MİKRO İKTİSAT. Erkan DEMİRBAŞ Doç.Dr.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MİKRO İKTİSAT. Erkan DEMİRBAŞ Doç.Dr."

Transkript

1 MİKRO İKTİSAT Erkan DEMİRBAŞ Doç.Dr. 1

2 BÖLÜM 6-7 TÜKETİCİ DENGESİ VE TALEP KARDİNAL YAKLAŞIM ORDİNAL YAKLAŞIM FARKSIZLIK EĞRİLERİ BÜTÇE DOĞRUSU TÜKETİCİ DENGESİ 2

3 TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI TEORİSİ: Temel kavramlar: Fayda: Toplam Fayda: Bir malın tüm birimlerinin tüketilmesi sayesinde, bireyin ulaştığı haz ve tatmin. TU (Total Utility) Marjinal Fayda: İlave tüketimin (en son tüketim) toplam fayda üzerindeki etkisi (veya toplam faydadaki değişim) 3

4 TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI TEORİSİ: Toplam fayda TU=f(Qa) TU: toplam fayda, Qa: a malından tüketilen miktar f:fonksiyon Tüketilen toplam miktarın kişiye sağladığı toplam fayda. 4

5 TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI TEORİSİ: Marjinal fayda MU= TU/ Qa (A malındaki ilave tüketimin Toplam fayda üzerindeki etkisi). =Değişim (fark) operatörü Susadınız ve bir bardak su içtiniz. Size verdiği tatmini hayal edelim. Sonra ikinci bardağı içelim. Sonra üçüncü bardağı içelim. Her birinin sağladığı ilave fayda (MU) aynı mıdır? En fazla hazzı, tatmini, faydayı hangi bardak vermiştir? 5

6 TU İlave içilen suları düşünerek Fayda üzerindeki toplam etkisine (Toplam Fayda) etkisine bakalım Bardak su 6

7 Şimdi ek etkisine (Marjinal Fayda) etkisine bakalım. TU Bunun için Kutucukların büyüklüğüne dikkat edelim! Her kutucuk yeni (ilave) suyun faydasını veriyor Bardak su 7

8 Viyana yı gezeniniz var mı? 1. ziyaret: çok mutlu oldum. Mükemmel bir şehir. Çok zevk aldım. Herkese öneririm. 2. ziyaret: mutlu oldum. Zevk aldım 3. ziyaret: Mutlu oldum. 4. ziyaret: Bu sokağı biliyorum. 5. ziyaret: Artık sıkılmaya başladım. 6. ziyaret: Lütfen bir daha bu şehre gelmeyelim. 7. ziyaret: Siz dolaşın ben Televizyon izleyeceğim. 8. ziyaret:!!! 8

9 Marjinal Fayda Toplam Faydada MeydanaGelen Degisme Tüketim Miktarda MeydanaGelen Degisme MU TU Q 9

10 X malının marjinal faydası demektir. MUx TUx Qx 10

11 Rakamsal İfadelerle TU ve MU Yenilen Elma Adedi Toplam Fayda (TUy) Marjinal Fayda ( TUy/ Qy) =(18-10)/1 6=(24-18)/1-2=(28-30)/1 11

12 Şimdi, 10 adet Ankara armutu satın aldığımızı, bunların yemeye başladığımızı düşünelim. Acaba, Toplam fayda ve marjinal fayda nasıl olacaktır? İki şekli birlikte çizelim. Yani toplam fayda ve marjinal faydayı bitlikte çizelim. 12

13 Soru(N)larım var: 1-Tüketici nerede tatmin düzeyine erişmiştir (doyuma ulaşmıştır)? 2-Tüketici doyuma ulaştığında Marjinal fayda hangi aşamadadır? 13

14 Özetle tüketim arttıkça, toplam fayda sürekli artar. Bir noktada doyuma ulaşır. Ve sonra fayda yerine zarar verir. Marjinal fayda ise sürekli azalır. Tüketici doyuma ulaştığında marjinal fayda sıfırdır. Hala tüketim devam ederse, marjinal fayda eksiye geçer (yani tüketimin insana olan zararını temsil eder). Marjinal faydanın sürekli azalmasına, Azalan Marjinal Fayda Kanunu denir. (veya Gossen Kanunu) 14

15 U fonk varsa, MU nasıl bulunur TU =12X-X 2 olsun Bana MUx lazım. X teki son tüketimin TU üzerindeki etkisi. Bunun X e göre türev almam lazım. TU =12X 1 X 2 TU =12.1.X (1-1) 2.X (2-1) TU =12.1.X (0) 2.X (1) TU=12-2X

16 kpss 2012

17 D şıkkı 2 birim tüketim olunca toplam fayda mak., marginal fayda ise sıfırdır. U=ax-x 2 MU yu bul ve X=2 iken sıfıra eşitle. x e göretürevini alırım ve sıfıra eşitlerim =a-2x=0 x=2 ise a=4

18 kpss 2010

19 C şıkkı X e göre türev al. TU=X 1/2 Y 1/2 1. türev=(1/2).x (1/2-1).Y 1/2 =(1/2).X (-1/2).Y 1/2 =0,5 Y 1/2 X 1/2

20 TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI TEORİSİ: KARDİNAL Yaklaşım ORDİNAL Yaklaşım *Fayda ölçülür *Fayda ölçülmez TU, MU ölçülür (kıyaslanabilir) 1 kg tavuk eti= 36 fayda birimi (utilon) A, B den daha faydalıdır Tüketici dengesi, her mala harcanan son liranın sağladığı fayda eşit olunca sağlanır. 20

21 Tüketici Dengesi Kardinal ve Ordinal Yaklaşıma göre; Gelirin tümü harcandığında her bir mala harcanan son liranın bireye sağladığı fayda eşit olunca, tüketici dengesi sağlanır. Bir mala harcanan son liranın bireye sağladığı fayda =MUa/Pa MUa=MUb Pa Pb Kardinal Yaklaşım Denge Koşulu (MU ölçülebilmektedir) Her mala harcanan son liranın sağladığı faydanın eşit olduğu durum. 21

22 Tüketici Dengesi Kardinal ve Ordinal Yaklaşıma göre; Ordinal Yaklaşıma göre de aynı formül geçerlidir. Ancak MU ölçülemediğinden, bu eşitlik grafikler yardımıyla gösterilebilir. MUa=MUb Pa Pb Ordinal Yaklaşım Denge Koşulu (MU ölçülemez) 22

23 NOT: Her iki yaklaşım da aynı kulağı tutuyor. Ancak biri sağ elle, diğer sol elle. 23

24 TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI TEORİSİ: (Kardinal Yaklaşım) Tüketicinin gelirinin tümünü harcayarak satın alınabilecek en iyi sepeti satın aldığı (faydasını max ettiği) duruma..denir. 24

25 Tüketicinin gelirinin tümünü harcayarak satın alınabilecek en iyi sepeti satın aldığı (faydasını max ettiği) duruma Tüketici Dengesi denir. (Örneğin: 3 elma, 4 armut tüketince toplam fayda max oluyor. Ancak 2 elma 4 armut tüketince bu sağlanmıyor. Öyleyse tüketici dengesi 3 elma, 4 armut tüketince sağlanıyor). Tüketici dengesini analiz ederek tüketicinin nasıl davrandığını anlamaya çalışacağız. 25

26 TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI TEORİSİ: (Kardinal Yaklaşım) Fayda ölçülebilir olduğu temel düşüncesine dayanır. Varsayımlar: Tüketicinin veri dönemde geliri sabittir Fiyatlar sabittir. Tüketici gelirinin tümünü harcar. 26

27 TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI TEORİSİ: (Kardinal Yaklaşım) Tüketici, her malın kendine sağladığı marjinal faydanın ne olduğunu bilir (MUa, MUb, MUc) 27

28 Varsayımlar: Sahip olduğu sınırlı geliri ile çeşitli mal sepetlerinden mal satın alacak olan tüketici; alternatif mal sepetlerinden herhangi birini değil, kendisine en yüksek tatmini (faydayı) sağlayan mal sepetini alır. (Yani tüketici satın alabileceği en iyi mal sepetini alır). 28

29 Denge koşulu: Gelirin tümü harcandığında her mala yaptığı harcamanın son lirasının kendisine sağladığı fayda (her mala harcanan paranın marjinal faydası) eşit olması biçiminde ifade edilir. II. Gossen Kanunu: Gossen ikinci olarak kardinal fayda yaklaşımına göre tüketicinin nasıl dengeye geleceğini- toplam faydasını nasıl maksimum yapacağını- formülle göstermiştir. (Malın fiyatı da dikkate alınmaktadır). Tüketici Dengesi için MUx=MUy=MUz=... Px Py Pz Bu eşitlik Eş Marjinal Fayda İlkesi olarak tanımlanmaktadır. 29

30 (Kardinal Yaklaşım) Sayısal Örnek 32 TL gelirim olsun. Toplam faydayı en yüksek düzeye çıkarabilmek için A ve B den ne kadar satın almalıyım? Tüketici, bu kararı verirken sadece marjinal faydaya göre karar vermez. Fiyatları da dikkate alır. Qa MUa Pa MUa/Pa Qb MUb Pb MUb/Pb Tüketici dengesi, Denge kaç birim A ve kaç birim B malı tüketilince sağlanır? (Sınırlı gelirimle bana en yüksek faydayı sağlayacak tercihte bulunmak istiyorum) 30

31 32 TL olduğuna göre A malından 2 birim, B malından 5 birim tükettiğinde, her mala ödediği son liraların faydası eşit (22 birim) olmaktadır. (toplam faydayı en yüksek düzeye çıkarabilmek için). Bu yönteme Fiyat ve sağlanan ek fayda analizi de diyebiliriz. Harcama=(2x6) + (5x4) harcama=12+20=32 TL. Peki biraz daha açabilir miyiz? 31

32 Anlamaya çalışalım: A ve B malı tüketmeye başlayalım. Tüketicinin satın aldığı ilk birim A malına ödediği son liranın faydası 25 birimdir. B nin ki ise 30 birimdir. -Buna göre tüketici öncelikle yüksek marjinal fayda sağlayan B malından satın alacaktır. -B malından alım yapan tüketici, 3 birim B malı satın alınmasından sonra, bu defa A malından almak daha avantajlı olacaktır. (25 faydaya karşı 24 fayda) -Bu şekilde alışlar sürerken B den 5; A dan 2 birim alındığında, her iki mala harcanan son liranın sağladığı fayda eşit olacağından, toplam fayda en yüksek olup, tüketici dengesi sağlanacaktır. NOT: ARADIĞIM ŞEY SON LİRANIN FAYDASI (YANİ HARCANAN PARANIN MARJİNAL FAYDASI) Qa MUa Pa MUa/Pa Qb MUb Pb MUb/Pb

33 Anlamaya çalışalım Örnek1: MUx=8 birim, Px=4 MUx/Px=2 MUy=4 birim, Py=4 MUy/Py=1 Bu durumda ne yaparım. MUx/Px daha büyük. Elimde hala harcayabileceğim param var. -X malından tüketirim. -X malı tüketimi artınca MUx küçülür. -MUx küçülünce pay değeri küçüldüğü için MUy/Py ye eşit olana kadar X malı tüketimini artırırım. 33

34 ALIŞTIRMA: kpss

35 A şıkkı Bir cetvel yapın MU P MU/P X 14? 2 Y (8/4=2) Z?

36 MUx=MUy Px Py Tüketici Dengesi Kardinal; Bu eşitlik yapılacak olan içler dışlar çarpımıyla MUx=Px MUy Py Şeklinde gösterilebilir. Yani, tüketici denge koşuşunda; gelirin tamamı harcandığında marjinal faydaların oranı, malların fiyatları oranına eşittir. 36

37 Tüketici Dengesi ve Bireysel Talep Eğrisi Talep kanununu, tüketici tercihleri ve azalan marjinal fayda ile açıklamaya çalışalım. 37

38 Tüketici dengesi nerede oluşur? Gelirimiz 9 TL olsun. Tüketici, satın aldığı X e ödediği son liranın faydası 8, Y nin ki 11 olduğu için Y den almaya devam eder. Öncelikle Y den almaya başlar. Y den 5 birim alınca, X kıymetli olur (Çünkü bu aşamada X e ödenen son liranın faydası daha fazladır). X ten 2 birim alınca, Y den 5 birim alınca a- Tüm para harcanmış olur b- MUX/Px=MUy/Py eşitliği sağlanmış olur Qx MUx Px MUx/Px Qy MUy Py MUy/Py

39 Şimdi X malının fiyatı 1 TL ye düşsün. Tüketici dengesi nerede oluşur? Gelirimiz yine 9 TL olsun. Tüketici, satın aldığı X e ödediği son liranın faydası 16, Y nin ki 11 olduğu için bu sefer X ten almaya devam eder. Öncelikle X den almaya başlar. X den 5 birim alınca, Y kıymetli olur (Çünkü bu aşamada Y ye yapılan harcamanın marjinal faydası daha fazladır). X ten 5 birim, Y den 4 birim aldığında ise a- Tüm para harcanmış olur b- MUX/Px=MUy/Py eşitliği sağlanmış olur Qx MUx Px MUx/Px Qy MUy Py MUy/Py

40 Bireysel TALEP Doğrusu P 1 P 2 P A B Tüketicinin x malından satın almak istediği miktarın, X malının fiyatı ile ters yönlü değiştiğini gösteren yandaki negatif eğimli bireysel talep eğrisidir. Dolayısıyla talep kanununun arkasında, tercihleri azalan marjinal fayda ilkesine tabi olan TÜKETİCİNİN FAYDA MAKSİMİZASYONU davranışı vardır. D 1 Q 1 Q 2 Q 40

41 Değer Paradoksu A. Smith, (1776) Milletlerin Zenginliği nde bir maldan elde edilen toplam faydaya kullanım değeri, bir malın diğer malları satın alma gücüne ise değişim değeri demiştir. Smith e göre bir malın kullanım değerinin değişim değerini belirlemesi, ve dolayısıyla kullanım değeri yüksek olan malların değişim değerinin de yüksek olması gerekir. Oysa gerçek hayatta kullanım değeri yüksek olan malların değişim değeri yüksek olmamaktadır. Ör: Su ve elmas gibi. Suyun kullanım değeri vardır. Elmasın yoktur. Ama elması değişim değeri, sudan yüksektir. Bu tezat duruma değer paradoksu denmektedir. 41

42 Değer Paradoksu Smith in 18. YY.da gözlemlediği değer paradoksu, aslında onun düşündüğünün tersine bir durumdur. Zira bir malın değişim değeri, Smith in düşündüğü gibi o malın toplam faydası tarafından değil, marjinal faydası tarafından belirlenir. Tüketicilerin nispeten daha kıt olan elması suya kıyasla çok az miktarda satın almaları, suya kıyasla elmasın marjinal faydasının ve dolayısıyla da değişim değerinin çok daha yüksek olmasını gerektirir. ÖZETLE: elmas az bulunduğu için, az tüketilir. Az tüketildiği için marjinal faydası yüksektir. Marjinal faydası yüksek olduğu için değişim değeri de yüksektir. Tam tersine, su miktarının az olduğu bir yörede, suyun elmastan daha kıymetli olabileceği görülecektir. (A. Smith: Toplam fayda (kullanım değeri), değişim değerini belirler (Jevons: Marjinal fayda, değişim değerini belirler). 42

43 Peki A. Smith neden bunu göremedi? Marjinal fayda kavramı ve tüketici denge koşulu, Milletlerin Zenginliği nin yayınlanmasından yaklaşık 100 yıl sonra ingiliz iktisatçı W. Stanley Jevons ın ( ) 1865 ve 1871 yıllarında yayınlanan çalışmalarında keşfedilmiştir. 43

44 Jevons Kanunu, 1871 de Avusturyalı iktisatçı Carl Menger ( ) ve 1874 Fransız İktisatçı Leon Walras ( ) tarafından bağımsız biçimde yeniden keşfedilmiştir. 44

45 Kardinaller(marjinal devrimciler-fayda ölçülür) 1. W.S. Jevons ( , İngiltere) 2. Carl Menger ( , Avusturya) :Eşit marjinal fayda kuralı (ödenen son liranın sağladığı fayda eşit olunca tüketici max fayda sağlar. II. Gossen Kanununu uyguladı) Ek bilgi: Avusturya iktisat okulu 3. L. Walras ( , Fransız): Genel denge analizi. Neo-klasik-Lozan okulu (Ek bilgi ) Bu üç silahşör marjinalizmin 1. kuşağını oluşturur. 45

46 2010 kpss.s.1 46

47 D. Şıkkı Menger II. Gossen kanunu nu uyguladı Eş-marjinal fayda ilkesi Her mala ödenen son liranın sağladığı fayda eşit olunca tüketici NİRVANAYA ulaşır(tüketici dengesi) MUx/Px=MUy/Py=MUz=Pz hayatınızı kurtarır 47

48 TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI TEORİSİ: Farksızlık Eğrisi (Ordinal Yaklaşım) Fayda ölçülemez ancak kıyaslanabilir mantığına dayanır. Tüketici sadece 2 mal (X ve Y) tüketmektedir. A, B, C, mal demetlerini ifade etmektedir: A (x 1, y 1 ): X malından x 1 birim ve Y malından y 1 birim B (x 2, y 2 ): X malından x 2 birim ve Y malından y 2 birim C, D,, N tüketicinin önündeki sonsuz sayıdaki alternatif mal demetlerini temsil eder. 48

49 Bu alternatif noktalardan bazıları tüketiciye aynı faydayı (veya tatmini) sağlıyor olabilir. Bu noktalar tüketici açısından farksız olduğundan, tüketici bu noktalar arasında kayıtsız kalacaktır. A ve B böyle noktalar ise tüketici A yı B ye ya da B yi A ya tercih edemiyor demektir. Bu durumda A ve B noktaları aynı farksızlık eğrisi üzerinde olacaktır. 49

50 Y Malı Miktarı Şekil-1.1: Farksızlık Eğrisi y 1 A y 2 B I 0 x 1 x 2 X Malı Miktarı 50

51 A dan B ye hareketle: Y den tükettiği mal miktarını y 1 den y 2 ye düşürürken, X den tükettiği mal miktarını x 1 den x 2 ye artırmaktadır. Ancak Y deki Δy kadarlık azalmanın ortaya çıkardığı fayda kaybı X den Δx kadar ilave tüketimin ortaya çıkardığı fayda artışına eşittir. Bu yüzden tüketicinin faydasında bir değişme olmamıştır. Bundan dolayı, A ve B aynı eğri üzerindedir: -ΔTU y = ΔTU x (ΔTU y = Y nin toplam faydasındaki değişim) Ancak bu, -ΔQy = QΔx anlamına gelmez. Basit bir örnek: Cebimde 3 TL var. (2 adet 1 TL, 2 adet 0,50 kuruş. 2 adet 0,50 krş yerine 1 adet 1 TL koyarsam, cebimdeki para tutarı değişmez. Yine cebimde 3 TL var. 51

52 Farksızlık (kayıtsızlık) Eğrisi: Tüketiciye aynı tatmin (ya da fayda) düzeyini veren mal demetlerini gösteren noktaların geometrik yerine denir. 52

53 Y Malı Miktarı Şekil-1.1: Farksızlık Eğrisi I 2 > I 0 > I 1 y 1 A y 2 B C I 0 I 2 I 1 x 1 x 2 X Malı Miktarı 53

54 Tüketici, Y den tükettiği miktarı y 1 den y 2 ye azaltırken, X den tükettiği miktarı x 1 den x 2 ye artırmayıp x 1 de sabit tutsaydı: A dan B ye değil; C ye geçmiş olurdu. Bu ise daha az mal tükettiği için faydasında bir azalma demektir. C noktası, I 0 a göre daha az faydanın olduğu soldaki bir farksızlık eğrisi olan I 1 üzerindedir. Sonuç: Farksızlık eğrileri sola doğru kaydıkça fayda azalmaktadır. Aynı gerekçelerle farksızlık eğrisinin sağa doğru hareket etmesi (orijinden uzaklaşması) faydanın arttığı anlamına gelmektedir. I 2 > I 0 > I 1 Böylece karşılaştırma yapılabilmektedir. 54

55 Gördüğünüz gibi, kuruş ile TL arasında bir değişim oranı var. Bu değişim oranına iktisatta..ikame oranı deniyor. Çünkü bu oran aynı tatmin düzeyinde kalmak için gerekli olan değişim oranını veriyor. (Ör: 2 adet kuruş yerine, 1 adet TL gibi ). Ancak bu oran, madeni para örneğinde olduğu gibi sabit olmayıp, sürekli değiştiği için ikame oranı denmektedir. 55

56 MİO, tüketicinin X malını Y malı ile değiştirme (ikame etme) haddini ölçer. MİO, Farksızlık eğrisi üzerinde bir noktadan diğerine hareket ederken, aynı tatmin düzeyinde kalabilmek için, tüketicinin, bir malı diğeriyle hangi oranda ikame ettiğini gösteren orandır. Aynı farksızlık eğrisi üzerindeki ikame ilişkisini açıklamaktadır. Y tüketimini ΔQy kadar azaltıp, X ten ΔQx kadar tükettiğim zaman aynı tatmin düzeyinde kalırım. Bir diğer ifadeyle tüketici, ΔQy kadar y malı yerine ΔQx kadar X malı ikame ederek, aynı tatmin düzeyini korumaktadır. Bu durumda MİOy,x=- ΔQy / ΔQx (işareti negatiftir. Çünkü birinin tüketim miktarı artarken, diğeri azalmaktadır) 56

57 MİO neden (-) işaretlidir? Çünkü, 57

58 Çünkü, Tüketicinin tatmin düzeyini koruması için bir maldan daha az alması halinde öteki maldan daha çok almasını Bir diğer ifadeyle tüketimdeki mutlak değişimin ters yönlü olmasını ifade etmektedir. 58

59 MİO, eğrinin eğimine eşittir. Qx in çok küçük olduğunu Kabul edelim. Qx in sıfıra giderken ( Qx 0 ), MİO, eğrinin eğimine eşittir. Şekil-1.2: Marjinal İkame Oranı (MRS) Y Malı Miktarı Y 3 MIOy, x Qy Qx tgalfa OY3 0X 3 Y ΔQy A B Y1 2 ΔQx I 0 α X 1 X 2 X 3 X Malı Miktarı 59

60 Farksızlık Eğrilerinin Özellikleri 1- Negatif eğimlidirler. 2- Kesişmezler 3- Orijine dış-bükeydirler 60

61 1- Farksızlık Eğrileri Negatif eğimlidir: Çünkü mallardan biri azaltıldığında diğeri artırılmalıdır ki tüketici aynı fayda düzeyinde kalabilsin. 61

62 Şekil-1.3: Farksızlık Eğrileri Kesişmez Y Malı Miktarı y 1 y C A C I 1 y 2 B I 0 x 1 x 2 X Malı Miktarı 62

63 2- Farksızlık Eğrileri Kesişmezler: Çünkü tüketici teorisine ilişkin varsayımlarla çelişir. A = B, Çünkü I 0 üzerindedirler. A = C, Çünkü I 1 üzerindedirler. Buna göre B = C olmalıdır. Ancak B < C dir. Çünkü X den tüketilen miktar aynı (x 2 ) kadar olmasına rağmen C noktasında B ye göre [y c y 2 ] kadar daha fazla tüketilmektedir. 63

64 Şekil-1.4: Farksızlık Eğrileri Orijine Dış- Bükeydir Y Malı Miktarı y 1 y 2 A B y 3 C D Y deki azalmaya karşın, aynı tatmin düzeyinde kalabilmek için X te artış olması gerekmektedir. Ayrıca MİO yu hatırlayalım. Next. y 4 I 0 x 1 x 2 x 3 x 4 X Malı Miktarı 64

65 3- Farksızlık Eğrileri Orijine Dış-Bükeydirler:. Çünkü bir maldan tüketilen miktar azaldıkça onun marjinal faydası artmaktadır. Bu ise söz konusu malı tüketici için değerli yaptığından, tüketici gittikçe azalan miktarlarda vazgeçmektedir. 65

66 İSTİSNALAR Şekil 1.5.1: Mükemmel (Tam) İkame: Toz&kesme şeker; gaz&benzin gibi. MİO her noktada sabittir/aynıdır. Toz şeker A MİO her noktada (aynıdır) sabittir, eğer eğrinin eğimi 45 derece ise MİO her noktada 1 e eşittir. Yani değişim (ikame) oranı 1 e 1 dir. Kesme şeker 1 birim artınca, toz şeker 1 birim azaltılır. B I 0 Kesme şeker

67 50 kuruş ve 1 TL tam ikame özelliği taşır. 50 kuruş yerine 1 TL ikame edilirse, B noktasında MRS oranı nedir? 50 kuruşu azalt, 1 TL yi artır. 50 Krş Azaltılan Kuruş adedi/artırılan TL adedi=? MRS =? A B I 0 1 TL

68 MRS=2 =2 adet 50 kuruştan vazgeç/ 1 adet TL edin Cüzdanındaki para tutarı aynı kalmıştır.

69 0,25 Krş 0,25 kuruş ve 1 TL tam ikame özelliği taşır. 0,25 kuruş yerine 1 TL ikame edilirse, B noktasında MRS oranı nedir? 1 TL yi 1 tane artırsam, yerine kaç tane 0,25 krş koymalıyım Azaltılan Kuruş adedi/artırılan TL adedi=? MRS =? A B I 0 1 TL

70 MİO=4/1=4

71 Şekil 1.5.2: Mükemmel (Tam) Tamamlayıcılık: Bir çift ayakkabının sağ ve sol tekleri gibi. Tam tamamlayıcıdır. İkame söz konusu değildir. Sağ MRS = 0, MRS azalmaz. Sadece her iki ürün belli oranlarda artırılarak tatmin düzeyi yükseltilir. 2 bir tane sağ ayakkabıyı Bırakıp, iki tane sol ayakkabı giyelim!!! I 2 1 I Sol

72 BÜTÇE DOĞRUSU Tüketicinin, belli bir gelir ile her 2 maldan satın alabileceği miktarlar sınırlıdır. Bu yüzden tüketici bütçesi ile sınırlıdır. Tüketicinin G TL siyle X ve Y den satın alabileceği maximum miktarlar, P x ve P y fiyatlar iken: (Hiç Y satın almaz ise) Max X: G/P x (Hiç X satın almaz ise) Max Y: G/P y 72

73 Şekil 1.6: Bütçe Doğrusu Y G/P y.p y 1 A.R x 1 α G/P x X 73

74 Tüketici A noktasında ise: Gelirinin bir bölümüyle x 1 kadar X malından almış, geriye kalanıyla Y malından ancak y 1 kadar alabilmiştir. Bütçe denklemi: G=P 1 X 1 +P 2 Y 1, P noktası (Bütçe doğrusunun dışı): Mevcut geliriyle satın alamayacağı mal demetini gösterir. R noktası (Bütçe doğrusunun içi): Gelirinin bir bölümünü harcamadığı anlamına gelir. Sonuç: Tüketici daima bütçe doğrusu üzerindedir. 74

75 Alıştırma: Bütçe=1.000 TL, A malı fiyatı=5 TL, B malı fiyatı=10 TL Bütçe doğrusunu çizelim? 75

76 Bir uygulama, Her iki maldan da aldığını düşünelim. Bütçe denklemi şöyledir. G=P 1 q 1 +P 2 q 2, G=5q 1 +10q 2, örneğin G= q 1 =100, q 2 =50 olsun. Bu değerleri, ilk bütçe doğrusuna ekleyelim!! q1 ve q2 den satın alınan tutar=1.000 TL dir 76

77 Y Şekil 1.6: Bütçe Doğrusu Bütçe Doğrusunun Eğimi nedir? G/P y.p y 1 A.R x 1 α G/P x X 77

78 Bütçe Doğrusunun Eğimi Şekil 1.6 da bütçe doğrusunun eğimi: G/P tanα = = G/P y x G P y Px G Bütçe doğrusunun eğimi malların fiyatları oranına eşittir. P P x y 78

79 Şekil-1.8: Fiyat Değişmesi Y Soru1: Aşağıdaki şekle göre değişen nedir? Soru2: Bütçe doğrusunun eğimi değişti mi? G 0 /P y α β G 0 /P x0 G 0 /P x1 X 79

80 Şekil-1.8: Fiyat Değişmesi Y Cevap: Aşağıdaki şekilde Px in fiyatı düşmüştür. G 0 /P y Cevap: Eğim küçüldü. tanα=p x0 /P y > tanβ=p x1 /P y ). Eğrilerdeki kayma paralel değildir. α β G 0 /P x0 G 0 /P x1 X 80

81 Şekil: Gelir Değişmesi Y G 1 /P y0 Gelir Go iken G 1 olsun. Eğim değişmeyeceği için bütçe doğrusu paralel olarak kayar. Gelir artarsa, sağa kayar G 0 /P y0 α α G 0 /P x0 G 1 /P x0 X 81

82 Bir uygulama, Bütçe=1.000 TL, A malı fiyatı=5 TL, B malının fiyatı 10 TL den 2 TL ye düşsün. Yeni bütçe doğrusunu nasıl çizebilirim? (NOT: A malı yatay eksende olsun) 82

83 TÜKETİCİ DENGESİ Tüketici, malların fiyatları ve zevkleri veri iken mevcut geliriyle satın aldığı mal demeti sayesinde faydasını maximize ettiğinde dengededir. Tüketicinin amacı fayda maximizasyonudur ve bunu gerçekleştirdiğinde dengededir. Ve, G, P x,p y ve zevkleri değişmediği sürece tüketici bu dengesini değiştirmeyecektir. 83

84 Y Şekil-1.9: Tüketici Dengesi G 0 /P y A N x 0 D 0 I 2 M I 0 B I 1 α y 0 G 0 /P x X 84

85 1- M noktası, denge noktası değildir: Neden? 2- N noktası, denge noktası değildir: Neden? 3- A ve B noktaları, denge noktası değildir: Neden? D noktası, denge noktasıdır. Ve, bu noktada, Denge Şartı: MİO = Neden? (Eğimler!Teğetlik!) Qy Qx Do noktası, farksızlık eğrisi bütçe doğrusuna teğettir ve marjinal ikame oranının fiyatlar oranına eşit olduğu mal bileşimini temsil eder. (Ordinal denge yaklaşımı) P P x y 85

86 MİO= Qy Qx MU MU x y (EK BİLGİ:MİO nun MU ların oranına eşit olduğu durum. İSPATA BAKINIZ) İSPAT: MUy= ΔTUy/ ΔQy ise MUy. ΔQy = ΔTUy MUx= ΔTUx/ ΔQx ise MUy= ΔTUy/ ΔQy olur. ΔTUy+ ΔTUx=0 ise MUy. ΔQy+ MUx. ΔQx=0 yani -MUy. ΔQy= MUx. ΔQx buradan Qy Qx MU MU x y MİO= Qy Qx P P x y MİO nun bütçe doğrusunun eğimine eşit olduğu durum. Fiyatların oranını eksi ile çarparsak bize soldaki değeri yani kayıtsızlık eğrisinin eğimini verir. 86

87 Bir önceki sayfada yer alan iki eşitlikte oranları birbirine eşitleyebilirim. (Grafiksel olarak şekil 1.9 daki kayıtsız eğrisi ve bütçe doğrusunun eğimini aşağıdaki gibi eşitlerim. MU MU x y P P x y Soldaki oran, MİO nun eğimini veren malların MU ları oranı; sağdaki oran ise bütçe doğrusunun eğimini vermektedir. D noktasında bütçe doğrusu farksızlık eğrisine teğet olduğu için bütçe doğrusunun eğimi, farksızlık eğrisinin denge noktasındaki eğimine eşit olduğu için soldaki dengeye ulaşırız. 87

88 Burada içler dışlar çarpımı yaparak, Kardinal yaklaşımla aynı olan aşağıdaki sonuca ulaşırız: MU P x x MU P y y 88

89 kpss 2005

90 MİOy,x=- Qy/ Qx=MUx/MUy ise MİOy,x= Qy/ Qx=-MUx/MUy dir. C şıkkı 90

91 Soru.8

92 B şıkkı, 92

93 kpss 2009

94 A 2x+4y=20 X+2y=10 ise X=2, y=4 olur

95 kpss 2012

96 D şıkkı 96

97 Kpss 2012

98 C şıkkı 98

99 kpss 2004

100 MUx/MUy=Px/Py MUx=X e göre türev MUy, Y ye öre türev Sonra bunları Px/Py=2/4 eşitle x=3y MUx=10.(1/2).X -1/2. Y 1/3 MUx=5. Y 1/3 X 1/2 MUy=10.1/3.X 1/2.Y -2/3 MUy=10/3.X 1/2.Y -2/3 MUy=10/3.X 1/2 Y 2/3

101 5. Y 1/3 = X 1/2 1/2 10/3.X 1/2 Y 2/3 = 5. Y 1/3 X Y 2/3 X 1/2 10/3.X 1/2 = Y = (2/3).X Bu değer Px/Py ye eşittir = Y = 2 (2/3).X 4 = Y = 1 (2/3).X 2 2Y= 2.X x=3y 3

102 MUx/MUy=Px/Py MUx=X e göre türev MUy, Y ye öre türev Sonra bunları Px/Py=2/4 eşitle x=3y Sonra bütçe denklemini oluştur 270=2.x+4.y 270=2.3y+4.y 10y=270 y=27 X=81 Sonra bunları fayda fonk koy.

103 y=27 X=81 Sonra bunları fayda fonk koy. U= /2.27 1/3 =10. (9) 2.1/2.(3) 3.1/3 = =270

104 Kpss 2010 E şıkkı

105 BÖLÜM 8 FARKSIZLIK EĞRİLERİ TEORİSİ TÜKETİCİ DENGESİNİN DEĞİŞMESİ 105

106 AMAÇ: Bütçe doğrusu ve farksızlık eğrisini kullanarak (bireysel)talep doğrusunun elde edilmesi, Soru: X malının fiyatı üstüste 2 defa düşünce, Ali her seferinde X malından daha fazla tüketmiştir. Bu durumu gösteren bir bütçe doğrusu-farksızlık eğrisi çizelim. Çizeceğimiz bu grafiğin altında yansıtma kullanarak X malı talep doğrusunu çizelim. 106

107 M=Px.X+Py.Y Y den kaç birim alırım Y=(M/Py)- (Px/Py).X Peki hem fiyatları ve hem de geliri iki kat artırırsam, S.1. tüketicinin satın almış olduğu X ve Y malı miktarında bir değişim olur mu? S.2 Buna bağlı olarak bütçe doğrusu değişir mi? 107

108 Y=(M/Py)- (Px/Py).X fiyatları ve geliri 2 kat artıralım: Y=(2M/2Py)- (2Px/2Py).X Y=(M/Py)- (Px/Py).X sadeleştirelim SONUÇ AYNIDIR. C.1. X ve Y malı tüketimi değişmemiştir C.2. bütçe doğrusu kaymamıştır. (değişmemiştir) 108

109 Para hayali Yani tüketiciler, rasyonel davranırlar. Sadece nominal Gelirlerinin arttığını görüp, mallardan daha fazla almazlar Reel anlamda gelirlerinde bir artış olmadığını bildikleri için rasyonel davranıp, mal tüketimi değiştirmezler. Para hayali nedir? Buna göre, karar birimlerinin kar ve fayda maksimizasyonlarını, (yani karar verme süreçlerini) parasal (nominal) değişkenler üzerinden değil de, reel değişkenler üzerinden gerçekleştirmelerine para hayalinin olmaması denir. Eğer tüketiciler, P artışını görmeyip, sadece gelir artışını dikkate alır ve tüketimlerini artırırlarsa, para hayali (aldanması) durumu yaşanmış olur. 109

110 VIN (very iportant note) M ve Px,Py aynı oranda artmış olmasına karşın, tüketici dengesinin değişmediği anlamına gelen bu durum talep fonksiyonun sıfırıncı derecede homojen olması diye nitelendirilir. 110

111 Şekil: Gelir ve fiyatlar 2 kat artsın Y M ve P leri 2 kat artıralım G/P y α G/P x 111

112 Şekil: Gelir ve fiyatlar 2 kat artsın Y G ve P ler iki artınca, tüketici için bir şey değişmemiştir. (yani reel anlamda satın alma gücüm değişmedi. Aynı oranda Maaş ve enflasyon oranı artışı gibi düşünelim.) G/P y =2G/2P y G/P y =2G/2P y α G/P x =2G/2P x 112

113 Y K X Malının fiyatını düşürelim.. eğrisi y 0 D 0 D 1 D 2 0 x 1 L 0 x 0 x 2 X Px P 0 P 1 P 2 0 D 0 D 1 D 2 x 1 x 0 x 2 Ferdi talep eğrisi Q X 113

114 Fiyat tüketim eğrisi NOT: Normal mallarda böyle bir durum sözkonusudur 114

115 Fiyat tüketim eğrisi dikleştikçe, talebin fiyat esnekliği azalır, (yani doğrunun eğimi artar, yani talep doğrusu dikleşir) Y Y y 0 K D D 2 0 D 1 y 0 K D D 2 0 D 1 0 x 1 L 0 x 0 x 2 X 0 L 0 x 0 x 2 X Px Px P 0 P 1 P 2 0 x 0 x 2 x 1 Ep>1 Q X P 0 P 1 P 2 0 x 0 x 2 Ep<1 Q X

116 Fiyat tüketim doğrusu yatay iken, esneklik 1 e eşittir. Y y 0 K D D 2 0 D 1 Fiyat tüketim doğrusu dikey iken, esneklik sıfırdır. Talep doğrusu dikeydir. Y y 0 K D D 2 0 D 1 0 x 1 L 0 x 0 x 2 X 0 L 0 x 0 x 2 X Px Px P 0 P 1 P 2 0 x 0 x 2 x 1 Ep=1 Q X P 0 P 1 P 2 0 x 0 x 2 Ep=0 Q X 116

117 TÜKETİCİNİN GELİR DEĞİŞMELERİNİN DENGEYİ DEĞİŞTİRMESİ G, P x,p y ve zevkleri nden birisi değiştiğinde tüketicinin bu dengesi değişecektir. 1- Gelir Değişmesi: Gelir-Tüketim Eğrisi ve Engel Eğrisi

118 1- Gelir Değişmesi: Gelir-Tüketim Eğrisi ve Engel Eğrisi P x,p y ve tüketicinin zevkleri sabitken, (G G 1 > G 0 ) Tüketicinin hem X, hem Y malından satın alabileceği maximum miktarlar artmıştır. Bütçe doğrusu sağa kayar.

119 Örnek: Şimdi bir bütçe doğrusu ve kayıtsızlık eğrisi çizelim. 1. Gelirim artsın. Yeni bütçe doğrusu ve kayıtsızlık eğrisini çizelim.

120 Y G 1 /P y Şekil-1.10: Tüketici Geliri değişirse Fiyatlar değişmediğinden eğim (α) değişmemiştir. Eğrilerdeki kayma paraleldir. y 1 y 0 D 1 I 1 G 2 /P y y 2 D 2 I 0 I 2 α α α x 2 x 0 G 2 /P x 1 y G 1 /P x X

121 İşten çıkarıldım. Yeni bulduğum işin maaşı ilk maaşımdan da düşük. Şimdi bu 3 denge noktalarını birleştirelim.

122 Y G 1 /P y Şekil:.Eğrisi Fiyatlar değişmediğinden eğim (α) değişmemiştir. Eğrilerdeki kayma paraleldir. G 0 /P y y 1 Artış D 1 Bu eğriye..eğrisi denir!!! G 2 /P y y 0 D 0 I 1 y 2 D 2 Azalış I 0 I 2 α α α x 2 x 0 G 2 /P x 1 y G 0 /P x G 1 /P x X

123 Gelir, G 0 dan G 1 e artarsa Bütçe doğrusu sağa; G 0 dan G 2 ye düşerse sola kayar. Denge noktaları da D 0, D 1, D 2, olarak değişir. Bu denge noktalarını birleştiren eğriye gelir-tüketim eğrisi denir. Gelir-Tüketim Eğrisi: Malların fiyatları ve tüketicinin zevkleri sabitken, gelirdeki değişmeler sonucu ortaya çıkan denge noktalarının geometrik yeridir. Ve, gelir değişmesi ile birlikte tüketicinin her 2 maldan ne kadar tükettiğini gösterir.

124 Şimdi yeni bir şey öğrenelim. Gelir tüketim eğrisinin sağına (Y nin tüketimini gösteren) bir yansıtma tablosu ekleyelim. Yatay eksende ise Gelir olsun. Sadece Gelir değişmelerini ve bu değişimler karşısında Y malı tüketimini inceleyelim. Nasıl bir şekil çizerdiniz. Bu eğriye ne derdiniz? Y Y K 2 Gelir- Tüketim Eğrisi K 1 y 2 y 1 D1 D1 y 2 y 1 A O x 1 x 2 L 1 L 2 X g 1 g 2 G Gelir

125 Şekil-1.11: Engel Eğrisinin Elde Edilişi Y Y K 2 Gelir- Tüketim Eğrisi Engel Eğrisi K 1 y 2 y 1 D1 D1 y 2 y 1 A B g g 1 2 O OK 1 OK 2 x 1 x P y x P y x 2 L 1 L 2 X g 1 g 2 Engel Eğrisi, gelirin değişik seviyelerinde tüketicinin herhangibir maldan (örneğin Y malından) ne kadar tükettiğini gösteren eğridir. G Gelir

126 Gelir artınca Y tüketimi ne oldu? Y tüketimi azalabilir mi? Azalsa nasıl bir şekil olurdu? Bu durumda malları bir sınıflandırmaya tabi tutabilir miyiz?

127 Şekil: Üstün ve Fakir malların Engel Eğrisi Y Y K 2 Gelir- Tüketim Eğrisi K 1 y 1 y 2 O D1 x 1 x 2 D2 L 1 L 2 X y 1 y 2 A B Engel Eğrisi g 1 g 2 Üstün mallar: (zorunlu+lüks) Gelir arttıkça tüketimi artan mallar; Fakir mallar (düşük mallar), Gelir arttıkça tüketimi azalan mallar G Gelir

128 FİYAT ETKİSİ (İkame etkisi + Gelir Etkisi) Bir malın fiyatı değişince iki tür etkiye neden olur. Fiyat etkisi=gelir etkisi+ İkame etkisi İkame etkisi: Bir malın fiyatı düşünce, o mal diğerine göre ucuzlar. Tüketici fiyatı düşen malı diğer mala tercih eder. Fiyatı düşen maldan daha fazla satın alırken, diğer maldan daha az alır. Gelir etkisi: A malının fiyatı düşünce, bireyin satın alma gücü artar (reel geliri artar). Her iki maldan da (A malından daha çok) satın alır. Sonuçta, tüketici fiyatı düşen maldan (A malı) daha fazla alır. (Bizi A malı ilgilendirmektedir) because of: ikame ve gelir etkisi Both of them makes fiyat etkisi 128

129 Hicks ve Slutsky yaklaşımı Farkı Hicks: Fiyat düşüşünün sağladığı reel gelir artışını kaldırmak için, ilk tatmin düzeyine geri dönülür. Slutsky: Fiyat düşüşünün sağladığı reel gelir artışını kaldırmak için, ilk satın alma düzeyine geri dönülür.

130 Hicks: Fiyat düşüşünün sağladığı reel gelir artışını kaldırmak için, ilk tatmin düzeyine geri dönülür.

131 Slutsky yöntemi Fiyat düşüşünün sağladığı reel gelir artışını kaldırmak için, ilk satın alma düzeyine geri dönülür. 131

132 Hicks Slutsky 132

133 MAL TÜRLERİ FİYAT DEĞİŞİMİ DİKKATE ALINDIĞINDA Normal Mal-Giffen malı: Normal mal: Fiyatı düşünce daha fazla satın alınan mallara denir Giffen malı: Fiyat düşünce daha az satın alınan mala denir. Patates örneği GELİR DEĞİŞİMİ DİKKATE ALINDIĞINDA Üstün Mal-Düşük (Fakir) malı: Üstün mal: Gelir artınca tüketimi artan mal. Zorunlu mallar Lüks mallar Düşük mal (Fakir): Gelir artınca tüketimi azalan mal. Bulgur, karalastik vb. 133

134 Ek bilgi: FİYAT ETKİSİni oluşturan gelir ve ikame etkilerini nasıl ayrıştırabilirim Malın fiyatı düşünce, tüketicinin satın alma gücü artar. Bu satın alma gücüne tüketiciden geri alırsam, gelir etkisini de geri almış olurum. Böylece, sadece ikame etkisine ulaşırım. Toplam etki ile ikame etkisi arasındaki fark ise bana gelir etkisini verir. Çünkü toplam etki (fiyat etkisi)=gelir etkisi +ikame etkisi Basit bir örnekle açıklayalım: Aracım LPG ve benzinle çalışıyor. İkisini de kullanarak depoyu bitirdiğimde toplamda 100 km yol aldım. Bunun 30 kmsini LPG ile yapmışım. Öyleyse geri kalan 70 km yi benzinle yaptım demektir. 134

135 Ek bilgi: Nasıl bir işlem yapmam Tüketici dengede olsun (Do). X malının fiyatı düşsün. lazım. Adım1. Önce fiyat düşmesi neticesinde yeni bütçe doğrusunu çiz. Ve ikinci denge noktasını belirle (D1) Adım2. satın alma gücünü ilk konumuna getir. İlk farksızlık eğrisine teğet olacak yeni bir bütçe doğrusu çiz ve yeni denge noktasını belirle (D ) (telafi edilmiş bütçe doğrusu).(bireyi ilk tatmin düzeyine geri götür.) Adım3: ilk denge noktası (D0) ile telafi edilmiş denge noktası (D ) arasındaki mesafe ikame etkisidir. Çünkü telafi edilmiş denge noktası gelir artışından arındırılmış dengeyi gösterir. 135

136 Giffen ve normal mallarda gelir&ikame etkisi Giffen mal: Fiyatı düşünce bu maldan almam. Normal mal: Fiyatı düşünce bu maldan alırım. 136

137 Y Normal Mallarda Gelir ve İkame Etkileri-1 K = G 0 /P y K L 0 = G 0 /P x0 y 0 y 1 D 0 D 1 L 1 = G 0 /P x1 P x P x0 α 0 N x L 0 0 x 1 Fiyat etkisi β L 1 X P x1 Bireysel Talep Eğrisi x 0 x 1 X 137

138 Y Normal Mallarda Gelir ve İkame Etkileri-2 K = G 0 /P y K L 0 = G 0 /P x0 M y 0 y 1 D 0. D D 1 L 1 = G 0 /P x1 0 İkame etkisi α x x L 0 0 x 1 Fiyat etkisi N β L 1 X + İkame Etkisi: x 0 x (+) Gelir Etkisi : x x 1 (+) Toplam Etki: x 0 x 1 (+) Telafi edilmiş bütçe doğrusu (MN) : sonradan çizilen bütçe doğrusu 138

139 Y Normal Mallarda Gelir ve İkame Etkileri-3 K = G 0 /P y K L 0 = G 0 /P x0 M y 0 y 1 D 0. D D 1 L 1 = G 0 /P x1 0 P x P x0 İkame etkisi α x Gelir etkisi β x L 0 0 x 1 Fiyat etkisi N β L 1 X + İkame Etkisi: x 0 x (+) Gelir Etkisi : x x 1 (+) Toplam Etki: x 0 x 1 (+) P x1 Bireysel Talep Eğrisi x 0 x 1 X 139

140 Y K D 1 Giffen Malı gelir&ikame etkisi Gelir Etkisi > İkame Etkisi K = G 0 /P y L 0 = G 0 /P x0 M.. D 0. D L 1 = G 0 /P x1 İkame Etkisi: x 0 x (+) 0 P x P x0 P x1 x 1 Gelir etkisi Toplam etki ikame x 0 x β β L 0 L 1 Bireysel Talep Eğrisi (sol alttan sağ yukarıya doğru) N X Gelir Etkisi : x x 1 (-) + Toplam Etki: x 0 x 1 (-) x 0 x 1 X 140

141 Fakir (Düşük) mallarda gelir&ikame etkisi Fakir mal: Gelir artınca tüketilmeyen mal Soru: Peki ya fakir malın fiyatı düşerse ne yaparım? Fakir malın tüketimi artar mı yoksa azalır mı? Bu net etkiye göre belirlenir. İkame etkisi mi daha büyük, yoksa gelir etkisi mi? İkame etkisi daha büyükse, fiyatı düşen fakir mal tüketimi artar. Ancak gelir etkisi daha büyük ise fakir mal tüketimi azalır. (tıpkı Giffen mallarda olduğu gibi) 141

142 Y K M 0 P x P x0 P x1 Düşük (fakir) Mal (yani gelir artınca talebi düşen mallar) Bu malın fiyat düşmüş olsun: EĞER Gelir Etkisi < İkame Etkisi.. D 1 D 0. D fiyat etkisi Gelir etkisi İkame etkisi x 1 x 0 x β N β L 0 L 1 X + Bireysel Talep Eğrisi K = G 0 /P y L 0 = G 0 /P x0 L 1 = G 0 /P x1 İkame Etkisi: x 0 x (+) Gelir Etkisi : x x 1 (-) Toplam Etki: x 0 x 1 (+) x 0 x 1 X 142

143 Y Düşük (fakir) Mal Bu malın fiyat düşmüş olsun: EĞER Gelir Etkisi > İkame Etkisi (bu aynı zamanda bir Giffen malıdır. Çünkü, fiyat düşüşü karşısında Gelir etkisi >İkame etkisi) K D 1 K = G 0 /P y M 0 P x P x0 P x1.. D 0 x 1 Gelir etkisi Toplam etki ikame. D x 0 x β β L 0 L 1 Bireysel Talep Eğrisi (sol alttan sağ yukarıya doğru) N X + L 0 = G 0 /P x0 L 1 = G 0 /P x1 İkame Etkisi: x 0 x (+) Gelir Etkisi : x x 1 (-) Toplam Etki: x 0 x 1 (-) x 0 x 1 X 143

144 2005 KPSS Düşük bir malın gelir ve ikame etkileri için hangisi doğrudur? A-ikame etkisi sıfır, toplam etki gelir etkisinden oluşur B-iki etki aynı yönde veya ters yönde olabilir C-iki etki daima birbirini yok eder D-iki etkinin yönü birbirine terstir E-iki etkinin yönü aynıdır. 144

145 D şıkkı Fiyatı düştüğü için alırsın, (ikame etkisi) Ama reel gelirin arttığı için almak istemezsin (Gelir etkisi) Düşük mallar P ikame etkisi X tük gelir etkisi X tük Yani ikame etkisi negatif bir etkiye (P düşünce ikame etkisiyle, X tüketimi artar) Gelir etkisi pozitif bir etkiye sahiptir. (P deki değişimin ve tüketimdeki değişimin yönüne göre (+) yada (-) etkiden bahsedilir. ) 145

146 Her giffen malı bir düşük maldır ama her düşük mal bir giffen malı NOLAMAZ. Giffen malı P Q Düşük (fakir) mallar P Q veya Q 146

147 kpss

148 c şıkkı Giffen malında, gelir etkisi>ikame etkisi Gelir (pozitif); ikame (negatif etki); toplam (pozitif) Yani P düşer ise, ikame etkisi sayesinde X tüket artar, gelir etkisi sayesinde X tük. düşer 148

149 Kpss

150 C şıkkı 150

151 Pozitif&negatif etki ne demek? Tüketimdeki değişme, P ile aynı yönde ise: Pozitif Etki Tüketimdeki değişme, P ile ters yönde ise: Negatif Etki 151

İKTİSAT. Erkan DEMİRBAŞ Doç.Dr.

İKTİSAT. Erkan DEMİRBAŞ Doç.Dr. İKTİSAT Erkan DEMİRBAŞ Doç.Dr. 1 BÖLÜM 7 TÜKETİCİ DENGESİ VE TALEP KARDİNAL YAKLAŞIM ORDİNAL YAKLAŞIM FARKSIZLIK EĞRİLERİ BÜTÇE DOĞRUSU TÜKETİCİ DENGESİ 2 1. BÖLÜM: TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI TEORİSİ: Temel

Detaylı

Selçuk Üniversitesi 26 Aralık, 2013 Beyşehir Turizm Fakültesi-Konaklama İşletmeciliği Genel Ekonomi Dr. Alper Sönmez. Soru Seti 3

Selçuk Üniversitesi 26 Aralık, 2013 Beyşehir Turizm Fakültesi-Konaklama İşletmeciliği Genel Ekonomi Dr. Alper Sönmez. Soru Seti 3 Soru Seti 3 1) Q D = 100 2P talep denklemi ve Q S = P 20 arz denklemi verilmiştir. Üretici ve tüketici rantlarını hesaplayınız. Cevap: Öncelikle arz ve talep denklemlerini eşitleyerek denge fiyat ve miktarı

Detaylı

Mikro1 ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 DERSĐ ARA-SINAV SORULARI 08.11.2010 ID: B

Mikro1 ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 DERSĐ ARA-SINAV SORULARI 08.11.2010 ID: B MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 DERSĐ ARA-SINAV SORULARI 08.11.2010 ID: B Mikro1 Çoktan Seçmeli Sorular Sorunun yanıtı olan veya cümleyi en iyi şekilde

Detaylı

Talep Analizleri. Marjinal Fayda Yaklaşımı. Yrd.Doç Dr. Dilek Seymen DEÜ.İİBF-İktisat Bölümü

Talep Analizleri. Marjinal Fayda Yaklaşımı. Yrd.Doç Dr. Dilek Seymen DEÜ.İİBF-İktisat Bölümü Talep Analizleri Marjinal Fayda Yaklaşımı Yrd.Doç Dr. Dilek Seymen DEÜ.İİBF-İktisat Bölümü Talep Analizleri- Marjinal Fayda Yaklaşımı Toplam ve Marjinal Fayda Azalan Marjinal Fayda Kanunu Marjinal Fayda

Detaylı

2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur?

2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur? 2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur? A) A malını tüketen insanların sayısının artmasına yol açan bir nüfus artışı B) A normal bir mal ise, tüketici

Detaylı

DERS NOTU 01 TÜKETİCİ TEORİSİ

DERS NOTU 01 TÜKETİCİ TEORİSİ DERS NOTU 01 TÜKETİCİ TEORİSİ Bugünki dersin işleniş planı: I. Hanehalkı Karar Problemi... 1 A. Bütçe Doğrusu... 1 II. Seçimin Temeli: Fayda... 5 A. Azalan Marjinal Fayda... 5 B. Fayda Fonksiyonu... 9

Detaylı

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 6.Bölüm: Tüketici Davranışı Teorisi

Ekonomi I. Doç.Dr.Tufan BAL. 6.Bölüm: Tüketici Davranışı Teorisi Ekonomi I 6.Bölüm: Tüketici Davranışı Teorisi Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 Teorik Altyapı Piyasa ekonomisinin

Detaylı

Ekonomi I. Ne Öğreneceğiz?? Ne Öğreneceğiz?? Tüketicilerin neden öyle davrandıkları ve neden fiyatı düşen bir maldan normal olarak daha fazla,

Ekonomi I. Ne Öğreneceğiz?? Ne Öğreneceğiz?? Tüketicilerin neden öyle davrandıkları ve neden fiyatı düşen bir maldan normal olarak daha fazla, Ekonomi I Tüketici Teorisi Ne Öğreneceğiz?? Tüketicilerin neden öyle davrandıkları ve neden fiyatı düşen bir maldan normal olarak daha fazla, fiyatı yükselen bir maldan da daha az aldıklarıyla ilgileneceğiz.

Detaylı

İKTİSAT. İktisata Giriş Test Dolmuş ile otobüs aşağıdaki mal türlerinden

İKTİSAT. İktisata Giriş Test Dolmuş ile otobüs aşağıdaki mal türlerinden İktisata Giriş Test - 1 1. Doğada insan ihtiyaçlarına oranla kıt olan elde etmek için çaba sarf edilen ve fiyatı olan mallara ne ad verilir? A) Serbest mallar B) İktisadi mallar C) Nihai mallar D) Üretici

Detaylı

İKT 207: MİKRO İKTİSAT DERS 1. Konu: Tüketici Davranışları (Consumer Behavior)

İKT 207: MİKRO İKTİSAT DERS 1. Konu: Tüketici Davranışları (Consumer Behavior) İKT 207: MİKRO İKTİSAT DERS 1 Konu: Tüketici Davranışları (Consumer Behavior) TERCİH VE FAYDA Etkin işleyen bir ekonomide üretim imkanları eğrisi üzerinde nerede olunacağı toplumun tercihine göre belirlenir.

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 06 IS/LM EĞRİLERİ VE BAZI ESNEKLİKLER PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ TOPLAM TALEP (AD) Bugünki dersin içeriği: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 2. LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİNİN

Detaylı

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1. Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. Komisyon İKTİSAT ÇEK KOPAR YAPRAK TESTİ ISBN 978-605-364-577-1 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir. 2014 Pegem Akademi Bu kitabın basım, yayın ve satış hakları Pegem Akademi

Detaylı

KPSS SORU BANKASI İKTİSAT YENİ. Pegem. Pegem Pegem Pegem Pegem. Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem

KPSS SORU BANKASI İKTİSAT YENİ. Pegem. Pegem Pegem Pegem Pegem. Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem A GRUBU KADROLAR İÇİN KPSS SORU BANKASI İKTİSAT YENİ Komisyon KPSS İKTİSAT Çek Kopar Soru Bankası ISBN 978-605-364-208-4 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. 2011, Akademi Bu kitabın

Detaylı

meydana gelen değişmedir. d. Ek bir işçi çalıştırıldığında sabit maliyetlerde e. Üretim ek bir birim arttığında toplam

meydana gelen değişmedir. d. Ek bir işçi çalıştırıldığında sabit maliyetlerde e. Üretim ek bir birim arttığında toplam A 1. Aşağıda verilen ifadelerden hangisi eş-ürün eğrisi ile ilgili değildir? a. Girdilerin pozitif marjinal fiziki ürüne sahip olması b. Girdilerin azalan marjinal fiziki ürüne sahip olması c. Girdilerin

Detaylı

Tablo 1 Fiyat Talep Miktarı Arz Miktarı A 0 200 0 B 0,10 160 0 C 0,20 120 40 D 0,30 80 80 E 0,40 40 120 F 0,50 0 160

Tablo 1 Fiyat Talep Miktarı Arz Miktarı A 0 200 0 B 0,10 160 0 C 0,20 120 40 D 0,30 80 80 E 0,40 40 120 F 0,50 0 160 İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-6 ESNEKLİK: ARZ TALEP ESNEKLİĞİ 1. Mavi Jeans, jean fiyatlarını 90TL den 75 TL ye indirdiğinde, satışlar 1000 birimden 1200 birime çıkmaktadır. Bu durumda Mavi Jeans talebinin

Detaylı

kpss 2013 iktisat ÖSYM sınav formatına %100 uygun

kpss 2013 iktisat ÖSYM sınav formatına %100 uygun kpss 2013 iktisat ÖSYM sınav formatına %100 uygun 10 tamamı çözümlü Komisyon KPSS İKTİSAT TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN- 978-605-364-228-2 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir. Pegem

Detaylı

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ Problem 1 (KMS-2001) Marjinal tüketim eğiliminin düşük olması aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) LM eğrisinin göreli olarak yatık olduğunu B) LM eğrisinin göreli olarak dik

Detaylı

GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI

GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI 3. BÖLÜM Öğr. Gör. Hakan ERYÜZLÜ Kıtlık, Tercih ve Fırsat Maliyeti Fırsat maliyeti, bir tercihi uygularken vazgeçilen başka bir tercihtir. Örneğin, bir lokantada mevcut iki menüden

Detaylı

Üretim Girdilerinin lması

Üretim Girdilerinin lması Üretim Girdilerinin Fiyatlandırılmas lması 2 Tam Rekabet Piyasasında Girdi Talebi Tek Değişken Girdi Durumu İlk olarak firmanın tek girdisinin işgücü () olduğu durumu inceleyelim. Değişken üretim girdisi

Detaylı

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ CEVAP ANAHTARI 1.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ 1.(e) 2.(d) 3.(a) 4.(c) 5.(e) 6.(d) 7.(e) 8.(d) 9.(b) 10.(e) 11.(a) 12.(b) 13.(a) 14.(c) 15.(c) 16.(e) 17.(e) 18.(b) 19.(d) 20.(a) 1.BÖLÜM BOŞLUK DOLDURMA 1. gereksinme

Detaylı

İKTİSADA GİRİŞ - 1. Ünite 4: Tüketici ve Üretici Tercihlerinin Temelleri.

İKTİSADA GİRİŞ - 1. Ünite 4: Tüketici ve Üretici Tercihlerinin Temelleri. Giriş Temel ekonomik birimler olan tüketici ve üretici için benzer kavram ve kurallar kullanılır. Tüketici için fayda ve fiyat kavramları önemli iken üretici için hasıla kâr ve maliyet kavramları önemlidir.

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI 1. John Maynard Keynes e göre, konjonktürün daralma dönemlerinde görülen düşük gelir ve yüksek işsizliğin nedeni aşağıdakilerden

Detaylı

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI Soru KPSS 2001 Otonom tüketim harcamalarının artması aşağıdakilerin hangisine neden olur? a) Denge üretim düzeyinin artmasına, LM eğrisinin sağa doğru kaymasına b) Denge üretim

Detaylı

MİKRO İKTİSAT SORULARI:

MİKRO İKTİSAT SORULARI: MİKRO İKTİST SORULRI: 1) şağıdakilerden hangisi iktisatta soyut modeller kullanılmasının nedeni değildir? a) Yaşadığımız dünyayı daha iyi anlama çabası b) Normatif bilim olma özelliği nedeniyle c) Karmaşık

Detaylı

Talep teorisi, talebi etkileyen çeşitli faktörlerin. Talep, çok çeşitli faktörlerce eş anlı olarak belirlenir :

Talep teorisi, talebi etkileyen çeşitli faktörlerin. Talep, çok çeşitli faktörlerce eş anlı olarak belirlenir : TALEP TEORİSİ 2 Talep teorisi, talebi etkileyen çeşitli faktörlerin belirlenmesini amaçlar. Talep, çok çeşitli faktörlerce eş anlı olarak belirlenir : Malın kendi fiyatı Tüketici geliri Diğer malların

Detaylı

BÖLÜM TALEP 1.Talep Tanımı

BÖLÜM TALEP 1.Talep Tanımı BÖLÜM TALEP Bir ekonomide, tam kullanım, etkin kullanım ve ekonomik büyüme hedeflerine, piyasa ekonomisi diğer bir ifade ile fiyat mekanizmasıyla ulaşılmaktadır. Hangi mallar, ne miktarda, kimler için,

Detaylı

Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz?

Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 7. MALİYETLER 193 Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 7.1. Kısa Dönem Firma Maliyetleri 7.1.1. Toplam Sabit Maliyetler 7.1.2. Değişken Maliyetler 7.1.3. Toplam Maliyetler (TC) 7.1.4. Marjinal Maliyet (MC) 7.1.5.

Detaylı

Mikro Final. ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 FĐNAL-SINAVI SORULARI Saat: 10:45

Mikro Final. ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 FĐNAL-SINAVI SORULARI Saat: 10:45 MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ ĐKTĐSAT BÖLÜMÜ MĐKROĐKTĐSAT 1 FĐNAL-SINAVI SORULARI 21.01.2011 Saat: 10:45 Mikro1 2010 Final Çoktan Seçmeli Sorular Sorunun yanıtı olan veya cümleyi

Detaylı

2009 S 4200-1. Değeri zamanın belirli bir anında ölçülen değişkene ne ad verilir? ) Stok değişken B) içsel değişken C) kım değişken D) Dışsal değişken E) Fonksiyonel değişken iktist TEORisi 5. Yatay eksende

Detaylı

BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI

BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI 2015-2016 BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI 1. Toplam Talep (AD) doğrusunun eğimi hangi faktörler tarafından ve nasıl belirlenmektedir? Açıklayınız. (07.03.2016; 09.00) 2.

Detaylı

1. Yatırımın Faiz Esnekliği

1. Yatırımın Faiz Esnekliği DERS NOTU 08 YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ, PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ, TOPLAM TALEP (AD) EĞRİSİNİN ELDE EDİLİŞİ Bugünki dersin içeriği: 1. YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ... 1 2. PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ

Detaylı

1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR

1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR 11 1.1. İktisat Biliminin Temel Kavramları 12 1.1.1.İhtiyaç, Mal ve Fayda 12 1.1.2.İktisadi Faaliyetler 14 1.1.3.Üretim Faktörleri 18 1.1.4.Bölüşüm

Detaylı

9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI

9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI 9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI 1. Maliye Politikası ve Dışlama Etkisi...2 A. Uyumlu Maliye ve Para Politikaları...4 2. Para Arzı ve Açık Piyasa İşlemleri...5 3. Klasik Para ve Faiz

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI E C O N O M I C U S KOPART ÇÖZ TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI E C O N O M I C U S KOPART ÇÖZ TEK KİTAP E C O N O M I C U S İKTİSAT SORU BANKASI KOPART ÇÖZ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka-Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT SORU BANKASI ECONOMICUS TAMAMI ÇÖZÜMLÜ DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP ECONOMICUS İKTİSAT SORU BANKASI TAMAMI ÇÖZÜMLÜ Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

Ekonomi. Doç.Dr.Tufan BAL. 3.Bölüm: Fiyat Mekanizması: Talep, Arz ve Fiyat

Ekonomi. Doç.Dr.Tufan BAL. 3.Bölüm: Fiyat Mekanizması: Talep, Arz ve Fiyat Ekonomi 3.Bölüm: Fiyat Mekanizması: Talep, Arz ve Fiyat Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 Fiyat Mekanizması:Talep,

Detaylı

MİKRO İKTİSAT. Kariyermemur.com Sayfa 1

MİKRO İKTİSAT. Kariyermemur.com Sayfa 1 1. Aşağıdakilerden hangisi ekonomide belirtilen ihtiyaçların özelliklerinden biridir? A) İhtiyaçlar sabittir B) İhtiyaçlar birbirini tamamlayabilirler C) Subjektiftir D) Kesinlikle parayla ifade edilmelidirler

Detaylı

Konu 4 Tüketici Davranışları Teorisi

Konu 4 Tüketici Davranışları Teorisi Konu 4 Tüketici Davranışları Teorisi Hadi Yektaş Uluslararası Antalya Üniversitesi İşletme Tezsiz Yüksek Lisans Programı 1 / 93 Hadi Yektaş Tüketici Davranışları Teorisi İçerik 1 2 Kayıtsızlık Eğrisi Analizi

Detaylı

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları

İKT 207: Mikro iktisat. Faktör Piyasaları İKT 207: Mikro iktisat Faktör Piyasaları Tartışılacak Konular Tam Rekabetçi Faktör Piyasaları Tam Rekabetçi Faktör Piyasalarında Denge Monopson Gücünün Olduğu Faktör Piyasaları Monopol Gücünün Olduğu Faktör

Detaylı

HANEHALKININ TERCİHLERİ 2 1. FAYDA VE TALEP Bireysel Talep ve Piyasa Talebi Hanehalkının Tüketim Tercihleri

HANEHALKININ TERCİHLERİ 2 1. FAYDA VE TALEP Bireysel Talep ve Piyasa Talebi Hanehalkının Tüketim Tercihleri HANEHALKININ TERCİHLERİ 2 1. FAYDA VE TALEP 2 1.1. Bireysel Talep ve Piyasa Talebi 2 1.2. Hanehalkının Tüketim Tercihleri 2 1.2.1. Toplam Fayda, Marjinal Fayda ve Tüketim 4 1.3.2. Fayda Maksimizasyonu

Detaylı

MİKRO İKTİSAT 1. Aşağıdakilerden hangisi ekonomide belirtilen ihtiyaçların özelliklerinden biridir? A) İhtiyaçlar sabittir B) İhtiyaçlar birbirini

MİKRO İKTİSAT 1. Aşağıdakilerden hangisi ekonomide belirtilen ihtiyaçların özelliklerinden biridir? A) İhtiyaçlar sabittir B) İhtiyaçlar birbirini MİKRO İKTİSAT 1. Aşağıdakilerden hangisi ekonomide belirtilen ihtiyaçların özelliklerinden biridir? A) İhtiyaçlar sabittir B) İhtiyaçlar birbirini tamamlayabilirler C) Subjektiftir D) Kesinlikle parayla

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

1. Kısa Dönemde Maliyetler

1. Kısa Dönemde Maliyetler DERS NOTU 05 MALİYET TEORİSİ: KISA VE UZUN DÖNEM Bugünki dersin işleniş planı: 1. Kısa Dönemde Maliyetler... 1 2. Kâr Maksimizasyonu (Bütün Piyasalar İçin)... 9 3. Kâr Maksimizasyonu (Tam Rekabet Piyasası

Detaylı

K ve L arasında ikame yoktur. Bu üretim fonksiyonu Şekil

K ve L arasında ikame yoktur. Bu üretim fonksiyonu Şekil MALİYET TEORİSİ 2 Maliyet fonksiyonunun biçimi, üretim fonksiyonunun biçimine bağlıdır. Bir an için reçel üreticisinin, bir birim kavanoz ve bir birim meyve toplayıcısı ile bir birim çıktı elde ettiği

Detaylı

Doç.Dr. Yaşar SARI 36

Doç.Dr. Yaşar SARI 36 Doç.Dr. Yaşar SARI Genel Ekonomi 106 Talep Esnekliği ile Tüketici Harcamaları Arasındaki İlişki: Firmalar mallarına olan talebin esnekliğini özellikle fiyat politikaları açısından bilmek durumundadır.

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS/2007

A İKTİSAT KPSS-AB-PS/2007 1. Büyüme Kutupları nın, altyapı yatırımları ve dışsal ekonomiler yoluyla yaratacağı etkiler nedeniyle kalkınmanın önünde bir engel olduğunu belirten iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir? A) F. Perroux

Detaylı

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ Problem 1 (KMS-2001) Marjinal tüketim eğiliminin düşük olması aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) LM eğrisinin göreli olarak yatık olduğunu B) LM eğrisinin göreli olarak dik

Detaylı

Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli

Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli 11. Hafta Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli Para piyasasının dengede olduğu (reel para arzının, reel para talebine eşit olduğu) faiz ve reel gelir düzeylerini gösteren eğriye, LM eğrisi

Detaylı

iktisaoa GiRiş 7. Ürettiği mala ilişkin talebin fiyat esnekliği değeri bire eşit olan bir firma, söz konusu

iktisaoa GiRiş 7. Ürettiği mala ilişkin talebin fiyat esnekliği değeri bire eşit olan bir firma, söz konusu 2009 BS 3204-1. şağıdakilerden hangisi dayanıksız mal veya hizmet grubu içerisinde ~ almaz? iktiso GiRiş 5. Gelirdeki bir artış karşısında talebi azalan mallara ne ad verili r? ) Benzin B) Mum C) Ekmek

Detaylı

IKTI 101 (Yaz Okulu) 04 Ağustos, 2010 Gazi Üniversitesi İktisat Bölümü DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ

IKTI 101 (Yaz Okulu) 04 Ağustos, 2010 Gazi Üniversitesi İktisat Bölümü DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ DERS NOTU 05 ÜRETİCİ TEORİSİ Bugünki dersin işleniş planı: 1. Kârını Maksimize Eden Firma Davranışı... 1 2. Üretim Fonksiyonu ve Üretici Dengesi... 5 3. Maliyeti Minimize Eden Denge Koşulu... 15 4. Eşürün

Detaylı

MİKRO İKTİSAT I. Dr. Sanlı ATEŞ

MİKRO İKTİSAT I. Dr. Sanlı ATEŞ MİKRO İKTİSAT I Dr. Sanlı ATEŞ 1 TALEP TEORİSİ 2 Talep teorisi, talebi etkileyen çeşitli faktörlerin belirlenmesini amaçlar. Talep, çok çeşitli faktörlerce eş anlı olarak belirlenir : Malın kendi fiyatı

Detaylı

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ Bugünki dersin içeriği: 1. MALİYE POLİTİKASI VE DIŞLAMA ETKİSİ... 1 2. UYUMLU MALİYE VE

Detaylı

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş BÖLÜM 9 Ekonomik Dalgalanmalara Giriş Çıktı ve istihdamdaki kısa dönemli dalgalanmalara iş çevrimleri diyoruz Bu bölümde ekonomik dalgalanmaları açıklamaya çalışıyoruz ve nasıl kontrol edilebileceklerini

Detaylı

2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN

2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM. Yazan SAYIN SAN 2. HAFTA DERS NOTLARI İKTİSADİ MATEMATİK MİKRO EKONOMİK YAKLAŞIM Yazan SAYIN SAN SAN / İKTİSADİ MATEMATİK / 2 C.1.2. Piyasa Talep Fonksiyonu Bireysel talep fonksiyonlarının toplanması ile bir mala ait

Detaylı

-MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006)

-MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006) -MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006) A) Artar, çünkü bireyler gelirlerinin daha büyük bir kısmını ödünç vermek ister. B) Artar, çünkü

Detaylı

8. DERS: IS/LM MODELİ

8. DERS: IS/LM MODELİ 8. DERS: IS/LM MODELİ 1 Mal Piyasası ve Para Piyasası...2 2. Faiz Oranı, Yatırım ve IS Eğrisi...2 A.IS eğrisi nin özellikleri:...3 B.Maliye Politikası IS Eğrisini Nasıl Kaydırır?...5 3. Para Piyasası ve

Detaylı

İleri Diferansiyel Denklemler

İleri Diferansiyel Denklemler MIT AçıkDersSistemi http://ocw.mit.edu 18.034 İleri Diferansiyel Denklemler 2009 Bahar Bu bilgilere atıfta bulunmak veya kullanım koşulları hakkında bilgi için http://ocw.mit.edu/terms web sitesini ziyaret

Detaylı

18.034 İleri Diferansiyel Denklemler

18.034 İleri Diferansiyel Denklemler MIT AçıkDersSistemi http://ocw.mit.edu 18.034 İleri Diferansiyel Denklemler 2009 Bahar Bu bilgilere atıfta bulunmak veya kullanım koşulları hakkında bilgi için http://ocw.mit.edu/terms web sitesini ziyaret

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden 1. Her arz kendi talebini yaratır. şeklindeki Say Yasasını aşağıdaki iktisatçılardan hangisi kabul etmiştir? A İKTİSAT 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli

Detaylı

İKTİSAT E C O N O M I C U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP

İKTİSAT E C O N O M I C U S TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI DİLEK ERDOĞAN KURUMLU TEK KİTAP E C O N O M I C U S İKTİSAT TAMAMI ÇÖZÜMLÜ SORU BANKASI Mikro İktisat Makro İktisat Para-Banka-Kredi Uluslararası İktisat Büyüme ve Kalkınma Türkiye Ekonomisi İktisadi Doktrinler Tarihi KPSS ve kurum sınavları

Detaylı

GRAFİK ÇİZİMİ VE UYGULAMALARI 2

GRAFİK ÇİZİMİ VE UYGULAMALARI 2 GRAFİK ÇİZİMİ VE UYGULAMALARI 2 1. Verinin Grafikle Gösterilmesi 2 1.1. İki Değişkenli Grafikler 3 1.1.1. Serpilme Diyagramı 4 1.1.2. Zaman Serisi Grafikleri 5 1.1.3. İktisadi Modellerde Kullanılan Grafikler

Detaylı

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ Bu bölümde faiz oranlarının belirlenmesi ile faizin denge milli gelir düzeyinin belirlenmesi üzerindeki rolü incelenecektir. IS LM modeli, İngiliz iktisatçılar John

Detaylı

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir BÖLÜM 5 Açık Ekonomi Açık Ekonomi Önceki bölümlerde kapalı ekonomi varsayımı yaptık Bu varsayımı terk ediyoruz çünkü ekonomilerin çoğu dışa açıktır. Kapalı ve açık ekonomiler arasındaki fark açık ekonomide

Detaylı

SORU SETİ 10 MALİYET TEORİSİ - UZUN DÖNEM MALİYETLER VE TAM REKABET PİYASASINDA ÇIKTI KARARLARI - TEKEL

SORU SETİ 10 MALİYET TEORİSİ - UZUN DÖNEM MALİYETLER VE TAM REKABET PİYASASINDA ÇIKTI KARARLARI - TEKEL SORU SETİ 10 MALİYET TEORİSİ - UZUN DÖNEM MALİYETLER VE TAM REKABET PİYASASINDA ÇIKTI KARARLARI - TEKEL Problem 1 (KMS-2001) Bir endüstride iktisadi kârın varlığı, aşağıdakilerden hangisini gösterir? A)

Detaylı

Bölüm 4 ve Bölüm 5. Not: Bir önceki derste Fiyat, Piyasa kavramları açıklanmıştı. Derste notlar alınmıştı. Sunum olarak hazırlanmadı.

Bölüm 4 ve Bölüm 5. Not: Bir önceki derste Fiyat, Piyasa kavramları açıklanmıştı. Derste notlar alınmıştı. Sunum olarak hazırlanmadı. Bölüm 4 ve Bölüm 5 Not: Bir önceki derste Fiyat, Piyasa kavramları açıklanmıştı. Derste notlar alınmıştı. Sunum olarak hazırlanmadı. Talep Piyasada satıcıların faaliyetleri arzı, alıcıların faaliyetleri

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT 2 1. A malının fiyatındaki bir artış karşısında B malına olan talep azalıyorsa A ve B mallarının özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A) A ve B

Detaylı

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ Bu ünite tamamlandığında; Alternatif yöntemleri kullanarak IS eğrisini elde edebileceğiz IS eğrisinin eğiminin hangi faktörlere bağlı olduğunu ifade edebileceğiz

Detaylı

Yönetimsel Iktisat Final

Yönetimsel Iktisat Final Yönetimsel Iktisat Final 1) Aşağıdakilerden hangisi tamamlayıcı mal grubuna girer? a) kahve için: süt süt tozu b) beyaz peynir kaşar peynir c) Diş Fırçası Macun d)çay Kahve 2) Talepte bir artış, arzda

Detaylı

FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ

FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ Bu bölümde Fiyatlar genel düzeyi (Fgd) ile MG dengesi arasındaki ilişkiler incelenecek. Mg dengesi; Toplam talep ile toplam arzın kesiştiği noktada bulunacaktır.

Detaylı

Mikroiktisat Final Sorularý

Mikroiktisat Final Sorularý Mikroiktisat Final Sorularý MERSĐN ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSADĐ VE ĐDARĐ BĐLĐMLER FAKÜLTESĐ MALĐYE VE ĐŞLETME BÖLÜMLERĐ MĐKROĐKTĐSAT FĐNAL SINAVI 10.01.2011 Saat: 13:00 Çoktan Seçmeli Sorular: Sorunun Yanıtı

Detaylı

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-8 TÜKETİCİ TEORİSİ TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI VE DENGESİ

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-8 TÜKETİCİ TEORİSİ TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI VE DENGESİ MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-8 TÜKETİCİ TEORİSİ TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI VE DENGESİ 1. Çeşitli mal veya hizmetlerin insan ihtiyaçlarını karşılama özelliğine ne ad verilir? A) Fayda B) Değer C) Util D) Refah

Detaylı

1. Toplam Harcama ve Denge Çıktı

1. Toplam Harcama ve Denge Çıktı DERS NOTU 03 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI - I Bugünki dersin içeriği: 1. TOPLAM HARCAMA VE DENGE ÇIKTI... 1 HANEHALKI TÜKETİM VE TASARRUFU... 2 PLANLANAN YATIRIM (I)... 6 2. DENGE TOPLAM ÇIKTI (GELİR)...

Detaylı

2015 Bahar EM 216 Matematiksel İktisat I Kenan Lopcu ÖRNEK SINAV SORULARI

2015 Bahar EM 216 Matematiksel İktisat I Kenan Lopcu ÖRNEK SINAV SORULARI 2015 Bahar EM 216 Matematiksel İktisat I Kenan Lopcu ÖRNEK SINAV SORULARI Not: 1. İsminizi ve numaranızı sadece sınavın arkasına yazınız. Test # 2. Test numaranızı ve grubunu cevap kağıdında isminizin

Detaylı

SAY 203 MİKRO İKTİSAT

SAY 203 MİKRO İKTİSAT SAY 203 MİKRO İKTİSAT Esneklikler YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN SAY 203 MİKRO İKTİSAT - YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN 1 ESNEKLİKLER Talep Esneklikleri Talep esneklikleri: Bir malın talebinin talebi etkileyen

Detaylı

Tekelci Rekabet Piyasası

Tekelci Rekabet Piyasası Tekelci Rekabet iyasası 1900 lü yılların başlarında, ürünlerin homojen olmaması, reklamın giderek 2 artan önemi, azalan maliyet durumlarının yaşanması tam rekabet piyasasına karşı yapılan tartışmaları

Detaylı

FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT

FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT TALEP Bir ekonomide bütün tüketicilerin belli bir zaman içinde satın almayı planladıkları mal veya hizmet miktarına talep edilen miktar denir. Bu tanımda, belirli

Detaylı

Ekonomi I FĐRMA TEORĐSĐ. Piyasa Çeşitleri. Tam Rekabet Piyasası. Piyasa yapılarının çeşitli türleri; Bir uçta tam rekabet piyasası (fiyat alıcı),

Ekonomi I FĐRMA TEORĐSĐ. Piyasa Çeşitleri. Tam Rekabet Piyasası. Piyasa yapılarının çeşitli türleri; Bir uçta tam rekabet piyasası (fiyat alıcı), Ekonomi I Tam Rekabet Piyasası FĐRMA TEORĐSĐ Bu bölümü bitirdiğinizde şunları öğrenmiş olacaksınız: Hasılat, maliyet ve kar kavramları ne demektir? Tam rekabet ne anlama gelir? Tam rekabet piyasasında

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

x e göre türev y sabit kabul edilir. y ye göre türev x sabit kabul edilir.

x e göre türev y sabit kabul edilir. y ye göre türev x sabit kabul edilir. TÜREV y= f(x) fonksiyonu [a,b] aralığında tanımlı olsun. Bu aralıktaki bağımsız x değişkenini h kadar arttırdığımızda fonksiyon değeri de buna bağlı olarak değişecektir. Fonksiyondaki artma miktarını değişkendeki

Detaylı

N VE PARA ARZININ ÖZELL

N VE PARA ARZININ ÖZELL PARANIN MAKRO EKONOMİDEKİ ROLÜ 1-PARA TALEBİ, PARA ARZI VE FAİZ HADDİ (KEYNESYEN FAİZ TEORİSİ) Klasik ve neoklasik ekonomistlerce öne sürülen faiz teorisinde, faiz haddi, tasarruf arzı ve yatırım talebinin

Detaylı

İleri Diferansiyel Denklemler

İleri Diferansiyel Denklemler MIT AçıkDersSistemi http://ocw.mit.edu 18.034 İleri Diferansiyel Denklemler 2009 Bahar Bu bilgilere atıfta bulunmak veya kullanım koşulları hakkında bilgi için http://ocw.mit.edu/terms web sitesini ziyaret

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL 2.Bölüm Tarım Ekonomisi ve Politikası II Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından

Detaylı

BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ

BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ BİRİNCİ SEVİYE ÖRNEK SORULARI EKONOMİ SORU 1: Tam rekabet ortamında faaliyet gösteren bir firmanın kısa dönem toplam maliyet fonksiyonu; STC = 5Q 2 + 5Q + 10 dur. Bu firma tarafından piyasaya sürülen ürünün

Detaylı

Türev Uygulamaları ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Yazar Prof.Dr. Vakıf CAFEROV

Türev Uygulamaları ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Yazar Prof.Dr. Vakıf CAFEROV Türev Uygulamaları Yazar Prof.Dr. Vakıf CAFEROV ÜNİTE 10 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; türev kavramı yardımı ile fonksiyonun monotonluğunu, ekstremum noktalarını, konvekslik ve konkavlığını, büküm

Detaylı

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI BÖLÜM 10 TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI IS-LM Modelinin Oluşturulması Klasik teori 1929 ekonomik krizine çare üretemedi Teoriye göre çıktı, faktör arzına ve teknolojiye bağlıydı Bunlar ise

Detaylı

Hangi mallar/hizmetler ne miktarda üretilmelidir? Hangi kaynaklar ne kadar kullanılarak üretimde bulunulmalıdır?

Hangi mallar/hizmetler ne miktarda üretilmelidir? Hangi kaynaklar ne kadar kullanılarak üretimde bulunulmalıdır? 3. TERCİH, TÜKETİCİ VE ÜRETİCİ KURAMLARI Bu bölümde, mikro iktisadın iki önemli yapı taşı üretici ve tüketicinin rasyonel davranışlarının iktisadi olarak nasıl analiz edileceğini öğreneceğiz. Üretici ve

Detaylı

Orta Vadede (Dönemde) Piyasa Dengesi:

Orta Vadede (Dönemde) Piyasa Dengesi: .E.. Orta Vadede (Dönemde) iyasa Dengesi: S e D n öyle bir dengede denge şartı noktasında gerçekleşmektedir. Üretim kadar piyasa fiyat düzeyi ise seviyesinde gerçekleşmektedir. Olaya S eğrisi açısında

Detaylı

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ 1.1. Giriş Kinematik, daha öncede vurgulandığı üzere, harekete sebep olan veya hareketin bir sonucu olarak ortaya çıkan kuvvetleri dikkate almadan cisimlerin hareketini

Detaylı

TOPLAM TALEP VE TOPLAM ARZ: AD-AS MODELİ

TOPLAM TALEP VE TOPLAM ARZ: AD-AS MODELİ TOLAM TALE VE TOLAM ARZ: AD-AS MODELİ AD-AS IS LM ve IS LM B modellerinde fiyatlar genel düzeyinin sabit olduğu varsayılırken, bu analizde fiyatlar genel düzeyi () ile reel milli gelir (Y) arasındaki ilişkiler

Detaylı

İleri Diferansiyel Denklemler

İleri Diferansiyel Denklemler MIT AçıkDersSistemi http://ocw.mit.edu 18.034 İleri Diferansiyel Denklemler 2009 Bahar Bu bilgilere atıfta bulunmak veya kullanım koşulları hakkında bilgi için http://ocw.mit.edu/terms web sitesini ziyaret

Detaylı

İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-3 KITLIK, TERCİH VE FAYDA

İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-3 KITLIK, TERCİH VE FAYDA İKTİSADA GİRİŞ-I ÇALIŞMA SORULARI-3 KITLIK, TERCİH VE FAYDA 1. Fırsat maliyeti; A) Mal ve hizmetlerin parasal maliyetidir, B) Mal ve hizmet alımlarında borç olarak alınan para ve faizinin toplamıdır, C)

Detaylı

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 20.Para Teorisi ve Politikası Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 20.1.Para Teorisi Para miktarındaki

Detaylı

1. Mal Piyasası ve Para Piyasası

1. Mal Piyasası ve Para Piyasası DERS NOTU 06 IS/LM MODELİ Bugünki dersin içeriği: 1. MAL PİYASASI VE PARA PİYASASI... 1 2. MAL PİYASASI İLE PARA PİYASASININ İLİŞKİSİ... 1 3. FAİZ ORANI, YATIRIM VE IS EĞRİSİ... 2 IS EĞRİSİNİN CEBİRSEL

Detaylı

MİKRO İKTİSAT YENİ. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem. Pegem. Editör: Dilek ERDOĞAN KURUMLU

MİKRO İKTİSAT YENİ. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem Pegem. Pegem. Pegem. Pegem. Editör: Dilek ERDOĞAN KURUMLU A GRUBU KADROLAR İÇİN MİKRO İKTİSAT Editör: Dilek ERDOĞAN KURUMLU YENİ A Grubu Kadrolar İçin KPSS MİKRO İKTİSAT ISBN 978-605-364 Dilek ERDOĞAN KURUMLU Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına

Detaylı

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER Önsöz BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR 1.1.İktisat Bilimi 1.2.İktisadi Kavramlar 1.2.1.İhtiyaçlar 1.2.2.Mal ve Hizmetler 1.2.3.Üretim 1.2.4.Fayda, Değer ve Fiyat

Detaylı

Ders içeriği (7. Hafta)

Ders içeriği (7. Hafta) Ders içeriği (7. Hafta) 7.Üretim Teorisi 7.1. Uzun dönem ve ölçeğe göre getiri (Ölçeğin verimi) 7.2. Üretim fonksiyonu 7.3. Azalan Verim Kanunu 7.4. Tek ve iki değişkenli üretim fonksiyonları Ek Kaynak:

Detaylı

TARIM ÜRÜNLERİ TİCARETİNİN ULUSLARARASI BOYUTU

TARIM ÜRÜNLERİ TİCARETİNİN ULUSLARARASI BOYUTU TARIM ÜRÜNLERİ TİCARETİNİN ULUSLARARASI BOYUTU Dış ticaretin amacı piyasadaki ihtiyacın karşılanmasıdır. Temel neden uluslararası mal hareketliliği değil, ülkenin denge arayışıdır. Ülkedeki ürün yetersizliği

Detaylı

IKT Kasım, 2008 Gazi Üniversitesi, İktisat Bölümü. DERS NOTU 5 (Bölüm 7-8) ÜRETİCİ TEORİSİ

IKT Kasım, 2008 Gazi Üniversitesi, İktisat Bölümü. DERS NOTU 5 (Bölüm 7-8) ÜRETİCİ TEORİSİ DERS NOTU 5 (Bölüm 7-8) ÜRETİCİ TEORİSİ Bugünkü ders planı: 1. Kârını Maksimize Eden Firma Davranışı...1 2. Üretim Fonksiyonu ve Üretici Dengesi...5 3. Maliyeti Minimize Eden Denge Koşulu...15 4. Maliyet

Detaylı

Standart Ticaret Modeli

Standart Ticaret Modeli Chapter 6 Standart Ticaret Modeli Copyright 2012 Pearson Addison-Wesley. All rights reserved. Önizleme Relatif arz ve relatif talep Dış Ticaret Hadleri (Terms of Trade) ve refah Ekonomik büyüme, ithal

Detaylı

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2.

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Ekonominin Tanımı... 3 1.3. Ekonomi Biliminde Yöntem... 4 1.4.

Detaylı