Çocuk flçili iyle Mücadelede flverenler:

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çocuk flçili iyle Mücadelede flverenler:"

Transkript

1 Uluslararas Çal flma Örgütü Türkiye flveren Sendikalar Konfederasyonu Çocuk flçili iyle Mücadelede flverenler: Çocuk flçili iyle lgili Deneyimlerin ve Al nan Derslerin Paylafl lmas Hakk nda Bölgeler Aras Konferans Raporu stanbul, Türkiye Eylül 2007

2

3 Önsöz Çocuk flçili iyle lgili Deneyimlerin ve Al nan Derslerin Paylafl lmas Hakk nda Bölgeler Aras Konferans, ILO flveren Faaliyetleri Bürosu (ILO-ACT/EMP) ile Türkiye flveren Sendikalar Konfederasyonu (T SK) nun ortakl nda ve ILO Çocuk flçili inin Ortadan Kald r lmas Uluslararas Program (IPEC) n n iflbirli iyle Eylül 2007 tarihleri aras nda stanbul da düzenlendi. Bafll ca görevleri ILO ya üye ülkelerin iflveren örgütleriyle yak n iliflkiler kurmak, bu örgütlerin ILO kaynaklar na ulafl mlar n sa lamak, ILO yu iflveren örgütlerinin görüflleri, ilgileri ve öncelikleri konusunda sürekli bilgilendirmek olan ACT/EMP, ILO Sekretaryas içinde uzmanlaflm fl bir birimdir. ACT/EMP ayn zamanda, amac çocuk iflçili inin ortadan kald r lmas nda iflverenlerin kapasitelerinin ve kat l mlar n n art r lmas na katk da bulunmak olan, çocuk iflgücü program gibi, çeflitli teknik iflbirli i programlar da yürütmektedir. stanbul daki Bölgeler Aras Konferans, Avrupa, Kafkaslar ve Orta Asya dan gelen 12 ülkenin ulusal iflveren kurulufllar n n çocuk iflçili iyle nas l mücadele edilece i konusunda biraraya gelmeleri ve deneyimlerini paylaflmalar bak m ndan bir ilk olmufltur. Konferans Raporu, bugüne kadar bölgedeki iflverenler taraf ndan, özellikle ILO iflbirli iyle ortaya konan çeflitli giriflimler hakk nda bilgi içermektedir. Raporun yayg nlaflt r lmas yla, sadece daha çok kiflide sorunlar ve mücadele alanlar hakk nda fark ndal k yaratmak de il, ayn zamanda çocuk iflçili iyle mücadelede sa lam ad mlar atmalar için di er iyi örneklerin takip edilmesinde esin kayna olmas beklenmektedir. Konferans yeri olarak Türkiye ve ev sahibi olarak T SK bilinçli olarak seçilmifl olup, buradaki amaç kat l mc lar n, 1993 y l ndan beri IPEC Program n n deste iyle Türkiye nin çocuk iflçili iyle mücadelede gerçeklefltirdi i önemli geliflmeleri yak ndan görebilmelerinin sa lanmas d r. Kat l mc lar, bu geliflmede T SK in oynad önemli rol hakk nda da daha fazla bilgi edinmifllerdir. Kendi üyeleri ile oluflturdu u yap c diyalog, hükümet, iflçi kurulufllar ve üniversitelerle kurmufl oldu u güçlü ortakl k ve kendi kendini finanse eden çocuk iflçili i projeleri ile T SK sadece çocuk iflçili inin ortadan kald r lmas na katk da bulunmakla kalmam fl, ayn zamanda sürdürülebilir bir faaliyet çerçevesi oluflturmay baflarm flt r. Kendi çocuk iflçili i projelerini yürütmekte olan, Azerbaycan Cumhuriyeti Ulusal Giriflimciler ( flveren) Organizasyonlar Konfederasyonu (ASK) ve Moldova Tar m ve G da Sanayi flverenleri Ulusal Federasyonu (FNPAIA) da, tecrübelerini ve iyi uygulamalar n paylaflarak di er iflveren kurulufllar n da benzer flekilde hareket etmeye teflvik edece ini düflündü ümüz önemli katk lar sa lam fllard r. Ayr ca, Konferans sonunda 14 iflveren kuruluflunca kabul edilen Ortak Bildiri de

4 yer alan taahhütlerin hayata geçirilmesinin de, ILO nun desteklemeye devam etti i Do u Avrupa, Kafkas ve Orta Asya da çocuk iflçili inin ortadan kald r lmas sürecinde at lacak önemli bir ad m olaca na inanmaktay z ve tüm kurulufllar n bu Ortak Bildiri yi imzalamas n öneriyoruz. Konferans n baflar l flekilde düzenlenmesine katk da bulunan, T SK Genel Sekreteri Bülent Pirler e, T SK Araflt rma, E itim ve D fl liflkiler Uzman Deniz Zübeyde Çelebio lu na, ACT/EMP Çocuk flçili i Program Yöneticisi Anne-Brit Nippierd e ve ACT/EMP Program Asistan Alf Åge Lønne e; programa sa lad katk nedeniyle IPEC Program na ve desteklerinden dolay IOE ye; son olarak da Konferans n düzenlenmesine güçlü destek veren ve mali katk sa layan Norveç Hükümetine içten teflekkürlerimizi sunar z. Jean-François Retournard Direktör ILO flveren Faaliyetleri Bürosu Tu rul Kudatgobilik Yönetim Kurulu Baflkan Türkiye flveren Sendikalar Konfederasyonu

5 çindekiler K saltmalar Yönetici Özeti Girifl Konuflma Özetleri Aç l fl Konuflmalar Tu rul Kudatgobilik (T SK Yönetim Kurulu Baflkan ) Gülay Aslantepe (ILO Türkiye Direktörü) Jean-François Retournard (ILO ACT/EMP Direktörü) Michele Jankanish (ILO IPEC Direktörü) Enis Yeter (Çal flma ve Sosyal Güvenlik Bakanl Müsteflar ) Bülent Pirler (T SK Genel Sekreteri) Çocuk flçili iyle Mücadelede flverenlerin Rolü Anne-Brit Nippierd (ACT/EMP Program Direktörü) Tar mda Çocuk flçili i Peter Hurst (IPEC fl Sa l ve Güvenli i Uzman ) Çocuk flçili iyle Mücadele Hakk nda Ülke Sunumu Türkiye Deniz Zübeyde Çelebio lu (T SK Araflt rma, E itim ve D fl liflkiler Uzman )..19 Yard. Doç.Dr. Nezih Varol (Marmara Üniversitesi) Doç.Dr. Ferdi Tan r (Çukurova Üniversitesi) Çocuk flçili iyle Mücadele Hakk nda Ülke Sunumu Moldova Alexandru Slusari (FNPAIA Direktörü) Eugenia Ganea (FNPAIA Çocuk flçili i Odak Noktas ) Çocuk flçili iyle Mücadele Hakk nda Ülke Sunumu Azerbaycan Alakbar Mammadov (ASK Baflkan ) Sadagat Gambarova (ASK Çocuk flçili i Odak Noktas ) Uluslararas flverenler Teflkilat (IOE) n n Çal flmalar Barbara Leon ( IOE Genel Sekreter Asistan )

6 3. Çocuk flçili iyle Mücadele Konusunda Yuvarlak Masa Tart flmas Sonuçlar Ekler A-Ortak Bildiri B- Seçilmifl Ülkelerdeki Çocuk flçili i Projelerinin Özetleri Arnavutluk Azerbaycan Gürcistan Kazakistan K rg zistan Moldova Tacikistan Türkiye Ukrayna Özbekistan C- Kat l mc Listesi D- Konferans Program

7 ACT/EMP ACTRAV ASK K saltmalar ILO flveren Faaliyetleri Bürosu ILO flçi Faaliyetleri Bürosu Azerbaycan Cumhuriyeti Ulusal Giriflimciler ( flveren) Organizasyonlar Konfederasyonu 138 say l Sözleflme ILO nun stihdama Kabulde Asgari Yafl Sözleflmesi 182 say l Sözleflme ILO nun En Kötü Biçimlerdeki Çocuk flçili inin Yasaklanmas ve Ortadan Kald r lmas na liflkin Acil Önlemler Sözleflmesi CAR Kapasite Oluflturma Projesi (PROACT-CAR n bir parças ): Çocuk flçili inin En Kötü Biçimleri Hakk nda Bölgesel Program Ç Çocuk flçili i ÇÇB Çal flan Çocuklar Bürosu Ç S Çocuk flçili i zleme Sistemleri CRC Birleflmifl Milletler Çocuk Haklar na Dair Sözleflme EYE E itim ve Gençlerin stihdam (EYE) yoluyla Orta Asya da Çocuk flçili inin En Kötü Biçimleriyle Mücadele Edilmesine liflkin IPEC Program (PROACT-CAR n bir parças ): Yenilikçi Bir Bölgesel Program FNPAIA GEA GSY H ILO IPEC IOE KAB MAWG ÇSKB ÇSGB MEB NAP STK OECD PROACT-CAR KOB STWS ZBPPÇ T SK TÜRK- fi UNDAF UNICEF MEÖ MEM Ç EKB Tar m ve G da Sanayi flverenleri Ulusal Federasyonu Gürcistan flverenler Derne i Gayri Safi Yurtiçi Has la Uluslararas Çal flma Örgütü ILO Çocuk flçili inin Sona Erdirilmesi Uluslararas Program Uluslararas flverenler Teflkilat fl Hayat n Tan mak Çok Birimli Çal flma Grubu Çal flma ve Sosyal Koruma Bakanl Çal flma ve Sosyal Güvenlik Bakanl Milli E itim Bakanl Ulusal Eylem Plan Sivil Toplum Kuruluflu Ekonomik flbirli i ve Kalk nma Teflkilat Dört Orta Asya Cumhuriyetinde (Kazakistan, K rg zistan, Tacikistan ve Özbekistan) Ç EKB sorunun çözülmesi ve mücadelesi için IPEC Program Küçük ve Orta Ölçekli flletme Okuldan fle Geçifl Araflt rmas Zamana Ba l Ulusal Politika ve Program Çerçevesi Türkiye flveren Sendikalar Konfederasyonu Türkiye flçi Sendikalar Konfederasyonu Birleflmifl Milletler Kalk nma Yard m Çerçevesi Birleflmifl Milletler Çocuk Fonu Mesleki E itim ve Ö renim Mesleki E itim Merkezi Çocuk flçili inin En Kötü Biçimleri 7

8 Yönetici Özeti Uluslararas Çal flma Örgütü (ILO) nün flveren Faaliyetleri Bürosu 1 (ACT/EMP) ve Türkiye flveren Sendikalar Konfederasyonu (T SK), ILO Çocuk flçili inin Sona Erdirilmesi Uluslararas Program (IPEC) n n deste iyle, Çocuk flçili iyle lgili Deneyimlerin ve Al nan Derslerin Paylafl lmas hakk nda, Eylül 2007 tarihlerinde stanbul da Bölgeler Aras bir Konferans düzenlemifltir. Konferansa Do u Avrupa, Kafkaslar ve Orta Asya dan 12 ülkenin 14 iflveren kuruluflunun üst düzey temsilcileri kat lm flt r. Halihaz rda ILO ile iflbirli i içinde proje yürüten Türkiye, Azerbaycan ve Moldova dan baz kurulufllar çocuk iflçili iyle mücadele konusundaki deneyimlerini sunmufllard r. ILO uzmanlar çocuk iflçili iyle mücadelede iflverenlerin rolü ve 218 milyon çocuk iflçinin %70 den fazlas n n çal flt tar m sektöründe çocuk iflçili inin önüne geçilmesinin önemi hakk nda sunumlar yapm fllard r. Konferans n amac, çocuk iflçili inin özellikle cinsiyet boyutuna dikkat atfederek, iflverenleri eyleme geçmeye teflvik etmek ve iflveren kurulufllar n n kendi ülkelerindeki sorunlar n ele al nmas n hedefleyen stratejiler ve programlar tasarlama olanaklar n artt rmak olmufltur. Konferansa kat lan 14 iflveren kuruluflunca kabul edilen Ortak Bildiri de, çocuk iflçili inin ciddi bir kayg oldu u ve iflveren kurulufllar n n bu kayg y ortadan kald rmay taahhüt etti i vurgulanm flt r. Bildiride, sürdürülebilir sosyal ve ekonomik kalk nman n çocuk iflçili inin tam anlam yla ortadan kald r lmadan mümkün olamayaca ifade edilmifl ve bu ortak amaç do rultusunda iflbirli inde bulunmalar için hükümetlere, iflçi sendikalar na, di er iflveren kurulufllar na, sivil topluma ve uluslararas kurulufllara ça r yap lm flt r. flveren kurulufllar, çocuk iflçili i konusundaki fark ndal n art r lmas, çocuk iflçili i hakk nda ulusal ve uluslararas hukuka uygunlu un savunulmas, özellikle çocuk iflçili inin en kötü biçimlerine yönelik ortadan kald rma stratejilerinin ulusal, bölgesel ve sektörel seviyelerde gelifltirilmesi ve uygulamaya konmas ve çocuklar n yaflamlar n ve becerilerini destekleyen e itim ve sa l k politikalar n n özendirilmesi konular nda ulusal hükümetlerle iflbirli inde bulunacaklar yönündeki taahhütlerini bildirmifllerdir. Bildiride sonuç olarak flunlar söylenmifltir: Bu Konferans n çocuk iflçili iyle uluslararas mücadelede bir dönüm noktas olmas ümit edilmektedir. Bu yaflamsal, ivedi 1 ILO flveren Faaliyetleri Bürosu (ACT/EMP), ILO kaynaklar ndan yararlanmalar n ve ILO nun iflverenlerin görüflleri, ilgileri ve öncelikleri hakk nda sürekli bilgi sahibi olmas n sa lamak amac yla üye ülkelerde iflveren kurulufllar yla yak n iliflkiler sürdürme amac tafl yan, ILO içinde uzmanlaflm fl bir birimdir. Büro, teknik iflbirli i program yoluyla çocuk iflçili i alan nda iflveren kurulufllar na yard mc olabilmektedir. 8

9 ve karmafl k bir sorun olan çocuk iflçili ine çare bulmak için birlikte hareket etmemiz gerekmektedir. Bugünün çocuklar n n yar n n gelece i oldu unun bilincindeyiz. Çocuk iflçili i sorununun çözülmesine yönelik olarak iflveren kurulufllar aras nda iflbirli inin özendirilmesine yönelik somut ad mlar at lm fl, ileride Azerbaycan da bir bölgeler aras konferans yap lmas için somut öneriler masaya getirilmifltir. Ayn zamanda, yeni yay nlanm fl olan ILO-IOE Çocuk flçili i Rehberi nin 2 Rusça ya çevirisinin yap lmas konusunda da talepte bulunulmufltur. Her iki öneri de takip edilecektir. Afla daki 14 iflveren kuruluflunun temsilcileri Konferansa kat lm flt r: Arnavutluk flverenler Konseyi. Azerbaycan Cumhuriyeti Ulusal Giriflimciler ( flveren) Organizasyonlar Konfederasyonu. Bosna-Hersek flverenler Birli i. Gürcistan flverenler Birli i. Kazakistan, Alma Ata fiehri Sanayiciler ve Giriflimciler Sendikas. K rg zistan flverenler Konfederasyonu. Makedonya Cumhuriyeti flverenler Konfederasyonu. Moldova Tar m ve G da Sanayi flverenleri Ulusal Federasyonu. Moldova Ulusal flverenler Konfederasyonu. Tacikistan Küçük ve Orta Ölçekli flletmeler Ulusal Birli i Tacikistan flverenler Sendikas. Türkiye flveren Sendikalar Konfederasyonu. Ukrayna flverenler Federasyonu. Özbekistan fl Kad nlar Birli i. Konferanstaki di er kat l mc lar aras nda flunlar yer alm flt r: T SK Baflkan ve Genel Sekreteri ile di er T SK personeli; Türkiye den sendika temsilcileri; Çal flma ve Sosyal Güvenlik Bakanl Müsteflar ; UNICEF; ILO Türkiye Temsilcisi ve personeli; IPEC Direktörü ve IPEC fl Sa l ve Güvenli i Uzman ; ILO-ACT/EMP Direktörü. (Ayr nt l bilgi için lütfen Ek 5 teki kat l mc listesine bak n z). 42 kat l mc n n üçte birinden fazlas n bayanlar oluflturmufltur. 2 ILO flveren Faaliyetleri Bürosu ve Uluslararas flverenler Teflkilat, (2007) Çocuk flçili inin Ortadan Kald r lmas : flverenlere Yönelik Rehber, ILO: Cenevre. adresinde bulabilirsiniz. 9

10 1. Girifl Çocuk iflçili i, çocuklar n mutlulu una zarar veren ve e itimlerini, geliflimlerini ve gelecekteki geçimlerini engelleyen bir olgudur. Yaklafl k 218 milyon çocuk, çocuk iflçili i olarak kabul edilen ifllerde çal flmaktad r. Bu çocuklar pek çok nedenden ötürü çal flmaktad r. Baz durumlarda ailelerinin yoksul olmas, uygun veya masraflar karfl lanabilir okuma olanaklar n n bulunmamas bu çocuklar çal flmaya zorlarken, baz durumlarda sorun, çocuk iflçili ini kabul edilebilir bir durum olarak gören sosyal normlardan kaynaklan r. Çocuk iflçili i, yaln zca çocuklar kendi emeklerini sunduklar için de il, ayn zamanda ekim yerleri, çiftlikler, fabrikalar, iflletmeler ve evlerde böyle bir iflgücüne yönelik talebin geliflmesi nedeniyle de sürmektedir. Çocuk iflçili inin tüm dünyada baflar l bir flekilde ortadan kald r lmas, bu karmafl k arz ve talep etkenlerinin çözülmesini gerektirir. Çocuk iflçili inin ortadan kald r lmas na yönelik bu küresel mücadelede iflverenler temel rollerden birini oynamaktad r. flverenler, kendi iflyerlerinde çocuk iflçili ini kald rmak amac yla sa duyulu tedbirler alabilir ve ergenlere (adolesan) yönelik tehlike risklerini azaltabilirler. Politik seviyede iflverenler ve iflveren kurulufllar etkili okullaflma ve telafi edici programlara yönelik lobi faaliyetleri yürütebilir, kamuoyunda fark ndal n artt r lmas na ve çocuk iflçili ine yönelik tutumlar n de ifltirilmesine yard mc olabilir. Çocuk iflçili inin üretim zincirinden kald r lmas manevi ve etik nedenlerin ötesinde hukuki aç dan bak ld nda da pek çok ülkede hukuka ayk r bir nitelik tafl r. Ekonomik aç dan bak ld nda ise çocuk iflçili ine yer vermeyen bir üretim zinciri piyasa eriflimini geniflletme f rsat sunar, flirketlerin imajlar n olumlu yönde etkiler ve uzun vadede üretkenlikte art fla yol açar. ILO, çocuk iflçili inin ortadan kald r lmas nda iflverenlerin rolünü desteklemeyi taahhüt etmektedir. ILO Norveç Çerçeve Anlaflmas n n çocuk iflçili i bilefleni kapsam nda ACT/EMP, iflveren kurulufllar n n ve üyelerinin çocuk iflçili iyle mücadele konusundaki giriflimlerini desteklemek amac yla ILO Çocuk flçili inin Sona Erdirilmesi Uluslararas Program (IPEC) ile birlikte çal flmaktad r. Norveç Hükümetince kaynak sa lanan Çocuk flçili i ne liflkin ACT/EMP Pr o g r a- m, halihaz rda 9 ülkede faaliyettedir. Bu ülkelerden üçü olan Azerbaycan, Gürcistan ve Moldova Konferansta temsil edilmifl ve çocuk iflçili iyle mücadele konusundaki deneyimlerini paylaflm fllard r. Moldova Federasyonu (FNPAIA) halihaz rda Çocuk flçili i konusunda ulusal seviyede üç tarafl bir anlaflma gelifltirirken, Azerbaycan flverenler Konfederasyonu (ASK) pamuk sektöründe çocuk iflçili inin ortadan kald r lmas konusunda çal flmaktad r ve bundan sonraki faaliyetlerini çay ve tütün sektörüne do ru geniflletecektir. 10

11 2. Konuflma Özetleri Aç l fl Konuflmalar Konferans n aç l fl oturumunda yap lan konuflmalar n ve sunumlar n özetlerine afla da yer verilmifltir. Tu rul Kudatgobilik T SK Yönetim Kurulu Baflkan Konferans n aç l fl nda konuflan Türkiye flveren Sendikalar Konfederasyonu Yönetim Kurulu Baflkan Tu rul Kudatgobilik, çocuk iflçili inin afl r nüfus art fl, iflsizlik, yoksulluk, düflük e itim seviyesi ve h zl kentleflmeyle yak ndan iliflkili evrensel bir olgu ve önemli bir toplumsal sorun oldu unu söyledi. Kudatgobilik sözlerine flöyle devam etti; Bu sorunun tek bir çözümü yoktur, ancak e itimin ve tüm sosyal ortaklar aras ndaki iflbirli inin gelifltirilmesi, her türlü sürdürülebilir stratejinin temellerini oluflturacakt r y l ndan bu yana T SK, çal flma koflullar n n iyilefltirilmesi, çocuklar n e itiminin güçlendirilmesi ve çocuk iflçili inin yasad fl biçimlerine karfl mücadele edilmesi için fark ndal n artt r lmas yoluyla çocuk iflçili ini azaltma konusunda ILO ile iflbirli i içinde çal flmalar yapm flt r. Bu faaliyetler, Türkiye de 1994 ile 2006 y llar aras nda 6-14 yafl aras çal flan çocuklar n say s nda %67 lik azalma sa lanmas na katk da bulunmufltur. Bu azalmada, zorunlu e itimin 5 y ldan 8 y la ç kar lmas n n da önemli katk s olmufltur. Çocuk iflçili i ile uluslararas ticaret aras ndaki iliflkiye de de inen Kudatgobilik, uluslararas ticaretteki çocuk iflçili i kullan m na ba l haks z rekabetin, tüm aktörlerin, özellikle de ILO nun do rudan tedbirleriyle çözüme kavuflturulmas gerekti ini vurgulad. Kudatgobilik ayr ca uluslararas ticaretle ba lant l sosyal yükümlülüklerin kullan m n n etkili bir strateji oldu undan da kuflku duydu unu belirtti. Bölge ülkeleri aras nda çocuk iflçili i sorununun çözülmesine yönelik olarak daha yak n bir iflbirli- i kurulmas gerekti ini öneren Kudatgobilik, bunun da, Karadeniz ve Hazar Denizi Giriflim ve fl Dünyas Konfederasyonlar Uluslararas Birli i yoluyla kolaylaflt r labilece ini söyledi. Gülay Aslantepe ILO Türkiye Direktörü ILO Türkiye Direktörü Gülay Aslantepe, Türkiye nin 1992 de bafllayan ILO-IPEC program na dahil olan ilk 6 ülkeden biri oldu unu söyledi. Aslantepe, o tarihten bu yana Türkiye ve ILO n u n g e l i fl t i rd i k l e r i 120 proje ile 100,000 in üzerinde çocu un iflten çekilmesine 11

12 katk da bulunuldu unu, 40,000 den fazla aileye dan flmanl k, sa l k hizmetleri, mesleki e itim, okuma-yazma vb. destekler sunuldu unu belirtti ve bu projelerin baflar ve sürdürülebilirli inin en önemli etkenlerinin ise hükümet, sendikalar ve iflveren örgütleri aras nda sürdürülen verimli iflbirli i ile birlikte illerdeki Valilik ve Belediye Baflkanl klar n n deste i oldu unu ifade etti. Aslantepe konuflmas nda, mevcut ilerlemeyle Türkiye de çocuk iflçili inin 2015 y l itibariyla tamamen ortadan kald r lmas n n uzak bir hedef olmad n vurgulad. ILO flveren Faaliyetleri Bürosu Direktörü Jean-François Retournard, çocuk iflçili i sorununun çözülmemesinin uluslar n ekonomik ve toplumsal kalk nmas üzerinde ciddi etkiler do uraca n, gelecekteki refah m z n çocuklar n kendi potansiyellerini gerçeklefltirmelerine ba l oldu unu söyledi. Retournard, sözlerine flöyle devam etti: Çocuklar n okula gitmeleri veya okulda baflar l olmalar engellenirse, yaflamlar - n n daha ileri y llar nda kendi hayatlar n kazanma ve topluma katk da bulunma potansiyelleri azalacak, okuryazarl ktan ve di er önemli becerilerden yoksun kalacaklard r. fl alemi afla daki konularla ilgili olarak çok önemli rol oynamaktad r: Ulusal yasalara uymalar konusunda üye iflyerlerine tavsiyeler ve hizmetler sa lamak; Kendi iflyerlerindeki çocuk iflçili ini sona erdirmek için iflyerlerinde tedbirler almak, ergenlere yönelik tehlike risklerini azaltmak ve çocuklar ifle almay reddetmek; Çocuk iflçili inin yol açaca y k c sonuçlara yönelik fark ndal art rmak; Etkili okullaflma ve destek programlar için lobi faaliyetleri yürütmek, günümüzün h zla de iflen iflgücü piyasalar nda gerekli olan ve aranan becerilere sahip bir gençli in geliflmesine katk da bulunmak. Retournard, çocuk iflçili inin sonland r lmas n n Uluslararas Çal flma Örgütü nün gündeminde en üst s rada yer ald n ve çocuk iflçili ine yönelik teknik yard m n geniflletilmesinin yan s ra ILO nun iki temel çocuk iflçili i sözleflmesini (1973 tarihli 138 say l ILO Asgari Yafl Sözleflmesi ve 1999 tarihli 182 say l En Kötü Biçimlerdeki Çocuk flçili inin Yasaklanmas ve Ortadan Kald r lmas na iliflkin Acil Önlemler Sözleflmesi) benimseyerek bir eylem çerçevesi oluflturdu unu söyledi. Retournard, Projenin ve Konferans n gerçekleflmesi için verdikleri destekten ötürü Norveç Hükümetine de teflekkür etti. Retournard, gösterilen ilgi ve uluslararas taahhütlerin ACT/EMP in iflveren kurulufllar için çocuk iflçili i konusunda kapasite oluflturma yönündeki birçok ülkeyi kapsayan etkili çal flmalar n sürdürme imkan verdi ini belirtti. 12 Jean-François Retournard ILO ACT/EMP Direktörü

13 Michele Jankanish ILO IPEC Direktörü ILO Çocuk flçili inin Sona Erdirilmesi Uluslararas Program Direktörü Michele Jankanish, IPEC Program n n halihaz rda 88 den fazla ülkede, 30 un üzerinde donör kurumla, yaklafl k 250 projeyi gerçeklefltirmek üzere faaliyetlerde bulundu unu söyledi. Jankanish; Tüm faaliyetler çocuklar n çocuk iflçili inden kurtar lmas n ve korunmas n amaçlam flt r. Bu amaç, ailelere sunulan e itim deste i yan nda, fark ndal art rma ve savunu etkinlikleri; hukuk ve politika reformu; iflverenlerde, iflçilerde, hükümetlerde ve sivil toplumun di er üyelerinde kapasite oluflturulmas na odaklanmak yoluyla gerçeklefltirilmifltir. dedi. Jankanish ayr ca bir bilgi taban oluflturulmas n n, sorunun en iyi nas l ele al nabilece inin anlafl lmas aç s ndan kritik öneme sahip oldu unu belirtti. Jankanish sözlerine flöyle devam etti: Önemli eylem çerçevelerinden biri, sözleflmeler ve tavsiye kararlar biçiminde ortaya ç kan, çocuk iflçili i konusundaki ILO uluslararas standartlar d r. Hükümetler sözleflmeleri onaylad klar nda, bu sözleflmelerin hükümlerini hukukta ve uygulamada hayata geçirme konusunda kendilerini ba larlar. En kapsaml sözleflme, asgari çal flma yafl n belirleyen ve çocuk iflçili inin tamamen ortadan kald r lmas na yönelik bir ulusal politikan n benimsenmesini gerektiren 138 say l Sözleflmedir. Bu Sözleflme ayn zamanda asgari yafl zorunlu e itime ba layarak, yani çocu un söz konusu yaflta iflte de il, okulda olmas gerekti ini belirterek, çocuk iflçili inin ortadan kald r lmas konusunda e itimin önemini kabul eder. Bu Sözleflme en düflük çal flma yafl n 15 olarak benimserken; kalk nmakta olan ülkelerde asgari çal flma yafl n n bafllang çta 14 olarak belirlenmesine olanak tan m flt r. Yine de 18 yafl n alt ndaki hiçbir çocuk tehlikeli ifllerde çal flt r lamaz. 182 say l Sözleflme; zorla çal flt rma, insan ticareti, borç karfl l çal flt rma ve çocuklar n zorla silahl çat flmalara dahil edilmesi, fahiflelik, pornografi ve uyuflturucu ticareti yoluyla istismar gibi ça dafl kölelik biçimlerini de içeren, çocuk iflçili inin en kötü biçimlerine yönelik öncelikleri belirler. Buna ek olarak Sözleflme, 18 yafl n alt ndaki çocuklar n kendi sa l klar na, güvenliklerine veya ahlaki geliflimlerine zarar verecek ifllerde çal flt r lmayaca n belirtir. Jankanish, Sözleflmenin bu bölümüne iliflkin olarak, ulusal seviyede hükümetlerin sosyal ortaklarla birlikte hangi tür ifllerin tehlikeli oldu unu belirlemesi noktas nda iflverenlerin özel bir rol oynayaca n ifade etti. Jankanish, çocuk iflçili inde hedeflenenlere yönelik kaydedilen küresel ilerlemeyi vurgulayarak, ILO nun en son raporuna göre 2000 ve 2004 y llar aras nda çocuk iflçili inin tüm dünyada %11 azald n, tehlikeli ifllerde çal flt r lan çocuklarda ise azalma e iliminin %33 e ulaflt n belirtti. ILO nun, 2016 ya kadar çocuk iflçili inin en kötü biçimlerinin ortadan kald r lmas n hedefledi ini söyleyen Jankanish, bu hedefe ulafl- 13

14 mak için iflverenlerin de dahil oldu u tüm aktörlerin güçlü çabalar na ihtiyaç oldu unu ifade etti. Bu eylemin savunulmas nda iflveren toplulu unun önemli rolünü takdir ederek konuflmas na son veren Jankanish, iflverenlerin ayn zamanda gençlerin istihdam na yönelik f rsatlar n gelifltirilmesinde de önemli bir rol oynad n belirtti. Çal flma ve Sosyal Güvenlik Bakanl Müsteflar Enis Yeter, çocuk iflçili iyle mücadelenin, özellikle çocuklar n e itim almas ve kendi geleceklerine haz rlanmalar gereken bir ça da hayati önem arz etti ini belirtti. Sorunun çözülmesinin, daha nitelikli iflgücüne ve üretkenli in artmas na yol açarak ülkenin ekonomik ve sosyal kalk nmas na katk da bulunaca n vurgulayan Yeter, son y llarda Hükümetin çocuklar n durumunu iyilefltirmek amac yla Enis Yeter Çal flma ve Sosyal Güvenlik Bakanl yeni yasalar ç kard n ve ulusal yasa ve hümüsteflar kümleri çocuk iflçili i konusundaki uluslararas mevzuata uyumlu hale getirmek amac yla di er kamu kurumlar, iflçi ve iflveren kurulufllar yla iflbirli inde bulunuldu unu söyledi. Yeter, Türkiye nin sosyal ortaklarla iflbirli i içinde çocuk iflçili inin azalt lmas na iliflkin çal flmalar n n 2006 Uluslararas Çal flma Konferans nda baflar l bir uygulama olarak kabul edildi ine iflaret etti. Çal flan çocuklar n say s nda dikkate de er bir azalma oldu unun belgelendi ini belirten Yeter, Türkiye deki sosyal ortaklardan ve Sivil Toplum Kurulufllar ndan bu konudaki çal flmalar n sürdürülmesi yönünde genifl bir destek geldi ini de ifade etti. T SK Genel Sekreteri Bülent Pirler, Türkiye deki program n baflar s ndaki kilit noktalardan birinin iflverenler aras ndaki yap c kat l m ve diyalog oldu unu söyledi. Pirler, çocuk iflçili inin tek nedeninin yoksulluk olmad n, kültürel tutumlar n da önemli bir etken oldu unu belirtti. flverenlerin ilk ad mlar atsa da, projelerin geliflmesine ve ortakl klar infla edilmesine ihtiyaç oldu unu söyleyen Pirler, Türkiye örne inde, hükümetin deste i Bülent Pirler ve iflçi kurulufllar ve üniversitelerle iflbirlit SK Genel Sekreteri inin yaflamsal rol oynad n ifade etti. Pirler, iflveren kurulufllar n n bu projeleri, T SK in yapt gibi, kendi kendini sürdürebilir hale getirmesi gerekti ini ve çocuk iflçili ine iliflkin sözleflmelerin onaylanmas n n ulusal mevzuat reformuyla birlikte gitmesi gerekti ini vurgulad. 14

15 Çocuk flçili iyle Mücadelede flverenlerin Rolü Anne-Brit Nippierd ACT/EMP Program Direktörü Anne-Brit Nippierd, çocuklar okula göndermek yerine erken yaflta ifle yerlefltirmenin uzun vadede bir ülkenin sosyal ve ekonomik kalk nmas üzerinde olumsuz etkilere yol açacak flekilde, iyi e itimli ve nitelikli iflgücünün oluflmas - n engelleyece ini söyledi. Bunun çocuk iflçili inin ana nedeni olan yoksullu un sürekli hale gelmesine yol açaca n ifade eden Nippierd, iflverenlerin çocuk iflçili inin ortadan kald r lmas çal flmalar na kat lmas için en az dört ana neden oldu unu bu nedenlerin sadece etik kaynakl olmay p, ayn zamanda ticari aç dan da fayda sa lad n belirtti; Birinci Neden: fiirketlerin / kurulufllar n yasaya uygun hareket etmesi gerekir. Çocuk iflçili i ço u ülkede yasalara ayk r d r. Bir flirket, hükümet taraf ndan belirlenen yasal gerekliliklere uymas yan nda, çocuk iflçili i ile ilgili yasalara da uymakla yükümlüdür. Bu yasalara uyulmamas cezalara ve di er devlet yapt r mlar na neden olabilir. Bir flirket, bu yasalara uygun davranarak, dürüst bir kurumsal kimlik kazan rken, iflçileri ifl müfettifllerinden saklamak gibi maliyetli ve savurgan kaç nma stratejilerine olan gereksinimi azalt r. flletme, hükümet yetkililerine dürüst ve aç k sözlü bir flekilde yaklaflabilir ve hükümetin uygulad her türlü iflletme deste inden veya tan t m faaliyetinden yararlanabilir. kinci Neden: Uluslararas pazarlara ulaflmak pazar eriflimini geniflletmek. Halk n geneli/tüketiciler; STK lar n, lobi gruplar n n ve bas n yay n organlar n n faaliyetleri sayesinde çocuk iflçili i hakk nda daha bilinçli hale gelmektedir. Uluslararas al c lar ve markalar kabul edilmifl uluslararas çal flma standartlar na uymak ve ayn zamanda kötü flekilde tan nmaktan ve olas boykotlardan sak nmak istemektedir. Bu al c lar, çocuk iflçi çal flt rmad onaylanan ve tedarik zincirinde çocuk iflçi bulunmamas için büyük emek sarfetmifl olan ülkelerdeki üreticileri tercih etmektedir. Her y l uluslararas al c lar, aralar nda çal flma standartlar n n da bulundu u çeflitli standartlara uygun hareket etmeyen tedarikçileri elemektedir. Bu nedenle al c yelpazesini korumak veya geniflletmek/piyasalara eriflimlerini geniflletmek isteyen iflletmelerin, kaynak temin ettikleri tedarikçiler taraf ndan çocuk iflçi kullan lmad ndan emin olmas gerekir. 15

16 16 Üçüncü Neden: Üretkenli in art r lmas. flletmeler çocuklar genellikle karl l k düzeylerini art raca düflüncesiyle ifle al r. Ancak bu genellikle k sa vadeli bir bak fl aç s d r. Çocuk iflçili i, beceri sahibi ve üretken yetiflkin iflçilerden oluflan bir iflgücünün geliflimini bask lad ndan, çocuk iflçili i bir iflletmenin uzun vadede baflar s na yavafl yavafl zarar verir. Üstelik çocuklar n dikkat aral daha k sad r, kalite kontrolüne daha az önem verirler ve makineleri verimli bir flekilde kullanma kapasiteleri düflüktür. Yetiflkinler gibi fiziksel aç dan güçlü de illerdir. Ayr ca a r ekipmanlar veya zor ifller nedeniyle kolayca yaralanabilir, böylece yeni iflçilerin ifle al nmas ve e itimiyle ilgili maliyetleri art rabilirler. Dördüncü Neden: Çocuk iflçili i sorununu ele almak, etik aç dan da do ru olan yapmakt r. Pek çok iflyeri sahibi, yapt klar iflin toplum üzerindeki sosyal, ekonomik ve etik etkilerinden endifle duyar. flyeri sahibi, istihdam sa layarak ve zenginlik üreterek ekonomiye katk da bulunur. flyeri sahibi ayn zamanda çocuklar n ö renim almalar na olanak tan yan ifle alma kararlar vererek de topluma katk da bulunur. Karfl l nda, bu çocuklar gelecekte daha fazla kazanacak, daha e itimli bir iflgücünün parças olacak ve daha üretken bir ekonomiye katk da bulunacaklard r. flveren kurulufllar tavsiyelerde bulunabilir, bu sorunlarla ilgili fark ndal n artmas yönünde çal flabilir, etkili okullaflma için lobi faaliyetleri sürdürebilir, programlar destekleyebilir ve üyelerinin iflyerlerinde çocuk çal flt rmamalar n sa layabilirler. Nippierd, iflveren kurulufllar n n çeflitli durumlarda neler yapabilece ine dair dört örnek verdi: 1) Birinci senaryoda, ele al nan iflveren kuruluflunun soruna ay racak iç kaynaklar s n rl d r ve bu konuyla ilgili kurum içi uzmanl k düzeyi düflüktür. Kurulufllar kendilerine ait pek çok baflka rolü yerine getirmekle meflgul olabilirler. Bu senaryoda kurulufl, üyesi olan her bir iflletmeye bilgi ve tavsiye vererek duyarl bir rol oynamaya karar verebilir. Bu bilgiler, ulusal hukukun gerekleri, çocuk iflçili iyle ilgili bafll ca uluslararas sözleflmeler, çocuklar n iflten uzaklaflt r lmas n gerektiren unsurlar ve büyük olas - l kla iflletmenin çocuk iflçili i sorununu azaltmas na ve çocuk iflçi çal flt rmad yönünde sertifika almas na yard mc olacak yerel ve uluslararas kurulufllarla ba lant kurmas na arac olan temel bilgilerdir. 2) kinci senaryoda, ele al nan iflveren kuruluflunun üyeleri gerçek bir çocuk iflçili i sorunuyla karfl karfl ya olabilir. Bu üyeler ayn ihracat sektöründe, örne in, pamuk veya çay üzerine yo unlaflm fl olabilirler. Üyeler elefltiri alm flt r ve bunun bir sonucu olarak pazar paylar n kaybetmektedirler. Büyük ço unlukla, üye iflletmeler çocuk çal flt rm yordur ancak tedarikçilerinde çocuklar çal flmaktad r. Bu senaryoda iflveren kurulufllar do rudan o sektörün iflletmeleriyle çal flarak sorunlar çözüme kavufltur-

17 maya yönelik bir program tasarlayabilirler. Bu, pek çok çocu un iflten ç kar lmas n içerebilir; karfl l nda da yerel makamlar, okullar ve di er kurulufllarla iflbirli ine girilmesini gerektirebilir. Bir etiketleme ve belgeleme program oluflturulabilir ve tedarikçiler de bu programa dahil edilebilir. 3) Çocuk iflçili i yasalar n henüz yürürlü e koymam fl bir ülkenin iflveren kuruluflunun oynayaca rol çok farkl d r. Bu üçüncü senaryoda kurulufl, çocuk iflçili i konusunda bir politika ve yasal çerçeve belirlenmesi amac yla hükümet ve iflçi sendikalar yla kurulan üç tarafl diyalogda ifl dünyas n temsil eder. Bu, hükümetin veya di er aktörlerin 138 veya 182 say l Sözleflmeleri onaylama iste iyle ilgili olabilir. Bir iflveren kuruluflu ülkenin bu sözleflmeleri zaten onaylam fl oldu unu ancak di er sosyal ortaklarla birlikte 182 say l Sözleflmenin flart kofltu u gibi 18 yafl na kadar olan iflçiler için tehlikeli ifllerin neleri içerdi ini gösteren bir listeyi haz rlamas gerekti ini fark edebilir. 4) Dördüncü senaryo insiyatif almaya daha istekli bir iflveren kurulufluyla ilgilidir. Harekete geçme dürtüsü iflveren kuruluflunun kendi içinden gelebilir veya donörler ve uluslararas kurulufllarla birlikte oluflturulabilir. Belirli bir sektördeki al c lar memnun etmeye çal flmak yerine, çocuk iflçili inin yo unlaflma e ilimi gösterdi i kay t d fl ekonomi de dahil olmak üzere genel anlamda çocuk iflçili ini azaltmaya yönelik çabalar sarf edilebilir. Lobi faaliyetleri ve fark ndal art rmaya yönelik kamu kampanyalar bu çabalar n bir parças olabilir. Kuflkusuz yeterli finansman bulma ihtiyac n n yan s - ra bu faaliyetler için daha büyük çapl bir planlama unsuruna ihtiyaç vard r. Norveç Hükümeti taraf ndan finanse edilen, çocuk iflçili ine yönelik ACT/EMP program nda Büro, üye flirketlerinin tedarik zincirinde/kay t d fl sektördeki çocuk iflçili ini azaltmaya ilgi gösterdi i tar m sektörünü hedef alan 10 un üzerinde ülkedeki iflveren kurulufllar yla do rudan çal flmalar yapm flt r. Bu kurulufllar, iflverenlerin benzer engellerle karfl laflmas veya ortak amaçlar olmas dolay s yla, belirli bir sektöre veya sanayiye odaklanman n ve iflverenlerle iflletmeleri uygun a lar içinde örgütlemenin daha etkili oldu unu görmüfllerdir. Peter Hurst IPEC fl Sa l ve Güvenli i Uzman Tar mda Çocuk flçili i ILO Sözleflmelerine göre çocuk iflçili i, çocuklar n gönencine zarar veren ve e itimlerini, geliflimlerini ve gelecekte geçimlerini sa layabilmelerini engelleyen ifltir. Peter Hurst, küresel olarak 218 milyon çal flan çocu un, çocuk iflçi tan m na girdi ini ve ILO nun amac n n çocuk iflçili inin tüm biçimlerini ortadan 17

18 kald rmak oldu unu söyledi ve sözlerine flöyle devam etti: Ancak; bu çocuklar n birço u sa l klar na, güvenliklerine ve refahlar na zarar verebilecek, genel ö renimlerini etkileyebilecek ifller yapt klar ndan daha büyük bir risk alt ndad r. Çocuk flçili inin En Kötü Biçimleri s n f na giren bu ifl türünde 130 milyon çocu un çal flt tahmin edilmektedir ve ILO 2016 y l itibar yla bu tür çocuk iflçili ini tamamen ortadan kald rmay hedeflemektedir. Çocuk iflçili inin en kötü biçimleri iki s n fa ayr labilir: tehlikeli çocuk iflçili i (126 milyon) ve çocuk iflçili inin koflulsuz en kötü biçimleri (birkaç milyon). Bu s n flardan ikincisi suç faaliyetlerine, fahifleli e, insan ticaretine, uyuflturucu sat fl na, vb. karfl l k gelir. lk s n f olan tehlikeli çocuk iflçili i, tehlikeli iflleri belirleyen ulusal listelerin oluflturulmas yla ulusal düzeyde tan mlan r. Tehlikeli çocuk iflçili iyle mücadelede üç genel strateji bulunmaktad r: 1. Çocuklar n tehlikeli çocuk iflçili ine dahil olmas n n önlenmesi. Ö retmenler, ebeveynler, sendikalar, iflverenler ve yerel yönetimlerle birlikte çal flma. 2. Çocuklar n tehlikeli ifllerden çekilerek okullara veya mesleki e itime yerlefltirilmesi. Baflka bir ifle girmesinin engellenmesi. 3. stihdam için asgari yafla ulaflm fl (ülkeye ba l olarak 14 yafl nda veya daha büyük) çocuklara yönelik iflyerlerindeki sa l k ve güvenlik koruma seviyelerinin art r lmas. Dünyada istihdam için asgari yafl olarak belirlenmifltir. Ülkelerin ço unda 15 yafl ve yukar s esas al n r, ancak kalk nmakta olan pek çok ülkede bu rakam 14 tür. 182 say l Sözleflmede 18 yafl n alt nda hiçbir çocu un tehlikeli ifller yapamayaca flart koflulurken, 138 say l Sözleflme yeterli sa l k ve güvenlik talimat verilmesi ve bu yolla çocuklar n tehlikeli faaliyetlerde bulunmas n n önlenmesi kofluluyla 16 yafl ndan itibaren çocuklar n çal flmas na izin verir. Hurst ayr ca, tüm çocuk iflçilerin %70 ten fazlas n bar nd ran, yafllar 5 ile 14 aras toplam 132 milyon çocu un çal flt tar m sektöründe çocuk iflçili i sorununun ele al nmas n n önemini vurgulad. Hurst; Bu sektör ayn zamanda çocuk iflçili inin tehlikeli biçimlerinin en çok ortaya ç kt ve önemli k z-erkek eflitsizliklerinin bulundu u bir sektördür. A r yükler ve böcek ilaçlar yla u raflan çocuklar n maruz kald klar sa l k riskleri genellikle yaflam n ileri aflamalar ndan önce ortaya ç kmamaktad r. K rsal bölgelerde ö renim kalitesinin düflük olmas ve okul çocuklar n n genellikle uzun mesafeler gitmek zorunda olmalar, ö renime eriflimi s n rl k lmakta ve sorunu daha da a rl a fl t r m a k t a d r dedi. Hurst, piyasadaki e ilimin çocuk iflçili inden ar nd r lm fl bir arz zincirine yönelik talepte art fl yönünde ilerledi ine iflaret etti ve buradaki güçlü ü n, k rsal alanlarda gençlerin güvenli ve üretken bir flekilde istihdam edilmesine uygun bir çevrenin nas l yarat laca old u u ve iflveren kurulufllar n n çocuk iflçili i ve k rsal yoksullu a karfl mücadelede önemli bir rol oynad n söyledi. 18

19 Çocuk flçili iyle Mücadele Hakk nda Ülke Sunumu Türkiye T SK in Çocuk flçili iyle lgili Faaliyetleri Deniz Zübeyde Çelebio lu T SK Araflt rma, E itim ve D fl liflkiler Uzman T SK in 1993 ten bu yana çocuk iflçili ine karfl mücadelenin tüm seviyelerinde etkin bir kat l mc oldu unu söyleyen Deniz Zübeyde Çelebio lu, T SK in, Genel Merkezi bünyesinde Çocuk flçili i Birimini kurdu unu ve baflkanl n Çal flma ve Sosyal Güvenlik Bakanl n n yürüttü ü ve Türkiye de çocuk iflçili i hakk nda politika oluflturulmas konusunda girdi sa land, Ulusal Yönlendirme Komitesinde temsil edildi ini belirtti. Çelebio lu, daha sonra T SK in çal flan çocuklarla ilgili faaliyetleri hakk nda özet bilgi sundu. T SK, döneminde, IPEC Program kapsam nda Çocuk flçili i Konusunda Yöneticilerin E itimi Projesi ni yürütmüfltür. Ankara, stanbul, Bursa ve Adana gibi büyük kentlerde T SK e üye iflveren sendikalar na ba l büyük ölçekli iflletmelerin yöneticilerine yönelik e itim seminerleri düzenlenmifltir. Ayr ca, T SK e üye iflveren sendikalar na ba l iflyerlerinde çal flan 18 yafl n alt ndaki çocuklar n say lar n ve hangi statüde çal flt klar n tespit etmek amac yla bir araflt rma yürütülmüfl; 12 sektörü ve 485 iflletmeyi kapsayan araflt rman n sonuçlar bu iflyerlerinde çocuk iflçili i olmad n göstermifltir. T SK in Küçük ve Orta Ölçekli flletmelere (KOB ) Yönelik Faaliyetleri Genellikle büyük ölçekli iflletmelerde çocuk iflçi çal flt r lmad ndan T SK in daha sonraki çal flmalar Sanayi Sitelerindeki KOB lere yo unlaflm flt r. T SK, 1995 y l ndan sonra çal flan çocuklar ve adolesanlar için en riskli sektör oldu u düflünülen metal sektöründeki iflverenlerin fark ndal n art rmak ve bu sektörde yasal olarak çal flan çocuklar n çal flma koflullar n iyilefltirmek için birçok faaliyet yürütmüfltür döneminde yap lan eylem programlar stanbul da befl sanayi sitesini hedef alm fl ve küçük ölçekli iflletmelerdeki 520 iflveren ilgili seminerlere, çal fltaylara ve anket/araflt rmalara kat lm flt r. T SK Çal flan Çocuklar Bürosu nun Kurulmas T SK, y llar nda, IPEC Projesi çerçevesinde, stanbul Pendik Sanayi Sitesinde ilk Çal flan Çocuklar Bürosu nu (ÇÇB) kurmufltur. Buradaki strateji, sa l k durumlar, mesleki e itim f rsatlar ve çal flma koflullar dahil olmak üzere çeflitli göstergeler yoluyla çocuklar n durumlar n n izlenmesi olmufltur. ÇÇB kuruldu u tarihten bu yana afla daki faaliyetleri gerçeklefltirmifltir. Sa l k Hizmetlerinin sa lanmas. 19

20 Sa l k E itimi verilmesi. Rehberlik ve Dan flmanl k Hizmetlerinin sa lanmas. Ebeveyn E itimi verilmesi. Çal flan Çocuklar n flverenlerinin ve Ö retmenlerinin fark ndal n art r lmas. Çocuklara ve Ailelerine G da ve Giysi Yard m. Çal flan Çocuklar Kulübünün kurulmas. Yukar daki faaliyetlerin tümünde, çeflitli kurumlarla iflbirli i içinde birden çok sektörü kapsayan bir müdahale stratejisi benimsenmifltir de T SK, Pendik Sanayi Sitesine komflu bir sitede (Velibaba Sanayi Sitesi) kendi kaynaklar ile yerel iflverenlerin kaynaklar n kullanarak yeni bir ÇÇB kurmufltur. Konfederasyon, Çal flan Çocuklar Bürosunun üçüncü flubesini MEB Kartal Mesleki E itim Merkezinde, 3 May s 2007 tarihinde, Kartal lçe Kaymakaml ve Kartal MEM nin deste iyle açm flt r. T SK, çocuklara kolayca ulafl labilecek yerlere kurulan ÇÇB lar vas tas yla, okul ça ndaki çocuklar n e itim sistemine dahil olmas n, zorunlu e itim yafl n n üzerindeki çocuklar n Mesleki E itim Merkezlerine (yasan n gerekli k ld flekilde) kaydolmas n sa lamay amaçlamaktad r. T SK Deneyimi Pendik Sanayi Sitesi Marmara Üniversitesi Sa l k Bilimleri Fakültesi Ö retim Üyesi Yard. Doç. Dr. Nezih Varol, Pendik Sanayi Sitesinde yürütülen T SK projesi hakk nda bilgi sundu. stanbul da mevcut T SK ÇÇB lar Koordinatörü Varol, Pendik Sanayi Sitesinde 1999 y l nda kurulan ÇÇB nun, çal flan çocuklar n e itime yönlendirmeleri amac n tafl yan faaliyetlerinin yan s ra sa l k hizmetleri sunumu, sa l k e itimi, aile planlamas hizmetleri verilmesi gibi bir dizi etkinlikte de bulundu unu ve bu faaliyetleri gerçeklefltirirken ILO, Marmara Üniversitesi Sa l k Yard. Doç. Nezih Varol Marmara Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Fakültesi Bilimleri Fakültesi, MEB, Sa l k Bakanl ve Fiflek Enstitüsü gibi birçok kurum ve kurulufllarla iflbirli i yap ld n belirtti. Çal flmalar kapsam nda 8,000 in üzerinde çocuk, sa l k taramas ndan geçirilmifl ve Marmara Üniversitesi ö retim üyeleri ile ö rencileri taraf ndan çal flan çocuklara ve iflverenlere sa l k e itimi verilmifltir. Buna ek olarak çocuklara ifl sa l ve güvenli i kurallar ve düzenlemeleri hakk nda bilgi verilmifl ve ihtiyac olanlara psikolojik dan flmanl k sa lanm flt r. Tüm sa l k hizmetleri çocuklara ücretsiz olarak verilmifltir. ÇÇB ekibince iflyerlerine ziyaretler yap lm fl, iflverenlerle çocuk iflçili ine iliflkin konularda toplant lar düzenlenmifltir. Buradaki baflar n n ard ndaki temel etken ÇÇB, iflverenler ve çocuklar aras nda geliflen karfl l kl güven olmufltur. Çal flan çocuklar becerilerini gelifltirmek üzere kendi Sitelerindeki MEB Mesleki E itim Merkezlerine kay t olmufllar, haftan n bir günü MEM e, di er günlerinde de bölgedeki bir iflletmede çal flm fllard r. 20

21 Zamana Ba l Ulusal Politika ve Program Çerçevesi (ZBPPÇ) Çal flma ve Sosyal Güvenlik Bakanl n n liderli inde ve 138 ve 182 say l ILO Sözleflmelerinin hayata geçirilmesini içerecek flekilde ilgili paydafllar n da kat l m yla bir Zamana Ba l Ulusal Politika ve Program Çerçevesi bafllat lm flt r. Çocuk iflçili- inin en kötü biçimlerinin önlenmesi amac yla haz rlanan Çerçeve, ulusal öncelikleri belirlemekte ve bütünlefltirilmifl, kat l mc ve zaman plan yap lm fl bir ulusal program dahilinde çocuk iflçili inin ortadan kald r lmas yla iliflkili tüm faaliyetleri bir araya toplamaktad r. T SK-IPEC Projesi - Adana T SK, flveren ve flçi Konfederasyonlar Ortak Giriflimiyle Adana da Çocuk flçili- inin En Kötü Biçimlerinin Ortadan Kald r lmas k o n u l u bir baflka proje yürütmüfltür. Bu projenin önemi, ülkenin en güçlü iflveren ve iflçi örgütleri olan T SK ve TÜRK- fi in ZBPPÇ ne destek sa lamak amac yla bu Eylem Program n ortaklafla gerçeklefltirmeleri ve bu kapsamda sosyal diyaloga yönelik çabalara da katk da bulunmalar d r. Bu proje çerçevesinde Adana da kurulan T SK ve TÜRK- fi Çal flan Çocuklar için Toplumsal Destek Merkezi Adana Valisi, T SK ve TÜRK- fi Baflkanlar ve ILO Türkiye Direktörü taraf ndan 23 May s 2006 da hizmete aç lm flt r. Bu Proje hakk nda bilgi, Merkezin Koordinatörü, Çukurova Üniversitesi T p Fakültesi Halk Sa l Ana Bilim Dal Ö retim Üyesi Doç. Dr. Ferdi Tan r taraf ndan sunuldu. Doç.Dr.Ferdi Tan r Çukurova Üniversitesi T p Fakültesi Proje ile, 2005 y l ndan bu yana yafllar 7 ile 15 aras nda de iflen 360 çal flan çocu a ulafl lm flt r. Proje, ilgili bakanl klar, ILO, STK lar, üniversiteler ve ö retmenlerle iflbirli i içinde yürütülmüfltür. Bu proje, çocuk iflçili inin en kötü biçimlerinin bulundu u; sokak, tar m (mevsimlik) ve sanayi (mobilya sanayii) sektörlerini hedeflemifltir. Merkez, zorunlu e itim ça- ndaki çal flan çocuklar n e itime dönmelerini, zorunlu e itimini tamamlam fl çal flan çocuklar ise mesleki e itime yönlendirmeyi amaçlam flt r. Proje süresince (Aral k 2005-Mart 2007) 345 çocu un çal flmay b rakmas sa lanm fl ve/veya çal flmaya bafllamalar önlenmifltir. Proje sona ermifl olmakla birlikte, Merkezin faaliyetleri devam etmektedir. 21

22 Çocuk flçili iyle Mücadele Hakk nda Ülke Sunumu Moldova Alexandru Slusari (FNPAIA Direktörü) Eugenia Ganea (FNPAIA Çocuk flçili i Odak Noktas ) Moldova da iflgücü göçü, çocuklar ve yafll lar birçok yerde yerel nüfusun büyük bir ço unlu unu oluflturdu undan çocuk iflçili ini dolayl olarak etkileyen büyük bir sorundur. Medyan n artan ilgisi FNPAIA ya 2005 y l nda ILO-ACT/EMP ile iflbirli i içinde tar mda çocuk iflçili iyle ilgili programlar n bafllatma olana vermifltir. Medyan n çocuk iflçili ine yönelik ilgisinin artmas yla birlikte insanlar Çocuk iflçili inden kim sorumlu? sorusunu sormaya bafllam fllard r. flletme seviyesinde, iflverenler gerek mevcut piyasalar korumak, gerek yeni piyasalara eriflim elde edebilmek için çocuk iflçili inden ar nd r lm fl ürünlere sahip olman n önemli oldu unu söylemifllerdir. Moldova 184, 138 ve 182 say l Sözleflmeleri onaylay p mevzuat n bu uluslararas standartlara uyumlu olacak flekilde de ifltirdi inden, yasalara uygunluk üçüncü bir önemli boyut olmufltur. flverenler, çocuk iflçili i olmad nda ürünlerin kalitesinin daha iyi oldu- unu söylüyorlard. FNPAIA için at lacak ilk ad m, çocuk iflçili i hakk nda bilgi toplamak amac yla h zl bir de erlendirme araflt rmas yapmakt. Bu sonuçlar üyelere sunuldu unda çocu un yeri okuldur slogan yla bir strateji plan gelifltirilmesine karar verildi. FNPAIA tüm bu faaliyetlerde çocuklar n e itimine destek verdi ve 2006 y l nda tüm ülkeyi kapsayan ve 2007 nin sonunda yürürlü e giren çocuk iflçili i konusunda iflverenlere yönelik davran fl kurallar n n geliflmesine yol açan bir kampanya bafllat ld. FNPAIA halihaz rda bir izleme program planlamaktad r. Bas nla iyi iliflkiler, bu sorunun anlafl lmas na yönelik çal flmalar ve çeflitli paydafllarla aram zdaki iflbirli i FNPAIA projesinin baflar s na katk da bulunan bafll ca etkenlerdir. Ancak en önemli etken, çocuk iflçili inin uzun vadedeki olumsuz sonuçlar gösterilerek iflverenlerin zihniyetlerinin de ifltirilmesi, böylece iflverenlerin tedbir almaya ikna edilmesi olmufltur. Son olarak, FNPAIA Çocuk flçili i Projesi nin önemli bir yan etkisi de kuruluflun görünürlü ünün artmas nedeniyle üye say s nda belirgin bir art fla yol açmas d r. 22

23 Çocuk flçili iyle Mücadele Hakk nda Ülke Sunumu Azerbaycan Alakbar Mammadov (ASK Baflkan ) Sadagat Gambarova (ASK Çocuk flçili i Odak Noktas ) flverenlerin menfaatlerini temsil etmede ülkenin zirve kuruluflu olan ASK, 2004 y - l ndan bu yana çocuk iflçili iyle mücadelede ACT/EMP Projesinde yer almaktad r. ASK taraf ndan gerçeklefltirilen ilk proje, pamuk sektörünü hedef alm flt r. Halihaz rda ASK ülkedeki çay ve tütün sektörünü hedefleyen ikinci bir projeyi uygulamaktad r. Di er pek çok ülkenin yan s ra Azerbaycan da hakim olan çocuk iflçili inin kötüye gitmesi, komünizm sonras geçifl döneminin olumsuz olgular ndan biridir. STK lardan elde edilen verilere göre Azerbaycan daki çocuklar n %55 inden fazlas halihaz rda bir çeflit iflte çal flmaktad r ve bu çocuklar n %50 den fazlas günde 4 saatten fazla çal flmaktad r. Ticari tar mda çocuk iflçili inin ortadan kald r lmas nda iflverenlerin rolü adl ASK projesi çerçevesinde yürütülen Anket Araflt rmas k rsal kesimde yaflayan çocuklar n yaklafl k %90 n n farkl türlerde tar m iflleriyle u raflt klar n, ço unlukla da kötü çal flma koflullar na maruz kald klar n ortaya koymufltur. En kötü biçimlerinde çocuk iflçili i ço unlukla afla dakileri de içeren kay t d fl ekonomide yaflanmaktad r: Tar m: Çocuklara yönelik bafll ca tehlikeler; güneflin alt nda veya so- uk rüzgarl havalarda saatlerce çal flmak, yetersiz ve güvenli olmayan alet ve makineler, çal fl lan tarladan gelen toz, afl r s cakl k de erlerine ve tehlikeli kimyasallara maruz kalma, kiflisel koruyucu donan m olmaks z n çal flma, a r yükler, tehlikeli hayvanlar, zehirli böcekler, y lanlar ve benzeridir. Ev iflleri. Hizmet sektörü. Sokak ticareti (seyyar sat c l k). Kay t d fl sektördeki çocuklar n ifl güvenli i yoktur, yaralanmalar veya hastalanmalar halinde ödeme alamazlar ve iflverenlerin olumsuz davran fllar nda koruma talep edemezler. Azerbaycan fl Teftifl Kurulu taraf ndan inflaat sanayinde ifl güvenli i konusunda son zamanlarda yap lan resmi araflt rmalara göre çocuklar, bazen ülkenin büyük ve ön- 23

24 de gelen flirketleri taraf ndan da gerçeklefltirilen inflaat ifllerine s kl kla dahil olmaktad r. Komünist Azerbaycan da çocuklar geçmiflte pamuk hasad na destek vermek için Hükümet ad na çal flm fllard r. Üretkenlik getirmemesine ra men, iflverenlerin hala çocuk iflçileri kullanmas, eski devirlerin etkisini an msatmaktad r. ILO, çocuk iflçili i konusunun nas l üstesinden gelinebilece ine dair uluslararas deneyim ve know-how bilgisi ve iflveren kurulufllar n n oynamas gereken rollere iliflkin bir anlay fl birli i sa layarak, çocuk iflçi çal flt rman n uzun vadeli sonuçlar n n daha iyi anlafl lmas konusunda iflverenlere yard mc olmufltur. Bununla birlikte ASK ilk baflta üyelerini riskler konusunda ikna etmekte zorlanm flt r. Üyelerine çocuk iflçili inin, özellikle ülkede GSY H nin %85 inin beceri yo un petrol sanayinden gelmesi dolay s yla, iflgücü piyasas na zarar vererek kendi ülkelerinin üretkenli ine de uzun vadede yavafl yavafl zarar verdi ini aç klamalar gerekmifltir. ASK ulusal seviyede çal flmakta zorlanm fl ve bunun yerine çal flmalar n her bir iflletme seviyesine indirerek iflverenlere do rudan yönelmifltir. Bir iflveren elkitab ve yönlendirici rehberler yay nlaman n yan s ra ASK, iflverenlerin konuya yönelik fark ndal n artt rmak amac yla 3 yuvarlak masa toplant s ve 16 çal fltay düzenlemifltir. Bu toplant lardan ç kan ortak ileti, herkesin çocuk iflçili i konusunda biraz sorumlulu u oldu udur. ASK çocuk iflçili i sorununu birden çok aç dan yaklaflarak çözmek için çeflitli planl giriflimlerle ilerlemeye devam etmektedir. Kurulufl flunlar hedeflemektedir: ILO ile iflbirli ine devam etmek ve projenin sürdürülebilirli ini sa lamak amac yla di er uluslararas kurumlar ve STK larla ba lar kurmak; Tüm paydafllar n kat l m yla çocuk iflçili i hakk nda yuvarlak masa tart flma toplant lar düzenlemek; Çocuk iflçili inin ortadan kald r lmas yönündeki çabalara kat lmalar n sa lamak amac yla iflverenlere yönelik fark ndal k art rma faaliyetlerini sürdürmek; Çocuk iflçili ini azaltma konusunda kullanmak amac yla iflverenlere gerekli araçlar sa lamak için kaynaklar, el kitaplar ve e itim paketleri haz rlamak, iflverenlere yönelik dan flmanl k ve savunu faaliyetlerine devam etmek; Bas n yay n organlar yla yak n iflbirli ine girerek çocuk iflçili i konusunda ulusal fark ndal art rmak; Büyüyen tar m sektöründe bahçecilik ve sebzecili e müdahale ederek proje alanlar n geniflletmek; Çocuk iflçili inin ortadan kald r lmas na yönelik çabalar teflvike yard mc olabilecek, örne in gençlerin istihdam, kad n giriflimcili i, gelir üretme projeleri gibi projeleri/programlar bafllatmak ve bunlara kat lmak; 24

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir

önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir önce çocuklar Türkiye için Önce Çocuklar önemlidir 2002 May s ay nda yap lan Birleflmifl Milletler Çocuk Özel Oturumu öncesinde tüm dünyada gerçeklefltirilen Çocuklar çin Evet Deyin kampanyas na Türkiye

Detaylı

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*)

TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) TÜRK YE B L MSEL VE TEKNOLOJ K ARAfiTIRMA KURUMU DESTEK PROGRAMLARI BAfiKANLIKLARI KURULUfi, GÖREV, YETK VE ÇALIfiMA ESASLARINA L fik N YÖNETMEL K (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmelik, Türkiye Bilimsel

Detaylı

3 9 12 13 14 29 2 5 Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-2: Kat l m Öncesi Mali Yard m Kapsam nda Uygulanan Hibe Programlar (devam ) Tablo-4:

Detaylı

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina

.. 95. Çeviren: Dr. Almagül sina .. 95 Türkiye ile Kazakistan: Karfl l kl Kazan mlara Dayal Bir flbirli i Bektas Mukhamejanov * Çeviren: Dr. Almagül sina Kazakistan ba ms zl n kazand ndan itibaren, d fl politika stratejisinde çok yönlü

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

ÜN TE V SOSYAL TUR ZM

ÜN TE V SOSYAL TUR ZM ÜN TE V SOSYAL TUR ZM Bu ünitede turizmin çeflitlerinden biri olan sosyal turizmi daha ayr nt l bir flekilde ö renip, ülkemizdeki sosyal turizmin geliflimi hakk nda bilgiler edinece iz. Ç NDEK LER A. S

Detaylı

STRATEJ K V ZYON BELGES

STRATEJ K V ZYON BELGES STRATEJ K V ZYON BELGES BEYAZ K TAP S UNUfi Sivil toplum; demokrasi, insan haklar ve hukuk devleti kavramlar n n yerleflmesiyle ilgili taleplerden ekonomiyle ilgili endiflelere kadar sosyal yaflama dair

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

PATOLOJİ DERNEKLERİ FEDERASYONU ETİK YÖNERGE TASLAĞI. GEREKÇE: TTB UDEK kararı gereğince, Federasyon Yönetim

PATOLOJİ DERNEKLERİ FEDERASYONU ETİK YÖNERGE TASLAĞI. GEREKÇE: TTB UDEK kararı gereğince, Federasyon Yönetim PATOLOJİ DERNEKLERİ FEDERASYONU ETİK YÖNERGE TASLAĞI GEREKÇE: TTB UDEK kararı gereğince, Federasyon Yönetim Kurulunun önerileri doğrultusunda bu çalışma yapılmıştır. GENEL KONULAR: Madde 1.Tanım: 1.1.

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi

Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Otomasyon Sistemleri E itiminde Animasyon Tabanl Uygulamalar n Yeri ve Önemi Murat Ayaz Kocaeli Üniversitesi Teknik E itim Fakültesi, Elektrik E itimi Koray Erhan Kocaeli Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi,

Detaylı

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri 2 DENET M TÜRLER 2.DENET M TÜRLER Denetim türleri de iflik ölçütler alt nda s n fland r labilmektedir. En yayg n s n fland rma, denetimi kimin yapt na ve denetim sonunda elde edilmek istenen faydaya (denetim

Detaylı

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL

Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL D ü n y a Ü n i v e r s i t e l e r S e r v i s i Lima Bildirgesi AKADEM K ÖZGÜRLÜK VE YÜKSEK Ö RET M KURUMLARININ ÖZERKL BAfiLANGIÇ nsan Haklar Evrensel Beyannamesinin 40. y ldönümünde 6-10 Eylül tarihleri

Detaylı

İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı

İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı İşte Eşitlik Platformu tanıtıldı Ocak 15, 2013-3:55:02 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nın himayesinde kurulan ''İşte Eşitlik Platformu'' tanıtıldı. Toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizlikle mücadele

Detaylı

İSG Yasası & Uygulamalar

İSG Yasası & Uygulamalar İSG Yasası & Uygulamalar Dr. Rana GÜVEN, MSc. PhD. Genel Md. Yrd. 24 Mayıs 2013, Bursa İÇERİK Güvenlik Kültürü Kavramı Dünyada ve Türkiye de İSG İSG Yasası İSG Hizmetleri Yetkilendirme Hizmetleri Çalışma

Detaylı

8.1 Kümeler, Sanayi A lar ve novasyon (KÜSA ) Projesi ve Kümelenme ye Yönelik Di er Çal flmalar

8.1 Kümeler, Sanayi A lar ve novasyon (KÜSA ) Projesi ve Kümelenme ye Yönelik Di er Çal flmalar 44. Y l Ankara Sanayi Odas 2008 Y l Çal flma Program 8 Projeler 8.1 Kümeler, Sanayi A lar ve novasyon (KÜSA ) Projesi ve Kümelenme ye Yönelik Di er Çal flmalar Kümeler, Sanayi A lar ve novasyon (KÜSA );

Detaylı

Girişimcileri destekleyen

Girişimcileri destekleyen Girişimcileri destekleyen kurum ve kuruluşlar KONUYA BAŞLARKEN 1. 2. Girişimci adayları kuracakları işlerle ilgili ne gibi desteklere ihtiyaç duyarlar? Kredi, hibe, teşvik kavramları size ne ifade etmektedir?

Detaylı

202 Türk ve Afrikal Sivil Toplum Kurulufllar / Turkish and African Civil Society Organizations

202 Türk ve Afrikal Sivil Toplum Kurulufllar / Turkish and African Civil Society Organizations 201 B RLEfiM fi M LLETLER ÇOCUKLARA YARDIM FONU (UNICEF) Ertan KARABIYIK UNICEF Türkiye Türkiye Temsilcili i E itim Bölümünün Çal flmalar Türkiye nin E itimle lgili Temel Göstergeleri Okul Öncesi E itim

Detaylı

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI

LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI Haberler 4857 SAYILI fi KANUNU LE LG L YÖNETMEL KLER N DE ERLEND R LMES TOPLANTISI YAPILDI 14 May s 2004 tarihinde Sendikam z Binas Mesut Erez Konferans Salonunda 4857 Say l fl Kanunu le lgili Yönetmeliklerin

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU

SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU SOSYAL S GORTALAR VE GENEL SA LIK S GORTASI KANUNLARI VE GERÇEKLER SEMPOZYUMU 26-27.01.2007 stanbul Üniversitesi Merkez Bina Doktora Salonu stanbul Barosu stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi STANBUL BAROSU

Detaylı

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek Performans Ölçmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü

Mehmet TOMBAKO LU* * Hacettepe Üniversitesi, Nükleer Enerji Mühendisli i Bölümü Nükleer Santrallerde Enerji Üretimi ve Personel E itimi Mehmet TOMBAKO LU* Girifl Sürdürülebilir kalk nman n temel bileflenlerinden en önemlisinin enerji oldu unu söylemek abart l olmaz kan s nday m. Küreselleflen

Detaylı

Ders 11: PROJEN N R SKLER /VARSAYIMLARI

Ders 11: PROJEN N R SKLER /VARSAYIMLARI Risk nedir? Ders 11: PROJEN N R SKLER /VARSAYIMLARI Projeler, proje yöneticilerinin do rudan kontrol edemeyecekleri olaylardan etkilenebilirler. Proje gerçek durumun bütün boyutlar n kapsayamaz. D fl faktörler,

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİDE EĞİTİM

YENİLENEBİLİR ENERJİDE EĞİTİM YENİLENEBİLİR ENERJİDE EĞİTİM Enerjinin Önemi Enerji, Dünyamızın en önemli ihtiyaçlarından biridir. Türkiye nin son otuz yılda enerji talebi yıllık ortalama %8 artış göstermiştir.ülkemiz elektrik enerjisinin

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI

DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI DOĞAN GRUBU TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ POLİTİKASI Sayfa : 1/7 1. AMAÇ Bu politikanın amacı Doğan Grubu nun tedarikçileri ile ilişkilerinde gözettiği standartları ve temel ilkeleri açıklamaktır. Doğan Grubu,

Detaylı

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ MUŞ ALPARSLAN ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Muş Alparslan Üniversitesi Uzaktan

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan.

EVOK Güvenlik in hedefi daima bu kalite ve standartlarda hizmet sunmakt r. Hasan ERDEM R. Mustafa AL KOÇ. Yönetim Kurulu Baflkan. EVOK Güvenlik, ülkemizde büyük ihtiyaç duyulan güvenlik hizmetlerine kalite getirmek amac yla Mustafa Alikoç yönetiminde profesyonel bir ekip taraf ndan kurulmufltur. Güvenlik sektöründeki 10 y ll k bilgi,

Detaylı

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ

BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ BATI AKDENİZ KALKINMA AJANSI (BAKA) KALKINMA AJANSI DESTEKLERİ Sinan MESUTER Eylül 2012 SUNUM PLANI I. PROJE TEKLİF ÇAĞRISI YÖNTEMİYLE SAĞLANAN DOĞRUDAN FİNANSMAN DESTEĞİ II. DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ

Detaylı

YÖNETMELİK. a) Çocuk: Daha erken yaşta ergin olsa bile 18 yaşını doldurmamış kişiyi,

YÖNETMELİK. a) Çocuk: Daha erken yaşta ergin olsa bile 18 yaşını doldurmamış kişiyi, 27 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28246 Bingöl Üniversitesinden: YÖNETMELİK BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ ÇOCUK ARAŞTIRMA VE REHBERLİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 1995 yılından bu yana, hazırladığı ve titizlikle uygulamaya çalıştığı Stratejik

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KOORDİNATÖRLÜĞÜ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KOORDİNATÖRLÜĞÜ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KOORDİNATÖRLÜĞÜ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı; Yıldırım Beyazıt Üniversitesi İş Sağlığı

Detaylı

Çeviren: lknur SARSILMAZ

Çeviren: lknur SARSILMAZ 307 UBCCE ve FAAL YET ALANI MURAT ZÖNGÜR UBCCE Genel Sekreteri Çeviren: lknur SARSILMAZ Karadeniz ve Hazar Denizi Giriflim ve fl Dünyas Konfederasyonlar Uluslararas Birli i (UBCCE) Genel Sekreteri olarak

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

Türkiye İlaç Sektörü Strateji Belgesi ve Eylem Planı Toplantısı

Türkiye İlaç Sektörü Strateji Belgesi ve Eylem Planı Toplantısı Türkiye İlaç Sektörü Strateji Belgesi ve Eylem Planı Toplantısı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKAN YARDIMCISI YADİGAR GÖKALP İLHAN: -GELİŞMEKTE OLAN SAĞLIK SEKTÖRÜ VE SAĞLIĞA ERİŞİMDEKİ ARTIŞ, KAMU HARCAMALARINI

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (Değişik:RG-14/2/2014-28913) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim

Detaylı

İlkadım Birey Tanıma Envanteri

İlkadım Birey Tanıma Envanteri İlkadım Birey Tanıma Envanteri İLKADIM Birey Tanıma Envanteri; Birey tanıma teknikleri kapsamında hazırlanmıştır. İlkokul 3. ve 4. sınıf ve Ortaokul 5.6.7.8.sınıf, ile Lise Haz.9.10.11. ve 12.sınıf aralığındaki

Detaylı

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme

F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme S GORTA KOM SYON G DER BELGES mali ÇÖZÜM 171 Memifl KÜRK* I-G R fi: F inans sektörleri içinde sigortac l k sektörü tüm dünyada h zl bir büyüme göstermifltir. Geliflmifl ekonomilerde lokomotif rol üstlenen

Detaylı

İŞLETME ZİRVESİ 08.XII.2015 İSTANBUL

İŞLETME ZİRVESİ 08.XII.2015 İSTANBUL İŞLETME 2023 ZİRVESİ 08.XII.2015 İSTANBUL İŞLETME 2023 ZİRVESİ 08.XII.2015 İSTANBUL İŞLETME 2023 ZİRVESİ Akıllı, Sürdürülebilir ve Kapsayıcı Çözümlerin Buluşma Noktası İşletme 2023 Zirvesi nde 2015-2023

Detaylı

Türk İşaret Dili sistemi oluşturuluyor

Türk İşaret Dili sistemi oluşturuluyor Türk İşaret Dili sistemi oluşturuluyor Ekim 14, 2011-2:43:35 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin, ''Bedensel, işitme ve görme özürlüler kendi içinde sınava tabi tutulacak. 2012 yılının ilk çeyreğinde

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

TÜBİTAK ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ DAİRE BAŞKANLIĞI ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI

TÜBİTAK ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ DAİRE BAŞKANLIĞI ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI TÜBİTAK ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ DAİRE BAŞKANLIĞI ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu çalışma usul ve esasları ile Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu bünyesinde yer alan

Detaylı

Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ. eskemre@gmail.com

Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ. eskemre@gmail.com Kaynaştırma Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Emre ÜNLÜ eskemre@gmail.com Kaynaştırma Özel Gereksinimli Bireylerin Eğitim Ortamları Tam zamanlı genel eğitim sınıfı Öğretmene danışmanlık sağlandığı tam zamanlı

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

KAMUDA ETİK KÜLTÜRÜN GÜÇLENDİRİLMESİ

KAMUDA ETİK KÜLTÜRÜN GÜÇLENDİRİLMESİ KAMUDA ETİK KÜLTÜRÜN GÜÇLENDİRİLMESİ Avrupa Konseyi Destekli Hibe Projesi Bütçesi 1.5 milyon Avro Süresi 24 ay Neden TYEC II Projesine İhtiyaç Duyuldu? 2007-2009 : «Yolsuzlukla Mücadelede Etik» Projesi

Detaylı

(ÇEKAP) Çevresel Kapasitemiz Gelişiyor

(ÇEKAP) Çevresel Kapasitemiz Gelişiyor (ÇEKAP) Çevresel Kapasitemiz Gelişiyor Eğitimlerin 2. Ayağı 6-7 Mayıs ta Erzurum da Bölgesel Çevre Merkezi (REC) Türkiye tarafından yürütülen ve temel yararlanıcısı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olan Türkiye

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Hiçbir zaman Ara s ra Her zaman

Hiçbir zaman Ara s ra Her zaman Ö RETMEN ÖZ DE ERLEND RME FORMU K fi L K ÖZELL KLER flimi seviyorum. Sab rl y m. Uyumluyum. fl birli ine aç m. Güler yüzlüyüm. yi bir gözlemciyim. yi bir planlamac y m. Çocuklara, ailelere, meslektafllar

Detaylı

TİSK GENEL SEKRETERİ BÜLENT PİRLER'İN DÜNYADA VE TÜRKİYE'DE ÇOCUK İŞGÜCÜNE İLİŞKİN GÖRÜŞ VE ÖNERİLERİDİR

TİSK GENEL SEKRETERİ BÜLENT PİRLER'İN DÜNYADA VE TÜRKİYE'DE ÇOCUK İŞGÜCÜNE İLİŞKİN GÖRÜŞ VE ÖNERİLERİDİR TİSK GENEL SEKRETERİ BÜLENT PİRLER'İN DÜNYADA VE TÜRKİYE'DE ÇOCUK İŞGÜCÜNE İLİŞKİN GÖRÜŞ VE ÖNERİLERİDİR Çocuğun çalışması, hemen bütün ülkelerde yaşanmakta olan evrensel bir olgudur ve önemli bir sosyal

Detaylı

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU

NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU NSAN KAYNAKLARI NSAN KAYNAKLARI 2009 YILI ODA FAAL YET RAPORU 36 nsan Kaynaklar SMMMO Kurumsallaflma çal flmalar çerçevesinde; 2008 y l nda nsan Kaynaklar Birimi oluflturulmufltur. nsan Kaynaklar Biriminin

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com

RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com NTERNET S TES TANITIMI RAN SLÂM CUMHUR YET ANKARA KÜLTÜR MÜSTEfiARLI I WEB S TES H ZMETE AÇILDI www.irankulturevi.com ran slâm nk lâb n n 25. y ldönümü münasebetiyle hizmete aç lan ran slâm Cumhuriyeti

Detaylı

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE

MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE Sayı :2010/800/ 25.11.2010 Konu : Yönetici ve Öğretmenlerin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararla ilgili görüşlerimiz hk. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI PERSONEL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE İlgi: 9.11.2010 gün ve

Detaylı

TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI

TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI TMMOB EH R PLANCILARI ODASI TRABZON UBES III. DÖNEM (2014-2016) ÇALI MA PROGRAMI I. KURUMSALLA MA VE ÖRGÜTLENMEN N GEL LMES Trabzon ubesi nin kurumsal ve örgütlenme yap güçlendirerek daha etkin ve verimli

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ATILIM ÜNİVERSİTESİ KALİTE GÜVENCESİ YÖNERGESİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönergenin amacı Atılım Üniversitesinin eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile idarî

Detaylı

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Konular Geçmi ten önemli trendler Esneklik ve esnek güvence Bireyselcilik ve azalan dayan ma Silikle en toplum 2 Toplumsal: Daha az evlilik Daha fazla

Detaylı

Ulusal Uzman Havuzu. Kimyasal Madde Tasarrufu Enerji Tasarrufu. Kapasite Gelifltirme

Ulusal Uzman Havuzu. Kimyasal Madde Tasarrufu Enerji Tasarrufu. Kapasite Gelifltirme Ulusal Uzman Havuzu 750.000 m 3 Su Tasarrufu BURSA Rekabet Gücü Kimyasal Madde Tasarrufu Enerji Tasarrufu Kapasite Gelifltirme KAYSER ANKARA N DE ADANA 6 F RMA Kurumsal maj 68 Uzmana E itim kat l mc l

Detaylı

EĞİTİM İHTİYAÇ ANALİZİ» Anket. 1. Anketin amacı. 2. Kısaltmalar

EĞİTİM İHTİYAÇ ANALİZİ» Anket. 1. Anketin amacı. 2. Kısaltmalar EĞİTİM İHTİYAÇ ANALİZİ» Anket 1. Anketin amacı Eğitim İhtiyaç Analizi süreci, performans boşluklarını ve bunların temel sebeplerini tespit etmek için gerekli bir araçtır. Analiz, performansla ilgili konuları/problemleri

Detaylı

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler

I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler 1. AB Hukuku ve Tercüman ve Çevirmenler için Metotlar Eğitimi (Ankara, 8-9 Haziran 2010) EIPA tarafından çeşitli kamu

Detaylı

KAR YER GÜNLER PROJES. Murat F DAN

KAR YER GÜNLER PROJES. Murat F DAN KAR YER GÜNLER PROJES Murat F DAN 2012-2013 AYBASTI ANADOLU L SES KAR YER GÜNLER PROJES PROJE SAH OLAN OKUL AYBASTI ANADOLU L SES PROJEN N ADI KAR YER GÜNLER PROJEN N AMACI rencilerin meslekleri her yönüyle

Detaylı

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler

TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler 1 TÜRK YE DE A LE Ç fi DDET Ülke Çap nda Kriminolojik-Viktimolojik Alan Araflt rmas ve De erlendirmeler stanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ceza Hukuku ve Kriminoloji Araflt rma ve Uygulama Merkezi 2003

Detaylı

SÜRES NASIL HESAP ED MEL D R?

SÜRES NASIL HESAP ED MEL D R? HAKEMS Z YAZILAR MAL PART T ME ÇALIfiMALARDA DENEME SÜRES NASIL HESAP ED MEL D R? I. Girifl: Erol GÜNER * Sürekli bir ifl sözleflmesi ile ifle giren iflçi, ifli, iflvereni ve iflyerindeki iflçileri tan

Detaylı

AB Mevzuatının Uygulanmasına Yönelik Teknik Desteğin Müzakere Edilmesi

AB Mevzuatının Uygulanmasına Yönelik Teknik Desteğin Müzakere Edilmesi Genel DEA Eğitimi 6 8 Temmuz 2009 EuropeAid/125317/D/SER/TR Oturum 10-B AB ye Uyum Sürecinde DEA nin Önemi AB ye Uyum Sürecinde DEA nın Avantajları Mevcut mevzuatın revize edilmesine yönelik opsiyonlar

Detaylı

TÜSİAD Rekabet Çalışma Grubu Toplantısı DEVLET YARDIMLARI. Abdulgani GÜNGÖRDÜ Rekabet Uzmanı 24.10.2008

TÜSİAD Rekabet Çalışma Grubu Toplantısı DEVLET YARDIMLARI. Abdulgani GÜNGÖRDÜ Rekabet Uzmanı 24.10.2008 TÜSİAD Rekabet Çalışma Grubu Toplantısı DEVLET YARDIMLARI Abdulgani GÜNGÖRDÜ Rekabet Uzmanı 24.10.2008 Rekabet Politikası Teşebbüslere uygulanan anti-tröst kurallar Devlet yardımlarının kontrolüne ilişkin

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM)

Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle HIV/AIDS. Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada ve Türkiye de Güncel Verilerle /AIDS Dr. Aygen Tümer Hacettepe Üniversitesi AIDS Tedavi ve Araflt rma Merkezi (HATAM) Dünyada /AIDS Dünya Sa l k Örgütü (DSÖ)/UNAIDS taraf ndan Aral k 2010 tarihinde

Detaylı

Danışma Kurulu Tüzüğü

Danışma Kurulu Tüzüğü Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu Otel Yöneticiliği Bölümü Danışma Kurulu Tüzüğü MADDE I Bölüm 1.1. GİRİŞ 1.1.1. AD Danışma Kurulu nun adı, Özyeğin Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu ve Otel

Detaylı

Bir Çal flan fle Almak

Bir Çal flan fle Almak Bir Çal flan fle Almak Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta,

Detaylı

YEM Ödülleri 2008 YEM M MARIN LK YAPISI ÖDÜLÜ ALTIN ÇEKÜL YAPI ÜRÜN ÖDÜLÜ YEM MEDYA ONUR ÖDÜLÜ YEM M MAR TASARIM ÖDÜLLER www.yemodul.com YEM Ödülleri 2008 YEM M MARIN LK YAPISI ÖDÜLÜ ALTIN ÇEKÜL YAPI ÜRÜN

Detaylı

Özel Sektör Gönüllüleri Derneği Meslek Lisesi Koçları Programı. Okul Şirket Buluşması 23 Şubat 2016

Özel Sektör Gönüllüleri Derneği Meslek Lisesi Koçları Programı. Okul Şirket Buluşması 23 Şubat 2016 Özel Sektör Gönüllüleri Derneği Meslek Lisesi Koçları Programı Okul Şirket Buluşması 23 Şubat 2016 Meslek Lisesi Koçları Programı Okul & Şirket Buluşması, 23 Şubat 2016, 09:00 16:30 Koç Holding, Nakkaştepe

Detaylı

Projeler. 14.1 Yenilikçilik Aktar m Merkezi IRC Anatolia Projesi

Projeler. 14.1 Yenilikçilik Aktar m Merkezi IRC Anatolia Projesi Ankara Sanayi Odas 2007 Y l Faaliyet Raporu 44. Y l 14 Projeler 14.1 Yenilikçilik Aktar m Merkezi IRC Anatolia Projesi Odam z, ODTÜ-Teknokent ve KOSGEB iflbirli inde yürütülen ve Avrupa Birli i nin 6.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

Belediyelerde e-arfliv Uygulamalar ile Dijitallefltirme Çal flmalar nda zlenmesi Gereken Yol Haritas

Belediyelerde e-arfliv Uygulamalar ile Dijitallefltirme Çal flmalar nda zlenmesi Gereken Yol Haritas Belediyelerde e-arfliv Uygulamalar ile Dijitallefltirme Çal flmalar nda zlenmesi Gereken Yol Haritas Uzman Zeynep Akdo an Ankara Üniversitesi, Türkiye, zsen@ankara.edu.tr, Prof. Dr. Fahrettin Özdemirci

Detaylı

GEÇİCİ KORUMA SAĞLANAN YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI Çalışma Genel Müdürlüğü

GEÇİCİ KORUMA SAĞLANAN YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI Çalışma Genel Müdürlüğü GEÇİCİ KORUMA SAĞLANAN YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI Çalışma Genel Müdürlüğü ANKARA 2016 ÇALIŞMA İZİNLERİNE DAİR YÖNETMELİK 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland.

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland. 21 OCAK-MART DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 21 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 1 Nisan 21 tarihinde

Detaylı

İNGİLTERE DE ÜNİVERSİTE PLANLAMA VE BÜTÇELEME ÖRGÜTÜ

İNGİLTERE DE ÜNİVERSİTE PLANLAMA VE BÜTÇELEME ÖRGÜTÜ İNGİLTERE DE ÜNİVERSİTE PLANLAMA VE BÜTÇELEME ÖRGÜTÜ University Grants Committee (UGC) Çeviren : Doç. Dr. M. ÂDEM UGC, üniversitenin parasal gereksinmeleri konusunda Hükümete danışman olarak Temmuz 1919'da

Detaylı

4/B L S GORTALILARIN 1479 VE 5510 SAYILI KANUNLARA GÖRE YAfiLILIK, MALULLUK VE ÖLÜM AYLI INA HAK KAZANMA fiartlari

4/B L S GORTALILARIN 1479 VE 5510 SAYILI KANUNLARA GÖRE YAfiLILIK, MALULLUK VE ÖLÜM AYLI INA HAK KAZANMA fiartlari 4/B L S GORTALILARIN 1479 VE 5510 SAYILI KANUNLARA GÖRE YAfiLILIK, MALULLUK VE ÖLÜM AYLI INA HAK KAZANMA fiartlari Mustafa CER T* I. G R fi Bu yaz da 1479 say l yasaya göre yafll l l k, malullük ve ölüm

Detaylı

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE

TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Prof. Haberal dan Yeni Bir Uluslararas At l m: TÜRK DÜNYASI TRANSPLANTASYON DERNE Dünyan n dört bir yan ndan yüzlerce biliminsan Prof. Dr. Mehmet Haberal taraf ndan kurulan Türk Dünyas Transplantasyon

Detaylı

S V L TOPLUM, YEREL YÖNET MLER VE GENÇL K AB ÜYEL YOLUNDA" S V L TOPLUMLA D YALOG TOPLANTISI 4 SONUÇ B LD RGES 11 ARALIK 2010, STANBUL

S V L TOPLUM, YEREL YÖNET MLER VE GENÇL K AB ÜYEL YOLUNDA S V L TOPLUMLA D YALOG TOPLANTISI 4 SONUÇ B LD RGES 11 ARALIK 2010, STANBUL S V L TOPLUM, YEREL YÖNET MLER VE GENÇL K AB ÜYEL YOLUNDA" S V L TOPLUMLA D YALOG TOPLANTISI 4 SONUÇ B LD RGES 11 ARALIK 2010, STANBUL "Sivil Toplum, Yerel Yönetimler ve Gençlik AB Üyeli i Yolunda Sivil

Detaylı

ÖNSÖZ. Sevgili MMKD üyeleri,

ÖNSÖZ. Sevgili MMKD üyeleri, İçindekiler ÖNSÖZ... 2 GİRİŞ... 3 Genel Kurul Toplantısı... 3 Yönetim Kurulu nda Üye ve Görev Değişiklikleri... 3 MMKD Stratejik Plan Çalışması... 3 PROJELER... 4 Kapılar Müzecilere Açık Projesi... 4 Derneklere

Detaylı

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri BÖLÜM 1 YÖNTEM Bu çal flma 11, 13 ve 15 yafllar ndaki gençlerin sa l k durumlar ve sa l k davran fllar n saptamay hedefleyen, kesitsel tan mlay c ve çok uluslu Health Behavior in School Aged Children,

Detaylı

GLOBAL YATIRIM HOLDİNG ANONİM ŞİRKETİ İNSAN HAKLARI POLİTİKASI

GLOBAL YATIRIM HOLDİNG ANONİM ŞİRKETİ İNSAN HAKLARI POLİTİKASI GLOBAL YATIRIM HOLDİNG ANONİM ŞİRKETİ Revizyon Yayın Tarihi V.1 Mayıs 2016 1. AMAÇ ve KAPSAM GİRİŞ GLOBAL YATIRIM HOLDİNG A.Ş. Global Yatırım Holding Anonim Şirketi ( GYH ) ve bağlı şirketleri (aksi belirtilmedikçe

Detaylı

2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ. Anayasa nın 49. Maddesi :

2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ. Anayasa nın 49. Maddesi : 2.000 SOSYOLOG İLE YAPILAN ANKET SONUÇLARINA DAİR DEĞERLENDİRMEMİZ Anayasa nın 49. Maddesi : A. Çalışma Hakkı ve Ödevi Çalışma, herkesin hakkı ve ödevidir. Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek,

Detaylı

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİNİN TANIMI Yetişkinler din eğitimi kavramını tanımlayabilmek için önce yetişkinler eğitimini tanımlayalım. En çok kullanılan ifade ile yaygın

Detaylı

a) Birim sorumluları: Merkez çalışmalarının programlanmasından ve uygulanmasından sorumlu öğretim elemanlarını,

a) Birim sorumluları: Merkez çalışmalarının programlanmasından ve uygulanmasından sorumlu öğretim elemanlarını, NİĞDE ÜNİVERSİTESİ TÜRKÇE ÖĞRETİMİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu yönetmeliğin amacı, Niğde Üniversitesine bağlı olarak kurulan

Detaylı

JEAN MONNET BURS PROGRAMI 2016-2017 AKADEMİK YILI FARKINDALIK ARTIRMA TOPLANTILARI

JEAN MONNET BURS PROGRAMI 2016-2017 AKADEMİK YILI FARKINDALIK ARTIRMA TOPLANTILARI Burs Programı Türkiye nin Avrupa Birliğine tam üyelik sürecinde kamu kurum ve kuruluşlarından özel sektöre, sivil toplum örgütlerinden üniversitelere önemli görevler düşüyor. Bu sebeple, toplumun her

Detaylı

KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Tarımda Kadınların Finansmana Erişimi Esra ÇADIR

KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Tarımda Kadınların Finansmana Erişimi Esra ÇADIR KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tarımda Kadınların Finansmana Erişimi Esra ÇADIR Sektörlere Göre Dağılım 60 %52 50 %39 %46 Tarım 40 Sanayi 30 % 14 %19 %21 İnşaat 20 %8 10 % 1 Hizmetler 0 KADIN ERKEK 2

Detaylı

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ

YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ YÜKSEK HIZLI DEMİRYOLU YOLCULUKLARININ ÖZELLİKLERİ Hazırlayan: Doç.Dr. Hakan Güler Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Karlsruhe Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Almanya

Detaylı

ÇEVRE KORUMA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK

ÇEVRE KORUMA KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK ÇEVRE KORUMA VE KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK Çevre neden bu kadar önemli? Sera etkisi artıyor Doğal kaynaklar bitiyor Maliyetler yükseliyor Gelir eşitsizliği uçurumu büyüyor 2002 yılında Johannesburg da

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ KINIK SONUÇ RAPORU Tarih: 10 Aralık 2010 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 40 Katılımcı listesindeki Sayı: 38 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı