40 national geographic ocak 2010 lidya 41

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "40 national geographic ocak 2010 lidya 41"

Transkript

1 ANADOLU UYGARLIKL ARI Lydia Karun gibi zengin krallar, çıkardıkları altını dünyada ilk kez paraya dönüştüren bir halk ve bu zenginliği korumak için üç ayrı duvarla çevrili bir kent, Sardes. Batı Anadolu dan Kızılırmak a kadar uzanan bir etkiye sahip Lydia Krallığı nı anlayabilmenin yolu Manisa nın Sart köyünden geçiyor. Tapınak mimarisini anımsatan bir yapı içinde, kanatlı güneş kursu altında, birbirine dönük insan başlı kanatlı aslanlar, Lydia da Pers satraplık dönemini yansıtıyor. Altın yapraktan aplike olarak hazırlanmış ince altın levhanın kenarındaki delikler olasılıkla üst düzey bir kişinin giysisi üzerine dikildiğini gösteriyor. 40 national geo graphic o cak 2010 lidya 41

2 Lydia nın altın sikkeleri İÖ 6. yüzyıldan itibaren üretilmeye başlandı. Dünyanın bilinen bu ilk altın sikkeleri, İstanbul Arkeoloji Müzeleri ndeki altın, gümüş ve elektron Sardes sikkelerinin bir kısmı müze salonlarında teşhirde. lidya 43

3 YAZI: ŞENGÜL AYDINGÜN FOTOĞRAFLAR: MURAT TÜREMİŞ Prof.Dr. Nicholas D. Cahill (Nick), küçük bir kapağı kaldırmış ve ortaya çıkan aralığın içinde kaybolmuştu. Kenara dayanmış metal merdiven uçlarını gördüm, yıllardır arkeolojinin içinde olmuş biri olarak tereddüt etmeden merdiveni kavradım. Nick henüz 8 metre aşağıdaki yer seviyesine inmemiş, basamakları bitirmeye çalışıyordu. Dengemi sağlayıp merdivene bastım ve peşinden inmeye başladım. Girdiğimiz deliğin küçüklüğünden beklenmeyecek kadar geniş ve derin bir yere iniyorduk. Bir tarafta kırmızımsı bir toprak duvar, karşısında ise kaba taşlardan, düzgün bir şekilde inşa edilmiş bir sur vardı. Merdivenden en son inmekte olan California Üniversitesi nden Prof. Dr. Crawford H. Greenewalt Jr. (Greenie) ise 1959 dan beri buradaydı ve 1977 den itibaren 30 yıl süreyle kazı başkanı olarak görev yapmıştı. Nerede olduğumuzu anlayabilmek için Nick e bakıyordum. Halen Wisconsin Madison Üniversitesi nde profesör olan Nick, Sardes e 1979 da öğrenci olarak gelmiş ve görünüşe göre kazıdan bir daha ayrılmamıştı. İki yıl önce Greenie nin emekliye ayrılmasıyla da, Harvard Üniversitesi merkezli Sardes in Arkeolojik Keşfi Heyeti nce yürütülen kazının başkanlığını Nick üstlenmişti. Bir arkeolojik kazı alanını, oraya yıllarını adamış bir kazı başkanı ile gezmekten daha ayrıcalıklı ne olabilir? Tabii ki aynı yere yıllarını vermiş iki kazı başkanı ile gezmek... Nick ve Greenie ile Lydia Krallığı hakkında en fazla bilgiye sahip olabileceğimiz tek kazı alanı olan Sardes teki delikten içeriye girdiğimde ne kadar şanslı olduğumu düşünüyordum. Yerin altında karşımıza çıkan duvar, Lydia dönemindeki kentin duvar sisteminin bir parçasıydı. Greenie, İngilizce olarak anlatırken duvar sözcüğünün arkasındaki çoğul takısının üzerine özellikle vurgu yapıyor ve duvarlar diyordu. İÖ 7 nci yüzyılın sonlarına doğru Lydia- lılar, kenti ve muhtemelen sahip oldukları zenginliği korumak için antik dünyada benzerine az rastlanır 20 metre genişliğinde muhteşem bir duvar inşa etmişlerdi. Ama bunu yetersiz bularak, duvarı güçlendirmek için dışını bir de surla çevirmişlerdi. Duvar da bu yüzden iki, hatta üç kat daha kalın bir hale gelmişti. Ayrıca 7. bu duvarın altında daha önce yapılmış güçlendirilmiş bir duvar daha vardı. Nick, Pers istilasından sonra Lydia duvarının üstüne bir duvar daha inşa edilmiş. Yani burada birbiri ardına inşa edilmiş üç ayrı duvar bulduk diyor. Lydia denince akla, hem gerçek hem masal; Karun un zenginliği ve Midas ın altınları geliyor. Efsane ve masalın gerçeklerle ilişkisini bilmiyoruz ama büyük olasılıkla bir zamanlar bu duvarların bir tarafında çok miktarda altın vardı ve her türlü hırsızı, uğursuzu, yağmacıyı dışarıda tutabilmek için bu kadar güçlü bir savuma sistemine gerek duymuşlardı. Kazı ekibi duvarı bulduktan sonra, hangi tarafın iç, hangisinin dış olduğuna bir süre karar verememiş. Greenie Lydialılar dan günümüze çok az yazılı belge kaldığı için bunu saptamak çok zordu diyor. Var olan belgeler çoğunlukla mezar taşlarına yazılmış, törensel yazılardan oluşuyor. Tüm yazılı tarihsel metinlerin büyük bölümü ise Yunanlılar tarafından, yüzyıllar sonra kaleme alınmış. Bu metinlerden yola çıktıklarında ise kentin tam yeri konusunda bazı karışıklıklar yaşamışlar. Aslında görünen o ki; sorun, Lydialıların yazılı bir tarihe sahip olup olmamaları değil. Greenie, Lydialıların Hititler ya da Mezopotamyalılar gibi kil tabletlere değil parşömenlere yazdıklarını düşünüyor. Mısır çölünün kurak havasında bazı papirüsler günümüze kadar dayanabilirken ve üzerlerindeki bilgileri bize taşıyabilirken Batı Anadolu nun nemli topraklarındaki yazılı metinler çürüyüp gitmiş olabilir. Bu, Lydia dilini çözebilmek açısından oldukça kötü bir durum çünkü şu anda elimizde bulunan metinler ölü bir dili anlamaya yetecek kadar çok değil. Sardes kazılarının son yıllarda en dikkat çekici buluntularından, Pers saldırısı sırasında yıkılan sur duvarlarının altında kalarak hayatını kaybettiği anlaşılan iki Lydia lı askere ait kafatasları. Arkeolog restoratörler dağılmış durumdaki, yaklaşık 2500 yıllık kafatası parçalarını sabırla bir araya getirmeye çalışıyor. Bir gece önce Artemis tapınağının yanında kurulmuş, 50 yıllık geçmişin ihtişamını sergileyen ve kendisi bir tarihi esere dönüşmekte olan kazı evinin bahçesinde sohbet ederken, burada yaptıkları çalışmanın insanlık tarihinde, arkeoloji dünyasında hangi boşluğu doldurduğunu sordum. Arkeologlar, hele bir de yarım asrı tek bir kazıda geçirebilecek kadar bir yere bağlanmış olanları, yaptıkları araştırmanın dünyada tek olduğuna; başka hiçbir yerden gelemeyecek bilgileri, bulguları sağlayacağına gönülden inanmasalar işlerine devam edemezler. Greenie de, Nick de bu düşüncemi destekleyip konuyu Lydialılara ve onların 44 national geo graphic o cak 2010 lidya 45

4 kurduğu uygarlığa getirdiler. Bu büyük uygarlık konusunda Yunan ve Roma kaynaklarından birşeyler öğrenmek mümkündü ama asıl bilgileri ancak burası, Manisa Salihli nin Sart köyünde yapılmakta olan Sardes kazıları sağlıyordu. Bu bilgiler bize Lydialıların bıraktığı ve arkeologların yeniden kazandırdığı mimari eserler, takılar, dünyada bilinen ilk paralar, ölü gömme adetleri, ufku dolduran sayısız tümülüsler, günlük kullanılan kap kacaklarla geliyordu. Lydialıları anlayabilmek için Sardes ten başka hiçbir yer yoktu. Çünkü, Sardes kazıları Lydia dönemini aydınlatan tek bilimsel kazıydı Tabii ki müzelerin, definecilerin açtığı kaçak kazıların ardından kalanı kurtarmak amacıyla yaptığı kurtarma kazılarını saymazsak! Lydia nın komşusu olan Phrygia nın başkenti Gordion da, Kerkenes Dağı ndaki Pteria olduğu düşünülen antik kentte ve de diğer komşu bölgelerde yapılan İÖ 1. bin kültürlerine ait kazılar biraz, Lydia dönemi hakkında bilgi sağlamasına karşın sadece Sardes te,onlarla doğrudan ilgili bulgulara ulaşabiliyoruz. Greenie ve Nick bu durumu anlamakta zorlanıyordu. Kazı çalışmaları ilerledikçe, yeni bulgular ortaya çıktıkça öğrenmek istediklerinin sayısı hızla artıyordu. Ancak Nick, Her iyi arkeolojik çalışma zaman içinde bize aslında ne kadar az bildiğimizi hatırlatıyor. Ama neden hâlâ Sardes ten başka hiçbir Lydia kenti bulunmadığını anlayamıyorum diyordu. İyi bir arkeolojik çalışmanın, bulduğu her yanıta karşı, iki iyi soru üretmesi gerekirdi ve burada da soruların ardı arkası kesilmiyordu. Örneğin, böylesine önemli bir başkentin nasıl organize olduğuna ve Batı ve Orta Anadolu nun neredeyse tamamını etkilemiş böylesine büyük bir imparatorluğu nasıl yönettiklerine dair bazı kanıtlar olsa da Nick, Sardes teki Lydia binalarının pek azı günışığına çıktı ve kentin nasıl organize olduğuna dair bilinenler hâlâ pek az diyor. Greenie, tarihin yazılı döneminde bile bazı konularda olağanüstü büyük boşlukların olduğunu söylüyor ve yeni bilgilere ulaşmanın tek yolunun arkeolojinin sağlayacağı maddi kanıtları ortaya çıkarmak olacağına inanıyordu. Sardes in yönetim binasının, sarayının yeri henüz belirlenememişti. Düşünsenize, belki de içinde saray arşivleri, tahıl siloları, silah depoları, görevli memurların sayısı hakkında fikir verecek idari binaları, bahçeleri ile dev bir saray, sohbet ettiğimiz noktadan biraz ötede, toprağın altında bizi bekliyor olabilirdi. Umuyorum ki onları eski eser tacirlerinden önce bilim insanları bulacaktı. Denizi Samos Ege BITHYNIA Daskyleion Adramytteion Dorylaion Gordion Thyateira LYDIA Silandos Sardes Hypaipa PHRYGIA Ephesos Miletos KARIA Halikarnassos PAMPHYLIA LYKIA Xanthos A k d e n i z Lydia Krall Lydia e emenli indeki bölgeler Lydia yerleşimleri Di er yerleşimler 0 km 200 NG TÜRKİYE Sardes in kuzeyinde en büyüğü Kral Alyattes e ait, yüzlerce büyük boyutlu tümülüs (mezar tepeleri) inşa edilmiş. Bölge bu nedenle Bintepeler olarak anılıyor (en üstte). Gediz ve Küçük Menderes vadilerinde hüküm süren Lydia Krallığı nın etkisi Kızılırmak a kadar uzanıyordu (üstte). 46 national geo graphic o cak 2010 lidya 47

5 Tarihin İlk Paraları Paktolos Irmağı ndan koyun postlarının yardımıyla toplanan elektron zerrecikleri Sardes teki arıtma atölyelerinde ayrıştırılarak, altın, gümüş ve ikisinin karışımından oluşan elektron sikkelere dönüştürülüyordu. Paktolos Irmağı (bugünkü Sart çayı) zenginlik ve gücü Lydia krallarının ayağına getirmişti. Kaynağını Tmolos Dağı ndan (Bozdağ) alan ırmak, Lydia nın başkenti Sardes in ortasından akıp giderken alüvyonlarında taşıdığı altın (elektron) zerreciklerinin bir kısmını burada bırakıyordu. Ama Lydia nın zenginliğinde, sadece ırmağın alüvyonlarının değil koyun postlarının da parmağı vardı. Koyun postlarının Paktolos Irmağı na daldırılıp çıkarılması sonucu üzerinde kalan elektron zerrecikleri toplanıyor ve sonra rafineride işleme tabi tutuluyordu. Bu işlem sonucunda ortaya çıkan sikkeler tarihte bilinen ilk madeni paraydı. En eski sikkeler, Lydia kralları tarafından altın ve gümüş alaşımı bir metal olan elektron dan basılmıştı. Doğada bulunan altın, içinde gümüş, bakır ve başka madenleri de barındırabiliyor. Saf hale getirilmesi için işlemden geçmesi gerekiyor. Doğal altın, içerdiği gümüş oranına göre ile elektron olarak adlandırılabiliyor. Eskiçağ dünyasında elektron sikkeler sadece Lydia ya ve Batı Anadolu ya özgüydü. Ancak, birkaç yüz yıl sonra, Phokaia ve Mytilene gibi kentlerde iki metali suni olarak karıştırıp elektron sikke basıldığı biliniyor. Komşularıyla olan ilişkilerinde doğada saf olarak bulunmayan, altın, yani elektron Lydia Krallığı nın prestijiydi. Tarihçi Herodot, Kral Kroisos un (İÖ 6. yüzyıl), dönemin ünlü kehanet merkezi olan Delphoi a 10 talanton ağırlığında beyaz altından (elektron) bir aslan heykeli armağan ettiğini yazıyor. Kroisos un zenginliği ülke sınırlarını aşmış, ünü günümüze kadar ulaşmıştı. Çoğu Doğu toplumlarında Kroisos un adı, Karun olarak biliniyordu. Karun kadar zengin deyimi de ona yapılan bir atıftı. Lydia Krallığı nın değerli madenden kaynaklanan bu zenginliğine bir de egemenliği altındaki Batı Anadolu daki kent devletlerinden aldığı vergileri eklersek, karşımıza çıkan tablonun Lydia krallarının sadece siyasal gücünü değil, aynı zamanda ekonomik gücünü de yansıttığı söylenebilir. Lydia Krallığı elinde bulunan maden zenginliğini sikkeye dönüştürerek insanlık tarihinde bir ilke imza attı. Ancak bu imzada egemenliği altında bulunan Ionia bölgesi kentlerinin (Miletos, Ephesos, Khios, Phokaia, Klazomenai gibi) rolü büyük. Çünkü sikke, ortaya çıktığı yerde, yani Lydia Krallığı topraklarında kalsaydı, münferit ve tekil bir buluş olarak tarihe geçecekti. Fakat öyle olmadı. O dönemde kent-devletleri tarafından gerçekleştirilen kolonizasyon hareketi nedeniyle tüm Ege ve Akdeniz dünyasına yayıldı. Herodot (İÖ 5. yy) ve Polluks un (İS 2. yy) verdiği bilgiler sikkenin icadının Lydia Krallığı yla ilişkisini ortaya koyuyor. Arkeolojik kazılarda ele geçen buluntular da ilk sikkelerin Lydia Krallığı tarafından bastırıldığını kanıtlıyor. Ancak Lydia Krallığı nın ilk sikkeleri kadar önemli bir konu da, sikkelerin metalleri. Sardes te yürütülen arkeolojik kazılarda İÖ 6. yüzyılın ortalarına tarihlenen arıtma atölyeleri açığa çıkarıldı. Günümüzde yapılan laboratuvar çalışmaları, bu atölyelerde elektronun ayrıştırılarak saf altın ve saf gümüş elde edildiğini ve ayrıca altının içinde bulunan bakır gibi adi metallerin de altından ayrıştırıldığını ortaya koydu. Modern analizler, Paktolos un alüvyonlarından elde edilen elektrondaki gümüş miktarının yüzde ve altın miktarının yüzde olduğu halde, bu elektrondan basılan sikkelerde altın oranının yüzde 55, gümüş oranının yüzde 45 olduğunu gösteriyor. Bu da, Lydialıların elektronun alaşımına müdahale ederek, içerdiği altın miktarını düşürdükleri, buna karşılık gümüş miktarını artırdıkları anlamına geliyor. Söz konusu alaşımda az da olsa bakır da bulunuyordu. Sonuç olarak, Lydia elektron sikkeleri doğrudan Paktolos un alüvyonlarından alınan doğal elektrondan değil, içeriğine müdahale edilmiş elektrondan basılmıştı. Ve bu altın atölyeleri, yılda birkaç yüz kilo altının ayrıştırılıp sikke basımı için hazır hale getirilmesine olanak verecek kapasitedeydi. Lydia Krallığı nın ilk sikkeleri olasılıkla Kral Alyattes (İÖ yaklaşık ) zamanında basıldı. Bu ilk sikkeler elektrondan basılmış olsa da Alyattes in oğlu Kroisos döneminde elektron sikke basımı terk edildi ve hem altın hem gümüşten (iki ayrı metalden) sikkeler basıldı. Lydia Kralı Kroisos zamanında basılan altın, gümüş ve elektron sikkelerin ön yüzünde Lydia Krallığı nın arması olan aslan veya karşılıklı aslan ve boğa başları yer alıyor yılları arasında British Museum adına D.G. Hogarth başkanlığında Ephesos taki Artemis Tapınağı nda yürütülen arkeolojik kazılarda çok sayıda elektron sikke ele geçti. Sikkelerden bir kısmının üzerinde hiçbir işaret veya tasvir yoktu; bir kısmının üzeri kazıma çiziklerle kaplıydı; bir kısmında ise hayvan tasvirleri vardı. Ancak hepsinin ortak noktası arka yüzlerinde bir çukurluk bulunmasıydı. Üzerlerinde aslan başı tasvirinin olduğu sikkelerin, aslanın Lydia Krallığı nın arması olması ve Ephesos un Lydia Krallığı nın egemenlik alanı içinde bulunması nedeniyle Lydia Krallığı na ait olduğu düşünülüyor. Lydia Krallığı na ait sikkeler Sardes ve Frig/Phyrg Krallığı nın başkenti Gordion da da ele geçti. Lydialıların kendi sikkelerine verdikleri adı da bilmiyoruz Lydia Krallığı nın aslan başı tasvirli elektron sikkeleri Lydia Milet ağırlık sisteminde basılmıştı. Ana birim 14,1 gram ağırlığındaki stater di. Ele geçen sikkeler, bir staterin yarısı (hemistater, 7,15 gr.), üçte biri (trite, 4,75 gr), altıda biri (hekte, 2,40), onikide biri (1,20 gr.), yirmidörtte biri (0,60 gr.), kırksekizde biri (0,30 gr.) ve hatta doksanaltıda biri (0,15 gr.) kadardı. Günümüze kalan sikkelerden, en fazla basılmış olanın, trite olduğu anlaşılıyor; hatta onun ana birim olduğunu öne süren uzmanlar var. Ufak birimlerdeki sikkelerden çok sayıda bulunması, sikkenin bir kere icat edildikten sonra, günlük yaşamdaki yararlılığının çok çabuk anlaşıldığını ve alıverişlerde ihtiyaç duyulduğunu gösteriyor. Kroisos döneminde basılan sikkelerin Pers yenilgisinden (İÖ 546) sonra, Persler tarafından da kullanıldığı kabul ediliyor. Staterlerdeki ağırlık, üslup ve birimlerde görülen farklılık, bir kısmının erken, bir kısmının geç dönem darpları olduğuna işaret ediyor. Böylece Lydia dan çıkan madeni paralar Anadolu ya ve oradan da dünyaya yayıldı... Prof.Dr. Oğuz Tekin 48 national geo graphic o cak 2010 lidya 49

6 Bir teoriye göre Sardes te yaşayanlar hep oradaydı ve Lydia dan sonra Pers, Hellen ve Roma hâkimiyetine girdiler. Hellenistik dönemde yapımına başlanan Artemis Tapınağı da burada yaşayan Lydialıların torunları tarafından yapılmış olabilir. lidya 51

7 Altın zemin üzerine turkuvaz, beyaz ve kırmızı damarlı akik ile kahverengi damarlı akik yanında metamorfik taşların kakıldığı kanatlı güneş kursu biçimli kolye ucu. Tipik bir Pers motifi olan bu eser, Türkiye ye dönen Karun Hazinesi nin parçaları arasında. Biz arkeologlar için birkaç giysi ve yiyecek tasviri bile eski yaşamlar hakkında öğrenmek istediklerimiz için yeterli ipucu olabilirdi; sosyal durumları, statüleri, gelenekleri... Pahalı ve şık bir giysi her zaman prestij ve güç simgesidir. Kazı evinin gölgesinde, asırlık ağaçların altına kurulu masanın etrafındaki beş Amerikalı arkeoloğu giysileri, oturuşları, çaya bandıkları sıradan bisküvilerden değerlendirmeye kalkanlar eğlenceli sonuçlara ulaşabilirler. Eski başkan Prof.Dr. Greenewalt açık sarı, kolları kıvrılmış gömleği, bej rengi hafif solmuş pantolonu güneş ve rüzgârdan yanmış yüzü ile bir istisna oluşturmuyordu ama sözcükleri tane tane seçerek yaptığı itinalı konuşması, seçkin ifade tarzı her şeyi değiştiriyordu. Greenie ye, Lydialıların çevre devletlerin arşivlerinde iz bırakmış olmaları gerektiğini sormuştum. O da Lydia Kralı Gyges in Asur Kralı Asurbanipal a gönderdiği heyetten söz etmişti: Asurlular, batıdan gelen bu insanların ülkesi Lydia yı ilk kez duyuyorlar ve dillerini hiçbir şekilde anlamıyorlardı. Sonunda resmi heyetin derdi bir şekilde anlaşılmış ve de Lydialıların Kimmerlere karşı istedikleri yardım gönderilmiş. Lydia Asur dan aldığı demirin bedelini de Kimmerli esirler vererek ödemiş. Üç nesil sonra ise Kroisos un babası Alyattes, Medler le savaşmış ve güneşin tutulduğu savaştan sonra barış anlaşmasında aracılık yapmaları için Babillileri ve Kilikyalıları davet etmiş ve aradaki ilişkiler çok daha ileri bir düzeye ulaşmış. Biraz önce gazetede okuduğumuz devlet büyüklerinin adları gibi Lydia yı yönetenlerden söz ediyorduk. Bu insanların adı gerçekten Gyges, Ardys, Sadyattes, Alyattes, Kroisos muydu? Ülkelerine Lydia mı diyorlardı? Lydia nın adının geçtiği en eski metin olan Asurbanipal in yazısında ülkenin adı, Lu ud du şeklinde geçiyordu. Diğer kral isimleri ise hep daha sonraki Yunan ve Roma metinlerinden geliyordu. Lydialıları anlamaya çalışmak için belki başka izlere bakmak gerekiyor. Örneğin, en çok yaptıkları ve öyle kolay kolay kaybolmayacak olan izlere; tümülüslere... Sardes in çevresinde yer alan tümülüsler, içlerine gömülen çok değerli ölü hediyeleri ile birlikte daha tarihin en eski çağlarından başlayarak mezar soyguncularının dikkatini çekmiş ve tamamına yakını açılıp boşaltılmıştı. Ama Antik Çağ ın en başarılı soyguncularının ya da günümüz hırsızlarının bile çalamayacakları bir şey vardı: Tonlarca ağırlıktaki tümülüsler ve yükseldikleri yerler. Sadece Lydia tümülüslerinin en büyüğü olan Alyattes Tümülüsü nde bir milyon tondan fazla toprak var. Ama bu tümülüsler de define avcıları veya tarım için alan açmak isteyenler tarafından tahrip ediliyor. Masamızda sessiz bir şekilde oturan ve yine Sardes kazılarına yıllarını vermiş Başkan Yardımcısı Prof.Dr. Andrew Ramage ın öğrencisi Prof.Dr. Christopher Roosewelt, İÖ 7 4 yüzyılları kapsayan Lydia ve Pers yönetimi dönemle- 52 national geo graphic o cak 2010 lidya 53

8 Kaçak Hazinelerin Dönüşü Köylülerin zengin olmak için yaptıkları kaçak kazılarda buldukları Lydia Hazinesi önce gizlice New York Metropolitan Müzesi kolleksiyonlarına satıldı, sonra mahkeme kararını beklemeden Türkiye ye iade edildi. Yurt dışına kaçırılan ve açılan davalarla Türkiye ye geri getirilen parçalar arasında Aktepe tümülüsünün kireçtaşı blokla örülü mezar odasından, elindeki çiçeği koklayan insan betimli duvar resmi parçası da bulunuyor. Uşak ın Mıdıklı ve Güre köylerinde, yılları arasında, tümülüslerde yapılan kaçak kazılarda bulunan çeşitli yapıtlar, İÖ 6. yy ın ortalarına tarihleniyor. Bu tarihin Lidya Kralı Kroesus un (Karun) dönemine denk düşmesi nedeniyle, bu yapıtlara Karun Hazinesi adı veriliyor. Hazinenin görkeminin ancak çok soylu zenginlere ait olabileceği kanısı da, bu adı pekiştiriyor. Yasal ve bilimsel alanda ise Lidya Hazinesi tanımlaması kullanılıyor. Yöredeki antik nekropol (mezar) alanında, 1965 te bir çobanın sürüsünü otlatırken, bir deliğe giren sopasını geri çektiğinde altından bir yüzük bulmasının ardından köy halkı bu alanda kaçak kazılara başlamıştı. Sardes bağlantılı arkeolojik kazılarda işçi olarak çalışan Mıdıklı lı Ahmet Bülbül, tümülüs kazısının nasıl yapıldığını öğrenmiş, köyünün yakınındaki Toptepe Tümülüsü nü kazmayı kafasına koymuştu. Gözlemleriyle belirlediği noktadan arkadaşlarıyla kazarak bulduğu giriş yolundan mezar odasına ve hazineye ulaşmıştı. Güre köyünden 10 kişi de Mıdıklıların zengin olmasından heveslenerek Haziran 1966 da İkiztepe yi 10 gün süren kaçak kazıyla soymuş ve olağanüstü zenginlikteki hazineyi İzmir de Ali Bayırlar a satmıştı. Ancak bir köylü, Jandarmaya kaçak kazıyı haber verdi. Hazinenin bir bölümü ele geçti. Soyguncular yakalanarak yargılandılar. Bu arada Bayırlar, New York tan İzmir e gelen antika galerisi sahibi John Klejman a hazineyi birkaç aşamada satmıştı. Klejman, New York Metropolitan Sanat Müzesi nin (MET) Yunan ve Roma Bölümü Müdürü Dr. Dietrich von Bothmer e hazineden bazı örnekler gösterdi. Dr. von Bothmer yılları arasında sağladığı bağışlarla koleksiyonun tümünü 1,7 milyar dolara Müze ye kazandırdı. Müzenin deposunda çelik kasalarda saklananan hazinenin MET te olduğunu çok az kişi biliyordu. MET in 100. kuruluş yıldönümünde (1970) hazinenin, sergilenmesine niyetlenilse de, aynı yıl hazinenin izini süren İngiliz Sunday Times Gazetesi muhabiri Peter Hopkirk Ankara ya geldi ve araştırmayı birlikte sürdürdük. Ancak hazinenin izine raslayamadık. Hopkirk, Londra ya dönüşte gazetesinde, Türkler Karun Hazinesini Geri istiyor başlığıyla, dönemin Milli Eğitim Bakanı Orhan Oğuz un Eğer böyle bir hazine Türkiye den kaçırılmışsa Müze yi dava ederiz demecini yayımladı. Güç durumda kalan MET, hazinenin sadece 3 5 parçasını Doğu Yunan kaynaklı olarak sergiledi. O tarihten sonra Manisa ve Uşak yöresinde araştırmalarımı yoğunlaştırdım. Üç kez New York a gittim. 16 yıl süren bilgi, belge toplama ve tanık ifadelerinden yola çıkarak hazırladığım ve hazinenin MET te olduğunu belirten araştırma sonuçlarını Nisan 1986 da Milliyet Gazetesi nde yayınladım. Görkemli hazine, Lidya ve Anadolu da Pers yayılması ile eşzamanlı sanatsal etkileşimi yansıtması açısından benzersizdi. Özellikle yörenin kuyumculuğu ve ayrıca şarap kültürü açılarından da önem taşıyordu. Türkiye, 1987 Haziran ında New York Federal Mahkemesi ne başvurarak hazinenin geri verilmesi amacıyla MET e dava açılmasını istedi. Federal yargıç üç yıllık bir süre boyunca tarafların sunduğu belge, tanık ifadesi ve uzman raporlarına dayanarak 1990 da Türkiye nin dava açılması istemini kabul etti. Güç durumda kalan MET, Türkiye ile iyi ilişkileri olan bazı ünlü Amerikan diplomatlarını aracı olarak kullanıp olayın mahkeme dışında, 363 parçadan oluşan hazinenin paylaşılarak ve karşılığında Türkiye ye bir bedel ödeyerek çözülmesini önerdi. Bu öneriyi açıkladığımda, paylaşım gündemden düştü. MET, davayı yitireceğini anlayınca, mahkeme sonucunu beklemeden 1993 te hazineyi Türkiye ye geri verdi. Hazine bir süre Ankara da Anadolu Medeniyetler Müzesinde sergilendikten sonra tarihinin yaşandığı kendi toprakları olan Uşak Arkeoloji Müzesi ne gönderildi. Dönemin Kültür Bakanları, Uşak a yeni müze yapımı için bütçeye konulan ödeneği kullanamadığı için hazine, hala Uşak Müzesi nde sergileniyor. Koleksiyonun en önemli parçalarından biri olan altından kanatlı denizatı broşun çalınarak sahtesi ile değiştirildmesi ise koleksiyonun iyi korunamadığını gösteriyor. Özgen Acar 54 national geo graphic o cak 2010 lidya 55

9 LYDIA NIN HAZİNELERİ Sardes teki kazı açmalarından birinin en dibinde kazı başkanı Nick ve kası ekibi, Lydia dönemine ait duvarları ortaya çıkarmaya çalışıyor (üstte). Lydion geniş ağızlı, küresel gövdeli, konik ayaklı, Lydialılara özgü pişmiş topraktan krem ve parfüm ihraç kabı Manisa Müzesi nde sergileniyor (Altta, başta). İstanbul Arkeoloji Müzesi nde sergilenen gri kuvars aynı zamanda alt kısmı damga mühür olarak da kullanılan altın kulplu kolye ucu (Altta, ikinci). İstanbul Arkeoloji Müzesi nde sergilenen fildişinden büst (Altta, üçüncü) Sardes kazısında ele geçmiş 35 cm. genişliğinde yayvan kap (Altta, sonda). KREM, PARFÜM İHRAÇ KABI ALTIN KULPLU KOLYE UCU FİLDİŞİNDEN BÜST 56 national geo graphic o cak 2010 YAYVAN KAP rine ait yerleşim yerlerini bulabilmek için mevcut tümülüsleri kullanmıştı yılları arasında çevredeki en az 510 tümülüsün yerini coğrafi olarak kayıt edip, çevre il müzelerinden çıkan buluntularla birleştirip en az 113 Lydia Pers dönemi yerleşim yeri tespit etmişti Buradaki temel varsayım, eski insanların ölülerini gömmek için bu tümülüsleri çok uzak yerlere değil, yaşadıkları yerleşmelerin yakınlarına yapmış olabilecekleriydi. Zaten değerlendirilen verilerde göze çarpan en önemli özellik, bu insan yapısı tepelerin kendi aralarında kümeleşmiş olmasıydı. Greenie ye göre arkeolojik kazıların bize sunduğu bir başka ilginç nokta, kentin değişik yerlerinde ve duvarlarında rastlanan resimler ve içindeki ithal malı pahalı kap kacaklardı. Geniş alanlarıyla, zengin sayılacak insanlara ait evlerin varlığı da bize Lydia zamanında kentte nasıl bir sosyal düzen olduğuyla ilgili ipuçları sağlıyordu. Acaba çok güçlü merkezi bir otorite ve sefalet içinde yaşayan bir halk mı vardı? Yoksa günümüz burjuvazisini çağrıştıracak, oldukça zengin yurttaşlardan söz edilebilir miydi? Buluntular, bu evlerin özellikle aristokrat bir sınıfa ait olmadığı kanısını uyandırıyor. Ticaretin özgürce yapıldığı, günümüz toplumlarını çağrıştıracak bir sosyo ekonomik yapının izlerini bu zengin evlerinden öğrenebiliyoruz. Anadolu, Asya ve Avrupa yı birbirine bağlayan göç yollarının tam ortasında, kavimlerin bir yerden diğerine gittiği, hatta göçmen kuşların bile güzergâh bellediği bir yer. Bu topraklarda kavimler zaman içinde oradan oraya savrulmuş. Acaba Sardes te yaşayan halkla günümüz Sart ında yaşayanlar arasında kopmadan gelmiş bir bağlantı olabilir mi? DNA testi yaptınız mı? soruma Bu mümkün yanıtını aldım. Pers istilası sırasında yıkılan bir duvarın altında kalan iki askerin (olasılıkla Lydia askerleriydi) kemiklerini bulmuşlardı. O kemiklerden alınacak DNA örnekleri ile günümüzde burada yaşayanlardan alınacaklar karşılaştırılabilir ve belki de 3000 yıldan beri babadan oğula aktarılmış bir süreklilik yakalanabilirdi. Greene gülümseyerek, 2000 li yılların başı- na kadar İzmir i Ankara ya bağlayan ana yolun, şu anda yürütülen bazı kazı açmalarının hemen yanından geçtiğini söyledi. Gerçekten de Ankara dan İzmir e her gidişimizde Sardes harabelerinin hemen dibinden geçerdik. Şimdi ise ana yol, Sardes sit alanının içinden çıkarılmış birkaç yüz metre ileriye alınmıştı. Cumhuriyet döneminde yapılan eski ana yolun asfaltının altında Osmanlı yolu, onun altında Bizans yolu, onun altında Roma, altında da Yunan, Pers ve Lydia yolunun izleri duruyordu. Binlerce yıldır ulaşım hep aynı çizgi üzerinden yapılmıştı yıllık bir geleneğin bozulması size kısmet olmuş deyip şakadan bir sitemde bulundum. Greenie pek gülmedi, biraz üzüntülü bir sesle, Biliyor musunuz, bu dediğinizi gerçekten aramızda konuştuk dedi. Hititler, İÖ 2. binde Ege deki Miken Uygarlığı ile tam da bu yoldan geçerek ilişkiye geçmişlerdi; daha Lydia nın ünlü kralı Kroisos un doğmasına bin yıl varken... Kısacası buradaki yerleşim ve kültür varlığı Lydia dan da eskiye dayanıyordu. O dönemlerden günümüze gelene kadar hangi dönemde ne değişti? Neler aynı kaldı? Buradaki bir yerleşmenin sürekli varlığından, yolun hep burada olduğundan, kısacası binlerce yıllık bir kalıcılıktan söz ediyoruz ama acaba aralarda neler değişmişti, bunu henüz bilmiyoruz. Persler in İÖ 6. yüzyılda Sardes i işgal ettiklerinde, yerel bazı idarecilerin gene yönetimde olduğunu düşünmemiz için geçerli nedenlerimiz var. Kısacası bu insanlar Lydia şapkasını çıkarıp Pers başlığı takmış ve kaldıkları yerden devam etmişler. Ama tarihi kayıtlarda karşımıza çıkan tek bir satır farklı yorumlara yol açabilir: Büyük İskender 4. yüzyılda Lydia yı Perslerden aldığında halkın atalarından kalan eski törelerini yeniden uygulayabileceklerini söylemişti. Bu cümle insanı pek çok olasılığı düşünmeye zorluyor. Sardes in en görkemli yapısı Artemis tapınağını, 40 dereceye varan kavurucu öğle sıcağı altında dolaşıyoruz. Prof. Greenewalt un üzerinde dizine kadar çektiği siyah çoraplar, bermuda kumaş pantolonu ve keten gömleği var. Ancak, bu delici sıcakta başında hiçbir koruyucu lidya 57

10 SAVAŞA SON VEREN GÜNEŞ TUTULMASI Önceleri Gediz ve Küçük Menderes vadilerine sıkışıp kalan Lydia Krallığı, İÖ 600 lerde, ülkesindeki altın madenlerinin verdiği güçle giderek, Kızılırmak a kadar yayılan geniş bir coğrafyaya hükmeder olmuştu. Kral Alyattes, Anadolu yu dehşete düşüren göçebe Kimmer boylarına karşı kazandığı zaferlerle ünlenmişti. Bu sırada Asur İmparatorluğu nun Babil ve Medlerce tarih sahnesinden silinişi (İÖ 612) Yakın Doğu daki güç dengelerini bozmuştu. Medler kısa sürede Kızılırmak a kadar yayılarak Lydialılar la komşu oldular. İranlı Med kabileleri çoğu kez kuzeyli İskitlerle birlikte hareket ediyordu. Herodot a göre, Med hizmetindeki kimi İskitli beylerin Lydia kralına sığınması sorunlara yol açmıştı. Med hükümdarı Kyaksares in İskitliler in teslimi için yaptığı başvurunun reddi üzerine durum gerginleşti ve İÖ 591 de Lydia ve Med orduları Kızılırmak kavsi içinde karşı karşıya geldi. Çatışmalar beş yıl sürdü; o zamanki savaşlar yaz aylarında yapılıyor, kış ayları yaklaştığında hâlâ sonuç alınamamışsa ordular ateşkes yaparak evlerine dönüyorlardı. Savaşın altıncı yılında, çarpışmaların sürdüğü bir sırada, günü aniden geceye çeviren bir güneş tutulması yaşandı. Taraflar bu doğa olayını tanrıların çağrısı olarak kabul etti ve bir dostluk antlaşması imzaladı. Antlaşma, Alyattes in kızı ve Kyaksares in oğlunun evlendirilmesiyle güçlendirildi. İÖ 28 Mayıs 585 te yaşanan bu güneş tutulmasını Miletoslu doğa filozofu Thales önceden hesaplayıp İonialılar a bildirmişti. Prof.Dr. Veli Sevin yok. Aynı şekilde yeni başkan Nick de şapka ya da kazılarda moda olduğu üzere, poşi kullanmıyordu. Greenie ömrünün elli yılının, Nick ise otuz yılının tüm yaz aylarını burada geçirmişti. Her ikisi de incecik ve çok hareketliydi. Nicholas, tapınağın sütunları arasında çekirge gibi dolaşıyordu. Bir an dikkatle Greenie ye baktım. Bu sakin yüzlü adam, yetmiş yaşına gelmiş bir bilim insanı gibi görünmüyordu. Bir gece önce sorduğum sorunun yanıtını ertesi gün vermişti. Sardes te unutamadığı en önemli anısını sormuştum: Burada neden kalmam gerektiğini anladığım anı unutamıyorum. Sardes ten önce Gordion da, Bayraklı da, Pitane Çandarlı daki kazılara katılmıştım. Ancak, Sardes e geldiğimde çözülmesi gereken çok soruyla karşılaştım ve bu soruların çözümüne kendimi adamam gerektiğini kavradım. Kazı bilimi, disiplin ve sabır işidir. Bazen küçük bir sorunun yanıtı yıllarınızı alabilir. Bazen de bu soruların yanıtını siz değil, yerinizi alanlara bırakırsınız. Genç başkan Nicholas, yüksek yamaçtaki kazı açmasında, gelecek beş yılın ağırlığının Lydia dönemi yapılarını aramak olacağını söylüyordu. Sardes ten ayrılmadan hemen önce kazı evinde çay içerken, kazı alanından getirilen iki küçük poşet birden heyecan yarattı. İçlerinde İÖ 6.yy da üretilmiş pırıl pırıl parlayan Lydia nın elektron ve gümüşten iki sikkesi vardı. O gün bulunmuşlardı. Haldun arkeolojideki kuralları bilse de, dünyanın ilk basılı paralarından birinin (sayıları şu anda hiç az olmasa da) kazı başkanları tarafından incelenme anını fotoğraflamak istemişti. (Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu na göre, kazıda eserlerin ilk yayın hakları, beş yıllığına kazı başkanına verilmiştir.) Nick, bu istek karşısında, çok benzer (ve daha önce yayınlanmış) başka bir parayı çekmesini teklif ederken, Haldun çoktan vazgeçmişti bile... j Kocaeli Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yrd.Doç.Dr. Şengün Aydıngün, National Geographic Türkiye nin arkeoloji danışmanlarından. Murat Türemiş, NG ye sürekli katkı veren fotoğrafçılar arasında. Profilden uzun saçlı, küpeli, iri gözlü, sivri burunlu, sakallı bir Lydialı. Kazı ekibi bu erkeği feminen, süslü ve narin görüntüsü nedeniyle, eski bir Yunan sözünden alıntı yaparak Lydian Dandy olarak adlandırmış (karşı sayfada). Karun Hazineleri davasından sonra Türkiye ye getirilen Uşak çevresinde yasal olmayan tümülüs kazılarıyla ortaya çıkarılmış insan yüzlü, hayvan gövdeli iki Syphinx den biri. 58 national geo graphic o cak 2010 lidya 59

LİDYA DEVLETİ VE LİDYA (KARUN) HAZİNELERİ

LİDYA DEVLETİ VE LİDYA (KARUN) HAZİNELERİ LİDYA DEVLETİ VE LİDYA (KARUN) HAZİNELERİ LİDYA DEVLETİ VE LİDYA (KARUN) HAZİNELERİ FECRİ POLAT LİDYA DEVLETİ VE LİDYA (KARUN) HAZİNELERİ Fecri Polat Yayına Hazırlayan Fecri Polat Kapak Tasarımı Hakan

Detaylı

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu

İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu İlkçağ Anadolu Uygarlıklarında Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapı Bağlamında Kütüphane/Arşiv Kurumu Prof. Dr. Bülent Yılmaz Hacettepe Üniversitesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü E-posta : byilmaz@hacettepe.edu.tr

Detaylı

İSKENDER İN İZİ PEŞİNDEN GORDİON UN KÖRDÜĞÜMÜ Ve kılıcını kaldırdı, tüm gücüyle düğümün üzerine indirdi. Artık Philip in oğlunun Anadolu ya sahip olması için hiçbir engel kalmamıştı. Gordionlu kahinlerin

Detaylı

MÜZİK ALETLERİ 40 BİN YIL ÖNCESİNE DAYANIR

MÜZİK ALETLERİ 40 BİN YIL ÖNCESİNE DAYANIR MÜZİK ALETLERİ 40 BİN YIL ÖNCESİNE DAYANIR Dünyanın en eski flütü 40 bin yıl önceye uzanıyor. Hititler in flüt, gitar, lir, arp, tef, çalpara, davul ve gayda kullandığını gösteren taş kabartmalar var.

Detaylı

M.Ö. 1200' LERDEN GÜNÜMÜZE ANADOLU UYGARLIKLARI

M.Ö. 1200' LERDEN GÜNÜMÜZE ANADOLU UYGARLIKLARI M.Ö.. 1200' LERDEN GÜNÜMÜZE G ANADOLU UYGARLIKLARI M.Ö.. II. binin sonlarında, nda, boğazlar üzerinden Anadolu'ya olan Deniz Kavimleri GöçG öçleri köklk klü değişikliklere ikliklere neden olur. Anadolu'nun

Detaylı

İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI

İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI İLK ÇAĞ UYGARLIKLARI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI MISIR UYGARLIĞI İRAN UYGARLIĞI HİNT UYGARLIĞI ÇİN UYGARLIĞI DOĞU AKDENİZ UYGARLIĞI MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI Kelime anlamı İki nehrin arası olan Mezopotamya,

Detaylı

AHIRIN İÇİNDEKİ SARAY 300 Ispartalı filmini hatırladınız mı?

AHIRIN İÇİNDEKİ SARAY 300 Ispartalı filmini hatırladınız mı? AHIRIN İÇİNDEKİ SARAY 300 Ispartalı filmini hatırladınız mı? Ve orada kötü kalpli olarak gösterilen Pers İmparatoru Darius u Diğer ismiyle Dara yı Tarih 300 lü yılları gösteriyor. Ama İsa henüz doğmamış.

Detaylı

Urla / Klazomenai Kazıları

Urla / Klazomenai Kazıları Urla / Klazomenai Kazıları Oniki İon kenti arasında anılan Klazomenai, Urla-Çeşme yarımadasının kuzey kıyısında, İzmir Körfezi'nin ortalarında yer almaktadır. Klazomenai arazisinin (khora) doğuda Smyrna

Detaylı

YERYÜZÜNDE YAŞAM ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI

YERYÜZÜNDE YAŞAM ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI YERYÜZÜNDE YAŞAM ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI YUNAN ANADOLU MEZAPOTAMYA İRAN MISIR HİNT ANADOLU VE MEZOPOTAMYA UYGARLIKLARI GENEL ÖZELLİKLERİ: 1- Genellikle iklim

Detaylı

Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat

Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Kültür - Sanat Tarih / Terra Cotta Savaşçıları, Çin Halk Cumhuriyeti Kitap / Türkan Röportaj / Doç. Dr. Okan Gülbahar El Sanatları / Geleneksel

Detaylı

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir.

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Kuzeyde Sırbistan ve Kosova batıda Arnavutluk, güneyde Yunanistan,

Detaylı

15. MÜZE ÇALIŞMALARI ve KURTARMA KAZILARI SEMPOZYUMU

15. MÜZE ÇALIŞMALARI ve KURTARMA KAZILARI SEMPOZYUMU T.C. KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü 15. MÜZE ÇALIŞMALARI ve KURTARMA KAZILARI SEMPOZYUMU 24-26 NİSAN 2006 ALANYA T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayın No : 3082

Detaylı

BUNLARI BiLiYOR MUYDUNUZ

BUNLARI BiLiYOR MUYDUNUZ MİTOLOJİ'DE TANRILARIN VE TANRIÇALARIN KENTİ LETOON Fethiye - Kaş karayolunun 65 km. güneye sapılan yoldan takriben 3 km. gidildiğinde Letoon Antik Kenti'ne ulaşılır. Şair Ovidius un anlattığına göre,

Detaylı

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı.

Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak bulunurdu. Yönetim binası, resmî yapılar ve pazar meydanları tapınağın etrafında yer alırdı. M.Ö 2000 den itibaren Eski Yunan da ve Ege de polis adı verilen şehir devletleri ortaya çıkmıştır. Bunlardan en önemlileri Atina,Sparta,Korint,Larissa ve Megara dır. Şehir devletlerinin merkezlerinde tapınak

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

TOKAT DOĞAL SİT ALANLARI

TOKAT DOĞAL SİT ALANLARI TOKAT DOĞAL SİT ALANLARI SIRA NO İLÇESİ ADI SİT TÜRÜ 1 NİKSAR EFKERİT VADİSİ DOĞAL VE ARKEOLOJİK SİT ALANI 2 ZİLE EVRENKÖY MAĞARASI 2. DERECE DOĞAL SİT ALANI 3 PAZAR BALLICA MAĞARASI 2. DERECE DOĞAL SİT

Detaylı

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI T.C. SİNOP ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLGİLER ENSTİTÜSÜ TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL II. YARIYIL Adı Adı TAR 501 Eski Anadolu Kültür 3 0 3 TAR 502 Eskiçağda Türkler 3 0 3 TAR 503 Eskiçağ Kavimlerinde

Detaylı

ŞANLIURFA YI GEZELİM

ŞANLIURFA YI GEZELİM ŞANLIURFA YI GEZELİM 3. Gün: URFA NIN KALBİNDEN GÜNEŞİN BATIŞINA GEZİ TÜRKİYE NİN GURURU ATATÜRK BARAJI Türkiye de ki elektrik üretimini artırmak ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ndeki 9 ili kapsayan tarım

Detaylı

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur.

Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Çekerek ırmağı üzerinde Roma dönemine ait köprüde şehrin bu adı ile ilgili kitabe bulunmaktadır. Tokat ın 68 km güneybatısında yer alan Sulusaray, Sabastopolis antik kenti üzerinde kurulmuştur. Antik Sebastopolis

Detaylı

4. Yazılı belgeler dikkate alınırsa, matematiğin M.Ö. 3000 2000 yılları arasında Yunanistan da başladığı söylenebilir.

4. Yazılı belgeler dikkate alınırsa, matematiğin M.Ö. 3000 2000 yılları arasında Yunanistan da başladığı söylenebilir. MATE417 ÇALIŞMA SORULARI A) Doğru/Yanlış : Aşağıdaki ifadelerin Doğru/Yanlış olduğunu sorunun altındaki boş yere yazınız. Yanlış ise nedenini açıklayınız. 1. Matematik ile ilgili olabilecek en eski buluntu,

Detaylı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı

Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı Türklerin Anayurdu ve Göçler Video Ders Anlatımı III. ÜNİTE TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI VE İLK TÜRK DEVLETLERİ ( BAŞLANGIÇTAN X. YÜZYILA KADAR ) A- TÜRKLERİN TARİH SAHNESİNE ÇIKIŞI I-Türk Adının Anlamı

Detaylı

Sikkeler, Devletler, Hükümdarlar: Eskiçağda Anadolu da Paranın Siyasal, Kültürel ve Ekonomik Rolü

Sikkeler, Devletler, Hükümdarlar: Eskiçağda Anadolu da Paranın Siyasal, Kültürel ve Ekonomik Rolü Sikkeler, Devletler, Hükümdarlar: Eskiçağda Anadolu da Paranın Siyasal, Kültürel ve Ekonomik Rolü Oğuz Tekin 22 Kasım 2006 http://www.obarsiv.com/e_voyvoda_0607.html Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma

Detaylı

GÜZ DÖNEMİ SEÇMELİ DERS LİSTESİ

GÜZ DÖNEMİ SEÇMELİ DERS LİSTESİ V. Bilgi Kitapçığı (Program Katalogu Bilgileri) Program Tanıtımı Programı farklı yönlerden ( misyon, amaçlar, hedefler, programın gücü, mezunlar için fırsatlar vb. açılarından), akademik bir bakış açısıyla

Detaylı

MUHSİN ERTUĞRUL MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ TAKI TARİHİ SORULARI 1) Yapılan kazılarda takılarla ilgili ilk bulgular hangi döneme aittir?

MUHSİN ERTUĞRUL MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ TAKI TARİHİ SORULARI 1) Yapılan kazılarda takılarla ilgili ilk bulgular hangi döneme aittir? MUHSİN ERTUĞRUL MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ TAKI TARİHİ SORULARI 1) Yapılan kazılarda takılarla ilgili ilk bulgular hangi döneme aittir? 2) Paleolitik çağda doğal malzemeleri hangi yöntemleri kullanıp şekillendirerek

Detaylı

Hırkatepe Köyü-Beypazarı (30 Kasım 2008) Yazan ve fotoğraflayan: Hüseyin Sarı

Hırkatepe Köyü-Beypazarı (30 Kasım 2008) Yazan ve fotoğraflayan: Hüseyin Sarı Hırkatepe Köyü-Beypazarı (30 Kasım 2008) Yazan ve fotoğraflayan: Hüseyin Sarı 30 Kasım 2008 Pazar günü, Ahmet Bozkurt un öncülüğünde Fotoğraf Sanatı Kurumu nun organize ettiği Beypazarı Köyleri fotoğraf

Detaylı

Eskiden Amcam Başkötü ye ait olan Bizim Eski Yer,

Eskiden Amcam Başkötü ye ait olan Bizim Eski Yer, Eskiden Amcam Başkötü ye ait olan Bizim Eski Yer, DEŞŞET ORMANI, YARATIKKÖY Anneciğim ve Babacığım, Mektubunuzda sevgili bebeğinizin nasıl olduğunu sormuşsunuz, hımm? Ben gayet iyiyim, sormadığınız için

Detaylı

Aspendos Antik Kenti Sponsorluk Dosyası

Aspendos Antik Kenti Sponsorluk Dosyası Arkeolojiyi Anla(t)mak Aspendos Antik Kenti Sponsorluk Dosyası Aspendos Antik Kenti Türkiye nin en çok ziyaret edilen ören yerlerinden biri olan Aspendos antik kenti, çok iyi korunmuş tiyatrosu ve benzersiz

Detaylı

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN 4. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN (28 Ekim 2013-13 Aralık 2013) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 28 Ekim 2013-13 Aralık 2013 tarihleri arasında işlediğimiz

Detaylı

OSMAN HAMDİ BEY ŞEKER AHMET PAŞA HAZIRLAYAN: MEHMET KURTBOĞAN

OSMAN HAMDİ BEY ŞEKER AHMET PAŞA HAZIRLAYAN: MEHMET KURTBOĞAN OSMAN HAMDİ BEY ŞEKER AHMET PAŞA HAZIRLAYAN: MEHMET KURTBOĞAN OSMAN HAMDİ BEY 1842 yılında İstanbul'da doğdu. 1860'da hukuk öğrenimi için Paris'e gitti. Hukuk öğreniminin yanı sıra o dönemim ünlü ressamlarının

Detaylı

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur.

Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde etkili olmuştur. Yunan Grek Uygarlığı Video Ders Anlatımı YUNAN (GREK) (M.Ö. 1200 336) Akalara son veren DORLAR tarafından kurulan bir medeniyettir. Yunan Medeniyeti kendinden sonraki Hellen ve Roma Medeniyetleri üzerinde

Detaylı

BATI ANADOLU KORE VE KUROSLARI

BATI ANADOLU KORE VE KUROSLARI BATI ANADOLU KORE VE KUROSLARI Kululu veya Palanga heykelleri gibi tekil örnekler göz ardı edilirse Anadolu da taş heykel yapımının İ.Ö. 6. yüzyıldan itibaren yaygınlaştığını söylemek mümkündür. Üretimin

Detaylı

AR&GE BÜLTEN. Kültür Turizmi ve İzmir

AR&GE BÜLTEN. Kültür Turizmi ve İzmir Kültür Turizmi ve İzmir Ümit ÇİÇEK Ege Bölgesi, Anadolu nun batısında, tarihin akışı içerisinde birçok farklı medeniyete ev sahipliği yapmış, suyun hayat verdiği nehirleri ile bereketli ovalara sahip bir

Detaylı

Bilgiye Erişim Merkezi

Bilgiye Erişim Merkezi Bilgiye Erişim Merkezi 90 BİLGİYE ERİŞİM MERKEZİ Ülkeler ana örgütlenme ve politikaları yanında kurum ve kuruluşlarıyla bir bütündür. Kurum ve kuruluşların hizmet ya da üretim olarak yapıp etmeleri o ülkenin

Detaylı

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI

MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI TÜRKİYE DOĞAL VE KÜLTÜREL VARLIKLARI ENVANTERİ ENV. NO. 58.01.0.02 ÇİMENYENİCE KÖYÜ, KÖROĞLU TEPELERİ, I39-a4 MAĞARALARI VE YERLEŞİM ALANI İL SİVAS İLÇE HAFİK MAH.-KÖY VE MEVKİİ Çimenyenice Köyü GENEL

Detaylı

DiJiTAL TÜRKÇE ANSiKLOPEDi

DiJiTAL TÜRKÇE ANSiKLOPEDi DiJiTAL TÜRKÇE ANSiKLOPEDi E N Z E N G İ N D İ J İ T A L T Ü R K Ç E K A Y N A K Okulpedia, Türkiye için özel olarak hazırlanmış en zengin dijital okul ansiklopedisidir. Binlerce sayfadan oluşan Okulpedia

Detaylı

- Nasreddin Hoca'nın mezarı Eskişehir Sivrihisar'da bulundu.

- Nasreddin Hoca'nın mezarı Eskişehir Sivrihisar'da bulundu. Yüzyıllar sonra ortaya çıktı - Nasreddin Hoca'nın mezarı Eskişehir Sivrihisar'da bulundu. Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Başkanı Prof.Dr.Erol Altınsapan, Sivrihisar ilçesinde

Detaylı

Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Tarihi - Bizans Döneminde Edirne Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Hadrianopolis ten Edrine ye : Bizans Dönemi.......... 4 0.2 Hadrianopolis Önce Edrine

Detaylı

BASIN METNİ 16.01.2012 BEYLİKDÜZÜ MİGROS ALIŞVERİŞ MERKEZİ ÇOCUK KÜLTÜR SANAT FESTİVALİ. Thema Anadolica!

BASIN METNİ 16.01.2012 BEYLİKDÜZÜ MİGROS ALIŞVERİŞ MERKEZİ ÇOCUK KÜLTÜR SANAT FESTİVALİ. Thema Anadolica! BASIN METNİ 16.01.2012 BEYLİKDÜZÜ MİGROS ALIŞVERİŞ MERKEZİ ÇOCUK KÜLTÜR SANAT FESTİVALİ Thema Anadolica! ECE TÜRKİYE - BEYLİKDÜZÜ MİGROS ALIŞVERİŞ MERKEZİ NDE UNUTULMAZ BİR KÜLTÜR-SANAT SERÜVENİ Thema

Detaylı

ARKEOLOG TANIM A- GÖREVLER

ARKEOLOG TANIM A- GÖREVLER TANIM İnsanın dünya üzerinde görülmesinden ortaçağa kadar geçen süreç içinde insana ilişkin her türlü kalıntı ve buluntuyu, doğal çevre ile insan arasındaki ilişkileri, yüzey, sualtı araştırmaları ve kazılarla

Detaylı

SANAT TARİHİ SANAT TARİHİ NEDİR? Sanat Tarihi, geçmişte varlık göstermiş uygarlıkların ortaya koyduğu her tür taşınır ve taşınmaz maddi kültür varlıklarını inceleyen bir bilim dalıdır. Güzel Sanatlar ve

Detaylı

Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları

Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı ve Çevresi Yüzey Araştırması 2013 Yılı Çalışmaları Yrd. Doç. Dr. Yiğit H. Erbil, Hacettepe Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Konya İli Beyşehir İlçesi Fasıllar Anıtı

Detaylı

geliştirmemize yardımcı olur.

geliştirmemize yardımcı olur. 3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; PYP disiplinler üstü temaları ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

BERGAMA [PERGAMON] DOSYASI

BERGAMA [PERGAMON] DOSYASI BERGAMA [PERGAMON] DOSYASI [Derleyen: Salih Yapıcı] Pergamon, günümüzde İzmir iline bağlı Bergama ilçesinin merkezinin yerinde kurulu antik kentin adıdır. Pergamon, eski çağlarda da Misya bölgesinin önemli

Detaylı

İZMİR ARKEOLOJİ MÜZESİ

İZMİR ARKEOLOJİ MÜZESİ İZMİR ARKEOLOJİ MÜZESİ ARKEOLOJİ MÜZESİ 8.500 yıllık zengin bir geçmişe sahip Ege nin incisi İzmir, Hititlerden İyonlara, Lidyalılardan Perslere, Helenlerden Romalılara ve Bizanslılardan Osmanlılara kadar

Detaylı

Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular

Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular Ateş Ülkesi'nde Ateşgâh Ateşgâh ı anlatmak istiyorum bu hafta sizlere. Ateş Ülkesi ne yolculuk ediyorum bu yüzden. Birdenbire pilot, Sevgili yolcular hazır olun düşüyoruz diyor. Düşüyoruz ama ben dâhil

Detaylı

Çağdaş Sanatımızda Son Osmanlı OSMAN HAMDİ KAYA ÖZSEZGİN

Çağdaş Sanatımızda Son Osmanlı OSMAN HAMDİ KAYA ÖZSEZGİN Çağdaş Sanatımızda Son Osmanlı OSMAN HAMDİ KAYA ÖZSEZGİN İÇİNDEKİLER İlk Söz /9 Hayatı ve Sanatı /17 Paris'te Resim Dersleri /19 İstanbul'a Dönüş /20 "Doğululuk" Eğilimi /23 Kadın Figürleri /25 Bilimsel

Detaylı

M.Ö. 2500 de Sümerler in dört tekerlekli savaş arabası

M.Ö. 2500 de Sümerler in dört tekerlekli savaş arabası TEKERLEKLİ ARABAYI SÜMERLER 5000 YIL ÖNCE KEŞFETTİ Tekerlek, Mezopotamya da önce seramikçi çarkında kullanıldı. Ardından Sümerler, iki tekerlekli savaş arabası ve sonra dört tekerlekli araba yaptı. M.Ö.

Detaylı

TARİH BOYUNCA ANADOLU

TARİH BOYUNCA ANADOLU TARİH BOYUNCA ANADOLU Anadolu, Asya yı Avrupa ya bağlayan bir köprü konumundadır. Üç tarafı denizlerle çevrili verimli topraklara sahiptir. Dört mevsimi yaşayan iklimi, akarsuları, ormanları, madenleriyle

Detaylı

ALTIN NEDEN ÇOK DEĞERLĐ?

ALTIN NEDEN ÇOK DEĞERLĐ? ALTIN NEDEN ÇOK DEĞERLĐ? Altın binlerce yıldır değeri yüksek olan bir metaldir. Demir gibi paslanmadığı (oksitlenmediği) ve dünyada az bulunduğu için değerlidir. Çok değerli oluşu nedeniyle de geri dönüşümü

Detaylı

BULUNDUĞUMUZ MEKÂN VE ZAMAN

BULUNDUĞUMUZ MEKÂN VE ZAMAN 1.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında, disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

AKDENİZ İN KUCAĞINDAKİ TARİH ;MAMURE Kapıdaki gişeye yaklaşıp kaleye girmek için ücret ödemek istedim. O sırada gişede oturan hanım görevlinin

AKDENİZ İN KUCAĞINDAKİ TARİH ;MAMURE Kapıdaki gişeye yaklaşıp kaleye girmek için ücret ödemek istedim. O sırada gişede oturan hanım görevlinin AKDENİZ İN KUCAĞINDAKİ TARİH ;MAMURE Kapıdaki gişeye yaklaşıp kaleye girmek için ücret ödemek istedim. O sırada gişede oturan hanım görevlinin elindeki Posta Gazetesi ne takıldı gözüm.görevli hanımın gözü

Detaylı

2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları

2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları 2007-2010 İzmir İli Arkeolojik Yüzey Araştırmaları Menderes İlçesi: Menderes ilçesine bağlı Oğlananası Köyü ne yakın, köyün 3-4 km kuzeydoğusunda, Kısık mobilyacılar sitesinin arkasında yer alan büyük

Detaylı

AYA THEKLA YERALTI KİLİSESİ

AYA THEKLA YERALTI KİLİSESİ AYA THEKLA YERALTI KİLİSESİ Thekla, genç ve güzel bir kadın... Hem de bakire... Aynı Meryem gibi.. Halk bu yüzden, Thekla nın yaşadığı yeraltı kilisesine, Meryemlik demiş. Thekla nın yaşadığı, sonunda

Detaylı

ULAŞTIRMA. Yrd. Doç. Dr. Sercan SERİN

ULAŞTIRMA. Yrd. Doç. Dr. Sercan SERİN ULAŞTIRMA Yrd. Doç. Dr. Sercan SERİN 2 1-GİRİŞ Ulaştırma 3 Yol Nedir? Türk Dil Kurumu Sözlüğüne göre Yol: 1. Karada, havada, suda bir yerden bir yere gitmek için aşılan uzaklık 2. Karada insanların ve

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ ARKEOLOJİ BÖLÜMÜ DERS İÇERİKLERİ

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ ARKEOLOJİ BÖLÜMÜ DERS İÇERİKLERİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ ARKEOLOJİ BÖLÜMÜ DERS İÇERİKLERİ I. SINIF (I. ve II. Yarıyıl) ARK 101-102 Arkeolojiye Giriş I-II (2) AKTS (3) Arkeolojinin tanımı, amacı, sınırları ve

Detaylı

Antik Yunan Kentleri (Polis)

Antik Yunan Kentleri (Polis) Antik Yunan Kentleri (Polis) Batı dünyasında gerçek anlamıyla kentin gelişmesi ise Antik Yunan kentleri ile başlamıştır. Atina, Korent, Isparta, Siraküza ve Miletos gibi kentler, hem askeri ve ticari bir

Detaylı

RAPORU HAZIRLAYANLAR: Azime Acar & Ender Bölükbaşı. Masalsı bir giriş yapmak istiyoruz bu haftaki Medya Kaza Raporu na...

RAPORU HAZIRLAYANLAR: Azime Acar & Ender Bölükbaşı. Masalsı bir giriş yapmak istiyoruz bu haftaki Medya Kaza Raporu na... - Gökten üç medya kazası düşmüş. Biri ona, biri buna, biri şuna... - Bakandan çok bakancılık yüzüğe takıldı - Pahalı şarap, G20 zirvesinde buruk bir tad bıraktı - Özel jetler, CEO ların başına jet hızıyla

Detaylı

HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI

HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI HABERLER ÖZBEKİSTAN-TÜRKİYE ULUSLARARASI ARKEOLOJİK ÇALIŞMALAR PROJESİ: ÖZBEKİSTAN DA YERKURGAN MERKEZ TAPINAĞI 2013 YILI ARKEOLOJİK KAZI ÇALIŞMASI İlk Özbekistan-Türkiye uluslararası arkeolojik çalışmalar

Detaylı

THE ENGLISH SCHOOL GİRİŞ SINAVI 2012. Süre: 1 saat ve 30 dakika

THE ENGLISH SCHOOL GİRİŞ SINAVI 2012. Süre: 1 saat ve 30 dakika THE ENGLISH SCHOOL GİRİŞ SINAVI 2012 MATEMATİK BİRİNCİ SINIF Süre: 1 saat ve 30 dakika Tüm soruları cevaplayınız. Tüm işlemlerinizi gösteriniz ve cevaplarınızı soru kâğıdında ılan uygun yerlere yazınız.

Detaylı

Kuzey Marmara Otoyolu (3. Boğaz Köprüsü dâhil) Projesi için Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED): Ekler

Kuzey Marmara Otoyolu (3. Boğaz Köprüsü dâhil) Projesi için Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED): Ekler Teslim Edilen: Hazırlayan: IC-Astaldi JV AECOM Ankara, Türkiye Turkey AECOM-TR-R599-01-00 2 Ağustos 2013 Kuzey Marmara Otoyolu (3. Boğaz Köprüsü dâhil) Projesi için Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi

Detaylı

Bir hedef seçtiğiniz zaman o hedefe ulaşmanın getireceği bütün zorluklara katlanmanız gerekir. Her başarım bana ayrı bir heyecan, ayrı bir enerji

Bir hedef seçtiğiniz zaman o hedefe ulaşmanın getireceği bütün zorluklara katlanmanız gerekir. Her başarım bana ayrı bir heyecan, ayrı bir enerji Bir hedef seçtiğiniz zaman o hedefe ulaşmanın getireceği bütün zorluklara katlanmanız gerekir. Her başarım bana ayrı bir heyecan, ayrı bir enerji kaynağı olmuştur. Güzel bir şey ortaya koymanın heyecanı

Detaylı

Ankara da SELÇUKLU MİRASI. Arslanhane Camii. (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA

Ankara da SELÇUKLU MİRASI. Arslanhane Camii. (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA Ankara da SELÇUKLU MİRASI Arslanhane Camii (Ahi Şerafeddin) 58 YEDİKITA Çizim: Yük. Mim. Mehmet Emin Yılmaz 11. yüzyıldan başlayarak Anadolu ya yerleşmeye başlayan Türkler, doğuda Ermeni ve Gürcü yapıları,

Detaylı

Edirne Köprüleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı

Edirne Köprüleri. Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Edirne Köprüleri Ahmet Usal - Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı Aralık 25, 2006 2 İçindekiler 0.1 Edirne Köprüleri......................... 4 0.1.1 Gazimihal Köprüsü.................... 4 0.1.2 Beyazid Köprüsü.....................

Detaylı

Yönetici tarafından yazıldı Pazartesi, 24 Ağustos 2009 04:42 - Son Güncelleme Çarşamba, 26 Ağustos 2009 19:20

Yönetici tarafından yazıldı Pazartesi, 24 Ağustos 2009 04:42 - Son Güncelleme Çarşamba, 26 Ağustos 2009 19:20 Düğünlerde Takılan Sahte Paralar Yüksek eğitimini tamamlamış, babası ticaretle uğraşan, annesi ise bir bankada görevli bulunan bir ailenin tek kızıydı. Okul arkadaşı ile evlenmeye karar vermişlerdi. Damat

Detaylı

UZAYLILAR OLMASIN ABİ!

UZAYLILAR OLMASIN ABİ! 2700 Yıllık 800 Heykelin Gizemi UZAYLILAR OLMASIN ABİ! Haydi gelin benim şu deli aklıma uyun, sizlerle yüzlerce heykel arasında gizemli bir yolculuk yapalım Üstelik asırlık bir ağaç gölgesinde, içinde

Detaylı

ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU KAZI DESTEĞİ: POLEMAİOS ONUR ANITININ KAZI, RESTİTÜSYON VE RESTORASYON RAPORU

ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU KAZI DESTEĞİ: POLEMAİOS ONUR ANITININ KAZI, RESTİTÜSYON VE RESTORASYON RAPORU ATATÜRK KÜLTÜR, DİL VE TARİH YÜKSEK KURUMU KAZI DESTEĞİ: POLEMAİOS ONUR ANITININ KAZI, RESTİTÜSYON VE RESTORASYON RAPORU Kutsal alanlardaki Onur Anıtları, kente ya da kentin kutsal alanlarına maddi ve

Detaylı

KONURALP TEKNİK GEZİ RAPORU

KONURALP TEKNİK GEZİ RAPORU KONURALP TEKNİK GEZİ RAPORU Mimarlık Fakültesi Mimarlık Bölümü lisans programında yer alan Arch 471 - Analysis of Historic Buildings dersi kapsamında Düzce nin Konuralp Belediyesi ne 8-14 Ekim 2012 tarihleri

Detaylı

Başlangıç Meridyeni ve Greenwıch - İstanbul

Başlangıç Meridyeni ve Greenwıch - İstanbul Mustafa ŞAHİN 29 Eylül 2015 Başlangıç Meridyeni ve Greenwıch - İstanbul Geçtiğimiz hafta İngiltere de Londra nın güneydoğusunda şirin bir kasaba ve üniversite şehri olan Greenwich teydik. Kasabadan adını

Detaylı

Bayraklı Höyüğü - Smyrna

Bayraklı Höyüğü - Smyrna Bayraklı Höyüğü - Smyrna Meral AKURGAL Smyrna, İzmir Bayraklı daki höyük üzerinde yer alır. Antik dönemde batısı ve güneyi denizle çevrili küçük bir yarımadacıktır. Yüz ölçümü yaklaşık yüz dönüm olan Bayraklı

Detaylı

Myra ve Andriake nin sırları aydınlanıyor... Myra ve Andriake, Saint Nicholas, Antalya Arkeoloji Müzesi. 8-9 Aralık 2012 / 1 Gece 2 Gün

Myra ve Andriake nin sırları aydınlanıyor... Myra ve Andriake, Saint Nicholas, Antalya Arkeoloji Müzesi. 8-9 Aralık 2012 / 1 Gece 2 Gün NEVZAT ÇEVİK ANLATIYOR Myra ve Andriake nin sırları aydınlanıyor... Myra ve Andriake, Saint Nicholas, Antalya Arkeoloji Müzesi 8-9 Aralık 2012 / 1 Gece 2 Gün Tanrı ve insan bir olup Likya yı yaratmış.

Detaylı

BATI MÜZİĞİ TARİHİ 1. ÜNİTE İLK ÇAĞ DÖNEMİ MÜZİĞİ

BATI MÜZİĞİ TARİHİ 1. ÜNİTE İLK ÇAĞ DÖNEMİ MÜZİĞİ BATI MÜZİĞİ TARİHİ 1. ÜNİTE İLK ÇAĞ DÖNEMİ MÜZİĞİ İÇERİK Müzikoloji nedir? Müzik tarihinin Müzikoloji içindeki yeri Müzik tarihinin temel kavramları Etimoloji (Müzik kelimesinin kökeni) Kültürel evrim

Detaylı

UNESCO DÜNYA MİRAS ALANLARI - TÜRKİYE

UNESCO DÜNYA MİRAS ALANLARI - TÜRKİYE UNESCO DÜNYA MİRAS ALANLARI - TÜRKİYE İÇERİK Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme Dünya Miras Listesi Türkiye nin Dünya Miras Listesi ndeki Yeri Geçici Liste Dünya Miras Listesine

Detaylı

HALFETİ Yİ GEZDİĞİNİZDE SAŞIRACAKSINIZ! Şaşırarak gezdim Halfeti yi. Abdullah Öcalan ın doğduğu yer olan Halfeti ye, Acaba güvenli mi?

HALFETİ Yİ GEZDİĞİNİZDE SAŞIRACAKSINIZ! Şaşırarak gezdim Halfeti yi. Abdullah Öcalan ın doğduğu yer olan Halfeti ye, Acaba güvenli mi? HALFETİ Yİ GEZDİĞİNİZDE SAŞIRACAKSINIZ! Şaşırarak gezdim Halfeti yi. Abdullah Öcalan ın doğduğu yer olan Halfeti ye, Acaba güvenli mi? sorusunu sorarak gitmiştim halbuki. Fırat Fotoğrafçılar buluşması

Detaylı

Dünya üzümden sadece şarap yaparken, biz ise üzümden sadece şarap değil, başka neler yapacağımızı göstermeye devam edeceğiz.

Dünya üzümden sadece şarap yaparken, biz ise üzümden sadece şarap değil, başka neler yapacağımızı göstermeye devam edeceğiz. Dünya üzümden sadece şarap yaparken, biz ise üzümden sadece şarap değil, başka neler yapacağımızı göstermeye devam edeceğiz. Festivalin Amacı Gaziantep, yeryüzünde, derin tarihi, çok sesli, çok renkli

Detaylı

BURGAZ KAZILARI 2008 YILI ÇALIŞMALARI

BURGAZ KAZILARI 2008 YILI ÇALIŞMALARI BURGAZ KAZILARI 2008 YILI ÇALIŞMALARI Numan Tuna, Nadire Atıcı, İlham Sakarya Burgaz örenyerindeki 2008 yılı kazı, belgeleme ve restorasyon-konservasyon çalışmaları Prof.Dr. Numan Tuna başkanlığındaki

Detaylı

Adıyaman'ın İsmi Nereden Geliyor?

Adıyaman'ın İsmi Nereden Geliyor? ADIYAMAN Adıyaman'ın İsmi Nereden Geliyor? Rivayete göre; Adıyaman şehrini doğu, batı ve güney yönlerinde derin vadiler çevirmiştir. Bu vadilerin yamaçları zengin meyve ağaçları ile kaplı olduğu gibi,

Detaylı

Sorular 1. Aşağıdaki fotoğraflardan hangisi veya hangileri insanla ilgili özellikleri göstermektedir? I II III

Sorular 1. Aşağıdaki fotoğraflardan hangisi veya hangileri insanla ilgili özellikleri göstermektedir? I II III 2006-07 Öğretim Yılı Merkezi Ölçme-Değerlendirme I.Dönem Sonu 6.Sınıf Sosyal Bilgiler (Coğrafya-Tarih) Ders Sınavı Sınav Başlama Saati:08:30 Tarih:19 Ocak 2007 İsim/ Soy isim: Sınıf:.. Sorular 1. Aşağıdaki

Detaylı

Boğaz'a 10 yeni otel daha geliyor!

Boğaz'a 10 yeni otel daha geliyor! http://www.emlakkulisi.com/bogaza-10-yeni-otel-daha-geliyor/201857 Boğaz'a 10 yeni otel daha geliyor! Boğaziçi otel yatırımlarının ilgi odağı haline geldi. Bölgedeki eski fabrika binaları, Arena arazisi

Detaylı

Kalem İşleri 60. Ağaç İşleri 61. Hünkar Kasrı 65. Medrese (Darülhadis Medresesi) 66. Sıbyan Mektebi 67. Sultan I. Ahmet Türbesi 69.

Kalem İşleri 60. Ağaç İşleri 61. Hünkar Kasrı 65. Medrese (Darülhadis Medresesi) 66. Sıbyan Mektebi 67. Sultan I. Ahmet Türbesi 69. İÇİNDEKİLER TARİHÇE 5 SULTANAHMET CAMİ YAPI TOPLULUĞU 8 SULTAN I. AHMET 12 SULTAN I. AHMET İN CAMİYİ YAPTIRMAYA KARAR VERMESİ 15 SEDEFKAR MEHMET AĞA 20 SULTANAHMET CAMİİ NİN YAPILMAYA BAŞLANMASI 24 SULTANAHMET

Detaylı

İZMİR VE FAYTON; BİR KİMLİK İMGESİ

İZMİR VE FAYTON; BİR KİMLİK İMGESİ İZMİR VE FAYTON; BİR KİMLİK İMGESİ ATAY, Çınar, KIRAÇ, Suna İnan. 19.yy İzmir Fotoğrafları Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Ens. Yayını. s.93 (1997) HAZIRLAYAN: SENEM ÖZGÖNÜL Kasım 2007 İZMİR VE FAYTON;

Detaylı

MOĞOLİSTANDA YENİ BULUNAN DONGOİN ŞİREEN ANITLARI ÜZERİNE MÖNHTULGA RİNCHİNHOROL İLE SÖYLEŞİ *

MOĞOLİSTANDA YENİ BULUNAN DONGOİN ŞİREEN ANITLARI ÜZERİNE MÖNHTULGA RİNCHİNHOROL İLE SÖYLEŞİ * Türkbilig, 2013/26: 165-171. MOĞOLİSTANDA YENİ BULUNAN DONGOİN ŞİREEN ANITLARI ÜZERİNE MÖNHTULGA RİNCHİNHOROL İLE SÖYLEŞİ * Ekrem KALAN ** Ekrem KALAN: Mönhtulga Bey, öncelikle Dongoin Şireen anıtlarının

Detaylı

2015-2016 GÜZ YARIYILI ARKEOLOJİ BÖLÜMÜ 1. ÖĞRETİM HAFTALIK DERS PROGRAMI PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA 08-30 09-00 ARK131

2015-2016 GÜZ YARIYILI ARKEOLOJİ BÖLÜMÜ 1. ÖĞRETİM HAFTALIK DERS PROGRAMI PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA 08-30 09-00 ARK131 I.SINIF 2015-2016 GÜZ YARIYILI ARKEOLOJİ BÖLÜMÜ 1. ÖĞRETİM HAFTALIK DERS PROGRAMI 08-30 09-00 ARK131 Minos ve Myken Çağı Mimarlığı 09 15 ARK131 10 15 Minos ve Myken Çağı Mimarlığı 10 30 11 00 ARK101 Arkeolojiye

Detaylı

PANAZTEPE- MENEMEN KAZISI

PANAZTEPE- MENEMEN KAZISI PANAZTEPE- MENEMEN KAZISI 1982 yılında Manisa Müzesine satılan bir grup eser bilim dünyasının dikkatini çekti. Bu eserler bir mezarlık soygununa işaret ediyordu. Soyulan mezarlar açıkça M.Ö. 2. binyılın

Detaylı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı

SURUÇ İLÇEMİZ. Suruç Meydanı SURUÇ İLÇEMİZ Suruç Meydanı Şanlıurfa merkez ilçesine 43 km uzaklıkta olan ilçenin 2011 nüfus sayımına göre toplam nüfusu 100.912 kişidir. İlçe batısında Birecik, doğusunda Akçakale, kuzeyinde Bozova İlçesi,

Detaylı

TÜRKİYE ve IRAK. I I. TARİHSEL ARKA PLAN: ABD İŞGALİNE KADAR TÜRKİYE-IRAK İLİŞKİLERİ İngiliz Ordusu, 30 Ekim 1918'de imzaladığı Mondros Mütarekesi'ne rağmen, kuzeye doğru yaptığı son bir hamle ile Musul

Detaylı

SANDALYENİN 4000 YILLIK ÖYKÜSÜ

SANDALYENİN 4000 YILLIK ÖYKÜSÜ SANDALYENİN 4000 YILLIK ÖYKÜSÜ Sandalye binlerce yıl önce kullanıma girdi. Sandalye tasarımı, sanılanın aksine basit değil zordur ve yanlış tasarlanan sandalyelerde oturmak rahatsız edicidir. Sümerler

Detaylı

MÜZE EĞĠTĠMĠ MODÜLÜ. Prof. Dr. AyĢe Çakır ĠLHAN Doç. Dr. Müge ARTAR Öğr. Gör. AyĢe OKVURAN AraĢ. Gör. Ceren KARADENĠZ

MÜZE EĞĠTĠMĠ MODÜLÜ. Prof. Dr. AyĢe Çakır ĠLHAN Doç. Dr. Müge ARTAR Öğr. Gör. AyĢe OKVURAN AraĢ. Gör. Ceren KARADENĠZ MÜZE EĞĠTĠMĠ MODÜLÜ Prof. Dr. AyĢe Çakır ĠLHAN Doç. Dr. Müge ARTAR Öğr. Gör. AyĢe OKVURAN AraĢ. Gör. Ceren KARADENĠZ Projenin Amacı: Müzelerde akran eğitimi yoluyla çocukların; Ulusal ve kültürel değerleri

Detaylı

3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ. (11 Mayıs -19 Haziran 2015 )

3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ. (11 Mayıs -19 Haziran 2015 ) 3. SINIF PYP VELİ BÜLTENİ (11 Mayıs -19 Haziran 2015 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca her

Detaylı

2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 )

2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) 2. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (20 Ekim 2014 05 Aralık 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

II. ULUSLARARASI IONIA KONFERANSI 30 MAYIS-1 HAZIRAN 2011, İZMİR

II. ULUSLARARASI IONIA KONFERANSI 30 MAYIS-1 HAZIRAN 2011, İZMİR Tarih Okulu The History School Mayıs - Ağustos 2011 May-August 2011 Sayı X, 245-250. Number X, 245-250. II. ULUSLARARASI IONIA KONFERANSI 30 MAYIS-1 HAZIRAN 2011, İZMİR Ergün LAFLI Özet Bu kısa haber niteliğindeki

Detaylı

Roma İmparatorluğu nda uygulanan taş kaplı yol kesiti A: toprak, B-D: taş katmanlar, E: taş kaplama, F: kaldırım ve G: bordür

Roma İmparatorluğu nda uygulanan taş kaplı yol kesiti A: toprak, B-D: taş katmanlar, E: taş kaplama, F: kaldırım ve G: bordür KARAYOLLARI İLK KEZ MEZOPOTAMYA DA GELİŞTİ İlk taş kaplı sokak, Ur kentinde geliştirildikten sonra İranlılar krallar yolunu yaptı. Romalılar karayollarını mükemmelleştirip ilk karayolu ağını kurdu. Mezopotamya

Detaylı

Eski çağlara dönüp baktığımızda geçmişteki gç ş insan topluluklarının yazılı, yazısız kültür miraslarında Güneş ve Ay tutulmalarının nedeni hep doğaüstü güçlerle açıklanmaya çalışılmıştır. Yapılan tasvirlerde

Detaylı

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi

Eğitim Tarihi. Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitim Tarihi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Eğitimin Doğuşu ve Gelişimi Türk ve Batı Eğitiminin Tarihi Temelleri a-antik Doğu Medeniyetlerinde Eğitim (Mısır, Çin, Hint) b-antik Batıda Eğitim (Yunan, Roma)

Detaylı

KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3

KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3 KİTAP GÜNCESİ VIII. GELENEKSEL KİTAP GÜNLERİ SAYI:3 Issue #: [Date] MAVİSEL YENER İLE RÖPOTAJ 1. Diş hekimliği fakültesinden mezunsunuz. Bu iş alanından sonra çocuk edebiyatına yönelmeye nasıl karar verdiniz?

Detaylı

KAPADOKYA. Melih ÖZTEKİN. Eralp ÖZYAĞCI. Mert ÇİL. Başak DEMİRBAŞ

KAPADOKYA. Melih ÖZTEKİN. Eralp ÖZYAĞCI. Mert ÇİL. Başak DEMİRBAŞ KAPADOKYA Hazırlayanlar; Öğretmen;B. Perihan SALMAN Orçun Can CEVİZ ÖZEL EGE LİSESİ Melih ÖZTEKİN Eralp ÖZYAĞCI Mert ÇİL Başak DEMİRBAŞ 1 ÖNSÖZ Kapadokya yöresindeki eski çağlardan kalma bazı medeniyetler

Detaylı

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN

BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN 3. SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ BULUNDUĞUMUZ MEKAN VE ZAMAN (28 Ekim 2013-13 Aralık 2013) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında 28 Ekim 2013-13 Aralık 2013 tarihleri arasında işlediğimiz

Detaylı

şehir tanıtımı İLKBAHAR 2015 SAYI: 304

şehir tanıtımı İLKBAHAR 2015 SAYI: 304 şehir tanıtımı İLKBAHAR 2015 SAYI: 304 56 57 Tarih, kültür ve masal şehri: Prag BU YIL 16. EFORT KONGRESİ NE ÇEK CUMHURİYETİ NİN BAŞKENTİ PRAG EV SAHİPLİĞİ YAPACAK. 27-29 MAYIS 2015 TARİHİNDE YAPILACAK

Detaylı

Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla EKONOMİK DURUM

Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla EKONOMİK DURUM 15.03.2010 Rahman ve Rahim Olan Allah ın Adıyla EKONOMİK DURUM 1.5 EKONOMİK DURUM 1.5. Ekonomik Durum Arabistan ın ekonomik hayatı tabiat şartlarına, kabilelerin yaşayış tarzlarına bağlı olarak genellikle;

Detaylı

ŞANLIURFA ARKEOLOJİ MÜZESİ

ŞANLIURFA ARKEOLOJİ MÜZESİ MERKEZDEKİ MÜZELER ŞANLIURFA ARKEOLOJİ MÜZESİ Şanlıurfa'da müze kurma girişimleri 1948 yılında, müzelik eserlerin toplanması ve Atatürk İlkokulu'nda depolanmasıyla başlar ve daha sonra bu eserler Şehit

Detaylı