Zihinsel veya Ruhsal Rahatsızlığı olan Kişiler ve Yakınları

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Zihinsel veya Ruhsal Rahatsızlığı olan Kişiler ve Yakınları"

Transkript

1 Zihinsel veya Ruhsal Rahatsızlığı olan Kişiler ve Yakınları Engellilerin İnsan Haklarına Dair Birleşmiş Milletler Sözleşmesi (Bu metin Sözleşme'nin İstanbul Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından yapılan çevirisidir ve resmi gazetede yayımlanan resmi çeviri değildir)

2 RUSİHAKLA İLGİLİ BİLGİLER Rusihak, 2003 yılında gönüllü bir girişim olarak bir araya gelen ruhsal ya da zihinsel sorun yaşayan bireyler ve yakınları tarafından 2006 yılında kuruldu. Üyelerinin %70 i sorunu yaşayan bireylerden oluşan rusihak, ruh sağlığı alanındaki ülkemizdeki ilk savunuculuk derneğidir. sitesinde bu alandaki izleme raporları, ulusal ve uluslararası koşullar ve gelişmelerle ilgili raporlar bulunmaktadır: RUSİHAK Ruh Sağlığında İnsan Hakları Girişimi Derneği Ergenekon mah. Prof. Dr. Celal Öker Sok. 11/5 Harbiye-ŞİŞLİ / İstanbul Tel: / Faks: Gsm: Hukuki danışma hattı Tel: / Gsm:

3 SözleĢme Ne Zaman ve Nasıl Hazırlandı ve Kabul Edildi? Birleşmiş Milletler Engellilerin İnsan Haklarına Dair Sözleşme (United Nations Convention on the Rights of People with Disabilities-CRPD) yılları arasında hazırlanmış ve Mart 2007'de imzaya açılmıştır. TBMM'de 3 Aralık 2008de onaylandı ve 29 Ekim 2009 tarihi itibariyle de iç yasa hükmünde ülkemizde yürürlüğe girdi. Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına Dair Sözleşme ile BM tarihinde ilk kez bir sözleşme tecrübeyle uzmanların katılımıyla yani bizzat engelli bireyler ve engelli bireylerin oluşturdukları sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla hazırlandı. İmzaya açıldığı günden bugüne geçen 5 yıl içinde 150'ye yakın ülke sözleşmeyi onayladı ki ilk kez bir sözleşme bu kadar yaygın ve hızlı kabul görmüş oldu. Bu SözleĢmenin Temel Özellikleri Neler? Sözleşme, engelli bireyleri, 'hasta' ya da 'sakat' insanlar olarak tanımlandıkları hizmet sistemlerinin nesnesi olmaktan çıkartmaktadır. Bunun yerine kendilerine sunulan hizmetlerin kalitesinin artması ve sürekli iyileştirilebilmesi için aktif olarak rol almaya davet etmekte, devletleri de bunun altyapısını hazırlamakla yükümlü kılmaktadır. Bu nedenle, sorunu bizzat yaşayan kişiler olarak, sözleşmeden doğan haklarımızı öğrenmek hem hakları kullanabilmemizin yolunu açacak, hem de daha iyi bir hizmet sisteminin gelişmesine katkı sunmamıza olanak verecektir. Sözleşme kısaca üç bileşenden oluşmaktadır: Engelli bireylerin ve yakınlarının * temel/asgari ihtiyaçlarının devlet tarafından karşılanması, * topluma dâhil edilmeleri ve * karar alma süreçlerine bizzat engellilerin katılımı i

4 Bu sözleşmenin bir yükümlülüğü olarak (imzacı bütün ülkelerde) mevcut bütün yasaların (ruh sağlığı alanı da dâhil) yeniden bu sözleşmeye uygun olarak yazılması gerekmektedir. Ülkemizde son 3 yıl içinde toplum temelli hizmetler olarak tanımlanan hizmet sistemine geçiş için çalışmalar başlamıştır. Aynı zamanda 2011 itibariyle sözleşmenin ruhuna uygun bir ruh sağlığı yasa çalışması da RUSİHAK ve T.Psikiyatri Derneği'nin de katıldığı bir grup tarafından sürdürülmektedir. Toplum temelli hizmetlere geçişte ana ilkeler, sözleşmenin üç ana bileşeniyle örtüşmektedir. Toplum temelli hizmetler, sorunu yaşayan kişilerin yaşadıkları yerde, kendi istek ve ihtiyaçlarına göre hizmetleri alması ve toplum içinde yaşamalarının desteklenmesi olarak tanımlanmaktadır. Ayrıca Avrupa Komisyonu ve Dünya Sağlık Örgütü 2009 ve 2010 yılındaki raporlarında hükümetlere toplum temelli hizmetlere geçişte tüm insan hakları sözleşmelerinin ve tabi ki Engellilerin Haklarına Dair Sözleşme'nin dikkate alınmasını önermektedir. Tüm bu gelişmeler aslında çok önemli bir zihniyet (paradigma) değişimine dayanmaktadır. Korumacılık (paternalizm) modeline dayanan eski zihniyet yerini, insan haklarına saygıya ve bireyin kendini yönetmesine (self-determination) dayanan bir modele bırakmaktadır. BM Engellilerin Ġnsan Haklarına Dair SözleĢmenin önemi nedir? BM Engellilerin İnsan Haklarına Dair Sözleşmenin en önemli özelliği, engellilik kavramına getirdiği tanım ve bu doğrultuda düzenlediği hukuksal güvencelerdir. Sözleşme, engelliliği bireydeki sorunla açıklayan ve çözümü de bireyde arayan tıbbi yaklaşımın tersine, engelli olma durumunu fiziksel, ruhsal veya zihinsel rahatsızlıkları bulunan kişilerle, bu kişilerin topluma tam ve etkin olarak katılımını önleyen çevresel ve davranışsal engeller arasındaki etkileşimle açıklayan sosyal yaklaşımı benimsemiş ve buna yönelik çözümleri güvenceye bağlamıştır. ii

5 Sözleşmenin bu yaklaşımı, engellileri, haklarında kararlar alınan, zorla tedavi dâhil üzerlerinde işlemler uygulanan, fiil ehliyetinden yoksun nesneler olarak değil, onurlarına saygıyı hak eden, kendi seçimlerini yapan ve bu seçimler doğrultusunda yaşama hakkı olan özerk bireyler olarak kabul etmesidir. Sözleşmeye göre devletlerin yükümlülüğü, engellilere, kendi seçimlerini yapma ve seçimleri doğrultusunda yaşayabilmeleri için ihtiyaç duydukları destek hizmetlerini sunmaktır. SözleĢmenin bağlayıcılığı nedir? Anayasanın 90. Maddesi; "Usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır" demektedir. Buna göre, usulüne göre onaylanarak yürürlüğe girmiş olan BM Engellilerin İnsan Haklarına Dair Sözleşme artık iç hukuk hükmündedir ve mevcut yasalarla sözleşme arasında çelişki olan durumlarda mevcut yasalar değil sözleşme geçerlidir. Mahkemelerin, engelliler için daha geniş haklar getiren sözleşmeyi uygulaması talep edilmelidir. Anayasa 90. Madde engellilere, sözleşmeye aykırı davranan kişi ve kuruluşlar için hukuksal yollara başvurma hakkını getirmektedir. SözleĢme psikiyatrik teģhis almıģ kiģileri ve zihinsel engellileri de kapsıyor mu? Sözleşme, engellilik nedeni ne olursa olsun tüm engellileri kapsamaktadır. Nitekim sözleşmenin amacının düzenlendiği 1.maddesinde yer alan tanımda, fiziksel, ruhsal, zihinsel ve duygusal engellilerin tümünün sözleşmenin koruması kapsamında olduğu net bir şekilde yer almaktadır. Sözleşme'nin amacı zihinsel ve ruhsal rahatsızlığı olan kişiler dâhil tüm engelli kişilerin insan haklarından ve temel iii

6 özgürlüklerden yararlanmasını teşvik etmek ve korumaktır ve bu nedenle ruhsal ve zihinsel engellileri de kapsamaktadır SözleĢme ayrımcılığa karģı düzenlemeler içeriyor mu? Genel ilkeler 3/b ve genel yükümlülükleri düzenleyen 4 maddenin 1-b bendi ile ayrımcılık yasağını düzenleyen 5. Maddesinde ayrımcılık yasağı yer alıyor. Buna göre sözleşmeci devletler, engelli kişilere karşı ayrımcılık oluşturan tüm yasaların, yönetmeliklerin, örf ve adetler ile uygulamaların yürürlükten kaldırılması ya da değiştirilmesi, ayrıca kamu görevlilerinin sözleşmeye uygun hareket etmesi için gerekli tüm önlemlerin almakla yükümlüdür SözleĢme engelliler ve onların örgütlerinin kendileriyle ilgili kararların alınma süreçlerine katılımlarını düzenliyor mu? Sözleşmenin en önemli özelliği zihinsel ve ruhsal engelliler dâhil olmak üzere tüm engellileri hukuki ehliyete sahip, eşit ve özerk birer birey olarak nitelemesidir. Bu nedenle engellilerin de tüm diğer bireyler gibi kendi yaşamları hakkında kendi kararlarını verebilen/verme hakkı olan birer birey olarak, yaşamlarını ilgilendiren kararlar dâhil, tüm karar mekanizmalarına ve süreçlerine dâhil olma haklarının teminat altına alınması yükümlülüğünü devletlere yüklüyor olmasıdır. Bu hak, sözleşmenin giriş kısmında (n bendi) düzenlendiği gibi diğer maddelerin içinde ve ayrıca siyasal ve toplumsal yaşama katılımı düzenleyen 29.maddesinde de siyasal ve toplumsal yaşama katılım hakları bakımından düzenlenmiştir. Ayrıca Madde 33de "Sivil toplum, özellikle engelliler ve onları temsil eden örgütler, izleme sürecinde yer alacak ve bu sürece tam olarak katılacaktır." ibaresi yer almaktadır. SözleĢme yasa karģısında eģitlik, vasilik, istemsiz yatıģ, istemsiz tedavi konularında yenilik getiriyor mu? Sözleşmenin getirdiği en önemli yenilik olan hukuki ehliyet konusu sözleşmenin 12.maddesinde düzenlenmiştir. Sözleşme zihinsel ve ruhsal engelliler dâhil tüm iv

7 engellilerin yasa önünde "kişi" olarak tanınma hakkına sahip olduklarını önemle belirtmektedir. Zihinsel ve ruhsal engelliler de yaşamın tüm alanlarında diğer kişilerle eşit hukuki ehliyete sahiptirler ve devletler engelli kişilerin hukuki ehliyetlerini kullanabilmeleri için ihtiyaç duyacakları tüm destek hizmetlerini sağlamak zorundadır. Bu madde gereğince devletler, engelli kişilerin hukuki ehliyetlerini kullanabilmeleri ile ilgili bütün önlemlerin, uluslararası insan hakları hukukuna uygun, kişinin hakları, iradesi ve tercihlerine saygılı ve kişinin koşullarına uygun ve orantılı olmalarını, mümkün olan en kısa süre uygulanmalarını, bağımsız ve tarafsız makam ve mahkemelerce gözden geçirilmelerini garanti edecek tüm önlemleri almakla yükümlüdür. Bu maddeyle sözleşme devletlere, engelli kişilerin miras ve mülkiyet hakkı dâhil tüm ekonomik ve sosyal haklarını özgürce kullanmalarını güvence altına alacak önlemleri alma yükümlülüğü getirmektedir. Sözleşmenin 12. maddesiyle zihinsel ve ruhsal engellilerin hukuki ehliyetleri konusunda getirilen güvenceler, bu grubun istemsiz yatış, istemsiz tedavi ve vesayet konularında yaşadıkları hak ihlallerinin önlenmesi ve engelli bireyin iradesini temel alan yeni bir yaklaşımın yaşama geçirilmesini sağlayacak önemli bir yenilik, bir paradigma değişikliğidir. SözleĢme engelli kiģileri iģkence, kötü muamele, istismar, Ģiddet ve tacize karģı koruyucu düzenlemeler içeriyor mu? Sözleşme 15.maddesinde engellilere yönelik her türlü işkence, insanlık dışı ve onur kırıcı muameleyi yasakladığı gibi devletleri de kişileri bu tür muamelelerden koruyacak tüm önlemleri almakla yükümlü kılmaktadır. (15.m) Ayrıca sözleşme, devletleri, engellilerin evde ya da ev dışında, aileleri ya da başkaları tarafından istismar edilmemeleri, şiddet ve tacize maruz kalmamaları için tüm yasal, idari, sosyal, eğitim dâhil gerekli tüm önlemleri almakla yükümlü kılmaktadır. Bu tür şiddet, istismar ve taciz olaylarının önlenmesi için, engelli kişilerin hizmet aldığı tüm kurum ve tesislerin bağımsız ve etkin bir şekilde izlenmesine olanak sağlanmak devletlerin yükümlülüğü olarak düzenlenmektedir. v

8 SözleĢme engelli kiģilerin fiziksel ve zihinsel bütünlüklerinin diğerleriyle eģit biçimde saygı görmesi hakkını içeriyor mu? Sözleşmeye göre engelli kişiler de başkaları ile eşit düzeyde fiziksel ve ruhsal, zihinsel bütünlüklerine saygı duyulması ve korunması hakkına sahiptir ve devletler bunun için gereken önlemleri almakla yükümlüdür. (17.madde) SözleĢme bağımsız yaģama ve topluma dâhil olma konusunda düzenleme içeriyor mu? Özellikle ruhsal ve zihinsel engelliler bakımından sözleşmenin getirdiği en önemli yeniliklerden biri de bağımsız yaşama ve topluma dâhil olma hakkıdır. Zihinsel ve ruhsal engellilerin toplumdan izole edilmesi, hizmetlerin büyük kapalı kurumlarda veriliyor olması gerçeğine karşı sözleşme devletlere bu grup engellilerin de diğer insanlarla eşit biçimde kendi yaşayacağı yeri seçme ve kiminle yaşayacağına karar verme, toplum içinde yaşama ve topluma dâhil olmalarını sağlayacak kişisel yardım, ev içi destek dâhil, yasal, idari ve diğer önlemleri alması yükümlülüğünü getirmektedir.(19.m) SözleĢme ruhsal ve zihinsel engellilerin evlenme, aile kurma ve üreme haklarına dair düzenleme içeriyor mu? Sözleşme, ruhsal ve zihinsel engelliler dâhil tüm engellilerin kendi seçtikleri kişilerle, o kişilerin kabulü halinde evlenme haklarını güvence altına alır. Devletler engelli kişilerin eşlerini seçme, evlenme ve aile kurma haklarını koruyacak önlemleri almakla yükümlüdür. Aynı şekilde, zihinsel ve ruhsal engelliler dâhil tüm engellilerin üreme ve çocuk sahibi olma hakları vardır ve sözleşme taraf devletlere, engelli kişilerin bu haklarını kullanabilmeleri için ihtiyaç duydukları destekleri sağlama yükümlülüğü getirmektedir. (23.m.) SözleĢme eğitim hakkı konusunda yenilik getiriyor mu? Sözleşmeye göre, eğitim hakkının ayrımcılık yapılmadan ve eşit fırsat sağlanarak gerçekleşmesi için gerekli tedbirler alınmalıdır. Sözleşmenin özellikle vurguladığı vi

9 üzere eğitimin insan onuruna, insan hakları, temel özgürlükler ve insani çeşitliğe saygıyı güçlendirecek içerik ve şekilde düzenlenmesi gerekir ki bu özellikle ruhsal ve zihinsel engelliler açısından önemli bir ayrımcılığın giderilmesi bakımından önemlidir. Yine sözleşmenin vurguladığı ve bu engel grupları için önemli bir başka nokta da engelli kişilerin genel eğitim sistemi içinde etkin eğitim almalarının kolaylaştırılması için devletler gereken tüm önlemleri almakla yükümlüdür. (24.m.) SözleĢme sağlık hakkı konusunda düzenleme içeriyor mu? Sağlık hakkı konusunda sözleşmenin 25. maddesinde, taraf devletleri, ruhsal ve zihinsel engelliler dâhil tüm engelli kişilere, onların özellikle engellilikleri nedeniyle ihtiyaç duydukları sağlık hizmetlerinin ücretsiz ya da uygun ücretle ve diğer bireylerle aynı standartlarda verilmesini düzenlemektedir. Devletleri, kırsal kesimde yaşayan engellilerin dahi kolay ulaşabilecekleri şekilde sağlık hizmeti vermekle yükümlü kılmaktadır. Sağlık hizmetleri, engelli bireylerin özerkliklerine, onurlarına ve insan haklarına uygun şekilde ve kalitede sunulmalıdır. Sözleşmeye göre, engelli kişilere verilecek sağlık hizmetleri, engellinin aydınlatılmış onamı doğrultusunda sunulmalı ve hizmetin planlanması sürecine engelli bireyin ve temsilcisinin tam katılımının sağlanması için gerekli önlemler alınmalıdır. SözleĢme uyum ve rehabilitasyona iliģkin düzenleme içeriyor mu? Sözleşme 26.maddesine göre devletler engelli kişilerin ruhsal, zihinsel, fiziksel ve sosyal yeteneklerini geliştirmeleri, topluma tam olarak dâhil olmaları ve katılabilmeleri için gereken tüm önlemleri almakla yükümlüdür. Sözleşme bu önlemler arasında "akran desteği" olarak da isimlendirilen aynı durumdaki kişi ve grupların desteğini organize etme ve geliştirme gereğine özellikle yer vermiştir. Sözleşmeye göre uyum ve rehabilitasyon hizmetleri tamamen engellinin gönüllülüğü kapsamında ve kırsal kesimde yaşayanlar dâhil tüm engellilerin kolay erişebileceği ortamlarda verilmelidir.(26.m.) vii

10 SözleĢmede baģka hangi haklar yer alıyor? Yukarıda kısaca değinilen hakların yanı sıra engelli kadın ve çocuklara yönelik özel koruma hakları (6-7.m), bilinçlenme hakkı (8.m), engellilerin topluma dâhil olmaları için gereken kamusal alanlara erişim hakkı (9.m), yaşam hakkı (10.m), insani acil durumlar ve tehlikeli durumlarda korunma ve güvenlik hakkı (11.m), yargıya erişim hakkı (m.13), tabiyet ve seyahat özgürlüğü hakkı (18.m), kişisel hareket imkanı sağlanması hakkı (20.m), ifade özgürlüğü ve bilgiye erişim hakkı (21.m), mahremiyet hakkı (22.m), iş ve istihdam hakkı (27.m),yeterli yaşam standardı ve sosyal koruma hakkı (28.m), kültürel yaşam,dinlenme,eğlence ve spor hakkı (30.m) gibi diğer haklar ve bunlara ilişkin devletlerin yükümlülükleri sözleşmede yer almaktadır. SözleĢme bağımsız izleme mekanizmaları öngörüyor mu? Sözleşme taraf devletlere, bu sözleşmenin getirdiği hakların yaşama geçirilmesini ve sözleşmenin uygulanmasını izlemek amacıyla bir veya daha fazla bağımsız ve tarafsız izleme mekanizması kurma, geliştirme yükümlülüğü getirmektedir (33.m) Devletler bu sözleşmenin uygulanmasının izlenmesinde sivil toplumun ve özellikle de engelliler ve onları temsil eden sivil toplum örgütlerinin izleme süreçlerine tam olarak katılımını sağlayacak önlemleri almakla yükümlüdürler. Ayrıca ulusal izleme mekanizmalarının yanı sıra sözleşme gereği oluşturulan BM Engelli Kişilerin Hakları Komitesi aracılığıyla da raporlar yoluyla ülkelerin engelli hakları konusundaki yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği izlenecektir. BM Engellilerin İnsan Hakları sözleşmesi Ek protokolü ile engellilere haklarının ihlal edilmesi durumunda iç hukuk yollarının tüketilmesi ve başka bir uluslararası soruşturma organına başvurulmaması koşuluyla "Engelli Hakları Komitesine" başvurma olanağı getirilmiştir. Komitenin ayrıca araştırma yapmak üzere ziyaret yetkisi de vardır. Son olarak: BM sözleģmesiyle getirilen hakların yaģama geçirilmesinde engellilerin ve onları temsil eden sivil toplum örgütlerinin çalıģmaları, tüm karar alma ve politikaları belirleme süreçlerine katılımının çok önemli olduğu açıktır. Yasalarda uygulamada değiģiklik yaratmak hepimizin ortak emeği ve katılımıyla olanaklı olacaktır. viii

11 BAġLANGIÇ Bu Sözleşme 'ye Taraf Devletler, (a) Birleşmiş Milletler Şartı'nda ilan edilmiş olan ve insanlık ailesinin tüm mensuplarının doğuştan sahip oldukları onuru, değeri, eşit ve devredilmez hakları dünyada özgürlüğün, adalet ve barışın temeli olarak kabul eden ilkeleri anımsayarak, (b) Birleşmiş Milletler'in, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ve İnsan Haklarına İlişkin Uluslararası Sözleşmeler ile, herkesin herhangi bir ayrımcılığa uğramaksızın, bu belgelerde tanınan hak ve özgürlüklere sahip olduğunu kabul ve ilan ettiğini göz önünde bulundurarak, (c) Tüm insan haklarının ve temel özgürlüklerin evrenselliğini, bölünmezliğini, bütüncüllüğünü ve birbirine bağlılığını ve engellilerin bu haklardan ayrımcılığa uğramaksızın yararlanmalarının güvence altına alınması gerektiğini yeniden onaylayarak, (d) Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme'yi, Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme'yi, Her Türlü Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme'yi, Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesine Dair Uluslararası Sözleşme'yi, İşkence ve Diğer Zalimane Gayriinsanî veya Küçültücü Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşme'yi, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'yi ve Tüm Göçmen İşçilerin ve Aile Fertlerinin Korunmasına Dair Uluslararası Sözleşme'yi anımsayarak, (e) Engelliliğin gelişmekte olan bir kavram olduğunu ve engelliliğin sakat kişilerin, onların diğer bireyler ile birlikte eşit bir temelde topluma tam ve etkili katılmalarına olanak tanımayan tutumlar ve çevre koşullarla etkileşiminden kaynaklandığını tanıyarak, 1

12 (f) Engelliler için Dünya Eylem Programı ve Sakatlar için Fırsat Eşitliği Konusunda Standart Kurallar'da yer alan ilke ve politika önerilerinin, engellilere fırsat eşitliği sağlanmasına yönelik ulusal, bölgesel ve uluslararası seviyede politikaların, planların, programların ve eylemlerin geliştirilmesi, tasarlanması ve değerlendirilmesine katkısını göz önünde bulundurarak, (g) Engelliliğe ilişkin konuların sürdürülebilir kalkınmayla ilgili stratejilerin ayrılmaz bir parçası olarak ele alınmasının önemini vurgulayarak, (h) Engelli olduğu için bir kişinin ayrımcılığa uğramasının kişinin doğuştan sahip olduğu onuru ve değeri ihlal ettiğini de göz önünde bulundurarak, (i) Buna ek olarak engellilerin çeşitliliğini tanıyarak, (j) Daha yoğun bir desteğe ihtiyacı olan engelliler dâhil olmak üzere, tüm engellilerin insan haklarının güçlendirilmesi ve korunması gerektiğini göz önünde bulundurarak, (k) Çeşitli belgelere ve yükümlülüklere rağmen engellilerin toplumun eşit üyeleri olarak topluma katılımda engellerle karşılaşmaya devam ettiklerini ve dünyanın her yerinde insan haklarının ihlal edildiğini dikkate alarak, (l) Tüm ülkelerde, özellikle gelişmekte olan ülkelerde, engellilerin yaşam koşullarının geliştirilmesinde uluslararası işbirliğinin önemini tanıyarak, (m) Engellilerin toplumun refah ve çeşitliliğine yaptıkları ve yapabilecekleri katkıyı ve engellileri insan haklarını ve temel özgürlükleri tam kullanmaya ve topluma tam katılmaya teşvik etmenin, onların topluma ait oldukları hissine sahip olmalarını sağlayacağını, toplumun insani, sosyal ve ekonomik yönden kalkınmasına ve yoksulluğun azalmasına katkıda bulunacağını tanıyarak, (n) Kendi seçimlerini yapma özgürlüğü dâhil olmak üzere engellilerin bireysel özerkliğinin ve bağımsızlığının önemini kabul ederek, 2

13 (o) Engellilerin kendilerini doğrudan ilgilendiren politika ve programlar da dâhil olmak üzere, politika ve programların tespit edildiği karar alma süreçlerine etkin olarak katılabilme olanağına sahip olmaları gerektiğini dikkate alarak, (p) Irk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal ya da başka fikir, ulusal, etnik veya toplumsal köken, mülkiyet, doğum, yaş veya başka bir statü bakımından birden fazla nedene dayalı olarak veya ağır ayrımcılığa uğrayan engellilerin karşılaştığı zor koşulları dikkate alarak, (q) Engelli kadın ve kızların hem ev içinde hem de ev dışında şiddete uğramaya, yaralanmaya veya istismara, ihmale, ihmalkar muameleye, kötü muameleye veya sömürüye karşı daha büyük bir risk altında olduklarını göz önünde bulundurarak, (r) Engelli çocukların diğer çocuklarla eşit bir şekilde tüm insan haklarından ve temel özgürlüklerden tam olarak yararlanması gerektiğini kabul ederek ve Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne Taraf olan Devletlerin bu amaçla üstlendiği yükümlülükleri anımsayarak, (s) Engellilerin insan hak ve temel özgürlüklerinden tam olarak yararlanmasını teşvike yönelik çabaların toplumsal cinsiyet bakış açısını içermesi gerektiğini vurgulayarak, (t) Engellilerin çoğunluğunun yoksulluk koşullarında yaşadığının altını çizerek ve bu bakımdan, yoksulluğun engelliler üzerindeki olumsuz etkisine dikkat çekmenin kritik önemini kabul ederek, (u) Birleşmiş Milletler Şartı'nda yer alan amaç ve ilkelere tam saygı üzerine kurulu barış ve güvenlik ortamının ve uygulanabilir insan hakları belgelerine riayet edilmesinin, özellikle silahlı çatışma ve yabancı işgali halinde engellilerin tam korunması için vazgeçilmez olduğunu aklında tutarak, 3

14 (v) Fiziksel, sosyal, ekonomik ve kültürel çevreye, sağlık ve eğitim hizmetlerine, bilgiye ve iletişime erişimin engellilerin tüm insan haklarından ve temel özgürlüklerden tam yararlanmasını sağlamadaki önemini kabul ederek, (w) Bireyin, diğer bireylere ve ait olduğu topluma karşı görevleri bulunduğunun ve bu bireyin, Uluslararası İnsan Hakları Manzumesi'nde tanınan hakların güçlendirilmesi ve bu haklara riayet edilmesi için çaba gösterme yükümlülüğü altında olduğunun farkında olarak, (x) Engellilerin haklarını ve onurunu güçlendiren ve koruyan kapsamlı bir uluslararası sözleşmenin, engellilerin ağır sosyal dezavantajlarının ortadan kaldırılmasına ve onların medeni, siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel ortamlara eşit fırsatlarla katılımının teşvik edilmesine, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde önemli bir katkı sağlayacağına ikna olarak, (y) Ailenin toplumun doğal ve temel birimi olduğuna ve toplum ve devlet tarafından korunmaya hakkı olduğuna ve engellilerin ve aile üyelerinin, engellilerin haklarını tam ve eşit kullanabilmelerini sağlamak için gerekli korumayı ve desteği almaları gerektiğine ikna olarak Aşağıdaki hükümler üzerinde anlaşmışlardır: 1. MADDE - AMAÇ Bu Sözleşme'nin amacı, engellilerin tüm insan hak ve temel özgürlüklerinden tam ve eşit şekilde yararlanmasını teşvik etmek, korumak ve sağlamak ve doğuştan sahip oldukları onura saygıyı güçlendirmektir. Engelli kişiler, diğerleri yanında, çeşitli engellerle etkileşerek kişinin diğerleriyle eşit bir şekilde topluma tam ve etkili şekilde katılmasını engelleyen uzun süreli fiziksel, zihinsel, ruhsal ve duyusal sakatlığı olan kişileri de kapsar. 4

15 MADDE 2 - TANIMLAR Bu Sözleşme'nin amaçları açısından; "İletişim", erişilebilir bilgi ve iletişim teknolojisi dâhil dilleri, metin gösterimini, kabartma baskı kullanarak ve dokunarak iletişimi, büyük harflerle baskıyı, yazılı, işitsel ve erişilebilir çoklu medya yanında, sade dili, okuyucu kişileri, beden dilini, diğer tür ve biçimdeki ve farklı araçlarla gerçekleşen iletişimi içermektedir. "Dil" sözlü dili, işaret dilini ve sözlü olmayan diğer dilleri kapsar "Engelliğe dayalı ayrımcılık" siyasi, ekonomik, sosyal, kültürel, medeni veya başka herhangi bir alandaki tüm insan hak ve temel özgürlüklerinin diğerleri ile eşit bir şekilde yararlanmasını veya bunları kullanması imkânını ortadan kaldıran veya bunu engelleyen her türlü ayrımın, dışlamanın veya kısıtlamanın engelliğe dayalı olarak yapılmasıdır. Engelliliğe dayalı ayrımcılık, makul uyumlaştırmanın yapılmaması dâhil her türlü ayrımcılığı kapsar; "Makul uyumlaştırma", engellilerin tüm insan haklarını ve temel özgürlüklerinden diğerleriyle eşit şekilde kullanmasını veya bunlardan yararlanmasını sağlamak üzere somut durumda ihtiyaç duyulan, ölçülü ve aşırı bir yük getirmeyen, gerekli ve uygun değişiklik ve uyarlamaları ifade eder; "Evrensel tasarım" ürünlerin, çevrenin, programların ve hizmetlerin özel bir tasarıma veya uyarlanmaya gerek duyulmaksızın, mümkün olduğunca herkes tarafından kullanılabilecek şekilde tasarlanmasıdır. "Evrensel tasarım" gerek duyulduğu takdirde belli engelli grupları için yardımcı cihazlar tasarlanması imkânını dışlamayacaktır. 5

16 MADDE 3- GENEL ĠLKELER Bu Sözleşme'nin ilkeleri şunlardır: (a) Kendi seçimlerini yapma özgürlüğü ve kişi bağımsızlığı da dâhil olmak üzere, kişilerin doğuştan sahip oldukları onura ve bireysel özerkliklerine saygı gösterilmesi; (b) Ayrımcılık yapılmaması; (c) Topluma tam ve etkili katılım ve dâhil olma; (d) Farklılıklara saygı gösterilmesi ve engelliliğin insan çeşitliliğinin ve insanlığın bir parçası olarak kabul edilmesi; (e) Fırsat eşitliği; (f) Erişilebilirlik; (g) Kadın ve erkek arasında eşitlik; (h) Engelli çocukların gelişen kapasitelerine saygı duyulması ve engelli çocukların kendi kimliklerini koruyabilmeleri haklarına saygı duyulması. MADDE 4- GENEL YÜKÜMLÜLÜKLER 1. Taraf Devletler, engelliliğe dayalı herhangi bir ayrımcılık yapılmaksızın bütün engellilerin tüm insan hak ve temel özgürlüklerinin tam olarak hayata geçirilmesini sağlama ve hak ve özgürlükleri güçlendirme sorumluluğu altındadır. Bu amaçla, Taraf Devletler şunları taahhüt etmektedir: (a) Bu Sözleşme'de tanınan hakların uygulanması için gerekli tüm yasal, idari ve diğer tedbirleri almayı; (b) Engelliler aleyhinde ayrımcılık teşkil eden yürürlükteki yasaları, yönetmelikleri, gelenekleri ve uygulamaları değiştirmek veya ortadan 6

17 kaldırmak için gerekli olan, yasama faaliyetleri dâhil uygun tüm tedbirleri almayı; (c) Tüm politika ve programlarda engellilerin insan haklarının korunmasını ve güçlendirilmesini dikkate almayı; (d) Bu Sözleşmeyle bağdaşmayan herhangi bir eylemde veya uygulamada bulunmaktan kaçınmayı ve kamu otoritelerinin ve kurumlarının bu Sözleşme'ye uygun davranmalarını sağlamayı; (e) (f) Herhangi bir kişi, örgüt veya özel teşebbüs tarafından engelliliğe dayalı ayrımcılık yapılmasını bertaraf etmek için uygun tüm tedbirleri almayı; Standartlar ve kılavuz ilkelerin geliştirilmesinde evrensel tasarımdan yararlanılması ve engellilerin özel ihtiyaçlarını karşılamak üzere evrensel olarak tasarlanmış ve mümkün olduğu ölçüde asgari değişikliği ve az maliyeti gerektiren ürünlerin, hizmetlerin, ekipmanın ve tesislerin araştırılmasını, geliştirilmesini, mevcudiyetini ve kullanılabilirliğini sağlamayı veya desteklemeyi; (g) Maliyeti karşılanabilir teknolojilere öncelik vererek, bilgi ve iletişim teknolojileri, harekete yardımcı araçlar, yardımcı teknolojiler dâhil engellilere uygun yeni teknolojilerin araştırılmasını, geliştirilmesini, mevcudiyetini ve kullanılabilirliğini sağlamayı veya desteklemeyi; (h) Engellilere yeni teknolojiler dâhil harekete yardımcı araçlara, yardımcı teknolojilere ve beraberinde yardımcı, destekleyici hizmetlere ve tesislere ilişkin erişilebilir bilginin sağlanması; (i) Engellilerle çalışan profesyonellerin ve personele bu Sözleşme'de tanınan haklara ilişkin eğitim verilmesi ve böylelikle bu haklarla güvence altına alınan desteğin ve hizmetlerin daha iyi sağlanması; 7

18 2. Ekonomik, sosyal ve kültürel haklara ilişkin olarak her Taraf Devlet, kaynakları ölçüsünde azami tedbirler almayı ve gerektiğinde uluslararası işbirliği çerçevesinde, bu haklardan tam yararlanmanın aşamalı olarak sağlanması için, bu Sözleşme'de yer alan ve uluslararası hukuka göre derhal uygulanabilen yükümlülükleri yerine getirmeyi taahhüt eder. 3. Taraf Devletler, bu Sözleşme'yi yürürlüğe koyacak mevzuat ve politikaların gelişimi ve uygulanmasında ve engellilere ilişkin diğer karar alma süreçlerinde, engelli çocuklar dâhil engellilere onları temsil eden örgütler aracılığıyla sık sık danışacaklar ve onları etkin bir şekilde sürece dâhil edeceklerdir. 4. Bu Sözleşme'deki hiçbir hüküm, engellilerin haklarının sağlanması bakımından daha elverişli olan ve Taraf Devlet'in yasalarında veya Devlet bakımından yürürlükte olan uluslar arası hukuk kurallarında yer alan hükümleri etkilemeyecektir. Taraf Devletlerden herhangi birinin, hukuka, sözleşmelere, hukuki düzenlemelere, geleneğe uygun olarak tanınmış veya yürürlüğe girmiş temel insan haklarından herhangi birini, mevcut Sözleşme'nin bu hakları tanımadığı veya daha dar kapsamlı olarak tanıdığı gerekçesiyle kısıtlaması veya tanımaması mümkün değildir. 5. Bu Sözleşme'nin hükümleri, herhangi bir kısıtlamaya veya istisnaya tabi olmaksızın federal devletlerin bütün bölgelerinde uygulanacaktır. MADDE 5- EġĠTLĠK VE AYRIMCILIK YASAĞI 1. Taraf Devletler, herkesin hukuk önünde eşit olduğunu ve ayrımcılığa uğramaksızın herkesin hukuk tarafından eşit korunmaya ve hukuktan eşit yararlanmaya hakkı olduğunu kabul eder. 2. Taraf Devletler, engelliliğe dayalı her türlü ayrımcılığı yasaklayacak ve engellilerin herhangi bir nedene dayalı ayrımcılığa karşı eşit ve etkili şekilde korunmasını güvence altına alacaktır. 8

19 3. Taraf Devletler, eşitliği sağlamak ve ayrımcılığı ortadan kaldırmak üzere engellilere yönelik makul uyumlaştırmanın yapılması için gerekli tüm adımları atacaktır. 4. Engellilerin fiili eşitliğini hızlandırmak veya sağlamak için gerekli özel tedbirler, bu Sözleşme bakımından ayrımcılık sayılmayacaktır. MADDE 6- ENGELLĠ KADINLAR 1. Taraf Devletler, engelli kadınların ve kız çocuklarının birden fazla nedene dayalı ayrımcılığa maruz kaldığını kabul eder ve bu bakımdan tüm insan hak ve temel özgürlüklerinden tam ve eşit yararlanmalarını sağlamaya yönelik tedbirleri alırlar. 2. Taraf Devletler, kadınların tam gelişimini, ilerlemesini ve güçlenmesini ve bu Sözleşme'de belirtilen insan hak ve temel özgürlüklerini kullanmalarını ve bunlardan yararlanmalarını sağlamak için gerekli tüm tedbirleri alacaktır MADDE 7- ENGELLĠ ÇOCUKLAR 1. Taraf Devletler, engelli çocukların diğer çocuklarla eşit bir şekilde tüm insan hak ve temel özgürlüklerinden tam olarak yararlanmasını sağlamak için gerekli tüm tedbirleri alacaktır. 2. Engelli çocuklarla ilgili tüm eylemlerde, çocuğun üstün yararının gözetilmesine öncelik verilecektir. 3. Taraf Devletler, engelli çocukların diğer çocuklarla eşit bir şekilde kendilerini etkileyen her konuda görüşlerini serbestçe ifade etme hakkına sahip olmasını, yaşlarına ve olgunluk seviyelerine göre görüşlerine önem verilmesini ve bu hakkın tanınması için engellerinin türüne ve yaşlarına uygun destek sunulmasını sağlayacaktır. 9

20 MADDE 8- BĠLĠNÇ YÜKSELTME 1. Taraf Devletler (aşağıdaki amaçları gerçekleştirmek için) acil, etkili ve uygun tedbirler almayı taahhüt ederler. (a) Aile dâhil, toplumun her kesiminde engellilere ilişkin bilinç yükseltmek ve haklarına ve onurlarına saygı gösterilmesini teşvik etmek; (b) Yaşamın her alanında, cinsiyete ve yaşa dayalı olanlar da dâhil olmak üzere engellilere yönelik, klişelerle, önyargılarla, zarar verici uygulamalarla mücadele etmek; (c) Engellilerin kapasiteleri ve katkıları hakkında farkındalık yaratmak. 2. Bu amaca yönelik tedbirler aşağıdakileri içermektedir: (a) Toplumda bilinç yaratmaya yönelik etkili kampanyaların tasarlanması, başlatılması ve sürdürülmesi: (i) Engellilerin haklarının kabuledilebilirliği konusunda toplumun eğitilmesi; (ii) Engelliler hakkında olumlu algıların ve sosyal farkındalığın gelişmesini sağlamak; (iii) Engellilerin becerilerinin, meziyetlerinin ve yeteneklerinin işyerlerine ve iş piyasasına katkılarının tanınmasını teşvik etmek; (b) Erken yaştan itibaren tüm çocuklar dâhil olmak üzere eğitim sisteminin tüm aşamalarında engellilerin insan haklarına saygıyla yaklaşılmasını teşvik etmek; (c) Engellilerin tüm medya organlarında, bu Sözleşme'nin amacına uygun bir yaklaşımla tasvir edilmesini cesaretlendirmek; (d) Engellilere ve haklarına ilişkin bilinçlendirici eğitim programları teşvik etmek. 10

Engellilerin İnsan Haklarına Dair Birleşmiş Milletler Sözleşmesi

Engellilerin İnsan Haklarına Dair Birleşmiş Milletler Sözleşmesi Engellilerin İnsan Haklarına Dair Birleşmiş Milletler Sözleşmesi BAŞLANGIÇ Bu Sözleşme ye Taraf Devletler, (a) Birleşmiş Milletler Şartı nda ilan edilmiş olan ve insanlık ailesinin tüm mensuplarının doğuştan

Detaylı

Giriş. İşbu Sözleşme ye Taraf Olan Devletler,

Giriş. İşbu Sözleşme ye Taraf Olan Devletler, Giriş İşbu Sözleşme ye Taraf Olan Devletler, a. Birleşmiş Milletler Şartı nda ilan edilmiş olan ve insanlık ailesinin tüm mensuplarının doğuştan sahip oldukları onuru, değeri, eşit ve devredilmez hakları

Detaylı

ENGELLİLERİN HAKLARINA İLİŞKİN SÖZLEŞME

ENGELLİLERİN HAKLARINA İLİŞKİN SÖZLEŞME ENGELLİLERİN HAKLARINA İLİŞKİN SÖZLEŞME Giriş İşbu Sözleşme ye Taraf Olan Devletler, (a) Birleşmiş Milletler Şartı'nda ilan edilmiş olan ve insanlık ailesinin tüm mensuplarının doğuştan sahip oldukları

Detaylı

ENGELLİLERİN HAKLARINA İLİŞKİN SÖZLEŞME

ENGELLİLERİN HAKLARINA İLİŞKİN SÖZLEŞME Giriş ENGELLİLERİN HAKLARINA İLİŞKİN SÖZLEŞME İşbu Sözleşme ye Taraf Olan Devletler, (a) Birleşmiş Milletler Şartı nda ilan edilmiş olan ve insanlık ailesinin tüm mensuplarının doğuştan sahip oldukları

Detaylı

BM ENGELLİLERİN HAKLARINA İLİŞKİN SÖZLEŞME

BM ENGELLİLERİN HAKLARINA İLİŞKİN SÖZLEŞME BM ENGELLİLERİN HAKLARINA İLİŞKİN SÖZLEŞME 13 Aralık 2006 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nda kabul edilen, 30 Mart 2007 tarihinde imzaya açılan ve Ülkemiz tarafından aynı tarihte 80 ülke ile

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Engelli Kişilerin Haklarına Dair Uluslararası Sözleşme

Engelli Kişilerin Haklarına Dair Uluslararası Sözleşme Engelli Kişilerin Haklarına Dair Uluslararası Sözleşme Giriş Sözleşmeye taraf Devletler, (a) Birleşmiş Milletler Kuruluş Sözleşmesi'nde yer alan ve dünyada özgürlük, adalet ve barışın temeli olarak insanlık

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

[Dünya Tabipler Birliği nin Eylül 1995, Bali, Endonezya da yapılan toplantısında kabul edilmiştir.]

[Dünya Tabipler Birliği nin Eylül 1995, Bali, Endonezya da yapılan toplantısında kabul edilmiştir.] [Dünya Tabipler Birliği nin Eylül 1995, Bali, Endonezya da yapılan toplantısında kabul edilmiştir.] Giriş Hekimler, hastaları ve geniş toplum kesimleri arasındaki ilişkilerde son yıllarda önemli değişikler

Detaylı

ENGELLİ KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR ULUSLARARASI SÖZLEŞME. Giriş. Sözleşmeye taraf Devletler,

ENGELLİ KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR ULUSLARARASI SÖZLEŞME. Giriş. Sözleşmeye taraf Devletler, ENGELLİ KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR ULUSLARARASI SÖZLEŞME Giriş Sözleşmeye taraf Devletler, (a) Birleşmiş Milletler Kuruluş Sözleşmesi'nde yer alan ve dünyada özgürlük, adalet ve barışın temeli olarak insanlık

Detaylı

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG Mart - 2014 YASAL DÜZENLEMELER KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE VE İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLAR ARASI

Detaylı

Namus adına kadınlara ve kızlara karşı işlenen suçların ortadan kaldırılmasına yönelik çalışma

Namus adına kadınlara ve kızlara karşı işlenen suçların ortadan kaldırılmasına yönelik çalışma Elli-dokuzuncu Oturum Üçüncü Komite Gündem maddesi 98 Kadınların Konumunun Geliştirilmesi Almanya, Avustralya, Avusturya, Azerbaycan, Belçika, Brezilya, Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı,

Detaylı

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları)

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları) 27 Ağustos- 7 Eylül 1990 tarihleri arasında Havana da toplanan Suçların Önlenmesine ve Suçların Islahı üzerine Sekizinci Birleşmiş Milletler Konferansı tarafından kabul edilmiştir. Dünya halkları, Birleşmiş

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ 203 İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi İNSAN HAKLARI EVRENSEL BEYANNAMESİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 10 Aralık 1948 tarih ve 217 A(III) sayılı Kararıyla ilan edilmiştir. 6 Nisan 1949 tarih ve

Detaylı

Haklarım var, Hakların var, Hakları var...

Haklarım var, Hakların var, Hakları var... Haklarım var, Hakların var, Hakları var... Çocuk haklarına giriş Herkesin hakları vardır. Ayrıca, 18 yaşından küçük bir erkek veya kız çocuğu olarak sizin özel bazı haklarınız vardır. Bu hakların bir listesi

Detaylı

Yönetici tarafından yazıldı Cumartesi, 02 Mayıs 2009 20:58 - Son Güncelleme Cumartesi, 02 Mayıs 2009 21:22

Yönetici tarafından yazıldı Cumartesi, 02 Mayıs 2009 20:58 - Son Güncelleme Cumartesi, 02 Mayıs 2009 21:22 MADDE 24- EĞİTİM Devam -2 1. Taraf Devletler, engellilerin eğitim hakkını tanırlar. Taraf Devletler, bu hakkın fırsat eşitliği temelinde ve ayrımcılık yapılmaksızın sağlanması için, eğitim sisteminin her

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE 2 KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İSTANBUL SÖZLEŞMESİ 11 Mayıs 2011 tarihinde Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa

Detaylı

IFLA İnternet Bildirgesi

IFLA İnternet Bildirgesi IFLA İnternet Bildirgesi Bilgiye engelsiz erişim özgürlük, eşitlik, küresel anlayış ve barış için temeldir. Bu nedenle, Kütüphane Dernekleri Uluslararası Federasyonu (IFLA) belirtir ki: Düşünce özgürlüğü,

Detaylı

Engelleri Kaldıralım. Sağlık Kurumlarının Engelli Hastaların Bakımındaki Rol ve Sorumlulukları

Engelleri Kaldıralım. Sağlık Kurumlarının Engelli Hastaların Bakımındaki Rol ve Sorumlulukları Engelleri Kaldıralım Ülkemizde kentsel yaşam çevreleri fiziksel yaşam düzenlemelerin yetersizliği ve çeşitli engeller nedeniyle engelliler tarafından yeterince kullanılamamaktadır. Engellilerin toplum

Detaylı

DERS 5. Engelli Hakları

DERS 5. Engelli Hakları DERS 5 Engelli Hakları DERS 5 Engelli Hakları * Seviye: 5-8. sınıf Süre: 60-80 dakika Amaçlar: 1. Engelli hakları ve hak temelli mücadele kavramları ile Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi nin

Detaylı

CİNSİYET EŞİTLİĞİ MEVZUAT ÇERÇEVESİ: AB/TÜRKİYE

CİNSİYET EŞİTLİĞİ MEVZUAT ÇERÇEVESİ: AB/TÜRKİYE MUAMELE EŞİTLİĞİ CİNSİYET EŞİTLİĞİ MEVZUAT ÇERÇEVESİ: AB/TÜRKİYE Ayşegül Yeşildağlar Ankara, 08.10.2010 HUKUKİ KAYNAKLAR Md. 2 EC : temel prensip -kadın erkek eşitliğini sağlamak, Topluluğun özel bir yükümlülüğüdür,

Detaylı

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER. Genel Kurul GENEL KURUL KARARI. [Üçüncü Komite raporu üzerine (A/53/625/Add.2)]

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER. Genel Kurul GENEL KURUL KARARI. [Üçüncü Komite raporu üzerine (A/53/625/Add.2)] BİRLEŞMİŞ MİLLETLER A Genel Kurul Dağıtım GENEL A/RES/53/144 8 Mart 1999 Elli üçüncü oturum Gündem maddesi 110 (b) GENEL KURUL KARARI [Üçüncü Komite raporu üzerine (A/53/625/Add.2)] 53/144. Evrensel Olarak

Detaylı

T.C. ESKİŞEHİR TEPEBAŞI BELEDİYESİ KADIN SIĞINMA EVİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİĞİ BÖLÜM I GENEL HÜKÜMLERİ

T.C. ESKİŞEHİR TEPEBAŞI BELEDİYESİ KADIN SIĞINMA EVİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİĞİ BÖLÜM I GENEL HÜKÜMLERİ TEPEBAŞI BELEDİYE MECLİSİNİN 06.09.2012 TARİH VE 179 SAYILI MECLİS KARARI İLE KABUL EDİLMİŞTİR. T.C. ESKİŞEHİR TEPEBAŞI BELEDİYESİ KADIN SIĞINMA EVİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ YÖNETMELİĞİ BÖLÜM I GENEL HÜKÜMLERİ AMAÇ

Detaylı

T.C. MEVLANA ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. MEVLANA ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. MEVLANA ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı, Mevlana Üniversitesinde öğrenim gören engelli öğrencilerin

Detaylı

MALTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER

MALTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER TC MALTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER AMAÇ Madde 1 Bu yönergenin amacı, Maltepe Üniversitesi Engelli Öğrenci Birimininçalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI rt O ku ao l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - ARALIK 2015 ÇOCUK HAKLARI 10 Aralık 1948 de İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi nin kabulüyle birlikte 10

Detaylı

Kadınlara Yönelik Şiddetin Ortadan Kaldırılmasına Dair Bildirge 2,3

Kadınlara Yönelik Şiddetin Ortadan Kaldırılmasına Dair Bildirge 2,3 Kadınlara Yönelik Şiddetin Ortadan Kaldırılmasına Dair Bildirge 2,3 Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nda 20 Aralık 1993 tarihinde oylamaya başvurulmadan kabul edilmiştir. Genel Kurul, Tüm insanların eşitliği,

Detaylı

Kadına Yönelik Şiddet mi? Aile İçi Şiddet mi? Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet

Kadına Yönelik Şiddet mi? Aile İçi Şiddet mi? Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Kadına Yönelik Şiddet mi? Aile İçi Şiddet mi? Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet TEMEL Kadına yönelik şiddetin tanımlanması: Fiziksel şiddet? Duygusal şiddet? Ekonomik şiddet? Cinsel şiddet? İhtiyaç- Hizmet

Detaylı

http://www.fisek.org ÇOCUK HAKLARI VE YOKSULLUK Fişek Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı Faks. 0312.395 22 71

http://www.fisek.org ÇOCUK HAKLARI VE YOKSULLUK Fişek Enstitüsü Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı Faks. 0312.395 22 71 ÇOCUK HAKLARI VE YOKSULLUK Prof. Dr. A. Gürhan Çalışan Çocuklar Bilim ve Eylem Merkezi Vakfı http://www.fisek.org Faks. 0312.395 22 71 İnsana verilen değerin bileşik göstergesi Güvence Sağlık Hak arama

Detaylı

Cinsel haklar / üreme hakları insan haklarıdır.

Cinsel haklar / üreme hakları insan haklarıdır. halk için Cinsel haklar / üreme hakları insan haklarıdır. Bu haklar varolusumuzdan, ileri gelir. Tüm cinsel haklar / üreme hakları yasalarla koruma altına alınmıstır., Hazırlayan : Eylem Karakaya. Illüstrasyonlar

Detaylı

A. Giriş. B. Olumlu Unsurlar

A. Giriş. B. Olumlu Unsurlar ÇOCUK HAKLARI KOMİTESİNİN TÜRKİYE NİN BM ÇOCUK HAKLARI SÖZLEŞMESİNE EK ÇOCUK SATIŞI, ÇOCUK FAHİŞELİĞİ VE ÇOCUK PORNOGRAFİSİ EK PROTOKOLÜNE İLİŞKİN İLK DÖNEMSEL RAPORUNA YÖNELİK NİHAİ GÖZLEMLERİ 1. Komite,

Detaylı

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Hasta Hakları ve Tıbbi Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Hasta Hakları ve Tıbbi Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Hasta Hakları ve Tıbbi Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı SAVUNMASIZ VE ÖRSELENEBİLİR GRUPLARDA SAĞLIK HİZMETİ SUNUM PLANI Temel Hasta Hakları Hasta

Detaylı

Dünya Hekimler Birliği, Hasta Hakları Bildirgesi 1

Dünya Hekimler Birliği, Hasta Hakları Bildirgesi 1 Dünya Hekimler Birliği, Hasta Hakları Bildirgesi 1 34. Dünya Hekimler Toplantısı nda kabul edilmiş (Lizbon, Portekiz, Eylül/Ekim 1981), 47. Dünya Hekimler Birliği Kurultayı nda değişikliğe uğramış (Bali,

Detaylı

Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi

Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Kanun No: 4620 Kabul Tarihi : 31/1/2001

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

Çocuğa Yönelik Şiddetin Önlenmesi Teknik Destek Projesi

Çocuğa Yönelik Şiddetin Önlenmesi Teknik Destek Projesi Bu proje Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilmektedir. Çocuğa Yönelik Şiddetin Önlenmesi Teknik Destek Projesi EĞİTİM ORTAMLARINDA ŞİDDETİN ÖNLENMESİ AMACINA YÖNELİK BAKANLIKLAR

Detaylı

Genel Kurul Tarafından Kabul Edilen Karar 1

Genel Kurul Tarafından Kabul Edilen Karar 1 Genel Kurul Tarafından Kabul Edilen Karar 1 [Üçüncü Komite raporu üzerine (A/63/425)] 63/155 Kadına yönelik her türlü şiddetle mücadelenin yoğunlaştırılması Genel Kurul, 19 Aralık 2006, 61/143 sayılı ve

Detaylı

KADIN DOSTU KENTLER - 2

KADIN DOSTU KENTLER - 2 KADIN DOSTU KENTLER - 2 KADIN DOSTU KENT NEDİR? KADINLARIN Sağlık, eğitim ve sosyal hizmetlere İstihdam olanaklarına Kaliteli, kapsamlı kentsel hizmetlere (ulaşım, konut vb) Şiddete maruz kaldıkları takdirde

Detaylı

Madde 3, Çocuğun öncelikli yararı: Çocukları etkileyen bütün eylemler ve kararlarda çocuk için en iyi olan temel alınmalıdır.

Madde 3, Çocuğun öncelikli yararı: Çocukları etkileyen bütün eylemler ve kararlarda çocuk için en iyi olan temel alınmalıdır. Çocuk Haklarına dair Sözleşme (Çocuk Dostu Versiyon) Madde 1, Çocuğun tanımı: Sözleşmeye göre on sekiz yaşına kadar çocuksun. Madde 2, Ayrımcılık: Irk, renk, cinsiyet, din, görüş, köken veya ekonomik durum,

Detaylı

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu

Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü. Kadına Şiddet Raporu Mirbad Kent Toplum Bilim Ve Tarih Araştırmaları Enstitüsü Kadına Şiddet Raporu 1 MİRBAD KENT TOPLUM BİLİM VE TARİH ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ KADINA ŞİDDET RAPORU BASIN BİLDİRİSİ KADIN SORUNU TÜM TOPLUMUN

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar DÜZCE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu yönergenin amacı; Düzce Üniversitesi nde öğrenim gören engelli öğrencilerin öğrenim

Detaylı

FETHİYE. Tübakkom 10. Dönem Sözcüsü. Hatay Barosu.

FETHİYE. Tübakkom 10. Dönem Sözcüsü. Hatay Barosu. AVUKAT HATİCE CAN Av.haticecan@hotmail.com Atatürk cad. 18/1 Antakya 0.326.2157903-2134391 AĞIR CEZA MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA FETHİYE DOSYA NO : 2011/ 28 KATILAN : B. S. KATILMA İSTEYEN Türkiye Barolar

Detaylı

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar:

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar: Kadın Dostu Kentler Projesi İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün ulusal ortağı ve temel paydaşı olduğu Kadın Dostu Kentler Projesi, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu-UNFPA ve Birleşmiş Milletler

Detaylı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı

Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Salih AKYÜZ Hasta ve Çalışan Hakları ve Güvenliği Derneği Başkanı Hak Kavramı Herhangi bir varlığın, kanuni veya ahlaki gerekçelerle, sahip olması veya yapabilmesi olağan şeyler.. Hak Kavramı Kazanımlara

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve KADIN Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB nin kadın-erkek eşitliği ile ilgili temel ilkeleri AB nin kadın istihdamı hedefi AB de toplumsal cinsiyete duyarlı

Detaylı

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ

TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ 445 TOPLUMSAL CİNSİYET TOPLUMDA KADINA BİÇİLEN ROLLER VE ÇÖZÜMLERİ Aydeniz ALİSBAH TUSKAN* 1 İnsanların bir biçimde sınıflanarak genel kategoriler oturtulması sonucunda ortaya çıkan kalıplar ya da bir

Detaylı

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Konu sayfa Pratik - 1 2-10 1 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk

Detaylı

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR Öncelik 23.1 Yargının verimliliği, etkinliği ve işlevselliğinin arttırılması 1 Mevzuat Uyum Takvimi Tablo 23.1.1 No Yürürlükteki AB mevzuatı Taslak Türk mevzuatı Kapsam Sorumlu

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

KADIN ERKEK EŞİTLİĞİ YÖNETİM KOMİTESİ (CDEG) Avrupa Konseyi Kadın Erkek Eşitliğinden Sorumlu. 7. Bakanlar Konferansı TASLAK EYLEM PLANI

KADIN ERKEK EŞİTLİĞİ YÖNETİM KOMİTESİ (CDEG) Avrupa Konseyi Kadın Erkek Eşitliğinden Sorumlu. 7. Bakanlar Konferansı TASLAK EYLEM PLANI KADIN ERKEK EŞİTLİĞİ YÖNETİM KOMİTESİ (CDEG) Avrupa Konseyi Kadın Erkek Eşitliğinden Sorumlu 7. Bakanlar Konferansı TASLAK EYLEM PLANI Hukuki ve fiili toplumsal cinsiyet eşitliğinin gerçekleştirilmesine

Detaylı

Savcıların Mesleki Sorumluluk Standartları ile Temel Görev ve Hakları Beyannamesi*

Savcıların Mesleki Sorumluluk Standartları ile Temel Görev ve Hakları Beyannamesi* Savcıların Mesleki Sorumluluk Standartları ile Temel Görev ve Hakları Beyannamesi* 23 Nisan 1999 tarihinde Uluslararası Savcılar Birliği tarafından onaylanmıştır. *Bu metin, HSYK Dış İlişkiler ve Proje

Detaylı

Sevgi USTA. ÇOCUK HAKLARI ve VELAYET

Sevgi USTA. ÇOCUK HAKLARI ve VELAYET Sevgi USTA ÇOCUK HAKLARI ve VELAYET İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX KISALTMALAR... XVII KAYNAKÇA... XIX GİRİŞ I. KONUNUN TANITIMI... 1 II. KAVR AMLARDA BİRLİK SORUNU... 5 III. İNCELEME PLANI...

Detaylı

SOSYAL HĠZMETLER DAĠRESĠ BAġKANLIĞI SOSYAL YARDIM ĠġLERĠ ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE

SOSYAL HĠZMETLER DAĠRESĠ BAġKANLIĞI SOSYAL YARDIM ĠġLERĠ ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE Amaç SOSYAL HĠZMETLER DAĠRESĠ BAġKANLIĞI SOSYAL YARDIM ĠġLERĠ ġube MÜDÜRLÜĞÜ TEġKĠLAT YAPISI VE ÇALIġMA ESASLARINA DAĠR YÖNERGE BĠRĠNCĠ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKĠ DAYANAK, ĠLKELER ve TANIMLAR Madde 1-

Detaylı

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer)

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer) 25 Kamu Hizmetinde Örgütlenme Hakkının Korunmasına ve İstihdam Koşullarının Belirlenmesi Yöntemlerine İlişkin 151 Sayılı Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmî Gazete ile yayımı:

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 5393 Sayılı Belediye Kanunu na Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederiz Umut Oran İstanbul Milletvekili (2)

Detaylı

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr

DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr DEMOKRASİ VE SAYDAMLIK ENSTİTÜSÜ www.dse.org.tr YENİ ANAYASA DEĞİŞİKLİK ÖNERİLERİMİZ (TCBMM Başkanlığı na iletilmek üzere hazırlanmıştır) 31.12.2011 İletişim: I. Anafartalar Mah. Vakıf İş Hanı Kat:3 No:

Detaylı

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİ ÖZÜRLÜ HİZMET BİRİMLERİ YÖNETMELİĞİ. Resmi Gazete Tarihi: 16.08.2006. Resmi Gazete Sayısı: 26261 BİRİNCİ BÖLÜM

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİ ÖZÜRLÜ HİZMET BİRİMLERİ YÖNETMELİĞİ. Resmi Gazete Tarihi: 16.08.2006. Resmi Gazete Sayısı: 26261 BİRİNCİ BÖLÜM BÜYÜKŞEHİR BELEDİYELERİ ÖZÜRLÜ HİZMET BİRİMLERİ YÖNETMELİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 16.08.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26261 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - (1) Bu Yönetmeliğin

Detaylı

AĠLE VE SOSYAL POLĠTĠKALAR BAKANLIĞININ TEġKĠLAT VE GÖREVLERĠ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME (1)

AĠLE VE SOSYAL POLĠTĠKALAR BAKANLIĞININ TEġKĠLAT VE GÖREVLERĠ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME (1) AĠLE VE SOSYAL POLĠTĠKALAR BAKANLIĞININ TEġKĠLAT VE GÖREVLERĠ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME (1) Kanun Hük. Kar. nin Tarihi : 3/6/2011, No : 633 Yetki Kanununun Tarihi : 6/4/2011, No : 6223 Yayımlandığı

Detaylı

Kadınlara Yönelik Şiddetin Önlenmesi, Cezalandırılması ve Ortadan Kaldırılmasına Dair Amerikan Devletleri Sözleşmesi 71,72

Kadınlara Yönelik Şiddetin Önlenmesi, Cezalandırılması ve Ortadan Kaldırılmasına Dair Amerikan Devletleri Sözleşmesi 71,72 Kadınlara Yönelik Şiddetin Önlenmesi, Cezalandırılması ve Ortadan Kaldırılmasına Dair Amerikan Devletleri Sözleşmesi 71,72 Önsöz Belém do Pará Sözleşmesi Bu Sözleşme ye Taraf Devletler, Amerika İnsan Hakları

Detaylı

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI İSTANBUL ATIK MUTABAKATI 2013 ün Mayıs ayında İstanbul da bir araya gelen dünyanın farklı bölgelerinden belediye başkanları ve seçilmiş yerel/bölgesel temsilciler olarak, küresel değişiklikler karşısında

Detaylı

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER GENEL KURUL. Çeviren: Dr. Ahmet ULUTAŞ* 8 Ekim 2013 A/HRC/RES/24/12 Dağıtım: Genel İNSAN HAKLARI KONSEYİ 1

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER GENEL KURUL. Çeviren: Dr. Ahmet ULUTAŞ* 8 Ekim 2013 A/HRC/RES/24/12 Dağıtım: Genel İNSAN HAKLARI KONSEYİ 1 24. Oturum Gündem Maddesi 3 BİRLEŞMİŞ MİLLETLER GENEL KURUL * 8 Ekim 2013 A/HRC/RES/24/12 Dağıtım: Genel İNSAN HAKLARI KONSEYİ 1 Medeni, siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel haklar ile kalkınma hakkı dahil

Detaylı

KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESI SÖZLEŞMESI EK İHTIYARI PROTOKOL

KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESI SÖZLEŞMESI EK İHTIYARI PROTOKOL KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESI SÖZLEŞMESI EK İHTIYARI PROTOKOL İşbu Protokol'e Taraf Devletler, Birleşmiş Milletler Şartı Andlaşması'nın temel insan haklarına, insanlık onuru ve insan

Detaylı

Engelli Hakları Sözleşmesi Madde 35 Bent 1 Kapsamında Taraf Devletlerce Sunulacak Olan Sözleşmeye Özgü Belgeye Dair Kılavuz

Engelli Hakları Sözleşmesi Madde 35 Bent 1 Kapsamında Taraf Devletlerce Sunulacak Olan Sözleşmeye Özgü Belgeye Dair Kılavuz Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi CRPD/C/2/3 Dağıtım: Genel 18 Kasım 2009 Özgün Lisanı: İngilizce Engelli Hakları Komitesi İkinci Oturum Cenevre, 19 23 2009 Engelli Hakları Sözleşmesi Madde

Detaylı

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece SİLİVRİ 2014 DÜNYA VE AVRUPA KENTİ Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte rekabetçi bir sanayi ekonomisi haline gelmiştir. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin

Detaylı

BM Engelli Hakları Sözleşmesi

BM Engelli Hakları Sözleşmesi BM Engelli Hakları Sözleşmesi Türkiye tarafından imzalanan, toplam 50 maddeden oluģan ve taraf olan devletlere, engellilere karģı ayrımcılığı ortadan kaldırmak ve onların yaģam standartlarını yükseltmek

Detaylı

T.C. FATİH SULTAN MEHMET VAKIFÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ EĞİTİM BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

T.C. FATİH SULTAN MEHMET VAKIFÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ EĞİTİM BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM T.C. FATİH SULTAN MEHMET VAKIFÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ EĞİTİM BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM VE DAYANAK AMAÇ MADDE 1- Bu yönergenin amacı; Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi nde öğrenim gören

Detaylı

TEDARİKÇİ DAVRANIŞ KURALLARI. Haziran 2013'te revize edilmiştir.

TEDARİKÇİ DAVRANIŞ KURALLARI. Haziran 2013'te revize edilmiştir. Elektronik sürüm, şu adreste bulunmaktadır: www.danaher.com/suppliers Supplier Code of Conduct (Tedarikçi Davranış Kuralları) bağlantısına tıklayın. TEDARİKÇİ DAVRANIŞ KURALLARI Haziran 2013'te revize

Detaylı

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 ILO Kabul Tarihi: 15 Haziran 2006 Yürürlüğe Giriş Tarihi: 20 Şubat 2009 Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı, Uluslararası

Detaylı

İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ

İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ İŞ ETİĞİ KURALLARIMIZ 1- ÇALIŞMA KÜLTÜRÜ Oylum Sınai Yatırımlar A.Ş. ( Oylum ), işlerini dürüstlük ve doğruluk çerçevesinde yürütür. Mal ve hizmet aldığı firmaları iş ortağı olarak

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

Sayı: 32/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 32/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 24 Şubat 2014 tarihli Kırkaltıncı Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan Özel Hayatın ve Hayatın Gizli Alanının Korunması Yasası Anayasanın 94 üncü

Detaylı

Resmî Gazete Sayı : 28350 YÖNETMELİK GENEL SAĞLIK SİGORTASI VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ VE PAYLAŞIMINA İLİŞKİN BİRİNCİ BÖLÜM

Resmî Gazete Sayı : 28350 YÖNETMELİK GENEL SAĞLIK SİGORTASI VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ VE PAYLAŞIMINA İLİŞKİN BİRİNCİ BÖLÜM 11 Temmuz 2012 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28350 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: GENEL SAĞLIK SİGORTASI VERİLERİNİN GÜVENLİĞİ VE PAYLAŞIMINA İLİŞKİN YÖNETMELİK Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

Birleşmiş Milletler Kadın Mahpuslar için. Bangkok Yasaları El Rehberi

Birleşmiş Milletler Kadın Mahpuslar için. Bangkok Yasaları El Rehberi Birleşmiş Milletler Kadın Mahpuslar için Bangkok Yasaları El Rehberi Dünya çapında hapishanelerde mahkûmiyeti takiben veya suçsuzluğunun ispatı için duruşma bekleyen bir buçuk milyondan fazla kadın bulunmaktadır.

Detaylı

T.C. GEDĠK ÜNĠVERSĠTESĠ

T.C. GEDĠK ÜNĠVERSĠTESĠ T.C. GEDĠK ÜNĠVERSĠTESĠ ENGELLĠ ÖĞRENCĠ BĠRĠMĠ YAPILANMASI VE ÇALIġMA ESASLARI YÖNERGESĠ BĠRĠNCĠ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- Bu yönergenin amacı; Gedik Üniversitesi'nde

Detaylı

Belediye Eğitim Müdürlüğü Veliler Kurulu (Konseyi) 200,00 700,00 700,00 //////////// 1.200,00 1.200,00 250,00 900,00 500,00 300,00 1.

Belediye Eğitim Müdürlüğü Veliler Kurulu (Konseyi) 200,00 700,00 700,00 //////////// 1.200,00 1.200,00 250,00 900,00 500,00 300,00 1. Prizren Belediyesinin 2012-2014 Döneminde Cinsiyet Eşitliği Hakkında Eylem Planı EĞİTİM ALANI Stratejik amaç: Kadın ve kızların kaliteli eğitime erişiminin sağlanması Objektifler 1. İlk ve orta öğretimde

Detaylı

BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ

BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1-(1) Bu Yönergenin amacı; Bitlis Eren Üniversitesi nde öğrenim gören özel gereksinimli

Detaylı

1. HAFTA KIG126. İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı. Öğr. Gör. E. Ekmel SULAK. ekmelsulak@karabuk.edu.tr

1. HAFTA KIG126. İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı. Öğr. Gör. E. Ekmel SULAK. ekmelsulak@karabuk.edu.tr 1. HAFTA KIG126 Öğr. Gör. E. Ekmel SULAK ekmelsulak@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 GİRİŞ Bilindiği üzere çalışanlar açısından 2 temel risk söz konusudur;

Detaylı

WE ARE ALL DIFFERENT PIRELLI GRUBU EŞİT FIRSATLAR BEYANNAMESİ. Özellikle Pirelli:

WE ARE ALL DIFFERENT PIRELLI GRUBU EŞİT FIRSATLAR BEYANNAMESİ. Özellikle Pirelli: P1688H_160x180_PirelliPeople_TUR@1.qxd 16-11-2007 9:29 Pagina 1 INTERNAL USE ONLY markası logosu P harfinin yerine kullanılmamalıdır. Bu logonun, "People" kelimesinin içinde harf olarak kullanılması, sadece

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE İÇİN KADIN KONUKEVLERİ PROJESİ 7 MAYIS 2014-ANKARA. Saygıdeğer Misafirler, Değerli Basın Mensupları

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE İÇİN KADIN KONUKEVLERİ PROJESİ 7 MAYIS 2014-ANKARA. Saygıdeğer Misafirler, Değerli Basın Mensupları KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE İÇİN KADIN KONUKEVLERİ PROJESİ 7 MAYIS 2014-ANKARA Saygıdeğer Misafirler, Değerli Basın Mensupları Aile içi Şiddetle Mücadele İçin Kadın Konukevleri Projesi nin açılış

Detaylı

GENEL SAĞLIK-İŞ GENEL MERKEZİ

GENEL SAĞLIK-İŞ GENEL MERKEZİ Sayı: 2015-93 Tarih: 30/01/2015 Konu:Fiili hizmet süresi zammı kanun teklifi hk. Sayın: Nurettin DEMİR CHP İzmir Milletvekili Sağlık hizmeti sunumunda görev alan sağlık çalışanları 5510 Sayılı Kanun da

Detaylı

Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri:

Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri: Türk Göç ve İltica Hukukunun Temelleri: Yasal Statünün Belirlenmesine İlişkin Sorunlar Prof. Dr. Bülent ÇİÇEKLİ HSYK Sunum Planı 1) Terminoloji 2) Disiplin Olarak 3) Göç ve İltica Hukukunun Kaynakları

Detaylı

DANIŞTAY BAŞKANLIĞI NA

DANIŞTAY BAŞKANLIĞI NA DANIŞTAY BAŞKANLIĞI NA - YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR- DAVACI VEKİLİ DAVALI : Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği : Av Ayşegül Banker Etker Necatibey Cad. No: 19/20 Kızılay/ANKARA : Milli

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ÖZÜRLÜLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ÖZÜRLÜLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ÖZÜRLÜLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim gören özürlü öğrencilerin öğrenim

Detaylı

-Türkiye ve Avrupa Sosyal Şartı-

-Türkiye ve Avrupa Sosyal Şartı- -Türkiye ve Avrupa Sosyal Şartı- Onaylama Türkiye, Yenilenmiş Avrupa Sosyal Şartını 27/06/2007 tarihinde onaylamış ve yenilenmiş Şart ta yer alan 98 paragraftan 91 ini kabul etmiştir (Türkiye daha önce

Detaylı

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi AB Çevresel Bilgiye Erişim Direktifi nin Uyumlaştırılması ve Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü Semineri 18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR 1 2003/4 Çevresel

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ ETİK DAVRANIŞ İLKELERİ VE ETİK KOMİSYON YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ ETİK DAVRANIŞ İLKELERİ VE ETİK KOMİSYON YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ ETİK DAVRANIŞ İLKELERİ VE ETİK KOMİSYON YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı; Dokuz Eylül Üniversitesinde etik kültürünü

Detaylı

UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ

UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLAR TÜZÜĞÜ Genel Konferansın 20. Oturumunda benimsenmiştir. (*) Giriş Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu nun amacının UNESCO Kuruluş Sözleşmesi tarafından belirlendiği

Detaylı

Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact)

Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact) ETİK KURALLAR VE KURUMSAL SORUMLULUK Doğuş Otomotiv Etik Kuralları, imzalamış olduğu Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UN Global Compact), kurumsal sosyal sorumluluk politikaları ve şirket

Detaylı

Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Mekanizması: Normlar, Standartlar, Göstergeler. Cinsiyet Eşitliği İzleme Derneği

Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Mekanizması: Normlar, Standartlar, Göstergeler. Cinsiyet Eşitliği İzleme Derneği Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Mekanizması: Normlar, Standartlar, Göstergeler İzleme değerlendirme neden önemlidir? Kazanımlarımızın kurumlar içinde anlamından boşalmış bürokratik yapılara dönüşmesine

Detaylı

6098 SAYILI TÜRK BORÇLAR KANUNU ÇERÇEVESİNDE MOBBİNG. Avukat Ümit Işıl Gültekin Gültekin Hukuk Bürosu

6098 SAYILI TÜRK BORÇLAR KANUNU ÇERÇEVESİNDE MOBBİNG. Avukat Ümit Işıl Gültekin Gültekin Hukuk Bürosu 6098 SAYILI TÜRK BORÇLAR KANUNU ÇERÇEVESİNDE MOBBİNG Avukat Ümit Işıl Gültekin Gültekin Hukuk Bürosu 1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe girecek olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, hukukumuzda yeni bir

Detaylı

Köy nüfusu genel olarak azalmaktadır Kamu hizmetleri kırsal alanda yetersiz. Tarım ve hayvancılıkta elde edilen gelir düşük

Köy nüfusu genel olarak azalmaktadır Kamu hizmetleri kırsal alanda yetersiz. Tarım ve hayvancılıkta elde edilen gelir düşük Çorum 3. grup (Kırılgan Gruplar) Moderatör: Yrd. Doç. Dr. Metin UÇAR Raportör: Sümer ÇAKIR I.Bölüm Kırsalda yaşayanlar Sorunlar Gelir kaynakları yetersiz Köy nüfusu genel olarak azalmaktadır Kamu hizmetleri

Detaylı

İNSAN GENOMU VE İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ

İNSAN GENOMU VE İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ İNSAN GENOMU VE İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ UNESCO Genel Konferansı, UNESCO Anayasası Başlangıç Bölümü nün insan onuru, eşitliği ve insanın kişiliğine saygıya ilişkin demokratik ideal e atıfta bulunduğunu

Detaylı