PROJELERİN EKONOMİK ANALİZLERİ. (Ekonomik Uygunluklarının/ Uygulanabilirliklerinin Belirlenmesi)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PROJELERİN EKONOMİK ANALİZLERİ. (Ekonomik Uygunluklarının/ Uygulanabilirliklerinin Belirlenmesi)"

Transkript

1 T.C. ORMAN ve SU İŞLERİ BAKANLIĞI ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PROJE HAZIRLAMA VE EKONOMĠK ANALĠZ EĞĠTĠMĠ Çeşme, İzmir Kasım 2011 PROJELERİN EKONOMİK ANALİZLERİ (Ekonomik Uygunluklarının/ Uygulanabilirliklerinin Belirlenmesi) Muzaffer Doğru 1

2 ĠÇĠNDEKĠLER 1. Proje Analizleri Amacı ve Kapsamı 2. Proje Finansal ve Ekonomik Analizleri 2.1. Proje Finansal Analizi Analizlerde kullanılan değerlendirme kriterleri ve yöntemleri Bugünkü Net Değer Fayda Masraf Oranı İç Karlılık Oranı Geri Ödeme Süresi Duyarlılık Analizi 2.2. Analizlerin Projeli - Projesiz Durum Farkına Göre yapılması 2.3. Proje bileşenlerinin analizlerinin ayrı ayrı analizleri ve değerlendirilmesi 2.4. Havza Islahı Hizmet ve Faydalarının Ölçülmesi ve Analizlerde Kullanılması (Çoruh Projesi Örneği) 2

3 PROJE ANALİZLERİ AMACI VE KAPSAMI Niçin yapılır? Analiz çeşitleri nelerdir? Ne zaman yapılır? Kim yapar? Bir projenin uygulanıp uygulanmaması kararını vermek için Alternatif projeler arasında daha uygun ve öncelikli olanları seçmek ve desteklemek için. Analiz ile belirlenen yetersizliklerin giderilmesi için proje dizaynının geliştirilmesi Mali ve ekonomik uygunluk/uygulanabilirlik analizi Çevresel uygunluk/uygulanabilirlik analizi Sosyal uygunluk/uygulanabilirlik analizi Kurumsal uygulanabilirlik analizi Esas olarak projenin hazırlanması döneminde yapılır ve proje dokumanı sonunda bir bölüm olarak yer alır. Proje tamamlandıktan sonra veya daha ileri bir tarihte, elde edilen gerçek sonuçlara dayalı proje analizleri de yapılabilir. Konu uzmanı elemanlar veya ekipler. 3

4 Ekonomik analiz genellikle mühendislik ve gelir getirmesi beklenen projelerde yoğun olarak uygulanmakta, halen ormancılık projelerinin çoğunda yer almamaktadır. Toplumda artan farkındalık ve paydaşların bazı projelere gösterdiği duyarlılıkta artış nedenleriyle Çevresel ve Sosyal Uygulanabilirlik analizleri taleplerinde ciddi artışlar görülmektedir (örneğin HES projeleri için). 4

5 Birçok projede yetersiz kurumsal kapasite ve uygun olmayan proje yönetim yapısının başarısızlık nedenleri arasında olduğu görülmekte ve durum kurumsal uygulanabilirlik analizinin önemine dikkat çekmektedir. Kurumsal uygunsuzluk ve yetersizliklerin, projede yapılacak değişiklikle düzeltilmesi olanakları değerlendirilmelidir. 5

6 Bir projenin uygulanıp uygulanmması veya alternatif projeler arasında önceliğinin belirlenmesi ekonomik analiz yanında diğer analiz sonuçlarına da bakarak ve proje tipini gözönünde bulundurarak alınmalıdır. Tablo 1: Alternatif Projelerin Çoklu Analiz Sonuçlarının Mukayesesi ALTERNATĠF PROJELER Ekonomik uygunluk Çevresel uygunluk Sosyal Uygunluk Proje Seçim Kararı Proje 1 Çok uygun (ĠKO=% 14) Uygun değil Uygun Proje 2 Uygun (ĠKO=% 9) Uygun Uygun X Proje 3 Uygun değil (ĠKO=% 3,5) Çok uygun Çok uygun Proje 4 Orta uygun (ĠKO=% 7) Çok uygun Uygun X 6

7 2. PROJE FĠNANSAL VE EKONOMĠK ANALĠZLERĠ (Finansal ve Ekonomik Uygulanabilirlik Analizleri) Projeler parasal değerleri hesaplanabilir finansal ve ekonomik etkilere sahip olup, finansal ve ekonomik analizler proje etkilerini (maliyet ve faydalarını) uygun yöntemelerle karşılaştırmak ve değerlendirmek suretiyle gerçekleştirilirler. Bu etkilerin yatırım sahibi kurum veya kişiler açısından değeri ile toplum açısından değeri farklı olup farklı şekilde hesaplanırlar. Projelerin yatırımcı kurum veya kişi açısından ve pazar fiyatlarını kullanarak yapılan analizine Finansal Analiz, maliyet ve faydaların toplum açısından değerlerinin (gölge ücretlerle) hesaplandığı analize Ekonomik Analiz (Sosyal Fayda-Maliyet Analizi) denir. 7

8 Projelerde normal olarak finansal analizler kullanılmakta olup, Ekonomik Analizler özel durumlarda, az sayıda projede uygulanmaktadır. Bu eğitimde, kafalarda fazla karışıklık yaratmamak için sadece finansal analiz anlatılacak, ekonomik analiz konusunda sadece kısa bilgi verilecektir. Ancak ilgi ve talep durumunda ekonomik analiz konusunda ilave bilgi verilebilecektir. 8

9 2.1 Proje Finansal Analizi Finansal analizin ana safhaları şunlardır: 1) Projenin yıllar itibariyle Girdi-Çıktı ve Nakit Akımı Tablosu nun hazırlanması (projenin yıllar itibariyle girdi ve çıktı miktarlarını, birim fiyatlarını ve toplam değerlerini gösteren tablo dur). Örnek 1: Bir kavak ağaçlaması için girdi çıktı ve nakit akımı tablosu Excell Dosyasında verilmiştir. 9

10 2) Projenin yıllar itibariyle hesaplanan maliyet ve fayda değerlerine dayalı olarak aşağıdaki değerlerin hesaplanması. Bugünkü Net Değer (BND) Fayda-Maliyet Oranı (F/M) İç Karlılık Oranı (İKO) Geri Ödeme Süresi (GÖS). 3) Bu değerlere dayalı olarak projenin uygulanabilir ve alternatif projeler içinden seçiminin ve desteklenmesinin uygun olup olmadığı kararının verilmesi. 10

11 4) Projenin maliyet ve fayda değerlerinde olası değişiklikleri dikkate alan Duyarlılık Analizi nin yapılması. Bunlara ilave olarak aşağıdaki değerlendirmeler de yapılabilir. - Projenin maliyet ve faydalarının değişik ilgi, gelir grupları ve bölgeler arasında dağılım ve paylaşımı. - Projenin gelir ve istihdam katkılarının yıllar itibariyle (yıllar içinde ve arasında) dengeli dağılıp dağılmadığı. - Projenin döviz etkisi (döviz gider ve gelirlerinin miktarı ve oranı). - Proje bütçe ihtiyacının karşılanabilir limitler içinde olup olmadığı. 11

12 Finansal Analizlerde Kullanılan Değerler, Yöntemler Bilindiği gibi proje masrafları ve gelirleri proje süresinin değişik yıllarında görülür. Örneğin bir ağaçlandırma projesinde projenin ilk yılında tesis masrafları (saha ihatası, toprak hazırlama, fidan giderleri, dikim, vb.), daha sonraki 3-5 yıl içinde tamalama dikimi ve bakım masrafları yapılır. Ara hasılanın ve son hasılanın alınacağı yıllarda istihsal ve satış giderleri yapılırken, satış gelirleri elde edilir. Proje yönetimi ve koruma giderleri ise tüm yıllarda görülür. Proje analizlerinde farklı yıllarda görülen bu değerlerin doğrudan karşılaştırması ile projenin finansal ve ekonomik etkinlik ve başarı değerlendirmesini yapmak mümkün değildir. Zira paranın bir zaman değeri vardır. 12

13 Örneğin size bugün verilecek 100 TL ile 10 yıl sonra verilecek 100 TL (enflasyon oranında artırılarak) aynı değeri taşımaz. Bunun nedeni basit olarak şu şekilde açıklanabilir. Bugün verilecek 100 TL yı harcayarak bir ihtiyacınızı hemen karşılamak mümkün iken, bunun için 10 yıl beklemek aynı değerde değildir. Bugün elde edeceğiniz 100 TL sını en az rikli bir yatırımda kullansanız bile (hazine bonosu almak, vadeli hesaba koymak, vb.) 10 yıl sonra elinize geçecek para reel olarak (enflasyon etkisi çıktıktan sonra) 100 TL nın üstünde olacaktır. Diğer bir deyişle yıllık oratalama olarak belli bir oranda artmış olacaktır. 13

14 İskonto Oranı veya İndirgeme Oranı (i) denen bu oran proje analizlerinde değişik yıllarda meydana gelen masraf ve gelirlerinin bugünkü değerlerinin hesaplamasında ve bu değerler dayalı olarak göre projenin finansal veya ekonomik etkinlik ve başarısının değerlendirilmesinde kullanılır. Proje değerlendirmelerinde kamu yatırımlarında hangi indirgeme oranının kullanılacağı ilgili devlet planlama birimleri veya ekonomiden sorumlu bakanlıklarca verilebilir. Bu oran yatırımın yapılacağı sektöre göre de değişebilir. Örneğin nakit gelirlerin düşük olduğu ve elde edilen faydaların bir bölümünün ölçülemediği veya değerinin hesaplanamadığı çevre projelerinde İndirgeme Oranı sanayi yatırım projelerinin yarısı veya altında olabilir (AB ülkelerinde % 4-4,5 civarında). 14

15 Proje finansmanının bir dış borçlanma ile sağlandığı projelerde iskonto oranı alınan borcun faiz oranına göre hesaplanır ve genelde bu oranın biraz üzerinde (risk payı) alınır. Örneğin proje, Dünya Bankasından % 6 faiz oranı ile alınan bir kredi ile finanse ediliyorsa İndirgeme Oranı % 7 veya 8 olarak alınabilir (proje en az bu oranda getiri sağlamalıdır ki ülke bu projeden yatırımından kazançlı çıkabilsin). Özel sektör veya bir kurumun kendi öz kaynaklarını kullanarak gerçekleştirileceği projelerde ise İndirgeme Oranı projede kullanılacak paranın en karlı ve az riskli alternatif yatırımda kullanılması ile elde edilecek orana göre ve bu oranın biraz üstünde (risk payı) alınır. Örneğin bir kurum kendi öz kaynağını en uygun alternatif yatırım olarak Hazine Bonosu alımında kullandığında yıllık net % 8 kazanabiliyorsa bu kaynağı yatıracağı projeden en az % 10 oranında getiri beklemeli ve projesinin değerlendirlmesinde bu oranı İndirgeme Oranı olarak kullanmalıdır. 15

16 Bir projenin herhangibir yılında meydana gelen bir giderin veya gelirin bugünkü değeri aşağdaki formül ile hesaplanır. BNDm y = m y x (1/1.0i y ) Burada: BNDm y = Projenin y yılında meydana gelen m masrafının i indirgeme oranına göre hesaplanmış bugünkü değeri 1/1.0i y = İndirgeme Faktörü Projenin herhangibir yılında meydana gelecek bir gelirin bugünkü değeri aynı şekilde, hesaplanacak indirgeme faktörü ile bulunur. 16

17 Örnek 1: İndirgeme Oranı nın % 9 olduğu bir projenin 5 inci yılında yapılacak TL lık masrafın ve 7 inci yılında elde edilecek TL lık gelirin bugünkü deperlerinin hesabı. BNDm 5 = x (1/ ) = TL BNDf 7 = x (1/ ) = TL İndirgeme Oranı: % 9 İndirgeme Faktörü: 5 inci yıl için 0,65 7 inci yıl için 0,55 17

18 Grup Çalışması 1: Aşağıdaki maliyet ve gelir değerlerinin bugünkü değerlerini hesaplayınız. Örnek 2: Yıl (y) Masraf Gelir Masraf BND Gelir BND İskonto Oranı: 7 18

19 Proje Bugünkü Net Değeri (BND) Proje bugünkü net değeri, projenin yıllar itibariyle gelirlerinin bugünkü, değerlerinin toplamı ile, yıllar itibariyle masraflarının bugünkü net değerlerinin toplamı arasındaki fark olup, aşağıdaki formülle ifade edilir. n BND = g y /(1.0i) y m y /(1/0i) y y=0 y=0 n Eğer BND artı olarak bulunursa, bu proje finansal/ekonomik yönden uygun ve uygulanabilir demektir (projenin gelirleri masrafların üzerinde beklenen oranda (iskonto oranı) bir kazanç getirme yanında bunun üzerinde BND kadar bir ilave (artı) değer sağlamaktadır. BND eksi olarak bulunursa, projenin cazip olmadığı anlaşılır (kabul edilebilir olması için indirgenmiş gelirlerin en az BND kadar artması veya indirgenmiş masrafların bu miktar azalması gerekir). 19

20 Örnek 2: Excell dosyası Sayfa 2 de, 10 yıllık bir projenin yıllar itibariyle gelirleri ve masraflarının bugüne indirgenen değerleri toplamları ve bunlar arasındaki fark olarak proje BND i hesaplanmıştır. Grup Çalışması 2: Excell Tablosu Sayfa 3 te verilen tablo değerlerine göre proje BND ini hesaplayınız. Sonucu değerlendirin. 20

21 Fayda-Masraf Oranı (F/M) Proje bugünkü net değeri, projenin yıllar itibariyle gelirlerinin bugünkü, değerlerinin toplamınin, yıllar itibariyle masraflarının bugünkü net değerlerinin toplamına oranı olup aşağıdaki formülle ifade edilir. n BND = (g y /(1.0i) y ) / (m y /(1/0i) y ) y=0 y=0 n F/M Oranı 1 den büyük olarak bulunursa, bu proje finansal/ ekonomik yönden uygun ve uygulanabilir demektir (projenin gelirleri masraflarının en az indirgeme oranı kadar üzerindedir). F/M oranı 1 den küçükse, projenin cazip olmadığı anlaşılır. 21

22 Örnek 3: Excell dosyası Sayfa 2 de, 10 yıllık bir projenin yıllar itibariyle gelirleri ve masraflarının bugüne indirgenen değerleri bulunmuş ve bunu takiben bugüne indirgenmiş gelirlerin toplamları bugüne indirgenmiş masrafların toplamlarına bölünerek F/M Oranı hesaplanmıştır. Grup Çalışması 3: Excell Tablosu Sayfa 3 te verilen tablo değerlerine göre proje F/M Oranını hesaplayınız. Sonucu değerlendirin. 22

23 İKO gelirlerin bugüne indirgenmiş değerleri toplamını masrafların bugüne indirgenmiş değerleri toplamına eşitleyen veya diğer bir ifade ile BND i sıfır (BND = 0) yapan İskonto Oranıdır (i) olup aşağıdaki formülle ifade edilir. n Ġç Karlılık Oranı (ĠKO) (g y /(1.0i) y ) - (m y /(1/0i) y ) = 0 y=0 y=0 n İKO yukarıdaki eşitliği sağlayan iskonto oranı i olup, projede harcanan kaynaklar (masraflar) karşılığında sağlanan kazanç oranını ifade eder. Yatırım sahibi için bu oran cazipse (örneğin en iyi alternatif yatırımda kazanabileceği oranın üzerinde ise veya bu tip yatırımlar için kabul edilen ve kullanılan iskonto oranının üstünde ise) proje uygulanabilir olarak değerlendirilir. 23

24 Ġç Karlılık Oranı Nasıl Hesaplanır İKO nı hesaplamak için birbirine yakın indirgenmiş gelir ve gider değerlerini verbilecek bir iskonto oranı tahmin edilir ve bu oran kullanılarak BND hesaplanır. Eğer bu değer pozitif ise bunun anlamı, İKO nın bu iskonto oranının üstünde, negatifse altında olduğudur. Bunu takiben, eğer BND pozitifse daha yüksek iskonto oranları denenerek eksi BND değeri veren ikinci bir iskonto oranı bulunur. Bu durumda IKO nın bu iki iskonto oranı arasındaki bir oran olduğu belirlenmiş olur. Eğer hesaplanan ilk BND değeri negatifse, daha düşük iskonto oranları denenerek pozitif NBD değeri veren en yakın bir iskonto oranı bulunur ve IKO nin bu iki iskonto değeri arasında olduğu anlaşılır. 24

25 Biri negatif diğeri positif BND değeri veren iki iskonto oranı belirlendikten sonra, IKO aşağıdaki formül ile hesaplanır. küçük iki iskonto Positif BND IKO = iskonto + arasındaki x oranı fark Positif BND + Negatif BND (mutlak değeri) Grup Çalışması 4: Excell Tablosu Sayfa 3 te verilen tablo değerlerine göre projenin ĠKO nı hesaplayınız. Sonucu değerlendirin. 25

26 Geri Ödeme Süresi (GÖS) Geri ödeme süresi (GÖS) bugüne indirgenmiş gelirler toplamının maliyetlerin toplam bugünkü değerine (tüm maliyetlerin bugünkü değerler toplamına) eşit olduğu veya onu geçtiği yıldır. GÖS ün bulunması için yıllar itibariyle gelirlerin indirgenmiş değerleri kumulatif toplamları hesaplanır, bu değerin maliyetlerin toplam bugünkü değerine eşit olduğu veya geçtiği yıl bulunur. Gelirlerin çoğunun projenin son yıllarında elde edildiği ormancılık projelerinde geri ödeme süresi bu nedenle çoğu kez proje sonuna doğru gerçekleşir. 26

27 Örnek 4: Excell dosyası Sayfa 2 de, 10 yıllık bir projenin yıllar itibariyle gelirleri ve masraflarının bugüne indirgenen değerleri bulunmuş ve bunu takiben bugüne indirgenmiş gelirlerin kumulatif toplamlarının maliyetlerin BND lerin toplamını geçtiği yılolan 15. yıl GÖS olarak bulunmuştur. Grup Çalışması 4: Excell Tablosu Sayfa 3 te verilen tablo değerlerine göre projenin GÖS değerini hesaplayınız. Sonucu yorumlayın. 27

28 Duyarlılık Analizi (DUAN) Projelerin uygulanması sırasında bazı girdi (işgücü, akaryakıt, vb.) ve çıktıların miktar ve fiyatlarında, proje değerlendirmelerinde kullanılan değerlerden önemli sapmalar meydana gelebilir ve bu sapmalar neticesinde projenin ekonomik performans gerçekleşmesi proje başında yapılan değerlendirmeden farklı olabilir. Duyarlılık analizinde, girdi ve çıktı miktar ve fiyatlarında olabileceği düşünülen değişiklilerin tahmini yapılır ve BND, F/M, İKO bu yeni değerlere göre yeniden hesaplanır. Bu değerlendirmeler kötümser ve iyimser tahminler olarak yapılabilir. Bu yeni hesaplamalar sonucunda projenin finansal ve ekonomik değerlendirme sonucunun ne derece değiştiği veya değişmediğine bakılır. 28

29 Eğer sonuç olası değişikliklerden ciddi şekilde etkileniyorsa proje yatırım kararı tekrar gözden geçirilir. Buna ilave olarak bu değişimlerin etkilerini azaltmaya yönelik olarak projede bazı düzenlemeler de düşünülebilir. Duyarlılık analizlerini pratik olarak gerçekleştirmek için örneğin tüm maliyetleri % 25 artacağı veya gelirlerin % 20 azalacağı gibi varsayımlar kullanılabilir. Veya projenin finansal/ekonomik uygunluğunun maliyet ve gelirlerin hangi sınırlara kadar değişiklikleri için geçerli olabileceği (Başabaş Noktası) hesaplanır. Örnek: Sayfa 2 de yapılan duyarlılık analizinde proje maliyetlerinde % 3 ün üzerinde meydana gelecek artışlar veya gelirlerinde %3 ten fazla azalma durumunda projenin finansal etkinlik bakımdan uygunluğunu kaybedeceği belirlenmiştir. 29

30 2.2 Analizlerin projeli-projesiz durum farkına göre yapılması Bilindiği gibi bir bölgede tasarlanan bir projenin uygulanmaması durumunda da büyük olasılıkla o yörede benzer bazı faaliyetler aynı ölçekte ve aynı metodlarla olmasa bile belli ölçekte gerçekleştirilecektir. Örneğin Çoruh Havzası Rehabilitasyon Projesi değerlendirmeleri sırasında proje uygulandığı takdirde toprak muhafaza tedbirlerinin ve bozuk orman rehabilitasyon çalışmalarının ha alanda gerçekleşeceği, alınmadığı durumda ise yaklaşık ha alanda benzer çalışmaların kurumların mevcut programları çerçevesinde yürütüleceği görülmüştür. Diğer deyişle proje sonucu bu çalışmalar yaklaşık ha daha fazla alanda gerçekleşecektir. Diğer taraftan projeli ve projesiz durumlar arasındaki fark sadece çalışma alanı miktarı ile ilgili olmayıp, uygulanacak yöntem ve yaklaşımlar ve bunların etkinlikleri arasında farklar da dikkate alınmalıdır. 30

31 Açıklanan nedenlerle, özellikle büyük ölçekli dışkaynaklı projelerde o projenin uygunluğu değerlendirmesinin, önerilen projenin gelir ve maliyetlerinin karşılaştırılması yerine, projeli ve projesiz durumlarda gerçekleşecek maliyetler arasındaki farkların, gelirler arasında meydana gelecek farklarla karşılaştırılmasına dayalı olarak yapılması uygun olacaktır. Nitekim Çoruh Projesi finansal ve ekonomik analizleri bu yöntemle gerçekleştirilmiştir. Eğitim sırasında talep halinde bu konuda daha fazla bilgi verilebilecektir. 31

32 2.3. Proje bileşenlerinin analizlerinin ayrı ayrı yapılması, değerlendirilmesi Projelerin ana bileşenlerinin her biri veya bazıları için finansal ve ekonomik analizlerinin ayrı ayrı yapılması önemli yararlar sağlayabilir. Örneğin, bir entegre havza projesinde ana rehabilitasyon faaliyetlerinden biri için yapılan analiz, bu faaliyetin yüksek maliyetleri ve uzun yıllar sonra elde edilebilecek düşük gelirleri nedeniyle finansal/ekonomik bakımdan cazip olmadığı, ayrıca projenin tümünün ekonomik etkinliğini de düşürdüğü görülebilir. 32

33 Bu durumda bu faaliyetin/bileşenin projeden çıkarılması durumunda projenin diğer bileşenlerini ve bütünlüğünü ne derece etkileyeceğine bakılır, projeden tümüyle çıkarılması, uygulama miktarının azaltılması, maliyetlerini azaltacak şekilde design edilmesi veya diğerproje bileşenlerine sağladığı katkıların değerlerinin hesaplanması ve değerlendirmeye dahil edilmesi düşünülebilir. Bunun tersine ekonomik getirisi çok yüksek olan proje bileşenlerinin (örneğin arıcılık) uygulama miktarının artırılması imkanları değerlendirilebilir. 33

34 2.4. Havza Islahı Hizmet ve Faydalarının Ölçülmesi ve Analizlerde Kullanılması (Çoruh Projesi Örneği) Uzun yıllar boyunca gerçekleştirilen ormancılık, havza ıslahı ve benzeri projelerde elde edilen çok önemli çevresel ve sosyal yararların büyük bölümü değerlendirmelere dahil edilmemiş ve proje fayda/gelir hesaplarında sadece odun üretimi, tarım, hayvancılık, arıcılık ve benzeri faaliyetler sonucu elde edilecek somut çıktılar dikkate alınmıştır. Bunun yanında, projelerin çevresel ve sosyal faydalarının da önemli olduğundan, ancak bunların ölçme ve değerlendirmelerinin çok zor veya mümkün olmadığından, bahsedilmekle yetinilmiştir. 34

35 Ancak son yıllarda gerek dünyanın diğer ülkelerinde gerekse ülkemizde projelerin çevresel ve sosyal hizmet ve işlevlerinin ölçülmesi, değerlerinin hesaplanması ve proje değerlendirme ve önceliklendirme çalışmalarına dahil edilmeleri yönünde gelişmeler sağlanmaktadır. Aşağıda Tablo 2 de sosyal ve çevresel sütunlar altında gösterilen hizmetler dikkatle incelenirse bunların birçoğunun aynı zamanda ekonomik önem ve değeri olan hizmetler olduğu görülecektir. Bu durum önemli çevresel ve sosyal hizmetler sağlayan ormancılık ve havza ıslahı benzeri alanlarda çalışan kurumlar ve projeler için önemli olup, bu çeşit değerlendirme yöntemlerinin geliştirilmesi çalışmalarına verilen destekler artırılmalıdır. 35

36 Tablo 2: BĠR HAVZA ISLAHI PROJESĠNDE EKONOMĠK, ÇEVRESEL, SOSYAL ETKĠLER No. Ekonomik etkiler Çevresel etkiler Sosyal etkiler 1 Odun üretimi Havza stabilitesi İstihdam 2 Odun dışı orman ürünleri 3 Tarım alanları verimliliği ve üretimi Erozyonun azalması, toprak muhafaza Su kaynaklarının miktar ve kalitesinde iyileşme Göçün azalması Yerel kültürün korunması 4 Mera alanları verimliliği Karbon birikimi, oksijen üretimi Politik stabilite 5 Hayvancılık gelirleri 6 Arıcılık gelirleri 7 Doğal afetlerin altyapı üzerinde zararları Biyolojik çeşitliliğin korunması, restorasyonu Baraj ve göletlerde sedimentasyon azalması, baraj ömürlerinde uzama Doğal peysajın korunması, restorasyonu Doğal afetlerin neden olduğu can kayıplarında azalma Köy içi dayanışma ve köykurumları güçlenmesi Kurumsal kapasitelerin gelişmesi 8 Gelir dağılımı Yaban hayatının korunması Toplumda farkındalığın artması 9 Devlet bütçesine gelirler Sosyal hizmetlerre ulaşım 36

37 Bu anlayış çerçevesinde Çoruh projesinde, klasik proje gelir hesaplamaları yanında aşağıdaki ürün ve hizmetlerin de ölçülmesi ve projenin ekonomik değerlendirmelerine dahil edilmesi sağlanmıştır. - Erozyonla kaybı önlenen toprağın değeri; - Toprak besin maddelerinin muhafazası değeri; - Önlenen/azaltılan doğal afet zararları değeri; - Meraların artan verimliliği; - Karbon tutumu değeri; - Yaratılan istihdam; - Odun tüketiminde tasarrufun değeri. Özellikle araştırma kuruluşlarıyla işbirliği bu alandaki bilgi ve kurumsalkapasitenin geliştirilmesine ciddi katkılar sağlamalıdır. 37

38 TEŞEKKÜRLER 38

PROJE ANALİZİNDE KULLANILAN TEKNİKLER Kubilay Kavak Mart-2012 A) TEMEL BİLGİLER Temel Tanımlar Proje Analizi: Bir yatırımın yaratacağı faydaları ve yol açacağı maliyetleri karşılaştırarak yatırım teklifinin

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GİDER MÜHENDİSLİĞİ VE DEĞER MÜHENDİSLİĞİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GİDER MÜHENDİSLİĞİ VE DEĞER MÜHENDİSLİĞİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GİDER MÜHENDİSLİĞİ VE DEĞER MÜHENDİSLİĞİ I. Gider Mühendisliği... 5 Gider Mühendisliğinin Metodolojisi 7, Gider Mühendisliğinde Verimliliğin Ölçülmesi 8, Gider Mühendisliğinin

Detaylı

Finans Matematiği. Paranın zaman değeri Faiz kavramı Gelecek ve Şimdiki Değer Anüiteler İskonto

Finans Matematiği. Paranın zaman değeri Faiz kavramı Gelecek ve Şimdiki Değer Anüiteler İskonto Finans Matematiği Paranın zaman değeri Faiz kavramı Gelecek ve Şimdiki Değer Anüiteler İskonto Paranın Zaman Değeri Finansın temel prensibi Elimizde bugün bulunan 1000 YTL bundan bir yıl sonra elimize

Detaylı

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013

Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar. Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyon Projeleri Planlaması, Uygulaması ve Çıkarımlar Halil AGAH Kırsal Kalkınma Uzmanı Şanlıurfa, 2013 Havza Rehabilitasyonu Planlaması İÇERİK Tanımlar (Havza, Yönetim ve Rehabilitasyon)

Detaylı

Alternatif Karşılaştırma Metotları

Alternatif Karşılaştırma Metotları Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Alternatif Karşılaştırma Metotları-1 Alternatif Karşılaştırma Metotları Minimum çekici getiri oranı (Minimum attractive rate of return- MARR) Eşdeğer Kıymet

Detaylı

Etki Analizinin Aşamaları

Etki Analizinin Aşamaları Analitik Araçlar ve Veri Toplama Çalıştayı 15-16 Nisan 2009 EuropeAid/125317/D/SER/TR Roman Ladus Oturum 6 Etkilerin Ölçülmesi Etki Analizinin Aşamaları Etkilerin Değerlendiril-mesi ve Opsiyonların Karşılaştırılması

Detaylı

ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI

ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ÇölleĢme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü Ulusal Havza Yönetim Stratejisi Yönlendirme Komitesi Toplantısı Ankara, 5 Ekim 2011 TOPLANTI GÜNDEMĠ UHYS sürecinin amacı ve

Detaylı

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Toprak Muhafaza ve Havza Islahı Dairesi Başkanı Havza? Hidrolojik olarak; Bir akarsu tarafından parçalanan, kendine

Detaylı

Değerlemenin Temelleri. Ders 2 Finansal Yönetim, 15.414

Değerlemenin Temelleri. Ders 2 Finansal Yönetim, 15.414 Değerlemenin Temelleri Ders 2 Finansal Yönetim, 15.414 Bugün Değerlemenin Temelleri Bugünkü değer Paranın Fırsat maliyeti Okuma Brealey ve Myers, 2. ve 3. Bölümler Değerleme Uygulamalar Gerçek varlıklar

Detaylı

EK 2 EMEKLİLİĞE YÖNELİK TAAHHÜTTE BULUNAN KURULUŞLAR İÇİN AKTÜERYA RAPORU REHBERİ

EK 2 EMEKLİLİĞE YÖNELİK TAAHHÜTTE BULUNAN KURULUŞLAR İÇİN AKTÜERYA RAPORU REHBERİ EK 2 EMEKLİLİĞE YÖNELİK TAAHHÜTTE BULUNAN KURULUŞLAR İÇİN AKTÜERYA RAPORU REHBERİ 1. AMAÇ ve KAPSAM Bu rehber, üyelerine veya çalışanlarına emekliliğe yönelik taahhütte bulunan dernek, vakıf, sandık, tüzel

Detaylı

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA

ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA ORAN ANALİZİ 8. VE 9. HAFTA Genel Olarak Oran Analizi p Oran analizi tekniğinin amacı, finansal tablo kalemlerinin aralarındaki anlamlı ve yararlı ilişkilerden yola çıkarak bir işletmenin cari finansal

Detaylı

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009

http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 Eylül 2009 http://www.cengizonder.com Temel Finans Matematiği Örnek Soru Çözümleri Sayfa. 1 SORU - 1 31.12.2009 itibariyle, AIC Şirketi'nin çıkarılmış sermayesi 750.000.000 TL olup şirket sermayesini temsil eden

Detaylı

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri 31.03.2010 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003

15.433 YATIRIM. Ders 19: Menkul Kıymet Analizi. Bahar 2003 15.433 YATIRIM Ders 19: Menkul Kıymet Analizi Bahar 2003 Giriş Piyasada gözlemlediğimiz fiyatlar nasıl açıklanır? Etkin bir piyasada, fiyat kamuya açık olan tüm bilgileri yansıtır. Piyasa bilgisini piyasa

Detaylı

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal kaynaklı kirlilik azaltılacak, Marjinal alanlar üzerindeki

Detaylı

Ülkemizin kalkınması ve büyümenin sürdürülebilirliği doğrultusunda

Ülkemizin kalkınması ve büyümenin sürdürülebilirliği doğrultusunda BANKAMIZ HAKKINDA Bankamızın Misyonu, Ülkemizin kalkınması ve büyümenin sürdürülebilirliği doğrultusunda Anonim şirketlerin yatırımlarını, yurtiçi ve yurtdışından sağladığı kredi kaynaklarıyla destekleyerek,

Detaylı

FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR

FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR FİNANSAL SİSTEM Fon talep edenler, fon arz edenler, fon akımını sağlayan araçlar, kuruluşlar ve piyasanın işleyişini düzenleyen hukuki ve idari kurallardan oluşan

Detaylı

GİRİŞİMİM GELECEĞİM PROJESİ GİRİŞİMCİLİK EĞİTİMİ. Konu: Girişim Finansmanı Ders: Yatırım Döneminde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

GİRİŞİMİM GELECEĞİM PROJESİ GİRİŞİMCİLİK EĞİTİMİ. Konu: Girişim Finansmanı Ders: Yatırım Döneminde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar GİRİŞİMİM GELECEĞİM PROJESİ GİRİŞİMCİLİK EĞİTİMİ Konu: Girişim Finansmanı Ders: Yatırım Döneminde Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar YATIRIM PROJELERİ YÜKSEK MALİYETLİDİR Yatırım bütçesi, şirketler için

Detaylı

FİNANSAL HESAPLAMALAR

FİNANSAL HESAPLAMALAR FİNANSAL HESAPLAMALAR Finansal değerlendirmelerin tutarlı ve karşılaştırmalı olabilmesinin yanı sıra kullanılan kaynakların maliyet, yapılan yatırımların alternatif getiri analizlerini yapabilmek amacıyla;

Detaylı

Net Bugünkü Değer. Bölüm 6 Yatırım Kriterleri - I. Net Bugünkü Değer (NBD) Projenin nakit akımlarının bugünkü değeri eksi başlangıç yatırımı.

Net Bugünkü Değer. Bölüm 6 Yatırım Kriterleri - I. Net Bugünkü Değer (NBD) Projenin nakit akımlarının bugünkü değeri eksi başlangıç yatırımı. Bölüm 6 Yatırım Kriterleri - I İşlenecek Konular Yöntemi Geri Ödeme Süresi Yöntemi Getiri Oranı Yöntemi İç verim oranı Getiri oranı yönteminin tuzakları Sermaye Kısıtlaması Gevşek Kısıtlama Katı Kısıtlama

Detaylı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı ARAZİ BOZULUMU LAND DEGRADATİON Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı LAND DEGRADATİON ( ARAZİ BOZULUMU) SOİL DEGRADATİON (TOPRAK BOZULUMU) DESERTİFİCATİON (ÇÖLLEŞME) Arazi Bozulumu Nedir - Su ve rüzgar

Detaylı

PARA-ZAMAN İLİŞKİSİNİN UYGULAMALARI

PARA-ZAMAN İLİŞKİSİNİN UYGULAMALARI PARA-ZAMAN İLİŞKİSİNİN UYGULAMALARI KONU : 4 EMY 521 MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ 1 PARA ZAMAN İLİŞKİSİNİN UYGULAMALARI Para-Zaman ilişkisi düşünülecek olursa Mühendislik Ekonomisinin temel bazı metotlarının

Detaylı

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 I. Finansman Nedir?, 6 Finansal Yönetim, 7; Yatırımlar, 9; Finansal Pazarlar, 10; Finansal Kurumlar, 13; Finansal Araçlar

Detaylı

3. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ. Nakit Yönetimi Para-Zaman İlişkisi Basit-Bileşik Faiz Ekonomik Eşdeğerlilik. Yrd. Doç. Dr.

3. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ. Nakit Yönetimi Para-Zaman İlişkisi Basit-Bileşik Faiz Ekonomik Eşdeğerlilik. Yrd. Doç. Dr. 3. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ Yrd. Doç. Dr. Tahir AKGÜL Nakit Yönetimi Para-Zaman İlişkisi Basit-Bileşik Faiz Ekonomik Eşdeğerlilik NAKİT YÖNETİMİ Nakit Yönetimi ile işletmeler; bir yandan işletmenin

Detaylı

Finansal (Mali) Tablolar Analizi DİKEY ANALİZ

Finansal (Mali) Tablolar Analizi DİKEY ANALİZ Finansal (Mali) Tablolar Analizi DİKEY ANALİZ 1 Mali tablolarda yer alan hesap kalemlerinin, içinde bu lundukları toplamlara oranlarının hesaplanarak analiz edil mesine dikey analiz, diğer bir ifadeyle

Detaylı

YATIRIM KRİTERLERİ VE SERMAYE BÜTÇELEMESİ. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

YATIRIM KRİTERLERİ VE SERMAYE BÜTÇELEMESİ. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ YATIRIM KRİTERLERİ VE SERMAYE BÜTÇELEMESİ Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Yatırım Kararlarının Önemi Belirlilik Koşulu Altında Yatırım Projelerini Değerlendirme Yöntemleri Ortalama Verimlilik (Kârlılık)

Detaylı

GENEL İŞLETME İŞLETMEN. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN

GENEL İŞLETME İŞLETMEN. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN GENEL İŞLETME İŞLETMEN LETMENİN N KURULUŞ ÇALIŞMALARI Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN İşletme denince köşe başındaki bakkaldan büyük bir demir çelik işletmesine kadar çeşitli tipte girişimler söz konusu olabildiğine

Detaylı

Mali Analiz Teknikleri

Mali Analiz Teknikleri Mali Analiz Teknikleri Karşılaştırmalı Tablo analizi (Yatay Analiz) Yüzde Analizi (Dikey Analiz) Eğilim Yüzdeleri Analizi (Trend Analizi) Oran Analizi ORAN ANALİZİ Bir işletmenin mali tablolarında yer

Detaylı

BAKANLAR MEDYA ANONİM ŞİRKETİ. Halka Arzdan Elde Edilen Fonların Kullanımına Dair II. Yönetim Kurulu Raporu

BAKANLAR MEDYA ANONİM ŞİRKETİ. Halka Arzdan Elde Edilen Fonların Kullanımına Dair II. Yönetim Kurulu Raporu BAKANLAR MEDYA ANONİM ŞİRKETİ Halka Arzdan Elde Edilen Fonların Kullanımına Dair II. Yönetim Kurulu Raporu 10.03.2014 Raporun Konusu: Bakanlar Medya Anonim Şirketinin (raporda kısaca Şirket olarak da ifade

Detaylı

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 BÜYÜME AMAÇLI ULUSLAR ARASI KARMA EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN 30.06.2009 TARİHİ İTİBARİYLE BİTEN HESAP DÖNEMİME

Detaylı

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit)

GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN (Bütçe - Anapara - Kredi) FINANCING IN ENTREPRENEURSHIP (Budget - Capital - Credit) GİRİŞİMCİLİKTE FİNANSMAN Girişimcinin finansman ihtiyacı: Finansman ihtiyacının karşılanmasında

Detaylı

Yıl Dilimleri (x=yıl) Oran 1 Oran 2 I.Dilim 2003<=x<=2013) %11,00 %9,00 II. Dilim (2013+) %8,00 %6,00

Yıl Dilimleri (x=yıl) Oran 1 Oran 2 I.Dilim 2003<=x<=2013) %11,00 %9,00 II. Dilim (2013+) %8,00 %6,00 Genelge No: 2003/4 Kabul Tarihi: 03.10.2003 Bireysel Emeklilik Sisteminde Kullanılacak Muhtemel Birikim ve Muhtemel Yıllık Gelir Tablolarında Uygulanacak Esaslara İlişkin Genelge (Genelge No: 2003/4) 1.

Detaylı

GES YATIRIMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE FİZİBİLİTESİ

GES YATIRIMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE FİZİBİLİTESİ GEKA YENİLENEBİLİR ENERJİ KONFERANSI GES YATIRIMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ VE FİZİBİLİTESİ Yrd.Doç.Dr. Erol YENER 1 Yatırım ve Yatırım Projesi Yatırım : Uzun dönemde gerçekleşmesi beklenen faydalar için

Detaylı

2012/3.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2 Aralık 2012-Pazar 13:30-15:00 SORULAR

2012/3.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2 Aralık 2012-Pazar 13:30-15:00 SORULAR 2012/3.DÖNEM SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVLARI FİNANSAL TABLOLAR VE ANALİZİ 2 Aralık 2012-Pazar 13:30-15:00 SORULAR SORU 1: ABC Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 2007-2008-2009-2010 ve 2011 hesap dönemlerine

Detaylı

Zaman tercihinden dolayı paranın zaman değeri her zaman söz konusudur. Parayı şimdi yada gelecekte almanın tercihi hangisi daha avantajlı ise ona

Zaman tercihinden dolayı paranın zaman değeri her zaman söz konusudur. Parayı şimdi yada gelecekte almanın tercihi hangisi daha avantajlı ise ona Zaman tercihinden dolayı paranın zaman değeri her zaman söz konusudur. Parayı şimdi yada gelecekte almanın tercihi hangisi daha avantajlı ise ona göre yapılır. Bugün paranızı harcamayıp gelecekte harcamak

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ YATIRIMI PROJE FİZİBİLİTESİ

RÜZGAR ENERJİSİ YATIRIMI PROJE FİZİBİLİTESİ 2011 RÜZGAR ENERJİSİ YATIRIMI PROJE FİZİBİLİTESİ mdn Finansal Danışmanlık RÜZGAR ENERJİSİ YATIRIMI- PROJE FİZİBİLİTESİ Yenilenebilir enerji kaynaklarından, rüzgar enerjisi dışa bağımlılıktan uzak, temiz

Detaylı

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR

Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü. ENM 307 Mühendislik Ekonomisi. Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Gazi Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü ENM 307 Mühendislik Ekonomisi Ders Sorumlusu: Prof. Dr. Zülal GÜNGÖR Oda No:850 Telefon: 231 74 00/2850 E-mail: zulal@mmf.gazi.edu.tr Gazi Üniversitesi Endüstri

Detaylı

FİNANSMAN MATEMATİĞİ

FİNANSMAN MATEMATİĞİ FİNANSMAN MATEMATİĞİ Serbest piyasa ekonomisinde, sermayeyi borç alan borç aldığı sermayenin kirasını (faizini) öder. Yatırımcı açısından faiz yatırdığı paranın geliridir. Başlangıçta yatırılan para ise

Detaylı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Mart2011 N201139 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Cari açık, uzun yıllardan

Detaylı

MAKROEKONOMİK ANALİZİN ALTYAPISI: TEMEL MAKROEKONOMİK İLİŞKİLER

MAKROEKONOMİK ANALİZİN ALTYAPISI: TEMEL MAKROEKONOMİK İLİŞKİLER MAKROEKONOMİK ANALİZİN ALTYAPISI: TEMEL MAKROEKONOMİK İLİŞKİLER Bu ünite tamamlandığında; o Ekonomik karar birimlerini ve faaliyetlerini ortaya koyabileceğiz o Ekonomik faaliyetlerin bileşenlerini sıralayabileceğiz

Detaylı

1. İŞLETMELERDE KAYNAK BULMANIN ÖNEM NEMİ VE KAYNAK SAĞLAMA SİSTEM STEMİ OLARAK FİNANSMAN 1.1. İşletmelerde Kaynak Bulmanın Önemi ve Likidite Kavramı Bütün işletmeler amaçlarını gerçekleştirmek için temel

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR ARAZİ YÖNETİMİ İŞ FORUMU. Ankara Deklarasyonu

SÜRDÜRÜLEBİLİR ARAZİ YÖNETİMİ İŞ FORUMU. Ankara Deklarasyonu SÜRDÜRÜLEBİLİR ARAZİ YÖNETİMİ İŞ FORUMU Ankara Deklarasyonu Özet 2015 yılının Eylül ayında, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi kapsamında Arazi Bozulumunun Dengelenmesi

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI

Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI SERMAYE MALİYETİ Yrd. Doç. Dr. Eşref Savaş BAŞCI İçerik Öz Sermaye Maliyeti İmtiyazlı Hisse Senedi Maliyetinin Yaygın (Adi) Hisse Senedinin Maliyetinin Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeline Göre Özsermaye

Detaylı

Alternatif Karşılaştırma Metotları

Alternatif Karşılaştırma Metotları Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Alternatif Karşılaştırma Metotları-2 Alternatif Karşılaştırma Metotları Minimum çekici getiri oranı (Minimum attractive rate of return- MARR) Geri Ödeme Süresi

Detaylı

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 (*) 02 Ocak 2013 tarihi itibariyle Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman, Kerem Yerebasmaz, Serkan Şevik,

Detaylı

ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU

ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU ÇÖLLEŞME VE EROZYONLA MÜCADELE KOMİSYONU KARAR 1. Çölleşme ve erozyonla etkin mücadele edilmeli, etkilenen alanların ıslahı ve sürdürülebilir yönetimi sağlanmalıdır. a) Çölleşme ve erozyon kontrolü çalışmaları

Detaylı

PİYASALARDAKİ GELIŞMELER VE EMEKLİLİK FONLARINA YANSIMASI ALTERNATIF YATIRIM ARAÇLARININ GETİRİLERİ EMEKLİLİK YATIRIM FONLARININ GETİRİLERİ FON ANALİZ

PİYASALARDAKİ GELIŞMELER VE EMEKLİLİK FONLARINA YANSIMASI ALTERNATIF YATIRIM ARAÇLARININ GETİRİLERİ EMEKLİLİK YATIRIM FONLARININ GETİRİLERİ FON ANALİZ Merhaba, Emeklilik fonlarına odaklandığımız bu ayki bültenimizde, piyasadaki gelişmelerin fon piyasasına ve getirilerine olan etkilerini inceliyoruz. Böylelikle fon piyasasındaki dinamikleri daha iyi takip

Detaylı

BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı. Faaliyet GA1.3

BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı. Faaliyet GA1.3 ENPI-Karadeniz Havzasında Sınır Ötesi İşbirliği Programı 2007-2013 BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı GA1: Mevcut Dış Durumun Analizi Veri ve Bilgi Toplanması ve Dağıtılması Faaliyet

Detaylı

Finansal Tablolar Analizi

Finansal Tablolar Analizi Finansal Tablolar Analizi ESKİŞEHİR SMMM ODASI Yrd. Doç. Dr. Arman A. KARAGÜL Anadolu Üniversitesi İ.İ.B.F. Öğretim Üyesi Bu eğitim dokümanı Mustafa UÇKAÇ Serbest Muhasebeci Mali Müşavir tarafından hazırlanmıştır.

Detaylı

Güncellenmiş Faiz Dersi

Güncellenmiş Faiz Dersi Güncellenmiş Faiz Dersi Faiz Nedir Nasıl Hesaplanır? Faiz Nedir? Piyasa açısından bakarsak faizi, tasarruf sahibinin, tasarrufunu, ihtiyacı olana belirli süre için kullandırmasının karşılığı olarak aldığı

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK YATIRIM VE YATIRIM PROJELERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK YATIRIM VE YATIRIM PROJELERİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK YATIRIM VE YATIRIM PROJELERİ PLANLAMA... 1 PLANLAMANIN ÖZELLİKLER... 3 YATIRIM PROJESİ... 4 YATIRIM PROJELERİNİN SINIFLANDIRILMASI... 5 Yeni Mal ve Hizmet Üretmeye

Detaylı

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ

OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ Resmi Gazete Tarihi: 28.06.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28337 OPSİYONLARDAN KAYNAKLANAN PİYASA RİSKİ İÇİN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam,

Detaylı

DEHA EĞİTİM KURUMLARI

DEHA EĞİTİM KURUMLARI ABC sanayi ve ticaret A.Ş. nin --- ve hesap dönemlerine ilişkin Bilanço ve Gelir Tablolarına ait veriler aşağıdaki tablolarda gösterilmiştir: ABC sanayi ve ticaret A.Ş. nin..--- ve Tarihleri itibariyle

Detaylı

Resmî Gazete Sayı : 28337 TEBLĠĞ. OPSĠYONLARDAN KAYNAKLANAN PĠYASA RĠSKĠ ĠÇĠN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ

Resmî Gazete Sayı : 28337 TEBLĠĞ. OPSĠYONLARDAN KAYNAKLANAN PĠYASA RĠSKĠ ĠÇĠN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA ĠLĠġKĠN TEBLĠĞ 28 Haziran 2012 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28337 TEBLĠĞ Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumundan: OPSĠYONLARDAN KAYNAKLANAN PĠYASA RĠSKĠ ĠÇĠN STANDART METODA GÖRE SERMAYE YÜKÜMLÜLÜĞÜ HESAPLANMASINA

Detaylı

Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU

Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi FİYAT TESPİT RAPORUNA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME RAPORU 4 Eylül 2015 Senkron Güvenlik ve İletişim Sistemleri Anonim Şirketi Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna

Detaylı

ŞİRKETLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE YAPILAN YATIRIMLARIN GERİ DÖNÜŞÜ

ŞİRKETLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE YAPILAN YATIRIMLARIN GERİ DÖNÜŞÜ ŞİRKETLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE YAPILAN YATIRIMLARIN GERİ DÖNÜŞÜ A. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE HEDEF 1. İş sağlığı ve güvenliği (İSG) programlarının amacı, çalışanların maddi ve manevi yararı için

Detaylı

YAZILIM PROJE YÖNETİMİ. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

YAZILIM PROJE YÖNETİMİ. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN YAZILIM PROJE YÖNETİMİ Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN İçerik Proje Türleri Projenin Başlatılması Projenin Seçilmesi Fayda Ölçüm Metotları Paydaşların Belirlenmesi Proje Türleri Projeler ürün ve süreçte yaptıkları

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ TEŞVİKLERİ. Burhan GÜLDİBİ Makina Mühendisi Telefon : (312) 295 52 37 e-posta: bguldibi@yegm.gov.tr

ENERJİ VERİMLİLİĞİ TEŞVİKLERİ. Burhan GÜLDİBİ Makina Mühendisi Telefon : (312) 295 52 37 e-posta: bguldibi@yegm.gov.tr ENERJİ VERİMLİLİĞİ TEŞVİKLERİ Burhan GÜLDİBİ Makina Mühendisi Telefon : (312) 295 52 37 e-posta: bguldibi@yegm.gov.tr ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU Türkiye Büyük Millet Meclisi nde kabulu: 18 Nisan 2007 Resmi

Detaylı

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 20.Para Teorisi ve Politikası Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 20.1.Para Teorisi Para miktarındaki

Detaylı

Proje alanı, süresi ve bütçesi

Proje alanı, süresi ve bütçesi 1 Proje Gelişim Süreci Projenin amacı Proje alanı, süresi ve bütçesi İşbirliği yapılan kurumlar Proje Bileşenleri Proje Faaliyetleri 2/21 Mart 2011 Mart 2011 Mart 2012 Mart 2012 Haziran 2012 Haziran 2013

Detaylı

MAHALLİ İDARELER FİNANSMANI MAYIS 2008

MAHALLİ İDARELER FİNANSMANI MAYIS 2008 MAHALLİ İDARELER FİNANSMANI MAYIS 2008 MAHALLİ İDARELERİN FİNANSMANI İÇERİK 1. BORÇLANMA NEDENİ 2. BORÇLANMA ÇEŞİTLERİ VE KAYNAKLARI 3. KREDİ HACMİ VE VAKIFBANK UYGULAMASI 4. YURT DIŞI FARKLI UYGULAMALAR

Detaylı

Özgün Katkı Nedir? Özgün Katkı Değerlendirmesi ve Türkiye den Örnekler

Özgün Katkı Nedir? Özgün Katkı Değerlendirmesi ve Türkiye den Örnekler Özgün Katkı Nedir? Özgün Katkı Değerlendirmesi ve Türkiye den Örnekler Ramazan Aslan FutureCamp İklim ve Enerji Ltd. Şti. ULUSAL KARBON YÖNETİM MERCİ ÜYELERİNİN EĞİTİMİ 15-17 Haziran Ankara İklim Değişikliği

Detaylı

Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri

Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07.11.2008 Portföy Yöneticileri 31.12.2008 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

ERGO EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU

ERGO EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 1 OCAK - 31 ARALIK 2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ Halka Arz Tarihi 31 Aralık

Detaylı

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ

ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ ULUSAL HAVZA YÖNETİM STRATEJİSİ Bayram HOPUR Entegre Projeler Uygulama Şube Müdürü Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü www.cem.gov.tr 3. Ulusal Taşkın Sempozyumu- 29.04.2013 İstanbul ULUSAL

Detaylı

BANKAMIZ HAKKINDA 1975-1988. 1990-Günümüze. DESİYAB Dönemi. Türkiye Kalkınma Bankası TURİZM BANKASI

BANKAMIZ HAKKINDA 1975-1988. 1990-Günümüze. DESİYAB Dönemi. Türkiye Kalkınma Bankası TURİZM BANKASI BANKAMIZ HAKKINDA TURİZM BANKASI 1975-1988 1988 90 1990-Günümüze DESİYAB Dönemi Türkiye Kalkınma Bankası BANKAMIZ HAKKINDA Bankamızın Misyonu, Ülkemizin kalkınması ve büyümenin sürdürülebilirliği doğrultusunda

Detaylı

6.Bölüm Yatırım Kriterleri ve Sermaye Bütçelemesi. Prof. Dr. Ramazan Aktaş

6.Bölüm Yatırım Kriterleri ve Sermaye Bütçelemesi. Prof. Dr. Ramazan Aktaş 6.Bölüm Yatırım Kriterleri ve Sermaye Bütçelemesi Prof. Dr. Ramazan Aktaş Amaçlarımız Bu bölümü tamamladıktan sonra aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiniz: İşletmenin yatırım kararı alırken

Detaylı

PROJE YÖNETİMİ: PERT VE CPM ANALİZİ: Prof. Dr. Şevkinaz Gümüşoğlu (I.Üretim Araştırmaları Sempozyumu, Bildiriler Kitabı-İTÜ Yayını, Ekim1997, İstanbul

PROJE YÖNETİMİ: PERT VE CPM ANALİZİ: Prof. Dr. Şevkinaz Gümüşoğlu (I.Üretim Araştırmaları Sempozyumu, Bildiriler Kitabı-İTÜ Yayını, Ekim1997, İstanbul PROJE YÖNETİMİ: PERT VE CPM ANALİZİ: Prof. Dr. Şevkinaz Gümüşoğlu (I.Üretim Araştırmaları Sempozyumu, Bildiriler Kitabı-İTÜ Yayını, Ekim1997, İstanbul Proje:Belirli bir işin tamamlanabilmesi için yapılması

Detaylı

SABİT SERMAYE YATIRIMI VE SERMAYE BÜTÇELEMESİ. Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL

SABİT SERMAYE YATIRIMI VE SERMAYE BÜTÇELEMESİ. Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL SABİT SERMAYE YATIRIMI VE SERMAYE BÜTÇELEMESİ Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL SERMAYE BÜTÇELEMESİNİN YERİ SABİT YATIRIMLARIN SINIFLANDIRILMASI İşletme bilimi açısından, belli bir üretim gücünün elde

Detaylı

Dünya Kupası Futbol Organizasyon Teklifi. Fayda-Maliyet Analizi & ilgili analiz yöntemleri Birgit ten Cate & Dirk Roelofsen

Dünya Kupası Futbol Organizasyon Teklifi. Fayda-Maliyet Analizi & ilgili analiz yöntemleri Birgit ten Cate & Dirk Roelofsen Dünya Kupası Futbol Organizasyon Teklifi Fayda-Maliyet Analizi & ilgili analiz yöntemleri Birgit ten Cate & Dirk Roelofsen Karar Alma Süreci 2007 Hollanda Başbakanı Dünya Kupası Futbol Turnuvası düzenlemek

Detaylı

TMS - 29 YÜKSEK ENFLASYONLU EKONOMİLERDE FİNANSAL RAPORLAMA

TMS - 29 YÜKSEK ENFLASYONLU EKONOMİLERDE FİNANSAL RAPORLAMA YÜKSEK ENFLASYONLU EKONOMİLERDE FİNANSAL RAPORLAMA GÜNCELLEMELER ve YÜRÜRLÜK TARİHLERİ TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Standardı 31/12/2005 tarihinden sonra başlayan hesap dönemleri

Detaylı

Ekonomi II. 23.Uluslararası Finans. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 23.Uluslararası Finans. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 23.Uluslararası Finans Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 23.Uluslararası Finans 23.1.Dış Ödemeler

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ DERS İÇERİĞİ Ders Adı Ders Türü Finansın İlkeleri Zorunlu DERS HEDEFİ Finansın İlkeleri dersini alan öğrenciler aşağıdaki becerileri kazanacaktır: Finans nedir ve çalışma alanları nelerdir sorularına cevap

Detaylı

Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler

Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 2 Temmuz 2012 tarihi itibariyle (*) Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman, Kerem Yerebasmaz, Serkan Şevik,

Detaylı

Proje/Sipariş/İş Emri (PSI) Bazında Maliyet Analizi

Proje/Sipariş/İş Emri (PSI) Bazında Maliyet Analizi Proje/Sipariş/İş Emri (PSI) Bazında Maliyet Analizi Amaç ve Fayda Bilindiği gibi mamul maliyetleri direkt hammadde (direkt ilk madde ve ambalaj), direkt işçilik ve genel üretim giderlerinden oluşmaktadır.

Detaylı

TÜSİAD TEMİNATLI MENKUL KIYMETLER TEBLİĞİ TASLAĞI NA İLİŞKİN GÖRÜŞLER

TÜSİAD TEMİNATLI MENKUL KIYMETLER TEBLİĞİ TASLAĞI NA İLİŞKİN GÖRÜŞLER Aralık 2013, İstanbul Ref: EKO/2013-33 TÜSİAD TEMİNATLI MENKUL KIYMETLER TEBLİĞİ TASLAĞI NA İLİŞKİN GÖRÜŞLER Varlıklar MADDE 9-2 (2) İTMK ihracına ise, birinci fıkranın; a) (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki

Detaylı

6. Bölüm Yatırım Kriterleri ve Sermaye Bütçelemesi. Prof. Dr. Ramazan Aktaş

6. Bölüm Yatırım Kriterleri ve Sermaye Bütçelemesi. Prof. Dr. Ramazan Aktaş 6. Bölüm Yatırım Kriterleri ve Sermaye Bütçelemesi Prof. Dr. Ramazan Aktaş Amaçlarımız Bu bölümü tamamladıktan sonra aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olabileceksiniz: İşletmenin yatırım kararı alırken

Detaylı

İŞLETMENİN GELİR- GİDER VE KÂR HEDEFLERİ

İŞLETMENİN GELİR- GİDER VE KÂR HEDEFLERİ İŞLETMENİN GELİR- GİDER VE KÂR HEDEFLERİ İşletme yöneticileri belli bir dönem sonunda belli miktarda kâr elde etmeyi hedeflerler. Kâr = Gelirler - Giderler Olduğuna göre, kârı yönetmek aslında gelirler

Detaylı

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİM ÇALIŞMA SERMAYESİ

FİNANSAL YÖNETİM ÇALIŞMA SERMAYESİ FİNANSAL YÖNETİM İŞLETME (ÇALIŞMA) SERMAYESİ YÖNETİMİ VE Yrd.Doç.Dr. Serkan ÇANKAYA ÇALIŞMA SERMAYESİ Kısa vadeli veya cari varlıklar ve borçlar topluca çalışma sermayesi olarak bilinir. Dönen Varlıklar:

Detaylı

FABRİKA ORGANİZASYONU Üretim Planlama ve Yönetimi 2. Uygulama: Sipariş ve Parti Büyüklüğü Hesaplama

FABRİKA ORGANİZASYONU Üretim Planlama ve Yönetimi 2. Uygulama: Sipariş ve Parti Büyüklüğü Hesaplama FABRİKA ORGANİZASYONU Üretim Planlama ve Yönetimi 2. Uygulama: Sipariş ve Parti Büyüklüğü Hesaplama Uygulamalar 1. İhtiyaç Hesaplama 2. Sipariş ve Parti Büyüklüğü Hesaplama 3. Dolaşım Akış Çizelgeleme/Terminleme

Detaylı

Öğrenci No: İmza Program Adı Soyadı: NÖ İÖ

Öğrenci No: İmza Program Adı Soyadı: NÖ İÖ SORU 1. Arz-talep grafiğini çizerek; a) Arz ve talepteki değişmenin fiyatı nasıl etkilediğini yazınız. b) Arz ve talebin hangi faktörlerden ve nasıl etkilendiğini yazınız. c) Arz ve talep ile istihdam

Detaylı

FİRMA DEĞERLEMESİ. Prof.Dr. NURGÜL CHAMBERS. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi.

FİRMA DEĞERLEMESİ. Prof.Dr. NURGÜL CHAMBERS. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi. i FİRMA DEĞERLEMESİ Prof.Dr. NURGÜL CHAMBERS Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi İstanbul, 2009 ii Yay n No : 2240 flletme - Ekonomi : 351 2. Bas Ekim

Detaylı

3. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU. Sıtkı ERAYDIN Dağlık Alan Yönetimi Şube Müdürlüğü sitkieraydin@ogm.gov.tr

3. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU. Sıtkı ERAYDIN Dağlık Alan Yönetimi Şube Müdürlüğü sitkieraydin@ogm.gov.tr 3. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU Sıtkı ERAYDIN Dağlık Alan Yönetimi Şube Müdürlüğü sitkieraydin@ogm.gov.tr İSTANBUL- NİSAN 2013 TAŞKIN VE SEL KORUMADA YUKARI HAVZADA ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TARAFINDAN YAPILAN

Detaylı

ULUSOY UN SANAYİ VE TİCARET A.Ş. DEĞERLENDİRME RAPORU-2 ŞEKER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 29 EYLÜL 2015

ULUSOY UN SANAYİ VE TİCARET A.Ş. DEĞERLENDİRME RAPORU-2 ŞEKER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 29 EYLÜL 2015 ULUSOY UN SANAYİ VE TİCARET A.Ş. DEĞERLENDİRME RAPORU-2 ŞEKER YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. 29 EYLÜL 2015 1 Değerlendirme Raporunun Amacı Bu rapor Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yayınlanan 22.06.2013

Detaylı

TMS 29 YÜKSEK ENFLASYONLU EKONOMİLERDE FİNANSAL RAPORLAMA. GÜNCELLEMELER ve YÜRÜRLÜK TARİHLERİ

TMS 29 YÜKSEK ENFLASYONLU EKONOMİLERDE FİNANSAL RAPORLAMA. GÜNCELLEMELER ve YÜRÜRLÜK TARİHLERİ TMS 29 YÜKSEK ENFLASYONLU EKONOMİLERDE FİNANSAL RAPORLAMA GÜNCELLEMELER ve YÜRÜRLÜK TARİHLERİ TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Standardı 31/12/2005 tarihinden sonra başlayan hesap

Detaylı

BASEL III - LİKİDİTE KARŞILAMA ORANI UYGULAMASI

BASEL III - LİKİDİTE KARŞILAMA ORANI UYGULAMASI BASEL III - LİKİDİTE KARŞILAMA ORANI UYGULAMASI BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU SIKÇA SORULAN SORULAR VE AÇIKLAMALAR Soru No: 1 İlgili Hüküm: Yönetmelik 9 uncu madde uygulaması Konu: Yüksek kaliteli

Detaylı

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri

Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri Selçuk Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri Para Yönetimi ve Paranın Zaman Değeri Faiz: Paranın maliyeti Ekonomik Eşdeğerlik Faiz Formülleri Özel Eşdeğerlik Hesaplamaları

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

KARŞILAŞTIRMALI TABLOLAR ANALİZİ 5. HAFTA

KARŞILAŞTIRMALI TABLOLAR ANALİZİ 5. HAFTA KARŞILAŞTIRMALI TABLOLAR ANALİZİ 5. HAFTA Karşılaştırmalı Tablolar Analizi (Yatay Analiz) p Karşılaştırmalı tablolar analizi, bir işletmenin birbirini izleyen en az iki veya daha fazla faaliyet dönemine

Detaylı

7. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ. Yrd. Doç. Dr. Tahir AKGÜL Değerleme Yöntemleri I

7. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ. Yrd. Doç. Dr. Tahir AKGÜL Değerleme Yöntemleri I 7. HAFTA MÜHENDİSLİK EKONOMİSİ Yrd. Doç. Dr. Tahir AKGÜL Değerleme Yöntemleri I Değerleme ve Değer nedir? Bir gayrimenkul projesinin veya gayrimenkule bağlı hak ve faydaların belli bir tarihteki değerinin

Detaylı

Öğretim planındaki AKTS Finansal Yönetim 343000000000501 3 0 0 3 6

Öğretim planındaki AKTS Finansal Yönetim 343000000000501 3 0 0 3 6 Ders Kodu Teorik Uygulama Lab. Ulusal Kredi Öğretim planındaki AKTS Finansal Yönetim 343000000000501 3 0 0 3 6 Ön Koşullar : Bu dersin ön koşulu ya da yan koşulu bulunmamaktadır. Önerilen Dersler : Sonraki

Detaylı

Uluç Levent Doruk (TURSEFF & MIDSEFF Projeleri Finansal Danışman)

Uluç Levent Doruk (TURSEFF & MIDSEFF Projeleri Finansal Danışman) Uluç Levent Doruk (TURSEFF & MIDSEFF Projeleri Finansal Danışman) Proje Finansmanı, ekonomik olarak ayrışabilen yatırım projelerini finanse etmek amacı ile kaynak sağlayanların kredi geri ödemesi ve sermaye

Detaylı

KOÇ ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. PARA PİYASASI EMANET LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN

KOÇ ALLIANZ HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. PARA PİYASASI EMANET LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN PARA PİYASASI EMANET LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN 31 MART 2006 ARA HESAP DÖNEMİNE AİT VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA SUNULAN BİLGİLERE İLİŞKİN ÖZEL UYGUNLUK RAPORU PARA PİYASASI EMANET LİKİT

Detaylı

TEKNOLOJİK ÜRÜN YATIRIM DESTEK PROGRAMI (TEKNOYATIRIM) FİZİBİLİTE RAPORU FORMATI

TEKNOLOJİK ÜRÜN YATIRIM DESTEK PROGRAMI (TEKNOYATIRIM) FİZİBİLİTE RAPORU FORMATI T.C. BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü TEKNOLOJİK ÜRÜN YATIRIM DESTEK PROGRAMI (TEKNOYATIRIM) FİZİBİLİTE RAPORU FORMATI İÇİNDEKİLER İçindekiler Tablo ve şekil listesi

Detaylı