De erli hekimlerimiz ve eczac lar m z

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "De erli hekimlerimiz ve eczac lar m z"

Transkript

1

2 edito De erli hekimlerimiz ve eczac lar m z Mercanada n n üçüncü say s ile birlikte yeni bir mevsime de merhaba diyoruz... lkyaz n en renkli günlerini yaflad m z bu günlerde, Mercanada da renkli bir içerik ile karfl n zda. S cak yaz günlerinde içinizi serinletecek bir u rafl için evinize bir akvaryum kurmay düflünüyorsan z, bu say m zda deniz akvaryumlar ile ilgili bilgileri bulabilirsiniz. Biraz soluk almak istedi inizde ilk koflaca n z yer olan baçenizi ya da balkonunuzu düzenlemenin ve yaz bahçeleri haz rlaman n tam zaman. Bahçe sayfalar n n da sizi bu yönde heveslendirece ini düflünüyoruz. Sizi bu say da, Edirne ye, T p tarihimizin ödüllü müzesi, Sultan II. Bayezid Külliyesi Sa l k Müzesi ne götürüyoruz. Mercanada n n bu say s nda da keyifli röportajlar var; medikal röportaj konu umuz, Hacettepe Üniversitesi T p Fakültesi nden Sn. Prof. Dr. Serhat Ünal, ba fl kl k sistemi ile ilgili bilgiler aktard bize. Y lmaz Erdo an ile Gülse Birsel söyleflisi de derginin renkli köflelerinden... Kitaplar n severek okudu umuz Selim leri, severek yiyece iniz cevizli roka salatas tarifi ile dergimize konuk oldu. Mercanada n n kitap ödüllü bulmacas na gösterdi iniz ilgi için sonsuz teflekkürler... Yo un çal flma temponuzda, kitaplar, sinema ve müzik dünyas ndan güncel haberlerle dolu bir molaya daha hoflgeldiniz... Sayg lar m zla. Kültür Sanat ve Medikal Haber Dergisi Y l:1 Say 3 Mustafa Nevzat laç Sanayi A.fi. nin t p camias na sundu u bir kültür hizmetidir. Epsilon Yay nc l k Hizmetleri Tic. ve San. Ltd. fiti. ad na mtiyaz Sahibi Ömer Yenici Genel Yay n Yönetmeni Berran Tözer Yaz flleri Müdürü (sorumlu) Meltem Erkmen Kapucuo lu Editör Haluk Kalafat Grafik Tasar m Sevil Ürel Grafik Uygulama Hülya Bilgin Ç dari Müdür Erol fiahnac Sat fl Koordinatörü Abdül Vardar Pazarlama Koordinatörü Banu Yal Kosifo lu Reklam Arzu Tuna /125 Film - Grafik Ebru Grafik ve Matbaac l k A.fi. Türbedar Sk. No:8 Ca alo lu/ stanbul Tel: Bask Do an Ofset Yay nc l k ve Matbaac l k A.fi. Tel: Faks: Adres Osmanl Sk. Osmanl fl Merkezi No: 24/ Taksim/ stanbul Tel: pbx Faks: Web: 1

3 4 içindekiler Geçmiflten bugüne: T p tarihimizin ödüllü müzesi Akvaryum: Deniz evinize geldi Röportaj: Prof. Dr. Serhat Ünal ile ba fl kl k sistemi üzerine Ba fl kl k Sistemi Gülse Birsel - Y lmaz Erdo an: ki mizahç karfl karfl ya Bahçe: Babil den yar nlara Mekan: Yap Kitabevi yeniden yap land Balon: Balonlar yar fl yor Mutfakta: Selim leri den rokal, cevizli salata Tiyatro: Çi dem Sel fl k Onat Tiyatro: Hale Soygazi yle Özel Bir Gün üzerine Sahaf Sergi Sinema Yerli ve yabanc albümler Kitap Tasar m: Hayat kolaylaflt r rken güzellefltirmek nternet Ödüllü bulmaca Satranç Astroloji: Yasemin Boran dan 2004 y l nda burçlar

4 geçmiflten bugüne Foto raflar: Enver fiengül T p tarihimizin ödüllü müzesi Avrupa Konseyi nin 2004 Müze Ödülü nü kazanan Sultan II. Bayezid Külliyesi Sa l k Müzesi, ödülünü 27 Nisan da Strasbourg da alacak. Sultan II. Bayezid Külliyesi nin kurucusu II. Bayezid, (yukar da) flehzadeli i s ras nda Amasya da da bir külliye kurmufltu. 4 Avrupa Konseyi 2004 Müze Ödülü ne lây k görülen Edirne deki Sultan II. Bayezid Külliyesi, t p ve eczac l k tarihimiz aç s ndan oldukça önemli bir kurulufl oldu unu bir kez daha kan tlad y l nda Sultan II. Bayezid taraf ndan kurulan bir çeflit hastane ve din külliyesi olan bu yap, ayn zamanda o dönemlerde ruhsal bozukluk yaflayan insanlar n tedavisinde su sesleri, müzik ve aromatik kar fl mlar n kullan ld bir merkez olarak hizmet vermiflti. Ödül Jürisi, Sultan II. Bayezid Külliyesi Sa l k Müzesi ne ödülün verilifl nedeni olarak ruhsal bozukluklara olan bu incelikli tedavi fleklinin çok baflar l ve örnek al nmas gereken bir yaklafl m olmas n göstermiflti. 48 MÜZEY GEÇT Avrupa Konseyi Müze Ödülü, 1977 den beri her y l Avrupa kültürel miras na önemli katk lar oldu una karar verilen bir müzeye veriliyor. Avrupa Kültürel Sözleflmesi ne imza koyan 48 ülkenin her y l farkl bir müzesi bu ödüle aday oluyor. Külliyenin kazand ödül y l n ilk günlerinde duyurulmufltu.

5 Ödül töreni Parlamenter Meclisi bahar oturumu döneminde, 27 Nisan 2004 de Strasbourg ta yap lacak bir törende verilecek. Ödüle son y llarda lây k görülen müzeler aras nda, sviçre Hauterive-Neuchâtel deki Latenium Müzesi (2003), Almanya Lübeck deki Buddenbrookhaus Müzesi (2002), ve Finlandiya Helsinki deki Tiyatro Müzesi (2001) bulunuyor. 15. YÜZYILDA KURULDU Osmanl mparatorlu u'nun ikinci baflkenti olarak kabul edilen Edirne'yi bir darrüflifaya kavuflturmak amac yla temeli 1484 y l nda at lan ve bugünün olanaklar nda bile k sa say labilecek dört y l gibi bir sürede bitirilerek 1488 y l nda hizmete aç lan külliyenin kurucusu Fatih Sultan Mehmet'in o lu ve II. Bayezid d r. Külliyenin temel ifllevi hasta bak m ve tedavisiydi. Bu bölümlerin yan s ra di er üniteler, hastane hizmetini do rudan veya dolayl olarak tamamlayan sosyal, kültürel ve dini nitelikteki yap lard. Bu genifl yap lar n dört y l gibi çok k sa bir sürede bitirilmesi ise imparatorlu un teknik ve ekonomik gücünün bir göstergesi. Yap n n mimar n n kim oldu u konusunda iki ayr görüfl var. Yayg n kan külliyeyi Mimar Hayrettin in yapt yönünde. Ama bu bilgi tarihi belgelerle kan tlanam yor. Di er mimar aday ise Yakup fiah Bin Sultan fiah. MÜZ KLE TEDAV Bugün müze olarak hizmet veren yap n n önemli bir bölümünü t p medresesi, medrese ve flifahane bölümleri oluflturuyor. Medresede 18 ö renci odas, bir dershane ve orta avlu bulunuyor. fiifahanedeki eczane ve ilaç depolar n n yan s ra alt k fll k ve yazl k yatak odas ile bir tane de musiki sahnesinden olufluyor. Musiki sahnesi Osmanl mimarisinin geliflmifllik düzeyini kan tlayan hassas akusti iyle dikkat çeker. Bu bölüm külliye için çok önemli çünkü musikiyle hasta tedavisi bu hastanenin özellikleri aras nda yer al yordu. Tedavide musikinin yan s ra su sesi ve güzel kokulardan da yararlan l yordu. fiad rvandan f flk ran sular n ç kard ses, tedavinin önemli bir k sm n oluflturmakta, hastay huzura kavuflturmaktayd. Bu flifahanede tedavi paras zd ve haftada iki gün flehirdeki hastalara paras z ilaç da t l rd. Külliye zaman içinde, di er sa l k hizmetlerinden vazgeçip sadece ak l ve ruh hastalar n n tedavi edildi- i bir ünite halini alm fl, giderek eski önemini yitirerek bak ms z bir kurum haline gelmiflti. ÜN VERS TEYE DEV R Külliye nin bugünkü bak ml ve ödüllü bir müze haline gelifli süreci külliyenin camii hariç di er bölümlerinin Vak flar Genel Müdürlü ü taraf ndan 1984 y l nda Trakya Üniversitesi'ne devredilmesiyle gerçekleflti. Trakya Üniversitesi Edirne Meslek Yüksekokulu'nun Restorasyon ve Duvar Süsleme Bölümleri e itim ö retim faaliyetleri sürdürdü. Darrüflflifa'n n Trakya Üniversitesi bünyesinde Sa l k Müzesine dönüfltürülmesi çal flmalar na ise 1993 y l nda bafllad. Rektör Prof. Dr. Osman nci'nin büyük çabalar ve uzun süren çal flmalar sonucunda Kültür Bakanl 'n n 11 Mart 1997 tarihli onay ile müze olmas resmileflti. Ruh Hastalar n Readapüsyon Derne i'nin katk lar yla 2000 y l nda flifahane k sm Psikiyatri Tarihi Bölümü olarak düzenlendi. Tasar m sanat yönetmenli ini Türkan Kafadar' n yapt çal flmalarla buras tarihine uygun bir flekilde mankenlerle canland r ld. Müzenin müdürlü ü görevini foto raf sanatç s Enver fiengül yürütüyor. Tel : (0284)

6 geçmiflten bugüne EVL YA ÇELEB II. SULTAN BAYEZ D KÜLL YES NDE 1682 y l nda Edirne'yi ziyaret eden Evliya Çelebi, külliyeden; "Orada bir Darüflflifa vard r ki dil ile tarif ve kalemler ile yaz lmaz," diye bahseder. Ünlü seyyah, ayr ca külliye için flu ilginç tan mlamalar kullanm fl: "Ad geçen ba n ortas nda, gö e bafl uzatm fl bir ka ir yüksek kubbedir ki güya ayd nl k hamam camekân gibi tepesi aç kt r. Bu aç k yerde alt adet ince mermer sütunlar üzerinde Kiyan - yan tac gibi bir kubbecik vard r. San'atkâr ifl üstad, bu küçük kubbenin ta tepesine halis alt n ile yald zlanm fl bir çeflit demir mil üzerine bir bayrak yapm fl, ne taraftan rüzgâr eserse, o bayrak o tarafa döner. Garip görünüfllüdür. Ama afla büyük kubbe sekiz köflelidir. Bu kemerli kubbe içinde dahi sekiz kemer vard r. Her kemerin alt nda bir k fl odas vard r. Bu odalar n her birinde ikifler pencere vard r. Bir penceresi odan n d fl nda olan gülistanl a açl a bakar, di eri de bu büyük kubbenin ortas ndaki büyük havuz ve flad rvana bakar. Bu sekiz adet k fl odalar n n önünde, yine büyük kubbe içinde sekiz adet yazl k odalar vard r. Üç taraflar kafesli mermerler ile yap lm fl bu büyük kubbe alt ndaki büyük havuzun çevresindeki sel sebillerden berrak su ça lay p havuza girince, f skiyelerden berrak su, kemerli kubbenin göbe inde nihayet bulur. Böyle dikkat ve özenle yap lm fl flifa yurdunun anlat lan odalar nda çeflitli hastal klara tutulmufl zengin ve fakir, ihtiyar ve genç doludur". "Baz odalarda ilkbaharda delilik mevsiminde Edirne'nin aflk denizi derinli ine düflmüfl sevdal afl klar ço al p, hekimin emriyle bu t marhaneye getirilerek altun ve gümüfl yald zl zincirlerle kerevetlerine tak l p, her biri aslan yata nda yatar gibi kükreyip yatarlar... Kimisi havuz ve flad rvanlara bak p kalender hülyas kabilinden sözler eder, nicesi dahi o kemerli kubbenin etraf nda olan gülistan ve ba ve bostan içindeki binlerce kufllar n c v lt lar - n dinleyip, delilerin perdesiz ve ölçüsüz sesleriyle feryada bafllarlar. Bahar mevsiminde çiçek k sm ndan sim ve zerrin, deveboynu, müflkü rumi, yasemin, gülnesrin, flebboy, karanfil, reyhan, lale, sümbül gibi çiçekler hastalara verilip güzel kokular ile hastalar iyilefltirilirler. Fakat delilere bu çiçekleri verince kimini yerler, kimini ayaklar alt nda çi nerler. Baz lar dahi meyveli a açlar seyredip, ah daha hel hope pe pohe pelo deyip, çimenlik temaflas ederler." Evliya Çelebi, hastanenin musiki ile tedavi konusunu da flu flekilde anlatm fl: "Merhum ve Ma fur Bayezid Veli Hazretleri Vak fiyesi nde, hastalara deva, dertlere flifa, divanelerin ruhuna g da ve defi seva olmak üzere 10 adet hanende ve sazende gulan (genç erkek) tayin etmifl ki, üçü hanende, biri neyzen, biri kemanc, biri musikarc, biri santurcu, biri çengi, biri çeng santurcu, biri udçu olup, haftada 3 kez gelerek hastalara ve delilere musiki fasl ederler. Allah' n emriyle, nicesi saz sesinden hofllan r ve rahat ederler. Do rusu musiki ilminde neva, rast, segah, çargah, suzinak makamlar onlara mahsustur. Ama zengule makam ile buselik makam nda rast karar k lsa insana hayat verir. Bütün saz ve makamlarda ruha g da vard r."

7 akvaryum Deniz evinize geldi Tatl su akvaryumlar n n yayg nl na henüz ulaflmasa da deniz akvaryumlar evleri süslemeye bafllad. Birkaç y l öncesine kadar mercan resiflerindeki do al dengeyi tehdit eden bu hobi, art k deniz yaflam n n umutlar ndan biri olma yolunda ilerliyor. Deniz akvaryumculu u tatl su akvaryumculu una göre henüz genç say labilecek bir hobi. Ancak h zla gelifliyor ve deniz akvaryumunu tatl su akvaryumuna tercih edenlerin say - s art yor. En son animasyon dal nda Oscar kazanan Kay p Bal k Nemo (Finding Nemo) adl çizgi filmde, deniz akvaryumunun nas l bir fley oldu unu hofl bir hikâye ve güzel çizimlerle gördük. Nemo nun içine hapsedildi i tank bir deniz akvaryumuydu. Ancak tabii ki gerçek hayatta deniz akvaryumlar nda yaflayan bal klar n hikâyesi Nemo nunkine benzemiyor. Deniz akvaryumculu u hobisinin ilk bafllad y llarda ancak k s tl say da canl akvaryumlarda sa kalabiliyordu, özellikle mercan akvaryumlar nda baflar neredeyse imkâns zd. Ancak bilgi birikiminin geliflmesiyle birçok tür akvaryumlarda sa l kl olarak yaflayabildi. Hatta do al ortamda çevre kirlili iyle mücadele etmekte zorlanan birçok türün belki de gelecekte ki kurtulufl ümidi olacak bir yere do ru gidiyor deniz akvaryumu merak. Nemo nun hikâyesindeki yakalanma bölümü bu hobinin ilk y llar ndan kalma bir görüntü. Deniz akvaryumculu unda canl lar, temel olarak do al yaflam alanlar ndan kopart l yordu. Bu türlerin toplanmas hassas do al dengelere zarar veriyordu. Yine de kepçeyle türleri canl yakalama tekni i di er yöntemlerin yan nda insafl kal yordu. Deniz akvaryumlar na talep art nca gelifltirilen siyanid, siyanür türü kimi kimyasallar yard m yla bir seferde birden çok bal k ve di er mercan kayal sakinlerini yakalama yöntemleri do al dengeye daha büyük zarar veriyordu. Üstelik bu yöntemlerle yakalanan canl lar n akvaryumlarda yaflama flans oldukça az oluyordu. Deniz akvaryumculu unda bugün gelinen noktada çevreci bilinç bu tür k y mlar engelliyor. Art k do aya daha az 8

8 düzeyde zarar veriliyor. Bu tür bir zarar s f ra indirmek ise mümkün görünmüyor. Ama di er yandan deniz akvaryumculu undaki geliflme yönü t pk tatl su akvaryumculu undaki gibi ilerliyor. Bu gidiflat t pk tatl su bal klar n n bugün suni ortamlarda üreme yoluyla ço alt lmas ve hatta çaprazlama yap larak türlerin kendi içinde çeflitlenmeye gidece ini gösteriyor. Zaten son y llarda anemonfish -filmdeki Nemo ve Marlin- ve damsel -bu da Dory, yani unutkan bal k- türlerinin baz lar akvaryum koflullar nda üretilmeye bafllad. Hatta do ada üremesi oldukça özel koflullara ba l olan mercanlar n deniz akvaryumlar nda basit düzeneklerle üretilebiliyor. S N RL AMA BAKIMI KOLAY BALIKLAR Tanglar -cerrah bal klar - tropik denizlerde yaflayan 100 civar nda bal k türünü içerir. Deniz akvaryumlar na yabanc olanlar n bile aflina olduklar türlerdir bunlar. Renkleri, boyutlar ve flekilleri birbirlerine göre farkl olmakla birlikte, vücut yap lar genellikle yass d r, tek s rt yüzgecine sahiptirler ve baz türlerde daha belirgin olan kuyru un her iki taraf nda diken bulunur. Ülkemiz akvaryumlar nda s k görülen türleri flöyledir: Sar Tang (Zebrasoma flavescens) Toz mavi cerrah bal (Acanthurus leucosternon) Kahverengi Tang (Acanthurus japonicus) Sailfin Tang (Yelken - Zebrasoma veliferum-desjardinii). Birden fazla tür bu isimle adland r l r. Mavi Tang (Paracanthurus hepatus) Mor Tang (Zebrasoma xanthurus) Naso Tang (Naso lituratus) Genellikle otçul olan tanglar n bak m kolayd r. Genifl ve minimal dekore edilmifl akvaryumlar severler. Kendilerine ait bölgeleri saptarlar ve korurlar. Tür ismini Almanca da deniz yosunu anlam na gelen tang kelimesinden alm flt r. Çünkü bu türe ait bal klar, algle yani yosunla beslenir. Ancak yeni akvaryumlarda ve bal k yükünün fazla oldu u akvaryumlarda alg miktar n yeterli tutmak çok zordur. Bu yüzden ek besin verilmesi gerekebilir. Ara s ra marul, spanak ve brokoli kaynat larak verilmesi de yararl olur. Yeni bafllayanlar için bal k önerisi Görünüm, renk ve bak m aç s ndan Tanglara yak n güzel ucuz bir bal k olan tavflan bal (Foxface - Lo Vulpinus) özellikle yeni bafllayanlar için tavsiye edilebilecek bir türdür. Biraz utangaç olmakla birlikte dayan kl ve ucuz bir bal kt r. Tek dezavantaj vard r: Üst yüzgecinin uç k sm zehirlidir ve bu nedenle bal a el sürülmemesi gerekir. Uyum sorunlar na ve genifl akvaryumlarda beslenmelerine dikkat edilirse bu renkli bal klar uzun süre akvaryumlarda bar nd r labilir. Acanthurus leucosternon (Damsel) Sar Tang 9

9 röportaj Düzenli uyku, dengeli beslenme ve egzersiz ba fl kl k sisteminin en yak n dostlar d r Hacettepe Üniversitesi T p Fakültesi ç Hastal klar Anabilim Dal Baflkan ve Enfeksiyon Hastal klar Ünitesi ö retim üyesi olarak görev yapmakta olan Prof. Dr. Serhat Ünal, sa l kl bir hayat n olmazsa olmazlar aras nda sayabilece imiz ba fl kl k sistemini anlat yor. 10

10 Sa l kl bir hayat n olmazsa olmazlar aras nda sayabilece imiz ba fl kl k sistemi, insan vücudunu enfeksiyonlara, kansere ve di er birçok hastal a karfl koruyan karmafl k bir sistem. Özellikle grip, nezle gibi viral enfeksiyonlara yakalanma riskinin fazla oldu u dönemlerde ba fl kl k sistemi güncel ve önemli bir konu olarak karfl m za ç k yor. sterseniz sohbetimize ba fl kl k sistemi nedir, nas l çal fl r ve bizim için neden önemlidir sorusuyla bafllayal m. Bir organizmay, d fl ortamda veya kendi yap s içinde bulunan ve yaflam - n do rudan tehdit edebilecek tüm olumsuz etkenlere karfl koruyan ve sa l kl bir hayat n olmazsa olmaz olan ba fl kl k sistemi, anne karn ndaki bebekte yaklafl k gebeli in 2-3. aylar nda fonksiyon görmeye bafllar. Ba fl kl k sistemimizi oluflturan hücreler, anne karn ndaki bebekte önce bebe in karaci erinde en son olarak da kemik ili- inde üretilir. Do umdan sonraki ilk 6-9 ay boyunca da henüz d fl ortamdaki baz mikroplara karfl yeterli haz rl olmayan bebe e ba fl kl k deste i annenin kan ndan plasenta arac l yla bebe e geçmifl olan antikorlar arac l - yla sa lan r. Dokuzuncu aydan itibaren de insan yavrusu kendi ba fl kl k sistemi arac l yla yaflam mücadelesine devam eder. Ba fl kl k sistemimiz kabaca B ve T hücreleri dedi imiz aktif savunma hücrelerinden ve antikorlardan oluflur. Çevremizde ve flu anda sizinle bu röportaj yapt m z stüdyoda bile, gözle görülmeyen milyonlarca mikrobun oldu unu ve en az bunun kadar hatta daha fazla say da mikrobu kendi vücudumuzda tafl d m z göz önüne al rsak, sizinle bu sohbeti sa l kl bir biçimde yap yor olmam zda ba- fl kl k sistemimizin ne büyük bir rol üstlendi i ortaya ç kar. Ba fl kl k sistemimiz zay flad zaman nas l bir risk alt na giriyoruz, daha çok hangi hastal klara aç k hale geliyoruz, hangi hastal klar bizi tehdit eder duruma geliyor? Ba fl kl k sistemimizdeki herhangi bir zay flama sonucu vücudun bakteriler, virüsler ve parazitlere karfl savunmas nda büyük gedikler oluflur ve vücut genel olarak tüm enfeksiyonlara yatk n hale gelir. Ayr ca ba fl kl k sistemi bask lanm fl kiflilerde kanserlerin de daha s k görüldü ü bilinmektedir. Ba fl kl k sistemimizi zay flatmamak için neler yapabiliriz, bu sistemi daha güçlü k lman n yollar nelerdir? Düzenli bir uyku, stresten mümkün oldu unca uzak durma, düzenli egzersiz ve dengeli beslenme ba fl kl k sistemimizin en yak n dostlar d r. Alkol, sigara kullan m, dengesiz beslenme ve uykusuzluk ise bu sistemin en önemli düflmanlar d r. Halk m z biraz da geleneklerimizin verdi i etkiyle hastal klar n önlenmesinde veya tedavisinde bitkisel ürünlere ra bet edebiliyor. Ba fl kl k sistemimizi güçlendirmek ad na kullan lan, içinde birçok bitkinin bulundu u kar fl mlara nas l bakmak gerekiyor? Bu kar fl mlar kimin ve hangi koflullarda yapt n ve kar fl m oranlar n bilmiyoruz. Uygunsuz koflullarda haz rlanan malzemeler enfeksiyon ve zehirlenme aç s ndan çok önemli risk faktörleridir. Bir kar fl m içindeki çok az miktardaki bir malzemenin duyarl kiflilerde anafilaktik reaksiyon dedi imiz çok ciddi flok tablolar na neden olabildi ini ve bazen yaflam n yitirilmesine neden olabildi ini görüyoruz. Bu tip otlar tüketenlerde ishal, kab zl k, çarp nt, bafl dönmesi, böbrek ve karaci er yetmezlikleri, cilt döküntüleri görülebiliyor. Ayr ca biz hekimlerin önerdi i ilaçlar n bir k sm gerçekten de bu otlardan yap l - yor, ama belli oranlarda ve steril flartlarda. Bu ilaçlar oluflturan otlar ayn etkiyi elde etmek amac yla kullanacaksan z, bu otlardan belki de kilolarca tüketmeniz gerek ki istedi iniz etki ortaya ç ks n. Bu miktarda flifal bitkiyi tüketince de karfl n za bu bitkilerin yan etkileri ç k yor. Tüm bu nedenlerden ötürü önerimiz, kiflilerin bu flifal otlardan medet ummamalar ve ilgili hekime baflvurmalar. Çok fazla risk alt nda oldu umuz dönemlerde veya grip nezle gibi viral enfeksiyonlar n belirtilerinin hissedildi i zamanlarda C vitamini veya C vitamini kaynakl besinlerin fazla tüketilmesinin faydas oldu unu düflünüyor musunuz? Bilimsel olarak vitamin C tüketiminin art r lmas yla nezle, grip gelifliminin önlendi ini gösteren bir veri yok. Dünyadaki trende bakt m zda, Avrupa ülkelerinde, özellikle de Ameri- 11

11 röportaj kan toplumunda beslenme al flkanl klar n n yo un yaflam temposunun da etkisiyle ba fl kl k bilincinin daha fazla yerleflmifl oldu unu görmekteyiz. Özellikle enfeksiyona yakalanma riskinin yo un oldu u dönemlerde vücut direncini art rmak amac yla ba fl kl k sistemini güçlendiren do- al beslenme deste i ürünlerinin s kça kullan ld n görüyoruz. Bu trendin Türkiye deki etkileri konusundaki düflünceleriniz nelerdir? A, C ve E gibi antioksidan özelli e sahip vitaminlerden zengin besinlerin fazla miktarlarda tüketilmesinin a z bofllu u, akci er, yemek borusu, mide ve kal n barsak kanseri geliflme riskini azaltt gösterilmifltir. Ayr ca katarakt ve nörodejeneratif hastal klar n da s kl bu vitaminlerden zengin besinlerin tüketilmesiyle azalmaktad r. Fakat bu besinlerin afl r tüketiminin akci er kanseri riskini artt rd yönünde de yay nlar vard r. Herhalde taze sebze ve meyve tüketiminin dengeli olmas en do ru tercih olacakt r. Türkiye de, Avrupa ve Amerika daki bu trende özellikle büyük flehirlerde yaflayan insanlarda bir ra bet oldu unu biliyoruz. San r m ba fl kl k sistemini etkin biçimde dengede tutman n yolu dengeli en önemli dinlenme, yenilenme arac m Evde eflim ve iki k z mla beraber olmak beslenme, düzenli egzersiz ve düzenli ve en keyifli zamanlar m. uykudan geçmektedir. Yo un çal flma temponuzda f rsat Mercanada dergisi okuyucular ad - buldu unuzda neler yapmay seviyorsunuz? na teflekkür ederiz. Prof. Dr. Serhat Ünal kimdir? 1957 y l nda P narhisar da do du y l nda Ankara Kurtulufl Lisesi nden mezun oldu. Ayn y l Hacettepe Üniversitesi T p Fakültesi ne bafllay p 1981 y l nda mezun oldu y llar nda ayn fakülte ç Hastal klar Ana Bilim Dal ç Hastal klar uzmanl k e itimini tamamlad y llar nda Bal kesir 200 yatakl Yurtiçi Bölge Komutanl k hastanesinde ç Hastal klar Uzman olarak askerlik görevini ve y llar nda Sa l k Bakanl Çubuk Devlet Hastanesi nde ç Hastal klar uzman olarak zorunlu hizmet görevini tamamlad y l nda Hacettepe Üniversitesi T p Fakültesi ç Hastal klar A.B.D. nfeksiyon Hastal klar Ünitesi nde fellow olarak çal flmaya bafllad. Ayn y l ç Hastal klar doçenti oldu y llar nda Amerika Birleflik Devletleri, Harvard T p Fakültesi, New England Deaconess Hastanesi nde ç Hastal klar Departman, nfeksiyon Hastal klar Ünitesi nde klinik ve research fellow olarak çal flarak nfeksiyon Hastal klar uzmanl k e itimini tamamlad den beri Hacettepe Üniversitesi T p Fakültesi ç Hastal klar A.B.D. nfeksiyon Hastal klar Ünitesi nde ö retim üyesi olarak çal fl yor y l nda ç Hastal klar profesörü oldu. Halen ç Hastal klar Anabilim Dal baflkan ve nfeksiyon Hastal klar Ünitesi ö retim üyesi. Bilimsel araflt rma ilgi alanlar : Gram pozitif bakterilerde deoipik antibiotiklere direnç mekanizmalar, moleküler biyoloji tekniklerinin infeksiyon hastal klar tan s nda kullan m HIV infeksiyonu. Yurtiçi ve yurtd fl deoipik bilimsel derneklerin üyesi. Yurtiçi ve yurtd fl yay nlanm fl 150 bilimsel yaz, 180 bildiri ve yurtiçinde yay nlanm fl de iflik kitaplarda 22 kitap bölümü yazar. De iflik konularda yay nlanm fl editörlü ünü yapt 12 kitab mevcut. 12

12 ENFEKS YONLARA KARfiI KONAK SAVUNMA MEKAN ZMALARI Hem spesifik hem de non-spesifik savunma mekanizmalar enfeksiyon hastal klar n n önlenmesinde katk da bulunur. Pek çok mikroorganizma sa lam deriden kolayl kla geçebilece i için, deri, müköz membranlar ve epitel yüzeyleri enfeksiyonlara karfl yaflamsal mekanik bariyerleri olufltururlar. Bu yüzeylerin kendi floralar, özellikle anaerop bakteriler, salg lad klar bakteriolisin arac l yla patojen mikroorganizmalar n virular kolonizasyonunu engellerler. Mide asiditesi, idrar asiditesi gibi ortam n ph s, akci erlerde oldu u gibi mukosilier hareketler yine tükrük, vaginal salg ve anne sütü gibi s v lar n içerdi i laktoperoksidaz, lizozim ve laktoferrin gibi maddeler benzer flekilde patojenlerin kolonileflmesini engellemek üzere destek olufltururlar. Ba fl kl k sisteminin çal flmas Ba fl kl k sistemi hücreleri kemik ili i (B) ve timus (T) kaynakl lenfositeler ve mononükleer fagositlerdir. Lenfoid organlar içerisinde dolaflan bu hücrelerin primer görevi, yabanc organizmalar yok etmek ve dokulara zarar vermeden antijenlerden ar nd rmakt r. Böylece, enfeksiyöz etkenlerin, virüsler taraf nda etkilenmifl hücrelerin ve malign de ifliklik gösteren hücrelerin ortadan kald r lmas n sa larlar. En önemli özellikleri, bellekleri, özgün olufllar ve sistemik etki göstermeleridir. Fonksiyonlar, karfl lama, tan ma, lenfosit aktivasyonu, yay lma, ay rt etme ve düzenleme olarak adland rabilece imiz alt basamakl ifllemlerle gerçeklefltirirler. Karfl lama Monositler, makrofajlar, dendritik hücreler ve Langerhans hücreleri gibi Antijen Sunucu Hücreler (Antigen Presenting Cells APC), Mikroorganizmalar ve çözünmüfl antijenlerin karfl lanmas ve katabolize edilmesinden sorumludur. Örne in; daha büyük partiküller makrofajlar n fagositik aktivitesi ile sindirilirken, dendritik hücreler çözünmüfl protein antijenleri sindirebilirler. Bu ifllem sonunda immun yan t oluflur. Baz mikroorganizmalar APC basama n u ramadan sadece nötrofilik enflamatuar yan ta neden olarak çok zay f immun yan t oluflururular. Yisa l k Ba fl kl k sistemi Ça lar boyunca insan vücudu çeflitli mikroorganizmalara en misafirperver haliyle konakl k etti i halde, kendine zarar verecek flekilde patojen özellik gösterenlere karfl da savafl vermifltir. Bu savaflta bazen vücut bazen de patojenler zafer kazanm fl ama vücut sürekli evrimleflerek kendini de ifltirmeyi baflaran mikroorganizmalar, ba fl kl k sistemi sayesinde tan maya ve savaflmaya devam etmifltir. Bu savaflta ba fl kl k sisteminin stratejik önemini anlayabilmek için sisteme yak ndan bakmam zda fayda var. MMUN S STEM N YAPISI A) Lenfoid organlar a. Santral i. Kemik ili i ii. Timus b. Periferik i. Dalak ii. Lenf Dü ümü iii. Tonsiller iv. Di er lenfatik dokular (Peyer plaklar vb) B) Hücresel yap a. Fagositler i. Nötrofiller ii. Monositler iii. Makrofajlar b. Bazofiller ve mast hücreleri c. Eozinofiller d. Dendritik hücreler e. Foliküler dendritik hücreler f. Trombositler g. Lenfositler i. T lenfositleri (T hücreleri) 1. T helper hücreler 2. T sitotoksik hücreler 3. T supressör hücreler 4. T bellek hücreler 5. gdt hücreleri 6. NKT hücreler ii. B Lenfositleri (B hücreleri) 1. B effektör hücreler 2. B bellek hücreler 3. Plasma hücreleri iii. NK hücreleri iv. Major histokompatibilite kompleksi (MHC) C) Hümoral yap a. mmunglobulinler b. Kompleman sistemi c. Sitokinler d. Araflidonik asit türevleri 13

13 sa l k ne de bellek ve antikor yan t her zaman vard r. Kümeleflmifl veya spesifik antikorlar, antijenlerle birleflerek bir immun kompleks oluflturarak APC ler taraf ndan yakalanma ve sindirilmeyi kolaylaflt r rlar. Sindirim sonras nda, asidik veziküllerde y k lan antijen, lenfositlerin ulaflabilmesi için, hücre yüzeyine; Class II Major Histokompatibilite Kompleksinin (MHC) yan na b rak l r. APC hücreleri ba fl kl k sisteminin güçlendirilmesi için gerekli olan interlökin (IL-1, IL-6) gibi sitokinleri üretir. Tan ma B ve T hücreleri s n rs z say daki antijeni tan yabilmek için benzer mekanizmalardan yararland klar anlafl lm flt r. Bu amaca hizmet eden antikor ad verilen befl antikor grubu vard r. Bu antikorlar n sabit ve antijenelere göre de iflim gösterebilen bölgeleri bulunur. De iflken bölgeler antijenin üç boyutlu yap s n alg lar. De iflkenli i, a r zincir üzerindeki V geni, 10 D geni ve 4J geni hafif zincirde is 200V ve 6J geni sa lar. Bellek hücreleri olarak bilinen B hücreleri, V, J ve D genlerini rastgele seçerek yüksek oranda farkl laflma yetene ine sahip olur. T hücrelerinde ise, α ve β polipeptid zincirlerinin heterodimerlerinden oluflan reseptörleri vard r. Farkl flama B hücrelerindeki gibi V, D ve J genlerinin translokasyonu ile olur. T hücre reseptörleri MHC belirteçleri ile birlikte antijene yönelir. α β T hücreleri üzerinde bulunan glikoproteinlere göre CD4 ve CD8 alt gruplar na ayr l r. S n f I MHC ürünleri CD8 supressör/ sitotoksik, S n f II MHC ürünleri CD4 yard mc T hücreleri taraf ndan tan n rlar. Tüm T hücrelerin % 5 ini oluflturan γδ T hücrelerinin ise etkin olabilmek için APC ler üzerindeki MHC leri tan malar gerekmez. Lenfosit aktivasyonu T hücreler ile APC ler karfl laflt nda immünglobulin veya integrin gen ailesine ait aksesuar moleküler yard m ile sabitlenir. T hücresi üzerindeki Lökosit Fonksiyonel Antijen-1 (LFA-1) ile APC üzerindeki ntersellüler Sellüler Adezyon Molekülü-1 (ICAM-1), T hücresindeki CD2 ile APC üzerindeki LFA-3 ba lan r. APC üzerinde bulunan s n f II MHC, T hücre ile ba land nda CD4 yard mc T hücreler aktive olarak IL-1 ve IL-6 aç a ç kmas n sa lar. Yard mc T hücreler büyüyerek lenfokinlerin sal n m ve klon oluflumu sa lar. Antijen moleküller T Ve B hücreleri aras nda bir köprü oluflturarak büyüme ve farkl laflma faktörlerinin aktar lmas n sa lar. Bakteri polisakkaridleri, B hücrelerin antikor üretimini do rudan uyarabilse de antijenlerin ço una karfl yan t oluflumu için T Hücrelerinin yard - m gereklidir. Sitotoksik ve supressör hücre aktivitesi için gerekli olan CD8 aktivasyonu, CD4 ve APC lerin uyumlu hareketleri ile gerçekleflir. Aktif CD4, hematopoiez, kemik ili inden öncü hücre mobilizasyonu, mononükleer ve di er hücrelerin kemotaksisi, hücresel ba fl kl k yan t oluflmas için gereken faktörleri salg lar. Mikoplasma ve virüsler gibi hücre içine girerek, antikor ve komplemanlar taraf ndan kontrol al nt na al namad klar ndan, konak hücre ile beraber fagosite edilmek durumundad r. Virüsler ancak, kodlad klar proteinlerin, hücre yüzeyine ba lananmas ile S n f I MHC s n rl -CD8 hücreler taraf ndan tan - nabilir ve y k labilir. Antikor Ba ml Hücresel Sitotoksisite (ADCC) de enfeksiyon ajan na göre S n f I ve ya S n f II MHC s n rl -CD8 hücreler görev al r. Konak hücre y k ld nda mikroorganizma antikora, komplemana veya T hücre ve di er fogositik hücrelerin sald r lar na duyarl hale gelir. Yay lma B ve T hücrelerin bir k sm periferik lenfoid dokudan ayr larak bellek hücreleri olarak dolafl ma kat l r. Bu lenfositler dokulara da labilir veya tekrar kenfoid dokuya dönebilir. Bu süre içinde, antijen veya yeni bir enfeksiyon ile karfl laflma bellek hücrelerinin aktivasyonuna neden olur. Bu olaylar n tamam antijene özgün lenfositlerin aktivasyonu için gereklidir. Ne antikor ne de aktif lenfositler tek bafllar na patojenleri do rudan y kamazlar. Fagositik hücreler, komplemanlar ve di er moleküller gibi antijene özgün olmayan komponentlerler beraber çal flarak patojenlerin yok edilmesine yard mc olurlar. Örne in; aktif CD4 hücrelerinin salg lad sitokinlerden, interferon gamma, mononükleer fagositlerin aktive ederek mikroorganizmalar n ve tümör hücrelerinin y k m n sa lar. Ay rt etme Canl lar n keni atijenlerine olan tolerans, otoimmun hastal kla- 14

14 r engeller. Organizman n geliflimin erken dönemlerinde antijenle karfl laflmas, organizman n bu antijene yan ts z kalmas - na neden olur. Bu olay klonal anerji denir. Supressör T hücreleri, çözünmüfl antijenler yal n halde damar içine verildi inde aktif hale gelirler, bu durum da canl n n kendi antijenleri ile karfl laflmas na benzer. Canl n n kendi antijenleri s n f II MHC belirleyicilerle birleflerek CD4 hücrelerini aktiflefltiremezler. Tolerans n bozulmas genellikle genetik olan otommin hastal klar n ortaya ç kmas ile sonuçlan r. Memeliler ile bakteri ürünleri aras nda çapraz reaksiyon olmas nedeni ile otoimmun hastal klarda bakteriler, otoimmun doku hasarlar n tetikleyebilirler. Düzenleme mmun yan t n yeterli olmamas durumda enfeksiyonun yay lmas, afl r olmas durumunda da doku hasar ortaya ç kabilir. Düzenleyici mekanizmalara spesifik veya non spesifik olarak bu yan t art rabilir veya azaltabilirler. mmun yan t, antijen kendisi düzenler. Özgün antikorlar n katk s yla antijen uzaklaflt r l rken sadece en yüksek afiniteye sahip lenfositiler aktif halde kal r. mmun yan t antijenin uzaklaflt r lmas ile beraber azal r ve bir dahaki karfl laflma için bellek hücreleri haz rda bekler. Anti-idiotipik antikorlar ki; antikorlar n antijen ba layan bölgesine karfl oluflan baflka antikor kompleksleridir, antikorlar n daha fazla yap lmas n bask layabilirler. ÖZGÜN OLMAYAN EFEKTÖR MEKAN ZMALAR Kompleman Klasik kompleman yola antikor kapl hedefler veya antikorantijen kompleksleri ile aktive olur. Alternatif yol ise bakterilerin üzerinde bulunan polisakkaridlerle aktifleflir. Kompleman bakterilere ba lanarak fagositler üzerindeki C3b reseptörleri taraf ndan tutulmas n kolaylaflt r r ve böylece s ya duyarl opsonik sistemi oluflturur. Komplemanlar bazen bakteri ve virüsleri direkt olarak hasara u ratabilir ve kemotaktik aktif fragmanlarla enflamasyonu uyar r. Klasik kompleman yolu antikorlarla oluflan immun yan t n en önemli etki mekanizmas d r. Alternatif yol, antikor olmadan, mikroorganizmalar n yüzeyinde bulunan polisakkaridleri de içeren maddelerle aktif hale gelir ve C3 konvertaz oluflturarak C3 ün proteolizini katalize eder. Alternatif yol ile klasik yol belli bir noktada birleflir ve membrana yönelik sald r kompleksi C5-C9 u (membrane attack complex) oluflturur Bu kompleks membran üzerinde küçük delikler oluflturarak ozmotik parçalanmaya neden olur. Mikroorganizmalar n üzerinde biriken C3b ve C3b, nötrofil ve ya makrofajlar n üzerindeki kompleman reseptörleri CR1,CR3 ve CR4 ile birleflir ve fogositozu kolaylaflt r r. C5a nötrofiller için bir kemotaksindir ve oksidatif parçalanmay bafllat r. C5a ve C3a mast hücrelerinden histamin sal n m n uyar r ve enflamasyonu kolaylaflt r r. Son olarak C3b, immun komplekslerin eritrositler üzerindeki CR1 e ba lanarak temizlelerini kolaylaflt r r. Nötrofilller Kemotaksinlere h z yan t vermeleri nedeni ile enflamatuar yan t n birincil effektör hücreleridir. nterferon gamma ve tümör nekroptize edici faktör (TNF) gibi sitokinler nötrofilleri aktive eder ve bu aktivasyon nötrofillerin enfeksiyon bölgesine yak n damarlar n endoteline tutunmas h zland r r. Bu lokal birikmede ilk ad md r. Sitokinler, oksidatif metabolizmay da aktive ederler. Uyar lm fl nötrofillerin immun düzenleyici sitokin IL-2 ve IL-10 salg lad gösterilmifltir. Nötrofiller, antikor ve komplaman ile opsoize olmufl olan bakterileri içine al r ve hücre d - fl olarak tan mlanan bu bakterileri miyeloperoksidaz ve halid varl nda toksik oksijen metabolitleri flle karfl laflt rarak y karlar. Nötrofillerin ayr ca defensin denilen güçlü antibakteriyal peptidleri vard r. Mononükleer fagositler Makrofajlar hücresel ba fl kl k üzerine etkileri, salg yap c özellikleri ve ba fl kl k düzenleyi etkileri ile di er fagositer hücrelerden ayr l r. Hücre d fl bakterileri hem direk hem de antikor ba ml mekanizmalar ile hücre içine alarak yok eder. Fakültatif hücre içi bakteriler bu y k mdan kurtulabilmek, fagozumu parçalama, fagozomdan kaçma, fagozom-lizozom birleflmesini engellemek gibi için çeflitli yollar gelifltirmifllerdir. T hücreleri ve ürünleri (makrofaj aktive edici faktör -MAF) makrofajlar aktive ederek mikroorganizmalar n n kaçmas n engellerler. Bu faktör bakterilere göre de ifliklik gösterse de ço- u bakteri için interferon gammad r. Mycobacterium tuberculosis in yok edilmesinde TNF in önemli bir rol oynad gösterilmifltir. Do al katil hücreler (NK) Sitoplazmik granülleri bulunan büyük lenfositlerdir. Spesifik antijen reseptörleri olmad halde, tümör hücrelerini ve virüslerla enfekte olmufl hücreleri fagosite etme yetenekleri bulunur. NK hücreler T veya B hücresi olmamalar na ra men, IgG ile kapl yüzeylere FcR-ba ml olarak ba lanarak özgünlük kazan r ve ADCC nin effektör hücreleri gibi davran r. Fonksiyonlar n düzenleyen sitokinleri üretir ve onlara yan t veririr. Hedef lizisininmediatörleri aras nda porinler ve granül içerikleri bulunur. γδt hücreleri γδt hücreleri non spesifik enflamatuar ve ba fl kl k sisteminin spesifik effektör hücreleri aras nda potensiyel bir geçifl formudur. Dolafl mdaki T hücrelerinin %5 ini oluflturular ve s n f I ve II MHC k s tl de ildirler ve genifl çapraz-reaktif HSP leri hedeflemektedirler. lk immun yan t n oluflumunda önemli rol oynayabildikleri gibi oto-immun hastal klar nda patogenezinde rolleri vard r. Sitokin üretirler ve sitotoksik etki gösterirler. 15

15 sohbet Foto raflar: Orhan Cem Çetin Y lmaz Erdo an - Gülse Birsel ki mizahç karfl karfl ya Picus un fiubat ay say s nda çok keyifli bir sohbet yer ald. Vizontele Tuuba filmiyle gündeme oturan sanatç Y lmaz Erdo an, Avrupa Yakas adl sitcom un hem yazar hem oyuncusu Gülse Birsel le röportaj yapt. Bu röportaj n bir bölümünü aktar yoruz. Niçin flaka yap yorsun? Ne zamand r flaka yap yorsun? Çok güzel bir soru! Sorular m be endirmek zorunda m y m? Soruyorum iflte. Neden flaka yap yorsun? Ciddi soru mu bu? Tabii ki de il. Böyle saçma soru mu olur? Siz Murat la (Birsel) kaç y ld r evlisiniz? 4,5 y l. Yani evlili inin ikinci y l nda m ünlü oldun sen? Evet, galiba. Ben üçüncü y l nda. Neyse, sizinki iyi gidiyor maflallah. Nerede tan flt n z? Cannes da. Y llarca ayn binada tan flmam fl z. Sonra git sen Cannes da tan fl. Hikâye bundan ibaret. Tamam iflte, iki elim kanda olsa adl hikâye, gayet güzel. fiimdi sen sor. Bir Demet Tiyatro kaç bölüm devam etti? 138. Sürekli kendin yaz nca, flizofrenik bir durum oluyor, devaml yazmak sa l kl de il, deniyor. Do ru mu bu? Ben ekiple de çal flt m. Ekip çal flmas nedir biliyorum. Baz arkadafllar için ekip çal flmas rahatlat c oluyordur, ama bir sitcom için önemli olan diyaloglar kimin yazd - d r. Ama 6. bölüme gelindi inde, bu bölümün konusu ne olsun konusunda beyin f rt nas yapacak bir ekip varsa, bazen yararl olur. Ama bazen de ortaya at lan bir fikrin niye iyi olmad n aç klamak için alt saat kaybediyorum, o zaman en iyisi kendim yazay m, diyorum. Haydi flimdi sen sor. fiimdi bir gün televizyonu açt m, bir bakt m nefleli birisi. Bir stand up edas yla anlat yor. Ama belli ki ezberlemifl... Hay r karfl dan okuyorum. Tamam, içimden böyle yapmasa daha iyi olur, diye geçirdim. Stand up yapmaya niyetin yok mu? Ben seyirci karfl s na ç kmaktan korkuyorum. Hiç ç kmad m. lk ç kt mda, ben de ç kmam flt m! Birisi pat diye bir lâf ederse, ben ona ayn biçimde cevap veremeyebilirim diye korkuyorum. Sen sahneye ç kt nda böyle bir fleyi istemiyorsan, seyirci bunu anlar. Nas l Shakespeare oynan rken, kimse sesini ç kartmaz, aynen öyle... fiimdi bafla dönelim! Ne zamandan beri flaka yaparak para al yorsun? 75 programd r para al yorum. Ondan önce haval haval dergiler ç kar yordum. Esquire, Harper s Bazaar, vs. Ama o fan fin fon fleyleri, moda haberlerini, trendleri bile lâubali bir biçimde haz rl yorduk. En lâubali ekip bizdik. Bu lâubalilik senden mi kaynaklan yordu?!! Peki g.a.g. n metinlerinin hepsini sen mi yaz yorsun? Evet. Asl nda mizah dedi in fley, hayattaki bir durumu tespit edip, onun üstüne zekice bir kurgu yapmak. Sen bunu yapabilirsin. Üstelik kad n komik bofllu u da var. Bunun neden oldu unu bilemiyorum. Oysa kad nlar daha sözeldir, çok komik arkadafllar m var, ama yapm yorlar... Ama stand up yeni geliflen bir fley. Türkiye de kad n komedyen yok gibi lâflar ediliyor ama, benim bildi im epey var. Yasemin var, Demet var. Kendi malzemesini yaz p oynayan yok galiba. Senin bunun üstüne gitmen laz m iflte. Ayr ca sen seyirci karfl s na ç karsan, bu senin sitcom çal flmana da çok yararl olur. Al flverifli canl olmayan bir iliflkide, bir süre sonra, ben söylüyorum ama karfl dan nas l bir ses geliyor, sorunu oluyor. Bir de söyleyeceklerini ezberle, okudu un seziliyor. Bir de flu var. g.a.g. da gösterdi imiz reklam filmleriyle ba lant l yazmak zorunday m. Diyelim, tuzluk üstüne yazmak zorunda kal yorum. Bu da ba lay c. Ama ayn zamanda gelifltirici bir fley. Bence iyi mizah yazar, siparifl üstüne yazabilendir. Galiba Çetin Altan, Yazar dedi in adama vereceksin kâ d kalemi ve haydi bununla geçin diyeceksin, demifl. Meselâ 1994 y l benim hayat mda çok önemli bir y ld r. K z m do du, BKM do du, milat gibi bir fley ama beni kimse tan m - yor. O y l evlendik, balay na gitmek için hiç para yok. BKM de inflaat yapt r yoruz ve Körfez Krizi zaman. TRT den, Bize skeç yazar m s n, diye teklif geldi, 16

16

17 sohbet

18 Aman efendim, ne demek, yazmaz m y m, dedim tabii! Zaten elimde kalemim bekliyorum. Göreme de çekim yapacaklard. Ne para istersin dediler. Para istemem, bizi balay na götürün, dedim. Ben otelde skeç yazd m, Sanem yüzdü havuzda falan. (...) Haydi sen sor. Dizide hem yazmak, hem oynamak zor mu? Yazmak k sm çok a r, oynamak de il. Ben böylesini çok seviyorum. Baflkas n n yazd bir fleyi de hiç oynamad m. Sen yazsana bir fley, oynayay m ben de! Asl nda hiç yazmadan oynayanlara g pta ediyorum. Hani benden daha meflhur olanlar var ya, yazmadan etmeden. Gerçi son dönemde firmalaflm fl yazarlar da var. Meselâ Birol Güven de çok meflhur birisi flimdi. Yaln z bu arkadafllar bana ve Gani Müjde ye biraz borçlular, bunu da söylemeliyim. Ben flahsen senin yazd n bir fleyde oynamak çok isterdim, ama bakt m t k yok... Yahu dur, film yapar z, bir fleyler yapar z, art k sinemac olmuflum üstelik! fiu ana kadar en gurur duydu un fley nedir yapt klar n aras nda? Çocuk hariç. Bir Demet Tiyatro nun birçok bölümünü seyrediyorum hâlâ. lk bölümleri hariç. lk bölümlerde acemiliklerim var. Vizontele de, bu anlamda Tamamd r, dedi im ifllerden biridir. fiunu keflke yapmasayd m dedin mi hiç? Çok. Yazd m fleyler de il de, hani böyle bayi toplant lar denilen ekstra ifllere gidiyorum. En son gitti imde çok baflar s zd m. Hiç flaka yapas m yoktu. Reklam filmlerinden biri de çok anlams zd. fiiir de yaz yorsun ya. Mizahla fliir çok taban tabana z t fleyler gibi geliyor bana. Hani, mizahç fliirle miirle dalga geçer gibi bir inan fl oluyor insanda. Ben sahnede kendi fliirimle de çok dalga geçerim zaten. Ama flunu fark ettim. Ben fliirimle dalga geçti im zaman seyirci çok k z yor. Bir de benim fliirimle dalga geçenler var. Ben bir mizahç y m ve mesle im dalga geçmek. Ben de fliir yoluyla mizah konusu oluyorum. Ekfli Sözlük te var meselâ. Y lmaz Erdo an gibi fliir yazmak... Gülse Birsel gibi metin yazma sanat da var orada! (...) Her fleyi s f rlasan. Yurtd fl na gittin, orada yaflamak zorundas n. Neyi yapsam aç kalmam dersin? Yazarl k yapsam aç kalmam. Tabii dil sorunu olur. Ö renirim. Jerzy Kosinski iki y l kald ktan sonra üçüncü y l ngilizce nin en iyi yazar seçildi ine göre. Yurtd fl ndan kendine benzetti in yazar var m? Ben bir dergide senin için Türkiye nin Lorca s bafll n atm flt m, burada itiraf ediyorum. Eyvallah, çok teflekkür ederim. Benim kadar hüzünlü komik, ac kl komik yazar, bilmiyorum, denk gelmedim. Ben çok sert, devrimci bir dünyada do dum. Ça ndan sorumlu, ça yang n gibi kavramlarla büyüdük. Kürt sorunuyla yan yana büyüdüm. Bir mizahç için çok sert bir hayat hikâyem var. Ama böyle bir dünyada komik de olabildim. Bu nedenle devrimci dünyadan s k s k f rça da yedim. Hâlâ da yiyorum. Bu benim kaderim. Benim için toplumcu da denebilir, absürd de denebilir. Bu anlamda bir model tespit etmedim. Akraba hissetti im, bir yaz s ndan akraba hissetti im insanlar var. Lorca ise, fliir, oyun, ça ndan sorumluluk diye bakt mda, do rusu iyi bir isim yani, hiç düflünmemifltim. Hatta flahaneymifl! fiimdi Lorca, Lorca, Lorca, diye oynamaya bafllayabilirim. Ya hangi dergiydi bu, hiç hat rlam yorum. Çok fl mard m bir dönemdi herhalde, atlam fl m. Sabah n ekiydi. fiimdi siz buyrun Y lmaz bey. Sen çok kritik bir noktadas n. Kurulu bir düzenin vard, gazetecilik yap yordun. Ama flimdi yüzün tan n r hale geldi. Bir kere yüzü tan nan insanlar dünyas na hoflgeldin! Nedir durum? Valla ben çok memnunum. Bir kere para kazanmaya bafllad m. Ayr ca kolay yapt m bir ifl. Kendimi paralam yorum. En az ndan komik bir fleyler yazabildi imi ö rendim. Yapmam gereken me er buymufl, moda yaz s, röportaj, vs. de- il. Endifleli bir durumum yok. Peki magazin bas n nda seninle ilgili haberler ç kmaya bafllad m? Ben magazin için bir hiçim. Gezmiyorum. Ne yaps n adamlar beni? Sokakta durum nas l? yi, ama çocuk öptüren var, çocuk öptürmeye k l oluyorum. Normalde sen öpmez misin çocuklar? Öpmem. Çocuk sevmem pek. Bir de çocuk istemiyor ki, annesi getiriyor, çocuk 1,5 yafl nda, annesi hep g.a.g. seyrediyor, çok gülüyor, filân Çocuk daha konuflam yor bile. Öpmemek için kaçt n da gördüm çocu un. Çocuk istemiyor musun? stemiyorum. En az ndan flimdilik. Bana kalsa hiçbir zaman istemiyorum da... Kaç yafl ndas n? 32. Senin böyle genifl genifl cümle kurma zaman n geçmifl. Bence kesinlikle yapmal s n. Zaten olduktan sonra düflüncen o kadar de ifliyor ki. Muhakkak. Bu tür geyiklere çok al flm fl bir muhakkak oldu bu, neyse! Kitab n bir tane, de il mi? Bir tane, ikincisi May s ta ç k yor. Peki baflka fleyler yaz yor musun? Öykü filân? Öykü hiç yazmad m. fiimdi sitcom yaz yorum. Benim esas okudu um fley zaten senaryo yazarl. Ben okumad m. Nas l bir fley bu senaryo yazarl? Sizde hissediyorum zaten bunun eksikli ini! Her fleyin bafl e itim Y lmaz bey! 19

19 sohbet Ne ö retiyorlar flimdi bu derslerde? ki sene sürekli senaryo yaz yorsun, senaryo okuyorsun, bu konuda konufluyorsun. Sitcom, uzun metraj, k sa metraj yaz yorsun. Nefleliymifl! Peki sence, birisi okula giderek senarist olabilir mi? Yetene i olmazsa olmaz tabii. Bir de flu var: ki sene orada haval haval okuduk ama, flu son üç ayd r sitcom u yazarken ö rendiklerimi okulda ö renmedim. Senaristlik benim en severek yapt m ifl, ama en zoru. Bilgisayar aç yorsun -yani art k bilgisayar aç yorsun. Eskiden elle yazard m. Bir de baz yazarlar var, hani Ben daktilo d fl nda yazamam falan. Ne gerek var buna, bilgisayar o kadar h z kazand r yor ki, romantikli in âlemi yok, neyse, bilgisayar aç yorsun, karfl nda bombofl ekran sayfas. Her fley olabilir... Afrika da yürümektedirler... olabilir. Mars ta bir gün bir adam... diye de bafllayabilir. (Bu noktadan sonra Y lmaz Erdo an ve Gülse Birsel röportaj tamamen unutup, iflin tekni ine dal yorlar. Bir sitcom kaç saatte yaz l r. lham gelmiyorsa hangi teknik uygulan r. Rekor düzeyde yazd klar günler, 60 dakikal k sitcom kaç sayfa eder, bir bölümü kaç günde yazmak idealdir, uzuun uzuun konufluyorlar!) Bu röportaj okuyanlar çok e lenecek. Ya, ben halbuki dört günde yaz yorum, filan diyecekler! Kesin can m. Bir özdeflliktir gidecek okuyucuda! Nefle dolu günler olacak. Neyse, flimdi özel hayat na ait bir fley soramam senin. Alç ya al nm fl vaziyette çünkü. Senin özel hayat n da herkes biliyor zaten. Bir fley sormayacaksak da lal m o zaman! Y lmaz Erdo an en çok neye güler? En çok g.a.g. a gülüyorum! Ben bu mesle i yap yorum diye kas k de ilimdir. Çok gülerim. Peter Sellers n birkaç filmi var ki, çok gülerim. Matemati i ve zorlad fley çok inan lmazd r. Kirli, Çürük ve Adi, Steve Martin, Michael Caine, 15 kere seyrettim herhalde. Ne yaz k ki Woody Allen art k komik de il. Türkiye de ise Cem e (Y lmaz) çok gülüyorum. Dizi, sitcom? Çok fazla matemati i var art k. Biraz sonra flöyle yapacak, flöyle diyecek, diye önceden tahmin ediyorum. Ama Friends beni çok güldürüyor. (Uzun bir sessizlik) Yaaa, iflte böyle... Çok teflekkür ederim. Ben de. Çok iyi bir çal flmayd. Çok zevk ald m. nflallah her sene böyle bulufluruz. Evet, kesinlikle. Foto raf çekiminde bu kadar üflümeseydik, sohbet daha k vrak olabilirdi tabii. 20

20 bahçe Lâle Dilligil Babil den yar nlara... Su, yaflam n bafllang c ve kuflkusuz ayr lmaz parças... Yaln zca bedenimizin de il, ruhumuzun da varl n sürdürebilmesi için suya ihtiyac m z var. Tâ ilk uygarl klardan bu yana insanlar su kenarlar na yerleflmifl, biraz huzur bulmak isteyen her insan suya koflmufl. Efsanevi Babil in ünlü asma bahçelerinden bu yana su, sadece bitkiler onsuz yapamad klar ndan de il, güzelli in tamamlanmas için de çok önemli bir unsur olmufl. Ve belki de bir çeflit terapi vaat eden bugünün su bahçeleri, dünyan n dört bir köflesinde yaflayan insanlara Babilliler den miras bir bahçecilik anlay fl, kim bilir? Çiçek ve bahçe denince akla ilk gelen ülke Japonya. Orada da bahçe düzenlerken oluflturulan minik flelaleler, üst üste konulan birkaç tafl aflan küçük dereler, bambularla yap lan f skiyeler, Japon kültürünün ve felsefesinin ayr lmaz parças olagelmifl. Bu bahçelerde yer alan havuzlarda yetifltirilen Koi bal klar öylesine ünlü ki, bu tür bahçeler dünya literatüründe Koi Bahçeleri diye an l yor. Koiler iri, gözal c renkli sazanlar ve oldukça büyük havuzlara gereksinim duyuyorlar. Bak mlar biraz zahmetli ama onlar izlemek, s radan bir akvaryumu seyretmekten çok daha ilginç ve keyifli. Bahçenin büyüklü üne göre de iflen havuz, su yollar, bunlar n üzerinden geçen köprüler, heykellerle zenginleflen su bahçeleri, gerek mevsimlik, gerekse her dem yeflil bitki ve çiçeklerle bir cennet parças na dönüfltürülebilir. Bahçenizde bulunan ufac k bir su birikintisi, nilüfer, süsen, su zamba gibi çiçeklerle, sazlar ve di er su kenar bitkileriyle etkileyici bir görsel zenginlik kazan r. 22

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. çindekiler

Detaylı

Kap y açt m. Karfl daireye tafl nan güleç yüzlü Selma Teyze yi gördüm.

Kap y açt m. Karfl daireye tafl nan güleç yüzlü Selma Teyze yi gördüm. Yazar Dede ve Torunlar Muzaffer zgü Kap y açt m. Karfl daireye tafl nan güleç yüzlü Selma Teyze yi gördüm. Buraya yak n market var m dil, markete gidece iz de?.. diye sordu. Annem kap ya geldi. Selma Han

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z

Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z Yoksulun fians Bu yaz girifle gereksinmiyor. Do rudan, kan tlayaca m z sonuca geçelim: Teorem. Yoksulun zengine karfl flans yoktur. Bu çok bilinen teorem i kan tlayabilmek için her fleyden önce önermeyi

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

TÜRKİYE DE HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMASI

TÜRKİYE DE HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMASI TÜRKİYE DE HASTANEDE YATAN HASTALARIN AKILCI İLAÇ KULLANIMINA YÖNELİK BİLGİ VE DAVRANIŞLARINI DEĞERLENDİRME ÇALIŞMASI Sayın İlgili; Bu anket çalışması, akılcı ilaç kullanımı konusunda mevcut durumun değerlendirilmesi

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

Minti Monti. Kızak Keyfi. Kızak Bir Kış Eğlencesi KIŞIN SOKAK Yeni Yıl Kartı Hazırlayalım Kar Hakkında Neler Biliyorsun?

Minti Monti. Kızak Keyfi. Kızak Bir Kış Eğlencesi KIŞIN SOKAK Yeni Yıl Kartı Hazırlayalım Kar Hakkında Neler Biliyorsun? Minti Monti Çocuklar için eğlenceli poster dergi Ücretsizdir Kış 2014 Sayı:12 ISSN: 2146-281X Kızak Keyfi Kızak Bir Kış Eğlencesi KIŞIN SOKAK Yeni Yıl Kartı Hazırlayalım Kar Hakkında Neler Biliyorsun?

Detaylı

İşletme Gelişimi Atölye Soruları

İşletme Gelişimi Atölye Soruları İşletme Gelişimi Atölye Soruları Şemsettin Akçay Satış Pazarlama ve İnovasyon Mühendisi İşletmenizi Başarıya Götüren 50 Soru! Bir gün küçük kızımız Lara (o zaman 3.5 yaşındaydı): Baba deniz gölgesi nedir,

Detaylı

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d

Matematikte sonsuz bir s fatt r, bir ad de ildir. Nas l sonlu bir s fatsa, matematikte kullan lan sonsuz da bir s fatt r. Sonsuz, sonlunun karfl t d Matematik ve Sonsuz G erek konuflma vermeye gitti im okullarda, gerek bana gelen okur mektuplar nda, ö renci ve ö retmenlerin matematikteki sonsuzluk kavram n pek iyi bilmediklerini gözlemledim. Örne in,

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

HER ŞEYİN BAŞI SAĞLIK

HER ŞEYİN BAŞI SAĞLIK ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΚΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΑΣΙΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ Μάθηµα : ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΙV ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΟΝ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΟ (70013 Γ) HER ŞEYİN BAŞI SAĞLIK DİNLEYELİM

Detaylı

Amerika Birleflik Devletleri nde dikkatimi ilk çeken her fleyin

Amerika Birleflik Devletleri nde dikkatimi ilk çeken her fleyin Dünyan n En Zeki nsan Matematikçilere Karfl Amerika Birleflik Devletleri nde dikkatimi ilk çeken her fleyin büyüklü ü oldu. Arabalar, binalar, Coca Cola lar, al flverifl merkezleri, insanlar... Her fley

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler

ÜN TE II L M T. Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler ÜN TE II L M T Limit Sa dan ve Soldan Limit Özel Fonksiyonlarda Limit Limit Teoremleri Belirsizlik Durumlar Örnekler MATEMAT K 5 BU BÖLÜM NELER AMAÇLIYOR? Bu bölümü çal flt n zda (bitirdi inizde), *Bir

Detaylı

ksi 30 derecelik so uk ve buzdan bir turizm fikri gelifltirilebilece i akla gelir miydi?

ksi 30 derecelik so uk ve buzdan bir turizm fikri gelifltirilebilece i akla gelir miydi? BD EYLÜL 2014 Yazan: G ZAY TEM ZSOYLU ksi 30 derecelik so uk ve buzdan bir turizm fikri gelifltirilebilece i akla gelir miydi? Y llard r günefl, deniz ve s cak için dünyan n güneyine akan kuzeyin insanlar

Detaylı

19 ARALIK 2011 PAZARTESİ

19 ARALIK 2011 PAZARTESİ DUYGU UYSAL 0852051 19 ARALIK 2011 PAZARTESİ Bugün sabah 9 dan akşam 10 a kadar dışarıda kalacaktım. Bu yüzden evden çıkmadan çok fazla parfüm sıkmıştım. Evden çıkarken ablam bütün evin benim parfümüm

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her

D VİTAMİNİ TARİHSEL BAKI 01.11.2008. 25-D vitamini miktarına göre değişir. öğünde uskumru yesek de, böbrekler her VİTAMİN BİYOKİMYASI D VİTAMİNİ BU BÖLÜMDE ANLATILACAK KONULAR: Tarihsel Bakış D vitamininin kimyasal ve biyolojik fonksiyonları Besin kaynakları Hazırlayan: V. Murat BOSTANCI Toksisite 1 2 TARİHSEL BAKI

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır.

4- Solunum Sisteminin Çalışması : Solunum sistemi soluk (nefes) alıp verme olayları sayesinde çalışır. SOLUNUM SİSTEMİ Canlılar yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. İhtiyaç duyulan bu enerji besinlerden karşılanır. Hücre içerisinde besinlerden enerjinin üretilebilmesi için,

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

Ultrason Teknoloji %99 ANTi BAKTERiYEL %99 STERiL ENERJi SU ZAMAN DETERJAN ÇEVRE DOSTU in TE R S O N ik ÜRÜN www.evyesonik.com Sebze, Meyve, Bulafl k Y kama ve Dezenfeksiyon Cihaz Evyesonik Nedir? Evyesonik,

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

Tema Sonu De erlendirme. erlendirme. A.3.1, B.3.13, B.3.31, C.3.5 kazan mlar. Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, 11 ders saati EL ELE, HEP B RL KTE

Tema Sonu De erlendirme. erlendirme. A.3.1, B.3.13, B.3.31, C.3.5 kazan mlar. Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, 11 ders saati EL ELE, HEP B RL KTE Ü N T E L E N D R L M fi Y I L L I K P L A N ARAÇ GEREÇLER, YÖNTEM VE Temiz yaz lmam fl yaz l belgeler, proje ve performans formlar, resim kâ - d, boya, sözlük, yaz m k lavuzu Gözlem ve inceleme, tart

Detaylı

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Sağlıklı, güçlü kuvvetli bir erkeksiniz ama çocuğunuz olmuyorsa bu önemli sorunun sebebi yediklerinizle ilgili olabilir. Erkekler üzerinde yapılan bilimsel

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

NİSAN 2013 SAYI:16 ŞEHİRLER ÇOCUKLARIMIZA GÖRE OLSUN

NİSAN 2013 SAYI:16 ŞEHİRLER ÇOCUKLARIMIZA GÖRE OLSUN NİSAN 2013 SAYI:16 ŞEHİRLER ÇOCUKLARIMIZA GÖRE OLSUN S Ö Y L E Ș İ Avrupa Birliği Yatırımları Daire Bașkanı Okuyucularımız için Avrupa Birliği Yatırımları Dairesi Bașkanlığı hakkında bilgi verebilir misiniz?

Detaylı

Yoga. Beden Ruh ile Bulufluyor

Yoga. Beden Ruh ile Bulufluyor Beden Ruh ile Bulufluyor Düzenli bir flekilde Yoga Hareketleri (Asanalar) yapan bir insan sadece her bir kas n esnetip güçlendirmekle kalmaz ayn zamanda daha iyi uyur metabolizmas n gelifltirir ve ideal

Detaylı

29 Ekim coflkusu. 25-29 Ekim 2008. Maritim Pine Beach Resort Antalya - Belek

29 Ekim coflkusu. 25-29 Ekim 2008. Maritim Pine Beach Resort Antalya - Belek 25-29 Ekim 2008 Maritim Pine Beach Resort Antalya - Belek PDF 28 Ekim 2008 Sal Kongrenin perde arkas Çukurova Patoloji Derne i'nin Patoloji Dernekleri Federasyonu ile ortaklafla düzenledi i kongrenin perde

Detaylı

Benzersiz ördekler. sanat

Benzersiz ördekler. sanat sanat Benzersiz ördekler F. Esin ÖZALP esin.ozalp@trt.net.tr Picasso'ya sormufllar: Sanat nedir? Cevaplam fl: Sanat, ne de ildir ki! fiimdi sizlere tan taca m z ressam n sanat anlay fl, iflte tam olarak

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 142

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES

MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES MESLEK MENSUPLARI AÇISINDAN TÜRK YE DENET M STANDARTLARININ DE ERLEND R LMES Ahmet AKIN / TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi 387 388 Genel Oturum III - Meslek Mensuplar Aç s ndan Türkiye Denetim Standartlar n

Detaylı

Okul Öncesinde Yeni Dönem Bafllad!

Okul Öncesinde Yeni Dönem Bafllad! Okul Öncesinde Yeni Dönem Bafllad! Yay nc l kta ilklere imza atmay bir gelenek hâline getirmifl olan Morpa flimdi de okul öncesi yay nc l nda gelmifl oldu u son noktay büyük bir gurur ve heyecanla sizlerle

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

kültür - sanat - güncel yaflam

kültür - sanat - güncel yaflam 4-sinema.qxd 3/22/07 10:03 PM Page I ISSN 0378-8628 kültür - sanat - güncel yaflam Monet Kültür ve Sanat Küçük nsanlar n Büyük Filmi: DO N D U R M A M GA Y M A K Yerel bir masal Y l 1995, Ege nin küçük

Detaylı

Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz -

Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz - Saymadan Saymak Bir tan mla bafllayal m. E er n bir do al say ysa, n! diye yaz - lan say 1 2... n say s na eflittir. Yani, tan m gere i, n! = 1 2... (n-1) n dir. n!, n fortoriyel diye okunur. Örne in,

Detaylı

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

Anne baba olmaya. Evde Pedagog. ile haz rlan n

Anne baba olmaya. Evde Pedagog. ile haz rlan n Anne baba olmaya Evde Pedagog ile haz rlan n Bebek bekliyorsunuz ve çok yo un duygular içindesiniz. Bebe inizin geliflimini en iyi flekilde sa lamak istiyorsunuz. flte tam bu durumdaki anne baba adaylar

Detaylı

fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit)

fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Hasta Rehberi Say 12 fiekers Z D YABET (Diyabet nsipit) Kolay okunabilir rehber Diyabet nsipid - Say 12 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü, Reading,

Detaylı

Yaşam Dönemleri ve Gelişim Görevleri Havighurst'un çeşitli yaşam dönemleri için belirlediği gelişim görevleri

Yaşam Dönemleri ve Gelişim Görevleri Havighurst'un çeşitli yaşam dönemleri için belirlediği gelişim görevleri Yaşam Dönemleri ve Gelişim Görevleri Havighurst'un çeşitli yaşam dönemleri için belirlediği gelişim görevleri Gelişim psikolojisi, bireylerin yaşam boyunca geçirdiği bedensel, zihinsel, duygusal, sosyal

Detaylı

Afrodisyas Ek Müzesi. Yap Tan t m. Mimari Tasar m. : Cengiz BEKTAfi, Yük. Müh. Mimar Bektafl Mimarl k flli i Yard mc Mimarlar

Afrodisyas Ek Müzesi. Yap Tan t m. Mimari Tasar m. : Cengiz BEKTAfi, Yük. Müh. Mimar Bektafl Mimarl k flli i Yard mc Mimarlar EGEM MARLIK 2008/2-65 Yap Tan t m Afrodisyas Ek Müzesi Mimari Tasar m : Cengiz BEKTAfi, Yük. Müh. Mimar Bektafl Mimarl k flli i Yard mc Mimarlar : Eda ERKAN ALTUNBAfi Gülnaz GÜZELO LU Emrah DEM R Statik

Detaylı

BÜYÜME HORMONU EKS KL

BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 2 BÜYÜME HORMONU EKS KL Kolay okunabilir rehber Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 2 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü, Reading,

Detaylı

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim

Detaylı

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika

standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika standartlar Standartlar ve Sertifikalar sertifika Standartlar ve Sertifikalar.1. Genel Önceki bölümlerde paslanmaz çeliklere ait pek çok özellikler, standartlar ve karfl l klar hakk nda baz bilgiler verilmiflti.

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

Bir tavla maç 5 te biter. Yani 5 oyun kazanan ilk oyuncu

Bir tavla maç 5 te biter. Yani 5 oyun kazanan ilk oyuncu Bir Tavla Sorusu Bir tavla maç 5 te biter. Yani 5 oyun kazanan ilk oyuncu tavla maç n kazan r. Kimi tavlac lar maç n 5-4 bitmesine raz olmazlar, aradaki fark n en az 2 olmas n isterler, 6-4, 7-5, 8-6 gibi...

Detaylı

AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI

AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI 1 AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI K.Oktay GÜVEN ÖZET Hastanelerde klinik tedavinin yanında hijyenik Ģartların sağlanması da önemlidir. Hastanelerde hijyenik ortamın yaratılabilmesi için hastane

Detaylı

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek Performans Ölçmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

Endüstri Mühendisliğine Giriş. Jane M. Fraser. Bölüm 2. Sık sık duyacağınız büyük fikirler

Endüstri Mühendisliğine Giriş. Jane M. Fraser. Bölüm 2. Sık sık duyacağınız büyük fikirler Endüstri Mühendisliğine Giriş Jane M. Fraser Bölüm 2 Sık sık duyacağınız büyük fikirler Bu kitabı okurken, büyük olasılıkla öğreneceğiniz şeylere hayret edecek ve varolan bilgileriniz ve belirli yeni becerilerle

Detaylı

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK

JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Otopsi Cengiz Özak nc JOHN DEWEY DEN ATATÜRK E Ö RENC ANDI VE YURTTAfiLIK Amerikan And : Herkes için adalet ve özgürlükle bölünmez tek ulusa dayanan Cumhuriyet e ve bayra ma ba l olaca ma and içerim. Yer

Detaylı

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Hücre zedelenmesi etkenleri. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Hücre zedelenmesi etkenleri Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Homeostaz Homeostaz = hücre içindeki denge Hücrenin aktif olarak hayatını sürdürebilmesi için homeostaz korunmalıdır Hücre zedelenirse ne olur? Hücre

Detaylı

e-bülten STANBUL B LG ÜN VERS TES LET fi M FAKÜLTES REKLAMCILIK BÖLÜMÜ ADWORKERS YEN AJANS VE MÜfiTER LER YLE DD ALI!

e-bülten STANBUL B LG ÜN VERS TES LET fi M FAKÜLTES REKLAMCILIK BÖLÜMÜ ADWORKERS YEN AJANS VE MÜfiTER LER YLE DD ALI! 2007 3 ADWORKERS YEN AJANS VE MÜfiTER LER YLE DD ALI! stanbul Bilgi Üniversitesi Reklamc l k Bölümü 4. s n f ö rencilerinden oluflan AdWorkers reklam ajans, Türkiye nin önde gelen reklam ajanslar yla birlikte

Detaylı

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ

KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Orta kolayl kta okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri

Detaylı

alternatif cevabı olabilir fakat anlatmak veya vurgulamak istediğim konu insanların alışveriş merkezlerine ihtiyacı olsun olmasın gitme durumları.

alternatif cevabı olabilir fakat anlatmak veya vurgulamak istediğim konu insanların alışveriş merkezlerine ihtiyacı olsun olmasın gitme durumları. HASTA İŞİ İnsanların içlerinde barındırdıkları ve çoğunlukla kaçmaya çalıştıkları bir benlikleri vardır. O benliklerin içinde yaşadıkları olaylar ve onlardan arta kalan üzüntüler barınır, zaten bu yüzdendir

Detaylı

Ertesi gün hastaneden taburcu olma vakti gelmi ti. Annesi odaya gelerek Can haz rlarken, babas hastane lemlerini yap yordu. Vitaboy hastaneden ç kman

Ertesi gün hastaneden taburcu olma vakti gelmi ti. Annesi odaya gelerek Can haz rlarken, babas hastane lemlerini yap yordu. Vitaboy hastaneden ç kman TABOY HASTA Vitaboy çok kötü bir rüya görüyordu. Rüyas nda karanl k bir yerdeydi. Kimse onun sesini duymuyordu. Yata nda k vran yordu. Birden uyand. Bütün bunlar bir rüyayd. Fakat kendini çok yorgun hissediyordu.

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

Tavla ve Bilimsel Düflünce

Tavla ve Bilimsel Düflünce Tavla ve Bilimsel Düflünce Y llar önce çok satan bir gazetemiz Türkiye Tavla fiampiyonas düzenlemiflti. Bizde tavlac çok. fl yerlerinde bile tavla oynan r ülkemizde. Bile ine güvenen kat ld flampiyonaya.

Detaylı

25 Nisan 2016 (Saat 17:00 a kadar) Pazartesi de, postaya veya kargoya o gün verilmiş olan ya da online yapılan başvurular kabul edilecektir.

25 Nisan 2016 (Saat 17:00 a kadar) Pazartesi de, postaya veya kargoya o gün verilmiş olan ya da online yapılan başvurular kabul edilecektir. Sıkça Sorulan Sorular Başvuru Başvuru ne zaman bitiyor? 25 Nisan 2016 (Saat 17:00 a kadar) Pazartesi de, postaya veya kargoya o gün verilmiş olan ya da online yapılan başvurular kabul edilecektir. Bursluluğun

Detaylı

Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama

Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama DE/11/LLP-LDV/TOI 147 420 Firmadaki Mevcut Öğrenme Faaliyetleri 2.2. Aşama 1. Adınız: 2. İşletmenin Adı: 3. Tarih: Evet Hayır Bilmiyorum 1. Mevcut işinizde mesleki eğitim fırsatlarına erişebiliyor musunuz?

Detaylı

YÜZEY ETKĐSĐNDE UÇUŞ

YÜZEY ETKĐSĐNDE UÇUŞ YÜZEY ETKĐSĐNDE UÇUŞ Gülkız Doğan Araş. Gör., ODTÜ, Havacılık Mühendisliği Bölümü Uçak pilotları inişe geçen uçağın yere değmeden az önce daha fazla alçalmak istemediğine, yoluna öylece devam etmek istediğine

Detaylı

Cümlede Anlam İlişkileri

Cümlede Anlam İlişkileri Cümlede Anlam İlişkileri Cümlede anlam ilişkileri kpss Türkçe konuları arasında önemli bir yer kaplamaktadır. Cümlede anlam ilişkilerine geçmeden önce cümlenin tanımını yapalım. Cümle, yargı bildiren,

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

BEH Ç. Çocuklar n Dünyas na S nan Yazar. Yaflamdan Kesitler

BEH Ç. Çocuklar n Dünyas na S nan Yazar. Yaflamdan Kesitler Yaflamdan Kesitler Sema Erdo an Çocuklar n Dünyas na S nan Yazar BEH Ç AK B ehiç Ak, yaz n dünyas na çocuklar için yazd kitaplarla ad m atan bir isim. Cumhuriyet Gazetesi nde bant karikatürler çizdi, karikatürleri

Detaylı

Mustafa Kemal in Bursa da Ö retmenlere Konuflmas

Mustafa Kemal in Bursa da Ö retmenlere Konuflmas Atatürk ün Dünyas Cengiz Önal 64 Mustafa Kemal in Bursa da Ö retmenlere Konuflmas Han mlar, Beyler! stanbul dan geliyorsunuz. Hofl geldiniz. stanbul un fl k ocaklar n temsil eden yüce heyetiniz karfl s

Detaylı

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu 3.Klinik Farmakoloji Sempozyumu-TRABZON 24.10.2007 Klinik ilaç araştırmalarına

Detaylı

MÜDÜR YARDIMCILARI HİZMET İÇİ EĞİTİMİ

MÜDÜR YARDIMCILARI HİZMET İÇİ EĞİTİMİ MÜDÜR YARDIMCILARI HİZMET İÇİ EĞİTİMİ 1-2 Kasım 2013 tarihlerinde TED Okulları nda görev yapan müdür yardımcılarına yönelik olarak Antalya da bir hizmet içi eğitim gerçekleştirilmiştir. 25 TED Okulu ndan

Detaylı

Seks, yemek ve oyun do al zevklerdendir. Her memeli hayvan

Seks, yemek ve oyun do al zevklerdendir. Her memeli hayvan Beyin Cimnastikleri (I) Seks, yemek ve oyun do al zevklerdendir. Her memeli hayvan hofllan r bunlardan. lk ikisi konumuz d fl nda. Üçüncüsünü konu edece iz. 1. lk oyunumuz flöyle: Afla daki dört kibrit

Detaylı

umhurbaflkan iken, Kendi ste iyle Kimya Ö rencisi Oldu

umhurbaflkan iken, Kendi ste iyle Kimya Ö rencisi Oldu C umhurbaflkan iken, Kendi ste iyle Kimya Ö rencisi Oldu Çankaya Köflkü nde Cumhurbaflkan smet nönü, 1942 y l nda hergün sabah akflam büyük bir dikkat ve merakla Hitler in Rusya topraklar ndaki ilerlemesini

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

Vaziyet Plan Aksüt nflaat Mimarl k Ticaret Limited fiirketi

Vaziyet Plan Aksüt nflaat Mimarl k Ticaret Limited fiirketi Vaziyet Plan AKSÜT NfiAAT VE M MARLIK Aksüt nflaat Mimarl k Ticaret Limited fiirketi Konaklar Mahallesi Ç nar Sokak Emlak Bankas Apt. Kat 1 Daire 2 4. Levent / stanbul Tel: 0212 325 90 62-63 Faks: 0212

Detaylı

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER

KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER KOOPERAT F GENEL KURUL TOPLANTISINA KATILMA VE OY HAKKI BULUNAN K MSELER Merdan ÇALIfiKAN* I. G R fi 1163 say l Kooperatifler Kanunu na göre kooperatiflerin zaruri 3 organ bulunmaktad r. Bunlardan en yetkili

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti ne YAHUD SOYKIRIMI SUÇLAMASI

Türkiye Cumhuriyeti ne YAHUD SOYKIRIMI SUÇLAMASI Otopsi Cengiz Özak nc 8 Türkiye Cumhuriyeti ne YAHUD SOYKIRIMI SUÇLAMASI 71 Y l Sonra Dünyada ve Türkiye de lk Kez T pk Bas m ve Tam Metin 24 fiubat 1942 Struma Facias nda Türkiyenin Suçsuzlu unu Kan tlayan

Detaylı

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu

Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Mesle imizin ve hukuk devletinin teminat olan genç avukatlara arma and r. stanbul Barosu SEM Yürütme Kurulu Cumhuriyeti ve onun gereklerini yüksek sesle anlat n z. Bunu yüreklere yerlefltirmek için elveriflli

Detaylı

Magic Steam VAC, buhar n gücüyle hijyenik ortamlar sunar;

Magic Steam VAC, buhar n gücüyle hijyenik ortamlar sunar; Magic Steam VAC, buhar n gücüyle hijyenik ortamlar sunar; MagicSteamVac Buhar n sihirli gücü! H. Wilhelm Kicherer'in 1933 y l nda Almanya Stuttgart da ilk ad mlar m z att günden bu yana; tüm dünyada ev

Detaylı

Uzay Keflfediyoruz. Günefl Sistemi Nerede? Her Yer Gökada Dolu! n yaln zca biri! evrendeki sonsuz Dünya bizim evimiz ve

Uzay Keflfediyoruz. Günefl Sistemi Nerede? Her Yer Gökada Dolu! n yaln zca biri! evrendeki sonsuz Dünya bizim evimiz ve uzayi kesfet 13/2/6 19:35 Page 34 Uzay Keflfediyoruz n yaln zca biri! de in is kc gö da y sa evrendeki sonsuz Dünya bizi eviiz ve ister isiniz? ak n ta z r la flu renek, ko Evrendeki adresiizi ö Her Yer

Detaylı

Başkan Kocadon Muğla basınını Bodrum da ağırladı

Başkan Kocadon Muğla basınını Bodrum da ağırladı Başkan Kocadon Muğla basınını Bodrum da ağırladı Başkan Kocadon : Artık hep beraber diyoruz ki Muğla aşkıyla yanıp tutuşalım Bodrum Belediye Başkanı Mehmet Kocadon, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü nedeniyle

Detaylı

Yazı ve fotoğraflar: Hüseyin Sarı. Murat dağı (2312m)

Yazı ve fotoğraflar: Hüseyin Sarı. Murat dağı (2312m) Murat Dağı-Uşak (2312m) (03-04 Ekim 2015) Yazı ve fotoğraflar: Hüseyin Sarı Uşak Dağcılık ve Doğa Sporları Kulübü nün (UDOSK) düzenlediği Murat Dağı etkinliğine katılmak üzere Pınar Doğan ile birlikte

Detaylı

Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir

Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir Rastgele Bir Say Seçme ya da Olas l k Nedir B irçok yaz mda olas l k sorusu sordum. Bu yaz mda soru sormayaca m, sadece olas l n matematiksel tan m n verece im. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 ve 9 say lar aras

Detaylı

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1

Fen ve Teknoloji VÜCUDUMUZDAK S STEMLER Ünite 1 BOfiALTIM S STEM Besinlerin hücrelerimizde kullan lmas sonucu karbondioksit, amonyak, üre, ürik asit, madensel tuz gibi vücut için zararl maddeler oluflur. Bu zararl maddelerin vücuttan uzaklaflt r lmas

Detaylı