Çok Taşıyıcılı Gerçek Zaman WiMAX Radyoda Zaman Bölgesi ve Frekans Bölgesi Kanal Denkleştiricilerin Teorik ve Deneysel BER Başarım Analizleri

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çok Taşıyıcılı Gerçek Zaman WiMAX Radyoda Zaman Bölgesi ve Frekans Bölgesi Kanal Denkleştiricilerin Teorik ve Deneysel BER Başarım Analizleri"

Transkript

1 Ço Taşıyıcılı Gerçe Zaman WiMA adyoda Zaman Bölgesi ve Freans Bölgesi Kanal Denleştiricilerin Teori ve Deneysel Başarım Analizleri E. Tuğcu, O. Çaır, A. Güner, A. Özen, B. Soysal, İ. Kaya Eletri-Eletroni Mühendisliği Bölümü Karadeniz Teni Üniversitesi DSP LAB., Trabzon Eletri-Eletroni Mühendisliği Bölümü Atatür Üniversitesi Mühendisli Faültesi, Erzurum Özet Sabit, ablosuz geniş bantlı erişim son ullanıcı için yüse hızda ses, video ve data transferi sunan bir tenolojidir. IEEE 8.6 WiMA standardı ve türevleri geniş freans aralılarında sabit/hareetli ve ablosuz geniş bant erişimi sunan fizisel atmanları belirlemetedir. Çolu yol ortamlarında güçlü performansından dolayı donanım üreticileri için IEEE 8.6 standardı OFDM fizisel atmanını abul etmetedir. Bu çalışmada, 3.45 GHz de OFDM fizisel atmanını ullanan WiMA radyonun teori ve başarımları incelenmetedir. Belirli bir anal profilini ullanma yerine gerçe ortamda freans seçici ayleigh sönümlemeli analların elde edildiği ölçümlerden yararlanara alıcıda bit hata oranı (Bit Error ate, ) başarımları hem hem de teori olara elde edilmetedir. Çalışmada, başarım arşılaştırmaları için zaman bölgesi (Time Domain Equalizer, ) ve freans bölgesi anal denleştirici (Frequency Domain Equalizer, ) ler ullanılmatadır. Elde edilen teori ve başarımların birbirleriyle son derece uyumlu ve gayet tatmin edici olduğu gözlenmetedir. Anahtar Kelimeler: WiMA (IEEE 8.6),, OFDM,,.. Giriş Kablosuz geniş bant erişim tenolojileri, üçü ve orta büyülütei işletmelerde yüse hızda internet erişimi ve son ullanıcı erişim tenolojileri için umut verici çözümler sunmatadır. Bu setörler geniş bant erişimini ablolu DSL (Digital Subscriber Line) tenolojisi ile sağlamalarına rağmen, yayılmadai zorlular geniş bant internet ullanım potansiyelinin ortaya çımasını önlemetedir. Dünyanın birço yeri geniş bant erişiminin olaylıları altında bulunmamatadır. Örne olara; şehir merezlerindei veya enar semtlerdei bağlantı notaları merezi istasyondan sadece 3 mil (yalaşı 488 metre) uzalaşabilmetedirler. Diğer taraftan bazı ticari uruluşların yeri, ablolu ağların apsama alanında bulunmayabilmetedir. Kablosuz geniş bant ile bu problemlere çözüm üretilmetedir. IEEE 8.6, geniş bant ablosuz erişimi için bir standart olup endüstrileri birleştirmetedir. WiMA forum geniş bant ullanamayan yerlerdei ullanıcıların büyü bir çoğunluğuna geniş alan üzerinde yüse veri hızı önermetedir. Bu hücresel ağlara göre yüse bant genişliği ile sabit ablosuz erişim için ullanılan birinci geniş çaptai endüstri standardıdır. Kablosuz geniş bantlı sistemler, yatırım risini üçültmete, birlite çalışabilirliği ve donanım maliyetini düşürmetedir []. GHz. in altında lisanslı ve lisanssız bantlarda geniş bantlı ablosuz metropol alan ağ (Metropolitan Area Networ, MAN) standartları IEEE 8.6 (WiMA) çalışma grubu ve Avrupa teleomüniasyon standartları enstitüsü (European Telecommunications Standards Institute, ETSI) geniş bantlı radyo erişim ağı (Broadband adio Access Networ, BAN) yüse performanslı metropol alan ağ (High Performance MAN, HiperMAN) grubu tarafından geliştirildi [, ]. Standardın il evresinde, sabit ablosuz erişim için -66 GHz. freans bölgesi için te taşıyıcılı (Single Carrier, SC) sistemler ve GHz. in altındai freans bölgeleri için ço taşıyıcılı (Multi Carrier, MC) sistemler düşünüldü. IEEE [] ve IEEE 8.6e [] nin yayınlanmasıyla, standartların uygulamaları GHz. freans bölgesinin altındai sistemler ve gezgin ablosuz ağlar için SC haberleşme sistemlerine genişletildi. WiMA standardı, SC ve MC sistemlerde yayılmış BPSK (Spreaded BPSK, S-BPSK), QPSK, 6QAM, 64QAM ve 56QAM gibi sayısal modülasyon tenilerinin olduça geniş bir aralığını destelemetedir []. Standardın il versiyonu olan 8.6, -66 GHz freansında çalışıren baz istasyonunun görüş açısında olmasına LOS (Line of Sight) ihtiyaç duyulmatadır. Daha sonra geliştirilmiş 8.6 standardı ise - GHz freans aralığını ullanmata ve istasyonu görme ihtiyacı geretirmemetedir. 8.6a standardı.5, 3.5 ve 5.8 GHz bantlarını ullanmata ve 5 m uzalıta dahi 7Mbit/sn hızına varan internet erişimi sağlamatadır [3, 4, 5]. Freans seçici analın ço yol etilerinden aynalanan semboller arası girişim (Inter Symbol Interference, ISI) gönderilen işaretin yayılma hızını ve güvenilirliğini azaltmatadır. Bu problemi çözme için en olay yöntem MC (OFDM) sistemlerdir. WiMA, esas olara OFDM (Orthogonal Frequency Division Multiplexing) ve MIMO (Multiple Input Multiple- Output) tenolojilerine dayanmatadır. Bu ii gelişmete olan tenoloji sayesinde servis sağlayıcılar te bir baz istasyonundan daha fazla müşteriye hizmet sunma olanağına avuşuren bunu daha az spetrum ullanara gerçeleştirmetedirler. OFDM, Wi-Fi (Wireless Fidelity / 8.) standardı ve WiMA/8.6 tarafından ullanılan temel radyo tenolojisidir. MIMO ise WiMA'in etinliğini dört atına adar çıartan gelişmiş bir anten tenolojisidir. Üçüncü nesil ve

2 ötesi iletişim tenolojileri büyü çapta OFDM ve MIMO tenolojilerine dayanmatadır [3, 4, 5]. Deneysel çalışması yapılan WiMA radyo sisteminin modeli. bölümde ayrıntılı olara verilmetedir. 3. bölümde hesaplama işlemi anlatılmatadır. 4. bölümde WiMA-OFDM sisteminde freans bölgesi ve zaman bölgesi anal denleştiriciler incelenmetedir. Son bolümde ise ve teori bilgisayar benzetim sonuçları ele alınara elde edilen sonuçlar verilmetedir.. Deneysel WiMA adyo Düzeneği Çalışmada ullanılan WiMA radio düzeneği Şeil de gösterilmetedir. Şeilde gösterilen verici ünitesinde, daha önceden bilgisayarda üretilen temel bant (baseband) işareti vetör işaret üretecine (E4438C ESG, -6 GHz., Agilent) yülenmetedir. İletimde temel bant filtreleme için esme sabiti.35 olan aised Cosine (C) filtresi ullanılır. İşareti antene göndermeden önce IP ve IP3 güçleri sırayla dbm ve 35 dbm olan Hittite Microwave tarafından üretilen HMC49LP4 doğrusal güç yüselteci ullanılır. Verici ve alıcıda yalaşı olara 9- dbi azançlı ve 6-7 derece açılı açısına sahip ve yönsel antenler ullanılmıştır. Verici tarafta, bilgisayar ortamında Microsoft Visual C da yazılan program ile uzun data dizisi hazırlanmatadır. Data dizisi, alıcıda paet başını belirleme, analın profilini hesaplama ve benzeri işlemleri gerçeleyebilme için QPSK olara modüle edilmiş 55 sembol uzunluğunda bir PN (Pseudo Noise) dizisiyle başlar. Ardından öğrenme için 64 sembol uzunlulu 3 CAZAC (Constant Amplitude Zero Autocorrelation Code) dizisi yerleştirilmiştir. Bu çalışmada, CAZAC dizisi alıcı tarafta alınan dataların estirimi için ullanılmatadır. Bu diziyi beş farlı modülasyon türüyle modüle edilmiş beş alt paet taip eder. Alt veri paetleri IEEE Standart ([]) Şeil 78 de gösterilen yapıda olup seçilen beş farlı modülasyon türü Tablo 75 de sıralanmıştır. Alt veri paetlerinin her biri için veri olara 47 bit uzunlulu PN dizisinin 9 biti alınır ve önce (55,39, GF 8 ) eed-solomon odlaması ile standarda uygun olara odlanır ([] sayfa 357). Blo serpiştiriciden ([] sayfa 58) geçirilen veri / oranındai evrişimsel odlamaya (convolution code, CC) tabi tutulur ([] sayfa ). Sonra, odlayıcı çıışında 4 uzunlulu QPSK modüleli sembollerden oluşan data dizisinden OFDM sembolleri oluşturulara data paetine yerleştirilir. Üretilen data vetör işaret üretecine aydedilir ve.48,.4, 5. ve.8 MSample/s sembol hızlarından biri ile peş peşe gönderilir. Bu çalışmada QPSK modüleli gönderilen işaret için.48 MSample/s sembol hızı ullanılmıştır. Alıcı tarafta, WiMA radyo alıcısı için ablosuz haberleşme çözümleyicisi (WCA38, -8 GHz., Tetronix) ullanılmatadır. Alınan temel bant işareti iletim bant genişliğine bağlı olara.48,.4, 5. ve.8 MSample/s örneleme freanslarından biri ile örnelenmetedir (bu çalışmada.48 MSample/s freansında örneleme yapılmatadır) ve data dizisi boyunda dahi örneler çözümleyicide aydedilmetedir. Bu örnelenmiş diziler temel bant işaret işleme ve hesaplamaları için bilgisayara yülenir. Paetler daha sonra sırasıyla CC hata düzelticiden, ters serpiştiriciden ve son olara eed-solomon hata düzelticiden geçirilir ve hesabı yapılır. Senronizasyonu, denleştirmeyi ve deodlamayı içeren alıcı algoritması Microsoft Visual C da yazılan program ile gerçeleştirilir. Alıcı algoritması data dizisinin başındai 55 bit PN dizisini ullanara gönderilen data paetinin başını yaalamatadır. İşaret gürültü oranının (Signal to Noise atio, SN) estiriminde analın gürültü gücünü hesaplama için, 3.45 GHz. de işaret gönderilmediği zaman (F OFF) alıcıda demodülatörün çıışında gürültü dizisi aynı örneleme freansı (.48 MSample/s) ile örnelenir. Örnelenmiş gürültü dizisi, modüle edilmiş işaret gönderildiğinde alınan örnelenmiş data dizisi üzerindei gürültüye benzerdir. Alınan datanın gücü örnelenmiş gürültü dizisinin gücüne bölünere SN nin estirimi elde edilmetedir [6, 7]. Alıcıda, il olara, örnelenmiş her bir data dizisinde alınan işaret ve gürültü birim değere ayarlanara alınan data üzerinde normalizasyon yapılmatadır. Gönderilen datanın birim enerjiye sahip olduğu abul edildiğinden anal estirimi ve denleştirme algoritmaları gerçeleştiriliren normalizasyon işlemi en önemli adımlardan biridir. WiMA-OFDM sistemi için ve ullanılmatadır. Monte Carlo benzetim programlarına benzer olara değerlerinin değerlendirmesi için aşağıdai bölümde açılandığı gibi yapılan bir ortalama işlem geremetedir[6,7]. Şeil: Bina içi WiMA radyo çalışma düzeneği.

3 3. Deneysel Hesaplama İşlemi Deneysel değerlendirme işlemi için, Şeil de gösterildiği gibi bina içi ve bina dışı denemeler için x notalı ölçüm ızgarası ullanılmatadır. Ölçüm ızgarasında her ii nota arası 8.5 cm dir. Deneysel çalışma için önerilen ızgara daha önce pe ço çalışmada sunulmuştur [7, 8, 9] ve yalnızca anal vuruş tepesi için MS ya da gecime yayılmasını elde etmede ullanılmıştır. Bu çeşit çalışmalar için ullanışlı üç riter bulunmatadır [6, 7]:. Ölçüm notaları arasında SN farlılıları olmaması için ızgaranın vericiden yeterince uzata olması geremetedir.. Ortalama başarım üzerinde büyü bir far oluşturaca herhangi bir anal olmaması için yeterli sayıda ölçüm notası olmalıdır. 3. Kanal profillerinin orelasyon oluşturmaması için ölçüm notaları bir diğerinden farlı olmalıdır ve ölçüm notaları arasındai SN sınırını daha üçü tutma için ölçüm notalarının sayısı da sınırlanabilir. Bu yüzden ölçüm ızgarası notalı ve ölçüm notaları arasındai minimum mesafe 8.5 cm (yalaşı olara taşıyıcı dalga boyu) olara seçildi. Ölçüm ızgarasının fizisel yerleşimi Şeil de gösterilmetedir. 4. WiMA-OFDM Sisteminde Kullanılan Kanal Denleştiriciler Freans bölgesi anal denleştirici, her bir alt-taşıyıcı için genli ve fazın düzeltilmesini sağlayan birer atsayıdan oluştuğu için, olduça basit bir yapıya sahiptir. Freans bölgesinde anal estirilditen sonra, alınan işaret estirilen anal atsayılarına bölünere (veya eşleniği ile çarpılara) denleştirme işlemi gerçeleştirilmiş olur. Oysa zaman bölgesinde alınan işaret, gönderilen işaret ile analın vuruş tepesinin atlanması ve gürültünün toplamından oluşmatadır. Dolayısıyla, denleştirme işlemi aslında bir ters atlamayı veya analın tersi ile atlamayı geretirmetedir. Bu yüzden, zaman bölgesinde anal denleştirme yapılabilmesi için, alıcıda analın veya tersinin bilinmesine gere duyulmatadır. Kanal denleştirici atsayıları doğrudan estirilebileceği gibi, anal atsayıları estirilditen sonra da hesaplanabilirler. 4.. Freans Bölgesi Kanal Kestirimi ve Freans Bölgesi Kanal Denleştirme Çerçevenin başında ısa başlangıç einden sonra yer alan ve uzun başlangıç ei olara adlandırılan ii adet pilot simge, analın freans bölgesinde estirilebilmesi için gereli olanağı sağlamatadır. Bu ii pilot simge, anal estiriminde ullanıldıları için, sistemin başarımı üzerinde olduça etindirler. Bu yüzden, 3 örneten oluşan bir çevrimsel öne yardımıyla orunmatadır. Şeil de anal estiriminde ullanılan ve pilot simgeden oluşan uzun başlangıç ei görülmetedir. Kısa başlangıç ei Uzun başlangıç ei GI T T GI Veri Şeil : Kanal estirimi için ullanılan uzun başlangıç ei. Şeil de verilen uzun başlangıç ei içerisindei T ve T pilot simgeleri birbirleriyle özdeş ve her biri 64 örne uzunluğundadır. Alıcıda, FFT işleminden sonra bu pilot simgelere ait alınan işaret T, T,,, ile verilebilir. Burada, H analın. alt-taşıyıcıya arşı gelen freans tepesini, vericiden gönderilen freans bölgesi pilot simge örneğini ve W l, ise toplanır beyaz Gauss gürültüsünün freans bölgesi örneğini göstermetedir. Buradan, analın estirilmiş. alt-taşıyıcı freans tepesi değeri Hˆ H T,,, olara elde edilir. Burada armaşı bölme işleminden urtulma amacıyla, gönderilen işaretin eşleniği ile çarpma yoluna gidilmiştir. Her ii pilot simge birbiriyle özdeş oldularına göre, yapılan estirimin doğruluğunu arttırma için bu özelliten yararlanılabilir. Benzer şeilde,. pilot simge yardımıyla da Hˆ H T,,, olara elde edilir. Aynı değişene ait bu ii farlı değer ullanılara iisinden de daha doğru bir sonuç elde edilebilir. Bu ii değerin ortalamasından ( W, W, () () (3) H ˆ + + ) (4) elde edilir. Gürültü örneleri arasında orelasyon olmadığı abul edilece olursa, son denlemden, gürültünün etisinin yarı yarıya azaltıldığı söylenebilir. Her ii pilot simge yardımıyla elde edilen estirim sonuçlarının ortalamasının alınması yerine, estirim işlemini tee indirme için, pilot simgelerin ortalaması üzerinden estirim yapılması da aynı sonucu verecetir. Yani, Hˆ ( T + T ) ( H, + H, ) (5) + ( W,, ) olara elde edilir. Kısa başlangıç ei GI T T GI Veri / FFT Freans bölgesi pilot simge eşleniği Kanalın estirilmiş freans tepesi Şeil 3: Freans bölgesi anal estirimcisinin blo şeması. Burada estirim işlemi bir ez yapıldığından, daha düşü

4 işlem armaşılığı söz onusudur. Bu yüzden tercih edilmesi gereir. FFT işlemini bir ez yapma için, pilot simgelerin zaman bölgesinde ortalamaları alınara estirim yapılabilir. Bu şeilde de aynı sonuca ulaşılacatır. Buna göre, freans bölgesi anal estirimcisi Şeil 3 te verildiği gibi olacatır. Öncelile zaman bölgesinde ii pilot simge toplanıp ortalaması alınaca, ardından elde edilen ortalama pilot simgenin FFT si alınara freans bölgesi örneler elde edilece ve son olara da vericiden gönderilen freans bölgesi pilot simge örnelerinin eşleniği ile çarpılara, freans bölgesi anal atsayılarının estirim değerleri elde edilecetir [, ]. 4.. Zaman Bölgesi Kanal Kestirimi ve Zaman Bölgesi Kanal Denleştirme Freans bölgesinde anal denleştirme zaman bölgesinde anal denleştirmeye göre daha olay olduğu halde, zaman bölgesinde anal denleştirme ile uğraşılmasının nedeni şöyle açılanabilir: Alıcıya farlı yollardan ulaşan bütün işaretler enerji taşımatadırlar ve vericiden gönderilen veriye ait bilgi içermetedirler. Alıcıda işaret gürültü oranını en büyü yapma için bütün bu işaretlerin olabildiğince değerlendirilmesi geremetedir. Bunu gerçeleştirece alıcı yapısı, anal uyumlu filtre (Channel Matched Filter, CMF) ve arar geri-beslemeli denleştirici (Decision-Feedbac Equalizer, DFE) içeren yapı olacatır [, ]. v Kanal uyumlu filtre (CMF) Şeil 4: CMF-DFE anal denleştiricinin blo şeması. Normal arar geri-beslemeli anal denleştiricilerden farı, analdan gelen işaretin anal uyumlu filtreden geçirilditen sonra anal denleştirici girişine uygulanmasıdır. CMF- DFE nin blo yapısı ve sistem içerisinde ullanılışı Şeil 4 te görülmetedir. Kanal denleştirici çıışındai işaret, xˆ y İleri-beslemeli filtre (FFF) b c y i i L f L i + ci i ~ x i ile verilir. Burada, xˆ anal denleştirici çıışında estirilen simgeyi, y CMF çıışındai işareti, ~ x arar verilen simgeyi, L f + ileri-besleme ısmının dal sayısını, Lb geri-besleme ısmının dal sayısını, c ( i L, -L,..., ) ileri-besleme i f f + ısmının atsayılarını ve c i ( i,,..., Lb ) geri-besleme ısmının atsayılarını göstermetedir. WiMA-OFDM sistemler FFT tabanlı sistemler oldularından, işaretlerin işlenmesi genellile freans bölgesinde yapılmatadır. Alıcıya işaret ulaşmaya başladıtan sonra taşıyıcı freans aymasının estirimi, anal estirimi ve anal denleştirme gibi işlemlerin hepsi freans bölgesinde yapılabilmetedir. Bu çalışmada, özellile analdan gelen bütün enerjiyi toplama, alıcıda işaret gürültü oranını en büyü yapma için zaman bölgesinde anal denleştirme yapılma istenmetedir. WiMA-OFDM sistemler için diğer eşzamanlama ve estirim işlemlerinin de zaman bölgesinde yapılabileceği bu çalışmada gösterilmiştir. xˆ Geri-beslemeli filtre (FBF) x ~ (6) OFDM Vericisi Şeil 5: Zaman bölgesi anal denleştirici CMF-DFE nin WiMA-OFDM sisteminde ullanılışı. CMF-DFE anal denleştirici ullanılan WiMA-OFDM sisteminin blo şeması Şeil 5 te verilmetedir. OFDM sisteminde simgeye arar verilmesi işlemi freans bölgesinde yapıldığından, CMF-DFE de arar meanizması yer almamatadır. Bu durumda CMF-DFE için yumuşa (soft) arar geri-beslemeli DFE adı ullanılabilir. Kanaldan gönderilen OFDM işareti anal uyumlu filtreden geçirilditen sonra, anal denleştiricinin ileri-beslemeli ısmından geçirilir. Kanal denleştiricinin çıışındai yumuşa işaret geri-besleme ısmından da geçirilditen sonra deneleştirici çıışı ile toplanara OFDM alıcı girişine uygulanır. OFDM alıcısında artı freans bölgesi anal denleştiriciye ihtiyaç duyulmadan, FFT işleminin ardından simge için arar verilir. 5. Deneysel Başarım Sonuçları Deneysel çalışmalardan elde edilen WiMA-OFDM datalarını denleştirme için zaman bölgesi denleştirici () ve freans bölgesi denleştirici () ullanılmıştır. de 9 dallı ileri beslemeli ve 4 dallı geri beslemeli filtreden oluşan CMF-DFE ullanılmıştır. de hem teori hem de çalışmalarda anal atsayıları en üçü ortalama areler (Least Mean Squares, LMS) algoritması ile estirilmiştir. LMS algoritmasının adım büyülüğü.45 alınara benzetimler yapılmıştır. Deneysel çalışmalarda elde edilen gerçe anal ölçümlerine ait olan ortalama anal vuruş tepesi ve buna ait freans tepesi Şeil 6 ve 7 de sırayla verilmetedir. Kanal Dal İndesi AWGN Kanal CMF FFF Zaman Bölgesi Kanal Denleştirici Deneysel Ölçüm Izgarasının İl Satırı Şeil 6: Deneysel çalışmalarda ölçülen gerçe analın vuruş tepesi. Benzetim çalışmalarında, denleştiricilerin başarımlarını arşılaştırma için Bit Hata Oranı (Bit Error ate, ) başarım riteri ullanılmatadır. Şeil 8 de 5 dallı Proais anal profilini [] ullanan zaman bölgesi ve freans bölgesi anal denleştirmeye ilişin deodlamadan öncei başarımı ve Şeil 9 da deodlamadan sonrai başarımı Monte Carlo döngüsü ile teori olara elde edilmiştir. Şeil da ve antenlerle ve ile anal denleştirmeye ilişin deodlamadan öncei ve teori başarımlarının arşılaştırılması verilmetedir. Şeil de ve FBF OFDM Alıcısı.5.5 Kanal Katsayılarının Genliği

5 antenlerle ile anal denleştirmeye ilişin deodlamadan sonrai ve teori başarımlarının arşılaştırılması sunulmatadır. Şeil de ve antenlerle ile anal denleştirmeye ilişin deodlamadan sonrai ve teori başarımlarının arşılaştırılması verilmetedir. Şeil 3 te teori çalışma için ve ile deodlamadan sonra elde edilen başarımlarının arşılaştırılması verilmetedir. Şeil 4 te ise çalışma için ve antenleri ullanara ve ile deodlamadan sonra elde edilen başarımlarının arşılaştırılması değerlendirilmetedir. Kanalın Freans Tepesinin Genliği FFT Dal İndesi Şeil 7: Deneysel çalışmalarda ölçülen gerçe analın freans tepesi. E+ E- E-6 AWGN Kanal {.7,.46,.688,.46,.7} Proais anal profili ile benzetim yapıldı. 3 4 Şeil 8: WiMA radyo sistemi için deodlamadan önce ve ile anal denleştirmeye ilişin başarımları.. Şeil 8 incelendiğinde, WiMA radyo sisteminde elde edilen başarımı 5 db den önce yani gürültünün etin olduğu bölgede başarımını geçmete, anca 5 db den sonra hata tabanına yaınsamatadır. Bununla birlite 5 db den sonra yani semboller arası girişimin (Intersymbol Interference, ISI) etin olduğu bölgede ile elde edilen başarım başarımını geçmetedir.. Şeil 9 dai deodlamadan sonra elde edilen başarımlar arşılaştırıldığında, başarımının başarımını geçtiği görülmetedir. Bu çalışmada arşılaştırma amacıyla hard ve soft girişli deodlayıcıların denleştiriciler üzerindei etisi de incelenmetedir. Şeilden de görüldüğü gibi de hard girişli deodlamanın soft girişli deodlamadan daha iyi başarım sağladığı görülmetedir. Buna arşılı de ise soft girişli deodlama ile hard girişli deodlamadan daha iyi başarım elde edilmetedir. Başarımlar incelendiğinde, değerinde hard girişli nin hard girişli den yalaşı.5 db, soft girişli nin ise yalaşı 4 db daha iyi başarım sağladığı görülmetedir. tde teori fde teori E+ E- E-6 AWGN Kanal Soft Decoding Hard Decoding {.7,.46,.688,.46,.7} Proais anal profili ile benzetim yapıldı. 4 db.5 db 3 4 Şeil 9: WiMA radyo sistemi için deodlamadan sonra ve ile anal denleştirmeye ilişin başarımları. 3. Şeil da deodlamadan öncei ve teori başarımları incelendiğinde, teori çalışmada daha öncei sonuçlarda da görüldüğü gibi hata tabanına yaınsamata ve ise ISI ın etin olduğu bölgede yi geçmetedir. Deneysel çalışmalarda ise ve antenlerle yapılan ölçümlerin değerlendirilmesi verilmetedir. Her ii antenle elde edilen sonuçlar hem de hem de de yalaşı olara aynı başarımları vermetedir. Alıcıda, antenlerle masimum 7 db li işaret alınıren antenlerle masimum 5 db li işaret alınmatadır. E+ E- E-6 E-7 Teori Deneysel Deneysel Çalışma Teori Çalışma 3 4 tde teori fde teori tde fde tde fde Şeil : WiMA radyo sistemi için deodlamadan önce ve ile anal denleştirmeye ilişin ve teori başarımlarının arşılaştırılması. E+ E- Teori Deneysel Teori Çalışma Deneysel Çalışma Şeil : WiMA radyo sistemi için deodlamadan sonra ile anal denleştirmeye ilişin ve teori başarımlarının arşılaştırılması.

6 4. Şeil de ile deodlamadan sonrai ve teori başarımları arşılaştırıldığında, teori başarımların başarımlardan daha iyi olduğu gözlenmetedir. Bunun nedeni teori çalışmada her anal döngüsü için aynı anal profili alınara değerlendirme yapılmatadır. Buna arşılı çalışmada Şeil 6 ve 7 den de görüldüğü gibi her bir ölçümde anal profili değişmetedir. Öncei sonuçlarda olduğu gibi bu arşılaştırmada da de hard girişli deodlama ile soft girişli deodlamadan daha iyi başarım elde edildiği görülmetedir. E+ E- Teori Deneysel Teori Çalışma Deneysel Çalışma.5 db Şeil : WiMA radyo sistemi için deodlamadan sonra ile anal denleştirmeye ilişin ve teori başarımlarının arşılaştırılması. E+ E Şeil 3: WiMA radyo sistemi için deodlamadan sonra ve ile anal denleştirmeye ilişin teori başarımlarının arşılaştırılması. E+ E tde tde tde tde fde fde fde fde Şeil 4: WiMA radyo sistemi için deodlamadan sonra ve ile anal denleştirmeye ilişin başarımlarının arşılaştırılması. 5. Şeil de ile deodlamadan sonrai ve teori başarımları arşılaştırıldığında, bir öncei sonuçlara benzer başarımlar elde edilmetedir. Aynı şeilde bu arşılaştırmada da de soft girişli deodlama ile hard girişli deodlamadan daha iyi başarım elde edildiği görülmetedir. Başarım eğrilerinden de görüldüğü gibi değerinde soft girişli deodlama ile hard girişli deodlamadan yalaşı.5 db daha iyi başarım elde edilmetedir. 6. Şeil 3 te ve ile deodlamadan sonrai teori başarımları incelendiğinde, daha öncei sonuçlara benzer başarımlar elde edilmetedir. Buradan da ile elde edilen başarımın ile elde edilen başarımdan daha iyi olduğu görülmetedir. 7. Şeil 4 te ve ile deodlamadan sonrai başarımları incelendiğinde, öncei sonuçlarda olduğu gibi ile elde edilen başarımın ile elde edilen başarımdan daha iyi olduğu gözlenmetedir. 6. Sonuç Bu araştırmada WiMA standardında OFDM modülasyonunu ullanara teori ve incelemeler yapılmıştır. Bu çalışma, belirli bir anal profilini ullanma yerine gerçe ortamda freans seçici ayleigh sönümlemeli analların elde edildiği ölçümlerden yararlanara alıcıda bit hata oranı (Bit Error ate, ) başarımları hem hem de teori olara elde edilmiştir. Başarım arşılaştırmaları için zaman bölgesi anal denleştirici (Channel Matched Filter Decision Feedbac Equalizer, CMF-DFE) ve freans bölgesi anal denleştirici (Frequency Domain Equalizer, ) ullanılmıştır. Ayrıca denleştiricilerde soft giriş ve hard giriş deodlamanın etileri incelenmiştir. Yapılan çalışmada, hem soft girişli hem de hard girişli deodlamayı ullanan zaman bölgesi anal denleştirici başarımlarının freans bölgesi denleştirici ile elde edilen başarımlardan daha iyi olduğu görülmüştür. Elde edilen teori ve başarımların birbirleriyle son derece uyumlu ve gayet tatmin edici olduğu gözlenmiştir. 7. Kaynaça [] Air Interface for Fixed Broadband Wireless Access Systems, IEEE Standard 8.6-4, 4. [] Air Interface for Fixed and Mobile Broadband Wireless Access Systems, IEEE Standard 8.6e/D, 5. [3] Understanding WiMA and 3G for Portable/Mobile Broadband Wireless, Technical White Paper, Intel Corporation, 8. [4] IEEE Standard 8.6 for Global Broadband Wireless Access, [5] F. Öğülmüş, WiMA Tenolojisi Fizisel Katman Parametrelerinin Performansa Etisinin MATLAB Kullanılara İncelenmesi, Yüse Lisans Tezi, Saarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Eylül 8. [6] K. Tür, I. Kaya, Experimental Performance Evolution of Equalizations and Matched Filter Bounds for Single-Carrier WiMax adio in 3.5 GHz, IEEE WCNC 8, Wireless Communications and Networing Conference, Page(s):5, 3 March-3April 8, Los Angels, USA. [7] A. Özen, A. Güner, O. Çaır, E. Tuğcu, B. Soysal, İ. Kaya, Te Taşıyıcılı Gerçe Zaman WiMA adyo İçin Kör Uyarlanır Denleştirme Algoritmalarının Deneysel Başarımları, IEEE SİU 9 7. Sinyal İşleme ve İletişim Uygulamaları Kurultayı, 9- Nisan 9 Bele/ANTALYA. [8] H. Hashemi, The indoor radio propagation channel, Proceedings of the IEEE Volume 8, Issue 7, Page(s): , July 993. [9] T.S. appaport, S.Y. K. Seidel, Taamizawa, Statistical channel impulse response models for factory and open plan building radio communicate system design, IEEE Transactions on Communication, Volume 39, Issue 5, Page(s):794 87, May 99. [] B. Soysal, OFDM Tabanlı Kablosuz İletişim Sistemleri İçin Yüse Başarımlı Alıcı Tasarımı, Dotora Tezi, Karadeniz Teni Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Eim 4. [] B. Soysal, İ. Kaya, Freans ve Zaman Bölgesi Kanal Denleştiricili OFDM Sistemlerinin Kodlamasız ve Katlamalı Kodlanmış Başarımlarının Karşılaştırılması, Fırat Üniversitesi Fen ve Mühendisli Bilimleri Dergisi, 8 (), 7-3, 6. [] J. G. Proais, Digital Communications, 4 th Ed. McGraw Hill,.

Çok Yüksek Mobiliteli Sönümlemeli Kanallardaki OFDM Sistemleri için Kanal Kestirimi

Çok Yüksek Mobiliteli Sönümlemeli Kanallardaki OFDM Sistemleri için Kanal Kestirimi 9-11 Aralı 2009 Ço Yüse Mobiliteli Sönümlemeli Kanallardai OFDM Sistemleri için Kanal Kestirimi İstanbul Üniversitesi Eletri-Eletroni Mühendisliği Bölümü {myalcin, aan}@istanbul.edu.tr Sunum İçeriği Giriş

Detaylı

TEK TAŞIYICILI WİMAX (IEEE 802.16-2004) RADYODA TAŞIYICI FREKANS KAYMASINI İZLEME BAŞARIMININ DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ

TEK TAŞIYICILI WİMAX (IEEE 802.16-2004) RADYODA TAŞIYICI FREKANS KAYMASINI İZLEME BAŞARIMININ DENEYSEL OLARAK İNCELENMESİ Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ. Cilt 26, No 3, 515-521, 2011 Vol 26, No 3, 515-521, 2011 TEK TAŞIYICILI WİMAX (IEEE 802.16-2004) RADYODA TAŞIYICI FREKANS KAYMASINI İZLEME BAŞARIMININ

Detaylı

RASGELE SÜREÇLER. Bir X rasgele değişkenin, a ve b arasında tekdüze dağılımlı olabilmesi için olasılık yoğunluk fonksiyonu aşağıdaki gibi olmalıdır.

RASGELE SÜREÇLER. Bir X rasgele değişkenin, a ve b arasında tekdüze dağılımlı olabilmesi için olasılık yoğunluk fonksiyonu aşağıdaki gibi olmalıdır. RASGELE SÜREÇLER Eğer bir büyülüğün her t anında alacağı değeri te bir şeilde belirleyen matematisel bir ifade verilebilirse bu büyülüğün deterministi bir büyülü olduğu söylenebilir. Haberleşmeden habere

Detaylı

Yayılı Spektrum Haberleşmesinde Kullanılan Farklı Yayma Dizilerinin Boğucu Sinyallerin Çıkarılması Üzerine Etkilerinin İncelenmesi

Yayılı Spektrum Haberleşmesinde Kullanılan Farklı Yayma Dizilerinin Boğucu Sinyallerin Çıkarılması Üzerine Etkilerinin İncelenmesi Yayılı Spektrum Haberleşmesinde Kullanılan Farklı Yayma Dizilerinin Boğucu Sinyallerin Çıkarılması Üzerine Etkilerinin İncelenmesi Ahmet Altun, Engin Öksüz, Büşra Ülgerli, Gökay Yücel, Ali Özen Nuh Naci

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Birol SOYSAL

Yrd. Doç. Dr. Birol SOYSAL Kablosuz Sayısal Haberleşmede Parametre Kestirimi Yrd. Doç. Dr. Birol SOYSAL Atatürk Üniversitesi Mühislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühisliği Bölümü Bir Sayısal Haberleşme Sisteminin Simülasyonu:

Detaylı

KABLOSUZ İLETİŞİM

KABLOSUZ İLETİŞİM KABLOSUZ İLETİŞİM 805540 DENKLEŞTİRME, ÇEŞİTLEME VE KANAL KODLAMASI İçerik 3 Denkleştirme Çeşitleme Kanal kodlaması Giriş 4 Denkleştirme Semboller arası girişim etkilerini azaltmak için Çeşitleme Sönümleme

Detaylı

28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR.

28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR. 28/5/2009 TARİHLİ VE 2108/30 SAYILI KURUL KARARI 11 HAZİRAN 2009 TARİHLİ VE 27255 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANMIŞTIR. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: ELEKTRĠK PĠYASASI DENGELEME VE UZLAġTIRMA YÖNETMELĠĞĠ

Detaylı

FFT Tabanlı OFDM ile DWT Tabanlı OFDM Sistemlerinin Karşılaştırmalı Başarım Analizi

FFT Tabanlı OFDM ile DWT Tabanlı OFDM Sistemlerinin Karşılaştırmalı Başarım Analizi Tabanlı ile Tabanlı Sistemlerinin Karşılaştırmalı Başarım Analizi Engin Öksüz, Ahmet Altun, Büşra Ülgerli, Gökay Yücel, Ali Özen Nuh Naci Yazgan Üniversitesi HARGEM Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü

Detaylı

KABLOSUZ İLETİŞİM

KABLOSUZ İLETİŞİM KABLOSUZ İLETİŞİM 805540 MODÜLASYON TEKNİKLERİ SAYISAL MODÜLASYON İçerik 3 Sayısal modülasyon Sayısal modülasyon çeşitleri Sayısal modülasyon başarımı Sayısal Modülasyon 4 Analog yerine sayısal modülasyon

Detaylı

Bu deneyin amacı Ayrık Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır.

Bu deneyin amacı Ayrık Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır. Deney : Ayrı Fourier Dönüşümü (DFT) & Hızlı Fourier Dönüşümü (FFT) Amaç Bu deneyin amacı Ayrı Fourier Dönüşümü (DFT) ve Hızlu Fourier Dönüşümünün (FFT) tanıtılmasıdır. Giriş Bir öncei deneyde ayrı-zamanlı

Detaylı

Genetik Algoritma ile Mikrofon Dizilerinde Ses Kaynağının Yerinin Bulunması. Sound Source Localization in Microphone Arrays Using Genetic Algorithm

Genetik Algoritma ile Mikrofon Dizilerinde Ses Kaynağının Yerinin Bulunması. Sound Source Localization in Microphone Arrays Using Genetic Algorithm BİLİŞİM TEKOLOJİLERİ DERGİSİ, CİLT: 1, SAYI: 1, OCAK 2008 23 Geneti Algoritma ile Mirofon Dizilerinde Ses Kaynağının Yerinin Bulunması Erem Çontar, Hasan Şair Bilge Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Gazi

Detaylı

Kablosuz Ağlar (WLAN)

Kablosuz Ağlar (WLAN) Kablosuz Ağlar (WLAN) Kablosuz LAN Kablosuz iletişim teknolojisi, en basit tanımıyla, noktadan noktaya veya bir ağ yapısı şeklinde bağlantı sağlayan bir teknolojidir. Bu açıdan bakıldığında kablosuz iletişim

Detaylı

IEEE 802.11g Standardının İncelenmesi

IEEE 802.11g Standardının İncelenmesi EHB 481 Temel Haberleşme Sistemleri Tasarım ve Uygulamaları 2014-2015 Güz Yarıyılı Proje Aşama Raporu: 2. Aşama Standardizasyon Çalışmalarını İncelemesi Aşama 2: Standartlaşma aktivitesinin getirileri

Detaylı

WiMAX Sisteminin Throughput Başarımının Analizi

WiMAX Sisteminin Throughput Başarımının Analizi WiMAX Sisteminin Throughput Başarımının Analizi A. Şafak * ve B. Preveze ** * Başkent Üniversitesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü, 06800 Bağlıca, Ankara. E-posta:asafak@baskent.edu.tr **Çankaya

Detaylı

DPSK Sistemler için LMS Algoritma ve ML Kriteri Temelli, Gözü Kapalı Kanal Kestiriminin ve Turbo Denkleştirmenin Birlikte Yapılması

DPSK Sistemler için LMS Algoritma ve ML Kriteri Temelli, Gözü Kapalı Kanal Kestiriminin ve Turbo Denkleştirmenin Birlikte Yapılması BAÜ Fen Bil. Enst. Dergisi Cilt 12(2) 75 84 (2010) DPSK Sistemler için LMS Algoritma ve ML Kriteri Temelli, Gözü Kapalı Kanal Kestiriminin ve Turbo Denkleştirmenin Birlikte Yapılması Serkan YAKUT 1 Balıkesir

Detaylı

OFDM Sisteminin AWGN Kanallardaki Performansının İncelenmesi

OFDM Sisteminin AWGN Kanallardaki Performansının İncelenmesi Akademik Bilişim 09 - XI. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri 11-13 Şubat 2009 Harran Üniversitesi, Şanlıurfa OFDM Sisteminin AWGN Kanallardaki Performansının İncelenmesi Karadeniz Teknik Üniversitesi,

Detaylı

Gezgin iletişim sistemlerindeki temel kavramların verilmesi. Güncel Kablosuz haberleşme sistemleri hakkında bilgi sahibi olunması.

Gezgin iletişim sistemlerindeki temel kavramların verilmesi. Güncel Kablosuz haberleşme sistemleri hakkında bilgi sahibi olunması. Ders Kodu Teorik Uygulama Lab. Ulusal Kredi Öğretim planındaki AKTS Gezgin iletişim Sistemleri 523000000001484 2 0 0 2 5 Ön Koşullars : Yok Önerilen Dersler :. Dersin Türü : SİSTEMDEN GELECEK Dersin Dili

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNDE KANATÇIK YÜZEYİNDEKİ SICAKLIK DAĞILIMININ SONLU FARKLAR METODU İLE ANALİZİ

GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNDE KANATÇIK YÜZEYİNDEKİ SICAKLIK DAĞILIMININ SONLU FARKLAR METODU İLE ANALİZİ TEKNOLOJİ, Cilt 7, (2004), Sayı 3, 407-414 TEKNOLOJİ GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNDE KANATÇIK YÜZEYİNDEKİ SICAKLIK DAĞILIMININ SONLU FARKLAR METODU İLE ANALİZİ ÖZET Himet DOĞAN Mustafa AKTAŞ Tayfun MENLİK

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Kablosuz Haberleşme Sezim ve Kestirim Bilişim Kuramı İstatistiksel İşaret İşleme Uyarlanır İşaret İşleme Bilişsel Radyo

ÖZGEÇMİŞ. Kablosuz Haberleşme Sezim ve Kestirim Bilişim Kuramı İstatistiksel İşaret İşleme Uyarlanır İşaret İşleme Bilişsel Radyo 1. Adı Soyadı : Ali ÖZEN ÖZGEÇMİŞ İletişim Bilgileri Adres Telefon Mail : Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Yerleşkesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Kuzey Çevre Yolu Kocasinan

Detaylı

BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN PRENSİPLERİ

BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN PRENSİPLERİ BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN PRENSİPLERİ Derleyen: Prof. Dr. Güngör BAL Bölüm 6 Telekomünikasyon ve Ağlar Prensipler ve Öğrenme Hedefleri Etkin haberleşme, organizasyonların başarıları için önemlidir Haberleşme

Detaylı

Yüksek Mobiliteli OFDM Sistemleri için Ortak Veri Sezimleme ve Kanal Kestirimi

Yüksek Mobiliteli OFDM Sistemleri için Ortak Veri Sezimleme ve Kanal Kestirimi Yüksek Mobiliteli OFDM Sistemleri için Ortak Veri Sezimleme ve Kanal Kestirimi Erdal Panayırcı, Habib Şenol ve H. Vincent Poor Elektronik Mühendisliği Kadir Has Üniversitesi, İstanbul, Türkiye Elektrik

Detaylı

Biyoistatistik (Ders 7: Bağımlı Gruplarda İkiden Çok Örneklem Testleri)

Biyoistatistik (Ders 7: Bağımlı Gruplarda İkiden Çok Örneklem Testleri) ÖRNEKLEM TESTLERİ BAĞIMLI GRUPLARDA ÖRNEKLEM TESTLERİ Yrd. Doç. Dr. Ünal ERKORKMAZ Saarya Üniversitesi Tıp Faültesi Biyoistatisti Anabilim Dalı uerormaz@saarya.edu.tr BAĞIMLI İKİDEN ÇOK GRUBUN KARŞILAŞTIRILMASINA

Detaylı

Yüksek Hızda Veri Đletişimi Sağlayan Mobil Şebeke Erişim Teknolojilerinin Analizi ve Kıyaslanması

Yüksek Hızda Veri Đletişimi Sağlayan Mobil Şebeke Erişim Teknolojilerinin Analizi ve Kıyaslanması Yüksek Hızda Veri Đletişimi Sağlayan Mobil Şebeke Erişim Teknolojilerinin Analizi ve Kıyaslanması Seyhun Barbaros YABACI 1,4, Erkan ĐŞLER 2,4, Turgut ĐKĐZ 3 1 Turkcell Đletişim Hizmetleri A.Ş., Adana,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. : (HARGEM) :

ÖZGEÇMİŞ. : (HARGEM) : 1. Adı Soyadı : Ali ÖZEN ÖZGEÇMİŞ İletişim Bilgileri Adres Telefon Mail : Nuh Naci Yazgan Üniversitesi - HARGEM Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Kuzey Çevre Yolu Kocasinan

Detaylı

Malzeme Bağıyla Konstrüksiyon

Malzeme Bağıyla Konstrüksiyon Shigley s Mechanical Engineering Design Richard G. Budynas and J. Keith Nisbett Malzeme Bağıyla Konstrüsiyon Hazırlayan Prof. Dr. Mehmet Fırat Maine Mühendisliği Bölümü Saarya Üniversitesi Çözülemeyen

Detaylı

Doç.Dr. M. Mengüç Öner Işık Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü oner@isikun.edu.tr

Doç.Dr. M. Mengüç Öner Işık Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü oner@isikun.edu.tr Doç.Dr. M. Mengüç Öner Işık Üniversitesi Elektrik-Elektronik Bölümü oner@isikun.edu.tr 1. Adı Soyadı : Mustafa Mengüç ÖNER 2. Doğum Tarihi : 01.02.1977 3. Unvanı : Doçent Dr. 4. Öğrenim Durumu : ÖĞRENİM

Detaylı

Üstünlükleri. 1- Lisans gerektirmeyen frekanslarda çalışır.

Üstünlükleri. 1- Lisans gerektirmeyen frekanslarda çalışır. Wi-Fi (İngilizce: Wireless Fidelity, Türkçe: Kablosuz Bağlantı Alanı) kişisel bilgisayar, video oyunu konsolları, dijital ses oynatıcıları ve akıllı telefonlar gibi cihazları kablosuz olarak internete

Detaylı

Doğrudan Dizi Geniş Spektrumlu Sistemler Tespit & Karıştırma

Doğrudan Dizi Geniş Spektrumlu Sistemler Tespit & Karıştırma Doğrudan Dizi Geniş Spektrumlu Sistemler Tespit & Karıştırma Dr. Serkan AKSOY Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Elektronik Mühendisliği Bölümü saksoy@gyte.edu.tr Geniş Spektrumlu Sistemler Geniş Spektrumlu

Detaylı

TURBO KODLANMIŞ İŞARETLERDE SEYİRME ETKİSİNİ AZALTAN YAKLAŞIMLAR (*)

TURBO KODLANMIŞ İŞARETLERDE SEYİRME ETKİSİNİ AZALTAN YAKLAŞIMLAR (*) TURBO KODLANMIŞ İŞARETLERDE SEYİRME ETKİSİNİ AZALTAN YAKLAŞIMLAR (*) Osman Nuri Uçan İstanbul Üniversitesi, Elektronik Mühendisliği Bölümü Özet: Turbo kodlama, 1993 yıllarının başlarında önerilen ve hata

Detaylı

ÇOKLU ERİŞİM TEKNİKLERİ

ÇOKLU ERİŞİM TEKNİKLERİ ÇOKLU ERİŞİM TEKNİKLERİ 1. GİRİŞ Çoklu erişim teknikleri hakkında bilgi vermeden önce, çoklama/çoğullama hakkında bir kaç şey söylemekte fayda var. Bilginin, aynı iletim ortamı kullanılarak birden çok

Detaylı

Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Karınca Koloni Optimizasyonu Kullanılarak Yapılan Optimum Yönlendirme İşlemi

Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Karınca Koloni Optimizasyonu Kullanılarak Yapılan Optimum Yönlendirme İşlemi Kablosuz Algılayıcı Ağlarda Karınca Koloni Optimizasyonu Kullanılara Yapılan Optimum Yönlendirme İşlemi Derviş Karaboğa 1 Selçu Ödem 2 1,2 Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Mühendisli Faültesi, Erciyes Üniversitesi,

Detaylı

UMTS ve LTE Şebekelerinde Radyo Erişim Tekniklerinin Kıyaslanması Erkan ĐŞLER 1,4, Seyhun Barbaros YABACI 2,4, Turgut ĐKĐZ 3

UMTS ve LTE Şebekelerinde Radyo Erişim Tekniklerinin Kıyaslanması Erkan ĐŞLER 1,4, Seyhun Barbaros YABACI 2,4, Turgut ĐKĐZ 3 UMTS ve LTE Şebekelerinde Radyo Erişim Tekniklerinin Kıyaslanması Erkan ĐŞLER 1,4, Seyhun Barbaros YABACI 2,4, Turgut ĐKĐZ 3 1 Turkcell Đletişim Hizmetleri A.Ş., Adana, erkan.isler@turkcell.com.tr 2 Turkcell

Detaylı

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 5. Analog veri iletimi

Data Communications. Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. 5. Analog veri iletimi Veri İletişimi Data Communications Suat ÖZDEMİR Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 5. Analog veri iletimi Sayısal analog çevirme http://ceng.gazi.edu.tr/~ozdemir/ 2 Sayısal analog çevirme

Detaylı

Farklı Madde Puanlama Yöntemlerinin ve Farklı Test Puanlama Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Farklı Madde Puanlama Yöntemlerinin ve Farklı Test Puanlama Yöntemlerinin Karşılaştırılması Eğitimde ve Psiolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, Yaz 200, (), -8 Farlı Madde Puanlama Yöntemlerinin ve Farlı Test Puanlama Yöntemlerinin Karşılaştırılması Halil YURDUGÜL * Hacettepe Üniversitesi

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları 2 1 Kodlama ve modülasyon yöntemleri İletim ortamının özelliğine

Detaylı

TEKNOLOJİLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

TEKNOLOJİLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ WLAN, WiMAX ve UMTS TEKNOLOJİLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ Yrd. Doç. Dr.Aktül Kavas Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Fakültesi aktul.kavas@gmail.com Telsiz geniş band teknolojileri, bilginin

Detaylı

Frekans Seçici Kanallarda Çalışan Yukarı Link MC-CDMA Sistemleri için EM Tabanlı Birleşik Bilgi Sezim ve Kanal Kestirim Yöntemi

Frekans Seçici Kanallarda Çalışan Yukarı Link MC-CDMA Sistemleri için EM Tabanlı Birleşik Bilgi Sezim ve Kanal Kestirim Yöntemi IEEE 15. Sinyal İşleme ve İletişim Uygulamaları Kurultayı - 2007 Frekans Seçici Kanallarda Çalışan Yukarı Link MC-CDMA Sistemleri için EM Tabanlı Birleşik Bilgi Sezim ve Kanal Kestirim Yöntemi Erdal Panayırcı

Detaylı

RESUME. Wireless Communications Detection and Estimation Information Theory Statistical Signal Processing Adaptive Signal Processing Cognitive Radio

RESUME. Wireless Communications Detection and Estimation Information Theory Statistical Signal Processing Adaptive Signal Processing Cognitive Radio 1. Name, Surname : Ali ÖZEN RESUME Contact Informations Address Phone E-Mail : Nuh Naci Yazgan University Campus Faculty of Engineering Department of Electrical and Electronics Engineering Kuzey Çevre

Detaylı

Dördüncü Nesil (LTE) Haberleşme Sistemlerinde Kapasite ve Kapsama Analizi

Dördüncü Nesil (LTE) Haberleşme Sistemlerinde Kapasite ve Kapsama Analizi Dördüncü Nesil (LTE) Haberleşme Sistemlerinde Kapasite ve Kapsama Analizi Ahmet Çalışkan, Yıldız Teknik Üniversitesi, l1407057@std.yildiz.edu.tr Betül Altınok, Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş., betul.altinok@turkcell.com.tr

Detaylı

IR (İNFRARED) Absorpsiyon Spektroskopisi

IR (İNFRARED) Absorpsiyon Spektroskopisi IR (İNFRARED) Absorpsiyon Spetrosopisi Spetrosopi Yöntemler Spetrofotometri (UV-Visible, IR) Kolorimetri Atomi Absorbsiyon Spetrosopisi NMR Spetrosopisi ESR (Eletron Spin Rezonans) Spetrosopisi (Kütle

Detaylı

Öğr.Gör. Dr. Bülent ÇOBANOĞLU. Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Ağları

Öğr.Gör. Dr. Bülent ÇOBANOĞLU. Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Ağları Öğr.Gör. Dr. Bülent ÇOBANOĞLU Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Ağları Bu konuyu çalıştıktan sonra: Kablosuz iletişimi ve ağ yapısını kavrayacak, Kablosuz ağların sınıflandırmasını yapacak Kablosuz

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Çetin KURNAZ Doğum Tarihi: 1 Ekim 1978 Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ondokuz Mayıs Üniversitesi 1999

Detaylı

Kablosuz Ağlar. Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net

Kablosuz Ağlar. Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net Kablosuz Ağlar Öğr. Gör. Serkan AKSU http://www.serkanaksu.net Kablosuz Ağ Alanları Tüm coğrafik ağ tiplerinin kendilerine ait kablosuz erişim standartları vardır Günümüzde yaygın olarak kullanılan 3 kablosuz

Detaylı

KABLOSUZ AĞ TABANLI SAHTE KİMLİK TESPİT SİSTEMİ UYGULAMASI

KABLOSUZ AĞ TABANLI SAHTE KİMLİK TESPİT SİSTEMİ UYGULAMASI Gazi Üniv. üh. im. Fa. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ. Cilt 21, No 3, 567-573, 2006 Vol 21, No 3, 567-573, 2006 KABLOSUZ AĞ ABANLI SAHE KİLİK ESPİ SİSEİ UYGULAASI Yavuz KILAĞIZ ve Ahmet BARAN* * Erzincan

Detaylı

BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI

BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 1, s. 96-115. 96 BÜTÜNLEŞİK ÜRETİM PLANLAMASININ HEDEF PROGRAMLAMAYLA OPTİMİZASYONU VE DENİZLİ İMALAT SANAYİİNDE UYGULANMASI ÖZ Arzu ORGAN* İrfan ERTUĞRUL**

Detaylı

(b) ATILIM Üniversitesi, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Böl.

(b) ATILIM Üniversitesi, Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Böl. ED Sistemleri için Etin Darbe Ayrıştırma ve Tehdit Kimlilendirme Algoritması Geliştirilmesi Development of Effective Pulse Deinterleaving and Threat Identification Algorithm for ESM Systems Ortaovalı H.

Detaylı

KABLOSUZ İLETİŞİM

KABLOSUZ İLETİŞİM KABLOSUZ İLETİŞİM 805540 KABLOSUZ İLETİŞİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ İçerik 3 İletişim sistemleri Gezgin iletişim sistemleri Kablosuz iletişim sistemleri Hücresel sistemler Tarihçe Tipik İletişim Sistemi 4 Kaynak

Detaylı

Aşağı Link MC-CDMA Sistemlerinde Kullanılan PIC Alıcının EM-MAP Tabanlı Olarak İlklendirilmesi

Aşağı Link MC-CDMA Sistemlerinde Kullanılan PIC Alıcının EM-MAP Tabanlı Olarak İlklendirilmesi IEEE 15. Sinyal İşleme ve İletişim Uygulamaları Kurultayı - 2007 Aşağı Link MC-CDMA Sistemlerinde Kullanılan PIC Alıcının EM-MAP Tabanlı Olarak İlklendirilmesi Hakan Doğan 1,Erdal Panayırcı 2, Hakan Ali

Detaylı

KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES

KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES Mehmet YÜCEER, İlnur ATASOY, Rıdvan BERBER Anara Üniversitesi Mühendisli Faültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Tandoğan- 0600 Anara (berber@eng.anara.edu.tr)

Detaylı

Sezin Yıldırım, Özgür Ertuğ

Sezin Yıldırım, Özgür Ertuğ ÇOK-YOLLU SÖNÜMLEMELİ KANALLARDA TURBO KODLANMIŞ ALICI ANTEN ÇEŞİTLEMESİ TEK KOD ÇEVRİMSEL KAYDIRMA (TKÇK) ÇOK KULLANICILI SEZİCİNİN PERFORMANS ANALİZİ Sezin Yıldırım, Özgür Ertuğ Telekomünikasyon ve Sinyal

Detaylı

WiMAX Standartları Haluk Tanrıkulu haluk@ieee.org Ocak 2008

WiMAX Standartları Haluk Tanrıkulu haluk@ieee.org Ocak 2008 WiMAX Standartları Haluk Tanrıkulu haluk@ieee.org Ocak 2008 İçindekiler 1. Giriş 2. WiMAX Teknolojisine Genel Bir Bakış 3. WiMAX Standartları 4. WiMAX Şebekesine Erişim 5. Çok Taşıyıcılı Modülasyon 6.

Detaylı

OFDMA SİSTEMLERİNDE ALTERNATİF MODÜLASYON TEKNİKLERİ

OFDMA SİSTEMLERİNDE ALTERNATİF MODÜLASYON TEKNİKLERİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ OFDMA SİSTEMLERİNDE ALTERNATİF MODÜLASYON TEKNİKLERİ Müh. Lerzan ÖZKAN FBE Eletroni ve Haberleşme Müh. Anabilim dalı Haberleşme Programında Hazırlanan

Detaylı

: ahabes@nny.edu.tr, asuman83@gmail.com. 2006 2013 Gazi Üniversitesi Araş. Gör. 4. Eğitim Derece Alan Üniversite Yıl

: ahabes@nny.edu.tr, asuman83@gmail.com. 2006 2013 Gazi Üniversitesi Araş. Gör. 4. Eğitim Derece Alan Üniversite Yıl Özgeçmiş - CV Yrd. Doç. Dr. Asuman SAVAŞCIHABEŞ 1. Kişisel Bilgiler Adı Soyadı Unvanı Adres :Asuman SAVAŞCIHABEŞ :Yrd.Doç.Dr. :Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

Avrupa Sayısal Karasal Televizyon Sistemleri İçin Matlab Benzetim Aracı Matlab Simulation Tool for European Digital Terrestrial Television Systems

Avrupa Sayısal Karasal Televizyon Sistemleri İçin Matlab Benzetim Aracı Matlab Simulation Tool for European Digital Terrestrial Television Systems Avrupa Sayısal Karasal Televizyon Sistemleri İçin Matlab Benzetim Aracı Matlab Simulation Tool for European Digital Terrestrial Television Systems Oktay Karakuş 1, Serdar Özen 2 1 Elektrik ve Elektronik

Detaylı

Yeni Kablosuz Yerel Alan Ağ Standartları neler vaat ediyor? Bir Karşılaştırma: IEEE ac, ad, ax

Yeni Kablosuz Yerel Alan Ağ Standartları neler vaat ediyor? Bir Karşılaştırma: IEEE ac, ad, ax Yeni Kablosuz Yerel Alan Ağ Standartları neler vaat ediyor? Bir Karşılaştırma: IEEE 802.11ac, 802.11ad, 802.11ax Olcay KURT1, Gökhan TUNCAY2, Selçuk ÖZKAN3, Mustafa TÜZÜN4 Deniz Mertkan GEZGİN5 1 Trakya

Detaylı

RESUME. : (HARGEM) :

RESUME. : (HARGEM) : 1. Name, Surname : Ali ÖZEN RESUME Contact Informations Address Phone E-Mail : Nuh Naci Yazgan University - HARGEM Faculty of Engineering Department of Electrical and Electronics Engineering Kuzey Çevre

Detaylı

RASGELE SÜREÇLER İ.Ü. ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ İLETİŞİM LABORATUVARI ARALIK, 2007

RASGELE SÜREÇLER İ.Ü. ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ İLETİŞİM LABORATUVARI ARALIK, 2007 RASGELE SÜREÇLER İ.Ü. ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ İLETİŞİM LABORATUVARI ARALIK, 007 1 Tekdüze Dağılım Bir X rasgele değişkenin, a ve b arasında tekdüze dağılımlı olabilmesi için olasılık yoğunluk

Detaylı

Eğitim ve Bilim. Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41. Türkiye deki Vakıf Üniversitelerinin Etkinlik Çözümlemesi. Anahtar Kelimeler.

Eğitim ve Bilim. Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41. Türkiye deki Vakıf Üniversitelerinin Etkinlik Çözümlemesi. Anahtar Kelimeler. Eğitim ve Bilim Cilt 40 (2015) Sayı 177 31-41 Türiye dei Vaıf Üniversitelerinin Etinli Çözümlemesi Gamze Özel Kadılar 1 Öz Oran analizi ve parametri yöntemlerin eğitim urumlarını ıyaslaren yetersiz alması

Detaylı

MUSIC Algoritması İle DOA Kestirimi İçin Düzgün Aralıklı Dairesel Anten Dizisi Optimizasyonu

MUSIC Algoritması İle DOA Kestirimi İçin Düzgün Aralıklı Dairesel Anten Dizisi Optimizasyonu MUSIC Algoritması İle DOA Kestirimi İçin Düzgün Aralılı Dairesel Anten Dizisi Optimizasyonu G. Nurhan Karabıyı, Cevdet Işı İstanbul Teni Üniversitesi Eletroni ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Masla, İstanbul

Detaylı

WLAN (Wireless Local Area Network) Kablosuz Yerel Ağlar

WLAN (Wireless Local Area Network) Kablosuz Yerel Ağlar WLAN (Wireless Local Area Network) Kablosuz Yerel Ağlar WLAN Kablosuz yerel ağlar özellikle dizüstü bilgisayarların yaygınlaşması ile beraber popüler olmuştur. Diğer yandan internet kullanıcısı pek çok

Detaylı

BİLGİSAYAR AĞLARI VE İLETİŞİM

BİLGİSAYAR AĞLARI VE İLETİŞİM Hafta 7: BİLGİSAYAR AĞLARI VE İLETİŞİM 1. Kablosuz Ağ Temelleri 2. Kablosuz Bir Ağın Kurulumu 1. Kablosuz Ağ Kurulum Bileşenleri 2. Kablosuz Ağ Destek Araçları 3. Kablosuz Ağ Yapılandırması 1. Kablosuz

Detaylı

DFBÇ Sisteminde Pilot Yoğunluğu ve Yerleşiminin Başarım Analizi Performance Analysis of Pilot Pattern and Density in OFDM Systems

DFBÇ Sisteminde Pilot Yoğunluğu ve Yerleşiminin Başarım Analizi Performance Analysis of Pilot Pattern and Density in OFDM Systems ELECO '212 Elektrik - Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 1 Aralık 212, Bursa DFBÇ Sisteminde Pilot Yoğunluğu ve Yerleşiminin Başarım Analizi Performance Analysis of Pilot Pattern

Detaylı

Yeni Yayın Teknolojileri. Özgür COŞAR Elektrik-Elektronik Yüksek Mühendisi ozgur.cosar@emo.org.tr sadeceozgur.blogspot.com

Yeni Yayın Teknolojileri. Özgür COŞAR Elektrik-Elektronik Yüksek Mühendisi ozgur.cosar@emo.org.tr sadeceozgur.blogspot.com Yeni Yayın Teknolojileri Özgür COŞAR Elektrik-Elektronik Yüksek Mühendisi ozgur.cosar@emo.org.tr sadeceozgur.blogspot.com EMO, Ankara 16 Nisan 2008 program: DVB S/S2/T/T2/C/H/SH DRM - DAB HDTV (Full HD

Detaylı

ile plakalarda biriken yük Q arasındaki ilişkiyi bulmak, bu ilişkiyi kullanarak boşluğun elektrik geçirgenlik sabiti ε

ile plakalarda biriken yük Q arasındaki ilişkiyi bulmak, bu ilişkiyi kullanarak boşluğun elektrik geçirgenlik sabiti ε Farlı Malzemelerin Dieletri Sabiti maç Bu deneyde, ondansatörün plaalarına uygulanan gerilim U ile plaalarda birien yü Q arasındai ilişiyi bulma, bu ilişiyi ullanara luğun eletri geçirgenli sabiti ı belirleme,

Detaylı

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

EEM HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM3006 - HABERLEŞME TEORİSİ Dersin Öğretim Elemanı: Yrd. Doç. Dr. Yasin KABALCI Ders Görüşme

Detaylı

WLAN LAN WWAN WMAN WPAN IEEE

WLAN LAN WWAN WMAN WPAN IEEE WLAN LAN WWAN WMAN WPAN IEEE SEMBOLLE Wireless Local Area Network Local Area Network Wireless Wide Area Networks Wireless Metropolitan Area Networks Wireless Personal Area Networks The Institute of Electrical

Detaylı

Recent Advances in Wireless Local Area Networks (WLANs): Next Generation Gigabit Wi-Fi with IEEE 802.11ac

Recent Advances in Wireless Local Area Networks (WLANs): Next Generation Gigabit Wi-Fi with IEEE 802.11ac Kablosuz Yerel Alan Ağlarında Güncel Gelişmeler: IEEE 802.11ac ile Yeni Nesil Gigabit Wi-Fi Hakkı Soy 1, Özgür Özdemir 2, Mehmet Bayrak 3 1 Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu,

Detaylı

MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ OPTİMİZASYONU. Ercan ŞENYİĞİT 1, *

MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ OPTİMİZASYONU. Ercan ŞENYİĞİT 1, * Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 25 (1-2) 168-182 (2009) http://fbe.erciyes.edu.tr/ ISSN 1012-2354 MOBİLYA ENDÜSTRİSİNDE AŞAMALAR ARASINDA FİRE BULUNAN ÇOK AŞAMALI TEDARİK ZİNCİRİ AĞININ

Detaylı

GSM VE UMTS ŞEBEKELERİNDEN OLUŞAN, ELEKTROMANYETİK ALANLARA, MOBİL TELEFON VE VERİ TRAFİĞİNİN ETKİSİ

GSM VE UMTS ŞEBEKELERİNDEN OLUŞAN, ELEKTROMANYETİK ALANLARA, MOBİL TELEFON VE VERİ TRAFİĞİNİN ETKİSİ GSM VE UMTS ŞEBEKELERİNDEN OLUŞAN, ELEKTROMANYETİK ALANLARA, MOBİL TELEFON VE VERİ TRAFİĞİNİN ETKİSİ Mehmet YILDIRIM 1 ve Ahmet ÖZKURT 2 1 Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, İzmir, myildirim@btk.gov.tr

Detaylı

Kollektif Risk Modellemesinde Panjér Yöntemi

Kollektif Risk Modellemesinde Panjér Yöntemi Douz Eylül Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Faültesi Dergisi, Cilt:6, Sayı:, Yıl:, ss.39-49. olletif Ris Modellemesinde anér Yöntemi ervin BAYAN İRVEN Güçan YAAR Özet Hayat dışı sigortalarda, olletif

Detaylı

T.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ AF VE DF TABANLI İŞBİRLİKLİ SİSTEMLERDE RÖLE SEÇİMİ AYŞE İPEK AKIN

T.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ AF VE DF TABANLI İŞBİRLİKLİ SİSTEMLERDE RÖLE SEÇİMİ AYŞE İPEK AKIN T.C. YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ AF VE DF TABANLI İŞBİRLİKLİ SİSTEMLERDE RÖLE SEÇİMİ AYŞE İPEK AKIN YÜKSEK LİSANS TEZİ ELEKTRONİK VE HABERLEŞME MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI HABERLEŞME

Detaylı

Dinamik Programlama Tekniğindeki Gelişmeler

Dinamik Programlama Tekniğindeki Gelişmeler MADENCİLİK Aralı December 1991 Cilt Volume XXX Sayı No 4 Dinami Programlama Teniğindei Gelişmeler Developments in Dynamic Programming Technique Ercüment YALÇIN (*) ÖZET Bu yazıda, optimum nihai açı işletme

Detaylı

MAK341 MAKİNA ELEMANLARI I 2. Yarıyıl içi imtihanı 24/04/2012 Müddet: 90 dakika Ögretim Üyesi: Prof.Dr. Hikmet Kocabas, Doç.Dr.

MAK341 MAKİNA ELEMANLARI I 2. Yarıyıl içi imtihanı 24/04/2012 Müddet: 90 dakika Ögretim Üyesi: Prof.Dr. Hikmet Kocabas, Doç.Dr. MAK3 MAKİNA EEMANARI I. Yarıyıl içi imtihanı /0/0 Müddet: 90 daia Ögretim Üyesi: Prof.Dr. Himet Kocabas, Doç.Dr. Cemal Bayara. (0 puan) Sıı geçmelerde sürtünme orozyonu nasıl ve neden meydana gelir? Geçmeye

Detaylı

DÜŞÜK GÜÇLÜ RÜZGAR TÜRBİNLERİ İÇİN MAKSİMUM GÜÇ NOKTASINI İZLEYEN BİR AKÜ ŞARJ SİSTEMİ

DÜŞÜK GÜÇLÜ RÜZGAR TÜRBİNLERİ İÇİN MAKSİMUM GÜÇ NOKTASINI İZLEYEN BİR AKÜ ŞARJ SİSTEMİ DÜŞÜK GÜÇLÜ RÜZGAR TÜRBİNLERİ İÇİN MAKSİMUM GÜÇ NOKTASINI İZLEYEN BİR AKÜ ŞARJ SİSTEMİ ABSTRACT Şürü Ertie 1, Deniz Yıldırım 2, Efe Turhan 3, Taha Taner İnal 4 İstanbul Teni Üniversitesi, Eletri Mühendisliği

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 89-101 Ocak 2003

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 89-101 Ocak 2003 DEÜ MÜENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 5 Sayı: 1 sh. 89-101 Oca 00 PERDE ÇERÇEVELİ YAPILARDA a m PERDE KATKI KATSAYISININ DİFERANSİYEL DENKLEM YÖNTEMİ İLE BULUNMASI VE GELİŞTİRİLEN BİLGİSAYAR

Detaylı

OCAK HAVALANDIRMA ŞEBEKE ANALİZİ İÇİN KOMBİNE BİR YÖNTEM (A COMBINED METHOD FOR THE ANALYSIS OF MINE VENTILATION NETWORKS)

OCAK HAVALANDIRMA ŞEBEKE ANALİZİ İÇİN KOMBİNE BİR YÖNTEM (A COMBINED METHOD FOR THE ANALYSIS OF MINE VENTILATION NETWORKS) ÖZET/ABSTRACT DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 2 Sayı: 2 sh. 49-54 Mayıs 2000 OCAK HAVALANDIRMA ŞEBEKE ANALİZİ İÇİN KOMBİNE BİR YÖNTEM (A COMBINED METHOD FOR THE ANALYSIS OF MINE

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Ertuğrul BAŞAR

Yrd. Doç. Dr. Ertuğrul BAŞAR Yrd. Doç. Dr. Ertuğrul BAŞAR Adres İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Fakültesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Oda No: 2411 Tel: 0 212 285 35 66 Email: basarer@itu.edu.tr Web:

Detaylı

ELEKTRİK GÜÇ SİSTEMLERİNDE ZAMAN-HARMONİK ANALİZİ

ELEKTRİK GÜÇ SİSTEMLERİNDE ZAMAN-HARMONİK ANALİZİ Gazi Üniv. Müh. Mim. Fa. Der. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University Cilt 30, No, 63-71, 015 Vol 30, No, 63-71, 015 ELETRİ GÜÇ SİSTEMLERİNDE ZAMAN-HARMONİ ANALİZİ adir

Detaylı

SERVOVALF VE HİDROLİK SİSTEMDEN OLUŞAN ELEKTROHİDROLİK BİR DÜMEN SİSTEMİNİN KONUM KONTROLÜ

SERVOVALF VE HİDROLİK SİSTEMDEN OLUŞAN ELEKTROHİDROLİK BİR DÜMEN SİSTEMİNİN KONUM KONTROLÜ GEMİ İNŞAATI VE DENİZ TEKNOLOJİSİ TEKNİK KONGRESİ 08 BİLDİRİLER KİTABI SERVOVALF VE HİDROLİK SİSTEMDEN OLUŞAN ELEKTROHİDROLİK BİR DÜMEN SİSTEMİNİN KONUM KONTROLÜ Fevzi ŞENLİTÜRK, Fuat ALARÇİN ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇAPRAZLAMANIN SÖZDE RASSAL POPULASYONLARA ETKİSİ

GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇAPRAZLAMANIN SÖZDE RASSAL POPULASYONLARA ETKİSİ GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇARAZLAMANIN SÖZDE RASSAL OULASYONLARA ETKİSİ ınar SANAÇ Ali KARCI Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Mühendisli Faültesi Fırat Üniversitesi 239 Elazığ ÖZET Geneti

Detaylı

ÇİFT EŞİK DEĞERLİ GÖRÜNTÜ NETLEŞTİRME YÖNTEMİ

ÇİFT EŞİK DEĞERLİ GÖRÜNTÜ NETLEŞTİRME YÖNTEMİ ÇİFT EŞİK DEĞERLİ GÖRÜNTÜ NETLEŞTİRME YÖNTEMİ Ali S Awad *, Erhan A İnce* *Doğu Akdeniz Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Mağosa, KKTC İnce@eeneteeemuedutr, Asawad@emuedutr Özetçe Beyaz

Detaylı

Kİ KARE TESTLERİ. Biyoistatistik (Ders 2: Ki Kare Testleri) Kİ-KARE TESTLERİ. Sağlıktan Yakınma Sigara Var Yok Toplam. İçen. İçmeyen.

Kİ KARE TESTLERİ. Biyoistatistik (Ders 2: Ki Kare Testleri) Kİ-KARE TESTLERİ. Sağlıktan Yakınma Sigara Var Yok Toplam. İçen. İçmeyen. Biyoistatisti (Ders : Ki Kare Testleri) Kİ KARE TESTLERİ Yrd. Doç. Dr. Ünal ERKORKMAZ Saarya Üniversitesi Tıp Faültesi Biyoistatisti Anabilim Dalı uerormaz@saarya.edu.tr Kİ-KARE TESTLERİ 1. Ki-are testleri

Detaylı

Electronic Letters on Science & Engineering 6(1) (2010) Available online at www.e-lse.org

Electronic Letters on Science & Engineering 6(1) (2010) Available online at www.e-lse.org Electronic Letters on Science & Engineering 6(1) (2010) Available online at www.e-lse.org FUZZY Control Strategy Adapting to ISPM-15 Standarts Aydın Mühürcü 1, Gülçin Mühürcü 2 1 Saarya University, Electrical-Electronical

Detaylı

4. Nesil Sonrası (4G+) Gelişmiş Radyo Erişim Ağlarında Hücreler Arası Girişim Koordinasyonu

4. Nesil Sonrası (4G+) Gelişmiş Radyo Erişim Ağlarında Hücreler Arası Girişim Koordinasyonu 4. Nesil Sonrası (4G+) Gelişmiş Radyo Erişim Ağlarında Hücreler Arası Girişim Koordinasyonu Intercell Interference Coordination in Beyond-4G Advanced Radio Access Networks 1 /26 Araştırma Alanları ELE

Detaylı

Yavaş Değişen Kritik-Altı Açık Kanal Akımının k-ε Türbülans Kapatma Modelleri ile Sayısal Hesabı

Yavaş Değişen Kritik-Altı Açık Kanal Akımının k-ε Türbülans Kapatma Modelleri ile Sayısal Hesabı Çuurova Üniversitesi Mühendisli Mimarlı Faültesi Dergisi, 9(1), ss. 145-155, Haziran 014 Çuurova University Journal of the Faculty of Engineering and Architecture, 9(1), pp. 145-155, June 014 Yavaş Değişen

Detaylı

ELECO '2012 Elektrik - Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 Aralık 2012, Bursa

ELECO '2012 Elektrik - Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 Aralık 2012, Bursa ELECO '2012 Eletri - Eletroni ve Bilgisayar Mühendisliği Sempozyumu, 29 Kasım - 01 ralı 2012, Bursa Lineer Olmayan Dinami Sistemlerin Yapay Sinir ğları ile Modellenmesinde MLP ve RBF Yapılarının Karşılaştırılması

Detaylı

TEK SERBESTLİK DERECELİ TİTREŞİM SİSTEMİNİN LAGUERRE POLİNOMLARI İLE MATRİS ÇÖZÜMÜ

TEK SERBESTLİK DERECELİ TİTREŞİM SİSTEMİNİN LAGUERRE POLİNOMLARI İLE MATRİS ÇÖZÜMÜ EK SERBESLİK DERECELİ İREŞİM SİSEMİNİN LAGUERRE POLİNOMLARI İLE MARİS ÇÖZÜMÜ Mehmet ÇEVİK a, Nurcan BAYKUŞ b a Celal Bayar Üniversitesi Maine Mühendisliği Bölümü, Muradiye 454, Manisa. b Douz Eylül Üniversitesi,

Detaylı

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks)

Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Mobil ve Kablosuz Ağlar (Mobile and Wireless Networks) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Ders konuları Wi-Fi ve IEEE 802.11 Mimari CSMA/CA MAC Katmanı Çerçeve

Detaylı

LOGRANK TESTİ İÇİN GÜÇ ANALİZİ VE ÖRNEK GENİŞLİĞİNİN HESAPLANMASI ÖZET

LOGRANK TESTİ İÇİN GÜÇ ANALİZİ VE ÖRNEK GENİŞLİĞİNİN HESAPLANMASI ÖZET IAAOJ, Scientific Science, 05, 3(), 9-8 LOGRANK TESTİ İÇİN GÜÇ ANALİZİ VE ÖRNEK GENİŞLİĞİNİN HESAPLANMASI Nesrin ALKAN, Yüsel TERZİ, B. Barış ALKAN Sinop Üniversitesi, Fen Edebiyat Faültesi, İstatisti

Detaylı

SAKARYA HAVZASI AYLIK YAĞIŞLARININ OTOREGRESİF MODELLEMESİ

SAKARYA HAVZASI AYLIK YAĞIŞLARININ OTOREGRESİF MODELLEMESİ PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİ SLİK FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİSLİK B İ L İ MLERİ DERGİSİ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 006 : : : 7-6 SAKARYA HAVZASI

Detaylı

Basitleştirilmiş Kalman Filtresi ile Titreşimli Ortamda Sıvı Seviyesinin Ölçülmesi

Basitleştirilmiş Kalman Filtresi ile Titreşimli Ortamda Sıvı Seviyesinin Ölçülmesi Basitleştirilmiş Kalman Filtresi ile Titreşimli Ortamda Sıvı Seviyesinin Ölçülmesi M. Ozan AKI Yrd.Doç Dr. Erdem UÇAR ABSTRACT: Bu çalışmada, sıvıların seviye ölçümünde dalgalanmalardan aynalı meydana

Detaylı

2013 ASELSAN HABERLEŞME TEKNOLOJİLERİ ÇALIŞTAYI BİLDİRİSİ

2013 ASELSAN HABERLEŞME TEKNOLOJİLERİ ÇALIŞTAYI BİLDİRİSİ 2013 ASELSAN HABERLEŞME TEKNOLOJİLERİ ÇALIŞTAYI BİLDİRİSİ SIFIR ALT-TAŞIYICILI ÇOKLU TAŞIYICI FREKANSI ÖTELENMESİ SENKRONİZASYONU KULLANAN SC-FDMA YUKARI-HAT HABERLEŞME SİSTEMLERİNİN PERFORMANS ANALİZİ

Detaylı

Sayısal Karasal Televizyon (DVB-T) Alıcıları için Minimum İsterler. Kasım 2008

Sayısal Karasal Televizyon (DVB-T) Alıcıları için Minimum İsterler. Kasım 2008 Sayısal Karasal Televizyon (DVB-T) Alıcıları için Minimum İsterler Kasım 2008 Komisyon Üyeleri Prof.Dr. Ayhan Altıntaş (Bilkent Üniversitesi- İSYAM) Prof.Dr. Birsen Saka (Hacettepe Üniversitesi) Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

EET349 Analog Haberleşme Güz Dönemi. Yrd. Doç. Dr. Furkan Akar

EET349 Analog Haberleşme Güz Dönemi. Yrd. Doç. Dr. Furkan Akar EET349 Analog Haberleşme 2015-2016 Güz Dönemi Yrd. Doç. Dr. Furkan Akar 1 Notlandırma Ara Sınav : %40 Final : %60 Kaynaklar Introduction to Analog and Digital Communications Simon Haykin, Michael Moher

Detaylı

Kablosuz Geniş Bant Teknolojisi: Amasya İli ve Civarında Wimax Teknolojisinin Kullanılabilirliği

Kablosuz Geniş Bant Teknolojisi: Amasya İli ve Civarında Wimax Teknolojisinin Kullanılabilirliği Kablosuz Geniş Bant Teknolojisi: Amasya İli ve Civarında Wimax Teknolojisinin Kullanılabilirliği Semih Çakır Amasya Üniversitesi Merzifon M.Y.O., Bilgisayar Teknolojileri Bölümü, Amasya semih.cakir@amasya.edu.tr

Detaylı

= + ise bu durumda sinüzoidal frekansı. genlikli ve. biçimindeki bir taşıyıcı sinyalin fazının modüle edildiği düşünülsün.

= + ise bu durumda sinüzoidal frekansı. genlikli ve. biçimindeki bir taşıyıcı sinyalin fazının modüle edildiği düşünülsün. 4.2. çı Modülasyonu Yüse reanslı bir işaret ile bilgi taşıa, işaretin genliğinin, reansının veya azının bir esaj işareti ile odüle edilesi ile gerçeleştirilebilir. Bu üç arlı odülasyon yöntei sırasıyla,

Detaylı

Turbo Kafes Kodlamalı Modülasyon için Tekrarlamalı Uzay Zaman Kodlama

Turbo Kafes Kodlamalı Modülasyon için Tekrarlamalı Uzay Zaman Kodlama Turbo Kafes Kolamalı Moülasyon için Terarlamalı Uzay Zaman Kolama Osman Nuri UÇAN, Onur OSMAN, Ömer ERKAN İstanbul Üniversitesi Eletri-Eletroni Müh.Bölümü 3485 Avcılar, İstanbul uosman@istanbul.eu.tr,

Detaylı

WiMAX Haberleşme Sisteminde Ses Trafiğinin Video Trafiği Üzerine Etkisinin İncelenmesi

WiMAX Haberleşme Sisteminde Ses Trafiğinin Video Trafiği Üzerine Etkisinin İncelenmesi WiMAX Haberleşme Sisteminde Ses Trafiğinin Video Trafiği Üzerine Etkisinin İncelenmesi 1 İbrahim Nalbatcı, * 2 Cüneyt Bayılmış, 3 Murat İskefiyeli 1 Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Sakarya,

Detaylı

Kablosuz Sistemlerde İnternet

Kablosuz Sistemlerde İnternet Kablosuz Sistemlerde İnternet Cenk ATLIĞ 4-Ocak-2006 Trakya Üniversitesi Kırklareli Meslek Yüksek Okulu Teknoloji Hücresel Kablosuz Yerel Alan Ağı (WLAN) Küresel Konumlandırma Sistemi (GPS) Uydu-Tabanlı

Detaylı

Ufuk Ekim Accepted: January 2011. ISSN : 1308-7231 yunal@selcuk.edu.tr 2010 www.newwsa.com Konya-Turkey

Ufuk Ekim Accepted: January 2011. ISSN : 1308-7231 yunal@selcuk.edu.tr 2010 www.newwsa.com Konya-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 011, Volume: 6, Number: 1, Article Number: 1A0156 ENGINEERING SCIENCES Yavuz Ünal Received: October 010 Ufu Eim Accepted: January 011 Murat Kölü Series

Detaylı