KONU 1: DÜNYA BİR KÂĞIDA NASIL SIĞAR?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KONU 1: DÜNYA BİR KÂĞIDA NASIL SIĞAR?"

Transkript

1 2.ÜNİTE YERYÜZÜNDE YAŞAM ÖĞRENME ALANI: İNSANLAR, YERLER, ÇEVRELER KONU 1: DÜNYA BİR KÂĞIDA NASIL SIĞAR? KAVRAMLAR Coğrafi konum: Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu konuma coğrafi konum denir. Ekvator: Yer yuvarlağının eksenine dik olarak geçtiği ve yer yuvarını iki eşit parçaya böldüğü varsayılan en büyük çember, eşlek, istiva hattı Harita: yeryüzünün veya bir parçasının, belli bir orana göre küçültülerek düzlem üzerine çizilen taslağ Kıta: Yeryüzündeki altı büyük kara parçasından her biri, ana kara Kutup: Yer yuvarlağının, Ekvator'dan en uzak olan yer ekseninin geçtiği varsayılan iki noktasından her biri Okyanus: Ana karaları birbirinden ayıran büyük deniz Ölçek: Bir harita veya resimde görülen uzaklıklarla bunların işaret ettiği, karşılandığı gerçek uzunluklar arasındaki oran Yön: Belli bir noktaya göre olan yer, taraf Lejant: Haritalarda kullanılan sembol ve işaretlerin ne anlama geldiğini gösteren tablodur. Plan: Plan en ayrıntılı haritalardır. Küçük alanlara ilişkin detaylı bilgi verir. Okullar, alışveriş merkezleri, parklar plan ile gösterilirler. Kroki: Bir yerin kuşbakışı görünüşünün belli bir ölçeğe uymadan kabataslak çizimine denir. Ölçeksiz olduklarından harita değildir. Çoğu zaman bir yerin adresini tarif etmek için kullanılır. Uyarı: Planlarda ve haritalarda belli bir ölçeğe göre küçültme yapılırken krokilerde ölçek yoktur. HARİTA BİLGİSİ Dünyanın tamamının ya da belli bir kısmının kuşbakışı olarak ve belirlenmiş bir ölçek oranında küçültülerek bir düzleme aktarılmış haline harita denir. Bir Çizimin Harita Olabilmesi İçin; 1. Belli bir oranda küçültülmüş olmalı (Ölçek Olmalı) 2. Kuşbakışı görünüşü ile çizilmiş olmalı 3. Bir düzlem üzerine aktarılmış olmalı Harita çizilirken şu hususlara dikkat edilmelidir: Haritayı hangi amaç doğrultusunda kullanacağımızı belirlemeliyiz. Bu amaç doğrultusunda bize uygun olan ölçeği seçmeliyiz. Haritaya uygun bir isim koymalıyız. Yönleri düzgün biçimde kullanabilmek için, daima kuzeyi gösterir bir yön oku kullanmalıyız. Lejant bölümü olmalıdır. 3. Yerden yükseldikçe görüş alanının genişleyip şekillerin küçülmesi çizimi zorlaştırır. HARİTA ÇEŞİTLERİ I. Kullanım Amaçlarına Göre Haritalar Haritalar kullanım amaçlarına göre iki bölüme ayrılırlar. A) Genel Haritalar Toplumun her kesimi tarafından kullanılan haritalardır. Topografya haritaları, atlas haritaları, duvar haritaları, ansiklopedik haritalar, şehir haritaları ve turist haritaları bu gruba girer. 1- Fiziki Haritalar: Yer şekillerini (dağ, ova, plato, vadi vb.) gösteren haritalardır. 2- Siyasi ve İdari Haritalar: Kıtaların, ülkelerin sınırlarını gösteren haritalar siyasi haritalardır. Ülke içindeki il, ilçe, kasaba ve köy gibi idari birimler arasındaki sınırları gösteren haritalara da idari haritalar denir. 3- Beşeri ve Ekonomik Haritalar: Nüfus miktarını, dağılışını, yoğunluklarını, göçleri, insanların milliyetlerini, dinlerini, dillerini, kültürlerine ait özelliklerin dağılışını gösteren haritalara beşeri haritalar denir. İnsanların ekonomik faaliyetlerini ve bu ekonomik faaliyetlerin gerçekleşmesi için gerekli olan mal ve hizmetlerin dağılışını gösteren haritalara ekonomik haritalar denir. B) Özel Haritalar Bu tür haritalar herhangi bir konuyu detaylarıyla gösteren, dolayısıyla uzmanlaşma isteyen haritalardır. Belirli bir alanda uzmanlaşmış kişi ya da kuruluşların özel amaçları için hazırlanmış jeoloji, meteoroloji, toprak, bitki örtüsü gibi haritaları kapsar. II. Ölçeklerine Göre Haritalar Haritadaki küçültme oranına ölçek denir. A) Büyük ölçekli Haritalar Büyük ölçekli haritalarda, yeryüzü şekilleri daha az küçültülerek düzleme aktarıldıklarından daha fazla ayrıntı gösterirler. 1- Plan: Ölçekleri 1/20.000'e kadar olan haritalardır. Planların ayrıntı gösterme gücü daha fazladır. 2- Topografya haritaları: Ölçekleri 1/ ile 1/ arasında olan haritalardır. B) Orta Ölçekli Haritalar 1/ ile 1/ arasında değişen haritalardır. Duvar haritaları orta ölçekli haritalardır. C) Küçük Ölçekli Haritalar: Ölçekleri 1/ 'den daha küçük olan haritalardır. Atlaslar küçük ölçekli haritalardır. Haritalar çizilirken karşılaşılan güçlükleri üç bölümde ele almak mümkündür. 1. Dünya nın şeklinin küresel olmasından dolayı küresel yüzeyi düz zemin üzerine aktarmak zordur. 2. Yer şekillerinin engebeli olmasından dolayı yüzey şekilleri, tam alanları ve tam şekilleri ile düzlem üzerine aktarılamaz. 1

2 Büyük ve Küçük ölçekli haritalar arasındaki fark Büyük Ölçekli Haritalar Küçük Ölçekli Haritalar Paydası küçüktür. Paydası büyüktür. Çizgi Ölçek Küçültme oranının çizgi şeklinde gösterildiği ölçeklerdir. Eşit aralıklara bölünmüş olan çizgi üzerinde, aralıkların gerçekte ne kadar uzaklığa eşit olduğu belirtilir km Küçültme oranı azdır. Ayrıntısı fazladır. Hata oranı azdır. Daha küçük alanları gösterir. Aynı alan çizildiğinde harita alanı daha büyük olur. Küçültme oranı fazladır. Ayrıntısı azdır. Hata oranı fazladır. Daha geniş alanları gösterir. Aynı alan çizildiğinde harita alanı daha küçük olur. 1cm Yukarıda verilen ölçekte, haritadaki 1 cm'lik uzunluk, arazide cm'yi yani 20 km'yi göstermektedir. Haritalarda genellikle çizgi ve kesir ölçek birlikte kullanılır. Çizgi ölçek, kesir ölçeğe göre daha kullanışlıdır. Bunun nedeni harita, fotoğraf veya fotokopi ile küçültülüp büyütülse de çizgi ölçeğin gösterdiği uzunlukların değişmemesidir. Çünkü bu işlem sırasında çizgi ölçek de aynı oranda küçültülmüş veya büyütülmüş olur. ÖLÇEKLERİN DÖNÜŞÜMÜ Yukarıda üç tane farklı ölçekte çizilmiş Türkiye haritası verilmiştir. Haritaları incelersek; *1 Nolu haritanın ölçeği en büyüktür. Çünkü ölçeğinin paydası diğer ölçeklerin paydalarına göre daha küçüktür. *1 nolu haritanın kağıt üzerinde kapladığı alan daha büyüktür. Çünkü ölçeği daha büyüktür. *3 Nolu haritanın ölçeği en küçük ölçektir. Çünkü payda değeri en büyük olanıdır. *3 nolu haritanın kağıt üzerinde kapladığı alan daha küçüktür. Çünkü ölçeği en küçük ölçektir. ÖLÇEK Haritadaki küçültme oranına ölçek denir. Ölçek, harita uzunluğu ile gerçek uzunluğun birbirine oranıdır. Bir haritanın ölçeği iki şekilde gösterilir. Kesir Ölçek Haritalarda uygulanan küçültme oranı kesirle ifade edilir. Kesir ölçekte pay daima 1 ile gösterilir. 1/ , 1/ gibi paydadaki sayı, çizimin ne kadar küçültüldüğünü ifade eder. Kesir ölçeklerde, ölçek ile ölçek paydası arasında ters orantı vardır. Ölçeğin paydası büyüdükçe ölçek küçülür, ölçek paydası küçüldükçe ölçek büyür. Kesir Ölçeğin Çizgi Ölçeğe Çevrilmesi Kesir ölçeğin çizgi ölçeğe çevrilmesi için haritadaki 1 cm'nin gerçekte kaç km'yi gösterdiğinin bulunması gerekir. Örnek: 1/ kesir ölçeğinin çizgi ölçek olarak ifadesi nedir? Çözüm: HU Ö GU Haritadaki 1 cm gerçekte cm'ye yani 20 km'ye eşittir. Buna göre, 1 cm'nin 20 km olarak gösterildiği çizgi ölçek hazırlanır km 1cm Çizgi Ölçeğin Kesir Ölçeğe Çevrilmesi Çizgi ölçeğin boyu haritadaki uzunluğu verir. Çizgi ölçek üzerindeki tüm bölümlerin toplamı gerçekteki uzunluğu ifade eder. Ç izgiö lçeğinh aritau zunluğu Ölçek Ç izgiö lçeğing erçeku zunluğu km Yukarıdaki çizgi ölçeğin harita uzunluğu 5 cm'dir. Buna göre, kesir ölçek olarak değeri nedir? Çözüm: Gerçek uzunluk: = 50 km Haritadaki uzunluk = 5 cm H.U. = 5 cm G.U. = 50 km Ölçek =? HU 5cm 5cm 1 Ölçek GU 50km

3 Ölçek Hesaplamaları Harita üzerinden, haritadaki uzunluk, gerçek uzunluk ve ölçek hesaplamaları yapılabilir. Uzunluk hesaplarını hatasız yapabilmek için uzunluk ölçüsü birimlerini bilmek gerekir. Uzunluk ölçüleri 10'ar 10'ar büyür, 10'ar 10'ar küçülürler. Metre'nin alt ve üst katları: Uzunluk hesaplamalarında; - Gerçek uzunluk - Harita uzunluğu - Harita ölçeği hesaplanır. Verilen uzunlukların daha iyi anlaşılması için formüller kullanılmaktadır. 1- Gerçek uzunluk = Harita uzunluğu x Harita ölçeğinin paydası. GU = HU x HÖ 2- Harita uzunluğu= gerçek uzunluk / Harita ölçeğinin paydası HU=GU / HÖP 3- Harita ölçeğinin paydası = harita uzunluğu / gerçek uzunluk..höp = HU / GU üçgen UYARI: Formülleri pratik olarak öğrenebilmek için tabloyu kullanabiliriz. UYARI: Kilometre cinsinden bir değer istendiğinde beş (5) sıfır silinir. Santimetre cinsinden istendiğinde beş (5) sıfır eklenir. 3

4 DÜNYANIN ŞEKLİ Dünya nın kutuplardan basık ekvatordan şişkin kendine özgü şekline Geoid denir. Coğrafi Konum: Herhangi bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu alana coğrafi konum denir. Coğrafi konum ikiye ayrılır. 1-Matematik konum 2-Özel Konum Dünya'nın şeklinden dolayı Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe paralellerin boyları kısalır ve kutuplarda nokta şeklini alır. Nokta halini alan paralellerden kuzey yarım küredekine Kuzey Kutup Noktası, güney yarım küredekine Güney Kutup Noktası denir. Birbirini takip eden iki paralel arasındaki uzaklık her yerde eşittir ve yaklaşık 111 km'dir. Aynı paralel dairesi üzerinde; 1- Güneş ışınlarının geliş açısı 2- Gölge boyu 3- Dünyanın kendi etrafındaki dönüş hızı 4- Yerçekimi kuvveti 5- Gece ve gündüz süresi eşittir. Bazı paralel dairelerinin özel isimleri vardır. 1- MATEMATİK KONUM Dünya üzerindeki bir yerin başlangıç paraleline (Ekvator) ve başlangıç meridyenine (Greenvvich) göre olan konumuna matematik konum denir. Matematik Koordinatlar 1) Paralel ve Özellikleri 0 paraleli Ekvator 23 27' kuzey paraleli Yengeç Dönencesi 23 27' güney paraleli Oğlak Dönencesi 66 33' kuzey paraleli Kuzey Kutup Dairesi 66 33' güney paraleli Güney Kutup Dairesi 90 kuzey paraleli Kuzey Kutup Noktası 90 güney paraleli Güney Kutup Noktası Ekvator'a paralel olarak geçtiği düşünülen dairelere paralel denir. Başlangıç paraleli (0 ) ve en büyük paralel dairesi Ekvator'dur. Kutup noktalarına eşit uzaklıktaki noktaların birleştirilmesiyle elde edilen ve Dünya'yı ortasından çevreleyen en geniş paralel dairesine Ekvator denir. Ekvator'un kuzeyindeki paralellere kuzey paralelleri, güneyindekilere ise güney paralelleri denir. Ekvator yıl boyunca gece ile gündüz eşitliğinin yaşandığı, çizgisel hızın en fazla, yer çekiminin en az olduğu paralel dairesidir. Paraleller, Ekvator'dan kutuplara doğru birer derece aralıklarla çizilir. 90 tane Kuzey Yarım Küre'de, 90 tane Güney Yarım Küre'de olmak üzere toplam 180 tane paralel dairesi vardır. Enlemin etkileri: *İklimi etkiler. Güneş ışınlarının geliş açısına bağlı olarak Ekvator ve çevresinde sıcak iklimler görülür. Kutuplara gidildikçe soğuk iklimler görülür. *Bitki örtüsünü etkiler. iklime bağlı olarak bitki örtüsü değişir. *Deniz Suyu tuzluluğu değişir. Buharlaşmaya bağlı olarak Ekvatora yakın denizlerin tuzluluğu fazla, kutuplara doğru gidildikçe tuzluluk azalır. *Yağış ve akarsuların rejimi değişir. 2) Meridyen ve Özellikleri 4

5 Bir kutup noktasından diğer kutup noktasına uzanan, Ekvator ve paralelleri dik olarak kesen yarım çemberlere meridyen denir. Meridyenler, 360 olan Ekvator çemberinin birer derecelik aralıklara ayrılmasıyla oluşturulmuştur. Başlangıç meridyeni (0 ), İngiltere'ni başkenti Londra yakınlarındaki Greenwich Gözlem Evi'nden geçer. Başlangıç meridyeninin doğusunda kalan meridyenlere doğu meridyenleri, batısında kalan meridyenlere batı meridyenleri denir. Başlanış meridyenin doğusunda kalan yarım küreye Doğu Yarım Küre, batısında kalan yarın Küreye Batı Yarım Küre denir. 180 tane doğuda, 180 tane batıda olma üzere toplam 360 tane meridyen yayı vardır. Dünya'nın şeklinden dolayı tüm meridyenler kutup noktalarında birleşirler ve birbirlerini kesmezler. Buna bağlı olarak tüm meridyenleri uzunlukları aynıdır. İki meridyen arasındaki uzaklık, sadece Ekvator üzerinde 111 km'dir. Bu uzaklık, Dünya'nın şeklinden dolayı kutuplara gidildikçe azalır ve kutup noktalarında sıfır olur. İki meridyen arasındaki zaman farkı 4 dakikadır. Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe meridyenler arasındaki uzaklık azaldığı hâlde zaman farkı değişmez. Aynı meridyen üzerinde bulunan tüm noktalarda yerel saat aynıdır. Çünkü aynı meridyen üzerindeki bütün noktalar Güneş'in karşısında aynı anda geçerler. Meridyenler, Dünya üzerindeki herhangi bir yerin matematik konumunun belirlenmesinde yardımcı olur. Ayrıca meridyenler yardımıyla; Dünya üzerinde iki yer arasındaki yerel saat farkı da bulunabilir. TÜRKİYE'NİN MATEMATİK KONUMUNUN SONUÇLARI Kuzey Yarımküre'nin Orta Kuşağı'nda yer alır. Başlangıç Meridyeni'nin (Greenvvich) doğusundadır. En kuzeyi (42 Kuzey) ile en güneyi (36 Kuzey) arasındaki kuş uçuşu uzaklık, yaklaşık 666 km'dir (42-36 =6 6x111 =666 km). En doğusu (45 Doğu) ile en batısı (26 Doğu) arasında, 76 dakikalık zaman farkı vardır (45-26 = 19 19x4'=76'). Orta Kuşak'ta yer aldığı için yıl içinde dört mevsimi belirgin olarak yaşar. Kuzeyden esen rüzgarlar hava sıcaklığını düşürürken, güneyden esen rüzgarlar ise hava sıcaklığını arttırır. 2- ÖZEL KONUM Dünya üzerinde bir yerin veya bir ülkenin kıtalara, okyanuslara, denizlere, işlek ticaret yollarına, boğazlara, kanallara, ekonomik ve siyasi teşkilatlara, komşularına göre konumu ile yer şekilleri ve yükselti özellikleri o yerin özel konumunu belirler. TÜRKİYE'NİN ÖZEL KONUMUNUN SONUÇLARI Üç kıtanın (Asya, Avrupa, Afrika) birbirine en yakın olduğu yerde bulunur. Üç tarafı denizlerle (Karadeniz, Ege Denizi, Akdeniz) çevrili bir yarımadadır. Marmara Denizi'ne sahiptir. Önemli ticaret yollarına ve boğazlara sahiptir (İstanbul ve Çanakkale Boğazları). Bu durum Türkiye'nin jeopolitik önemini artırmıştır. Gelişmiş Avrupa ülkeleri ile zengin petrol yataklarına sahip Orta Doğu ülkeleri arasında yer alır. Ortalama yükseltisi fazladır (1132 m). Batıdan doğuya doğru gidildikçe yükselti artar. Dağlar genelde doğu-batı yönünde uzanır. Sıcaklık ortalamaları batıdan doğuya gidildikçe azalır. Yer şekillerinin çeşitli olması, farklı iklim tiplerinin görülmesine neden olur. Yüzyıllar boyunca çeşitli medeniyetlere ev sahipliği yapması nedeniyle, tarihsel ve kültürel bakımdan çok zengindir. 5

6 KITALAR ve OKYANUSLAR Dünya yüzeyinin % 71 i Okyanus ve denizlerle, %29 u karalarla kaplıdır. Kıta: Kendine bağlı olan adalarla, etrafı denizlerle ve okyanuslarla çevrili olan büyük kara parçalarına kıta denir. 1-Asya 2-Avrupa 3-Afrika 4-Kuzey Amerika 5-Güney Amerika 6-Okyanusya (Avustralya) 7-Antarktika Okyanus: Kıtalar arasındaki büyük çukurlarda kalan geniş ve derin su kütlelerine Okyanus denir. 1-Büyük Okyanus (Pasifik) 2-Atlas Okyanusu 3-Hint Okyanusu Okyanuslar büyükten küçüğe; Büyük Okyanus, Atlas Okyanusu ve Hint Okyanusudur NOT: Kuzey yarımkürede karalar güney yarımküredekilerden daha fazladır. Bu nedenle Kuzey yarımküre güney yarımküreye göre 1-2 derece daha sıcaktır duruma iklim denir. Bu ortalama durum uzun yıllar içinde çok büyük değişikliğe uğramaz. Sıcaklık, rüzgâr ve yağış gibi hava olaylarının bir yerde gösterdiği kısa süreli değişime de hava durumu Hava durumu hakkında çeşitli ölçümler yapan ve bu ölçümler doğrultsusunda tahminler yapan bili dalına meteoroloji denir İnsanlar farklı doğal ortamlarda yaşarlar yaşadıkları ortam onların hayatını ve yaşam şekillerini etkiler. İklim neyi etkiler? Tarım ürünleri çeşitliliğini, Doğal bitki örtüsü çeşitliliğini, Turizm faaliyetlerini ve çeşitliliğini Kıyafet (giysi) seçimini, Isınma yöntem ve malzemelerin türünü, İnsanların ten(deri) renklerini, İnsan karakterlerini, İnsanların yemek kültürünü ve çeşitliliğini, Su kaynaklarının azlığını ve çokluğunu, Sulama özelliklerini Kültür, spor, sanat faaliyetlerini, Ekonomik faaliyetlerini ve türünü, Evlerin şekillerini, ev yapım malzemelerinin türünü, Yerleşme ve nüfusun ülke içindeki dağılımını, Hayvancılık faaliyetlerini ve hayvan türlerini etkiler. Toprak tiplerini Ulaşımı Sıcak kuşak ve ılıman kuşak, Kuzey Yarım Küre'de, Güney Yarım Küre'ye göre daha geniş alan kaplar. Bunun sebebi Kuzey Yarım Küre'de karaların oranının daha fazla olmasıdır. Denizler karalara göre az ısınırlar. Oysa karalar çok ısınırlar. Bu durum Kuzey Yarım Küre'de sıcak ve ılıman kuşağın daha geniş alan kaplamasına neden olmaktadır. Yine bu durumun sonucu olarak Kuzey Yarım Küre Güney Yarım Küre'ye göre 2 C daha sıcak olmaktadır. KONU 2: FARKLI YAŞAM ŞEKİLLERİ VE İKLİM KAVRAMLAR Beşeri Ortam: İnsanla ilgili(insani) faktörlerin göz önünde bulundurulduğu ortam ya da kriterdir. Doğal Ortam: Yeryüzünde insan elinin değmediği alan. İklim: Yeryüzünün herhangi bir yerinde hava olaylarına bağlı olarak gerçekleşen etkilerin uzun yılların ortalamasına dayanan durumu, abuhava DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İKLİM Belli bir yerde, sıcaklık, nem, yağış, basınç, rüzgâr ve bulutluluk gibi hava olaylarının mevsimlik, yıllık gidişlerinin uzun yıllar boyunca gösterdikleri ortalama Sıcaklık Kuşakları Dünya Üzerinde Görülen İklim Türleri 1- Çöl İklimi: * Bu iklim tipinde sıcaklıklar oldukça yüksek, yağışlar ise son derece azdır. * Arabistan yarımadası. Büyük Sahra Çölü, Avustralya'nın iç kısımları, Meksika Çölleri, Peru Çölleri, Kızılkum, Karakum ve Taklamakan Çölleri bu iklimin görüldüğü yerlerdir. 6

7 * Çöller, bitki örtüsü bakımından oldukça fakirdir. Çoğunlukla dikenli çalılar ve gövdelerinde su tutma özelliği olan kaktüsler, görülür. * Çöl ikliminin simgesi hurmadır. Yeraltı suyunun yüzeye çıktığı yerler olan vahalarda sulama ile pamuk, yer fıstığı, tahıl ve üzüm yetiştirilir. * Su azlığından dolayı hayvancılık yapılır. Susuzluğa dayandığı için deve en çok yetiştirilen evcil hayvandır. Diğeri ise koyundur. *Gündüz ile gece arsında sıcaklık farkı fazladır. Bu yüzden gündüzleri kavurucu sıcaklar, geceler dondurucu soğuklar olur. *İnsanlar çölün sıcaklığından ve kum fırtınalarında korunabilmek için uzun elbiseler giyerler. *Göçebe olarak yaşarlar ve çadırlarda barınırlar. 2- Kutup İklimi: * İklim tipleri içerisinde en soğuk olanıdır. Yılın büyük kısmında güneş ışınları görülmez. Hakim bir bitki örtüsü yoktur. * Görüldüğü yerlere Antartika, Grönland'ın iç kesimleri ve kuzey kutbunu örnek verebiliriz. *İnsanlar soğuktan korunmak için kalın giysiler giyerler. *Soğuğa dayanıklı, buz evlerde yaşarlar. Evler daha çok soğuktan korunmak için ayaklar üzerine yapılır. *Ulaşım araçları olarak köpeklerin çektiği kızaklar ve kar motosikletleri kullanılır. *Avcılık ve balıkçılıkla geçinirler. *Kutup ikliminin bitki örtüsü yoktur. (Küresel ısınmaya ayrı olarak değinilecek) 3- Ekvatoral İklim: * Bu iklim tipi günlük ve yıllık sıcaklık farklılıklarının en az olduğu iklimdir. * Bitki örtüsü ekvatoral ormanlardır. * Amazon ve Kongo havzaları, Malezya, Filipinler ve Papua Yeni Gine'de görülmektedir. * Ormanların çok gür olması nedeniyle çok sayıda maymun ve kuş türü yaşar.. * Yıl boyunca yüksek sıcaklık ve bol yağış nedeniyle bütün yıl yeşil kalan m uzunluğundaki ağaçlardan oluşan tropikal yağmur ormanları doğal bitki örtüsüdür. * Kahve, kakao, kauçuk, ananas, şeker kamışı, soya fasulyesi, turunçgiller, Hindistan cevizi, mısır ve pirinç yetiştirilir. * Ormancılık ve balıkçılıkla geçimlerini sağlarlar. *Ormanların tahribi nedeniyle insanların ve hayvanların yaşam tehlikeleri vardır. 4- Muson İklimi: * Bu iklim tipinde yaz mevsimi yağışlı, kış mevsimi kurak geçmektedir. * Sıcaklık ortalamaları 10 C'nin altına hiç düşmemektedir. * Genellikle Güney, Güneydoğu Asya ve Doğu Asya'da etkilidir. * Akarsu rejimleri düzensizdir. * Yağışsız dönemde yaprağını döken ormanlar doğal bitki örtüsünü oluşturur * Pirinç, çay, kahve, pamuk, muz, ananas, turunçgiller, zeytin önemli tarım ürünleridir. Koyun, keçi ve manda yetiştirilen evcil hayvanlardır. *İnsanların çoğu damı saz ve kamıştan yapılmış evlerde yaşar. *Tik ağacı kıymetli bir ağaç türü olarak bu bölgelerde yetişmektedir. 5- Tropikal İklim (Savan) * İsmini sıcak iklimlerde yetişen çayırlardan almaktadır. * Sıcaklıklar bütün mevsimlere yayılır. * Sıcak bir günde yağış görülebilmektedir. * Sudan platosu, Doğu, Güney ve Merkez Afrika'da sıklıkla görülmektedir. 6- Okyanus İklimi: * Genellikle karaların batı kıyılarında hüküm süren bu iklim tipinde yazlar serin, kışlar ise ılık geçmektedir. * Bitki örtüsü ormanlardır. * Görüldüğü yerler: Şili'nin güney kıyıları. Batı Avrupa ve Yeni Zelanda vb. 7- Tundra iklimi: * Sıcaklıklar son derece düşüktür. * Yılın büyük bir bölümü soğuk geçer. Yazlar kısa ve serin, kışlar ise uzun ve serttir. * Bitki örtüsü tundradır. * Sibirya'nın kuzeyi, Grönland kıyıları ve Kanada'nın kuzeyi görüldüğü yerlerdir. * Tundra ikliminde yılın büyük bir bölümü donmuştur. Kısa yaz mevsiminde karların erimesiyle toprağın üst kısmı çözülür ve bataklığa dönüşür. Bu bataklıklarda bodur çalı, çayır ve yosunlardan oluşan tundra bitkileri yetişir. * Tundra ikliminin görüldüğü yerlerde ren geyiği, misk öküzü ve bizon gibi hayvanlar görülür. KONU 3: TÜRKİYE NİN İKLİMİ İklimi Etkileyen Etmenler: 1-Enlem: Dünya nın şeklinden dolayı Ekvator dan kutuplara gidildikçe sıcaklık düşer. Türkiye de Akdenizden Karadenize gidildikçe sıcaklık düşer. 2-Yükselti: Yükseklik arttıkça sıcaklık azalır. Türkiye de batıdan doğuya gidildikçe yükselti artar, sıcaklık azalır. 3-Dağların Uzanışı: Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında dağlar denize paralel uzanır, bu nedenle deniz etkisi iç kısımlara kadar giremez, kıyılar bol yağış alır. Ege kıyılarında dağlar denize dik uzandığından deniz etkisi iç kısımlara kadar sokulabilir. 4-Yer şekilleri: Dağlar, ovalar, denizler, göller vb. 5-Denizellik-Karasallık: Denize kıyısı olan yerlerde iklim ılıman, deniz etkisi görülmeyen yerlerde karasal iklim görülür. Kıyı bölgelerimiz ılıman iç bölgelerimizde sıcaklık farkı fazladır. 6-Rüzgârlar: Türkiye de kuzeyden esen rüzgârlar sıcaklığı düşürürken, güneyden esen rüzgârlar sıcaklığı arttırır. 7

8 7-Bakı: Dağların güneye bakan yamaçlarının daha sıcak olması bakı faktörüdür. Ülkemizde 3 çeşit iklim görülür. Bunlar: 1-Karadeniz iklimi 2-Akdeniz iklimi 3-Karasal iklim 1-Karadeniz İklimi: * Yazlar serin, kışlar ılık, her mevsim yağışlıdır. * Dağların Karadeniz e bakan yamaçlarında yağış fazladır. * En fazla yağışı sonbaharda, en az yağışı ilkbaharda alır. * Nem oranının yüksek olmasından dolayı yıllık sıcaklık farkı fazla değildir. * Karadeniz kıyıları ile Marmara Bölgesi nin Karadeniz e yakın yerlerinde görülür. * Bitki örtüsü ormandır. * Yetiştirilen tarım ürünleri; çay, fındık, mısır, tütün, soya fasulyesi, keten, kenevir 2-Akdeniz İklimi: * Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır. * En fazla yağışı kışın, en az yağışı yazın alır. * Don olaylarına ve kar yağışlarına nadiren rastlanır. Güneşlenme süresi fazladır. * Yıllık (yaz-kış) ve günlük gece-gündüz) sıcaklık farkı fazladır. * Seracılık yaygın olarak yapılır. Nedeni; güneşli gün sayısının fazla olması ve kışların ılık geçmesidir. * Akdeniz ve Ege kıyılarıyla, Marmara Bölgesi nin güney kısmında ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi nin batısında görülür. * Bitki Örtüsü makidir. Makiler, yaz kuraklığına dayanıklı olan ve bütün yıl yeşil kalabilen çalı ve kısa boylu ağaçlardır. * Yetiştirilen tarım ürünleri; turunçgiller (limon, portakal, greyfurt), muz, zeytin, susam, pamuk, üzüm, incir, tütün, 3-Karasal İklim: * Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk, kar yağışlı ve uzun sürer. * En fazla yağışı ilkbaharda, en az yağışı yazın alır. * Yıllık (yaz-kış) ve günlük (gece-gündüz) sıcaklık farkları çok fazla, yağışlar azdır. * İç Anadolu Bölgesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve Doğu Anadolu Bölgesi nde görülür. * Bitki örtüsü bozkır (step) dır. Bozkırlar, ilkbahar yağmurlarıyla büyüyüp yeşeren, yaz sıcaklığının başlamasıyla sararıp kuruyan bitki örtüsüdür. * Yetiştirilen tarım ürünleri; buğday, arpa, çavdar, pirinç, baklagiller (mercimek, nohut), tütün, pamuk, üzüm, Antep Fıstığı KONU 4: GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE YERLEŞME KAVRAMLAR Çağ: Kendine özgü bir özellik taşıyan zaman parçası, dönem, devir. Tarihin ayrıldığı dört büyük bölümden her biri, kurun Göç: Ekonomik, toplumsal, siyasi sebeplerle bireylerin veya toplulukların bir ülkeden başka bir ülkeye, bir yerleşim yerinden başka bir yerleşim yerine gitme işi, taşınma, hicret, muhaceret Kronoloji: Zaman bilimi. Milat: Hz. İsa'nın doğduğu gün. 2.Herhangi bir olayın başlangıcı Nüfus: Bir ülkede, bir bölgede, bir evde belirli bir anda yaşayanların oluşturduğu toplam sayı, popülasyon Şehirleşme: Özellikle sanayinin gelişmesi sonucu nüfusun şehirlerde toplanması ve şehir alanlarının genişlemesi süreci. Yerleşme: Yerleşmek işi. Yerleşim alanı veya merkezi Yüzyıl: Yüzyıllık süre, asır Tarih; insanların geçmişte meydana getirdikleri olayları yer ve zaman göstererek, neden sonuç ilişkisi içersinde inceleyen bilim dalıdır. Tarih incelenirken yıllara, yüzyıllara ve cağlara ayrılmıştır. Hz. İsa nın doğum günü Miladi takvimin başlangıcı olarak sıfır kabul edilmiş ve buna Milat adı Verilmiştir. Bu tarihten (sıfır) öncesine Milattan Önce (M.O), bu tarihten sonrasına Milattan Sonra (M.S) denir. Yüzyılların sınıflandırılması da Milada göre yapılır. Milat başlangıç alarak sayılan yüzyıllık dönemlere Yüzyıl (Asır) denir. Örneğin 0 ile 99 yılları arası 1. yüzyıl( yy), 100 ile 199 arası 2. yüzyıl. 200 ile 299 arası 3. yüzyıl, 1400 ile 1499 arası 15. yüzyıl,2000 ile 2099 arası 21. yüzyıl gibi. Tarihleri Yüzyıla Çevirme Nasıl Yapılır? Verilen tarih iki rakamlı ise bunda hiç bir şey yapılmaz. Çünkü iki rakamlı yılların hepsi 1. yüzyıldadır. Verilen tarih üç rakamlı ise bastaki ilk harfe bir eklenerek yüzyılı bulunur Örnek: 576 yılı hangi yüzyıldadır? = 6.yüzyıl = 2. yüzyıl = 10. yüzyıl 8

9 **Verilen rakam eğer dört rakamlı ise bastaki iki rakama bir eklenerek yüzyılı bulunur = 15.YY = 11. YY = 20. YY Yüzyılların Hangi Yıllar Arasını Kapsadığı Nasıl Bulunur? Verilen yüzyıldan bir çıkartılıp bulunan rakama iki tane sıfır ekleriz. Böylece yüzyılın başlangıç yılını buluruz. Buna 99 eklersek yüzyılın bitiş yılını da buluruz. Örnek: 8. yüzyıl hangi yıllar arasını kapsar? 8-1 = = 700 başlangıç yılı = 799 bitiş yıl. Yani 8. yüzyıl = arası Örnekler: 5.yy = arası, 21. yy = arası 19. yy = arası İnsanlar, tarihi olayları daha kolay inceleyebilmek için, tarihi belli baslı zaman dilimlerine ayırmışlardır. Bunlara Cağ yada Devir adı verilir. Tarih Cağlarının başlangıcı olarak yazının icadı ( M.O3500) kabul edilir. Yazının icadından önceki devirlere tarih öncesi devirler, yazının icadından sonraki devirlere tarih devirleri adı verilir. Not: Tarih öncesi devirler guruplara ayrılırken insanların alet, silah, sus eşyası yapma becerileri göz önünde bulundurulurken, tarihi devirler insanlığı etkileyen önemli olaylara göre guruplara ayrılmıştır. Tarihi dönemler aşağıdaki gibi ifade edilebilir. A)Tarih Öncesi Devirler *Taş Devri 1)Kabataş Devri 2)Yontmataş Devri 3)Cilalıtaş Devri B)Tarihi Devirler 1)İlk Çağ (MÖ 3200-MS 375) 2)Orta Çağ ( ) 3)Yeni Çağ ( ) 4)Yakın Çağ (1789-?) *Maden Devri 1)Bakır Devri 2)Tunç Devri 3)Demir Devri A-TAŞ DEVRİ 1-Kaba Taş(Eski) Devri: En uzun dönemdir. Avcılık ve toplayıcılıkla uğraşılmıştır. 2-Yontma Taş Devri: Taştan ve kemikten silahlar yapılmıştır. Mağara ve ağaç kovuklarında yaşamışlardır. Avcılık ve toplayıcılıkla uğraşılmıştır. Ateş bulunmuştur. Mağara duvarlarına yapılan resimler ilk sanatsal faaliyetlerdir.*bu dönemi aydınlatan Anadolu daki merkezler Antalya daki Karain ve Beldibi mağaralarıdır. 3-Cilalı Taş Devri: İlk kez tarımsal üretim başlamış buna bağlı olarak yerleşik yaşam başlamış köy ve kasabalar kurulmuştur. Üretimle birlikte iş bölümü doğmuş ihtiyaç fazlası ürün takas edilmiş ve ticaret başlamıştır.dokumacılık başlamış,pişirilmiş topraktan eşyalar yapılmıştır. * Bu dönemi aydınlatan Anadolu daki merkezler Diyarbakır (Çayönü),Burdur (Hacılar) ve Konya (Çatalhöyük) dır. B-MADEN DEVRİ 1-Bakır Devri: Bol bulunması ve kolay işlenmesi yüzünden ilk kullanılan maden bakırdır. 2-Tunç Devri: Bakıra göre daha dayanıklı olduğu için tunç (Bakır+Kalay) kullanıldı. 3-Demir Devri: Bu dönemi aydınlatan Anadolu daki merkezler Yozgat (Alişar), Çorum (Alacahöyük), Çanakkale (Truva), Kayseri (Kültepe) ve Van (Tilkitepe) dır. *Tarih Öncesi dönemler kullanılan eşyalarla isimlendirilmiştir. Tarih Sonrası çağlar ise insanlığı etkileyen olaylarla isimlendirilmiştir. *Coğrafya ve iklim şartlarının farklılığı nedeniyle tarih öncesi dönemlerin başlama ve bitiş zamanları bölgelere göre farklılık göstermiştir. Örneğin Anadolu Maden Devrini yaşarken Avrupa Cilalı Taş Devrini yaşamaktaydı. * Tarih Öncesi dönemleri bütün toplumlar aynı sırayla yaşamamışlardır. Örneğin Kaba Taş Devrini yaşayan bir toplum göç yada savaş sonucu Demir Devrine geçiş yapabilir. *Uygarlıklar birbirinden savaş, göç ve ticaretle etkilenmişlerdir. TARİH ÇAĞLARI 1-İlk Çağ: M.Ö. 3500(veya 3200) de Sümerlerin yazıyı bulmasıyla başlar 375 de Kavimler Göçü ile (Avrupalılara göre de 476 Batı Roma nın yıkılışı) sona erer. 2-Orta Çağ: 375 den İstanbul un fethine (1453) kadar sürer. 3-Yeni Çağ:1453 den Fransız İhtilaline (1789) kadar 4-Yakın Çağ:1789 dan günümüze kadar sürer. Geçmişten Günümüze Yerleşme: - İlk insanlar mağaralarda ya da ağaç kovuklarında barınıyordu. Genellikle avcılık ve toplayıcılıkla yaşıyorlardı. Erkeklere avlanırken kadınlar tohum ve benzeri şeyler topluyordu. - İlk insanlar tohumların yetiştiğini görünce tarım başladı. Tarımın başlaması ile insanlar yerleşik hayata geçmeye başladılar. Tarım arazilerinin çevresine ilk yerleşim yerlerini kurmaya başladılar. Böylece ilk köyler oluştu. Bu köyler genelde yüksek yerlere kuruluyor ve çevresi çitlerle kapanıyordu. - Zamanla insanlar daha çoğaldıkça bu kez aralarında sorunlar çıkınca kendilerini yönetecek kişiler seçmek zorunda kaldı ve böylece ilk devletler kurulmaya başladı. - İnsanlar önceleri kilden çanak çömlek kullanıyorlardı. Çatal ve kaşıkları kemiktendi. İnsanlar ateşi bulunca bu çömleklerini pişirerek daha sağlam yaptılar. Daha sonra insanlar madenleri işlemeyi öğrendi. (Önce bakır, sonra demir, sonra tunç gibi madenler). 9

10 - Zamanla büyük şehirler ve devletler kuruldu. Ve şehirlerarasında ürettikleri ürünler sayesinde ticaret başladı. - Beraber yaşayınca toplum kurallarını düzenleyecek kanunlar hazırladılar. - Şehirler ya da küçük ülkeler arasında savaşlar başladı. Şehirleri ve küçük devletleri egemenliği altına alan toplumlar büyüdü. Böylece büyük Merkezi Krallıklar kuruldu. Yerleşmede etkili olan faktörler: GEÇMIŞTE: 1- İklim etkilidir. İnsanlar hem ilk yerleşmelerde ham de günümüzde uygun iklim koşullarının uygun olduğu yerlere yerleşmişlerdir. Çünkü ikli insan yaşamını etkilediği gibi tarımı da etkiler. 2- Su kaynakları ve akarsu vadileri yerleşmeler için seçilmiştir. 3- Verimli tarım alanlarının bulunduğu yerlere insanlar yerleşmişlerdir. Çünkü tarım insanların ilk uğraşılarındandır. 4- Madenlerin bulunduğu yerler yerleşmeler için tercih edilmiştir. Maden devrinden bu yana insanlar yaşamlarında madenlerden yararlanmışlardır. GÜNÜMÜZDE: 1- Sanayi Bölgeleri yerleşmede tercih edilmektedir. Çünkü insanlar febrikalarda çalışarak geçimlerini sağlamaktadır. 2- Ulaşım olanaklarının uygun olduğu yerler tercih edilmektedir. 3- Eğitim ve Sağlık hizmetlerinin geliştiği yerler tercih edilmektedir. 4- Ticaretin geliştiği yerler. 5-Turizm faaliyetlerinin geliştiği yerler günümüzde yerleşim yeri olarak tercih edilmektedir KONU 5: UYGARLIKLARIN BEŞİĞİ KAVRAMLAR Ortak miras: Bir kuşağın kendinden sonra gelecek olanlara bıraktığı her şeye miras denir. Ortak miras ise sadece belirli bir kuşağın kendinden sonrakilere bıraktığı şeyler değil, geçmişteki bütün insanlık tarihini ve geleceği de içine alan maddi ve manevi değerlerin tümüdür. Uygarlık: Uygarlık ya da medeniyet; Bir ülke'nin veya toplumun, maddi ve manevi varlıklarının, düşünce, sanat, bilim, teknoloji ürünlerinin hepsinin toplamını ifade etmektedir Uygar kelimesi, yerleşik hayata ilk geçen Türk kavimi olan Uygurlardan gelmektedir. Türkiye uygarlıkların kesiştiği yerde bulunmaktadır. Anadolu; sahip olduğu coğrafi konum açısından son derece önemli bir bölgedir. Bu durum en eski devirler- den başlayarak çeşitli toplumların Anadolu'ya göç etmesine ve yerleşmesine yol açmıştır. Bu nedenle Anadolu toprakları birçok uygarlığın kesişme noktası olmuştur. Anadolu'nun tarih boyunca önemli bir yerleşim bölgesi olmasında şu faktörler etkili olmuştur: İklim özelliklerinin insan hayatı için uygun olması Topraklarının insan yerleşimi ve tarım üretimi için elverişli olması Çok sayıda akarsuya sahip bulunması Asya ile Avrupa arasında göç yolları üzerinde yer alması Anadolu'nun sahip olduğu bu özellikler pek çok toplumu bu bölgeye çekmiştir. ANADOLU DA KURULAN MEDENİYETLER Hititler Frigler Urartular Lidyalılar - İyonyalılar HİTİTLER *Kızılırmak ve çevresinde kurulmuştur. *Başkentleri bugün Çorum ili sınırları içinde kalan Hattuşaş tır. *Devletin başında kral bulunmakla birlikte kral,ordunun,dinin, ve yargı işlerinin başında bulunuyordu. *Kraldan sonra en yetkili kişi kraliçe olup,kraliçelere Tavananna denirdi. *Devlet meselelerinin görüşüldüğü yere Pankuş denirdi. *Halk hür,yarı hür ve esirler olmak üzere sınıflara ayrılmıştı. *Ekonomileri tarıma dayalı olup maden işlemeciliğinde ileri gitmişlerdir. *Ordu piyade ve atlı askerlerden oluşuyordu. Hititler Mısırlılarla Suriye toprakları için yaptıkları savaş sonrasında imzalanan Kadeş Antlaşması tarihin ilk resmi antlaşmasıdır. *Hititlerde resim yazısı(hiyeroglif )ile çivi yazısı kullanılmıştır. *Hititlerde kralların yaşamlarını anlatan yıllklara ANAL adı verilir.anallar tarihin ilk tarafsız metinleridir. Bu Analları tanrıya hesap vermek için yazıyorlardı. Bu nedenle yalan yazmadıkları için Anallar ilk gerçek tarih yazıcılığı sayılmaktadır. *Hitit kanunları gelişmiş ve insancıldı. Ölüm cezası çok azdı. Tazminat yaygındı. *Kabartmacılıkta ileri gittiler.(ivriz ve Yazılıkaya kabartmaları) *Dinleri çok tanrılı idi. Bin tanrılı il olarak bilinirler -Savaş arabaları savaşlarda büyük üstünlük sağlardı. *M.Ö 700 tarihinde Asurlular tarafından yıkılmıştır 2- FRİGLER: -Başkenti Gordion şehridir. Bugün Ankara nın ilçesi olan Polatlıdadır. - Frigler tarıma büyük önem verdiler. En önemli geçim kaynakları tarımdı. Bu nedenle saban kırana ölüm cezasına kadar ceza veriyorlardı. Bunun nedeni Geçimin tarıma dayalı olması. Dinleri çok tanrılı idi. En büyük tanrıları bereket tanrıçası Kibele idi.(*bu durum ekonomik uğraşıların hukuki ve dini yapıyı şekillendirdiğini gösterir. - Çivi yazısı kullandılar. - Kral Midas ünlü bir kralıdır. Tarihte eşek kulaklı Midas olarak yerini almıştır. - - Hayvanların konuşturulduğu fabl hikayeleri yazmışlardır. -Bu devleti Kimmerler yıkmıştır. *Dokumacılıkta,taş işçiliğinde ve ağaç işçiliğinde ileri gitmişlerdir. 10

11 *Friglerin soyluları ve krallarını gömdükleri ağaçtan yapılmış ve üzeri toprakla örtülü yığma mezarlara Tümülüs adı verilirdi. *Hayvancılık faaliyetlerine önem veren Friglerin tiftik keçisinin kılından dokudukları tapates adı verilen halı ve kilimleri ünlüdür. *Friglerin soyluları ve krallarını gömdükleri ağaçtan yapılmış ve üzeri toprakla örtülü yığma mezarlara Tümülüs adı verilirdi. 3- LİDYALILAR:- Başkentleri Sard şehridir. Bugün Manisa nın Salihli ilçesindedir. - Lidyalıların en önemli özelliği parayı bulmalarıdır.(ticaretle uğraştıkları için)paranın bulunmasıyla ticaret gelişmiş ve hızlanmıştır. - Ticaret yapmak için Kral Yolu adı verilen ticaret yolunu kurdular. - Süs eşyası ve parfüm ticareti yaptılar. - Çivi yazısı kullandılar. -Orduları paralı askerlerden oluştuğu için fazla uzun ömürlü olmadılar. M.Ö. 547'de Persler tarafından yıkıldılar -Tüccarlara devlet güvencesi getirerek, tarihteki ilk sigortacılığı yapmışlardır. -Fenike alfabesini kullanmışlardır. -İlk bankacılık faaliyeti de bu dönemde ortaya çıkmıştır. 4- İYONLAR: - İyonlar polis adı verilen şehir devletleri halinde yaşadığı için belli bir başkentleri yoktur. Efes, Milet, Foça, İzmir önemli şehirleri idi. - İyonyalılar özgür düşünceye ve bilime önem vermişler. Bu nedenle bir çok bilim adamı yetiştirmiştir. -Tıpta Hipokrat, tarihte Herodot, felsefe'de Diyojen, matematikte Pisagor, Thales gibi bilim adamları yetişmiştir. - Deniz ticareti yapmışlar ve başka ülkelere koloniler kurmuşlardır. Yerleştikleri kolonileri sahiplenmişlerdir. * Koloni: Bir devletin kendi ülkesinin sınırları dışında egemenlik kurarak yönettiği ekonomik veya siyasal çıkarlar sağladığı ülke, sömürülen ülke. - İyonyalılar Fenike alfabesini kullanmışlardır. - Bugünkü Avrupa uygarlığının temelinin oluşmasını sağlamışlardır. -Tanrıları insan şeklindeydi. Kurulan şehir devletlerinde sırası ile krallık, oligarşik ve demokratik yönetim şekilleri görülmüştür. Kurulan şehir devletleri arasında siyasi bir birlik yoktur. **Anadolu'da kurulan ilkçağ uygarlıklar içinde en gelismis ve ileri düzevdedirler. Cıünkü; İyonlar, Ön Asya'dan gelen ticaret yollarının bitiş noktasındadırlar ve doğu batı arasında köprü vazifesi görürlerdi. -Demokratik ve özgür ortam gelişmiştir. -Çok tanrılı dine inanmışlardır. -Halk çeşitli sosyal sınıflara ayrılmış, kölelik yaygındı. -Artemis tapınağı önemli sanat eserlerinden biridir. - İyon edebiyatının en önemli eseri İlyada ve Odessa destanlarıdır. Bilgi Bankası: Efes'te İyonlar tarafından yapılan "Artemis Tapınağı", dünyanın yedi harikasından biri sayılmaktadır. Oligarşi: Yönetimin belli bir zümreye ait olduğu yönetim şeklidir. 5- URARTULAR: Başkenti Tuşpa dır. Bugün Van ili sınırları içinde yer alır. - Taş ve maden işlemeciliğinde gelişmişlerdir. - Tarımı geliştirmek için barajlar, göletler kurdular. Su kanalları açarak sulama yapmışlardır. - Oda şeklinde kaya mezarları yapmışlardır. Ölümden sonra yaşama inandıkları için mezarlarına insanların günlük kullandığı eşyaları konmuştur. Dinleri çok tanrılı idi(hititlerden etkilenme) -Halk soylular ve köleler olmak üzere ikiye ayrılmıştı. -Çok tanrılı dine inanmışlardır.çivi ve hiyeroglif yazısını kullanmışlarıdr. -Asur ve Kimmer saldırıları Urartuların gücünü azalttı.m.ö VI. yüzyılda İskit ve Med saldırıları sonucu Urartu hakimiyeti sona erdi. MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI Başlıca Mezopotamya Uygarlıkları Babilliler, Asurlular, Sümerler,Akadlar ve Elamlılardır Mezopotamya:İlkçağda Anadolunun güneydoğusundan Basra Körfezine kadar uzanan Dicle Fırat nehirleri arasında kalan bölgeye denmiştir.verimli topraklara ve yaşamaya uygun iklime sahip olması nedeniyle bir çok topluluk buraya yerleşmiştir. SÜMERLER Sümerler MÖ 3500 yıllarında Mezopotamyaya yerleşmişler şehir devletleri halinde yaşamışlardır. Bu şehirleri Ensi veya Patesi denilen rahip krallar yönetiyordu. Önce Akadların hakimiyeti altına girmişler daha sonra Elamlılar Tarafından yıkılmışlardır. (MÖ 1500 Özellikleri -Sümerler mezopamya uygarlıklarının kurucusudurlar. -Tarhte ilk kez yazıyı kullanmışlardır.böylece -Tarih çağları başlamıştır. -Bilgi birikimi ve aktarımı kolaylaşmıştır. -Eğitim ve öğretim faaliyetleri kolaylaşmıştır. -Tarihte bilinen ilk yazılı kanunlar Sümerler tatafından yapılmıştır. -Urgakina ilk kanunları yapmıştır -Sümerler matematik ve Astronomide ileri gitmişler ayın hareketlerine takvim yapmışlardır - Kral aynı zamanda baş rahip, baş komutan ve baş yargıçtı. Kraldan sonra en yetkili kişi kraliçedir. -Zengin oldukları için orduya önem verdiler. -Düzenli bir sulama sistemi yapmışlar tarıma önem vermişlerdir -Evlerini kil tuğlalardan yaptılar.(orman olmadığından) -Tufan ve Gılgamış destanları meşhurdur. -Dinleri çok tanrılı idi. -Tapınaklarına Ziggurat denirdi. Yedi katlıdır ve üç ana bölümden oluşur. Göğün evi anlamına gelir. 11

12 ASURLULAR *Yukarı Mezopotamyanın Fırat ve Dicle nehirleri çevresi ile Anadolunun güneyi İran bölgesinde kurulmuşlardır *Kral yolu üzerinden Anadolu ile ticaret yaptılar.kurdukları ticaret kolonileri ile Anadoluya kulladıkları çivi yazısını getirdiler.böylece Anadolunun Tarih çağlarına girmesini sağladılar. *Başkentleri Ninova dır. *İlk kütüphaneyi ve arşivi yaptılar. * Dinleri çok tanrılı idi. *Geliştirdikleri ağırlık ve uzunluk ölçülerini daha sonra Yunanlılar ve Romalılar kullanmışlardır. BABİLLİLER -Babil krallığı Arabistandan Mezopotamyaya gelen Amurrular tarafından kuruldu -Merkeziyetçi bir krallıkla yönetilmişlerdir. -En güçlü dönemlerini Hammurabi döneminde yaşamışlardır.hammurabi eski kanunlardan yararlanarak Hammurabi Kanunlarını oluşturmuştur -Dinleri çok tanrılı idi. Tapınaklarına Ziggurat denirdi. -Astronomi ile ilgilenmişler, güneş ve ay tutulmalarını kaydetmişlerdir. -Sümerlerden etkilenmişler, birçok alanda onları geçmişlerdir. -Halkı hür ve kölelerden oluşur. -Babilin asma bahçeleri ve babil kulesi meşhurdur. İLKÇAĞ UYGARLIKLARINDA İLK LER İlk Alfabe Tarihte Hiyeroglif yazısını geliştirerek ilk harf yazısını (alfabe) kullanan Fenikelilerdir. İlk Anayasa Tarihte ilk anayasayı Babiller oluşturmuştur (Hammurabi Kanunları). İlk Cumhuriyet Rejimi Tarihte ilk cumhuriyet rejimini uygulayanlar Romalılardır (Senato ve Meclis kurumlarını açarak). İlk Demokrasi Tarihte ilk demokrasiyi uygulayanlar Yunanlılardır. Anadolu da ilk demokrasi ise İyonya da uygulanmıştır. İlk Edebi Eser Tarihin ilk edebi eserlerini Sümerler vermiştir (Gılgamış, Tufan ve Yaratılış Destanları). İlk Hukuk Devleti Tarihte ilk hukuk devletini kuran Sümerlerdir. İlk İmparatorluk Tarihte bilinen ilk büyük imparatorluğu Akadlar kurmuştur. İlk Meclis Tarihte bilinen ilk meclisi Hititler kurmuştur (Pankuş). İlk Medeni Kanun Tarihte ilk medeni kanun Hititler tarafından hazırlandı. İlk Merkezi Devlet Tarihin ilk merkezi yapılı devleti Akadlar dır. İlk Meşruti Yönetim Tarihin ilk meşruti yönetimi Hititlerdir ( Pankuş denilen meclisleri sayesinde). İlk Modern Hukuk Tarihte ilk modern hukuk, Oniki Levha Kanunları dır. Roma İmparatorluğu yapmıştır. İlk Mutlak Krallık Tarihte ilk kez mutlak krallık anlayışını yerleştiren Babiller dir (Rahip-kral anlayışını terk ederek). İlk Objektif Tarihçilik Tarihte objektif tarihçiliğin ilk örneklerini Hititler vermiştir (Anallar/Yıllıklar). İlk Ordu Tarihte ilk düzenli ve sürekli orduyu Akadlar kurmuştur. İlk Para Tarihte ilk parayı bulan Lidyalılardır (MÖ. 700). İlk Posta Teşkilâtı Tarihte ilk düzenli posta ve istihbarat teşkilâtını İranlılar kurmuştur. İlk Şehir Devleti Tarihte ilk şehir devletlerini kuranlar Sümerlerdir. İlk Takvim Tarihte ilk Ay yılı esaslı takvimi Sümerler kullanmıştır. Tarihte ilk kez Güneş takvimini kullanan Mısırlılardır. İlk Tarih Devrine Geçen Tarih Öncesi Devirlerden Tarih Devirleri ne geçen ilk millet Sümerlerdir (yazıyı kullanarak). İlk Tarih Yazıcılığı Bilinen ilk tarih yazıcılığını Hititler başlatmıştır (Anallar/Yıllıklar). İlk Tek Tanrılı İnanç Tarihte ilk tek tanrılı inanç sistemi İbranîler de ortaya çıkmıştır (Musevilik). İlk Uygarlık Tarihin bilinen ilk uygarlığı Sümer uygarlığıdır. İlk Yazı Tarihte ilk yazıyı bulan Sümerler dir (Çivi yazısı). İlk Yazılı Antlaşma Tarihte ilk yazılı antlaşma olan Kadeş Antlaşması, Mısır ile Hititler arasında imzalanmıştır (MÖ. 1280). İlk Yazılı Hukuk Tarihte ilk yazılı hukuk kurallarını hazırlayanlar Sümerlerdir. 12

YERYÜZÜNDE YAŞAM. Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu konuma coğrafi konum denir. Coğrafi konum, matematik ve özel konum olarak ikiye ayrılır.

YERYÜZÜNDE YAŞAM. Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu konuma coğrafi konum denir. Coğrafi konum, matematik ve özel konum olarak ikiye ayrılır. YERYÜZÜNDE YAŞAM COĞRAFİ KONUM Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu konuma coğrafi konum denir. Coğrafi konum, matematik ve özel konum olarak ikiye ayrılır. 1- MATEMATİK KONUM Dünya üzerindeki bir yerin

Detaylı

ADI: DÜNYA ĠKLĠMLERĠ

ADI: DÜNYA ĠKLĠMLERĠ ADI: DÜNYA ĠKLĠMLERĠ DERS : SOSYAL BĠLGĠLER SINIF : 6 YAKLAġIK SÜRE : 2 DERS SAATĠ ÖĞRENME ALANI : ĠNSANLAR YERLER VE ÇEVRELER ÜNĠTE : YERYÜZÜNDE YAġAM KAZANIMLAR : 3.Dünyanın farklı doğal ortamlarındaki

Detaylı

YERYÜZÜNDE YAŞAM ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI

YERYÜZÜNDE YAŞAM ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI YERYÜZÜNDE YAŞAM ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI YUNAN ANADOLU MEZAPOTAMYA İRAN MISIR HİNT ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI GENEL ÖZELLİKLERİ: 1- Genellikle iklim

Detaylı

Ölçek değişince değişen özellikler. Ayrıntı. Küçültme oranı. Gösterilen alan

Ölçek değişince değişen özellikler. Ayrıntı. Küçültme oranı. Gösterilen alan ÖLÇEKLER HARİTA: Yeryüzünün tamamının veya belli bir bölümünün belirli oranda küçültülerek bir düzleme çizilmiş halidir. ÖLÇEK: Gerçek uzunlukların haritaya aktarılırken belirli oranda küçültülürler. Bu

Detaylı

1.1 COĞRAFİ KONUM Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu konuma coğrafi konum denir. Coğrafi konum, matematik ve özel konum olarak ikiye ayrılır.

1.1 COĞRAFİ KONUM Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu konuma coğrafi konum denir. Coğrafi konum, matematik ve özel konum olarak ikiye ayrılır. 1. Yeryüzünde Yaşam 1.1 COĞRAFİ KONUM Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu konuma coğrafi konum denir. Coğrafi konum, matematik ve özel konum olarak ikiye ayrılır. 1.2 MATEMATİK KONUM Dünya üzerindeki bir

Detaylı

İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI

İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI Kelime anlamı İki nehrin arası olan Mezopotamya,

Detaylı

Anadolu eski çağlardan beri insanların dikkatini çekmiş, önemli bir yerleşim ve uygarlık merkezi olmuştur.

Anadolu eski çağlardan beri insanların dikkatini çekmiş, önemli bir yerleşim ve uygarlık merkezi olmuştur. Bilim Tarihi I Ders Notları ESKİÇAĞ DA BİLİM ANADOLU MEDENİYETLERİ Anadolu eski çağlardan beri insanların dikkatini çekmiş, önemli bir yerleşim ve uygarlık merkezi olmuştur. Hititler Anadolu da kurulan

Detaylı

COĞRAFİ KONUM ÖZEL KONUM TÜRKİYE'NİN ÖZEL KONUMU VE SONUÇLARI

COĞRAFİ KONUM ÖZEL KONUM TÜRKİYE'NİN ÖZEL KONUMU VE SONUÇLARI COĞRAFİ KONUM Herhangi bir noktanın dünya üzerinde kapladığı alana coğrafi konum denir. Özel ve matematik konum diye ikiye ayrılır. Bir ülkenin coğrafi konumu, o ülkenin tabii, beşeri ve ekonomik özelliklerini

Detaylı

III.BÖLÜM A - KARADENİZ BÖLGESİ HAKKINDA

III.BÖLÜM A - KARADENİZ BÖLGESİ HAKKINDA III.BÖLÜM Bu bölümde ağırlıklı olarak Kızılırmak deltasının batı kenarından başlayıp Adapazarı ve Bilecik'in doğusuna kadar uzanan ve Kastamonu yu içine alan Batı Karadeniz Bölümü, Kastamonu ili, Araç

Detaylı

İnsanların var oluşundan yazının icadına kadar olan döneme denir. Tarih öncesi devirlerin birbirinden

İnsanların var oluşundan yazının icadına kadar olan döneme denir. Tarih öncesi devirlerin birbirinden Tarih Öncesi Devirlerde Anadolu Video Ders Anlatımı TARİH ÖNCESI DEVİRLERDE ANADOLU Türkiye tarih öncesi devirlerde üzerinde birçok medeniyet kurulan çok önemli bir yerleşim merkeziydi. Ülkemizin tarihi

Detaylı

COĞRAFYA YEREL COĞRAFYA GENEL COĞRAFYA

COĞRAFYA YEREL COĞRAFYA GENEL COĞRAFYA COĞRAFİ KONUM COĞRAFYA YEREL COĞRAFYA GENEL COĞRAFYA Yeryüzünün belli bir bölümünü FİZİKİ coğrafya BEŞERİ ve gösterir. EKONOMİK -Doğa olaylarını -Kıtalar coğrafya konu alır. -Ülkeler -İnsanlar ve -Klimatoloji

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER-6 1.ÜNİTE ( SOSYAL BİLGİLER ÖĞRENİYORUM ) DERS NOTLARI

SOSYAL BİLGİLER-6 1.ÜNİTE ( SOSYAL BİLGİLER ÖĞRENİYORUM ) DERS NOTLARI SOSYAL BİLGİLER-6 1.ÜNİTE ( SOSYAL BİLGİLER ÖĞRENİYORUM ) DERS NOTLARI ZEKİ DOĞAN-Sosyal Bilgiler Öğretmeni http://www.zekidogan.net OLAYLAR KİMLERİ NASIL ETKİLİYOR OLAY: Meydana gelen ya da ortaya çıkan

Detaylı

KÜRESEL ORTAM: BÖLGELER ve ÜLKELER

KÜRESEL ORTAM: BÖLGELER ve ÜLKELER 392 4. Ünite KÜRESEL ORTAM: BÖLGELER ve ÜLKELER 1. Bölge Kavramı... 146 2. Bölge Sınırları... 148 Konu Değerlendirme Testi-1... 151 145 Bölge Kavramı 393 394 BÖLGE NEDİR? Yeryüzünde doğal, beşeri ve ekonomik

Detaylı

BÖLÜMLERİ: - 1. Adana Bölümü - 2. Antalya Bölümü YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ: AKDENİZ BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Akdeniz Bölgesi

BÖLÜMLERİ: - 1. Adana Bölümü - 2. Antalya Bölümü YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ: AKDENİZ BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Akdeniz Bölgesi AKDENİZ BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Bölge yurdumuzun güneyinde, Akdeniz boyunca bir şerit halinde uzanır. Komşuları Ege, İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Güney Doğu Anadolu Bölgeleri, Suriye, Kıbrıs

Detaylı

Yazı Menu. 1 - Anadolu Uygarlıkları. Hititler. Frigyalılar. Lidyalılar. Urartular. İyonyalılar. 2 - Kültür ve Uygarlık. Devlet Yönetimi.

Yazı Menu. 1 - Anadolu Uygarlıkları. Hititler. Frigyalılar. Lidyalılar. Urartular. İyonyalılar. 2 - Kültür ve Uygarlık. Devlet Yönetimi. Yazı Menu 1 - Anadolu Uygarlıkları Hititler Frigyalılar Lidyalılar Urartular İyonyalılar 2 - Kültür ve Uygarlık Devlet Yönetimi Din ve İnanış 1 / 12 Sosyal ve Ekonomik Hayat Yazı-Dil-Bilim-Sanat 3 - Uygarlıkların

Detaylı

Arap Yarımadasından Mezopotamya'ya gelen Sami kökenli bir kavimdir.

Arap Yarımadasından Mezopotamya'ya gelen Sami kökenli bir kavimdir. Akadlar,Babiller,Asurlular ve Elamlılar Video Ders Anlatımı AKADLAR M.Ö. 2350 2150 Arap Yarımadasından Mezopotamya'ya gelen Sami kökenli bir kavimdir. Samiler tarafından Orta Mezopotamya da Kral Sargon

Detaylı

Büyük İklim Tipleri. Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi. Bu çalışma Bilgi ve İletişim Teknolojileri dersinde hazırlanmıştır.

Büyük İklim Tipleri. Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi. Bu çalışma Bilgi ve İletişim Teknolojileri dersinde hazırlanmıştır. Büyük İklim Tipleri Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi Hisar Okulları İçindekiler Büyük İklim Tipleri... 3 Ekvatoral İklim... 3 Görüldüğü Bölgeler... 3 Endonezya:... 4 Kongo:... 4 Tropikal İklim:...

Detaylı

Sorular 1. Aşağıdaki fotoğraflardan hangisi veya hangileri insanla ilgili özellikleri göstermektedir? I II III

Sorular 1. Aşağıdaki fotoğraflardan hangisi veya hangileri insanla ilgili özellikleri göstermektedir? I II III 2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Sosyal Bilgiler (Coğrafya-Tarih) Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:19 Ocak 2007 İsim/ Soy isim: Sınıf:.. Sorular 1. Aşağıdaki

Detaylı

Hitit Devleti M.Ö 1200 yılında Anadolu ya gelen Frigyalılar tarafından yıkıldı.

Hitit Devleti M.Ö 1200 yılında Anadolu ya gelen Frigyalılar tarafından yıkıldı. HİTİTLER: - M.Ö 2000 yıllarında Anadolu ya gelerek Kızılırmak çevresinde devlet kurmuşlardır. - Başkentleri Hattuşaş ( Boğazköy) şehridir. Çorum yakınlarındadır. - Hititliler Suriye yi ele geçirmek için

Detaylı

İKLİM TİPLERİ. Yıllık ortalama sıcaklık 25 C dolayındadır. Yıllık ve günlük sıcaklık farkı 2-3 C yi geçmez. Yıllık yağış miktarı 2000 mm den

İKLİM TİPLERİ. Yıllık ortalama sıcaklık 25 C dolayındadır. Yıllık ve günlük sıcaklık farkı 2-3 C yi geçmez. Yıllık yağış miktarı 2000 mm den İKLİM TİPLERİ Dünya'nın hemen her bölgesinin kendine özgü bir iklimi bulunmaktadır. Ancak, benzer iklim kuşaklarına sahip alanlar büyük iklim kuşakları oluştururlar. Yüzlerce km 2 lik sahaları etkileyen

Detaylı

Doðal Unsurlar I - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar II - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý

Doðal Unsurlar I - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar II - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý Ödev Tarihi :... Ödev Kontrol Tarihi :... Kontrol Eden :... LYS COĞRAFYA Ödev Kitapçığı 1 (TM-TS) Doðal Unsurlar - Ýklimin Etkisi Doðal Unsurlar - Yerþekillerinin Etkisi Dünya'nýn Þekli ve Sonuçlarý Adý

Detaylı

- M.Ö 2000 yıllarında Anadolu ya gelerek Kızılırmak çevresinde devlet kurmuşlardır.

- M.Ö 2000 yıllarında Anadolu ya gelerek Kızılırmak çevresinde devlet kurmuşlardır. HİTİTLER: - M.Ö 2000 yıllarında Anadolu ya gelerek Kızılırmak çevresinde devlet kurmuşlardır. - Başkentleri Hattuşaş ( Boğazköy) şehridir. Çorum yakınlarındadır. - Ülke krallık ile yönetilmiştir. - Kraldan

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM Rehber Öğretmen : Şule Yıldız Hazırlayanlar : Bartu Çetin Burak Demiral Nilüfer İduğ Esra Tuncer Ege Uludağ Meriç Tekin 2000-2001 İZMİR TEŞEKKÜR Bize bu projede yardımda bulunan başta

Detaylı

Dünya'da Görülen Đklim Tipleri

Dünya'da Görülen Đklim Tipleri Dünya'da Görülen Đklim Tipleri Bir yerde benzer sıcaklık, basınç, rüzgar, nemlilik ve yağış özelliklerinin uzun süre etkili olmasıyla iklim tipleri belirmektedir. Đklimi oluşturan bu öğelerden birinin

Detaylı

MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE. Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri

MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE. Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri Türkiye de Sıcaklık Türkiye de Yıllık Ortalama Sıcaklık Dağılışı Türkiye haritası incelendiğinde Yükseltiye bağlı olarak

Detaylı

Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler

Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler Nüfusun Dağılışında Etkili Faktörler Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler 1-Doğal Faktörler: 1.İklim : Çok sıcak ve çok soğuk iklimler seyrek nüfusludur.

Detaylı

COĞRAFİK UYGARLIKLAR. Mezopotamya ya kurulmuş devletler: Sümerler, Akadlar, Babiller, Assurlar ve Elamlılar dır. SÜMERLER AKADLAR ASSURLAR BABİLLER

COĞRAFİK UYGARLIKLAR. Mezopotamya ya kurulmuş devletler: Sümerler, Akadlar, Babiller, Assurlar ve Elamlılar dır. SÜMERLER AKADLAR ASSURLAR BABİLLER COĞRAFİK Mezopotamya, günümüz sınırlarına göre çoğu Irak ta bulunan ve arabistana kadar uzanan dar ve uzun bir platodur. Dicle ve Fırat nehirlerin arasına kurulmuş bu yer varlığının en önemli kısımlarını

Detaylı

Coğrafya ve Türkiye nin En'leri

Coğrafya ve Türkiye nin En'leri Coğrafya ve Türkiye nin En'leri Enlemin etkilediği en önemli faktör iklimdir. Boylam en çok yerel saat farklılaşmasını sağlar. En büyük paralel Ekvator, en küçük paraleller kutup noktalarıdır. Meridyenlerin

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA CEVAP 1: (TOPLAM 10 PUAN) 1.1: 165 150 = 15 meridyen fark vardır. (1 puan) 15 x 4 = 60 dakika = 1 saat fark vardır. (1 puan) 12 + 1 = 13 saat 13:00 olur. (1 puan) 1.2:

Detaylı

Büyük İklim Tipleri COĞRAFYA DERSİ PERFORMANS ÖDEVİ. Doruk Aksel Anil

Büyük İklim Tipleri COĞRAFYA DERSİ PERFORMANS ÖDEVİ. Doruk Aksel Anil Büyük İklim Tipleri COĞRAFYA DERSİ PERFORMANS ÖDEVİ Doruk Aksel Anil YERYÜZÜNDEKİ BAŞLICA İKLİM TİPLERİ Dünya'nın hemen her bölgesinin kendine özgü bir iklimi bulunmaktadır. Yüzlerce km² lik sahaları

Detaylı

BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 26 ŞUBAT 2014

BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 26 ŞUBAT 2014 BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM DOÇ. DR. YASEMEN SAY ÖZER 26 ŞUBAT 2014 1 19.02.2014 TANIŞMA, DERSLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER, DERSTEN BEKLENTİLER 2 26.02.2014 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 3 05.03.2014 DOĞAL

Detaylı

AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ

AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ İklim Tipleri Dünya da İklim ve Doğal Bitki Örtüsü Dünya da Görülen İklim Tipleri Bir yerde benzer sıcaklık, basınç, rüzgar, nemlilik

Detaylı

TÜRKİYE NİN İKLİMİ. Türkiye nin İklimini Etkileyen Faktörler :

TÜRKİYE NİN İKLİMİ. Türkiye nin İklimini Etkileyen Faktörler : TÜRKİYE NİN İKLİMİ İklim nedir? Geniş bir bölgede uzun yıllar boyunca görülen atmosfer olaylarının ortalaması olarak ifade edilir. Bir yerde meydana gelen meteorolojik olayların toplamının ortalamasıdır.

Detaylı

Dünya nın Şekli ve Hareketleri

Dünya nın Şekli ve Hareketleri Dünya nın Şekli ve Hareketleri YGS Coğrafya 1 Dünya nın Şekli ve Hareketleri Dünya nın Şekli ve Hareketleri başlıklı hazırladığımız bu yazıda, dünyanın şeklinin getirdiği sonuçları; enlem, boylam ve meridyenlerin

Detaylı

TÜRKİYE'NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ VE COĞRAFİ KONUMU

TÜRKİYE'NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ VE COĞRAFİ KONUMU TÜRKİYE'NİN FİZİKİ ÖZELLİKLERİ VE COĞRAFİ KONUMU Bölgelerimiz ve en kalabalık bölümlerinin eşleştirilmesi: İç Anadolu- Yukarı Sakarya Bölümü, Karadeniz - Doğu Karadeniz kıyıları, Ege-Kıyı ovaları, Marmara

Detaylı

TANER ÖZDEMİR TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ ZAMAN VE TAKVİM

TANER ÖZDEMİR TÜRK TELEKOM NURETTİN TOPÇU SOSYAL BİLİMLER LİSESİ TARİH ÖĞRETMENİ ZAMAN VE TAKVİM ZAMAN VE TAKVİM Takvim zamanı günlere, aylara, yıllara bölme metoduna takvim adı verilir. DİKKAT: Takvimlerin ortaya çıkmasında insanların ekonomik uğraşları önemlidir. UYARI: Hicri takvimin başlangıcı

Detaylı

***Yapılan bir çizimin harita özelliğini gösterebilmesi için çizimin belirli bir ölçek dahilinde yapılması gerekir.

***Yapılan bir çizimin harita özelliğini gösterebilmesi için çizimin belirli bir ölçek dahilinde yapılması gerekir. HARİTA BİLGİSİ Harita Kuşbakışı görünümün Ölçekli Düzleme aktarılmasıdır. ***Yapılan bir çizimin harita özelliğini gösterebilmesi için çizimin belirli bir ölçek dahilinde yapılması gerekir. Kroki Kuşbakışı

Detaylı

2-Maden bakımından zengin olduğu halde endütrisi yeterince gelişmemiş olan bölgemiz hangisidir?

2-Maden bakımından zengin olduğu halde endütrisi yeterince gelişmemiş olan bölgemiz hangisidir? KPSS Coğrafya Kısa Bilgiler 1-Bitki çeşitliğinin en fazla olduğu bölgemiz hangisidir? -Marmara Bölgesi 2-Maden bakımından zengin olduğu halde endütrisi yeterince gelişmemiş olan bölgemiz hangisidir? -Doğu

Detaylı

Tarım, yeryüzündeki belli başlı üretim şekillerinden en gerekli ve yaygın olanıdır. Tarımın yapılış şekli ve yoğunluğu, ülkelerin gelişmişlik

Tarım, yeryüzündeki belli başlı üretim şekillerinden en gerekli ve yaygın olanıdır. Tarımın yapılış şekli ve yoğunluğu, ülkelerin gelişmişlik TARIM VE EKONOMİ Tarım, yeryüzündeki belli başlı üretim şekillerinden en gerekli ve yaygın olanıdır. Tarımın yapılış şekli ve yoğunluğu, ülkelerin gelişmişlik düzeyine bağlıdır. Bazı ülkelerde tarım tekniği

Detaylı

RÜZGARLAR. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır.

RÜZGARLAR. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır. RÜZGARLAR Yüksek basınçtan alçak basınca doğru olan hava hareketidir. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır. Rüzgarın Hızında Etkili

Detaylı

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi KİMLİK KARTI Başkent: Roma Yüz Ölçümü: 301.225 km 2 Nüfusu: 60.300.000 (2010) Resmi Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500 $ Şehir Nüfus Oranı: %79 Ekonomik Faal Nüfus

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SINIF DEĞERLENDİRME SINAVI - 1

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇME, DEĞERLENDİRME VE SINAV HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SINIF DEĞERLENDİRME SINAVI - 1 T.C. MİLLÎ ĞİTİM BAKANLIĞI ÖLÇM, DĞRNDİRM V SINAV HİZMTRİ GNL MÜDÜRLÜĞÜ 2016-2017 SINIF DĞRNDİRM SINAVI - 1 2016-2017 SINIF DĞRNDİRM SINAVI - 1 SOSYAL BİLGİR Adı ve Soyadı :... Sınıfı :... Öğrenci Numarası

Detaylı

İlk Uygarlıklar MEZOPOTAMYA MEDENİYETLERİ

İlk Uygarlıklar MEZOPOTAMYA MEDENİYETLERİ İlk Uygarlıklar YGS Tarih 1 Bu yazıda ne anlatıyoruz? İlk Uygarlıklar İlk uygarlıklar hakkında sınava yönelik bilgiler ile hazırladığımız bu yazı hem YGS de hem de LYS de çıkması muhtemel soruları yapmanıza

Detaylı

2.ÜNĠTE: YERYÜZÜNDE YAġAM

2.ÜNĠTE: YERYÜZÜNDE YAġAM 2.ÜNĠTE: YERYÜZÜNDE YAġAM KAZANIMLAR 1. Farklı ölçeklerde çizilmiş haritalardan yararlanarak ölçek değiştiğinde haritanın değişen özellikleri hakkında çıkarımlarda bulunur. 2. Konum ile ilgili kavramları

Detaylı

TARİH 1.

TARİH 1. TARİH 1 16.02.2017 ARİF ÖZBEYLİ ERBAA ANADOLU ÖĞRETMEN LİSESİ TARİHİ ÇAĞLARA GİRİŞ... VE,TARİH YAZIYLA BAŞLAR TARİHİ ÖNCESİ DEVİRLER Taş Devri (MÖ.600.000-5500) Kalkolitik Dönem (MÖ.5500-2500) Maden Devri

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

COĞRAFYANIN PUSULASI HARİTALARLA COĞRAFYA 2018 KPSS BAYRAM MERAL

COĞRAFYANIN PUSULASI HARİTALARLA COĞRAFYA 2018 KPSS BAYRAM MERAL COĞRAFYANIN PUSULASI HARİTALARLA COĞRAFYA 2018 BAYRAM MERAL 1 Genel Yetenek - Cihan URAL Yazar Bayram MERAL ISBN 978-605-9459-31-0 Yayın ve Dağıtım Dizgi Tasarım Kapak Tasarımı Yayın Sertifika No. Baskı

Detaylı

Test. Beşeri Yapı BÖLÜM 7

Test. Beşeri Yapı BÖLÜM 7 BÖLÜM 7 Beşeri Yapı 1. Yeryüzünde sıcaklık ve yağış gibi iklim özellikleriyle birlikte denizler, buzullar ve yüksek alanlar gibi etkenler nüfus ve yerleşmenin dağılışında önemli rol oynar. Doğal şartlar

Detaylı

KPSS 2008 GK (31) G.K. SORU BANK. / 408. SAYFA / 10. SORU KONU ANLATIM SAYFA 19 / 3. SORU

KPSS 2008 GK (31) G.K. SORU BANK. / 408. SAYFA / 10. SORU KONU ANLATIM SAYFA 19 / 3. SORU KPSS 2008 GK (31) G.K. SORU BANK. / 408. SAYFA / 10. SORU 31. Aşağıdakilerden hangisi Türkiye nin Kuzey Yarım Küre de yer aldığının bir göstergesi olamaz? A) Akdeniz Bölgesi ndeki akarsuların kuzeyden

Detaylı

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ 4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ Ekonomi: İnsanların geçimlerini sürdürmek için yaptıkları her türlü üretim, dağıtım, pazarlama ve tüketim faaliyetlerinin ilke ve yöntemlerini inceleyen bilim dalına ekonomi denir.

Detaylı

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Ülkemizin güney doğusunda yer alan bölge nüfus ve yüzölçümü en küçük bölgemizdir. Akdeniz, Doğu Anadolu Bölgeleriyle, Suriye ve Irak Devletleriyle

Detaylı

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-3 COĞRAFYA-1 TESTİ 26 HAZİRAN 2016 PAZAR Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

İklim---S I C A K L I K

İklim---S I C A K L I K İklim---S I C A K L I K En önemli iklim elemanıdır. Diğer iklim olaylarının da oluşmasında sıcaklık etkilidir. Güneşten dünyamıza gelen enerji sabittir. SICAKLIK TERSELMESİ (INVERSİON) Kışın soğuk ve durgun

Detaylı

Finlandiya nın Tarihçesi

Finlandiya nın Tarihçesi Finlandiya Yüzölçümü :338.145 km 2 Nüfusu :5.175.783 İdare şekli :Cumhuriyet Başkenti :Helsinki Önemli şehirleri :Tampere, Espoo, Turku Dili :Fince Dini :Hristiyanlık Para birimi :Euro, Fin Markası Finlandiya

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

Test. Yerküre nin Şekli ve Hareketleri BÖLÜM 4

Test. Yerküre nin Şekli ve Hareketleri BÖLÜM 4 Yerküre nin Şekli ve Hareketleri 1. Dünya ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden yanlış olan hangisidir? A) Dünya, ekseni etrafındaki bir turluk dönüş hareketini 24 saatte tamamlar. B) Dünya ekseni etrafındaki

Detaylı

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir.

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Mart 30, 2013 Yerel Saat Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Yerel saat doğuda ileri, badda geridir.

Detaylı

PARALEL VE MERİDYENLER

PARALEL VE MERİDYENLER PARALEL VE MERİDYENLER Nasıl ki şehirdeki bir evi bulabilmek için mahalle, cadde, sokak ve ev numarası gibi unsurlara ihtiyaç varsa Yerküre üzerindeki herhangi bir yeri bulabilmek için de hayalî çizgilere

Detaylı

MARMARA BÖLGESi. IRMAK CANSEVEN SOSYAL BiLGiLER ÖDEVi 5/L 1132

MARMARA BÖLGESi. IRMAK CANSEVEN SOSYAL BiLGiLER ÖDEVi 5/L 1132 MARMARA BÖLGESi IRMAK CANSEVEN SOSYAL BiLGiLER ÖDEVi 5/L 1132 COĞRAFİ KONUMU Marmara Bölgesi ülkemizin kuzeybatı köşesinde yer alır. Ülke yüz ölçümünün %8,5'i ile altıncı büyük bölgemizdir. Yaklaşık olarak

Detaylı

Administrator tarafından yazıldı. Perşembe, 18 Ağustos :29 - Son Güncelleme Perşembe, 18 Ağustos :42

Administrator tarafından yazıldı. Perşembe, 18 Ağustos :29 - Son Güncelleme Perşembe, 18 Ağustos :42 Antik Çağda Söke'yi bilmek için Antik Çağda Türkiye'yi bilmek gerekir ESKİ ÇAĞLARDA TÜRKİYE VE ÇEVRESİ A. ESKİ ÇAĞLARDA TÜRKİYE 1. Türkiye'nin Tarih Öncesi Dönemlerini Aydınlatan Merkezler Anadolu: Küçük

Detaylı

DEVLETİN ADI: Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı BAŞŞEHRİ: Londra YÜZÖLÇÜMÜ: 244.110 km2 NÜFUSU: 57.411.000 RESMİ DİLİ: İngilizce

DEVLETİN ADI: Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı BAŞŞEHRİ: Londra YÜZÖLÇÜMÜ: 244.110 km2 NÜFUSU: 57.411.000 RESMİ DİLİ: İngilizce İNGİLTERE DEVLETİN ADI: Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı BAŞŞEHRİ: Londra YÜZÖLÇÜMÜ: 244.110 km2 NÜFUSU: 57.411.000 RESMİ DİLİ: İngilizce DİNİ: Hıristiyanlık PARA BİRİMİ: Sterlin 1.

Detaylı

1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir?

1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir? 1- Çevresine göre alçakta kalmış ve vadilerle derin yarılmamış düzlüklere ne denir? a. Ova b. Vadi c. Plato d. Delta 2- Coğrafi bölgelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? a. Coğrafi özellikleri

Detaylı

Büyük İklim Tipleri. Başak Karakuş 9A COĞRAFYA PERFORMANS ÖDEVİ HİSAR OKULLARI

Büyük İklim Tipleri. Başak Karakuş 9A COĞRAFYA PERFORMANS ÖDEVİ HİSAR OKULLARI Büyük İklim Tipleri Başak Karakuş 9A COĞRAFYA PERFORMANS ÖDEVİ HİSAR OKULLARI İçindekiler BÜYÜK İKLİM TİPLERİ... 3 SICAK İKLİMLER... 4 1) Ekvatoral İklim... 4 Görüldüğü Yerler Bölgeler... 4 Endonezya...

Detaylı

BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı

BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı Birecik ilçesi Şanlıurfa Merkez ilçesine 80 km uzaklıkta olup, yüzölçümü 852 km2 dir. İlçe merkez belediye ile birlikte 3 belediye ve bunlara bağlı 70 köy ve 75 mezradan

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

Test. Coğrafi Konum BÖLÜM 3

Test. Coğrafi Konum BÖLÜM 3 BÖLÜM 3 Coğrafi Konum 1. Coğrafi konum aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır? A) Bir ülkenin askeri açıdan ve savunma amaçlı konumu demektir. B) Yeryüzünde herhangi bir noktanın coğrafi

Detaylı

GÜNLÜK ÇALIŞMA PLANI

GÜNLÜK ÇALIŞMA PLANI LÜK ÇALIŞMA PLANI 1. 2. ÜN KONUSU TÜRKİYE NİN MATEMATİK KONUMU ÖZEL TARİHLER VE TÜRKİYE NİN ÖZEL KONUMU ÜN İÇERİĞİ SAYFA NO Coğrafi Konum 1 Türkiye nin Matematik Konumu ve Sonuçları 3 Günün Sorusu 8 Özel

Detaylı

ÜNİTE KELİME ve KAVRAMLARI

ÜNİTE KELİME ve KAVRAMLARI ÜNİTE KELİME ve KAVRAMLARI YERLEŞME Bir yerde oturmaya, yaşamaya başlamaya yerleşme denir. NÜFUS Bir ülkede, bir bölgede, bir evde yaşayanların oluşturduğu toplam sayıya nüfus denir. BÖLGE Sınırları idari,

Detaylı

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SORULARI

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SORULARI ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME SORULARI 1- İtalya da etkili olan iklimler nelerdir? Yarımada İtalya sında ve adalarda, Akdeniz iklimi görülür. Kuzeyde, Po Ovası ve Alp eteklerinde karasal iklim egemendir. 2-İtalya

Detaylı

Diğer sayfaya geçiniz YGS / SOS

Diğer sayfaya geçiniz YGS / SOS 18. Doğal ve beşerî unsurlar birbirleriyle karşılıklı etkileşim içindedir. 19. Arazide yön ve hedef bulma sporlarında pusula ve büyük ölçekli haritalar sporcuların en önemli yardımcılarıdır. Sporcular

Detaylı

COĞRAFYA TÜRKİYE'NİN COĞRAFİ KONUMU. Test 1. Aşağıda verilenlerden hangisi enlem etki- sine ters düşer? Gece gündüz değişiminin Türkiye'deki

COĞRAFYA TÜRKİYE'NİN COĞRAFİ KONUMU. Test 1. Aşağıda verilenlerden hangisi enlem etki- sine ters düşer? Gece gündüz değişiminin Türkiye'deki COĞRAFYA Test 1 1. Aşağıda verilenlerden hangisi enlem etki- 3. sine ters düşer? durumuna bakıldığında; A) Akdeniz'in tuzluluk oranının Karadeniz'den fazla olması B) Sinop üzerindeki paralel dairesinin

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Tarihteki Önemli Buluşlar Bilim, Türk ve İslam Devletlerinde yaşayan bilginler ile yükseliyor Coğrafi Keşifler...

İÇİNDEKİLER. Tarihteki Önemli Buluşlar Bilim, Türk ve İslam Devletlerinde yaşayan bilginler ile yükseliyor Coğrafi Keşifler... 4. ÜNİTE İÇİNDEKİLER Tarihteki Önemli Buluşlar... 6 Bilim, Türk ve İslam Devletlerinde yaşayan bilginler ile yükseliyor...21 Coğrafi Keşifler... 26 Rönesans... 32 Reform... 36 Mucitler... 43 Düşünce, sanat

Detaylı

Uygarlığın Doğuşu ve İlk Çağ Uygarlıkları Video Flash Anlatımı 2.ÜNİTE: UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLI

Uygarlığın Doğuşu ve İlk Çağ Uygarlıkları Video Flash Anlatımı 2.ÜNİTE: UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLI Uygarlığın Doğuşu ve İlk Çağ Uygarlıkları Video Flash Anlatımı 2.ÜNİTE: UYGARLIĞIN DOĞUŞU VE İLK UYGARLI 1.KONU: TARİHÎ ÇAĞLARA GİRİŞ 2.KONU: İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI 1.K0NU TARİHİ ÇAĞLARA GİRİŞ İnsan, düşünebilme

Detaylı

DOĞAL SİSTEMLER DÜNYA'NIN ŞEKLİ ve HAREKETLERİ

DOĞAL SİSTEMLER DÜNYA'NIN ŞEKLİ ve HAREKETLERİ 102 1. Ünite DOĞAL SİSTEMLER 2. BÖLÜM DÜNYA'NIN ŞEKLİ ve HAREKETLERİ 1. Dünya'nın Şekli... 38 2. Dünya'nın Hareketleri... 40 3. Mevsimlerle İlgili Önemli Tarihler... 43 4. İklim Kuşakları... 45 5. Eksen

Detaylı

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1 Sunum ve Sistematik SUNUM Sayın Eğitimciler, Sevgili Öğrenciler, ilindiği gibi gerek YGS, gerekse LYS de programlar, sistem ve soru formatları sürekli değişmektedir. Öğrenciler her yıl sürpriz olabilecek

Detaylı

KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS. GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK

KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS. GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK KAMU PERSONELİ SEÇME SINAVI KPSS GENEL KÜLTÜR ve GENEL YETENEK KPSS Sınavına hazırlık dosyalarımız son 3 yılda yapılan sınavlarda çıkmış sorular baz alınarak hazırlanmıştır. İtinalı çalışmalarımıza rağmen

Detaylı

1. Sahip olduğumuz hak ve özgürlükleri kullanırken hangi davranışı sergilersek yanlış yapmış oluruz?

1. Sahip olduğumuz hak ve özgürlükleri kullanırken hangi davranışı sergilersek yanlış yapmış oluruz? 1. Sahip olduğumuz hak ve özgürlükleri kullanırken hangi davranışı sergilersek yanlış yapmış oluruz? A) Hastalanınca doktora gitmek. B) Evde kısık sesle müzik dinlemek. C) Kütüphanede kitap okumak. D)

Detaylı

ÖSYM. Diğer sayfaya geçiniz KPSS / GYGK-CS

ÖSYM. Diğer sayfaya geçiniz KPSS / GYGK-CS 31. 32. Televizyonda hava durumunu aktaran sunucu, Türkiye kıyılarında rüzgârın karayel ve poyrazdan saatte 50-60 kilometre hızla estiğini söylemiştir. Buna göre, haritada numaralanmış rüzgârlardan hangisinin

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ. Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü. Ankara

TÜRKİYE EKONOMİSİ. Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü. Ankara TÜRKİYE EKONOMİSİ Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü 1 Ankara Ülke Ekonomisinde Etkili Olan Faktörler Tarih Doğal Kaynaklar Coğrafi yer Büyüklük Arazi şekilleri

Detaylı

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.

Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5. Dünya kendi içinde benzerlik gösteren 6 büyük flora alemine ayrılır: 1.Holarktikflora alemi 2.Paleotropis, 3.Neotropis, 4.Australis 5.Arkensis, 6.Kapensis Flora alemleri flora bölgelerine (region), flora

Detaylı

TARİH DERSİ YGS YAZ TATİL ÖDEVİ

TARİH DERSİ YGS YAZ TATİL ÖDEVİ 2014-2015 YAZ TATİL ÖDEVİ TARİH DERSİ YGS YAZ TATİL ÖDEVİ 1. Mısır uygarlığı Nil Nehri kenarlarında oluşmuş-tur. Mezopotamya uygarlığı Fırat ve Dicle nehirleri arasında ortaya çıkmıştır. İlkçağ da Gediz

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir.

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir. 2012 LYS4 / COĞ-2 COĞRAFYA-2 TESTİ 2. M 1. Yukarıdaki Dünya haritasında K, L, M ve N merkezleriyle bu merkezlerden geçen meridyen değerleri verilmiştir. Yukarıda volkanik bir alana ait topoğrafya haritası

Detaylı

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı.

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı. M.Ö 2000 den itibaren Eski Yunan da ve Ege de polis adı verilen şehir devletleri ortaya çıkmıştır. Bunlardan en önemlileri Atina,Sparta,Korint,Larissa ve Megara dır. Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak

Detaylı

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan...

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan... YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM EDİTÖR Turgut MEŞE Bütün hakları Editör Yayınevine aittir. Yayıncının izni olmaksızın kitabın tümünün veya bir kısmının elektronik, mekanik ya da fotokopi yoluyla basımı, çoğaltılması

Detaylı

çöz kazan kpss ÖSYM sorularına en yakın tek kitap tamamı çözümlü coğrafya 2014 kpss de 94 soru yakaladık soru bankası

çöz kazan kpss ÖSYM sorularına en yakın tek kitap tamamı çözümlü coğrafya 2014 kpss de 94 soru yakaladık soru bankası çöz kazan kpss 2015 ÖSYM sorularına en yakın tek kitap tamamı çözümlü coğrafya 2014 kpss de 94 soru yakaladık soru bankası Mesut Atalay - Önder Cengiz KPSS Coğrafya Soru Bankası ISBN 978-605-364-900-7

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMI. 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar

10. SINIF KONU ANLATIMI. 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar 10. SINIF KONU ANLATIMI 46 EKOLOJİ 8 BİYOMLAR Karasal Biyomlar EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDAKİ İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere olarak bitki ve hayvan topluluklarını

Detaylı

ORTA ASYA TÜRK TARİHİ-I 1.Ders. Dr. İsmail BAYTAK. Orta Asya Tarihine Giriş

ORTA ASYA TÜRK TARİHİ-I 1.Ders. Dr. İsmail BAYTAK. Orta Asya Tarihine Giriş ORTA ASYA TÜRK TARİHİ-I 1.Ders Dr. İsmail BAYTAK Orta Asya Tarihine Giriş Türk Adının Anlamı: Türklerin Tarih Sahnesine Çıkışı Türk adından ilk olarak Çin Yıllıklarında bahsedilmektedir. Çin kaynaklarında

Detaylı

koşullar nelerdir? sağlamaktadır? 2. Harita ile kroki arasındaki fark nedir?

koşullar nelerdir? sağlamaktadır? 2. Harita ile kroki arasındaki fark nedir? 1. Bir çizimin harita özelliği taşıması için gerekli koşullar nelerdir? 2. Harita ile kroki arasındaki fark nedir? 3. Haritalar günlük hayatımızda ne gibi kolaylıklar sağlamaktadır? 4. Haritalar hangi

Detaylı

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDA İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere bağlı olarak bitki ve hayvan topluluklarını barındıran

Detaylı

kpss ğrencinin D ers D efteri genel yetenek genel kültür COĞRAFYA Kolay oku Hızlı düşün Kalıcı öğren PEGEM AKADEMİ

kpss ğrencinin D ers D efteri genel yetenek genel kültür COĞRAFYA Kolay oku Hızlı düşün Kalıcı öğren PEGEM AKADEMİ kpss genel yetenek genel kültür Ö ğrencinin D ers D efteri COĞRAFYA Kolay oku Hızlı düşün PEGEM AKADEMİ Kalıcı öğren Yazar: Önder Cengiz ÖĞRENCİNİN DERS DEFTERİ COĞRAFYA ISBN 978-605-364-979-3 Kitap içeriğinin

Detaylı

Atoller (mercan adaları) ve Resifler

Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atol, hayatlarını sıcak denizlerde devam ettiren ve mercan ismi verilen deniz hayvanları iskeletlerinin artıklarının yığılması sonucu meydana gelen birikim şekilleridir.

Detaylı

3. Hafta (12 16 Ekim) Hoş Geldiniz

3. Hafta (12 16 Ekim) Hoş Geldiniz 2 3. Hafta (12 16 Ekim) Hoş Geldiniz SU KAYNAKLARI A. Okyanuslar ve Denizler: Atmosferdeki su miktarında artış ya da azalış olmaz sadece yer değiştirme olur. Okyanuslar büyüklüğüne göre Pasifik, Atlas

Detaylı

-İÇİNDEKİLER- 1.1.ANTALYA... 2. Tarihi... 2. Nüfus... 3 4.PLANLAMA ALAN TANIMI... 6 5.PLAN KARARLARI... 7

-İÇİNDEKİLER- 1.1.ANTALYA... 2. Tarihi... 2. Nüfus... 3 4.PLANLAMA ALAN TANIMI... 6 5.PLAN KARARLARI... 7 -İÇİNDEKİLER- 1.KENTİN GENEL TANIMI... 2 1.1.ANTALYA... 2 Tarihi... 2 Coğrafi Yapı... 2 İklim ve Bitki Örtüsü... 3 Nüfus... 3 Ulaşım... 3 2.JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU... 4 3.ÇED BELGESİ... 5 4.PLANLAMA

Detaylı

DERS II ORTADOĞU DEVLETLERĠNE GENEL BAKIġ

DERS II ORTADOĞU DEVLETLERĠNE GENEL BAKIġ DERS II ORTADOĞU DEVLETLERĠNE GENEL BAKIġ Belirlenen sınırlar dahilinde Ortadoğu en güneyde Arabistan yarımadası kıyılarında (Yemen) 12 N enlemine kadar iner. En kuzeyinden (Türkiye kuzey kıyıları, Sinop

Detaylı

Başlıca Kıyı Tipleri, Özellikleri ve Oluşum Süreçleri

Başlıca Kıyı Tipleri, Özellikleri ve Oluşum Süreçleri Başlıca Kıyı Tipleri, Özellikleri ve Oluşum Süreçleri Dünya da bir birinden farklı kıyı tipleri oluşmuştur. Bu farklılıkların oluşmasında; Dalga ve akıntılar, Dağların kıyıya uzanış doğrultusu, Kıyılardaki

Detaylı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı III. ÜNİTE TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ ( BAŞLANGIÇTAN X. YÜZYILA KADAR ) A- TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI I-Türk Adının Anlamı

Detaylı

1. İnsan etkisi dışında, kendiliğinden oluşan her unsur doğayı oluşturmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir doğal unsurdur?

1. İnsan etkisi dışında, kendiliğinden oluşan her unsur doğayı oluşturmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir doğal unsurdur? COĞRAFYA, yeryüzünü oluşturan doğal ortamların özelliklerini, Dünya üzerindeki dağılışlarını; doğal ortamla insan toplulukları ve etkinlikleri arasındaki karşılıklı ilişki ve etkileşimi nedenleriyle birlikte

Detaylı

Yüz ölçümü: 301 225 km² Nüfusu : 61.261.254 (2012) Önemli Şehirleri: Napoli, Milano, Torino, Venedik, Cenova

Yüz ölçümü: 301 225 km² Nüfusu : 61.261.254 (2012) Önemli Şehirleri: Napoli, Milano, Torino, Venedik, Cenova Yüz ölçümü: 301 225 km² Nüfusu : 61.261.254 (2012) Önemli Şehirleri: Napoli, Milano, Torino, Venedik, Cenova Başkenti: Roma Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500dolar

Detaylı

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur.

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur. Yunan Grek Uygarlığı Video Ders Anlatımı YUNAN (GREK) (M.Ö. 1200 336) Akalara son veren DORLAR tarafından kurulan bir medeniyettir. Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde

Detaylı