Sigara İçen Gebe Kadınlara Uygulanan Üç Farklı Sigarayı Bıraktırma Müdahalesinin Etkisi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Sigara İçen Gebe Kadınlara Uygulanan Üç Farklı Sigarayı Bıraktırma Müdahalesinin Etkisi"

Transkript

1 Araştırma / Research Article TAF Prev Med Bull 2013;12 (5): Sigara İçen Gebe Kadınlara Uygulanan Üç Farklı Sigarayı Bıraktırma Müdahalesinin Etkisi [The Effect of Three Different Smoking Cessation Intervention for Smoker Pregnant Women] ÖZET AMAÇ: Araştırma, sigara içen gebe kadınlara uygulanan üç farklı sigarayı bıraktırma programının etkisini incelemek amacıyla deneysel olarak yapılmıştır. YÖNTEM: Araştırmanın örneğini 14 Temmuz- 26 Ağustos 2008 tarihleri arasında bir devlet hastanesinin prenatal bakım ünitesine başvuran ve sigara içen 157 gebe kadın oluşturmuştur. Gebeler, randomize olarak 3 gruba ayrılmış ve her bir gruba sigarayı bırakmaları için farklı müdahale programı uygulanmıştır. Grup I: Hastanede kısa eğitim ve danışmanlık, iki kez telefonla destek danışmanlığı ve sigaranın gebelikteki etkileri, bırakmanın yararları ve yoksunluk belirtileriyle başetme yolları ile ilgili bilgilerin fetüsten annesine yazılmış bir mektup aracılığıyla anlatan broşür verilmesi. Grup II: Hastanede kısa eğitim ve danışmanlık, iki kez telefonla destek danışmanlığı. Grup III: Hastanede kısa eğitim ve danışmanlık. Müdahaleden sonra tüm gebeler ve gebelik haftasında telefonla aranarak sigara içme davranışları değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde ki-kare testi kullanılmıştır. BULGULAR: Her üç gruptaki gebelerin bireysel/obstetrik özelliklerinin, sigara içme davranışları ve bağımlılık düzeylerinin benzer olduğu bulunmuştur. Müdahale programı sonrası yapılan son değerlendirmede I. gruptaki gebelerin %70,7 sinin, II. Gruptaki gebelerin %48,9 unun, III. gruptaki gebelerin %41,9 unun sigarayı bıraktığı belirlenmiştir. Yapılan istatistiksel analizde I. gruptaki gebelerde sigarayı bırakma oranı II. ve III. gruptaki gebelere göre yüksek ve gruplar arası fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). SONUÇ: Grup I deki yüksek sigara bırakma oranı kısa danışmanlık, telefonla danışmalık ve broşürü birleştiren müdahalenin sigara bırakmada daha etkili olduğunu göstermektedir. SUMMARY AIM: This study was carried out to determine the effect of three different smoking cessation intervention for smoker pregnant women as experimentally. METHOD: Research sample consisted of 157 smoker pregnant women attended to prenatal care unit at a state hospital between 14 July-26 August Pregnant women assigned to three group as randomly and it was applied different intervention for smoking cessation to each group as follow; Group I: Brief education and counselling, telephone counselling twice, and booklet (a letter from fetus to his mother about influences of smoking in pregnancy, benefits of smoking cessation and coping ways with deprival symptoms). Group II: Brief education and counselling, telephone counselling twice. Group III: Brief education and counselling. After the intervention, all pregnant women were called in 28 th-32 th and 34 th-38 th pregnancy weeks and their smoking behaviour was evaluated. Data were analized by Chi-square test. RESULTS: It was found that individual, obstetrics and smoking characterictics and addiction level of pregnant women at group I, II and III were similar (p>0.05). In the last evaluation made on 34 th-38 th pregnancy weeks, It was found that in Group I, 70.7% of pregnant women gave up smoking, in Group II, 48.9% and in Group III 41.9%. It was determined that rate of giving up smoking in Group I was significantly higher than the other two group (p<0.05). CONCLUSION: High cessation ratio in Group I indicate that the intervention combined the brief councelling, telephone councelling and booklet was more effective for smoking cessation. Elif Keten 1 Zehra Gölbaşı 2 1 Suluova Devlet Hastanesi, Amasya, 2 Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Heşirelik Bölümü, Sivas Anahtar Kelimeler: Gebelik, Sigara İçme, Sigarayı Bırakma Key Words: Pregnancy, Smoking, Smoking Cessation. Sorumlu yazar/ Corresponding author: Zehra Gölbaşı Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü, Sivas. Türkiye. Gönderme Tarihi/Date of Submission: , Kabul Tarihi/Date of Acceptance: , DOI: /pmb GİRİŞ Gebelikte sigara içme önemli bir toplum sağlığı sorunudur. Sigara içme gebelikte komplikasyon görülme oranı artırdığı gibi, düşük doğum ağırlığı ve preterm eylem gibi olumsuz doğum sonuçlarının da önemli bir nedenidir (1-5). Ayrıca gebelikte sigara içmenin çocukluk çağı solunum hastalıkları, dikkat eksikliği ve bazı çocukluk çağı kanserleri gibi ileriki yıllara ait sağlık sorunları ile de ilişkili olduğu belirtilmektedir (6-8). Gebelikte sigara kullanımı dünyanın birçok bölgesinde olduğu gibi Türkiye de de önemli bir sağlık sorunudur. Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA) 2008 verilerine göre kadınların %10 u gebelik, %17 si emzirme döneminde sigara içmektedir (9). Türkiye de gebelikte sigara içimine yönelik yapılan bölgesel çalışmalarda gebelerde sigara içme prevelansının 553

2 %6,8-17,0 arasında değiştiği vurgulanmaktadır (10-14). Gebelik süreci kadının hem kendi hem de doğmamış bebeğinin sağlığını korumak için sağlıklı yaşam stili değişimlerini hayata geçirmeye hazır olduğu bir dönemdir. Bu nedenle kadının gebelik döneminde sigarayı bırakmak için diğer dönemlerden daha fazla motive olduğu düşünülür. Dolayısıyla prenatal bakım kadınının sigarayı bırakmasını sağlamaya yönelik müdahalelerin uygulanabileceği bir fırsat olarak ele alınabilir (15-17). Araştırmalar kadınların gebelik döneminde sigarayı bırakma çabalarında yaşamlarının diğer dönemlerinden daha başarılı olduklarını göstermektedir. (4, 18). Sağlıklı bir bebeğe sahip olma arzusu bir çok gebe kadının sigarayı bırakması için güçlü bir motivasyon kaynağı olmaktadır. Yapılan bazı çalışmalar da gebelik öncesinde sigara içen kadınların bir kısmının gebeliği öğrendiğinde sigarayı bıraktığı ya da azalttığını göstermektedir (10,11,18-21). Diğer taraftan gebe kadınların önemli bir kısmının gebeliğinde sigara bırakma konusunda başarısız olduğu ve bu davranışı gebelik süresince devam ettirdiği bilinmektedir. (11,22-26). Bundan dolayı gebelikte sigara içme konusunun gebe kadınlara hizmet sunan sağlık personeli tarafından önemle ele alınması gerektiği belirtilmektedir (27). Gebelik sırasında kadınların sigarayı bırakmalarını teşvik etmek için yaygın olarak kullanılan iki yaklaşımın danışmanlık ve farmakolojik tedavi olduğu, ancak gebelikte ilaç kullanımının getireceği riskler göz önüne alındığında danışmanlığın daha güvenli ve uygun bir yöntem olduğu belirtilmektedir (28). Kadının oldukça duygusal ve bebeğinin sağlığına duyarlı olduğu gebelik dönemde sigaranın fetüs üzerindeki zararlı etkilerinin, fetüsün kendi ifadeleriyle ona iletilmesinin kadın üzerinde daha yoğun bir etki bırakabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle çalışmada kısa eğitim ve telefon danışmanlığının yanı sıra, gebelikte sigara kullanmanın anne ve fetüs sağlığına olan zararları, sigarayı bırakmanın yararları ve yoksunluk belirtileriyle baş etme yollarına ilişkin bilgilerin, henüz doğmamış bebeğinin ağzından anneye yazılan bir mektup şeklinde anlatıldığı bir broşürle aracılığıyla gebelerin sigarayı bırakmalarının sağlanması amaçlanmıştır. GEREÇ ve YÖNTEM Bu araştırma sigara içen gebe kadınlara uygulanan üç farklı sigarayı bıraktırma programının gebelerin sigarayı bırakma davranışı üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla bir devlet hastanesinde deneysel olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 14 Temmuz-26 Ağustos 2008 tarihleri arasında hastaneye gebelik kontrolü için başvuran ve sigara içen gebeler oluşturmuştur. Araştırmanın örneğine; gebelik haftası 28 den küçük, en az ilkokul mezunu, ulaşılabilecek bir telefonu olan ve araştırmaya katılmak için gönüllü olduğuna dair yazılı onam veren gebeler alınmıştır. Belirtilen tarihler arasında gebe kadın ile görüşülmüştür. Bu kadınlardan 286 sının sigara içtiği belirlenmiştir. Bu kadınlarda 107 si gebelik haftası 28 den büyük olduğu, 21 i araştırmaya katılmayı kabul etmediği ve 1 i okuryazar olmadığı için araştırma kapsamı dışında tutulmuştur. Araştırmaya alınma kriterlerine uygun olan 157 gebe kadın rastgele olarak (kura yöntemi ile) 3 gruba ayrılmıştır (Grup I:53, Grup II:52, Grup 3: 52). Araştırma sürecinde düşük yapan, kürtaj olan ve erken doğum yapan kadınlar ve değerlendirme aramalarında ulaşılmayan kadınlar araştırma dışında tutulduğundan, son örnek 129 sigara içen gebe kadından oluşmuştur (Grup I:41, Grup II:45, Grup III:43). Araştırmanın verileri Ön Değerlendirme Formu, Fagerström Nikotin Bağımlılığı Testi, Kişisel Bilgi Formu, Telefonla İzleme ve Değerlendirme Formu olmak üzere dört form ile toplanmıştır. Ön değerlendirme formunda görüşülen gebe kadınların araştırmaya alınma kriterlerine uygun olup olmadıklarını belirlemek amacıyla hazırlanmış sorular yer almıştır (Sigara içme durumu, gebelik haftası, eğitimi vb). Kişisel Bilgi Formu araştırmaya alınan gebe kadınların gebelik öncesi ve gebelikteki bazı sigara içme davranışı özelikleri (sigara içme süresi, gebelik öncesi günde içilen sigara sayısı, gebelikte sigarayı bırakmayı demene durumu vb) ve bazı obstetrik özelliklerini (parite, trimester, gebeliğin istenme durumu vb) belirlemek amacıyla hazırlanmış sorulardan oluşmuştur. Fagerström Nikotin Bağımlılık testi toplam 6 sorudan oluşmakta ve sigara içen bireylerin nikotin bağımlılık düzeylerini değerlendirmektedir. Her bir soruya verilen puanlar toplanarak toplam puan elde edilmektedir. Toplam puana göre nikotin bağımlılığı çok az (0-2 puan), az (3-4 puan), orta (5 puan), yüksek (6-7 puan), çok yüksek (8-10 puan) şeklinde beş grupta derecelendirilmektedir. Test 1978 yılında, Fagerström tarafından geliştirilmiş, testin Türkçe sürümünün geçerlik ve güvenilirliği ise 2003 yılında Uysal ve ark. tarafından yapılmıştır (29). Araştırmanın yürütüldüğü tarihlerde görüşülen tüm kadınlara öncelikle ön değerlendirme formu uygulanmıştır. Buna göre araştırma kapsamına alınma kriterlerini 554

3 taşıyan kadınlara Kişisel Bilgi Formu ve Fagerstörm Nikotin Bağımlılık Testi uygulanmıştır. Veri toplama formları uygulandıktan sonra sigarayı bıraktırma programı uygulanmaya başlanmıştır. Sigarayı Bıraktırma Programı: Bu çalışmada gebe kadınlar random olarak üç gruba ayrılmış her gruba farklı bir sigarayı bıraktırma müdahalesi uygulanmıştır. Müdahalelerde kullanılan yöntemler aşağıda açıklanmıştır. Kısa Danışmanlık: Gebe kadınlara sigarayı bırakmaları tavsiye edildikten sonra verilen eğitimdir. Eğitim içeriğinde gebelikte sigara içmenin anne ve fetüs sağlığına olan zararları, gebelikte sigara içmeyi bırakmanın yararları ve sigarayı bırakma sürecinde yaşanan yoksunluk belirtileriyle baş etme yollarına ilişkin bilgiler yer almıştır. Kısa eğitim yaklaşık 30 dakika süren bir programdır. Telefonla destek: Hastanede verilen kısa danışmanlığın telefon izlemleriyle desteklendiği bir programdır. Gebe kadınlar hastanede kısa danışmanlık aldıktan 7-10 gün sonra telefonla aranmıştır. Gebe kadınlara önce sigara içip içmedikleri sorulmuş, sigara içmediğini belirten gebe kadınlar tebrik edilmiş ve bu davranışı sürdürmeleri konusunda desteklenmiştir. Sigara içmeye devam ettiğini söyleyen gebe kadınlarla bırakmalarını engelleyen faktörler konuşulmuş ve sigara içmeyi bırakmaları yönünde cesaretlendirilmiştir. İlk telefon görüşmesinden gün sonra ikinci telefon görüşmesi yapılmış ve aynı uygulamalar tekrarlanmıştır. Broşür- Gebelikte sigara içimi hakkında fetüsten annesine mektup: Bu broşürde gebelikte sigara kullanmanın anne ve fetüs sağlığına olan zararları, sigarayı bırakmanın yararları ve yoksunluk belirtileriyle baş etme yollarına ilişkin bilgiler, henüz doğmamış bebeğinin ağzından anneye yazılan bir mektup şeklinde anlatılmaktadır. Gruplar ve gruplara uygulanan müdahalelerde kullanılan yöntemler şunlardır; Kısa danışmanlık, telefonla destek ve broşür grubu (Grup 1): Bu gruptaki gebelere kısa danışmanlık, iki kez telefonla destek ve sigara konusunda fetüsten annesine mektup broşürü verilmiştir. Kısa danışmanlık ve telefonla destek grubu (Grup II): Bu gruptaki gebe kadınlara hastanede kısa danışmanlık ve iki kez telefonla destek danışmanlığı verilmiştir. Kısa eğitim grubu (Grup III): Bu gruptaki gebe kadınlara yalnızca hastanede kısa danışmanlık verilmiştir. Veri toplama formları ve sigarayı bıraktırmaya yönelik müdahale programı Sağlık Bakanlığı ve il sağlık müdürlüğünden gerekli yazılı izinler alındıktan sonra uygulanmıştır. Araştırmaya katılan gebe kadınlardan ise gönüllü olduklarına dair yazılı onam alınmıştır. Müdahale programı sona erdikten sonra, tüm gruplarda bulunan gebe kadınlar gebeliklerinin ve haftalarında telefonla aranarak sigara içme durumları değerlendirilmiştir. Sigara içme ve bırakma durumunun değerlendirilmesinde gebelerin ifadeleri esas alınmıştır. Hayatı boyunca içtiği sigara sayısı 100 adeti (5 paket) geçen ve halen sigara içen gebeler sigara içicisi olarak kabul edilmiştir. Görüşmenin yapıldığı tarihte sigarayı bıraktığını ifade eden ve görüşme öncesindeki son 7 gün içinde hiç sigara içmeyen kadınlar içici olarak kabul edilmemiş ve araştırmaya alınmamıştır. Gebeliğin ve haftalarında yapılan kontrollerde sigarayı bıraktığını ve izlemlerin yapıldığı tarihten önceki son 7 gün içerisinde hiç sigara içmediğini bildiren kadınlar sigarayı bırakmış olarak kabul edilmiştir. Elde edilen veriler, araştırmacı tarafından kodlandıktan sonra SPSS 10.0 bilgisayar programına aktarılarak değerlendirilmiştir. Veriler frekans dağılımları olarak sunulmuş, istatistiksel analizde kikare testi, varyans analizi ve Kruskal Wallis varyans analizi kullanılmıştır. BULGULAR Araştırmaya alınan gebelerin %51,9 u 26 ve üzeri yaş grubundadır. Gebe kadınların yaş ortalaması 28,30 dur. Gebelerin %50,4 ünün eğitim yılı 8 yıl ve daha fazladır ve %88,4 ü gelir getiren bir işte çalışmamaktadır. Yapılan istatistiksel analizde gebe kadınların yaş, eğitim durumu ve gelir getiren bir işte çalışma durumu açısından üç grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı belirlenmişti (p>0.05). Tablo 1 de gebe kadınların gebelik haftası, gebelik, doğum ve yaşayan çocuk ortalaması gösterilmektedir. Tabloda araştırmaya alınan gebelerin gebelik haftası ortalamasının 17,3 (SD=6,9), gebelik sayısı ortalamasının 2,2 (SD=1,2), doğum sayısı ortalamasının 1,4 (SD=0,7), ve yaşayan çocuk sayısı ortalamasının 1,3 (SD=0,6) olduğu görülmektedir. Yapılan istatistiksel analizde gebelerin gebelik haftası, gebelik, doğum ve yaşayan çocuk sayısı ortalamaları açısından gruplara arasında anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır (p>0.05). 555

4 Tablo 2 de gebe kadınların gebelik öncesi ve gebelik sırasında sigara içme durumuna ilişkin bazı özelliklere göre dağılımları verilmiştir. Araştırmaya alınan gebelerin %48,1 inin 6-10 yıl arasında sigara kullanmakta olduğu, %52,7 sinin gebelikten önce günde 11 adet ve üzerinde sigara içtiği, %78,3 ünün gebelik öncesinde sigarayı bırakmayı denediği, %50,4 ünün gebelikte günde 2 5 adet sigara içtiği ve %82,2 sinin nikotin bağımlılık düzeyinin çok az olduğu belirlenmiştir. Ayrıca gebelerin %96,1 inin gebeliğinde sigarayı bırakmayı düşündüğü ve %89,1 inin gebeliğinde sigarayı bırakmaya çok motive olduğu belirlenmiştir. Yapılan istatistiksel analizde Tablo 2 de yer alan tüm değişkenler açısından gruplar arasında istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Tablo 3 te gebelerin sigarayı bıraktırma programı sonrasında sigara içme ve sigarayı bırakan gebelerde doğum sonrası sigara içmeyi düşünme durumlarına göre dağılımları verilmiştir. Buna göre araştırmaya alınan gebelerin %49,6 sının sigarayı bıraktırma programı sonrası ilk değerlendirmede, %53,5 inin ise yapılan ikinci değerlendirmede sigarayı bıraktığı belirlenmiştir. Gruplar arasındaki bırakma oranları değerlendirildiğinde; sigarayı bıraktırma programı sonrasında yapılan ilk değerlendirmede I. Gruptaki gebelerin %68,3 ünün, II. Gruptaki gebelerin %48,9 unun, III. Gruptaki gebelerin %32,6 sının sigarayı bırakmış olduğu saptanmıştır. Yapılan ikinci değerlendirmede ise I. Gruptaki gebelerin %70,7 sinin, II. Gruptaki gebelerin %48,9 unun, III. Gruptaki gebelerin %41,9 unun sigarayı bırakmış olduğu belirlenmiştir. Yapılan istatistiksel analizde gebelerin sigarayı bıraktırma programı sonrasındaki içme durumlarının değerlendirilmesinde I. Gruptaki gebelerde bırakma oranı II. ve III. Gruptaki gebelere göre yüksek bulunmuştur (p<0.05). Gebelerin doğumdan sonra sigara içmeyi düşünme durumları değerlendirildiğinde gebelerin %10,1 inin doğumdan sonra sigara içmeyi düşündüğü, %14,5 inin kararsız olduğu, %75,4 ünün de doğumdan sonra sigara içmeyi düşünmediği belirlenmiştir. Yapılan istatistiksel analizde gebelerin doğumdan sonra sigarayı içmeyi düşünme durumları bakımından gruplar arasında anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Tablo 4 te gebelerin sigarayı bıraktırma programının etkisine ilişkin düşüncelerine göre dağılımları verilmiştir. Buna göre araştırmaya alınan gebelerin %48,8 i uygulanan programın sigarayı bırakmaları üzerinde etkili olduğunu belirtmiştir. Yapılan istatistiksel analizde gruplara göre sigarayı bıraktırma programının sigara bırakmadaki etkisine ilişkin görüşler arasında anlamlı bir fark olduğu, kısa eğitim, telefonla destek ve broşür verilen I. Grupta uygulanan programın sigara bırakma davranışı üzerinde etkili olduğunu söyleyenlerin yüzdesi diğerlerinden yüksek bulunmuştur (p<0.05). I. Grupta yer alan gebelere diğer gruplardan farklı olarak uygulanan eğitim broşürünün sigarayı bırakma davranışları üzerindeki etkisi sorulduğunda, gebelerin %68,3 ü eğitim broşürünün sigarayı bırakmaları üzerinde etkili olduğunu belirtmiştir. Tablo 1: Gebelerin Gebelik Haftası, Gebelik, Doğum ve Yaşayan Çocuk Sayıları Ortalaması Gruplar Obstetrik Özellikler Grup I (n=41) X (SD) Grup II (n=45) X (SD) Grup III (n=43) X (SD) Toplam (n=129) X (SD) Test Gebelik Haftası 15,7(7,5) 17,4 (6,7) 18,8 (6,4) 17,3 (6,9) F=2.21, p=0.114 Gebelik Sayısı 2,2 (1,1) 2,4 (1,3) 1,9 (1,2) 2,2 (1,2) F=1.14, p=0.320 Doğum Sayısı 1,4 (0,7) 1,5 (0,8) 1,3 (0,6) 1,4 (0,7) KW=0.73 p=0.691 Yaşayan Çocuk Sayısı 1,3 (0,6) 1,3 (0,6) 1,3 (0,6) 1,3 (0,6) KW=0.09 p=

5 Tablo 2. Gebelerin gebelik öncesi ve gebelik sırasında sigara içme durumuna ilişkin bazı özelliklere göre dağılımları Gruplar Özellikler Sigara içme yılı Grup 1 Grup 2 Grup 3 Toplam Sayı (%) Sayı (%) Sayı (%) Sayı (%) Test 5 yıl ve daha az 8 (19,5) 14 (31,1) 9 (20,9) 31 (24,0) 6 10 yıl 24 (58,5) 19 (42,2) 19 (44,2) 62 (48,1) 11 yıl ve daha fazla 9 (22,0) 12 (26,7) 15 (34,9) 36 (27,9) 2 =4.145 p=0.387 Gebelik öncesi günde içilen sigara sayısı 10 adet ve daha az 23 (56,1) 17 (37,8) 21 (48,8) 61 (47,3) 2 = adet ve üzeri 18 (43,9) 28 (62,2) 22 (51,2) 68 (52,7) p=0.229 Gebelik öncesi sigarayı bırakmayı deneme Denemeyen 11 (26,8) 11 (24,4) 6 (14,0) 28 (21,7) 2 =2.353 Deneyen 30 (73,2) 34 (75,6) 37 (86,0) 101 (78,3) p=0.308 Gebelikte günde içilen sigara sayısı 1 ve daha az 10 (24,4) 8 (17,8) 10 (23,3) 28 (21,7) (51,2) 22 (48,9) 22 (51,2) 65 (50,4) 6 ve üzeri 10 (24,4) 15 (33,3) 11 (25,6) 36 (27,9) 2 =1.274 p=0.866 Nikotin bağımlılığı* 0-2 (çok az) 32 (78,0) 37 (82,2) 37 (86,0) 106 (82,2) 3-4 (az) 8 (19,5) 7 (15,6) 4 (9,4) 19 (14,7) 5 (orta) 1 (2,4) 1 (2,2) 1 (4,6) 2 (3,2) KW=0,91 p=0,632 Bu gebeliğinde sigarayı bırakmayı düşünme Düşünen 39 (95,1) 44 (97,8) 41 (95,3) 124 (96,1) 2 =0,510 Düşünmeyen 2 (4,9) 1 (2,2) 2 (4,7) 5 (3,9) p=0,775 Sigarayı bırakmaya yönelik motivasyon Yüksek düzeyde motive 37 (90,2) 41 (91,1) 37 (86,0) 115 (89,1) 2 =0,658 Orta düzeyde motive 4 (9,8) 4 (8,9) 6 (14,0) 14 (10,9) p=0,720 Prenatal bakımda gebelikte sigara kullanımına ilişkin bilgi alma durumu Alan 9 (22) 15 (33,3) 10 (23,3) 34 (26,4) 2 =1,751 Almayan 32 (78) 30 (66,7) 33 (76,7) 95 (73,6) p=0,417 Prenatal bakımda gebelikte sigarayı bırakmaya yönelik tavsiye alma durumu Alan 9 (22) 15 (33,3) 1 (25,6) 35 (27,1) 2 =1,484 Almayan 32 (78) 30 (66,7) 32 (74,4) 94 (72,9) p=0,476 Toplam 41 (100,0) 45 (100,0) 43 (100,0) 129 (100,0) *Nikotin bağımlılık düzeyinin değerlendirilmesinde 3 4 ve üzerindeki bağımlılık düzeyleri birleştirilerek analiz yapılmıştır. 557

6 Tablo 3. Gebelerin sigara bıraktırma programı sonrasında sigara içme durumu ve sigarayı bırakan gebelerin doğum sonrası içmeyi düşünme durumlarına göre dağılımları Gruplar Grup I Grup II Grup III Toplam Test Sayı (%) Sayı (%) Sayı (%) Sayı (%) 1,değerlendirme (28-32, gebelik haftası) İçen 13 (31,7) 23 (51,1) 29 (67,4) 65 (50,4) 2 = İçmeyen 28 (68,3) 22 (48,9) 14 (32,6) 64 (49,6) p= ,değerlendirme (34-38, gebelik haftası) İçen 12 (29,3) 23 (51,1) 25 (58,1) 60 (46,5) 2 =7.620 İçmeyen 29 (70,7) 22 (48,9) 18 (41,9) 69 (53,5) p=0.022 Toplam 41 (100,0) 45 (100,0) 43 (100,0) 129 (100,0) Sigarayı bırakan gebelerde doğumdan sonra sigara içmeyi düşünme Düşünüyor 2 (6,9) 2 (9,1) 3 (16,7) 7 (10,1) Kararsız 4 (13,8) 4 (18,2) 2 (11,1) 10 (14,5) Düşünmüyor 23 (79,3) 16 (72,7) 13 (72,2) 52 (75,4) 2 =1.543 p=0.819 Toplam 29 (100,0) 22 (100,0) 18(100,0) 69 (100,0) Tablo 4. Gebelerin sigarayı bıraktırma programının sigara içme davranışları üzerindeki etkisine yönelik düşüncelerine göre dağılımları Programın sigara içme davranışı üzerindeki etkisi Gruplar Grup I Grup II Grup III Toplam Test Sayı (%) Sayı (%) Sayı (%) Sayı (%) Bırakma üzerinde etkili oldu 27 (65,9) 21 (46,7) 15 (34,9) 63 (48,8) Azaltma üzerinde etkili oldu 13 (31,7) 13 (28,9) 15 (34,9) 41 (31,8) Etkili olmadı 1 (2,4) 11 (24,4) 13 (30,2) 25 (19,4) 2 =13.72 p=

7 TARTIŞMA Araştırmada gebelerin yaş, eğitim durumu, çalışma durumu, gelir düzeyi, sigara içme yılı, gebelik öncesi içilen sigara sayısı, gebelikte içilen sigara sayısı, nikotin bağımlılık düzeyi ve sigarayı bırakma istekliliği gibi bazı bireysel, obstetrik ve sigara içme davranışına ilişkin özellikler yönünden gruplar arasında anlamlı bir fark olmadığı (p>0.05) bulunmuştur. Bu bulgu grupların benzer özellikler gösterdiğini ifade etmesi açısından önemlidir. Topluma sağlıklı bireyler kazandırmak amacıyla annelerin gebelikleri süresince sigara içmemeleri için gerekli eğitim çalışmalarının artırılması gerekmektedir. Shipp ve ark. (1992), sadece yazılı materyaller ve kısa sağlık eğitimi oturumlarını içeren programlarda bile %12-13,6 bırakma oranı sağlanabileceğini belirmektedirler (30). Gebelikte sigarayı bıraktırma programları genel olarak bilişsel davranışsal terapi, motivasyonu artırma teknikleri ve yazılı materyallerden oluşmakta ve gebelik boyunca kişisel tavsiyeler ve bilgilendirmeye dayanmaktadır (31,32). Bu çalışmada gebeliğin haftalarında yapılan değerlendirmede, en yüksek bırakma yüzdesinin; kısa eğitim/danışmanlık, telefonla destek ve eğitim broşürünün verildiği (sigaranın gebelikte anne ve bebek sağlığı üzerindeki etkileri, bırakmanın yararları ve yoksunluk belirtileriyle nasıl başa çıkılacağı ile ilgili bilgilerin fetüsten annesine yazılmış bir mektup şeklindeki) birinci grupta, en düşük bırakma yüzdesinin ise yalnızca kısa eğitim ve danışmanlığın verildiği üçüncü grupta olduğu bulundu. Çalışmamızda en yüksek bırakma oranının I. grupta bulunmasının nedeninin annenin bebeğinin sağlığına oldukça duyarlı olduğu bu dönemde sigaranın zararlarının bebeğinin ağzından anlatılmış olması yoluyla duygusal olarak etkilenmesi ve bu broşürü gebelik boyunca okuması yoluyla bilginin sürekliliğinin sağlanmış olması olduğu düşünülmektedir. Aynı zamanda bu grupta uygulanan yöntem türünün diğer gruplardan daha fazla olması da bırakma oranının diğer gruplardan yüksek olmasının bir nedeni olarak düşünülebilir. Nitekim gebe kadınlara müdahale programının sigarayı bırakmalarında etkili olup olmadığı sorulduğunda, programın etkili olduğunu ifade eden gebelerin yüzdesinin I grupta diğerlerinden en yüksek olduğu bulunmuştur. Karatay ve arkadaşlarının (2010) çalışması gebe kadınların evlerinde ziyaret edilerek sigarayı bırakmaları yönünde motive edildiklerinde %39,5 inin sigarayı bıraktığını göstermektedir (33). Buchanan (2002) çalışmasında; nikotin hakkında bilgi verme, gevşeme teknikleri, sosyal destek, sigarayla ilişkili stresörlere karşı problem çözme becerisi kazandırmayı içeren en az 10 dakika süren telefon görüşmelerinden oluşan danışmanlık ve eğitim programında bırakma oranını %82 olarak bulmuştur. Gebelikte ve doğumdan sonra yapılan değerlendirmelerde günlük içilen sigara sayısı kontrol grubunda (5-6 adet) deney grubuna (1-2 adet) oranla oldukça yüksek bulunmuştur (34). Rigotti ve ark.nın (2006) telefon danışmanlığı çalışmasında da deney grubunda bırakma oranı (%19) kontrol grubuna (%7) göre daha yüksek bulunmuştur (35). Çalışmamızda da kısa eğitime ek olarak telefonla destek verdiğimiz I. ve II. grupta bırakma oranının sadece kısa eğitim verilen III. gruptan daha yüksek bulunması telefon danışmanlığının bırakma üzerinde etkili bir faktör olduğunu düşündürmektedir. Gebaur ve ark. (1998) tarafından yapılan bir çalışmada; deney grubundaki gebelere öncelikle sigarayı bırakmaları tavsiye edilmiş ve ardından sigarayı bırakmaya yönelik bir rehber verilmiştir. Bırakma oranları değerlendirildiğinde deney grubundaki kadınların %15,5 inin sigarayı bıraktığı bulunurken, kontrol grubunda bırakan olmamıştır (36). Borges in (2005), sigaranın zararlarının, bırakma stratejilerinin ve bırakmanın yararlarının anlatıldığı 12 şer dakikalık 4 oturum ve sigaranın gebelikteki riskleri ve kendi kendine bırakma stratejilerini anlatan broşürün verildiği kısa danışmanlık ve davranışsal müdahaleyi kullandığı çalışmasında ise deney grubunda bırakma oranını %33,3, kontrol grubunda %8,3 olarak belirlemiştir (37). Windsor ve ark. (2000), çalışmalarında kontrol grubuna sigara içmenin anne ve fetüs için riskleri konusunda bilgi vererek güçlü ve açık bir şekilde bırakmalarını tavsiye etmiş, deney grubuna ise kontrol grubuna verilen eğitime ek olarak bırakmaya nasıl başlayacaklarını, engellerle nasıl başa çıkabileceklerini anlatan bir video izleterek yardım metotlarını içeren bir rehber vermişler ve kısa danışmanlık oturumları uygulamışlardır. Sonuçta bırakma oranlarını deney grubunda %17,3, kontrol grubunda %8,8 olarak bulmuşlardır (38). Çalışmamızda da üç ayrı yöntemin uygulandığı I. grupta yer alan gebelerde sigarayı bırakma oranı yukarıda belirtilen çalışma sonuçları ile karşılaştırıldığında daha yüksek bulunmuştur. Çalışmamızdaki I. gruptaki bırakma oranının bu çalışmalardan yüksek bulunmasının nedeni gebelerin bağımlılık düzeyleri arasındaki farlılıklar, kültürel etkenler ve prenatal bakım uygulamalarındaki farklılıklar olabilir. Ayrıca çalışmamızda yalnızca I. 559

8 grupta uygulanan, sigara ile ilgili bilgilerin anne adayına doğmamış bebeğinin ağzından aktarılması nın da etkili bir faktör olabileceği düşünülmektedir. SONUÇ Gebelik süreci sigara bağımlısı kadınların sigarayı bırakmalarında önemli bir fırsattır. Bu nedenle sağlık personeli rutin kontroller sırasında konuyla ilgili bilgi aktarmaya ve sigarayı bıraktırmada destekleyici olmaya daha fazla önem vermelidir. Bu çalışmada gebelikte sigaranın etkileri, bırakmanın yararları ve yoksunluk belirtileri ile başa çıkma yolları konusunda bilgilerin doğmamış bebeğinden annesine yazılmış bir mektup şeklinde planlanan eğitim broşürünün sigara bırakma davranışı üzerinde yalnızca bilgi verme ve bilgi vermeye ek olarak telefonla destek olma müdahalelerinden daha fazla etkili olduğu bulunmuştur. Bu nedenle sigara içen gebelerin bırakmalarını desteklemek için gebeliğe özel bıraktırma müdahaleleri hazırlanmalı ve bu müdahaleler rutin prenatal bakımla birleştirilmelidir. Gebelikte sigarayı bırakan kadınlar doğumdan sonra tekrar başlamamaları için desteklenmeli ve sigarayı bıraktırma programlarına doğumdan sonra da devam edilmelidir. Bu çalışmanın örnek sayısının küçük olması bir sınırlılık olarak düşünülebilir. Bu nedenle daha büyük örnek gruplarında benzer çalışmaların yapılması önerilebilir. Ayrıca çalışmada gebe kadınların sigara içme ve bırakma davranışlarına ilişkin bilgi kendi ifadelerine dayanmaktadır. Bu nedenle tükürükte ve idrarda kotinin analizleri gibi gebe kadının sigara içip içmediğinin objektif ve güvenilir tıbbı analizlerle araştırıldığı çalışmalar yapılmalıdır. Diğer taraftan örneğin random olarak seçilmiş olması, sonuçların güvenirliği açısından önemlidir KAYNAKLAR 1. Andres RL, Day MC. Perinatal complications associated with maternal tobacco use, Semin Neonatal. 2000; 5(3): Cnattingius S, Akre O, Lambe M, Ockene J, Granath F. Will an adverse pregnancy outcome influence the risk of continued smoking in the pregnancy? Amerikan Journal of Obstetrics and Gynecology. 2006; 195: Cowperthwaite B, Hains SMJ, Kisilevsky BS. Fetal behavior in smoking compared to non- smoking pregnant women. Infant Behavior and Development. 2007; 380: Crawford JT, Tolosa JE, Goldenberg RL. Smoking Cessation in Pregnancy: Why, How, and What Next Clınıcal Obstetrıcs And Gynecology. 2008; 51(2): Vardavas CI, Chatzi L, Patelarou E, Plana E, Sarri K, Kafatos A, Koutis AD, Kogevinas M. Smoking and smoking cessation during early pregnancy and its effect on adverse pregnancy outcomes and fetal growth. Eur J Pediatr. 2010; 169: Ashmead GG. Smoking and pregnancy. The Journal of Maternal Fetal and Neonatal Medicine. 2003; 14: Einarson A, Riordan S. Smoking in pregnancy and lactation: a review of risks and essation strategies. Eur J Clin Pharmacol. 2009; 65: Martin R, Dombrowski S, Mullis C. Smoking during pregnancy: association with childhood temperament, behavior and academic performance. Journal of Pediatric Psychology. 2006; 31(5): Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü (2009) Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması, Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü, Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ve TÜBİTAK, Ankara, Türkiye. 10. Marakoğlu K, Erdem D. Konya da gebelerin sigara içme konusundaki tutum ve davranışları, Erciyes Tıp Dergisi. 2007; 29(1): Marakoğlu K, Sezer ER. Sivas ta gebelikte sigara kullanımı. Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2003; 25(4):

9 12. Doğu S, Ergin AB. Gebe kadınların sigara kullanımı etkileyen faktörler ve gebelikteki zaralarına ilişkin bilgileri. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi. 2008; 1(1): Semiz O, Sözeri C, Cevahir R, Şahin S, Kılıçoğlu SS. Sakarya da bir sağlık kuruluşuna başvuran gebelerin sigara içme durumlarıyla ilgili bazı özellikler. STED 2006; 15(8): Kısacık G, Gölbaşı Z. Gebe kadınların sigara içme davranışları ve gebelikte sigaranın etkilerine yönelik bilgileri. Türkiye Klinikleri J Gynecol Obst. 2009; 19(4): Coleman-Cowger VH. Smoking cessation ıntervention for pregnant women: A call for extension to the postpartum period. Matern Child Health J. 2012; 6: Cnattingius S. The epidemiology of smoking during pregnancy: Smoking prevalence, maternal characteristics, and pregnancy outcomes. Nicotine & Tobacco Research. 2004; 6( Supplement 2): Tran STT, Rosenberg KD, Carlson NE. Racial/ethnic disparities in the receipt of smoking cessation ınterventions during prenatal care. Matern Child Health J. 2010; 14: Lemola S and Grob A. (2008) Smoking cessation during pregnancy and relapse after childbirth: the impact of the grandmother s smoking status. Matern Child Health J. 2008; 12: Brenner H, Mielck A. The role of childbirth in smoking cessation. Preventative Medicine. 1993; 22: Tong VT, England LJ, Dietz PM, Asare LA. Smoking patterns and use of cessation interventions during pregnancy. Am J Prev Med. 2008; 35(4): Suzuki J, Kikuma H, Kawaminami K, Shima M. Predictors of smoking cessation during pregnancy among the women of Yamato and Ayase municipalities in Japan. Public Health. 2005; 119: Ebert LM, Fahy K. Why do women continue to smoke in pregnancy?. Women and Birth. 2008; 20: Suplee DP. The importance of providing smoking relapse counseling during the postpartum hozpitalization. JOGNN. 2005; 34(6): Solomon JL, Quinn V. Spontaneous quitting: selfinitiated smoking cessation in early pregnancy. Nicotine and Tobacco Research. 2004; 6(2): Yeltekin SY, Karasimav D, Yalçın S. Gümüşdere sağlık ocağında pasif sigara maruziyetinin doğum ağırlığı üzerine etkisi. STED. 2005; 14(4): Ingall G and Cropley M. Exploring the barriers of quitting smoking during pregnancy: A systematic review of qualitative studies. Women and Birth. 2010; 23(2): Jordan TR, Dake JA, Price JH. Best practices for smoking cessation in pregnancy: Do obstetrician/gynecologists use them in practice?. Journal of Women s Health. 2006; 15(4): Albrecht, S, Thomas, KK, Jason W. Osborne JW, Ogbagaber S. The SUCCES program for smoking cessation for pregnant women. JOGNN. 2011;40; Uysal MA, Kadakal F, Karşıdağ Ç, Bayram GN, Uysal Ö, Yılmaz V. Fagerström test for nicotine dependence: rehability in a Turkish sample and factor analysis. Tüberküloz ve Toraks Dergisi. 2004; 52(2): Shipp M, Minihane M, Petitti D, Washington EA. Estimation of the break-even point for smoking cessation programs in pregnancy. Am. J. Puplic Health 1992; 82(3): Lumley J, Oliver S, Chamberlain C, Oakley L. Interventions for promoting smoking cessation during pregnancy. Cochrane Database. In Vochrane Library 2004; Issue Naughton F, Prevost AT, Sutton S. Self-help smoking cessation interventions in pregnancy: a systematic review and meta-analysis. Addiction. 2008;103: Karatay G, Kubilay G, Emiroğlu ON. Effect of motivational interviewing on smoking cessation in pregnant women. Journal of Advanced Nursing. 2010; 66(6): Buchanan, L. Implementing a smoking cessation program for pregnant women based on current clinical practice guidelines, Journal of the American Academy of Nurse Practitioners 2002; 14(6):

10 35. Rigotti N, Park ER, Regan S, Chang Y, Perry K, Laudin B, Ouinn V. Efficacy of telephone counseling for pregnant smokers. Obstetric and Gynecology. 2006; 108(1): Gebaur C, Kwo C, Haynes FE, Wewers ME. A nurse - managed smoking cessation intervention during pregnancy. JOGGN. 1998; 27(1): Borges FG. Effectiveness of a brief counseling and behavioral intervenion for smoking cessation in pregnant women. Preventive Medicine. 2005; 41: Windsor AR, Woodby L, Miller MT, Hardin M, Crawford M, DiClemente C. Effectiveness of agency for health care policy and research clinical practice guideline and patient educational methods for pregnant smokers in medicaid maternity care. Am. J. Obstetrc Gynecology. 2000; 182(1):

Sema DOĞU, Kader KOÇ, Zeynep ASLAN, Serpil TÜRKER, Nur İHTİYAR GİRİŞ

Sema DOĞU, Kader KOÇ, Zeynep ASLAN, Serpil TÜRKER, Nur İHTİYAR GİRİŞ ÖZEL BİR SAĞLIK KURULUŞUNA BAŞVURAN GEBE KADINLARDA SİGARA KULLANIMI İLE İLGİLİ VERİLEN EĞİTİMİN ANNE BEBEK SAĞLIĞI ÜZERİNE ETKİLERİ İLE İLGİLİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN ÖLÇÜLMESİ 13-16 Ekim 2011 de 2. Ulusal

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

* Gebe Kadınların Sigara Kullanımı Etkileyen Faktörler ve Gebelikteki Zaralarına İlişkin Bilgileri

* Gebe Kadınların Sigara Kullanımı Etkileyen Faktörler ve Gebelikteki Zaralarına İlişkin Bilgileri * Gebe Kadınların Sigara Kullanımı Etkileyen Faktörler ve Gebelikteki Zaralarına İlişkin Bilgileri Sema DOĞU**, Ayla BERKİTEN ERGİN*** ÖZET Amaç: Bu çalışma Kocaeli ilinde yaşayan gebe kadınlarda sigara

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ DOÇ DR ZEYNEP AYFER SOLAK EÜTF GÖĞÜS HASTALIKLARI AD Çevresel ve sosyal faktörler. Medya, merak, aile. Sosyoekonomik yapı. Kültürel yapı Davranışsal ve psikolojik faktörler. Öğrenme.

Detaylı

GEBELİKTE TÜTÜN KULLANIMI

GEBELİKTE TÜTÜN KULLANIMI GEBELİKTE TÜTÜN KULLANIMI 1 İÇERİK 1.Tütün 2.Gebelik 3.Tütün kullanımının etkisi Gebeliğin oluşuma etkisi Gebede fizyolojik etkisi İntrauterin dönemde etkisi Plasentaya etkisi Emzirme dönemine etkisi Sonraki

Detaylı

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3)

TAF Preventive Medicine Bulletin, 2008: 7(3) Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2008; 7(3):23-236 Lisansüstü Eğitime Devam Eden Evli Kadınların Üreme Sağlığı Sorunları ve Etkileyen Faktörler [Reproductive Health Problems of Married Women

Detaylı

arastırma ABSTRACT ÖZET NURIYE BÜYÜKKAYACI DUMAN* GÜLAY YILMAZEL*

arastırma ABSTRACT ÖZET NURIYE BÜYÜKKAYACI DUMAN* GÜLAY YILMAZEL* Doğum Sonrası Ev Ziyaretleri Yoluyla Verilen Aile Planlaması Danışmanlığının Etkili Aile Planlaması Yöntemi Kullanımına Etkisi The Effect of Family Planning Consultancy Provided Through Post-Partum Home

Detaylı

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ

ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ Doç. Dr. Deniz Beste Çevik Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı beste@balikesir.edu.tr

Detaylı

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ

BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ TAF Preventive Medicine Bulletin, 2006: 5 (6) ARAŞTIRMA RESEARCH ARTICLE BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ NDE YAPTIRILAN DOĞUMLARIN İNCELENMESİ Atilla Senih MAYDA*, Türker ACEHAN**, Suat ALTIN**, Mehmet ARICAN**,

Detaylı

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ Zelha Türk*, Serpil Türker **, Pelin Gökoğlu***,Eda Ulutaş**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi

Detaylı

BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER*

BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* BİR SAĞLIK OCAĞI BÖLGESİNDE BEBEKLERİN UYKU POZİSYONLARI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* Emine BARAN 1, M. Esin OCAKTAN 2, Sabahattin KOCADAĞ 1, Ayşe YILDIZ 3, Recep AKDUR 4 1 Araş. Gör. Dr. Ankara Üniversitesi

Detaylı

Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler

Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Sivas İli Ana-Çocuk Sağlığı Merkezine Başvuran Kadınların Aile Planlaması Yöntem Tercihleri ve Etkileyen Faktörler The Factors Which Effect the Family Planning Methods

Detaylı

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ

FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ FETAL HAYATTAN ÇOCUKLUĞA ĠLK 1000 GÜNDE BESLENME VE AĠLE HEKĠMLĠĞĠ SĠSTEMĠNDE HEMŞĠRENĠN ROLÜ Yrd.Doç.Dr. Gülten KOÇ Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Doğum-Kadın Hastalıkları Hemşireliği Anabilim

Detaylı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı 5A 5R KAVRAMLARI Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Genel İlkeler Tütün bağımlılığı kronik bir hastalıktır. Genellikle birkaç denemeden sonra bırakılır. Her

Detaylı

Anne Yaşı ve Gebelik Sayısının Bebeğin Doğum Ağırlığı ile İlişkisi

Anne Yaşı ve Gebelik Sayısının Bebeğin Doğum Ağırlığı ile İlişkisi Yıl: 11 Cilt: 5 Sayı: 19 Ekim-Kasım-Aralık 2009 Anne Yaşı Gebelik Sayısının Bebeğin Doğum Ağırlığı ile İlişkisi Yrd. Doç. Dr. Saadet YAZICI* Yrd. Doç. Dr. Gülümser DOLGUN* Öz Amaç: Çalışmanın amacı, anne

Detaylı

Relaps nedenleri ve Önleme. Doç. Dr. Metin ÖZKAN GATA Göğüs Hastalıkları AD

Relaps nedenleri ve Önleme. Doç. Dr. Metin ÖZKAN GATA Göğüs Hastalıkları AD Relaps nedenleri ve Önleme Doç. Dr. Metin ÖZKAN GATA Göğüs Hastalıkları AD Quitting smoking is easy, I have done it hundred times... Sigara bağımlılığı tüm diğer bağımlılıklar gibi kronik ve Mark Twain

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi

Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi 186 Bir Sağlık Yüksekokulunda Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Ve Problem Çözme Becerilerinin İncelenmesi Filiz Kantek, Akdeniz Üniversitesi Antalya Sağlık Yüksekokulu, Antalya,Türkiye, fkantek@akdeniz.edu.tr

Detaylı

Sigara Bıraktırmaya Yönelik Davranışsal Yöntemler

Sigara Bıraktırmaya Yönelik Davranışsal Yöntemler Sigara Bıraktırmaya Yönelik Davranışsal Yöntemler Dr.Osman Örsel Sigaranın Psikofarmakolojik Etkileri: Hoşlanma Mutluluk Gevşeme Dikkat artışı Endişede azalma Streste azalma Açlık hissinde azalma Kilo

Detaylı

Sivas ın Çayboyu Mahallesi nde Yaşayan 10 Yaş ve Üzerindeki Bireylerin Sigara İçme Durumu *

Sivas ın Çayboyu Mahallesi nde Yaşayan 10 Yaş ve Üzerindeki Bireylerin Sigara İçme Durumu * Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Sivas ın Çayboyu Mahallesi nde Yaşayan 10 Yaş ve Üzerindeki Bireylerin Sigara İçme Durumu * Smoking Status of Individuals Over 10 Years Old Living in Çayboyu District

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİNDE STANDARDİZASYON

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİNDE STANDARDİZASYON SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİNDE STANDARDİZASYON TARTIŞMA HEDEFLERİ Sigara bırakma politikasını vurgulamak Sigara bırakma polikliniklerinin özelliklerini irdelemek Türkiye de yaşanan sorunları tanımlamak

Detaylı

Aydın İl Merkezinde Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri

Aydın İl Merkezinde Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri Araştırma/Research Article Aydın İl Merkezinde Doğum Öncesi Bakım Hizmetleri Erdal Beşer, Filiz Ergin*, Alper Sönmez Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı AD, Aydın. *Filiz Ergin, Adnan

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF HEALTH SCIENCES Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yayın Organıdır

SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF HEALTH SCIENCES Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yayın Organıdır SAĞLIK BİLİMLERİ DERGİSİ JOURNAL OF HEALTH SCIENCES Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yayın Organıdır Araştırma Yazısı 2015; 24: 44-48 EBELİK VE HEMŞİRELİK ÖĞRENCİLERİNİN DOĞUM ŞEKLİ TERCİHLERİ

Detaylı

Birinci Trimester Gebelerde Depresyon ve Anksiyete Bozukluðu

Birinci Trimester Gebelerde Depresyon ve Anksiyete Bozukluðu ARAÞTIRMA Birinci Trimester Gebelerde Depresyon ve Anksiyete Bozukluðu Depression and Anxiety Among First Trimester Pregnancies Pýnar Yücel 1, Yasemin Çayýr 2, Mehmet Yücel 3 1 Uz.Dr., Siyavuþpaþa Aile

Detaylı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı

MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı ATATÜRK SAGLIK MESLEK LİsESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ SON SINIF ÖGRENCİLERİNİN DİABETES MELLİTUS HASTALIGI VE HEMŞİRELİK BAKıMı HAKKINDAKİ BİLGİ DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ Sibel KARA CA * ÖZET Bu araştırma İzmir

Detaylı

Solunumsal Yakınması Olan Hastaların Sigara Alışkanlık Durumlarının Değerlendirilmesi

Solunumsal Yakınması Olan Hastaların Sigara Alışkanlık Durumlarının Değerlendirilmesi Solunumsal Yakınması Olan Hastaların Sigara Alışkanlık Durumlarının Değerlendirilmesi Cengiz ÖZGE, Münir TÜMKAYA, Eylem S. ÖZGÜR, Suzan EKER Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ DOÇ DR ZEYNEP AYFER SOLAK İÜTF GÖĞÜS HASTALIKLARI AD Çevresel ve sosyal faktörler. Medya, merak, aile. Sosyoekonomik yapı. Kültürel yapı Davranışsal ve psikolojik faktörler. Öğrenme.

Detaylı

Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi. Ebe Huriye Güven

Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi. Ebe Huriye Güven Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi Ebe Huriye Güven Gebelik dönemi fizyolojik, psikolojik ve sosyal değişimlerin yaşandığı ve bu değişimlere

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

Hemşirelik yüksekokulu öğrencilerinin sigara bağımlılık düzeyleri ve etkileyen etmenler*

Hemşirelik yüksekokulu öğrencilerinin sigara bağımlılık düzeyleri ve etkileyen etmenler* Cilt: 4 Sayı: 2 Yıl: 2007 www.insanbilimleri.com Hemşirelik yüksekokulu öğrencilerinin sigara bağımlılık düzeyleri ve etkileyen etmenler* Cantürk Çapık** Şeyda Özbıçakcı *** Özet Sigara bağımlılığı üzerine

Detaylı

Gebelerin Ağız ve Diş Sağlığına İlişkin Bilgi ve Görüşleri. Araş. Gör. Meltem MECDİ Doç.Dr. Nevin HOTUN ŞAHİN

Gebelerin Ağız ve Diş Sağlığına İlişkin Bilgi ve Görüşleri. Araş. Gör. Meltem MECDİ Doç.Dr. Nevin HOTUN ŞAHİN Gebelerin Ağız ve Diş Sağlığına İlişkin Bilgi ve Görüşleri Araş. Gör. Meltem MECDİ Doç.Dr. Nevin HOTUN ŞAHİN Giriş Gebeliğin periodontal sağlığı olumsuz etkilediği kabul edilmektedir. Diş ve diş etlerinde

Detaylı

Özet. Abstract. Erciyes Tıp Dergisi (Erciyes Medical Journal) 25 (3) 122-130, 2003 122

Özet. Abstract. Erciyes Tıp Dergisi (Erciyes Medical Journal) 25 (3) 122-130, 2003 122 Doğum sonrası dönemde verilen aile planlaması ARAŞTIRMALAR eğitiminin yöntem (Research kullanmaya Reports) etkisi DOĞUM SONRASI DÖNEMDE VERİLEN AİLE PLANLAMASI EĞİTİMİNİN YÖNTEM KULLANMAYA ETKİSİ The effect

Detaylı

SİGARA BIRAKMA TEDAVİSİNDEKİ HASTALARIMIZIN GENEL ÖZELLİKLERİ VE TEDAVİ BAŞARISINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

SİGARA BIRAKMA TEDAVİSİNDEKİ HASTALARIMIZIN GENEL ÖZELLİKLERİ VE TEDAVİ BAŞARISINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi, Cilt XXIX Sayı 3, 2015 SİGARA BIRAKMA TEDAVİSİNDEKİ HASTALARIMIZIN GENEL ÖZELLİKLERİ VE TEDAVİ BAŞARISINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER GENERAL CHARACTERISTICS OF SMOKING CESSATION

Detaylı

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER Doç. Dr. Şule Akçay Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD 8 Nisan 2009 Hastasının sigarayı bırakmasını sağlamak her hekimin görevi

Detaylı

SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI

SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI Doç Dr Tunçalp Demir Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD DSÖ sigarayı en önemli önlenebilir hastalık nedeni olarak tanımlamaktadır. Her yıl sigaraya

Detaylı

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen

Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen Zeynep Eras, Gözde Kanmaz, Banu Mutlu, Fuat Emre Canpolat, Evrim Durgut Şakrucu, Uğur Dilmen ZTB Kadın Sağlığı Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gelişimsel Pediatri Ünitesi Obstetrik tahminlerdeki belirsizliklere

Detaylı

Postpartum dönemde anne ve babaların yenidoğan ARAŞTIRMA bakımına (Research ilişkin gereksinimlerinin Report) belirlenmesi

Postpartum dönemde anne ve babaların yenidoğan ARAŞTIRMA bakımına (Research ilişkin gereksinimlerinin Report) belirlenmesi Postpartum dönemde anne ve babaların yenidoğan ARAŞTIRMA bakımına (Research ilişkin gereksinimlerinin Report) belirlenmesi POSTPARTUM DÖNEMDE ANNE VE BABALARIN YENİDOĞAN BAKIMINA İLİŞKİN GEREKSİNİMLERİNİN

Detaylı

SİGARAYI BIRAKMA METODLARI, ÖNEMİ ve ÜLKEMİZDEKİ DURUM

SİGARAYI BIRAKMA METODLARI, ÖNEMİ ve ÜLKEMİZDEKİ DURUM SİGARAYI BIRAKMA METODLARI, ÖNEMİ ve ÜLKEMİZDEKİ DURUM Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi, Halk Sağlığı Enstitüsü TÜTÜN KONTROLÜNÜN TEMEL STRATEJİLERİ Tütün kontrolü çalışmaları birbirini tamamlayan

Detaylı

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ BARAN E 1, KOCADAĞ S 1, AKDUR R 1, DEMİR N 2, NUMANOĞLU

Detaylı

BİR POLİS OKULU ÖĞRENCİLERİNDE SİGARA KULLANIM SIKLIĞI ARAŞTIRMASI PREVALENCE OF SMOKING AMONG A POLICE SCHOOL STUDENTS

BİR POLİS OKULU ÖĞRENCİLERİNDE SİGARA KULLANIM SIKLIĞI ARAŞTIRMASI PREVALENCE OF SMOKING AMONG A POLICE SCHOOL STUDENTS BİR POLİS OKULU ÖĞRENCİLERİNDE SİGARA KULLANIM SIKLIĞI ARAŞTIRMASI PREVALENCE OF SMOKING AMONG A POLICE SCHOOL STUDENTS Yasemin AÇIK, S. Aytaç POLAT, Erhan DEVECİ Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk

Detaylı

YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER

YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER YARDIMCI ÜREME TEKNİKLERİ UYGULAMALARI VE PERİNATAL/NEONATAL ETKİLER Nilüfer Güzoğlu, H. Gözde Kanmaz, Dilek Dilli, Nurdan Uras, Ömer Erdeve, Uğur Dilmen İlk tüp bebeğin 1978 de doğumundan bu yana IVF

Detaylı

Elazığ Emniyet Teşkilatı Personelinin Sigara İçme Davranışları, Bağımlılık Düzeyleri ve Sigara-Sağlık İlişkisine Yaklaşımları #

Elazığ Emniyet Teşkilatı Personelinin Sigara İçme Davranışları, Bağımlılık Düzeyleri ve Sigara-Sağlık İlişkisine Yaklaşımları # Elazığ Emniyet Teşkilatı Personelinin Sigara İçme Davranışları, Bağımlılık Düzeyleri ve Sigara-Sağlık İlişkisine Yaklaşımları # S. Erhan DEVECİ*, Haydar GÜLER**, Figen DEVECİ***, Yasemin AÇIK*, M. Hamdi

Detaylı

Annelerin El Hijyeni Hakkındaki Bilgi ve Uygulamaları*

Annelerin El Hijyeni Hakkındaki Bilgi ve Uygulamaları* Araştırma / Research Article TAF Prev Med Bull 2011; 10(5): 573-578 Annelerin El Hijyeni Hakkındaki Bilgi ve Uygulamaları* [Knowledge and Applications about Hand Hygiene of the Mothers] ÖZET AMAÇ: Bu araştırma,

Detaylı

Çocukların Sigaranın Zararlarından Korunması: Halk Sağlığı Hemşiresi ve Öncelikli Sorumluluklar

Çocukların Sigaranın Zararlarından Korunması: Halk Sağlığı Hemşiresi ve Öncelikli Sorumluluklar 90 Çocukların Sigaranın Zararlarından Korunması: Halk Sağlığı Hemşiresi ve Öncelikli Sorumluluklar Protection of Children from Hazards of Smoking: Community Health Nurse and Primary Responsibilities (Derleme)

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARINDA TÜTÜN KULLANIMI VE SORUMLULUKLARI KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU

SAĞLIK ÇALIŞANLARINDA TÜTÜN KULLANIMI VE SORUMLULUKLARI KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU SAĞLIK ÇALIŞANLARINDA TÜTÜN KULLANIMI VE SORUMLULUKLARI KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU Araş. Gör. Handan EREN Sunum Planı Küreselleşme ve sigara Sağlık Çalışanlarında Sigara Kullanımı

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Sigara Bırakma Polikliniğimizin Bir Yıllık İzlem Sonuçları #

Sigara Bırakma Polikliniğimizin Bir Yıllık İzlem Sonuçları # Sigara Bırakma Polikliniğimizin Bir Yıllık İzlem Sonuçları # Tunçalp DEMİR*, Bülent TUTLUOĞLU*, Nihal KOÇ**, Leman BİLGİN*** * İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim

Detaylı

Fırat Tıp Dergisi 2009;14(2): 115-119

Fırat Tıp Dergisi 2009;14(2): 115-119 Fırat Tıp Dergisi 200;4(2): - Klinik Araştırma www.firattipdergisi.com Arapgir Devlet Hastanesine Başvuran Gebelerin Doğum Öncesi Bakım Hizmetlerinden Yararlanma Durumları ve Etkileyen Faktörlerin Değerlendirilmesi

Detaylı

Afyon da Lise Öğretmenlerinin Sigara İçme Alışkanlığı ve Sigaraya Karşı Tutumları

Afyon da Lise Öğretmenlerinin Sigara İçme Alışkanlığı ve Sigaraya Karşı Tutumları Afyon da Lise Öğretmenlerinin Sigara İçme Alışkanlığı ve Sigaraya Karşı Tutumları Mehmet ÜNLÜ*, Ayşe ORMAN*, Murat CİRİT*, Reha DEMİREL** * Afyon Kocatepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları

Detaylı

Hekimlerin Sigara Bıraktırma Davranışları ve İlişkili Faktörler

Hekimlerin Sigara Bıraktırma Davranışları ve İlişkili Faktörler Araştırma / Research Article TAF Prev Med Bull 2013;12(5):501-510 Hekimlerin Sigara Bıraktırma Davranışları ve İlişkili Faktörler [Physicians' Smoking Cessation Behavior and Related Factors] ÖZET AMAÇ:

Detaylı

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri*

Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri* Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin İnternet Kullanımına Yönelik Görüşleri* Hamza FİDANCIOĞLU**, K.Derya BEYDAĞ***, Fadime GÖK ÖZER***, Mehtap KIZILKAYA*** ÖZET Amaç: Bu çalışma, sağlık yüksek okulu öğrencilerinin

Detaylı

Fetus - Amru.os sıvısı - Anne organizması arasındaki ilişki ve denge önemlidir. Amnios sıvısı total protein düzeyi çeşitli araştırmalara konu

Fetus - Amru.os sıvısı - Anne organizması arasındaki ilişki ve denge önemlidir. Amnios sıvısı total protein düzeyi çeşitli araştırmalara konu MIADINDAKİ GEBELERDE AMNiOS sıvısı TOTAL PROTEİN DÜZEYİ Dr. C. ŞEN(*) Doç. D. V. OCAK (") Dr. N. HEKİM ( 0 ) Prof. Dr. S. EREZ("} ÖZl!T Fetus - Amru.os sıvısı - Anne organizması arasındaki ilişki ve denge

Detaylı

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi

ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe 1. ofsport Sciences 2004, 15 (2), 76-90 GELişTiRiLMiş OYUN-EGZERSiZ PROGRAMıNıN ANAOKULU ÇOCUKLARlNDA LOKOMOTOR. BECERiLERE ETKisi Fabna KERKEZ ÖZET Bu çalışmanın amacı

Detaylı

DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ DOĞUMA HAZIRLIK KURSUNUN GEBELER ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ Ayfer Ayan(1) Cemile Aksoy(2) Hande Edizkan Budak(3) 1 Acıbadem Bursa Hastanesi, Hemşirelik Hizmetleri Müdürü 2 Acıbadem Bursa Hastanesi, Eğitim ve

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Sigara Bırakma Polikliniğinin Üç Yıllık Başvuru Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Sigara Bırakma Polikliniğinin Üç Yıllık Başvuru Sonuçlarının Değerlendirilmesi A r a ş t ı r m a m a k a l e s i Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Sigara Bırakma Polikliniğinin Üç Yıllık Başvuru Sonuçlarının Değerlendirilmesi Gamze ÇAN Funda ÖZTUNA Murat TOPBAŞ Tevfik ÖZLÜ

Detaylı

Annelerin Sigara Kullanımı ile Yenidoğanın Doğum Kilosu, Boyu ve Baș Çevresi Arasındaki İlișkinin İncelenmesi *

Annelerin Sigara Kullanımı ile Yenidoğanın Doğum Kilosu, Boyu ve Baș Çevresi Arasındaki İlișkinin İncelenmesi * Journal Of Ankara University Faculty of Medicine 2011, 4(3) DAHİLİ BİLİMLER/MEDICAL SCIENCES Araștırma Makalesi / Research Article Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası 2011, 4 (3) DOI: 10.101/Tıpfak_00000079

Detaylı

Gebelerin Emzirmeye İlişkin Tutumları ve Emzirme Tutumunu Etkileyen Bazı Faktörler

Gebelerin Emzirmeye İlişkin Tutumları ve Emzirme Tutumunu Etkileyen Bazı Faktörler Gebelerin Emzirmeye İlişkin Tutumları ve Emzirme Tutumunu Etkileyen Bazı Faktörler Breastfeeding Attitudes of Pregnant Women and Some Factors Which Effect the Breastfeeding Attitude (Araştırma) Arş.Gör.

Detaylı

HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ

HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ HEMODĠYALĠZ HASTALARININ UMUTSUZLUK DÜZEYLERĠ *Derya BaĢaran ** Özlem ġahin Altun *Diaverum Özel Merzifon Diyaliz Merkezi **Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Psikiyatri HemĢireliği AD GİRİŞ

Detaylı

Hacettepe Erişkin Hastanesine başvuran hastaların sigara bırakma hizmetleri hakkındaki

Hacettepe Erişkin Hastanesine başvuran hastaların sigara bırakma hizmetleri hakkındaki KLİNİK ÇALIŞMA/RESEARCH ARTICLE Tuberk Toraks 2013; 61(4): 312-319 Geliş Tarihi/Received: 15/11/2012 - Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 05/09/2013 Hacettepe Erişkin Hastanesine başvuran hastaların sigara

Detaylı

İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması

İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması İleri Anne Yaşı ve Gebelik Komplikasyonları İlişkisinin Araştırılması Itır Aktürk, Sena Bahadıroğlu, S. Gayenur Büyükberber, Sümeyye Gürbüz Danışman: Prof. Dr. Filiz F. (Bilgin) Yanık ÖZET Bu çalışmada

Detaylı

FATĐH ÜNĐVERSĐTESĐ ANKARA KAMPÜSÜ ÖĞRENCĐLERĐNĐN SĐGARA KULLANIM ALIŞKANLIKLARI

FATĐH ÜNĐVERSĐTESĐ ANKARA KAMPÜSÜ ÖĞRENCĐLERĐNĐN SĐGARA KULLANIM ALIŞKANLIKLARI MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE FATĐH ÜNĐVERSĐTESĐ ANKARA KAMPÜSÜ ÖĞRENCĐLERĐNĐN SĐGARA KULLANIM ALIŞKANLIKLARI Öğr. Gör. Sevda YÜKSEL 1, Öğr.Gör. Zübeyde

Detaylı

Bir eğitim hastanesinde görev yapan hemşirelerin sigara içme profilinin belirlenmesi

Bir eğitim hastanesinde görev yapan hemşirelerin sigara içme profilinin belirlenmesi Bir eğitim hastanesinde görev yapan hemşirelerin sigara içme profilinin belirlenmesi İlknur Sayan 1, Ö. Faruk Tekbaş 2, Ercan Göçgeldi 2, Eylem Paslı 3, Mustafa Babayiğit 2 1 GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi

Detaylı

Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli

Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli Şanlıurfa il merkezinde Suriyeli mülteci kadınların üreme ve ruh sağlığı ihtiyaçları; Suriyeli mültecilerin sağlığını geliştirme modeli Prof.Dr. Zeynep ŞİMŞEK Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı

Detaylı

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi

Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Okul Öncesi (5-6 Yaş) Cimnastik Çalışmasının Esneklik, Denge Ve Koordinasyon Üzerine Etkisi Kadir KOYUNCUOĞLU, Onsekiz Mart Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu, Çanakkale, Türkiye. koyuncuoglu45@gmail.com

Detaylı

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Perinatoloji Yüksek riskli gebelik Maternal ve fetal sağlığı tehdit eden, mortalite ve morbidite olasılığını

Detaylı

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT Muğla Üniversitesi SBE Dergisi Güz 2001 Sayı 5 ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET Erdoğan GAVCAR * Meltem ÜLKÜ

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

Kitapçıoğlu G 1 Yanıkkerem E 2. Özet

Kitapçıoğlu G 1 Yanıkkerem E 2. Özet Araştırma Makalesi / Seach Paper Ege Tıp Dergisi / Ege Journal of Medicine 47(2) : 87-92, 2008 Manisa Doğumevinde doğum yapan kadınların doğurganlık öyküleri, aile planlaması davranışı ve doğum sonrası

Detaylı

KIRSAL ALANDAKİ ANNELERİN SAĞLIKLI BEBEKLERİNİN BAKIM SORUNLARINI ÇÖZME BECERİLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER*

KIRSAL ALANDAKİ ANNELERİN SAĞLIKLI BEBEKLERİNİN BAKIM SORUNLARINI ÇÖZME BECERİLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* ARAŞTIRMA KIRSAL ALANDAKİ ANNELERİN SAĞLIKLI BEBEKLERİNİN BAKIM SORUNLARINI ÇÖZME BECERİLERİ VE ETKİLEYEN FAKTÖRLER* Fatma GÜDÜCÜ TÜFEKCİ** Aynur YILDIZ*** Alınış Tarihi:10.07.2009 Kabul Tarihi:28.10.2009

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ Dr Pınar Pazarlı Göğüs Hastalıkları ve TB uzmanı Sakarya Üniversitesi SAÜ SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİĞİ 2006 Bağlasan Durur mu? Fotoğraf: FİTNAT ÇİMŞİT SAÜ Tütün Kontrolü Koordinasyon

Detaylı

Şanlıurfa İlinde Kadınların Aile Planlamasına İlişkin Tutumlarının Belirlenmesi

Şanlıurfa İlinde Kadınların Aile Planlamasına İlişkin Tutumlarının Belirlenmesi Araştırma Maklesi Şanlıurfa İlinde Kadınların Aile Planlamasına İlişkin Tutumlarının Belirlenmesi Determining the attitudes of woman towards family planning in Şanlıurfa Fatma GÖZÜKARA, Feray KABALCIOĞLU,

Detaylı

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse Perinatal Depresyon gebelik süresince veya gebeliği takip eden ilk 12 ay boyunca

Detaylı

14 Aralık 2012, Antalya

14 Aralık 2012, Antalya Hamilelerde Uyku Bozukluğunun Sorgulanması ve Öyküden Tespit Edilen Huzursuz Bacak Sendromunda Sıklık, Klinik Özellikler ve İlişkili Olabilecek Durumların Araştırılması A Neyal, G Benbir, R Aslan, F Bölükbaşı,

Detaylı

Sivas Çimento Fabrikasında Çalışanların Sigara İçme Durumu, 2001

Sivas Çimento Fabrikasında Çalışanların Sigara İçme Durumu, 2001 Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Sivas Çimento Fabrikasında Çalışanların Sigara İçme Durumu, 2001 Smoking Among Personnel VVorking For The Sivas Cement Factory, 2001 Yeltekin DEMİREL *, Nuran GÜLER**,

Detaylı

Gebelikte Sigara Kullanımı ve Pasif İçiciliğin Fetüs ve Yenidoğan Sağlığı Üzerine Etkileri

Gebelikte Sigara Kullanımı ve Pasif İçiciliğin Fetüs ve Yenidoğan Sağlığı Üzerine Etkileri Makale / Article ISSN:2149-455X 3 Gebelikte Sigara Kullanımı ve Pasif İçiciliğin Fetüs ve Yenidoğan Sağlığı Üzerine Etkileri Nursan Çınar, Sümeyra Topal, Sevin Altınkaynak Sakarya Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi

Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Özel Bir Hastane Grubu Ameliyathanelerinde Çalışan Hemşirelerine Uygulanan Yetkinlik Sisteminin İş Doyumlarına Etkisinin Belirlenmesi Sibel Yıldırım*, İlknur İnanır**, Zerrin Kaya*** * Acıbadem Hastanesi,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Zeynep Çatay Çalışkan 2. Doğum Tarihi: 18 Şubat 1975 3. Unvanı: Yardımcı Doçent 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Boğaziçi Üniversitesi 1996 Y. Lisans

Detaylı

Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri #

Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri # Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri # Sibel ÖZKURT*, Mehmet BOSTANCI**, Remzi ALTIN*, Aysun ÖZŞAHİN**, Beyza AKDAĞ*** * Pamukkale Üniversitesi

Detaylı

Iğdır İlinde Birinci Basamakta Adölesan Gebelikler ve Kadınların Doğurganlık Özellikleri Durumu

Iğdır İlinde Birinci Basamakta Adölesan Gebelikler ve Kadınların Doğurganlık Özellikleri Durumu Sağlık ve Toplum Yıl:2, Sayı: Ocak-Mart 20 ARAŞTIRMALAR / Researches Iğdır İlinde Birinci Basamakta Adölesan Gebelikler ve Kadınların Doğurganlık Özellikleri Durumu The Fertility Characteristics Of Women

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

Diyarbakırda Erken Yaş Evlilikleri

Diyarbakırda Erken Yaş Evlilikleri Diyarbakırda Erken Yaş Evlilikleri Hamit ACEMOĞLU Ali CEYLAN Günay SAKA Melikşah ERTEM Özet Amaç: Erken yaş evlilikleri kadın ve çocuk sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi

Detaylı

SİGARA GARA BIRAKMA KURUMLAR. Dr. Atilla UYSAL. Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi- İstanbul

SİGARA GARA BIRAKMA KURUMLAR. Dr. Atilla UYSAL. Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi- İstanbul SİGARA GARA BIRAKMA TEDAVİLER LERİNİN N EKONOMİSİ- MALİYET ETKİNL NLİK- ÖDEYİCİ KURUMLAR Dr. Atilla UYSAL Yedikule Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi- İstanbul Sigara bağımlılığı,

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Hacettepe Üniversitesi 1990. Öğr. Gör. Kastamonu Sağlık Yüksekokulu Gazi Üniv.

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Hacettepe Üniversitesi 1990. Öğr. Gör. Kastamonu Sağlık Yüksekokulu Gazi Üniv. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Şule ERGÖL 2. Doğum Tarihi : 01.08.1969 3. Unvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Hacettepe Üniversitesi 1990 Y. Lisans Doğum/Kadın

Detaylı

KÜLTÜREL MUHİTİN ÖĞRENCİ BAŞARISINA ETKİSİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

KÜLTÜREL MUHİTİN ÖĞRENCİ BAŞARISINA ETKİSİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA KÜLTÜREL MUHİTİN ÖĞRENCİ BAŞARISINA ETKİSİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Vedat Nuri TURHAN * Özet : Atatürk Üniversitesi Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesinde 2006 2007 öğretim yılı 2. yarıyılı içerisinde öğrenim

Detaylı

sigara bırakma destek hatları dr.osman örsel

sigara bırakma destek hatları dr.osman örsel sigara bırakma destek hatları dr.osman örsel 1 2 Sigara Bırakma Hatları Bugün kullanımda olan en maliyet etkin (cost-effective) sigara bırakma yöntemidir. Diğer yöntemlerle birleştirildiğinde etkinliği

Detaylı

Evaluation of the Motivational Interviewing Made with Smokers Results of the Periodic Health Examination

Evaluation of the Motivational Interviewing Made with Smokers Results of the Periodic Health Examination Original Research Turkish Journal of Family Medicine & Primary Care www.tjfmpc.com Evaluation of the Motivational Interviewing Made with Smokers Results of the Periodic Health Examination Periyodik Sağlık

Detaylı

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ

ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZEL BİR HASTANEDE YENİDOĞAN ÜNİTESİNE YATIRILAN İNDİREKT HİPERBİLİRUBİNEMİLİ OLGULARIN RETROSPEKTİF DEĞERLENDİRİLMESİ *Aysun Çakır, *Hanife Köse,*Songül Ovalı Güral, *Acıbadem Kadıköy Hastanesi GİRİŞ

Detaylı

Hemşirelik Yüksek Okulu Öğrencilerinin Zaman Yönetimi Becerileri

Hemşirelik Yüksek Okulu Öğrencilerinin Zaman Yönetimi Becerileri Araştırma/Research Article TAF Prev Med Bull 2008; 7(5):429-434 Hemşirelik Yüksek Okulu Öğrencilerinin Zaman Yönetimi Becerileri [Time Management Skills of Nursing Students] ÖZET: AMAÇ: Bu çalışmada, hemşirelik

Detaylı

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1

EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 58 2009 Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi Sayı:25, s.58-64 ÖZET EĞİTİM FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEK BİLGİSİ DERSLERİNE YÖNELİK TUTUMLARI Filiz ÇETİN 1 Bu çalışmanın

Detaylı

ARAŞTIRMALAR (Research Demirel, Reports) Sezer

ARAŞTIRMALAR (Research Demirel, Reports) Sezer ARAŞTIRMALAR (Research Demirel, Reports) Sezer SİVAS BÖLGESİ ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE SİGARA KULLANMA SIKLIĞI Smoking prevalence among University Students in Sivas region Yeltekin DEMİREL 1, R Erol SEZER

Detaylı

Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hemşirelerinde Sigara İçme Durumu Ve Etkileyen Faktörler

Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hemşirelerinde Sigara İçme Durumu Ve Etkileyen Faktörler Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hemşirelerinde Sigara İçme Durumu Ve Etkileyen Faktörler The Frequency and Affecting Factors of Smoking Among Nurses of Medicine

Detaylı

ÖĞRETMENLERE GÖRE MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİNİN REHBERLİK GEREKSİNİMLERİ

ÖĞRETMENLERE GÖRE MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİNİN REHBERLİK GEREKSİNİMLERİ M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi Yıl : 2005, Sayı 22, Sayfa : 171-184 ÖĞRETMENLERE GÖRE MESLEK LİSESİ ÖĞRENCİLERİNİN REHBERLİK GEREKSİNİMLERİ ÖZET M. Hülya KARAGÜVEN * Sibel CENGİZHAN

Detaylı

Tip 1 Diyabetlilerde Grup Eğitimi ve Motivasyonel Görüşmelerin Etkinliği

Tip 1 Diyabetlilerde Grup Eğitimi ve Motivasyonel Görüşmelerin Etkinliği 1 Tip 1 Diyabetlilerde Grup Eğitimi ve Motivasyonel Görüşmelerin Etkinliği Şenay Yanık Zuhur, Tülay Tokgöz, Ertuğrul Kıykım, Çiğdem Aktuğlu Zeybek, Ahmet Aydın İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi,

Detaylı

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU

SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı SEÇMELİ DERS ÖNERİ FORMU Dersin adı Üreme Sağlığı Anabilim dalı Sorumlu öğretim üyesi E-posta adresi Halk Sağlığı Prof.Dr.Haldun SÜMER

Detaylı

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya

Gebelikte diyabet taraması. Prof. Dr. Yalçın Kimya Gebelikte diyabet taraması Prof. Dr. Yalçın Kimya Gestasyonel diyabet İlk defa gebelik sırasında saptanan diyabet Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Diabetes Care 2010;33(Suppl 1):S62 9.

Detaylı

Tütün Kullanımını ve Zararlarını Nasıl Önleyelim?

Tütün Kullanımını ve Zararlarını Nasıl Önleyelim? Tütün Kullanımını ve Zararlarını Nasıl Önleyelim? Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Nuray Uğur tarafından Prof.

Detaylı