ANAHTAR KELİMELER: Aerobik egzersiz, EKG, kalp SUMMARY ECG CHANGES ON MIDDLE AGED SEDANTERY FEMALES AT THE END OF EİGHT-WEEK AEROBİC EXERCİSE

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ANAHTAR KELİMELER: Aerobik egzersiz, EKG, kalp SUMMARY ECG CHANGES ON MIDDLE AGED SEDANTERY FEMALES AT THE END OF EİGHT-WEEK AEROBİC EXERCİSE"

Transkript

1 1 ORTA YAŞ SEDANTER BAYANLARDA SEKİZ HAFTALIK AEROBİK EGZERSİZLE MEYDANA GELEN EKG DEĞİŞİKLİKLERİ F. Filiz ÇOLAKOĞLU * ÖZET Serkan HAZAR ** Sekiz haftalık aerobik nitelikteki egzersizin orta yaşlı sedanter bayanlarda kalbin yapısına etkisi ve bu etkinin EKG de meydana getirdiği değişiklikleri tespit etmek amacıyla yapılan çalışmaya sağlık problemi olmayan ( yaş ±141, boy ±5.97, ağırlık ±17,825) 15 sedanter bayan deney gurubu olarak alınırken yine herhangi bir sağlık problemi olmayan (yaş ±3.994, boy ±3.794, ağırlık ±12.268) 10 sedanter bayan kontrol gurubu olarak alınmıştır. Deneklere maksimal kalp atım sayılarının % şiddetinde sekiz hafta, haftada üç gün, günde otuz-kırk beş dakika arasında koş-yürü egzersizi yaptırılmıştır. Kontrol gurubuna herhangi bir egzersiz yaptırılmamıştır. Gurupların sekiz haftalık programın başında ve sonunda istirahat EKG leri alınmış, Kayıtlar voltaj ve süre bakımından değerlendirilmiştir. Gurupların ön ve son testleri paired t- testi ile guruplar arası karşılaştırmalar ise independent t- testi ile yapılmış, sonuçlar p<0,05 p<0,1 seviyesinde değerlendirilmiştir. Kalp atım sayılarında gurupların ilk ölçümleri arasında anlamlı fark yokken son ölçümleri arasında deney gurubu lehine bir azalma tespit edilmiştir. Ventriküler repolarizasyonu temsil eden ST interval süresinde hem egzersiz öncesi hem egzersiz sonrası guruplar arasında farklılık yokken deney gurubunun ön ve son değerleri arasındaki fark son ölçüm lehine bir uzamayla istatistiksel olarak anlamlıdır. Sol ventrikül hipertrofi kriterlerinden V1S+V5R deki amplitüdlerin toplamlarında gurupların ilk ölçümleri arasında bir fark yokken son ölçümlerinde deney gurubu lehine olan artış istatistiksel olarak anlamlıdır. Yine deney gurubunun ilk ve son ölçümleri arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlıdır. Deney grubunun kalp atım sayısında meydana gelen azalmayla ilişkili olarak R-R interval sürelerinde hem deney gurubunun ön ve son ölçümleri arasında hem de gurupların son ölçümleri arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Gurupların diğer EKG değerlerinde bazı değişmeler olmasına rağmen bu değişiklikler istatistiksel olarak anlamlı değildir. ANAHTAR KELİMELER: Aerobik egzersiz, EKG, kalp SUMMARY ECG CHANGES ON MIDDLE AGED SEDANTERY FEMALES AT THE END OF EİGHT-WEEK AEROBİC EXERCİSE İn order to demonstrate the changes on ECG caused by an eight-week aerobic exercise done by middle aged females, a study in which 15 healty sedantery females ( age ±141, height ±5.97, weight ±17,825) participated as experiment groups, and 10 healty sedantery females (age ±3.994, heigt ±3.794, weight ±12.268) as control groups was carried out. During 8 weeks, while control group had normal day duties, Experiment group participated in jogging-walking exercise program that was done 3 times per week and each session included min. The Intensity of exercise was % Resting ECGs of the groups were taken in the begining and at the end of eight-week program. Reports were evaluated in terms of * Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu Beden Eğitimi Öğretmenliği Bölümü ** Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor yüksek Okulu

2 2 voltage and duration. Pre and post test of the groups were done with paired t test and comparisons between groups with independent t test, and results were evaluated on the level of p<0,05- p<0,01 While no significant difference was seen at the heart rates between groups in the first measurement, a decrease was estimated at the experiement group in the last measurement. There was no differences between groups both before and after exercise at the ST interval representing ventricular repolarisation, however the difference between pre and post measurement results of the experiment group increased in the last measurament. Not having seen a difference between first measurement of the groups calculating amplitüdes in V1S+V5R of which is left ventricule hypertrophy criteria, an increase was observed in the last measurements of the experiment group. The difference between the first and the last measurements of the experiment group is statistically significant. The difference both between last measurements of the groups and between pre and post measurements of the experiment group was statistically significant at R-R interval duration in relation with the decrease of heart rates of the experiment group. Although some kind of changes were observed in the ECG results of the groups, these changes were not statisticall significant. KEY WORDS: Aerobic exercise, EKG, Heart GİRİŞ VE AMAÇ Gelişen sanayileşme ve modern yaşam tarzı bedensel hareketliliği azaltmakta, bu durumda hemen her yaş gurubundaki bireyleri olumsuz yönde etkilemekle birlikte beraberinde ciddi sağlık problemleri getirmektedir. Özellikle orta yaş ve üzeri dönemlerde yüksek tansiyon, kalp rahatsızlıkları, obezite, kassal zayıflık ve iskelet dokusunda problemlere bağlı postürel bozukluklar, koroner arter risk faktörleri ve diabet gibi birçok sağlık problemi yaygın olarak görülmektedir. Her ne kadar her geçen gün azalsa da Türk toplumunda özellikle ilerleyen yaşlarda bayanlar erkeklere oranla daha hareketsizdirler. Bununla beraber yaş ilerledikçe enerji ihtiyacı da azalmaktadır (16). Egzersiz bireyde hem akut hem de kronik birtakım değişiklikler meydana getirmektedir (10). Bu değişikliklerden biride kalp yapısında meydana gelen değişikliklerdir. Uzun süreli egzersiz kalbin daha ekonomik çalışmasını sağlayan birtakım adaptasyonlar meydana getirir (1,11,12). Kalp kası hem iskelet kaslarının hem de düz kasların özelliklerini taşır. İskelet kası gibi düzdür ve hızlı kasılır, düz kaslar gibi istem dışı çalışır ve otonom sinir sistemlerle aktivitesi düzenlenir. Kalp, kendisini uyaran tüm sinirleri kesilse dahi kasılmaya devam eden bir organdır. Kalp dokusu, uyarıları kalbin her tarafına yayan bir ileti sistemine sahiptir ve pacemaker ( adım attırıcı) adı verilen birtakım yapılardan oluşmuştur. (11,12) Fiziksel egzersize kalbin cevabı yaş, cins ve kondisyon düzeyine göre değişiklikler göstermektedir. Ventrikül yükünün artmasıyla fetal hayatta var olup erişkinlikte kaybolan tüm protein izoformları ve tüm gen fenotipleri ortaya çıkar. Protein izoformlarının biri hariç diğerleri sadece embriyonel hayatta ve doğum sonrası kısa bir süre varolup sonra yerini erişkin izoformlara terkeden maddelerdir (19). Egzersizle birlikte hücre hipertrofisi yapıcı ve hipertrofiyi uyarıcı çeşitli hormonlar salgılanarak dolaşımdaki miktarları arttırılır. bu hormonlar kalpte hipertrofi oluşumunu başlatırlar (19). Kronik olarak yüksek strese maruz kalan kalbin başlıca uyum mekanizmalarından biri de kalp hipertrofisidir. Deneysel olarak kalbin işi artırıldığında birkaç saat içerisinde hipertrofinin metabolik bulguları ortaya çıkmaya başlar. Özellikle endurans sporcularında şahıstan şahısa değişen

3 3 boyutlarda hipertrofi görülür. Bu hipertrofi daha ziyade ventrikül büyümesi şeklindedir. Hipertrofiye uğrayan ventrikül tarafındaki atrium da ventrikül hipertrofisine paralel olarak hipertrofiye uğrar. Yapılan araştırmalar; atrium hipertrofisinin aynı taraf ventrikül hipertrofisiyle sıkı ilişkili olduğu, fakat kombine ventrikül hipertrofisinde atriumun pek değerli bir kriter olmadığı gösterilmiştir (11,12). Yapılan çalışmanın amacı sekiz haftalık aerobik nitelikteki egzersizin orta yaşlı sedanter bayanlarda kalbin yapısına etkisi ve bu etkinin EKG de meydana getirdiği değişiklikleri tespit etmektir. MATERYAL VE METOD Sekiz haftalık aerobik nitelikteki egzersizin orta yaşlı sedanter bayanlarda kalbin yapısına etkisi ve bu etkinin EKG de meydana getirdiği değişiklikleri tespit etmek amacıyla yapılan çalışmaya sağlık problemi olmayan 15 sedanter bayan deney gurubu olarak alınırken yine herhangi bir sağlık problemi olmayan 10 sedanter bayan kontrol gurubu olarak alınmıştır. Deneklere maksimal kalp atım sayılarının % şiddetinde sekiz hafta, haftada üç gün, günde otuz-kırk beş dakika arasında koş-yürü egzersizi yaptırılmıştır. Kontrol gurubuna herhangi bir egzersiz yaptırılmamıştır. Gurupların sekiz haftalık programın başında ve sonunda araştırmaya ilişkin ölçümler alınmıştır. Gurupların ağırlık ölçümleri hassas kantarla, boy ölçümleri boy skalasıyla, kan basınçları sphgmomanometre ve steteskopla, elektrokardiogramları cardioline marka 3 kanal otomatik elektrokardiograf ile yapılmıştır. Deneklerin ölçümleri Gazi Üniversitesi mediko sosyal polikliniğinde laboratuar ortamında doktor kontrolünde yapılmıştır. Öncelikle katılımcılara yapılan çalışma hakkında bilgi verilmiş, yapılan ölçüme etki edebilecek durumlarının bulunup bulunmadığını belirlemek amacıyla denekler genel bir muayeneden geçirilmiştir. Daha sonra denekler on dakika sırtüstü pozisyonda dinlendirilerek bu sürenin sonunda elde edilen nabız değerleri kayda geçilmiştir. Elektrokardiogram için deri yüzeyindeki elektriği etkileyeceğinden deneklerin üzerlerindeki metal ve elektronik eşyalar çıkartılmıştır. Elektrotların bağlanacağı yerler alkollü pamukla silindikten sonra iletimi daha iyi sağlamaya yardımcı olan özel jel sürülmüş ve kayda geçilmiştir. Kayıtlar ikişer defa alınmıştır. Ardından deneklerin kan basınç ölçümleri sphgmomanometre ve steteskop kullanılarak alınmıştır. Elde edilen elektrokardiogramlarda; - Üç saniyelik kayıt üzerindeki R-R interval sayısı yirmi ile çarpılarak Dakika/kalp atım sayısı hesaplanmıştır. - Atriumların depolarizasyonu temsil eden P dalgası süresi ve voltajı derivasyon I ve II de ölçülmüştür. - Atrial depolarizasyonun başlangıcından ventriküler aktivasyonun başlangıcına kadar olan süreyi temsil eden P-R intervalini saptamak için P nin başlangıcından QRS kompleksinin başlangıcına kadar olan süre ölçülmüştür.

4 4 - SA düğümünden çıkan uyarının AV düğüme ve his huzmesi vasıtasıyla ventriküle geçiş süresini temsil eden, P dalgasının bitiminden QRS kompleksinin başlangıcına kadar olan süreyi temsil eden PR segmenti ölçülmüştür. - Ventriküllerin aktivasyon zamanını temsil eden QR interval ölçülmüştür. - Ventriküllerin depolarizasyon süresini temsil eden QRS intervali; Q nun başlangıcından S nin bitimine kadar geçen süre ölçülmüştür. - Ventriküllerin depolarizasyonuyla repolarizasyonu arasındaki, elektrotlar arasında potansiyel farkı olmayan (izopotansiyel) dönemi temsil eden S-T segmenti S nin bitiminden T nin başlangıcına kadar geçen süre ölçülmüştür. - Dinlenme/çalışma oranını hesaplamak amacıyla S nin bitiminden T nin başlangıcına kadar geçen süreyi temsil eden S-T interval (ventriküllerin çalışma zamanı) ölçülmüştür. - Dinlenme/Çalışma zamanını hesaplamak amacıyla T dalgasının sonundan bir sonraki ST segmentinin başlangıcına kadar geçen süreyi temsil eden (ventriküler dinlenme zamanı) T-ST interval ölçülmüştür. - Dinlenme/ çalışma zamanı hesaplanmıştır. - Ventriküllerin depolarizasyonunun başlangıcından repolarizasyonunun bitimine kadar geçen süreyi temsil eden Q-T intervali ölçülmüştür. - Q-T interval kalp hızına göre düzeltilerek QTc interval değerleri hesaplanmıştır. - Sol ventrikül hipertrofi kriterlerinden biri olan V5-V6 daki R dalga voltajı ölçülmüştür. - Sol ventrikül hipertrofisinin en önemli kriteri olan V1 deki S dalgası yüksekliğiyle V5 deki R dalgası yükseklikleri toplamı hesaplanmıştır. - Sol ventrikül hipertrofi kriterlerinden olan avl deki R dalga yüksekliği ölçülmüştür. - Sağ ventrikül hipertrofi kriterlerinden biri olan avr deki R dalga yüksekliği ölçülmüştür. - Sağ ventrikül hipertrofisinin en önemli kriteri olan V1 deki R dalgası yüksekliği ile V5 teki S dalga yüksekliği toplamı hesaplanmıştır. - Ventriküler repolarizasyonu temsil eden T dalga voltajı en yüksek olduğu derivasyonda ölçülmüştür. Elektrokardiogramlarda ölçülen intervaller, segmentler, voltajlar ve yükseklik, derinlik değerleri literatürle ve grupların birbirleri arasında karşılaştırılmıştır. Araştırmayla elde edilen bulguların aritmetik ortalaması (X) ve standart sapmaları (SD), tespit edilmiştir. Deney ve kontrol gurubu ölçümleri arasında bağımsız guruplarda aritmetik ortalamalar arasındaki farka ait t testi (independent t- test) yapılmış, grupların ilk ve son ölçümleri arasında aritmetik ortalamalar arasındaki farka ait t testi (paired t- testi) yapılmış, sonuçların 0.01, 0.05 önem seviyesinde olup olmadığı tespit edilmiştir. İstatistiksel değerlendirme kişisel bilgisayarda, SPSS 10,0 paket programında yapılmıştır.

5 5 BULGULAR Tablo 1. Gurupların Demografik Özellikleri Değişkenler Deney Kontrol t. AO±SD AO±SD Yaş (yıl) 39,133±5,400 38,200±3,994 0,466 Boy (cm) 155,266±5, ,200±3,794-1,374 Vücut ağır. Egzersiz Öncesi 86,533±17,816 71,400±12,268 2,335* (kg) Egzersiz sonrası 78,933±14,444 70,300±11,031 1,600 t. 7,571** 2,091 Tablo 2. Gurupların EKG Bulguları (1) Değişkenler Deney Kontrol t. AO±SD AO±SD Nabız Egzersiz Öncesi 67,066±12,814 67,400±9,935-0,69 (atm/dak) Egzersiz sonrası 64,600±8,296 70,500±7,735-2,130* t. 1,076-2,429 * PR İnt. Egzersiz Öncesi 0,133±0, ,122±0,025 0,827 (sn) Egzersiz sonrası 0,132±0,023 0,128±0,027 0,392 t. 1,004-1,964 QRS İnt Egzersiz Öncesi 0,073±0,012 0,074±0,013-0,127 (sn) Egzersiz sonrası 0,072±0,012 0,076±0, t. 0,323-0,429 QT İnt Egzersiz Öncesi 0,381±0,043 0,388±0,027-0,479 (sn) Egzersiz sonrası 0,384±0,061 0,374±0,035 0,461 t. 0,161 1,413 ST İnt. Egzersiz Öncesi 0,304±0,0422 0,322±0,027-1,187 (sn) Egzersiz sonrası 0,318±0,0366 0,308±0,039 0,695 t. 2,219 * 1,909 ST Seg. Egzersiz Öncesi 0,145±0,0388 0,140±0,035 0,348 (sn) Egzersiz sonrası 0,144±0,0264 0,568±0,101-0,467 t. 0,135-1,246 TST int. Egzersiz Öncesi 0,634±0,192 0,596±0,113 0,571 (sn) Egzersiz sonrası 0,654±0,175 0,568±0,101 1,407 t. 0,866 0,829 D/Ç orn.egzersiz Öncesi 2,075±0,465 1,783±0,324 1,722 Egzersiz sonrası 2,030±0,406 1,841±0,209 1,349 t. 0,510-0,428 AVL Ryük. EgzersizÖncesi 3,333±2,602 2,250±2,044 1,097 (mm) Egzersiz sonrası 3,00±3,180 2,800±2,458 0,167 t. 0,726-0,949 V 5-6 R yük. Egzersiz Öncesi 9,333±2,992 8,600±2,458 0,647 (mm) Egzersiz sonrası 9,806±3,690 8,500±2,953 0,936 t. 0,637 0,287 T dal. yük Egzersiz Öncesi 2,933±1,099 3,200±1,316-0,549 (mm) Egzersiz sonrası 4,200±2,651 3,200±1,398 1,091 t. 1,809 0 P Vol Egzersiz Öncesi 0,114±0,086 0,195±0,286 0,513 (mv) Egzersiz sonrası 0,116±0,003 0,225±0,288-0,335 t. -0,242-0,860

6 6 Tablo 3. Gurupların EKG Bulguları (2) V 1 R+V 5 S Egzersiz Öncesi 3,333±1,447 3,550±1,499 0,362 (mm) Egzersiz sonrası 3,00±1,414 3,100±0,875-0,199 t. 1,435 0,927 V 1 S+V 5 R Egzersiz Öncesi 16,133±3,943 14,600±3,238 1,020 (mm) Egzersiz sonrası 17,467±3,419 14,400±3,747 2,115* t. -3,696 ** 0,302 P sür. Egzersiz Öncesi 0,073±0,012 0,062±0,017 1,903 (sn) Egzersiz sonrası 0,069±0,014 0,072±0,016 0,417 t. 1,00-1,627 PR seg. Egzersiz Öncesi 0,060±0,015 0,060±0,016 0 (sn) Egzersiz sonrası 0,064±0,017 0,052±0,016 1,720 t. -1,146 1,809 QR int. Egzersiz Öncesi 0,038±0,005 0,040±0,009-0,457 (sn) Egzersiz sonrası 0,041±0,005 0,040±0,009 0,457 t. 1,468 0 RR int. Egzersiz Öncesi 0,918±0,185 0,888±0,126 0,456 (sn) Egzersiz sonrası 1,053±0,314 0,826±0,105 2,189 * t. -2,034 * 2,675 * QT c Egzersiz Öncesi 0,390±0,037 0,414±0,028-1,705 (sn) Egzersiz sonrası 0,390±0,063 0,413±0,041-1,008 t. 0,021 0,095 TARTIŞMA VE SONUÇ Sekiz haftalık aerobik egzersizden sonra deney gurubunda dikkati çeken ilk bulgu istirahat nabız oranıdır. Egzersizden önce deney gurubunun istirahat nabzı egzersiz peryodu öncesine oranla egzersiz sonrası daha düşük olmasına rağmen bu düşme istatistiksel açıdan anlamlı değildir. Ancak deney gurubuyla kontrol gurubunun ilk ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmamasına karşın son ölçümler arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlıdır. Bu fark sekiz haftalık aerobik egzersizin dinlenik nabızda bir azalmaya sebep olduğunu göstermektedir. Yapılan birçok çalışmada egzersizin dinlenik nabzı azalttığı ve spor yapanlarda bradikardi meydana geldiği bildirilmektedir. (1,4,5,7,19).. Menapoz öncesi ve menepoz sonrası orta yaş bayanlar üzerinde yapılan bir çalışmada çalışma gurubuna 12 hafta yürüyüş programı tatbik edilmiş ve programın sonunda gurupların farklı vücut pozisyonlarındaki EKG leri çekilmiş. Antrenman gurubunun her pozisyonda daha uzun R-R intervallere sahip olduklaır tespit edilmiştir. R-R intervalerin uzun olması yapılan yürüyüş programının kalbin daha ekonomik çalışmasına sebep olduğu bildirilmiştir (14). Yapılan egzersizle birlikte kalpte oluşan bradikardinin oluş mekanizması tam olarak bilinmemekle birlikte birçok araştırmacı bunun nedenini uzun süreli egzersizin kalp hacminde yaptığı artışa bağlamaktadır. (1,11,12)

7 7 Atrial depolarizasyoanun başlangıcı ile ventriküler depolarizasyonun başlangıcı arasında geçen süreyi temsil eden PR interval süresini normal sınırları 0,12 sn ile 0,20 sn arasıdır. 0,30 sn nin üzerine çıkması iletim bozukluğunu, 0,12 sn nin altın düşmesi ise nodal ritmi temsil eder. (13,17,18) Yapılan çalışmada PR mesafesi her iki gurubun iki ölçümünde de normal sınırlar içerisindedir. Guruplar arasında ve gurupların ön ve son ölçümleri arasında küçük farklar olmasına rağmen istatistik açıdan anlamlı fark yoktur. Sekiz haftalık aerobik egzersizin PR interval süresini etkilemediği tespit edilmiştir. PR segment ise atrial depolarizasyonun bitiminden ventriküler repolarizasyonun başlangıcına kadar geçen süreyi temsil eder (13,17,18). RP intervalda olduğu gibi PR segmentte de uzamanın olması iletim bozukluğu göstergesidir (13,17,18). Yapılan çalışmada PR segment her iki gurupta da normal sınırlar içerisindedir. Guruplarda herhangi bir iletim anormalliğine rastlanmamıştır. Ventriküllerin depolarizasyonunu temsil eden QRS süresi genellikle 0,06-0,08 saniyeler arasındadır. Kap hızı yüksek olduğu zaman QRS süresi uzar. 0,010-0,012 saniyeler arasın ventrikül hipertrofisini temsil eder. Bu sürenin daha uzaması çeşitli hastalık belirtileridir (17). Yapılan çalışmada QRS kompleksinin süresi egzersiz öncesi ve sonrası her iki gurupta da normal sınırlar içerisindedir. Egzersizle birlikte fetal dönemde var olan ve hipertrofi yapıcı bazı enzim izoformları açığa çıkmaktadır. Bu enzim izoformları kalpte hipertrofiyi başlatırlar (19). Buna karşın yapılan çalışmada deney gurubunun QRS süresinde sekiz haftalık antrenman uygulaması sonrasında herhangi bir uzamanın olmadığı tespit edilmiştir. QRS kompleksinde bir uzama olması beklenirken bu uzamanın olmaması yapılan antrenmanın yüklenme yoğunluğunun, süresinin ve kapsamının düşük olduğundan kaynaklandığı düşünülmektedir. Çalışmaya alınan bireylerin orta yaş sedanter olmaları asabiyle yapılan antrenman programı düşük yoğunluk ve kapsam içerikli hazırlanmıştır. QT intervali ventriküllerin depolarizasyonunun başlangıcından repolarizasyonunun bitimine kadar geçen süreyi temsil eder (3,17,18). Başka bir deyişle ventriküler sistolün devam süresidir. Cinsiyet yaş ve kalp hızına göre değişir (3,17,18). Yapılan çalışmada QT interval süresinde hem gurupların ön ve son ölçümlerinde hem de gurupların birbirleri arasında anlamlı farklılıklar olmadığı tespit edilmiştir. QT interval kalp hızına göre düzeltildiğinde yine guruplar arasında ve gurupların ön ve son ölçümleri arasında anlamlı farklılıklar olmadığı tespit edilmiştir. Sekiz haftalık aerobik nitelikli egzersiz ventriküllerin elektrik uyarım süresini temsil eden başka bir deyişle ventriküllerin kasılma ve gevşeme sürecini temsil eden QT interval de herhangi bir değişiklik meydana getirmemiştir. Bunun yanında ST interval süreleri gurupların hem ilk ölçümleri hem de son ölçümleri arasında anlamalı farklılık yokken deney gurubunun ilk ölçümüyle son ölçümü arasında istatistiki açıdan anlamlı fark vardır. Son ölçümlerde deney gurubunun ST interval süreleri anlamlı şekilde uzamıştır. ST interval ventriküllerin depolarizasyonunun bitiminden repolarizasyonunun bitimine kadar geçen üreyi temsil eder (6,17) ST segment ventriküllerin depolarizasyonu ile repolarizsyonu arasında elektriki aktivitenin olmadığı süreçtir. Başka bir değişle ventriküllerin kasılmasının sağlayan elektrik uyarısının bitimiyle gevşemeye

8 8 başlamasının arasında geçen ventriküllerin kasılı kalma süresidir (17). QT interval ve ST segment sürelerinde farkın olmaması, ST interval sürelerinde ise deney gurubunun son ölçümünde uzamanın olması egzersizle birlikte ventriküllerin kasılı kalma ve repolarize olma sürecini uzattığını göstermektedir. Gurupların ventriküler dinlenme zamanının ventriküler çalışma zamanına oranına bakıldığında gurupların ilk ölçümleriyle son ölçümleri arasında ve gurupların birbiri arasında herhangi bir farklılık olmadığı görülmektedir. Dinlenme çalışma oranı normalde 2,55 civarınadır (21). Ancak yapılan çalışmada her iki gurubun her iki ölçümünde de elde edilen sonuçlar bu oranın altındadır. Bunun sebebinin çalışmaya katılan bayanların orta yaş sedanterlerden oluşmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. P dalgasının süresi, voltajı ve yapısı atriumlarla ilgili bilgi vermektedir. P dalgasının voltajının yüksek olması sol atriumun büyüklüğünü, çentikli ve süresinin uzun olması da sağ atriumun büyüklüğünü temsil eder (13,17,18). P dalgası normalde 0,11 saniyenin altındadır. Voltajı ise DI ve DII de 0,2 mv dan azdır (13). Yapılan çalışmada her iki gurubunda atriumlarını temsil eden P dalga süre ve voltajları normal sınırlar içerisinde olup çalışma gurubunun egzersiz programı öncesiyle egzersiz programı sonrası ölçümleri arasında anlamlı fark yoktur. Buda yapılan egzersizin deneklerde atriuma ilişkin belirginin yapısal değişiklikler meydana getirmediğini göstermektedir. Elektrokardiogram da bazı dalgaların yükseklik ve derinlikleri kalbin büyüklüğüne ilişkin bilgi vermektedir. Sokolov ve Lyon un kalp hipertrofisini tanımlayan kriterleri birçok araştırmacı tarafından kullanılmıştır. Bu kriterlere göre derivasyon V5-V6 da ki R dalgasının 5 mm den küçük olması ve derivasyon V1 deki R dalgasının derivasyon V5 (V6) da ki S dalgasıyla toplamı 10.5 mm ve daha fazla olması sağ ventrikülün hipertrofiye uğradığını göstermektedir (13,17,18). Yapılan çalışmada her iki gurubun bahsi geçen değerleri normal sınırlar içerisindedir. Hem egzersiz programı öncesi hem de egzersiz programı sonrası gurupların ölçmler arasında anlamlı farklılık yoktur. Buda uygulanan egzersiz programının sağ ventrikül kriterlerinde belirgin bir değişiklik yapmadığını göstermektedir. Derivasyon avl deki R dalgasının voltajının 26 mm yada daha yüksek olması Sokolo ve Lyon kriterlerine göre sol ventrikül hipertrofisini temsil etmektedir (13,17,18). Yapılan araştırmada gurupların avl R değerleri hipertrofi sınırlarının altındadır ve guruplar arasında anlamlı farklılık yoktur. Yine sokolov-lyon kriterlerine göre derivasyon V1 yada V2 deki en derin S dalgasıyla derivasyon V5 yada V6 daki en yüksek R dalgasının toplamı 36 mm yada daha yüksekse sol ventrikül hipertrofisi olduğu söylenir (13,17,18). Yapılan çalışmada her iki gurubun değerleri de hipertrofi kriterlerinin altındadır. Egzersiz programından önce gurupların değerleri arasında herhangi bir fark yokken program sonrası çalışma gurubunun değerleri kontrol gurubuna oranla arttığı görülmektedir. Bu artış istatistiki açıdan anlamlıdır (p<0,05). Bununla beraber yine çalışma gurubunun ilk ölçümleriyle son ölçümleri arasındaki farkta istatistiki açıdan anlamlıdır (p<0,01). Bu bulgu uygulanan egzersiz programının sol ventrikülde belirgin bir büyümeye sebep olduğunu göstermektedir. Uygulanan dayanıklılık egzersizlerinin aerobik kapasiteyi arttırdığı gibi yaşla birlikte görülen özellikle sol ventrikül

9 9 fonksiyon kaybını engellediği ve iyileştirdiği bildirilmektedir (20). Yapılan birçok çalışmada egzersizin özellikle sol ventrikülde hipertrofiye yol açtığı bildirilmektedir. (2,3,6,9,17,19). Çalışmada tespit edilen bulgu literatürle uyumludur. Sonuç olarak sekiz haftalık aerobik nitelikteki egzersizin orta yaşlı sedanter bayanlarda kalbin yapısına ilişkin EKG değerlerinde birtakım değişiklikler meydana getirdiği tespit edilmiştir. Bu değişiklikler özellikle nabız ve sol ventrikül kriterlerinde belirgindir. Uygulanan egzersiz programının orta yaş sedanter bayanlarda sol ventrikülde belirgin bir büyüme meydana getirdiği tespit edilirken sağ ventrikül yapısında ve atriumlarda, herhangi bir değişiklik olmadığı tespit edilmiştir. Bununla beraber dinlenme/çalışma oranlarında birtakım değişiklikler görülse de bu değişimliklerin anlamlı olmadığı tespit edilmiştir.

10 KAYNAKLAR 10

MENOPOZ DÖNEMİNDEKİ BAYANLARDA SEKİZ HAFTALIK AEROBİK EGZERSİZİN KALPTE MEYDANA GETİRDİĞİ DEĞİŞİKLİKLER Selma KARACAN Serkan HAZAR ÖZET

MENOPOZ DÖNEMİNDEKİ BAYANLARDA SEKİZ HAFTALIK AEROBİK EGZERSİZİN KALPTE MEYDANA GETİRDİĞİ DEĞİŞİKLİKLER Selma KARACAN Serkan HAZAR ÖZET 1 MENOPOZ DÖNEMİNDEKİ BAYANLARDA SEKİZ HAFTALIK AEROBİK EGZERSİZİN KALPTE MEYDANA GETİRDİĞİ DEĞİŞİKLİKLER Selma KARACAN Serkan HAZAR ÖZET Sekiz haftalık aerobik antrenman programının hormon tedavisi görmeyen

Detaylı

TÜRK GÜREŞ MİLLİ TAKIMI SEVİYESİNDEKİ GÜREŞÇİLERİN KALP YAPI VE FONKSİYONLARININ ELEKTROKARDİOGRAFİ YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ

TÜRK GÜREŞ MİLLİ TAKIMI SEVİYESİNDEKİ GÜREŞÇİLERİN KALP YAPI VE FONKSİYONLARININ ELEKTROKARDİOGRAFİ YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ 1 TÜRK GÜREŞ MİLLİ TAKIMI SEVİYESİNDEKİ GÜREŞÇİLERİN KALP YAPI VE FONKSİYONLARININ ELEKTROKARDİOGRAFİ YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ Ar.Gör. Serkan HAZAR * Yrd.Doç.Dr. Haluk KOÇ ** ÖZET Bu çalışmayla, milli takım

Detaylı

3. MATERYAL VE METOD

3. MATERYAL VE METOD 1 TÜRK GÜREŞ MİLLİ TAKIMINDA YER ALAN GÜREŞÇİLERDE ATRİOVENTRİKÜLER İLETİM ANORMALLİĞİ GÖRÜLME SIKLIĞI VE BU ANORMALLİĞİN ATRİYUM HİPERTROFİSİYLE İLİŞKİSİ *Arş.Gör. Serkan HAZAR ** Yrd.Doç. Dr. Haluk KOÇ

Detaylı

Temel EKG. Prof. Dr. M. Remzi Önder

Temel EKG. Prof. Dr. M. Remzi Önder Temel EKG Prof. Dr. M. Remzi Önder VII.Ege Dahili TK, 4 Nisan 2008 EKG (Elektrokardigram) kalbin sadece elektriksel işlevlerini gösterir. Kasılma gücü hakkında bilgi vermez. Kalp yetersizliği tanısında

Detaylı

EKG CİHAZ KULLANIMI ve EKG nin YORUMLANMASI

EKG CİHAZ KULLANIMI ve EKG nin YORUMLANMASI EKG CİHAZ KULLANIMI ve EKG nin YORUMLANMASI T.C B.E.Ü. SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HEMŞİRELİK HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM HEMŞİRELİĞİ Hem.BURCU ER EKG Kalbin çalışması sırasında oluşan

Detaylı

Dolaşım Sistemi Dicle Aras

Dolaşım Sistemi Dicle Aras Dolaşım Sistemi Dicle Aras Kalbin temel anatomisi, dolaşım sistemleri, kalbin uyarlaması, kardiyak döngü, debi, kalp atım hacmi ve hızı 3.9.2015 1 Kalbin Temel Anatomisi Kalp sağ ve sol olmak üzere ikiye

Detaylı

TEMEL EKG. Prof.Dr.Hakan KültK. Kardiyoloji Anabilim Dalı

TEMEL EKG. Prof.Dr.Hakan KültK. Kardiyoloji Anabilim Dalı TEMEL EKG Prof.Dr.Hakan KültK ltürsay Ege Üniversitesi, Tıp T p Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı EKG Elektro Kardiyo Gram: Kalp atımları sırasında oluşan elektriksel değişikliklerin vücut yüzeyine konan

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAK İÇİN TEMEL EKG OKUMA BECERİSİ

BİRİNCİ BASAMAK İÇİN TEMEL EKG OKUMA BECERİSİ BİRİNCİ BASAMAK İÇİN TEMEL EKG OKUMA BECERİSİ Doç. Dr. Turan SET E-mail : turanset@yahoo.com Hiçbir şey basit anlatılamayacak kadar karmaşık değildir Albert Einstein AMAÇ Birinci basamakta EKG değerlendirmede

Detaylı

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Kadir KOYUNCUOĞLU, Onsekiz Mart Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu, Çanakkale, Türkiye. koyuncuoglu45@gmail.com

Detaylı

EKG Değerlendirme 1. Doç. Dr. Selahattin KIYAN EKG Kursu Erzurum

EKG Değerlendirme 1. Doç. Dr. Selahattin KIYAN EKG Kursu Erzurum EKG Değerlendirme 1 Doç. Dr. Selahattin KIYAN EKG Kursu Erzurum Tarihte EKG Wilhelm Einthoven 1903 ilk elektriksel akt. Kaydı 1908 de sistemi tamamlıyor. İlk MI tanımı 1909.. 1930larda standart derivasyon

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAK İÇİN TEMEL EKG OKUMA BECERİSİ

BİRİNCİ BASAMAK İÇİN TEMEL EKG OKUMA BECERİSİ BİRİNCİ BASAMAK İÇİN TEMEL EKG OKUMA BECERİSİ Doç. Dr. Turan SET Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Trabzon E-mail: turanset@gmail.com Hiçbir şey basit anlatılamayacak

Detaylı

AEROBiK VE ANAEROBiK EGZERSiZ

AEROBiK VE ANAEROBiK EGZERSiZ Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe,. ofsport Sciences 2000, 11 (1-2-3-4), 47-55 AEROBiK VE ANAEROBiK EGZERSiZ SONRASı insülin VE KAN GliKOZ DEGERlERiNiN incelenmesi Cüneyt AYDIN". Kadir GÖKDEMIR"", ıbrahim

Detaylı

10-12 YAŞ ARASI TENİSÇİLERE UYGULANAN 8 HAFTALIK KORT İÇİ KOORDİNASYON ÇALIŞMALARIN EL ÖNÜ İLE EL ARKASI VURUŞLARA ETKİSİ.

10-12 YAŞ ARASI TENİSÇİLERE UYGULANAN 8 HAFTALIK KORT İÇİ KOORDİNASYON ÇALIŞMALARIN EL ÖNÜ İLE EL ARKASI VURUŞLARA ETKİSİ. 10-12 YAŞ ARASI TENİSÇİLERE UYGULANAN 8 HAFTALIK KORT İÇİ KOORDİNASYON ÇALIŞMALARIN EL ÖNÜ İLE EL ARKASI VURUŞLARA ETKİSİ. FATİH KESKİN*, MİNE GÜL*, GAZANFER GÜL* *Kocaeli üniversitesi Beden Eğitimi Ve

Detaylı

Antiaritmik ilaçlar. Prof. Dr. Öner Süzer Antiaritmik ilaç preparatları

Antiaritmik ilaçlar. Prof. Dr. Öner Süzer  Antiaritmik ilaç preparatları Antiaritmik ilaçlar Prof. Dr. Öner Süzer www.onersuzer.com 1 Antiaritmik ilaç preparatları 2 2 1 3 3 Aritmiler ve temel bilgiler I Aritmi (disritmi), normal sinüs ritminden herhangi bir sapma ve kalp atımlarındaki

Detaylı

ÜZERiNE ETKiSi. performansı etkilemediğini göstermektedir. Anahtar Kelime/er: Kreatin, kreatin fosfat, futbol, slalom koşusu, performans.

ÜZERiNE ETKiSi. performansı etkilemediğini göstermektedir. Anahtar Kelime/er: Kreatin, kreatin fosfat, futbol, slalom koşusu, performans. Spor Bilimleli Dergisi Hacettepe f. ofsport SCİences 2000, 11 (1-2-3-4), 56-63 KREATiN YÜKLEMENiN DÜZ VE SLALOM KOŞULARıNDA, SPRiNT PERFORMANSı ÜZERiNE ETKiSi Asaf ÖZKARA *, Rüştü GÜNER**Burak KUNDURACIOGlU*

Detaylı

EKG. Ahmet Eroğlu Karadeniz Teknik Üniversitesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD

EKG. Ahmet Eroğlu Karadeniz Teknik Üniversitesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD EKG Ahmet Eroğlu Karadeniz Teknik Üniversitesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Sunu Planı EKG tanımı ve normal EKG EKG nasıl incelenir EKG örnekleri Anestezi ve EKG Sonuç 2 Elektrokardiyogram (EKG) nedir?

Detaylı

SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ GÜLHANE SAĞLIK MESLEK YÜKSEKOKULU ANKARA

SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ GÜLHANE SAĞLIK MESLEK YÜKSEKOKULU ANKARA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ GÜLHANE SAĞLIK MESLEK YÜKSEKOKULU ANKARA İLERİ YAŞAM DESTEĞİ I KALP HIZININ DEĞERLENDİRİLMESİ İYD I DERS NOTU 02 2016 i İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... i 1. KALP HIZININ HESAPLANMASI...

Detaylı

Dr.Ahmet İşleyen Bülent Ecevit Üniversitesi Kardiyoloji ABD Aralık 2015

Dr.Ahmet İşleyen Bülent Ecevit Üniversitesi Kardiyoloji ABD Aralık 2015 Dr.Ahmet İşleyen Bülent Ecevit Üniversitesi Kardiyoloji ABD Aralık 2015 EKG nedir?? Kalp nasıl çalışır?? Kalbin elektriksel aktivitesinin kayıt edilmesi EKG kağıdının üzerinde 1X1 mm lik küçük ve 5X5

Detaylı

Normal EKG. Dr. Müge Devrim-Üçok

Normal EKG. Dr. Müge Devrim-Üçok Normal EKG Dr. Müge Devrim-Üçok Elektrokardiyogram Kalpte depolarizasyon dalgasının ilerlemesi ekstrasellüler sıvıda elektriksel akımlar oluşturur. Bu elektriksel potansiyel değişimlerinin vücut yüzeyine

Detaylı

EGZERSİZDE KALP - DOLAŞIM FİZYOLOJİSİ. Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER UÜTF Fizyoloji AD

EGZERSİZDE KALP - DOLAŞIM FİZYOLOJİSİ. Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER UÜTF Fizyoloji AD EGZERSİZDE KALP - DOLAŞIM FİZYOLOJİSİ Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER UÜTF Fizyoloji AD Kuvvet-Çabukluk (sprint) egzersizleri Atmalar: gülle, çekiç, vb Halter egzersizleri Atlamalar: yüksek, sırıkla, tek adım,

Detaylı

NASIL EKG OKUYALIM? TEMEL PRENSİPLER

NASIL EKG OKUYALIM? TEMEL PRENSİPLER NASIL EKG OKUYALIM? TEMEL PRENSİPLER Doç. Dr. Turan SET Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Trabzon E-mail: turanset@yahoo.com AMAÇ EKG nin fizyolojisi ve EKG yorumlamada

Detaylı

Şizofrenide QT ve P Dispersiyonu

Şizofrenide QT ve P Dispersiyonu Şizofrenide QT ve P Dispersiyonu Sema Baykara*, Mücahit Yılmaz**, Murat Baykara*** *Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi AMATEM Kliniği **Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniği

Detaylı

Fizyoloji Anabilim Dalı. Elektro Kardio Grafi. Dr. Sinan Canan scanan@baskent.edu.tr

Fizyoloji Anabilim Dalı. Elektro Kardio Grafi. Dr. Sinan Canan scanan@baskent.edu.tr Başkent ş Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı Elektro Kardio Grafi Dr. Sinan Canan scanan@baskent.edu.tr 23.11.2004 Elektrokardiogram (EKG): Kalbin Elektriksel Aktivitesi Elektro[elektrik]kardio[kalp]gram[yazdırma]

Detaylı

ELEKTROKARDİYOGRAFİ. Asist. Dr. Sevcan Boztaş AÜTF Aile Hekimliği ABD

ELEKTROKARDİYOGRAFİ. Asist. Dr. Sevcan Boztaş AÜTF Aile Hekimliği ABD ELEKTROKARDİYOGRAFİ Asist. Dr. Sevcan Boztaş AÜTF Aile Hekimliği ABD 1895-William Einthoven SUNUM AKIŞI Kalbin uyarı iletim sistemi Elektrokardiyografi tanımı Normal elektrokardiyogram Elektrokardiyogram

Detaylı

Normal EKG Normal EKG Nasıl Olmalıdır? Kalp Hızı: 60 100/dakika Ritim düzenli olmalıdır P dalgası: aynı derivasyonda yer alan tüm p dalgalarının morfolojisi aynı olmalıdır Her p dalgasından önce bir

Detaylı

Ev hanımlarının fiziksel kapasitelerinin ve yaşam kalitelerinin belirlenmesi

Ev hanımlarının fiziksel kapasitelerinin ve yaşam kalitelerinin belirlenmesi Cilt:6 Sayı:2 Yıl:2009 Ev hanımlarının fiziksel kapasitelerinin ve yaşam kalitelerinin belirlenmesi Bahar Ateş * Özcan Saygın * Erdal Zorba ** Özet Bu çalışma; Ankara Büyükşehir Belediyesi Demetevler Hanımlar

Detaylı

HATHA YOGANIN VE KALiSTENiK EGZERSiZLERiN STATiK DE GE ÜZERiNDEKi ETKiLERi

HATHA YOGANIN VE KALiSTENiK EGZERSiZLERiN STATiK DE GE ÜZERiNDEKi ETKiLERi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2003,14 (2), 83-91 HATHA YOGANIN VE KALiSTENiK EGZERSiZLERiN STATiK DE GE ÜZERiNDEKi ETKiLERi Ummuhan BAŞ ASLAN, Ayşe L1VANELlOGLU Hacettepe Üniversitesi,

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

Ezgi Tülay Aslıcan Arzuman Ayça Şeyma Aslan Tolga Ateş

Ezgi Tülay Aslıcan Arzuman Ayça Şeyma Aslan Tolga Ateş Ezgi Tülay Aslıcan Arzuman Ayça Şeyma Aslan Tolga Ateş GİRİŞ Voleybol; interval özellikli yüklenme ve dinlenme periyotlarının ardışık uygulandığı Smaç, blok, file hareketleri ani patlayıcı gücü Voleybol

Detaylı

Tanısı Zor Ölümcül Ritimler PLAN. Ölümcül ritimler. Disorganize Ritimler. Organize Ritimler 1) PSEUDO PEA

Tanısı Zor Ölümcül Ritimler PLAN. Ölümcül ritimler. Disorganize Ritimler. Organize Ritimler 1) PSEUDO PEA Tanısı Zor Ölümcül Ritimler PLAN 1) PSEUDO PEA Dr. Ayhan SARITAŞ Düzce Üniversitesi Acil Tıp AD 2) GENİŞ QRS TAŞİKARDİLERDE VT-SVT AYRIMI=YENİ ALGORİTMA 3) VAKA SUNUMLARI Asistoli Ölümcül ritimler Nabızsız

Detaylı

Erken Repolarizasyon / J Dalgası Sendromları. John Fowler, MD Kent Hastanesi İzmir

Erken Repolarizasyon / J Dalgası Sendromları. John Fowler, MD Kent Hastanesi İzmir Erken Repolarizasyon / J Dalgası Sendromları John Fowler, MD Kent Hastanesi İzmir EKG de erken repolarizasyon Erken repolarizasyonu nasıl gözüküyor? c Kırmızı oklar: anterior derivasyonlarda yukarıya bakan

Detaylı

8 HAFTA UYGULANAN PLYOMETRiK ANTRENMANIN HENTBOLCÜLERiN DiKEY

8 HAFTA UYGULANAN PLYOMETRiK ANTRENMANIN HENTBOLCÜLERiN DiKEY Ataturk Universitesı BESYü, Beden Eğıtımi ve Spor Bilımleri Dergisı 38 8 HAFTA UYGULANAN PLYOMETRiK ANTRENMANIN HENTBOLCÜLERiN DiKEY sıçrama PERFORMANSINA EKisi Murat KAlDIRIMCI\ Abdullah CANiKli 1, N.Fazll

Detaylı

Kalbin İleti Sistemi

Kalbin İleti Sistemi Kalbin İleti Sistemi 2 Kalbin İleti Sistemi Sinoatriyal Nod Atriyoventriküler Nod 3 Kalbin İleti Sistemi Kalpte iletinin oluşması ve yayılması yapısal ve elektrofizyolojik olarak farklılaşmış dokularca

Detaylı

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Özgün Araştırma / Original Investigation Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Effect of Body Mass Index on the Determination of Bone Mineral Density in Postmenopausal

Detaylı

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 20082010 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞU VE UYKU Hypnos (Uyku Tanrısı) Nyks (Gece Tanrısı) Hypnos (uyku tanrısı) ve Thanatos (ölüm tanrısı) Morpheus

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

EKG. Yrd.Doç.Dr.Müge Günalp Eneyli

EKG. Yrd.Doç.Dr.Müge Günalp Eneyli EKG Yrd.Doç.Dr.Müge Günalp Eneyli Kalbin İleti Sistemi Kalpte iletinin oluşması ve yayılması yapısal ve elektrofizyolojik olarak farklılaşmış dokularca sağlanır İleti sistemindeki pacemaker hücrelerinin

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL AKADEMİK BAŞARILARI

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL AKADEMİK BAŞARILARI Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt: XVII, Sayı: 1, 2003 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ. Dr. Güvenç Görgülü

DOLAŞIM SİSTEMİ. Dr. Güvenç Görgülü DOLAŞIM SİSTEMİ Dr. Güvenç Görgülü Dolaşım sistemi kalp ve damarların oluşturduğu bir sistemdir. Bu sistemde kalp merkezde yerleşmiş olup, damarlar kalpten çıkıp, kalbe tekrar geri dönen kapalı bir boru

Detaylı

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek 2 Egzersiz programına başlamadan önce bireyin aşağıdaki değerlendirmesinin

Detaylı

12-14 YAŞ GRUBU BAYAN YÜZÜCÜLERDE 8 HAFTALIK AEROBİK ANTRENMAN PROGRAMININ SOLUNUM VE DOLAŞIM PARAMETRELERİNE ETKİSİ

12-14 YAŞ GRUBU BAYAN YÜZÜCÜLERDE 8 HAFTALIK AEROBİK ANTRENMAN PROGRAMININ SOLUNUM VE DOLAŞIM PARAMETRELERİNE ETKİSİ 12-14 YAŞ GRUBU BAYAN YÜZÜCÜLERDE 8 HAFTALIK AEROBİK ANTRENMAN PROGRAMININ SOLUNUM VE DOLAŞIM PARAMETRELERİNE ETKİSİ Meltem Kılıçaslan Kalkan, Gaziantep Üniversitesi,Beden Eğitimi ve Spor AD. Önder Dağlıoğlu,

Detaylı

EKG Ritim Bozuklukları

EKG Ritim Bozuklukları EKG Ritim Bozuklukları 1 Ritim Bozuklukları DİSRİTMİ; kalbin normal elektriksel ritminden olan sapmalara denir ARİTMİ; kalbin elektriksel aktivitesinin olmamasıdır Disritmi nedenleri; Miyokardiyal hasar,

Detaylı

AEROBİK EGZERSİZ PROGRAMLARININ DÜZENLENMESİ

AEROBİK EGZERSİZ PROGRAMLARININ DÜZENLENMESİ AEROBİK EGZERSİZ PROGRAMLARININ DÜZENLENMESİ 1 Aerobik Egzersiz Programlarının Düzenlenmesi Aerobik uygunluk düzeyi belirlendikten sonra aerobik uygunluğu geliştirmek ve korumak için egzersiz programları

Detaylı

BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM

BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM Türkiye Acil Tıp Derneği Asistan Oryantasyon Eğitimi BRADİKARDİK HASTAYA YAKLAŞIM SB İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi İzmir, 24-27 Mart 2011 Sunumu Hazırlayan Yrd. Doç. Dr Ayhan ÖZHASENEKLER

Detaylı

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi

Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Kahramanmaraş 1. Biyokimya Günleri Bildiri Konusu: Romatizmal Mitral Darlığında Fetuin-A Düzeyleri Ve Ekokardiyografi Bulguları İle İlişkisi Mehmet Aydın DAĞDEVİREN GİRİŞ Fetuin-A, esas olarak karaciğerde

Detaylı

EGZERSİZ FİZYOLOJİSİNDE TEMEL KAVRAMLAR

EGZERSİZ FİZYOLOJİSİNDE TEMEL KAVRAMLAR EGZERSİZ FİZYOLOJİSİNDE TEMEL KAVRAMLAR FİZYOLOJİ İNSAN VÜCUDUNU OLUŞTURAN SİSTEMLER NASIL ÇALIŞIYOR? ANATOMİ MOLEKÜLER BİYOLOJİ BİYOFİZİK BİYOKİMYA EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ EGZERSİZ ESNASINDA SİSTEMLER NASIL

Detaylı

FARKLI TÜRDEKİ KUVVET EGEZERSİZLERİNİN BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNE AKUT ETKİS

FARKLI TÜRDEKİ KUVVET EGEZERSİZLERİNİN BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNE AKUT ETKİS FARKLI TÜRDEKİ KUVVET EGEZERSİZLERİNİN BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNE AKUT ETKİS ÖZET Serkan HAZAR Ulviye ATEŞOĞLU Sedanter erkekler üzerinde farklı türdeki kuvvet egzersizlerinin lökosit değerlerine akut etkisinin

Detaylı

Esneklik. Bir eklemin ya da bir dizi eklemin tüm hareket genişliğinde hareket edebilme yeteneğidir

Esneklik. Bir eklemin ya da bir dizi eklemin tüm hareket genişliğinde hareket edebilme yeteneğidir ESNEKLİK 1 ESNEKLİK Hareketleri büyük bir genlikte uygulama yetisi Hareketlilik olarak da bilinmektedir Bir sporcunun becerileri büyük açılarda ve kolay olarak gerçekleştirmesinde önde gelen temel gerekliliktir

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

10-12 YAŞ ARASI ERKEK TENİS SPORCULARDA UYGULANAN FARKLI HEDEF ANTRENMANLARININ VOLE VURUŞ BECERİSİNE ETKİSİ ÖZET

10-12 YAŞ ARASI ERKEK TENİS SPORCULARDA UYGULANAN FARKLI HEDEF ANTRENMANLARININ VOLE VURUŞ BECERİSİNE ETKİSİ ÖZET 10-12 YAŞ ARASI ERKEK TENİS SPORCULARDA UYGULANAN FARKLI HEDEF ANTRENMANLARININ VOLE VURUŞ BECERİSİNE ETKİSİ MEHMET SARIOĞLU*, MİNE GÜL*, GAZANFER GÜL* *Kocaeli Üniversitesi Beden Eğitimi Ve Spor Yüksekokulu

Detaylı

FARKLI LiGLERDE MÜCADELE EDEN PROFESYONEL FUTBOL TAKıMLARı SPORCULARININ SOMATOTip ÖZELLIKLERi ÜZERiNE BiR INCELEME

FARKLI LiGLERDE MÜCADELE EDEN PROFESYONEL FUTBOL TAKıMLARı SPORCULARININ SOMATOTip ÖZELLIKLERi ÜZERiNE BiR INCELEME Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofspor! Sciences 2002,13 (4), 32-40 FARKLI LiGLERDE MÜCADELE EDEN PROFESYONEL FUTBOL TAKıMLARı SPORCULARININ SOMATOTip ÖZELLIKLERi ÜZERiNE BiR INCELEME Ferda RAMANU,

Detaylı

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi

EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (1),49-64 Dave/li Derleme EGZERSiziN DEPRESYON TEDAVisiNDEKi YERi VE ETKiLERi Ziya KORUÇ, Perlearı BAYAR Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri

Detaylı

Sporcu Kalbine Yaklaşım: Ani Ölüm Riskinin Değerlendirilmesi

Sporcu Kalbine Yaklaşım: Ani Ölüm Riskinin Değerlendirilmesi İstanbul Girişimsel Kardiyoloji Kursu 17-18 Şubat 2017; İstanbul Sporcu Kalbine Yaklaşım: Ani Ölüm Riskinin Değerlendirilmesi Dr. Ahmet Kaya Bilge İstanbul Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı # deaths/year

Detaylı

12 HAFTALIK STEP ÇALIŞMALARININ 35-40 YAŞ ARASI SEDANTER KADINLARIN, AYAK GÖRSEL VE İŞİTSEL REAKSİYON ZAMANLARI ÜZERİNE ETKİSİ

12 HAFTALIK STEP ÇALIŞMALARININ 35-40 YAŞ ARASI SEDANTER KADINLARIN, AYAK GÖRSEL VE İŞİTSEL REAKSİYON ZAMANLARI ÜZERİNE ETKİSİ NWSA ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2008, Volume: 3, Number: 3 Article Number: B0024 HEALTH SCIENCES PHYSICAL EDUCATION AND SPORT Received: December 2007 Accepted: June 2008 2008

Detaylı

FİZİKSEL AKTİVİTE VE AKTİF YAŞAM

FİZİKSEL AKTİVİTE VE AKTİF YAŞAM BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu FİZİKSEL AKTİVİTE VE AKTİF YAŞAM Doç. Dr. Fahri AKÇAKOYUN AKTİF YAŞAM VE EGZERSİZİN SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ Hareketsizliliğe Bağlı Oluşan Hastalıklar

Detaylı

ANTRENMAN BİLGİSİ. Kuvvet ve Kuvvet Antrenmanı. Doç.Dr. Ertuğrul GELEN. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu

ANTRENMAN BİLGİSİ. Kuvvet ve Kuvvet Antrenmanı. Doç.Dr. Ertuğrul GELEN. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu ANTRENMAN BİLGİSİ Kuvvet ve Kuvvet Antrenmanı SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu KUVVET ANTRENMANI YÖNTEMLERİ Kuvvet antrenman yöntemleri temelde iki grup altında toparlanabilir: (serbest

Detaylı

DİYALİZ HASTALARINDA ELEKTROKARDİYOGRAFİ. Dr. Levent ġahġner Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji A.D.

DİYALİZ HASTALARINDA ELEKTROKARDİYOGRAFİ. Dr. Levent ġahġner Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji A.D. DİYALİZ HASTALARINDA ELEKTROKARDİYOGRAFİ Dr. Levent ġahġner Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji A.D. 1887 Waller, ilk insan EKG si Elektrokardiyogram nedir? EKG Kalp atımları sırasında oluģan

Detaylı

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK

RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ. Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK RATLARDA ANNE YOKSUNLUĞU SENDROMUNA ZENGĠNLEġTĠRĠLMĠġ ÇEVRENĠN ETKĠSĠ Serap ATA, Hülya İNCE, Ömer Faruk AYDIN, Haydar Ali TAŞDEMİR, Hamit ÖZYÜREK Hayatın erken döneminde ebeveyn kaybı veya ihmali gibi

Detaylı

YAŞLILARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA

YAŞLILARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA YAŞLILARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA Yaşlılara yönelik egzersiz programları hazırlarken Genetik özelliklerine, Hastalık durumuna, Daha önceden sporla ilişkisine, Ne kadar

Detaylı

Egzersiz sırasında kasların enerji üretimi için daha fazla oksijene ihtiyaç duymaktadır

Egzersiz sırasında kasların enerji üretimi için daha fazla oksijene ihtiyaç duymaktadır Egzersiz sırasında kasların enerji üretimi için daha fazla oksijene ihtiyaç duymaktadır Egzersiz sırasında kaslara daha çok oksijen sağlanması ve oksijen kullanımı sonucu oluşan atık maddelerin kaslardan

Detaylı

1.FİZYOTERAPİ ZİRVESİ SEMİNER GÜNLERİ

1.FİZYOTERAPİ ZİRVESİ SEMİNER GÜNLERİ 1.FİZYOTERAPİ ZİRVESİ SEMİNER GÜNLERİ DİRENÇLİ EGZERSİZ İLE VİBRASYON EGZERSİZİNİN ALT EKSTREMİTE KAS KUVVETİ ÜZERİNE ETKİSİNİN KARŞILAŞTIRILMASI DANIŞMAN: PROF.ALİ CIMBIZ FZT.ESRA BAYRAMOĞLU 1.GİRİŞ VE

Detaylı

PROF. DR. ERDAL ZORBA

PROF. DR. ERDAL ZORBA PROF. DR. ERDAL ZORBA Vücut Kompozisyonu Çocukluk ve gençlik dönemi boyunca beden kompozisyonu sürekli değişkenlik göstermektedir. Bu değişimler, kemik mineral yoğunluğundaki artış, beden suyundaki değişimler,

Detaylı

Uzm. Fzt. Kağan Yücel - Ufuk Üni. SHMYO Öğrt. Gör. Egzersize Giriş ve Egzersiz Fizyolojisi

Uzm. Fzt. Kağan Yücel - Ufuk Üni. SHMYO Öğrt. Gör. Egzersize Giriş ve Egzersiz Fizyolojisi Uzm. Fzt. Kağan Yücel - Ufuk Üni. SHMYO Öğrt. Gör. Egzersize Giriş ve Egzersiz Fizyolojisi Hareket sisteminin temel yapı taşları iskelet ve kaslardır. Kaslar; çizgili kaslar ve düz kaslardan oluşur. Kalp

Detaylı

FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI İNCELER.

FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI İNCELER. EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ Prof. Dr. Fadıl ÖZYENER FİZYOLOJİ BİLİM DALI NIN BİR ALT DİSİPLİNİDİR. FİZİKSEL ETKİNLİĞİN OLUŞTURDUĞU KISA VE UZUN (ANTRENMAN) DÖNEMDEKİ STRES SONUCU VÜCUTTA ORTAYA ÇIKAN YANITLARI

Detaylı

ARAŞTIRMA (Research Report)

ARAŞTIRMA (Research Report) ARAŞTIRMA (Research Report) Koç H, Tamer K, Çoksevim B DEVAMLI VE ARALI (İNTERVAL) KOŞU PROGRAMLARININ PLAZMA ÜRE VE KREATİN DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ Effects of Continuous and Interval Running Programs

Detaylı

ENERJİ KULLANIMI VE BESİN MADDELERİ

ENERJİ KULLANIMI VE BESİN MADDELERİ ENERJİ KULLANIMI VE BESİN MADDELERİ ENERJININ SÜREKLILIĞI Egzersizin özelliğine bağlıdır 100 m ATP-CP Maraton aerobik sistem 400-800 m laktik asit sistemi 1500 m ATP-CP, laktik asit sistem ve aerobik sistem

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

FARKLI AEROBİK ANTRENMAN PROGRAMLARININ HORMONLARI, KAN LİPİDLERİ VE VÜCUT YAĞ YÜZDESİ ÜZERİNE ETKİSİ

FARKLI AEROBİK ANTRENMAN PROGRAMLARININ HORMONLARI, KAN LİPİDLERİ VE VÜCUT YAĞ YÜZDESİ ÜZERİNE ETKİSİ Bed. Eğt Spor Bil. Der. I (1996), 1: 1 11 FARKLI AEROBİK ANTRENMAN PROGRAMLARININ HORMONLARI, KAN LİPİDLERİ VE VÜCUT YAĞ YÜZDESİ ÜZERİNE ETKİSİ SERUM Kemal TAMER (*) ÖZET Bu çalışmanın amacı farklı aerobik

Detaylı

BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL

BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL BRADİARİTMİLERE YAKLAŞIM DOÇ. DR. TAYFUN AÇIL ACIBADEM INTERNATIONAL HOSPITAL ISTANBUL 3. Atriyal Fibrilasyon Zirvesi 31 Mayıs 2014 Antalya Kalbin elektriksel anatomisi Bradiaritmilerin patofizyolojisi

Detaylı

EKG KURSU RİTİM BOZUKLUKLARI. Doç. Dr. Serdar Bayata İzmir Atatürk Eğt. Ve Araş. Hast. 1.Kardiyoloji Kliniği

EKG KURSU RİTİM BOZUKLUKLARI. Doç. Dr. Serdar Bayata İzmir Atatürk Eğt. Ve Araş. Hast. 1.Kardiyoloji Kliniği EKG KURSU RİTİM BOZUKLUKLARI Doç. Dr. Serdar Bayata İzmir Atatürk Eğt. Ve Araş. Hast. 1.Kardiyoloji Kliniği İLETİ SİSTEMİ EKG DERİVASYONLARI 2 tip EKG derivasyonu vardır Ekstremite derivayonları (DI, DII,

Detaylı

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT)

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Dr. Sabri Demircan Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD September 20, 2014 Kardiyoloji Semineri 2009 1 Kalp Yetersizliğinin Ciddiyeti Ölüm Nedenleri

Detaylı

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ TENİS TAKIMI SPORCULARININ BİYOMOTORİK ÖZELLİKLERİNİN SEDANTERLERLE KARŞILAŞTIRILMASI

YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ TENİS TAKIMI SPORCULARININ BİYOMOTORİK ÖZELLİKLERİNİN SEDANTERLERLE KARŞILAŞTIRILMASI Ulusal Beden Eğitimi ve Spor Öğrt. Kongresi 25-27 Mayıs 2011, VAN/YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi Özel Sayısı,175-181 175 YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ TENİS TAKIMI SPORCULARININ BİYOMOTORİK ÖZELLİKLERİNİN SEDANTERLERLE

Detaylı

TÜRK BAYAN MiLLI TAKIM

TÜRK BAYAN MiLLI TAKIM Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofspor! Sciences 2002, 13 (1),25-32 TÜRK BAYAN MiLLI TAKIM GÜREŞçiLERINiN FiziKSEL VE FiZYOLOJiK PROFILLERiNiN BELiRLENMESi Gökhan GÜNAYDIN*, Haluk KOÇ**, ıbrahim CICIOGLU**

Detaylı

BRADİARİTMİLER. Dr. Özlem M. Bostan Uludağ Üni.Tıp Fak. Çocuk Kardiyoloji Bilim Dalı

BRADİARİTMİLER. Dr. Özlem M. Bostan Uludağ Üni.Tıp Fak. Çocuk Kardiyoloji Bilim Dalı BRADİARİTMİLER Dr. Özlem M. Bostan Uludağ Üni.Tıp Fak. Çocuk Kardiyoloji Bilim Dalı BRADİARİTMİLERİN SINIFLANDIRILMASI Sinüs Düğümü İle İlgili Atrioventriküler Düğüm İle İlgili Dal Blokları Sinus Düğümü

Detaylı

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 58 2009 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:25, s.58-64 ÖZET EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 Bu çalışmanın

Detaylı

T E NISÇILERE UYGULANAN P I LATES REFORMER EGZERSIZLERININ ITN TENIS B E CERI TESTINE E T K I S I

T E NISÇILERE UYGULANAN P I LATES REFORMER EGZERSIZLERININ ITN TENIS B E CERI TESTINE E T K I S I T E NISÇILERE UYGULANAN P I LATES REFORMER EGZERSIZLERININ ITN TENIS B E CERI TESTINE E T K I S I T H E EFFECT OF PILATES REFORMER EXERCISE OF TENNIS PLAYERS O N ITN T ENNIS SKILLS T E STS G A Z A N F

Detaylı

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ SPORCU BESLENMESİ SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ Yeterli ve dengeli beslenmenin bir sporcunun başarısını garanti etmediği, ancak yetersiz ve dengesiz beslenmenin bazı sağlık problemlerine ve performans

Detaylı

Bradikardili Hastaya Yaklaşım. Doç. Dr. Mustafa KARACA ĠKÇÜ KARDĠYOLOJĠ KLĠNĠĞĠ

Bradikardili Hastaya Yaklaşım. Doç. Dr. Mustafa KARACA ĠKÇÜ KARDĠYOLOJĠ KLĠNĠĞĠ Bradikardili Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Mustafa KARACA ĠKÇÜ KARDĠYOLOJĠ KLĠNĠĞĠ İleti Sistemi 2 SENKOP Sempatik ve Parasempatik uyarım 5 R P T Q S 6 Kalp debisi = KALP HIZI x Atım hacmi Çok düşük hızlarda

Detaylı

Acil Serviste EKG. Dr. Fatma SARI DOĞAN. Dr. Lütfi Kırdar Kartal E.A.H Acil Tıp Kliniği

Acil Serviste EKG. Dr. Fatma SARI DOĞAN. Dr. Lütfi Kırdar Kartal E.A.H Acil Tıp Kliniği Acil Serviste EKG Dr. Fatma SARI DOĞAN Dr. Lütfi Kırdar Kartal E.A.H Acil Tıp Kliniği TANIM: Standart 12-lead EKG, vücut yüzeyine konulan elektrodlardan kalbin elektriksel aktivitesinin kaydedilmesidir.

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

PEDİATRİK EKG ye giriş VE EKSTRASİSTOLLER. Dr Evren Semizel

PEDİATRİK EKG ye giriş VE EKSTRASİSTOLLER. Dr Evren Semizel PEDİATRİK EKG ye giriş VE EKSTRASİSTOLLER Dr Evren Semizel Ekg dili EKG kalpteki elektriksel potansiyel değişikliklerini kaydetmeye dayanan bir yöntemdir. Elektrodların konumuna göre EKG derivasyonları

Detaylı

ANKARA ili YAŞ GRUBU

ANKARA ili YAŞ GRUBU Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe J. ofspor! Sciences 2005, 16 (1), 19-29 ANKARA ili 11-12 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARıN FiziKSEL AKTiviTE VE BAZI BESLENME ALıŞKANLıKLARı Dr. savaş KUDAŞ*, Dr. Bülent ÜLKAR**, Dr.Ali

Detaylı

AKTİVİTE DÜZEYLERİ İLE DİZ ÖĞRENCİ GRUBUNUN FİZİKSEL KUVVETİNİN İZOKİNETİK OLARAK KARŞILAŞTIRILMASI

AKTİVİTE DÜZEYLERİ İLE DİZ ÖĞRENCİ GRUBUNUN FİZİKSEL KUVVETİNİN İZOKİNETİK OLARAK KARŞILAŞTIRILMASI AKTİVİTE DÜZEYLERİ FARKLI İKİ ÖĞRENCİ GRUBUNUN FİZİKSEL AKTİVİTE DÜZEYLERİ İLE DİZ KUVVETİNİN İZOKİNETİK OLARAK KARŞILAŞTIRILMASI ARAŞTIRMACI: AHMET MİÇOOĞULLARI TEZ DANIŞMANI: PROF. DR. AYŞE DİCLE TURHANOĞLU

Detaylı

BEDEN EGITIMI ÖGRETMENI ADAYLARıNIN SINIF ORGANIZASYONU VE DERS ZAMANI KULLANIMI DAVRANıŞLARlNIN ANALIzI

BEDEN EGITIMI ÖGRETMENI ADAYLARıNIN SINIF ORGANIZASYONU VE DERS ZAMANI KULLANIMI DAVRANıŞLARlNIN ANALIzI Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004, 15 (4), 207-218 BEDEN EGITIMI ÖGRETMENI ADAYLARıNIN SINIF ORGANIZASYONU VE DERS ZAMANI KULLANIMI DAVRANıŞLARlNIN ANALIzI Şeref ÇiÇEK, Levent M.

Detaylı

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (2), 76-90 GELişTiRiLMiş OYUN-EGZERSiZ PROGRAMıNıN ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Fabna KERKEZ ÖZET Bu çalışmanın amacı

Detaylı

BÖBREK NAKİLLİ ÇOCUKLARDA GEÇ DÖNEM AKUT REJEKSİYONUN GREFT SAĞKALIMI ÜZERİNE ETKİLERİ. Başkent Üniversitesi Çocuk Nefroloji Dr.

BÖBREK NAKİLLİ ÇOCUKLARDA GEÇ DÖNEM AKUT REJEKSİYONUN GREFT SAĞKALIMI ÜZERİNE ETKİLERİ. Başkent Üniversitesi Çocuk Nefroloji Dr. BÖBREK NAKİLLİ ÇOCUKLARDA GEÇ DÖNEM AKUT REJEKSİYONUN GREFT SAĞKALIMI ÜZERİNE ETKİLERİ Başkent Üniversitesi Çocuk Nefroloji Dr. Aslı KANTAR Akut rejeksiyon (AR), greft disfonksiyonu gelişmesinde major

Detaylı

Miyokard. Miyokard infarküsünde (Mİ) EKG değişim süreçlerini öğrenmek. Ayırıcı tanıları yapmak. Spesififik patolojilerde EKG ile Mİ yi tanımak

Miyokard. Miyokard infarküsünde (Mİ) EKG değişim süreçlerini öğrenmek. Ayırıcı tanıları yapmak. Spesififik patolojilerde EKG ile Mİ yi tanımak Miyokard İnfarktüsünde nde EKG İpuçları Amaçlar Miyokard infarküsünde (Mİ) EKG değişim süreçlerini öğrenmek Ayırıcı tanıları yapmak Spesififik patolojilerde EKG ile Mİ yi tanımak Dr. Cenker EKEN AÜTF Acil

Detaylı

Temel Prensipler. Temel Prensipler. Temel Prensipler. Temel Prensipler. Hikaye

Temel Prensipler. Temel Prensipler. Temel Prensipler. Temel Prensipler. Hikaye Uzm. Dr. Haldun Akoğlu Kardiyak aritmiler birçok farklı belirti ile kendini gösterebilir: Çarpıntı Göğüs ağrısı Nefes darlığı Baş dönmesi Göz kararması Konfüzyon Senkop Kollaps (Kardiyak arest) Bir aritminin

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 FİZİKSEL UYGUNLUĞA GİRİŞ. Bölüm 2 FİZİKSEL UYGUNLUK SAĞLIK VE HASTALIK. Bölüm 3 SAĞLIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE RİSK SINIFLAMASI

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 FİZİKSEL UYGUNLUĞA GİRİŞ. Bölüm 2 FİZİKSEL UYGUNLUK SAĞLIK VE HASTALIK. Bölüm 3 SAĞLIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE RİSK SINIFLAMASI İÇİNDEKİLER Bölüm 1 FİZİKSEL UYGUNLUĞA GİRİŞ FİZİKSEL AKTİVİTE VE HASTALIKLAR... 5 SAĞLIK BEDEN EĞİTİMİ VE FİZİKSEL UYGUNLUK... 6 Egzersiz Fizyolojisi Araştırma ve Sağlık... 8 Fiziksel Aktivite, Fiziksel

Detaylı

EKG TEMEL BİLGİLER VE VAKALAR ÜZERİNDEN EKG Yİ ANLAMAK. Doç. Dr. Selahattin KIYAN Ege ÜTFH Acil Tıp AD

EKG TEMEL BİLGİLER VE VAKALAR ÜZERİNDEN EKG Yİ ANLAMAK. Doç. Dr. Selahattin KIYAN Ege ÜTFH Acil Tıp AD EKG TEMEL BİLGİLER VE VAKALAR ÜZERİNDEN EKG Yİ ANLAMAK Doç. Dr. Selahattin KIYAN Ege ÜTFH Acil Tıp AD Bu derste neler yapılacak? Konuşmayan istemiyoruz (İnteraktif ) Aklınıza geldiği an sorun Toplam 45

Detaylı

FİZİKSEL AKTİVİTE RİSKLER & YARARLAR. Prof.Dr.Gülfem ERSÖZ

FİZİKSEL AKTİVİTE RİSKLER & YARARLAR. Prof.Dr.Gülfem ERSÖZ FİZİKSEL AKTİVİTE RİSKLER & YARARLAR Prof.Dr.Gülfem ERSÖZ Fiziksel Aktivite Kassal kontraksiyon ve enerji harcaması gerektiren her türlü hareket Egzersiz Sağlık durumunu iyileştirmek Fiziksel uygunluğu

Detaylı

Çocuk ve adolesanlarla çalışma

Çocuk ve adolesanlarla çalışma Çocuk ve adolesanlarla çalışma Çocuklarda çalışma(antrenman) çocuğun kuvvetini, anaerobik ve aerobik kapasitesini iyileştirebilir. Ancak çocuklar yetişkinlerin küçük birer kopyası (minyatürü) değildir.

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

ÇOCUKLARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA

ÇOCUKLARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA ÇOCUKLARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA Vücut Kompozisyonu Çocukluk ve gençlik dönemi boyunca beden kompozisyonu sürekli değişkenlik göstermektedir. Bu değişimler; kemik

Detaylı

KKTC YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

KKTC YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KKTC YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ 14-17 YAŞ ARASINDAKİ GENÇLERİN FİZİKSEL UYGUNLUKLARININ VE GÜNLÜK AKTİVİTE DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Coşkun ULUSOY BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR PROGRAMI

Detaylı

ÇOCUKLARDA NORMAL ELEKTROKARDĐYOGRAM DEĞERLERĐ

ÇOCUKLARDA NORMAL ELEKTROKARDĐYOGRAM DEĞERLERĐ T.C. ADNAN MENDERES ÜNĐVERSĐTESĐ TIP FAKÜLTESĐ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABĐLĐM DALI ÇOCUKLARDA NORMAL ELEKTROKARDĐYOGRAM DEĞERLERĐ UZMANLIK TEZĐ DR. ÖZGÜN UYGUR DANIŞMAN Yrd. Doç. Dr. S. Ayvaz AYDOĞDU

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

Ventriküler takikardi EKG si. Dr.Ahmet Akyol Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD 3.Atriyal Fibrillasyon Zirvesi, Antalya 2014

Ventriküler takikardi EKG si. Dr.Ahmet Akyol Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD 3.Atriyal Fibrillasyon Zirvesi, Antalya 2014 Ventriküler takikardi EKG si Dr.Ahmet Akyol Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD 3.Atriyal Fibrillasyon Zirvesi, Antalya 2014 Özet Tanım Ayırıcı tanı EKG kriterleri Spesifik VT türleri Geniş

Detaylı

ORTAÖĞRETİM FİZİK DERSLERİNDE DENEYLERİN ÖĞRENME ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

ORTAÖĞRETİM FİZİK DERSLERİNDE DENEYLERİN ÖĞRENME ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ ORTAÖĞRETİM FİZİK DERSLERİNDE DENEYLERİN ÖĞRENME ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ İlknur GÜVEN, Ayla GÜRDAL Marmara Üniversitesi, İlköğretim Bölümü, Fen Bilgisi Öğretmenliği A.B.D., İSTANBUL ÖZET: Bu araştırmada ortaöğretim

Detaylı

SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ GÜLHANE SAĞLIK MESLEK YÜKSEKOKULU ANKARA

SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ GÜLHANE SAĞLIK MESLEK YÜKSEKOKULU ANKARA SAĞLIK BİLİMLERİ ÜNİVERSİTESİ GÜLHANE SAĞLIK MESLEK YÜKSEKOKULU ANKARA İLERİ YAŞAM DESTEĞİ I ELEKTROKARDİYOGRAFİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR İYD I DERS NOTU 01 2016 i İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... i 1. GİRİŞ...

Detaylı