo 3.9. Ana Şirket Başına İştirak Sayısı Tablo Yeşil Alan Doğrudan Yabancı Yatırım Projesi Sayısı Tablo Yeşil Alan Doğrudan Yabancı Yatırım Projeleri Sektörel Dağılımı Tablo Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırım Girişleri (Milyon $) ve Dünyadaki Payı Tablo Türkiye Doğrudan Yabancı Yatırım Giriş Potansiyel ve Performans Endeksleri Tablo Türkiye de Yabancı Sermayeli Firma Sayıları ve Türleri Tablo Türkiye nin Doğrudan Yabancı Yatırım Konum Avantajları Tablo 4.1. Teknolojik Taşma ve Çok Uluslu Şirketlerin Rolü Tablo 4.2. Modellemelerde Kullanılan Değişkenler Tablo 4.3. Modellemelerde Kullanılan Değişkenlerin Beklenen İşaretleri Tablo SLS Tekniği ile Tahmin Edilen Modelin Sonuçları

11 vi ŞEKİLLER DİZİNİ Şekil 2.1. Yabancı Sermaye Çeşitleri... 7 Şekil 4.1. Doğrudan Yabancı Yatırımın Büyümeye Etkileri

12 vii GRAFİKLER DİZİNİ Grafik 3.1. Yıllar İtibariyle Doğrudan Yabancı Yatırım Girişlerinin GSYİH ye Oranı Grafik 3.2. Yıllar İtibariyle Doğrudan Yabancı Yatırım Girişleri Grafik 3.3. Yıllar İtibariyle Doğrudan Yabancı Yatırım Giriş Stoku Grafik 3.4. Yıllar İtibariyle Doğrudan Yabancı Yatırım Giriş Stokunun Sektörlere Göre Tahmini Dağılımı Grafik 3.5. Dünya Sınır Ötesi Birleşme ve Satınalmalar Grafik 3.6. Türkiye Doğrudan Yabancı Yatırım Girişleri ve Ekonomik Özgürlük Endeksi... 99

13 1 BİRİNCİ BÖLÜM GİRİŞ Dünya tarihi boyunca insanoğlu, yaşadığı bölge dışında alanlarda üretim, tüketim ve ticaret aktivitelerinde bulunmuştur. Bu yönelim özellikle kapitalist sistemin yayılmaya başladığı 12. yüzyıldan bu yana artış göstermiştir. Bu yüzyıllarda ticaret ve üretim yapıp farklı bölgelere satış yapan tüccar ve üreticiler bugünkü küresel üretim ağına sahip işletmelerin ataları niteliğindedirler. 1. Dünya Savaşı ve ardından gelen 2. Dünya Savaşı ve Soğuk Savaş ı takiben artan küreselleşme veya ekonomik serbestleşme sonucu yabancı sermaye akımları büyük artışlar göstermiştir. Bu süreçte öncelikle ticaret artmış, sonrasında sermaye küreselleşmiş ve nihayetinde de üretim küresel hale gelmiştir Çalışmanın Önemi Coğrafi keşifler, bu olanaktan faydalanabilen ülkelere engin fırsatlar sunmuştur. Denizcilikte ileri olan ülkeler yeni yerler ve dolayısıyla kaynaklar ele geçirmişlerdir. Yeni yerler önceleri doğal kaynaklar bakımından fayda sağlarlarken, daha sonra üretim için işgücü ve tüketim için talep sağlamışlardır. Dolayısıyla coğrafi keşiflerden yararlanabilen ülkeler zamanla zenginleşmişler günümüzün gelişmiş ülkeleri (GÜ)yü oluşturmuşlardır. GÜ ler coğrafi keşiflere sermayeyi ve üretimi küreselleştirerek devam etmişlerdir. Bu küreselleşme hareketi gelişmiş ülkelere daha fazla refah getirirken, gelişmekte olan ülkeler (GOÜ) ye de etkide bulunmuştur. Özellikle doğrudan yabancı sermaye (DYY) çekemeyen GOÜ önceleri sermaye eksikliğini yüksek faiz ve düşük kur politikaları ile gidermeye çalışmışlardır. Bu yönelim yabancı sermayenin reel sektöre değil finans sektörüne kaymasına neden olmuş ve borç sorunu derinleşmiştir. Borçlanmadaki bu kriz 1980 lerde kendini finansal kriz olarak

14 2 göstermiştir. 1 Bu durum ülkelerin, özellikle de GOÜ nün farklı finansman türlerine yönelmelerine yol açmıştır. Finansman türleri arasında DYY diğer türler arasında en dikkat çeken tür olmuştur. DYY, uzun dönemli niteliği, istihdam sağlaması, teknoloji ve beşeri sermaye sağlaması ile diğer sermaye hareketleri türlerinden daha fazla önem taşımaktadır. DYY nin zaman içerisinde bu şekilde önem kazanması GOÜ nün DYY çekebilmek için bazı önlemler almasına sebebiyet vermiştir. Bu önlemler piyasaların serbestleşmesi olabileceği gibi tanıtımların yapılması ve hatta teşviklerin verilmesi şeklinde de olabilmektedir. Dolayısıyla DYY, ekonomi literatüründe daha fazla incelenmeye başlanmıştır Çalışmanın Kapsamı ve Amacı DYY nin ekonomik büyümeye ne şekilde etki edeceğini tam kestirebilmek adına ekonomistler DYY yi türlerine göre ayırmaya, DYY yi belirleyen faktörlerini araştırmaya ve DYY nin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini ölçmeye çalışmışlardır. Tüm bu çalışmalar, DYY literatürünün genişlemesine yol açarken, literatürün halen ne kadar eksik olduğunu da gözler önüne sermektedir. DYY analizleri ülkelerin kendilerine özgü özelliklerine, sektörel farklılıklara ve çalışma metotlarına göre farklılıklar gösterebilmektedirler. Dolayısıyla literatür çok geniş olmakla birlikte biraz da dağınıktır. Bu dağınıklık büyük ölçüde DYY nin çok geniş etkisine bağlıdır. Çalışma DYY çeşitlerini, DYY teorilerini, büyüme teorilerini, DYY yi etkileyen faktörleri, DYY nin ekonomik büyümeye etkilerini ve son olarak da ampirik bir çalışmayı dahil ederek bu geniş literatürü incelemeye çalışmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde öncelikle yabancı yatırımlar incelenmekte ve hemen ardından DYY nin artan önemine değinilip DYY tanımlama çalışmalarına yer verilmektedir. DYY nin ülkelere etkilerinin incelenebilmesi açısından çeşitleri önem 1 DEĞER, M. K., S. EMSEN ve C. GERNİ, Doğrudan Yabancı Yatırımların Belirleyicileri: Geçiş Ekonomileri Üzerinde Nedensellik Testleri ve Panel Veri Analizleri ( ), Uluslararası Ekonomi Konferansı, Eylül, TEK, Ankara, 2006, s. 2.

15 3 arz ettiğinden bölümün devamında DYY nin çeşitlerine yer verilmektedir. Bölüm ürün döngüsü, içselleştirme ve eklektik paradigma gibi DYY teorilerini ve ardından da klasik, Neo-klasik ve içsel büyüme teorileri gibi büyüme teorilerini içermektedir. Bu aşamada çalışma teorilere, DYY nin etki ve belirleyenlerini içerecek ölçüde yer vermektedir. Bu sayede çalışma dördüncü bölümdeki ekonometrik modellemeye zemin hazırlamaktadır. Modellemeye zemin hazırlayan diğer bir konu da üçüncü bölümde verilmektedir. Bölüm DYY yi etkileyen faktörleri ve bu faktörler üzerine yapılan ampirik çalışmaları içermektedir. DYY yi etkileyen faktörlerden genel kabul gören - geleneksel değişkenler- farklı alt başlıklar ile literatüre yeni eklenen değişkenler - geleneksel olmayan değişkenler- ise diğer değişkenler başlığı ile incelenmektedir. Bölümün devamında dünya ve Türkiye deki DYY gerçekleşmeleri verilmekte, dünyada ve Türkiye deki DYY giriş ve stokları, sektörel dağılımı ve giriş şekilleri tablo ve grafikler yardımı ile incelenmektedir. Teorik altyapı verildikten ve gerçekleşmeler incelendikten sonra dördüncü bölümde DYY nin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri incelenmeye çalışılmaktadır. Bölümün ilk kısmı DYY nin büyümeyi hangi yollarla etkileyebildiğine ve daha önce yapılan çalışmalara ayrılmıştır. İkinci kısım ise önceki bölümlerde incelenen teorik altyapı ve gerçekleşmeler ışığında Türkiye üzerine ekonometrik bir modellemeyi içermektedir. Modellemede 2 denklemli sistem kullanılmış yılları arasında Türkiye ye giren DYY yi etkileyen faktörler ve DYY girişlerinin ekonomik büyümeye etkileri eşanlı olarak incelenmeye çalışılmıştır. Çalışma beşinci bölümdeki sonuç ve politika önerileri kısmı ile son bulmaktadır. Çalışma içerdiği bu bölümlerle DYY akımlarının belirleyicilerini ve bunların ekonomik büyümeye etkilerini Türkiye örneği üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır.

16 Çalışmanın Kısıtları Çalışmanın kısıtları DYY literatürünün genişliği sebebiyle farklı kısımlarda kendini gösterebilmektedir. Bölümlerin sıralamasına göre kısıtlara bakıldığında, ikinci bölümdeki kısıtlardan ilki DYY çeşitlerinin verilmesine rağmen, bu çeşitlerin her birinin ayrı belirleyenleri ve etkileri üzerinde durulmamış olmasıdır. Bu konu, araştırılması çok ayrıntılı istatistikler gerektirdiğinden dolayı ihmal edilmekte ve bundan sonraki çalışmalar için önemli bir alan oluşturmaktadır. Bölümdeki diğer bir kısıt da büyüme teorilerinde görülmektedir. Büyüme teorileri kasıtlı olarak yalnız DYY yi içerdiği ölçüde yer almaktadır. Büyüme teorilerinin bunun ötesindeki analizleri çalışmanın konusu itibariyle yapılmamıştır. Üçüncü bölümde karşılaşılan en önemli kısıt dünya ile Türkiye gerçekleşmelerinin verilmesine rağmen Türkiye nin benzer ekonomik koşullara sahip ülkeler ile karşılaştırılmamış olmasıdır. Bunun iki sebebinden ilki çalışmanın kapsamı olsa da diğer sebebi de böyle bir karşılaştırmanın farklı ülkelerdeki farklı koşullar ile kullanılan farklı yöntemler, tanımlar ve yaklaşımlar sebebiyle çok güç olmasıdır. Dördüncü bölüm kısıtların en fazla dikkat çektiği bölümdür. Bölüm, DYY nin ekonomik etkilerini incelediği ve bu tip analizlerde çok geniş bir spektrumun varlığı sebebiyle bu tip analizlerden sadece bir tanesine yer verebilmiştir. Bu tip çalışmalar makro ölçekli olabileceği gibi mikro veya toplam faktör üretkenliği ölçeğinde de yapılabilmektedir. Bu bağlamda çalışma makro ölçeği kullanmaktadır. Öte yandan çalışmada kullanılan modelleme DYY yi etkileyen faktörler ve DYY nin ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini incelemeye olanak verdiği için, sonuçları önem taşımaktadır. Sonuç olarak çalışma, DYY yi etkileyen faktörleri incelemesi ve DYY nin ekonomik büyümeye etkilerinin analiz etmesi yönleri ile DYY yi kapsamlı olarak incelemeyi amaçlayan bir deneme niteliğindedir.

17 5 İKİNCİ BÖLÜM DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR, DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM TEORİLERİ VE BÜYÜME TEORİLERİNDE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR Dünyada gelişmişlik düzeyleri bakımından birbirinden farklı pek çok ülke vardır. Gelişmişlik, her ne kadar eğitim, sağlık, güvenlik, çevre, demokratik altyapı ve kültür gibi medeniyeti belirleyen unsurlarla ölçülse de gelir düzeyi gelişmişliğin önemli bir göstergesidir. 2 Bu bağlamda Dünya Bankası, ülkeleri düşük (kişi başına geliri < 825$), alt-orta (826$ ile 3.255$ arası), üst-orta (3.256$ ile $ arası) ve yüksek (>10.066$) gelirli ülkeler olmak üzere üç ana kategoriye ayırmıştır. 3 Gelirin bu dağılımında pek çok faktörün etkisi vardır. Bu faktörlerden bir tanesi, düşük gelirli ülkelerin, gelirlerini arttırabilmelerini sağlayan ve düşük tasarruf oranını telafi edebilen yabancı sermaye ve özellikle de doğrudan yabancı yatırımdır. Doğrudan yabancı yatırımlar tanımı gereği çok farklı transferleri kapsayabilmektedir. Bu transferlerin her biri farklı sonuçlar doğurabileceği için doğrudan yabancı yatırımların ekonomik büyüme üzerindeki etkilerini ölçmek eğer imkansız değilse bile çok zordur. Öte yandan büyüme teorilerini incelemek ve teorilerde doğrudan yabancı yatırımların büyüme üzerindeki etkilerini tahmin edebilmek, bu yolda atılabilecek önemli bir adım olacaktır. 2 KARAGÜL, M., Beşeri Sermayenin İktisadi Gelişmedeki Rolü ve Türkiye Boyutu, Afyon Kocatepe Üniversitesi Yayınları, Yayın No. 37, Ankara, Temmuz 2002, s WB, World Development Report, 2006: Equity and Development, Washington DC, 2005, <http://wwwwds.worldbank.org/external/default/wdscontentserver/iw3p/ib/2005/09/20/ _ /Rendered/PDF/322040World0Development0Report02006.pdf>, ( ), s

18 Yabancı Yatırımlar ve Çeşitleri Yabancı yatırımların özelliklerine göre nasıl ayrıştırıldığını ödemeler bilançolarından görmek mümkündür. IMF, ödemeler bilançosunu hazırlarken akımlar (işlemler) ve stoklar arasında ayrım yapmaktadır. 4 Bu ayrıma göre iki ayrı bilanço tutulmakta ve bunlardan ilki Ödemeler Dengesi Akımları (Balance of Payments Flows) adını alırken ikincisi de Dış Finansal Varlıklar ve Yükümlülükler Stoku (Stocks of External Financial Assets and Liabilities) adını almaktadır. Bu bilançolardan ilkinde sadece akımlar dikkate alınırken, diğerinde de sadece stoklar dikkate alınmaktadır. Akımlar bilançosu, mal ve hizmetler, gelir ve cari transferleri içeren Cari Hesap (Current Account) ile sermaye transferleri ve üretilmemiş, finansal olmayan varlıkların satın alınması veya satılması ile finansal varlık ve yükümlülükleri içeren Sermaye ve Finans Hesabı (Capital and Financial Account)tan oluşmaktadır. Yabancı yatırım akımları bu bilançolardan Ödemeler Dengesi Akımları nın altındaki finans hesabının içerisinde yer almaktadır. 5 Bu bilançoda yabancı yatırımlar üç başlık altında incelenmektedir. Bunlar sırası ile doğrudan yatırımlar, portfolyo yatırımları ve diğer yatırımlardır. 4 5 IMF, Balance of Payments Manual, Fifth Edition, <http://www.imf.org/external/np/sta/bop/bopman.pdf>, 1993, ( ), s. 3. IMF, Balance of Payments Textbook, Washington, DC, USA, 1996, <http://www.imf.org/external/np/sta/bop/boptex.pdf>, ( ), s. 31 3, 107, 117, 124, 129.

19 7 Yabancı Yatırımlar * Doğrudan Yatırımlar Portfolyo Yatırımları Diğer Yatırımlar - Öz Sermaye - Yeniden Yatırılan Kazançlar - Diğer Sermaye - Net Varlık - Tahvil ve Senetler - Para Piyasası Enstrümanları - Finansal Türevler - Ticari Krediler - IMF Borç ve Kredileri - Diğer Borçlar - Nakit ve Mevduatlar - Diğer Varlık ve Yükümlülükler Şekil 2.1. Yabancı Sermaye Çeşitleri * IMF, 1993, ödemeler bilançosu hazırlama metoduna uygun olarak hazırlanmıştır. Doğrudan yatırımlar bu çalışmanın ana amacını içerdiği için bu kaleme dair detaylı tanımlama ve açıklamalar ilerleyen kısımlarda verilecektir. Bu aşamada doğrudan yatırımların bilançoda Şekil 2.1 deki gibi üç ana başlık altında incelendiğini belirtmemiz yeterlidir. Portfolyo yatırımlarının özelliği ticareti yapılan veya ticarete konu olabilecek enstrümanlardan oluşmasıdır. Bu sayede, bu enstrümanlar yatırımcısına vade sonunu beklemeden bir enstrümandan diğerine kayma şansını tanırlar. Dolayısıyla portfolyo yatırımı yapan yatırımcılar doğrudan yatırım yapan yatırımcılara göre getiri oranındaki değişmelere daha duyarlıdırlar. Diğer yatırımlar, doğrudan yatırım, portfolyo yatırımı ve rezerv varlıklara 6 girmeyen tüm finansal işlemleri içeren residual bir kategoridir. Çalışmanın ilerleyen kısımlarında, çalışmanın konusu itibariyle doğrudan yatırımlar üzerinde durulacaktır. 6 Rezerv varlıklar merkezi otoritelerin ödemeler dengesindeki dengesizlikleri yok etmeleri veya azaltmaları için gerekli enstrümanlardan oluşmaktadır.

20 Doğrudan Yabancı Yatırımların Artan Önemi II. Dünya Savaşı sonrası dönemde dünya ülkelerinde artan liberalleşme ile birlikte sermaye hareketlerinin önemi artmıştır. Dünyada DYY akımları 1980 yılında dünya gelirinin %6 sı seviyelerinde iken 2004 te gelirin %23 ü seviyelerine gelmiştir. Yaklaşık 25 yıl içerisinde dalgalanmalar olsa da DYY akımlarının önemi gün geçtikçe artmaktadır. Öyle ki DYY girişi stoku yaklaşık 9 trilyon dolara ulaşmıştır. Öte yandan cari olarak artan sermaye hareketleri, dünya GSYİH sine oranlandığı zaman genel olarak sabit bir seyir izlemiştir. 7 DYY hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkeler için çok önemlidir ve bu önem de gün geçtikçe artmaktadır. DYY nin toplam yatırımlar içerisindeki payı da gün geçtikçe artmaktadır. Tablo 2.1 den izlenebileceği gibi DYY nin toplam yatırımlar içerindeki payı döneminde yaklaşık %11 iken bu oran döneminde yaklaşık %20 ye yükselmiştir. Tablo 2.1. Gelişmekte Olan Ülkelerde Sermaye Gerçekleşmeleri (Milyar $) Toplam ,00% ,00% ,00% DYY 48 10,67% 94 16,23% ,85% Portfolyo Yatırımı 40 8,89% ,02% ,31% Diğer Yatırımlar ,44% ,58% ,84% Kaynak: BOSWORTH ve COLLINS, s. 58. İstatistiksek gelişmelerin yanında diğer önemli bir nokta da dünyada artan rekabete ülkelerin nasıl ayak uydurabilecekleri sorunudur. Bu noktada fiziksel sermayenin yanında beşeri sermaye, teknoloji, üretkenlik, teknik bilgi, mülkiyet hakları ve massetme kapasitesi gibi somut ve soyut nitelikler de önem kazanmaktadır. Ülkeler, özellikle de GOÜ, dünya üretiminde yer almak istiyorlarsa gelişen teknoloji ve beşeri sermayeye yetişmelidirler. Bu çabada DYY çok önemli bir araç olarak kabul edilmektedir ve bu alanda önemli bir literatür oluşmuştur. 7 BOSWORTH, B. ve S. M. COLLINS, Capital Inflows, Investment and Growth, Tokyo Club Papers, Vol. 12, s , 1999, s. 57.

21 9 DYY nin faydaları ana hatlarıyla dağıtımda etkinlik sağlaması, teknik etkinlik sağlaması ve teknoloji transferi sağlaması olarak sayılabilir. 8 Bu faydalar sayesinde GOÜ ler büyüme için gerekli sermaye ve faktörlere ulaşma imkanı bulurlar Doğrudan Yabancı Yatırım Tanımı ve İstatistik Tutma Yöntemlerinde Standardizasyon Çalışmaları DYY tanımı farklı ülkelerde farklı olarak yapılmaktadır. Bu durum istatistiklerin tutulmasında zorluklara, tutarsızlıklara ve ülke karşılaştırmalarında yanlılıklara sebep olmaktadır. Bu sebepten dolayı DYY kavramının tüm ülkelerde aynı olacak şekilde tanımlanması gerekliliği doğmuştur. Bu görevi IMF ve OECD yerine getirmektedir. OECD, DYY yi tanımlayabilmek amacıyla çalışmalarına 1983 yılındaki Üye Ülkelerdeki Uygulamalar Araştırması (Practices in its Member Countries Survey) ile IMF ise 1991 yılındaki Uluslararası Sermaye Akımları Ölçümü için Çalıştay Araştırması (Working Party on the Measurement of International Capital Flows Survey) ile başlamıştır. 9 Bu tarihten sonra gerek OECD gerekse de IMF çalışmalarına devam etmiş ve ikisi de ortak bir tanıma ulaşmıştır. 10 İstatistikler bu ortak tanıma göre tutulmaya çalışılmaktadır. DYY nin istatistiklerinin tutulması tanım gereği ve ülkelerin kendilerine has özelliklerinden dolayı zor ve ayrıntılıdır. Bunun yanında bir standardın sağlanması ise ülke karşılaştırmaları yapılabilmesi için olmazsa olmazların arasında yer almaktadır. Bu sebeple OECD ve IMF istatistik tutmak için Tam Birleştirilmiş Sistem (Fully Consolidated System)ı geliştirmiş, üyelerine de bu yönteme uymalarını tavsiye etmiştir. Bu yöntem daha sonra revizyonlara tabi tutulmuştur CAVES, R. E., Multinational Firms, Competition and Productivity in Host-Country Markets, Economica, New Series, Vol. 41, No. 162, s , May 1974a, s IMF ve OECD, Report on the Survey of Implementation of Methodological Standards for Direct Investment, International Monetary Fund, Statistics Department and Organisation for Economic Co-Operation Development, Directorate for Financial, Fiscal and Enterprise Affairs, March 2000, <http://www.imf.org/external/bopage/pdf/mar2000.pdf>, ( ). 10 OECD, OECD Benchmark Definition of Foreign Direct Investment, Third Edition, 1996, <http://www.oecd.org/dataoecd/10/16/ pdf>, ( ) ve IMF, Bu standardizasyon çalışmaları kapsamındaki rapor ve toplantıların başlıcalarının listesi için Ek 1 e bakınız.

22 10 Bu tanımlama ve istatistik çalışmaları sonucu ülkelerarası karşılaştırmalar yapmak daha kolay ve anlamlı hale gelmiştir. Ancak henüz standardizasyonun tüm ülkelerce sağlanmamış olması sebebiyle istatistiklerde tutarsızlıklar görülmektedir Günümüzde Doğrudan Yabancı Yatırım Tanımı ve İstatistik Tutma Yöntemleri Dünyada özellikle OECD ve IMF nin yaptığı çalışmalar sayesinde artık DYY için ortak bir tanıma varılmıştır. Bu tanım ilk olarak 1993 te IMF tarafından yayınlanmıştır 12 ve bu tarihten itibaren de bu tanım kullanılmaktadır. Buna göre DYY, bir ekonomide yerleşik bir işletmenin (birey girişimi, anonim veya adi kamu veya özel girişim) başka bir ülkede uzun süreli bir ilişki kurmak amacıyla yaptığı uluslararası yatırımdır. Uzun süreli ilişki, doğrudan yabancı yatırımcı ile doğrudan yatırım işletmesi arasındaki uzun dönemli ilişkinin varlığını ve işletmenin yönetiminde doğrudan yatırımcının yeterli derecede etkisini ifade eder. İşletmenin yönetiminde yeterli derecede etkinin ölçütü ise %10 veya daha fazla hissenin mülkiyeti veya buna eş değerde oy hakkının elde bulundurulmasıdır. Doğrudan yatırım, iki taraf arasındaki ilk sermaye akımına ek olarak iki taraf ve anonim veya adi yavru işletmeler arasındaki tüm ardıl sermaye transferlerini içerir. 13 DYY nin tanımının yanı sıra yine bu literatürde kullanılan önemli kavramlar kısaca şu şekildedir: Doğrudan Yatırımcı (Direct Investor): Bu terim yabancı doğrudan yatırımcı veya yatırımcıların ikamet ettikleri ülke veya ülkelerin dışındaki bir ülkede faaliyette olan doğrudan yatırım işletmesine sahip birey, anonim veya adi kamu veya özel işletme, hükümet, bir grup ilişkili birey veya bir grup ilişkili anonim ve/veya adi şirket anlamında kullanılır. 14 Ev Sahibi Ülke (Host Country): Yabancı yatırımın geldiği veya yapıldığı ülkedir. 12 IMF, 1993, s OECD, s IMF ve OECD, Foreign Direct Investment Statistics: How Countries Measure FDI, 2001, Washington, DC, 2003, <http://www.imf.org/external/pubs/ft/fdis/2003/fdistat.pdf>, ( ), s

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Ödemeler Dengesi Doç. Dr. Dilek Seymen Araş. Gör. Aslı Seda Bilman 1 Plan Ödemeler Dengesi, tanım, kapsamı Ana Hesap Grupları Cari Denge, Sermaye Hesabı Dengesi Farklı Ödemeler Dengesi Tanımları Otonom

Detaylı

DERS BİLGİLERİ ULUSLARARASI İKTİSAT TPB 215 3 2+ 0 2 4

DERS BİLGİLERİ ULUSLARARASI İKTİSAT TPB 215 3 2+ 0 2 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI İKTİSAT TPB 215 3 2+ 0 2 4 Dersin Dili Türkçe Dersin Seviyesi Önlisans Dersin Türü Zorunlu Dersin Koordinatörü Öğretim Görevlisi Serkan

Detaylı

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU ve TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1.Makro Ekonominin Doğuşu 12 1.1.1.Makro Ekonominin Doğuş Süreci 12 1.1.2.Mikro ve Makro Ekonomi Ayrımı 15 1.1.3.Makro Analiz

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 KAYNAKLAR 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr

Ekonomik Rapor 2011 KAYNAKLAR 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr Ekonomik Rapor 2011 KAYNAKLAR 67. genel kurul 389 390 1-2007, T.C. Kalkınma Bakanlığı, Gelir Dağılımı ve Yoksullukla Mücadele, Özel İhtisas Komisyonu Raporu, www.dpt.gov.tr/docobjects/download/3087/oik691.pdf,

Detaylı

Geleceği Şimdiden Tüketmek Hazırlayan: Prof. Dr. Veysel ULUSOY Yard. Doç. Dr. Çiğdem Özarı

Geleceği Şimdiden Tüketmek Hazırlayan: Prof. Dr. Veysel ULUSOY Yard. Doç. Dr. Çiğdem Özarı CARİ AÇIK Geleceği Şimdiden Tüketmek Hazırlayan: Prof. Dr. Veysel ULUSOY Yard. Doç. Dr. Çiğdem Özarı II Yay n No : 2964 İşletme-Ekonomi Dizisi : 608 1. Baskı - Ekim 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-988

Detaylı

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... i İÇİNDEKİLER... iii TABLO LİSTESİ... v GRAFİK LİSTESİ... vii KUTU LİSTESİ... xiv KISALTMA LİSTESİ.... xvi GENEL DEĞERLENDİRME... xvii I. Finansal İstikrarın Makroekonomik Unsurları...

Detaylı

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR FDI doğrudan yabancı yatırım, bir ülke borsasında işlem gören şirketlerin hisselerinin bir diğer ülke veya ülkelerin kuruluşları tarafından satın alınmasını ifade eden portföy yatırımları dışında kalan

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 Adı Soyadı: Hasan VERGİL Ünvanı: Prof. Dr. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 İktisat Bölümü Y.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 7. Yayınlar 7.1. Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities)

ÖZGEÇMİŞ. 7. Yayınlar 7.1. Uluslararası hakemli dergilerde yayınlanan makaleler (SCI & SSCI & Arts and Humanities) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Gonca ATICI 2. Doğum Tarihi: 07.05.1975 3. Unvanı: Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İngilizce İktisat İstanbul Üniversitesi 1997 Y. Lisans Para-Banka

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI İKTİSAT I UİK317 5 2 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI İKTİSAT I UİK317 5 2 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI İKTİSAT I UİK317 5 2 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Seçmeli Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ 1. YIL GÜZ DÖNEMİ İleri Makroiktisat I IKT801 1 3 + 0 6 Makro iktisadın mikro temelleri, emek, mal ve sermaye piyasaları, modern AS-AD eğrileri. İleri

Detaylı

MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ Doktora Uzmanlık Alanı MLY898 3 3 + 0 6 Bilimsel araştırmarda ve yayınlama süreçlerinde etik ilkeler. Tez yazım kuralları,

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

Günümüzde en önemli rekabet gücü. Araştırma ve Geliştirme AR-GE. Günümüzde en önemli Ar-Ge Nedir? Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker

Günümüzde en önemli rekabet gücü. Araştırma ve Geliştirme AR-GE. Günümüzde en önemli Ar-Ge Nedir? Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümü Teknoloji ve Yenilik Yönetimi Dersi Araştırma ve Geliştirme AR-GE Yrd. Doç. Dr. M. Volkan Türker 1 Günümüzde en önemli rekabet gücü Daha önce değindiğimiz

Detaylı

Dengesi Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman

Dengesi Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman Ödemeler 1 Dengesi Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman Plan 2 Ödemeler Dengesi, tanım, kapsamı Ana Hesap Grupları Cari Denge, Sermaye Hesabı Dengesi Farklı Ödemeler Dengesi Tanımları Otonom ve Denkleştirici

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ (Taslak Rapor Özeti) Faruk Aydın Hülya Saygılı Mesut Saygılı Gökhan Yılmaz Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU Ağustos 2010 TÜRKİYE YE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ 2010 YILI İLK YARISINDA 3,2 MİLYAR DOLAR OLDU 2010 yılının ilk yarısında, Türkiye ye

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER EKİM 2015 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 22 Ekim 2015 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Finans Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Özeti Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi Prof.

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu?

Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Avrupa Birliği Lizbon Hedefleri ne UlaĢabiliyor mu? Yrd. Doç. Dr. Elif UÇKAN DAĞDEMĠR Anadolu Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat Bölümü Öğretim Üyesi 1. GĠRĠġ Avrupa Birliği (AB)

Detaylı

Kümelenme ile İlgili Kavramlar

Kümelenme ile İlgili Kavramlar Program 25 Ağustos 2014 Kümelenme Kümelenme İle İlgili kavramlar Türkiye de kümelenme politikaları Başarılı küme örnekleri Ostim Savunma ve Havacılık Kümelenmesi İnegöl Mobilya Kümelenmesi Yalova Saksılı

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Para Piyasası Likit Kamu

Detaylı

DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜMENİN SİGORTACILIK SEKTÖRÜNE ETKİSİ

DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜMENİN SİGORTACILIK SEKTÖRÜNE ETKİSİ T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜMENİN SİGORTACILIK SEKTÖRÜNE ETKİSİ Elif ERDOĞAN Yüksek Lisans Tezi Çorum 2013 DÜNYA DA VE TÜRKİYE

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 I. Finansman Nedir?, 6 Finansal Yönetim, 7; Yatırımlar, 9; Finansal Pazarlar, 10; Finansal Kurumlar, 13; Finansal Araçlar

Detaylı

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ İÇİNDEKİLER BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ Giriş... 1 1. Makroekonomi Kuramı... 1 2. Makroekonomi Politikası... 2 2.1. Makroekonomi Politikasının Amaçları... 2 2.1.1. Yüksek Üretim ve Çalışma Düzeyi...

Detaylı

Aylık Para ve Banka İstatistikleri ne İlişkin Yöntemsel Açıklama

Aylık Para ve Banka İstatistikleri ne İlişkin Yöntemsel Açıklama Aylık Para ve Banka İstatistikleri ne İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Parasal ve Finansal Veriler Müdürlüğü İçindekiler I- Amaç... 3 II- Tanım... 3 III- Sınıflama... 5 IV- Yöntem...

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013 Türkiye de Bankacılık Sektörü 196-213 Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart Merkezi,

Detaylı

11.10.2015. Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher Ohlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri. Heckscher Ohlin Modelinden Çıkartılan Teoremler

11.10.2015. Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher Ohlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri. Heckscher Ohlin Modelinden Çıkartılan Teoremler Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher hlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi uluslararası emek verimliliğindeki farklılıkların nedeni üzerinde durmamaktadır. Bu açığı

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Uluslararası sermaye hareketleri temel olarak kalkınma amaçlı, hibe ve kredi şeklindeki resmi sermaye hareketleri ile özel sermaye hareketlerinden

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum

Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Türkiye deki Ar-Ge Faaliyetlerinde Son Durum Makina Mühendisi Hasan ACÜL Türkiye Ġstatistik Kurumu (TÜĠK), 13 Kasım 2008 tarihinde yayınladığı 2007 Yılı Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Araştırması

Detaylı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme: Yatırım ve Tasarrufun Fonksiyonu Büyüme : Büyümenin Temel Unsuru : Üretimin Temel Faktörleri : Üretimin Diğer

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TABLO LİSTESİ

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TABLO LİSTESİ TABLO LİSTESİ Tablo I.1. Ödemeler Dengesi (Milyar ABD doları) 6 Tablo I.2. Cari İşlemler Açığını Finanse Eden Taraflar (Milyar ABD doları) 7 Tablo I.3. Seçilmiş Ekonomilerde Cari İşlemler Dengesinin GSYİH

Detaylı

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü ENM 307 Mühendislik Ekonomisi Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Oda No:850 Telefon: 231 74 00/2850 E-mail: zulal@mmf.gazi.edu.tr Gazi Üniversitesi Endüstri

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015

Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü. 21 Ocak 2015 Küresel gelişmeler, Türkiye ekonomisi ve bankacılık sektörü 21 Ocak 2015 Sunum Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Aydın ın değerlendirmesi Küresel ekonomi Türkiye ekonomisi Bankacılık sektörü 2 Değerlendirme

Detaylı

TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ

TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ GAZİ ERÇEL BAŞKAN TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 6. Uluslararası Finans ve Ekonomi Forumu VİYANA, 9 KASIM 2000 Euro ile ilgili görüşlerimi sizlerle paylaşmak üzere, bu

Detaylı

ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR

ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR Temmuz-Eylül 2006 Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Ekonomik Araştırmalar ve İstatistik Müdürlüğü ÜÇ AYLIK EKONOMİK RAPOR TOBB Yayın No. 2007 / 36 ISBN: 9944-60 027-X Sayfa Düzeni

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1.1. GSYİH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) 1. Ekonomik kalkınmanın önemli göstergelerinden biri olan kişi başına düşen GSYİH, TÜİK tarafından en son 2001 yılında hesaplanmıştır.

Detaylı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı 13 Ekim 2011 Malatya KÜRESEL KRİZ ORTAMINA NASIL GELİNDİ? Net Bugünkü Değer Yöntemi Varlık fiyatlarının indirgenmiş nakit akımları (Net

Detaylı

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ Bugünki dersin içeriği: 1. MALİYE POLİTİKASI VE DIŞLAMA ETKİSİ... 1 2. UYUMLU MALİYE VE

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 24 Eylül 2008 İstanbul 1 DÜNYA YATIRIM RAPORU Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü UNCTAD ın uluslararası yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003 15.433 YATIRIM Ders 19: Menkul Kıymet Analizi Bahar 2003 Giriş Piyasada gözlemlediğimiz fiyatlar nasıl açıklanır? Etkin bir piyasada, fiyat kamuya açık olan tüm bilgileri yansıtır. Piyasa bilgisini piyasa

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD

İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLERDE OTORİTE KAYNAK: SourceOECD Metin TUNÇ Ekonomik İşbirliği ve Gelişme Örgütü, 1948 yılında aralarında kurucu üye olarak Türkiye nin de bulunduğu Avrupa ülkeleri tarafından Organization

Detaylı

Yeni Dış Ticaret Teorileri

Yeni Dış Ticaret Teorileri Yeni Dış Ticaret Teorileri Dr.Dilek Seymen Dr. Dilek Seymen Nitelikli İşgücü Teorisi (Skilled Labor-Keesing&Kenen) Sanayi ülkeleri arasındaki ticaretin büyük bir bölümü nitelikli işgücü farklılıkları ile

Detaylı

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Şubat 2011 Cari işlemler açığında neler oluyor? Ekonomide gözlemlenen

Detaylı

DERS KODU DERS ADI ZORUNLU TEORİ UYGULAMA LAB KREDİ AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2

DERS KODU DERS ADI ZORUNLU TEORİ UYGULAMA LAB KREDİ AKTS Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2 1.YARIYIL LERİ KODU ADI ZORUNLU TEORİ Atatürk İlkeleri ve İnkılap AIT181 Tarihi I Zorunlu 2 0 0 2 2 IKT101 İktisada Giriş I Zorunlu 3 0 0 3 6 IKT103 İktisatçılar İçin Matematik I Zorunlu 3 0 0 3 6 IKT105

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU

Berlin Ekonomi Müşavirliği Verilerle Türkiye-Almanya Ekonomik İlişkiler Notu VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU VERİLERLE TÜRKİYE-ALMANYA EKONOMİK İLİŞKİLERİ BİLGİ NOTU Berlin Ekonomi Müşavirliği Temmuz 2011 1 İÇİNDEKİLER Yönetici Özeti...3 1. Almanya dan Türkiye ye Doğrudan Yatırım Hareketleri...4 2. Türkiye den

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

IMF, Birleşmiş Milletlerin uzmanlaşmış kurumlarından biri olsa da, kendi tüzüğü, yönetim yapısı ve mali kaynağı vardır.

IMF, Birleşmiş Milletlerin uzmanlaşmış kurumlarından biri olsa da, kendi tüzüğü, yönetim yapısı ve mali kaynağı vardır. IMF ye Genel Bakış Biz kimiz? Uluslararası Para Fonu (IMF) parasal konularda küresel işbirliğini arttırmak, mali istikrarı sağlamak, uluslararası ticareti kolaylaştırmak, yüksek istihdamı ve sürdürülebilir

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER. Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER İÇİNDEKİLER Contents I. KISIM İŞLETMECİLİK İLE İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1.Bölüm: TEMEL İŞLETMECİLİK KAVRAM VE TANIMLARI... 2 Giriş... 3 1.1. Temel Kavramlar ve Tanımlar... 3 1.2. İnsan İhtiyaçları... 8 1.3.

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir?

FİNANSAL YÖNETİM. Finansal Planlama Nedir? FİNANSAL YÖNETİM FİNANSAL PLANLAMA Yrd.Doç.Dr. Serkan ÇANKAYA Finansal analiz işletmenin geçmişe dönük verilerine dayanmaktaydı ancak finansal planlama ise geleceğe yönelik hareket biçimini belirlemeyi

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU

Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU 4 Eylül 2015 Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna

Detaylı

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1 EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER 1 3 M A R T 2 0 1 4, P E R Ş E M B E Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1948 DEKİ EKONOMİK DURUM 2 TABLO I Ülke ABD Doları Danimarka 689 Fransa 482 İtalya

Detaylı

BİLECİK ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU

BİLECİK ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU BİLECİK ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı SERPİL TÜRKYILMAZ Ünvanı Yardımcı Doçent Doktor Birimi SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ Doğum Yeri ESKİŞEHİR E-Posta serpil.turkyilmaz@bilecik.edu.tr

Detaylı

TUĞÇELİK ALÜMİNYUM VE METAL MAMÜLLERİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU

TUĞÇELİK ALÜMİNYUM VE METAL MAMÜLLERİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU TUĞÇELİK ALÜMİNYUM VE METAL MAMÜLLERİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU 17 Şubat 2015 Tuğçelik Alüminyum ve Metal Mamülleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş.

TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE SINAİ KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. TÜRK EXİMBANK (TÜRKİYE İHRACAT KREDİ BANKASI A.Ş.) DÜNYA BANKASI AVRUPA YATIRIM BANKASI İSLAM KALKINMA BANKASI Ortaklık Yapısı İlk özel

Detaylı

Ayrım I. Genel Çerçeve 1

Ayrım I. Genel Çerçeve 1 İçindekiler Önsöz İçindekiler Ayrım I. Genel Çerçeve 1 Bölüm 1. Makro Ekonomiye Giriş 3 1.1. Ekonominin Tanımlanması ve Bir Bilim Olarak Ekonomi 4 1.2. Ekonomi Teorisi ve Politikası 5 1.3. Makro Ekonomi

Detaylı

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden

https://www.garantiemeklilik.com.tr/fon-ile-ilgili-duyurular.aspx internet adreslerinden GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTERNATİF STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1- Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Ortak Doktora Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Ortak Doktora Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Ortak Doktora Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı İleri Makroiktisat I IKT801 1 3 + 0 6 Makro iktisadın mikro temelleri, emek, mal ve sermaye piyasaları, modern AS-AD

Detaylı

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24 iv İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR... İ ÖZET... İİ ABSTRACT... İİİ İÇİNDEKİLER... İV KISALTMALAR DİZİNİ... X ŞEKİLLER DİZİNİ... Xİ ÇİZELGELER DİZİNİ... Xİİİ GİRİŞ GİRİŞ... 1 ÇALIŞMANIN AMACI... 12 ÇALIŞMANIN

Detaylı

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I KÜRESEL KRİZ SONRASI TÜRKİYE EKONOMİSİNDE İKTİSAT POLİTİKALARI Prof. Dr. Adem ahin TOBB-ETÜ Öğretim Üyesi 14 Mayıs 2010, İSTANBUL KRİZLER 2008 2001 İç Kaynaklı Finansal Derinliği Olan Olumlu Makro Ekonomik

Detaylı

Hakan ATEŞ DenizBank Finansal Hizmetler Grubu Başkanı

Hakan ATEŞ DenizBank Finansal Hizmetler Grubu Başkanı Orta Gelir Tuzağı ve Bankacılık Sektörünün Bunu Aşmadaki Rolü Hakan ATEŞ DenizBank Finansal Hizmetler Grubu Başkanı Türkiye 1980 lerden beri orta gelir grubunda yer alıyor... Kişi Başına Milli Gelir Türkiye

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org. Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul 5 6 1. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ Küresel ekonomiyi derinden etkileyen 2008

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ

GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ Genellikle profesyoneller tarafından oluşturulan Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı sistemi genç, dinamik, hızlı büyüme ve yüksek karlılık potansiyeli olan

Detaylı

DERS PROFİLİ. İktisata Giriş II ECO 102 Bahar 2 3+0+0 3 6. Asst. Prof. Özlem İnanç

DERS PROFİLİ. İktisata Giriş II ECO 102 Bahar 2 3+0+0 3 6. Asst. Prof. Özlem İnanç DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Dönem Yarıyıl Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS İktisata Giriş II ECO 102 Bahar 2 3+0+0 3 6 Ön Koşul MATH103 MATH104 Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI İstanbul Ekonomi ve Finans Konferansı Dr. İbrahim Turhan Başkan Yardımcısı 20 Mayıs 2011 İstanbul 1 Sunum Planı I. 2008 Krizi ve Değişen Finansal Merkez Algısı II. III.

Detaylı

KÜRESEL PAZARLARA GİRİŞ STRATEJİLERİ LİSANSLAMA, YATIRIM VE STRATEJİK İŞ BİRLİĞİ

KÜRESEL PAZARLARA GİRİŞ STRATEJİLERİ LİSANSLAMA, YATIRIM VE STRATEJİK İŞ BİRLİĞİ VIII. Bölüm KÜRESEL PAZARLARA GİRİŞ STRATEJİLERİ LİSANSLAMA, YATIRIM VE STRATEJİK İŞ BİRLİĞİ Doç. Dr. Olgun Kitapcı Akdeniz Üniversitesi, Pazarlama Bölümü LİSANSLAMA 24.04.2016 2 1 Lisanslama (Licencing)

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri 31.03.2010 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu

Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu Neta Yatırım Menkul Değerler A.Ş. 28.04.2014 1. Değerlendirme Raporu nun Amacı Sermaye Piyasası Kurulu nun ( SPK ) 22.06.2013

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1. Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...i GİRİŞ...1 Birinci Bölüm MİLLETLERARASI ÖRGÜT TEORİSİ I. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLERİN DOĞUŞ NEDENLERİ...3 II. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLERİN AMAÇLARI...5 III. MİLLETLERARASI ÖRGÜTLER VE ULUSLARARASI

Detaylı

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü 2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü Prof. Dr. Sudi Apak Beykent Üniversitesi İçerik 2 Slayt 1 - Türk Bankalarında kurum riski bulunmaktadır. 140,00% Türk Bankacılık Sektörünün Aktif Büyüklüğü /

Detaylı

DERS PROFİLİ. Türkiye Ekonomisi ECO420 Bahar 8 3+0+0 3 5. Prof. Dr. Nesrin Sungur Çakmak

DERS PROFİLİ. Türkiye Ekonomisi ECO420 Bahar 8 3+0+0 3 5. Prof. Dr. Nesrin Sungur Çakmak DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Türkiye Ekonomisi ECO420 Bahar 8 3+0+0 3 5 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN KIRKLARELİ-2014 Kırklareli Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON HAZIRLAYAN YEŞİM CAN Adres: Ekonomik ve Sosyal

Detaylı

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 BÜYÜME AMAÇLI ULUSLAR ARASI KARMA EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN 30.06.2009 TARİHİ İTİBARİYLE BİTEN HESAP DÖNEMİME

Detaylı