Tedavide genel ilkeler Projeler. Prof. Dr. Yıldız Akvardar Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Tedavide genel ilkeler Projeler. Prof. Dr. Yıldız Akvardar Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD"

Transkript

1 Sigara bağımlılığını önleme Tedavide genel ilkeler Projeler Prof. Dr. Yıldız Akvardar Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD

2 Dünyada; 1.1 milyar sigara içen 4.5 milyon ölüm/yıl 10 milyon ölüm /2025 (günde 12 bin ölüm) Türkiye de; 17 milyon sigara içen bin ölüm/yıl (günde ölüm) Ulusal Tütün Kontrol Programı Genelgesi, 7 Ekim Sayılı Resmî Gazete.

3 ASH, Tobacco: Global Trends, 2006.

4 Tütüne Bağlı Kümülatif Ölüm Oranları

5

6 WHO Report on the Global Tobacco Epidemic, 2008

7 Tütün Kontrolü Başlamanın önlenmesi Bırakmaya yardım Çevresel tütün dumanından koruma İçenlerin daha az zarar görmesini sağlamak

8 Tütün kullanımı önlenebilir ölüm nedeni Gençler 18 yaşından önce başlama Okul programları

9 Okul temeli önleme programları Tüm okullarda; a) tütün kullanımıyla ilgili okul politikasının geliştirilmesi ve uygulanması b) tütün kullanımının kısa ve uzun süreli fizyolojik ve sosyal sonuçları hakkında, tütün kullanımının sosyal etkileri, tütün kullanımıyla ilgili akran normları ve reddetme becerileri hakkında bilgi verilmesi c) okul öncesi eğitimden lise bitimine kadar tütün kullanımını önleme eğitiminin sağlanması d) öğretmenler için spesifik eğitim sağlanması e) ailelerin desteğinin sağlanması f) kullanan öğrenciler ve tüm okul personeli arasında bırakma çabalarının desteklenmesi g) Belirli aralıklarla önleme programının değerlendirilmesi

10 Sigara kullanımıyla ilgili sosyal normlar Tütün kullanımının sosyal kabul edilirliğini azaltmak, tütün karşıtı normları vurgulamak, öğrencilerin çoğu akranlarının sigara kullanmadığını anlamalarına yardım etmek Sigara kullanma nedenleri Programlar öğrencilerinin arkadaşları tarafından kabul edilmeyi kolaylaştıracağı, daha olgun görünecekleri, stresle başetmeyi kolaylaştıracağı inancıyla sigara içtiklerini anlamalarına ve bu hedeflere ulaşmak için daha pozitif yollar geliştirmelerine yardımcı olmalıdır. Tütün kullanımını kolaylaştıran sosyal etkiler Programlar öğrencilerin medya, erişkin ve akranlarından gelen tütün promosyonu yapan mesajları tanıma ve geri çevirme becerilerini geliştirmelerine yardım etmelidir. Genel kişisel ve sosyal beceriler Programlar öğrencilere sigara kullanımı ve diğer sağlık risk davranışlarını önlemelerini sağlayacak assertivite, iletişim, hedef belirleme ve problem çözme becerileri geliştirmelerine yardım etmelidir.

11 yılları arasında yapılan çalışmada lisede her gün sigara kullananların %75 i 7 9 yıl sonrada günlük içici olmaya devam etmekte, ancak bu lise öğrencilerinin sadece %5 i 5 yıl sonra hala sigara içeceklerini öngörmüşler

12 Tütün ya da alkol esrar diğer yasal olmayan maddeler Bulunabilirlik Kabul edilirlik Risk arama davranışı İletişim ve reddetme becerileri defisitleri

13 sigara içilen yerlerin kısıtlanması etkili bir uygulama Kişiler arzu ettikleri her ortamda sigara içebiliyorsa, daha kolay sigara içmelerini sağlar. Bu durum, aynı ortamda bulunan ve sigara içmeyen gençlerin de sigarayı denemelerine olanak verir. sigara fiyatının yüksek olması da etkilidir. Sigara fiyatının artırılması yetişkinlerin sigara içmesi üzerinde de etkili olmaktadır, ama çocuklar ve gençler sigara fiyatının yüksek olmasından daha fazla etkilenirler. sigara reklamının yasaklanması da gençler açısından önemlidir. Sigaranın özendirici şekilde reklamının yapılması ve tanıtılması gençlerin sigaraya yönelmelerini kolaylaştırır. Buna karşılık reklam ve tanıtımın yasaklanması gençlerin sigaraya özenmeleri bakımından engelleyicidir.

14 SİGARA VERGİLERİ VE TÜKETİM WHO Report on the Global Tobacco Epidemic, 2008

15

16 FİLMLERDE SİGARA REKLAMI Ng C, Tobacco at the Movies,

17 rol modeli olan kişilerin sigara içmemesi Eğitim: yıl gibi uzun süreler sonra ortaya çıkacak olan hastalıkların çocuklar açısından caydırıcı olması beklenmez. Sigaranın zararları bazı oyunlarla veya günlük problemler içinde çocukların kendilerinin bulacağı şekilde ortaya konmalıdır. Bu amaçla çocukların katılacağı resim, karikatür, kompozisyon yarışması vb. yöntemler de kullanılabilir.

18 özet Çocukların ve gençlerin sigaraya özenmelerini önlemek için yapılması gerekenler: kapalı ortamlarda sigara içilmesinin kısıtlanması toplu bulunulan yerlerde sigara içilmesinin yasaklanması sigara fiyatının artırılması sigaranın reklam ve tanıtımının yasaklanması toplumda rol modeli olan kişilerin sigara içmemesi veya çocukların görebileceği yerlerde sigara içmemeye dikkat etmesi sigaranın zararları konusunda eğitim yapılması sigara paketleri üzerine uyarıcı yazı/resim konması

19 Nikotin bağımlılığında kısa müdahale 5 A s Ask Advice Assess Assist Arrange

20 DOKTOR ÖNERİSİ (5Ö) 1. ÖĞREN : Muayeneye gelen her bireyin sigara içme durumunu öğrenin 2. ÖNERİN : Sigara içen her hastaya bırakma önerisinde bulunun 3. ÖLÇ : Hastanın nikotin bağımlılık düzeyini ölçün 4. ÖNDERLİK EDİN : Bırakma girişimindeki hastaya davranışsal ve/veya farmakolojik tedavi metotları ile yardım edin 5. ÖRGÜTLEYİN : Bir sonraki görüşmeyi planlayın

21 Öğren sistematik olarak her başvuruda sigara kullananları belirleyin. Her hastanın tütün kullanımının kaydedilmesi Vital bulgular arasına tütün kullanımı eklenebilir. Vital bulgular: KB: NDS: Kilo: Vücut ısısı: Sol sayısı: Tütün kullanımı: halen kullanıyor kullanmış hiç kullanmamış

22 Öner kullanıcılara bırakmaları konusunda ısrarlı olun Açık Sigarayı şimdi bırakmanın sizin için önemli olduğunu düşünüyorum ve size yardım edebilirim. Hastalandığınızda azaltmak yeterli değil Güçlü Doktorunuz olarak sigarayı bırakmanın sağlığınızı şimdi ve gelecekte korumak için yapabileceğiniz en önemli şey olduğunu bilmenizi isterim. Ekibim ve ben size yardım edeceğiz Kişiselleştirme sağlık, maliyet, çocuklara etkisi...

23 Ölç bırakma isteğini değerlendirin Eylem: Sigara kullanan herkese bırakma isteğini sorun. Gelecek 30 gün içinde bırakmak isteyip istemediğini sorun. Strateji: istekli ise yardım sağlayın yoğun ted. istiyorsa onu sağlayın isteksizse motivasyonel görüşme özel grupsa ek bilgi (ergen, hamile, yaşlı)

24 Önderlik yap Hastanın bırakma planına yardım edin Hastanın bırakma hazırlığı; Bırakma tarihini belirlemek; 2 hafta içinde Aileye, arkadaşlara, iş ark.larına anlatmak, onlardan anlayış, destek beklemek İlk birkaç haftalık kritik dönemi, yoksunluk belirtilerini öngörmek Çevreden tütün ürünlerini uzaklaştırmak, bırakma öncesinde çok zaman geçirilen yerlerde sigara içmemek (evde, arabada, işte..)

25 Önderlik yap danışmanlık sağlayın (problem çözme beceri eğitimi) Abstinans (tek nefes nükse neden olabilir) Önceki bırakma deneyimleri /neler yardımcı olmuştu? Neler olumsuz etkilemişti? Güçlükleri, tetikleyicileri önceden sezmek ve tartışmak Alkol; nüks nedeni olabilir Aynı evde sigara içen kişiler

26 Danışmanlık (Problem çözme becerileri) Nükse neden olabilecek tehlikeli durumları tanımlayın Olumsuz duygular Sigara içilen bir çevrede bulunmak Alkol içmek Aşırı istek duymak Baskı altında bulunmak

27 Başetme becerileri geliştirin Kışkırtılmayı önceden sezinlemeyi ve önlemeyi öğrenmek Olumsuz duyguları azaltacak kognitif stratejileri öğrenmek Stresi azaltacak, yaşam kalitesini yükseltecek, haz veren yaşam tarzı değişikliklerini gerçekleştirmek Aşırı istekle baş edebilecek kognitif, davranışçı yöntemleri öğrenmek (örn; dikkati başka alanlara yönlendirme)

28 Sigara içme ve bırakma konusunda temel bilgi verin Tek nefes nükse yol açabilir Yoksunluk; sigara bırakıldıktan sonra 1 3 hafta içinde en üst düzeye ulaşır Yoksunluk belirtileri; negatif duygudurum, sigara içme isteği, konsantrasyon güçlüğü Sigaranın bağımlılık yapıcı etkisi

29 Önderlik yap Tedavi içi sosyal destek (ben ve ekibim yardıma hazırız) Tedavi dışı sosyal destek (eşi, ark.ları,..) geliştirmesine yardım Farmakoterapi kullanımı önerilmeli. Ek materyal sağlanmalı. Örgütle İzleme programı düzenleyin İlk follow up bırakma tarihinden 1 hafta içinde, 2. follow up 1 ay içinde olmalı.

30 Sigarayı bırakmak için motivasyonu arttırma 5R Relevance (hastanın sigaranın yaşamındaki olumsuz etkileriyle ilişkilendirmesi teşvik edilir) Risks (Akut, kronik, çevresel) Rewards (hastanın sigarayı bırakınca göreceği yararları tanımlamasını isteyin) Roadblocks (bırakmadaki engelleri, zorlukları tanımlaması istenir) Repetition (her başvuruda tekrarlanmalı, başarıdan önce tekrarlayan girişimlerin olabileceği vurgulanmalı)

31 Balçova da sigarasız yaşamla kalp sağlığını koruma projesi Projenin Süresi Projenin Hedefleri 9 ay Balçova İlçesinde yaşayan 30 yaş üstü bireylerde sigara kullanımını azaltmak. Ortak(lar) Balçova Belediyesi Hedef Grup(lar) Balçova İlçe sinde yaşayan 30 yaş üstünde Koroner Kalp Hastalığı (KKH) riski orta ve yüksek düzeyde olup sigara içen 1371 kişi Nihai Yararlanıcılar Balçova İlçesinde yaşayan ve sigara içen herkes Beklenen Sonuçlar a. 1. Balçova İlçe sinde yaşayan 30 yaş üstünde Koroner Kalp Hastalığı (KKH) riski orta ve yüksek düzeyde olup sigara içen 1371 kişiden en az 269'unun sigara içmeyi bırakması. b. 2. Toplumu sigara ve zararaları konusunda bilgilendirecek 14 kişilik Toplum Sağlığı Destek Grubu oluşturulması c. 3. Balçova Belediyesi'nde Sigara Bıraktırma Polikliniği açılması. d. 4. Projede çalışan 1 hekim, 2 hemşirei 1 psikologdan oluşan eğitimli sağlık personeli ekibi. e. 5. Geliştirilen eğitim ve tanıtım materyali. Temel Faaliyetler Proje ekibinin oluşturulması ve hazırlık toplantıları 2. Sigara bıraktırma polikliniğinin oluşturulması 3. Tanıtım çalışmaları ve projeye katılmak isteyenlerin belirlenmesi 4. Destekleyici çalışmalar (AloSİGARA Destek Hattının faaliyete geçirilmesi, broşür, afiş basılması,magnet, kalem, bez çanta, web sayfası hazırlanması) 5. İzleme, değerlendirme çalışmaları ve raporlama (Ara ve sonuç raporları) [1] Hedef gruplar projenin amaçları çerçevesinde, projeden doğrudan ve olumlu olarak etkilenecek gruplar/kuruluşlardır. [2] Nihai Yararlanıcılar projeden uzun vadede, geniş anlamda toplumsal veya sektörel boyutlarda yarar sağlayacak olanlardır.

32 SEANS 1: İYİLEŞME SÜRECİ Hedefler 1) İyileşmeyi uzun bir "yoksunluk + değişim" süreci olarak tanımlamak 2) Hastalara iyileşmenin fiziksel, duygusal, aile, sosyal alanları içerdiğini anlatmak 3) İnkar etmeyi iyileşme sürecinde ele alınması gereken en önemli psikolojik konulardan biri olarak tanımlamak ve çözümleyici yollar bulmak 4) Hastaların bağımlılığın onları nasıl etkilediğini teşhis etmelerini sağlamak 5) İyileşme döneminde hastaların üzerinde çalışmak istedikleri özgün bir değişikliği tanımalarını sağlamak 6) Hastaların akut dönem ve akut dönem sonrası yoksunluğa ilişkin duygusal ve fiziksel belirtileri tanımalarını sağlayın. 7) Grup üyelerine iyileşme dönemi ve bu dönemde karşılaşacakları sorunlarla ilgili bilgi verin.

33 SEANS 2: KİŞİ, YER VE EŞYALAR Hedefler: Sigara kullanımını tetikleyen faktörleri ve aşırı istek (craving) kavramını hastalara öğretin. İyileşme dönemindeki kişilerin sigara kullanımını tetikleyebilecek kişi, yer (mekan) ve eşyalardan uzak durması gereğini vurgulayın. Hastaların kullanım için sosyal baskı ve aşırı isteği tetikleyen diğer faktörleri tanımlamalarına yardımcı olun. Hastaların sigara isteği ya da kullanım için sosyal baskı yaşadıklarında nüksü önlemek konusunda davranış stratejileri geliştirmelerine yardım edin.

34 SEANS 3: DUYGULARIN ÜSTESİNDEN GELEBİLME Hedefler: Hastaların duygular ve sigara kullanımı arasındaki bağlantıyı anlamalarını sağlayın. Hastaların baş etmekte zorlandıkları ya da nüksü tetikleyebilecek duyguları tanımlamalarına yardım edin. Hastalara problem yaratan bir duyguyla baş etmek için spesifik stratejiler tanımlamaları konusunda yardımcı olun. Hastalara duygularını ele almalarında yardımcı 8 basamak yaklaşımını tanıtın.

35 SEANS 4: TEHLİKELİ DURUMLARLA BAŞETME Hedefler Grup üyelerine araştırmaların ve klinik gözlemlerin iyileşme dönemine ilişkin nüks risk faktörleri olarak bazı ortak ve öngörülebilir tehlikeli durumları ortaya koyduğunu anlatın. Grup üyelerine kişisel nüks risk faktörlerini tanımlayarak tehlikeli durumları sezinlemelerine yardımcı olun. Nüks olasılığını azaltmak amacıyla hastalara tehlikeli durumlarla baş edebilmeleri için baş etme stratejileri geliştirmelerine yardımcı olun.

36

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

5A 5R KAVRAMLARI. Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı 5A 5R KAVRAMLARI Dr.Cengiz ÖZGE Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Genel İlkeler Tütün bağımlılığı kronik bir hastalıktır. Genellikle birkaç denemeden sonra bırakılır. Her

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ DOÇ DR ZEYNEP AYFER SOLAK İÜTF GÖĞÜS HASTALIKLARI AD Çevresel ve sosyal faktörler. Medya, merak, aile. Sosyoekonomik yapı. Kültürel yapı Davranışsal ve psikolojik faktörler. Öğrenme.

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ DOÇ DR ZEYNEP AYFER SOLAK EÜTF GÖĞÜS HASTALIKLARI AD Çevresel ve sosyal faktörler. Medya, merak, aile. Sosyoekonomik yapı. Kültürel yapı Davranışsal ve psikolojik faktörler. Öğrenme.

Detaylı

Sigara Bıraktırmaya Yönelik Davranışsal Yöntemler

Sigara Bıraktırmaya Yönelik Davranışsal Yöntemler Sigara Bıraktırmaya Yönelik Davranışsal Yöntemler Dr.Osman Örsel Sigaranın Psikofarmakolojik Etkileri: Hoşlanma Mutluluk Gevşeme Dikkat artışı Endişede azalma Streste azalma Açlık hissinde azalma Kilo

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ Dr Pınar Pazarlı Göğüs Hastalıkları ve TB uzmanı Sakarya Üniversitesi SAÜ SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİĞİ 2006 Bağlasan Durur mu? Fotoğraf: FİTNAT ÇİMŞİT SAÜ Tütün Kontrolü Koordinasyon

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD 7 Ekim 2010 MADDE KULLANIM BOZUKLUKLARI DSM IV Madde bağımlılığı Madde

Detaylı

NİKOTİN BAĞIMLILIĞININ PSİKOLOJİK VE DAVRANIŞ BOYUTU

NİKOTİN BAĞIMLILIĞININ PSİKOLOJİK VE DAVRANIŞ BOYUTU NİKOTİN BAĞIMLILIĞININ PSİKOLOJİK VE DAVRANIŞ BOYUTU Dr. Oğuz Kılınç Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD oguz.kilinc@deu.edu.tr Sunum planı Nikotin bağımlılığının psikolojik ve

Detaylı

TRSM de Rehabilitasyonun

TRSM de Rehabilitasyonun TRSM de Rehabilitasyonun Yeri Dr. Ayla Yazıcı BRSHH Gündüz Hastanesi ve Rehabilitasyon Merkezi Koordinatörü 7.10.2010 Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım

Detaylı

BAŞARI İÇİN GERÇEKLER

BAŞARI İÇİN GERÇEKLER BAŞARI İÇİN GERÇEKLER Kitlesel medya kampanyaları çok yönlü tütün kontrol programının başlıca bölümlerinden biridir. Sigara bırakma, sigarasız ortamlar için uygulanan yasal düzenleme kampanyalarının reklamını

Detaylı

2014-2015 CEMAL MÜMTAZ SOSYAL BİLİMLER LİSESİ MADDE KULLANIMI VE BAĞIMLILIK İLE MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI

2014-2015 CEMAL MÜMTAZ SOSYAL BİLİMLER LİSESİ MADDE KULLANIMI VE BAĞIMLILIK İLE MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI 2014-2015 CEMAL MÜMTAZ SOSYAL BİLİMLER LİSESİ MADDE KULLANIMI VE BAĞIMLILIK İLE MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI YAPILACAK ÇALIŞMALAR TARİH YAPILACAK ÇALIŞMANIN TÜRÜ 1 Uyuşturucu kullanımı komisyonunun kurulması

Detaylı

TİCARET BORSASI İLKOKULU UYUŞTURUCU KULLANIMI VE BAĞIMLILIKLA MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI 2015

TİCARET BORSASI İLKOKULU UYUŞTURUCU KULLANIMI VE BAĞIMLILIKLA MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI 2015 OCAK TİCARET BORSASI İLKOKULU UYUŞTURUCU KULLANIMI VE BAĞIMLILIKLA MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI 2015 Planlama: 1. Uyuşturucu kullanımı ve bağımlılıkla mücadele okul komisyonunun kurulması. 2. Uyuşturu kullanımı

Detaylı

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İŞYERİNDE SAĞLIĞI GELİŞTİRME ve PROGRAM PLANLAMA Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr 1 HEDEFLER.Sağlığı, koruma ve geliştirme kavramlarını bilme İşyerlerinde

Detaylı

Esin TÜRKOĞLU Psikolojik Danışman. Manisa Rehberlik ve Araştırma Merkezi

Esin TÜRKOĞLU Psikolojik Danışman. Manisa Rehberlik ve Araştırma Merkezi Esin TÜRKOĞLU Psikolojik Danışman Manisa Rehberlik ve Araştırma Merkezi 1. Tütün Alkol ve Madde Bağımlılığı Önleme Programı 2. Trafik Dersinde Madde Bağımlılığının Trafiğe Etkisi Kazanımı 3. Okul Rehberlik

Detaylı

2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI MUSTAFA KAYA YBO EĞİTİM ORTAMLARINDA UYUŞTURUCU KULLANIMI VE BAĞIMLILIK İLE MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI

2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI MUSTAFA KAYA YBO EĞİTİM ORTAMLARINDA UYUŞTURUCU KULLANIMI VE BAĞIMLILIK İLE MÜCADELE OKUL EYLEM PLANI S.N FAALİYETİN KONUSU TARİH GÖREVLİLER İŞBİRLİĞİ YAPILACAK KURUM VE KURULUŞLAR 1 Eğitim ortamında ortamlarında uyuşturucu kullanımı ve bağımlılık ile mücadele okul komisyonun kurulması EKİM AYININ İKİNCİ

Detaylı

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK

UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) PSİ354 - Prof.Dr. Hacer HARLAK UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) Sosyal Psikoloji Uygulamaları HUKUK SAĞLIK DAVRANIŞI KLİNİK PSİKOLOJİ TÜKETİCİ DAVRANIŞI VE PAZARLAMA POLİTİKA ÖRGÜTSEL DAVRANIŞ SOSYAL

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği. Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinde İşyeri Hemşireliği Prof.Dr.Ayşe Beşer Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ayse.beser@deu.edu.tr Kültür, inanç Fiziksel çevre SAĞLIK Yaşam koşulları Ekonomik

Detaylı

SİGARAYI BIRAKMA YOLLARI (SİGARANIN ZARARLI ETKİLERİNDEN KORUNMA)

SİGARAYI BIRAKMA YOLLARI (SİGARANIN ZARARLI ETKİLERİNDEN KORUNMA) (SİGARANIN ZARARLI ETKİLERİNDEN KORUNMA) Hazırlayan Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Şubat - 2008 ANKARA Birinci Basım : Şubat 2008 / 3000 Adet Sağlık

Detaylı

2014 2015 Öğretim Yılı Rehberlik Çerçeve Programı kapsamlı gelişimsel psikolojik danışmanlık hizmetleri anlayışına bağlı kalınarak hazırlanmıştır.

2014 2015 Öğretim Yılı Rehberlik Çerçeve Programı kapsamlı gelişimsel psikolojik danışmanlık hizmetleri anlayışına bağlı kalınarak hazırlanmıştır. K. K. T. C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM ORTAK HİZMETLER DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜ PSİKOLOJİK DANIŞMA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA ŞUBESİ 2014 2015 Öğretim Yılı Rehberlik Çerçeve Programı kapsamlı gelişimsel psikolojik

Detaylı

CEBİNİZ BIRAKIN DİYOR SMS TÜRKİYE PHASE ONE COMMUNITY-BASED QUESTIONNAIRE: SURVEY TURKISH VERSION

CEBİNİZ BIRAKIN DİYOR SMS TÜRKİYE PHASE ONE COMMUNITY-BASED QUESTIONNAIRE: SURVEY TURKISH VERSION CEBİNİZ BIRAKIN DİYOR SMS TÜRKİYE PHASE ONE COMMUNITY-BASED QUESTIONNAIRE: SURVEY TURKISH VERSION Ankara da Yetişkinlerde Sigara İçme Davranışının İncelenmesi Lütfen her soruda sizin için doğru olan yanıtı

Detaylı

Birinci Dönem Zorunlu Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Yok Teorik Kürsü Dersi (45 dakika)

Birinci Dönem Zorunlu Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Yok Teorik Kürsü Dersi (45 dakika) TÜTÜN ENDÜSTRİSİ VE GENÇLİK Birinci Dönem Göğüs Hastalıkları veya Halk Sağlığı AD Teorik Kürsü Dersi (45 dakika) Tütün endüstrisinin gençler üzerinden tütün tüketimini artırmaya yönelik çalışmaları hakkında

Detaylı

T Ü R K Ç E T Y R K I S K. hakkında gerçekler ve tavsiyeler

T Ü R K Ç E T Y R K I S K. hakkında gerçekler ve tavsiyeler T Ü R K Ç E T Y R K I S K S I G A R A I Ç M E V E S I G A R A B I R A K M A hakkında gerçekler ve tavsiyeler SIGAR A DUMANININ TEHLIK ELERI Sigaranızdan veya piponuzdan bir nefes aldığınızda dumanıyla

Detaylı

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİNDE STANDARDİZASYON

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİNDE STANDARDİZASYON SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİNDE STANDARDİZASYON TARTIŞMA HEDEFLERİ Sigara bırakma politikasını vurgulamak Sigara bırakma polikliniklerinin özelliklerini irdelemek Türkiye de yaşanan sorunları tanımlamak

Detaylı

Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi. Figen Karadağ Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD

Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi. Figen Karadağ Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Figen Karadağ Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Madde kullanımı 56% Alkol Kullanımı 49% Newcomer 2006, Krishnan 2005 Başlangıçta %33, 2 yıl sonra %39 olan

Detaylı

KİŞİSEL "GÜÇ KİTABINIZ" Güçlenin!

KİŞİSEL GÜÇ KİTABINIZ Güçlenin! KİŞİSEL "GÜÇ KİTABINIZ" Güçlenin! Hangi alanlarda başarılıyım? Ne yapacağım? Okul hayatınız bittiğinde, önünüze gerçekleştirebileceğiniz çok sayıda fırsat çıkar. Kendi iş yerlerini açan insanların ne tür

Detaylı

Sigara içme alışkanlığı hakkında ne kadar bilgilisiniz? Sayın (ebeveyn / bakıcı)

Sigara içme alışkanlığı hakkında ne kadar bilgilisiniz? Sayın (ebeveyn / bakıcı) Sayın (ebeveyn / bakıcı) Aşağıdaki faaliyet, sigara kullanımıyla ilgili konuları çocuğunuzla konuşmanıza yardımcı olmak için kullanılabilir. Bu aynı zamanda çocuğunuzun bilgilenmesinde katkınız olmasını

Detaylı

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER Doç. Dr. Şule Akçay Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD 8 Nisan 2009 Hastasının sigarayı bırakmasını sağlamak her hekimin görevi

Detaylı

TÜTÜN VE TÜTÜN KONTROLÜ* Dr. Osman Örsel Ankara Atatürk Eğitim Hastanesi Tütün dumanı özellikle solunumsal olmak üzere önlenebilir ölüm nedenlerinin başında yer alır. Tütün epidemisinin nedeni sigaranın

Detaylı

9. Sigarayı bırakma zamanı

9. Sigarayı bırakma zamanı 9. Sigarayı bırakma zamanı 1 9. Sigarayı bırakma zamanı Dünyada 8 saniyede 1 can alan, yılda 4 milyon kişinin ölümüne neden olan, dünyada her 10 erişkinden birinin ölüm nedeni sayılan sigarayı bırakmak

Detaylı

İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... 1 KISALTMALAR... 2 TÜTÜN KONTROL ÇALIŞMALARI... 3 TÜTÜN KONTROL ÇALIŞMALARINDA GELİNEN NOKTA... 4

İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... 1 KISALTMALAR... 2 TÜTÜN KONTROL ÇALIŞMALARI... 3 TÜTÜN KONTROL ÇALIŞMALARINDA GELİNEN NOKTA... 4 1 2 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... 1 KISALTMALAR... 2 TÜTÜN KONTROL ÇALIŞMALARI... 3 TÜTÜN KONTROL ÇALIŞMALARINDA GELİNEN NOKTA... 4 TÜTÜNSÜZ KURUMUN AMACI... 5 TÜTÜNSÜZ KURUM... 6 TÜTÜNSÜZ KURUM OLMAK İÇİN

Detaylı

SİGARAYI BIRAKMA METODLARI, ÖNEMİ ve ÜLKEMİZDEKİ DURUM

SİGARAYI BIRAKMA METODLARI, ÖNEMİ ve ÜLKEMİZDEKİ DURUM SİGARAYI BIRAKMA METODLARI, ÖNEMİ ve ÜLKEMİZDEKİ DURUM Prof. Dr. Nazmi Bilir Hacettepe Üniversitesi, Halk Sağlığı Enstitüsü TÜTÜN KONTROLÜNÜN TEMEL STRATEJİLERİ Tütün kontrolü çalışmaları birbirini tamamlayan

Detaylı

SİGARA BAĞIMLILIK ANKETİ

SİGARA BAĞIMLILIK ANKETİ Araştırma, Bilgi Sistemleri, Sağlığın Geliştirilmesi ve Halk Sağlığı Şubesi SİGARA BAĞIMLILIK ANKETİ Anketi Hazırlayan: Meryem TER İstatistik: Nurgül GİRGİN 1 Statistics TOPLAM CİNSİYETİ N Valid 123 123

Detaylı

Tütün Kontrolü. Esra Nur Şener, Serin Doğan, Zeki Ceran Eraslan, Şahin Akın, İrem Uzunsoy Danışman: Prof. Dr. Şule Akçay

Tütün Kontrolü. Esra Nur Şener, Serin Doğan, Zeki Ceran Eraslan, Şahin Akın, İrem Uzunsoy Danışman: Prof. Dr. Şule Akçay Tütün Kontrolü Esra Nur Şener, Serin Doğan, Zeki Ceran Eraslan, Şahin Akın, İrem Uzunsoy Danışman: Prof. Dr. Şule Akçay ÖZET Ülkemizde ve dünyada tütün kontrolünün sağlanması konusunda çok sayıda girişim

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SÜREKLİ EĞİTİM MERKEZİ Üsküdar Üniversitesi Özelinde Tematik Bir Üniversitenin Sürekli Eğitim Stratejileri Orhan GÜMÜŞEL, MA. Uzman Psikolog - NPSUAM Etiler Polikliniği T.C. Üsküdar

Detaylı

Sayın (ebeveyn / bakıcı)

Sayın (ebeveyn / bakıcı) Sigara içmenin insan vücudu üzerine etkileri Sayın (ebeveyn / bakıcı) Aşağıdaki faaliyet, sigara kullanımıyla ilgili konuları çocuğunuzla konuşmanıza yardımcı olmak için kullanılabilir. Bu aynı zamanda

Detaylı

Koçluk Oturumu/Seansı Canlandırma

Koçluk Oturumu/Seansı Canlandırma Hareketlilik Koçu Koçluk Seansı Canlandırma Eğitmen talimatları Grup çalışması Koçluk Oturumu/Seansı Canlandırma Ana hatları, yapısı ve tanımı Bu çalışmadaki saptanabilir beceri ve yeterlilikler Saptanabilir

Detaylı

HASTA EĞİTİMİ SÜRECİ

HASTA EĞİTİMİ SÜRECİ HASTA EĞİTİMİ SÜRECİ Eğitim istendik davranış değişikliklerini gerçekleştirecek bilimsel yapıdaki planlı etkinlikler bütünüdür. Bu nedenle hasta eğitimi hastanın istendik davranışları kazanarak sağlığına

Detaylı

Teknoloji Bağımlılığı

Teknoloji Bağımlılığı Teknoloji Bağımlılığı Açelya Şahin Fırat Uzman Klinik Psikolog www.monomente.com MEV Okulları Basınköy 17.11.2015 Bağımlılık nedir? Bağımlılık; herhangi bir insan, nesne veya maddeye karşı duyulan önlenemez

Detaylı

SAĞLIK ÇALIŞANLARINDA TÜTÜN KULLANIMI VE SORUMLULUKLARI KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU

SAĞLIK ÇALIŞANLARINDA TÜTÜN KULLANIMI VE SORUMLULUKLARI KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU SAĞLIK ÇALIŞANLARINDA TÜTÜN KULLANIMI VE SORUMLULUKLARI KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU Araş. Gör. Handan EREN Sunum Planı Küreselleşme ve sigara Sağlık Çalışanlarında Sigara Kullanımı

Detaylı

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI

DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI DİYABET HEMŞİRELİĞİ DERNEĞİ DİYABET EĞİTİMCİSİNİN EĞİTİMİ KURSU PROGRAMI Hazırlayan : Julie A. KUENZİ, RN,MSN,CDE,CPT Medical College of Wisconsin Çeviren: Doç.Dr. Nermin OLGUN Marmara Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Tiedot turkiksi DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Çocukların oturup konsantre olmakta ve dürtülerini kontrol etmekte zorlanmaları normaldir. Ancak DEHB li (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu)

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Aile Hekimliği Seçmeli Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd.

Detaylı

Kadın İstihdamı: Sorun Alanları, Çözüm Önerileri. Ülker Şener 13.02.2013

Kadın İstihdamı: Sorun Alanları, Çözüm Önerileri. Ülker Şener 13.02.2013 Kadın İstihdamı: Sorun Alanları, Çözüm Önerileri Ülker Şener 13.02.2013 Temel sorun alanları Toplumsal yapı: kadın olmaya yüklenen anlam ve toplumsal cinsiyet rolleri İşgücü talebinden kaynaklı sorunlar:

Detaylı

SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI

SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI Doç Dr Tunçalp Demir Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD DSÖ sigarayı en önemli önlenebilir hastalık nedeni olarak tanımlamaktadır. Her yıl sigaraya

Detaylı

Daha şimdiden sigara içebilir miyim?

Daha şimdiden sigara içebilir miyim? Daha şimdiden sigara içebilir miyim? www.rauchfrei-dabei.at RAUCHFREI D BEI Ich zieh mit! Gesundheit und Kultur Leo Daha şimdiden sigara içebilirim. Çocuklar, sigara içilen bir odada bir saat içinde bizzat

Detaylı

Hasta Kayıt Birimi 2

Hasta Kayıt Birimi 2 ÖRNEK UYGULAMALAR 1 Hasta Kayıt Birimi 2 Hasta Kayıt Biriminde Yeterli Oturma Grupları 3 Yaşlı ve Engelli Vatandaşların Öncelikli Oturabilmeleri 4 5 Yaşlı ve Engelli Vatandaşların Önceliği İle İlgili Bir

Detaylı

2014 2015 Öğretim Yılı Rehberlik Çerçeve Programı, kapsamlı gelişimsel psikolojik danışmanlık hizmetleri anlayışına bağlı kalınarak hazırlanmıştır.

2014 2015 Öğretim Yılı Rehberlik Çerçeve Programı, kapsamlı gelişimsel psikolojik danışmanlık hizmetleri anlayışına bağlı kalınarak hazırlanmıştır. KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM ORTAK HİZMETLER DAİRESİ MÜDÜRLÜĞÜ PSİKOLOJİK DANIŞMA REHBERLİK VE ARAŞTIRMA ŞUBESİ. 2014 2015 Öğretim Yılı Rehberlik Çerçeve Programı, kapsamlı

Detaylı

sigara kullanma yaşının 7 ye, alkol kullanımının 12 li yaşlara

sigara kullanma yaşının 7 ye, alkol kullanımının 12 li yaşlara Alkol, sigara, uyuşturucu madde, kumar gibi zararlı alışkanlıkların tüm dünyada tehlikeli boyutlarda yaygınlaşmaya başlaması ülkemizi de tehdit eden bir problemdir. Lise ve üniversite öğrencileri ile çalışan

Detaylı

(İnt. Dr. Doğukan Danışman)

(İnt. Dr. Doğukan Danışman) (İnt. Dr. Doğukan Danışman) *Amaç: Sigara ve pankreas kanseri arasında doz-yanıt ilişkisini değerlendirmek ve geçici değişkenlerin etkilerini incelemektir. *Yöntem: * 6507 pankreas olgusu ve 12 890 kontrol

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

SİGARA VE GENÇLİK. Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR. Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Göğüs Hastalıkları Bölümü. 01.Nisan.

SİGARA VE GENÇLİK. Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR. Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Göğüs Hastalıkları Bölümü. 01.Nisan. SİGARA VE GENÇLİK Doç.Dr.Hacer Kuzu OKUR Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bölümü 01.Nisan. 2015 TÜTÜN ZEHİRLİ BİR BİTKİDİR VE İSTER ELDE İSTER FABRİKADA İŞLENSİN BU

Detaylı

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri TÜTÜN VE ASTIM Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri Kısa Dersimizin Hedefleri KISA DERSİMİZİN AMACI: Öğrencileri tütünün astım üzerindeki zararlı etkileri ile astım hastalarına ve ebeveynlerine

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Psikiyatri Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III ŞEKİLLER LİSTESİ. VIII ÇİZELGELER LİSTESİ.. IX EKLER LİSTESİ... IX BÖLÜM I. ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK..

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III ŞEKİLLER LİSTESİ. VIII ÇİZELGELER LİSTESİ.. IX EKLER LİSTESİ... IX BÖLÜM I. ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK.. İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ.... III ŞEKİLLER LİSTESİ. VIII ÇİZELGELER LİSTESİ.. IX EKLER LİSTESİ... IX BÖLÜM I. ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİ VE REHBERLİK.. 11 Rehberliğin Amacı... 13 Psikolojik Danışma Ve Rehberlik

Detaylı

İçindekiler. xiii. vii

İçindekiler. xiii. vii Ön söz 1 Danışmaya davet 1 Giriş 1 Anlatı yaklaşımı 3 Bundan konuşmak için bir zemin ayırmak 5 Danışmanlık becerilerini öğrenmek 8 Sonuçlar 10 Okuma önerileri 10 2 Örtük danışmanlık modeli 11 Giriş 11

Detaylı

MANİSA AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR İL MÜDÜRLÜĞÜ. Melek Arslan Serdaroğlu Sosyal Hizmet Uzmanı

MANİSA AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR İL MÜDÜRLÜĞÜ. Melek Arslan Serdaroğlu Sosyal Hizmet Uzmanı MANİSA AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR İL MÜDÜRLÜĞÜ Melek Arslan Serdaroğlu Sosyal Hizmet Uzmanı 80.YIL ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ 26.12.2003 tarihli Genel Müdürlük Onayı ile hizmete başlamıştır. Gündüzlü Kuruluştur.

Detaylı

YALOVA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKĐYE KRONĐK HAVA YOLU HASTALIKLARINI ÖNLEME VE KONTROL PROGRAMI ĐL EYLEM PLANI

YALOVA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKĐYE KRONĐK HAVA YOLU HASTALIKLARINI ÖNLEME VE KONTROL PROGRAMI ĐL EYLEM PLANI YALOVA SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKĐYE KRONĐK HAVA YOLU HASTALIKLARINI ÖNLEME VE KONTROL PROGRAMI ĐL EYLEM PLANI AMAÇ HEDEF ETKĐNLĐKLER BAŞLAYIŞ TARĐHĐ Yalova Đli KHH Đl Eylem Planını Oluşturmak Eğitim faaliyetlerinin

Detaylı

Dumansız z Hava Sahasının Kocaeli Kazanımları

Dumansız z Hava Sahasının Kocaeli Kazanımları Dumansız z Hava Sahasının Kocaeli Kazanımları TÜTÜN KULLANIM ORANLARI (TÜRKİYE) 60 50 40 30 20 10 0 Kadın 13,5 19,45 16,6 15,2 Erkek 57,8 52,9 50,6 47,9 Toplam 33,6 33,79 33,4 31,2 Kaynaklar: 1993 2004

Detaylı

SİGARAYI BIRAKMAK. Bu kitapçık sigarayı bırakma surecinde sizlere yardımcı olmak için hazırlanmıştır. BIRAKMAK NEDEN ZOR?

SİGARAYI BIRAKMAK. Bu kitapçık sigarayı bırakma surecinde sizlere yardımcı olmak için hazırlanmıştır. BIRAKMAK NEDEN ZOR? SİGARAYI BIRAKMAK Bu kitapçık sigarayı bırakma surecinde sizlere yardımcı olmak için hazırlanmıştır. BIRAKMAK NEDEN ZOR? Sigaranın içinde bulunan nikotin bağımlılık yaratıcı bir maddedir. Nikotinin bağımlılık

Detaylı

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Information på turkiska DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Çocukların oturup konsantre olmakta ve dürtülerini kontrol etmekte zorlanmaları normaldir. Ancak DEHB li (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite

Detaylı

Bağımlılık kişinin kullandığı bir nesne veya yaptığı bir eylem üzerinde kontrolünü kaybetmesi ve onsuz bir yaşam sürememeye başlamasıdır.

Bağımlılık kişinin kullandığı bir nesne veya yaptığı bir eylem üzerinde kontrolünü kaybetmesi ve onsuz bir yaşam sürememeye başlamasıdır. Nedir? Bağımlılık Bağımlılık kişinin kullandığı bir nesne veya yaptığı bir eylem üzerinde kontrolünü kaybetmesi ve onsuz bir yaşam sürememeye başlamasıdır. Ne Zararı Var? Teknolojinin insan hayatına sağladığı

Detaylı

Eylül Ayı tatil olduğundan sadece planlama ve koordinasyon çalışmalarına yer verilmiştir.

Eylül Ayı tatil olduğundan sadece planlama ve koordinasyon çalışmalarına yer verilmiştir. T.C. DENİZLİ VALİLİĞİ 2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI RAŞİT ÖZKARDEŞ İLKU REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA YILLIK ÇERÇEVE PLANI AY Program Geliştirme, Araştırma, Müşavirlik ve Profesyonel Gelişim 1-4 EYLÜL

Detaylı

Daha 10 yıl öncesine kadar sigara içmenin sosyal olarak öğrenilmiş bir alışkanlık ve kişisel bir seçim

Daha 10 yıl öncesine kadar sigara içmenin sosyal olarak öğrenilmiş bir alışkanlık ve kişisel bir seçim Tütün Bağımlılığı Bağımlılık mı, yoksa alışkanlık mı? Daha 10 yıl öncesine kadar sigara içmenin sosyal olarak öğrenilmiş bir alışkanlık ve kişisel bir seçim olduğu düşünülüyordu. Sigara içme alışkanlığında

Detaylı

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir?

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir? Rehberlik Nedir? Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri; bireyin kendini tanıması, anlaması, sahip olduğu gizil güçleri keşfetmesi, geliştirmesi ve bulunduğu topluma aktif uyum sağlayarak kendini gerçekleştirmesi

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

Gençlerin Ulaşabilirliğini Engelleyen Etkili Yöntemler

Gençlerin Ulaşabilirliğini Engelleyen Etkili Yöntemler Gençlerin Ulaşabilirliğini Engelleyen Etkili Yöntemler Prof.Dr. Hilal Özcebe Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı hilalozcebe@gmail.com, 1 Dünyada Gençlerde Tütün Kullanımı Tütün

Detaylı

Sigarayı bırakanların büyük çoğunluğunun ilk üç ay içinde tekrar başladığı gösterilmiştir. Bu nedenle ilk üç ayın atlatılması çok önemlidir.

Sigarayı bırakanların büyük çoğunluğunun ilk üç ay içinde tekrar başladığı gösterilmiştir. Bu nedenle ilk üç ayın atlatılması çok önemlidir. SİGARAYI BIRAKTIKTAN SONRA Sigarayı bırakanların büyük çoğunluğunun ilk üç ay içinde tekrar başladığı gösterilmiştir. Bu nedenle ilk üç ayın atlatılması çok önemlidir. İlk bir ay fiziksel belirtilerle

Detaylı

ALKOLIZM IPIN UCU KAÇTIKÇA GELIYOR!

ALKOLIZM IPIN UCU KAÇTIKÇA GELIYOR! ALKOLIZM IPIN UCU KAÇTIKÇA GELIYOR! Portal : www.sondakikahaberleri.info.tr İçeriği : Gündem Tarih : 16.04.2015 Adres : http://www.sondakikahaberleri.info.tr/haber/1507670-alkolizm-ipin-ucu-kactikca-geliyor

Detaylı

BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ

BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ BAŞETME GRUBU İLE SOSYAL DESTEK GRUBUNUN HEMŞİRELERİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİ Öğr. Gör. Dr. Neslihan GÜNÜŞEN DANIŞMAN Prof.Dr. Besti ÜSTÜN Tanımlayıcı Tükenmişlik Araştırmaları Randomize değil Kesitsel

Detaylı

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER Sağlık Dünya Sağlık Örgütü tanımlaması Biyolojik, ruhsal ve sosyal iyilik hali. Tıp Özgül bir kurama ve bu kuramdan biçimlenen yöntemle belirlenen uygulamalarla biyolojik,

Detaylı

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir?

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir? Psikolojiye Giriş İşler Kötüye Gittiğinde Olanlar: Zihinsel Bozukluklar 1. Kısım Ders 18 Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları Susan Noeln-Hoeksema Psikoloj Profesörü Yale Üniversitesi 2 Anormallik

Detaylı

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur.

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Gençlerde DEHB nin Öğrenim Hayatı Üzerine Etkileri Dr Aytül Karabekiroğlu Samsun Mehmet Aydın Eğitim ve Araştırma

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 2 Sınıfı ve Materyalleri Düzenleme 11

İÇİNDEKİLER. 2 Sınıfı ve Materyalleri Düzenleme 11 İÇİNDEKİLER 1 Sınıf Yönetimine Giriş 1 Sınıflar Karmaşık Yerlerdir 2 Sınıf Yönetimini Öğrenmek 3 Sınıf Yönetiminin Öğretimin Diğer Yönleriyle İlişkisi 7 Bölümün Özeti 9 Okunması Önerilen Yayınlar 9 Önerilen

Detaylı

PROJE yerde, süre bütçe ile, amaçların faaliyetler

PROJE yerde, süre bütçe ile, amaçların faaliyetler UYGULAMA Belirli bir yerde, belirli süre içinde, belirli bir bütçe ile, net olarak tanımlanan amaçların gerçekleştirilmesine yönelik olarak planlanan faaliyetler bütünüdür. DÖNGÜSÜ Proje Fikrini Belirleme:

Detaylı

GNC-299 MESLEKİ EĞİTİM, REHBERLİK VE KARİYER DANIŞMANLIĞI MERKEZİ PROJESİ

GNC-299 MESLEKİ EĞİTİM, REHBERLİK VE KARİYER DANIŞMANLIĞI MERKEZİ PROJESİ GNC-299 MESLEKİ EĞİTİM, REHBERLİK VE KARİYER DANIŞMANLIĞI MERKEZİ PROJESİ İSTANBUL KALKINMA AJANSI 2012 YILI MALİ DESTEK ÇAĞRILARI ÇOCUKLARIN VE GENÇLERİN GİRİŞİMCİLİK, BECERİ VE GELECEKLERİNİ DESTEKLEME

Detaylı

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir.

Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon olarak kabul edilir. HİPERTANSİYON Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Yüksek tansiyon (hipertansiyon) nedir? Kan basıncının normalden fazla olmasıdır. Büyük tansiyon 140 mm Hg veya küçük tansiyon 90 mm Hg dan fazla ise yüksek tansiyon

Detaylı

Halkla İlişkiler Koordinatörlüğü

Halkla İlişkiler Koordinatörlüğü Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi, halkla ilişkilerin tanıma ve tanıtma kavramlarının içinde yürütülen faaliyetlerin çoğunu gerçekleştirmektedir. Örgütü, hizmet alanlara, tedarikçilere, hizmet

Detaylı

BAŞ DENETÇİ PROGRAMLARI

BAŞ DENETÇİ PROGRAMLARI BAŞ DENETÇİ PROGRAMLARI İçindekiler ISO 9001:2008 Baş Denetçi Eğitimi... ISO 14001:2004 Baş Denetçi Eğitimi... OHSAS 18001:2007 Baş Denetçi Eğitimi... ISO 22000:2005 Baş Denetçi Eğitimi... ISO 9001:2008

Detaylı

A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması.

A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması. 10.BELEDİYE TABİPLİĞİ A1 : Alanya da yaşayan her bireyin daha sağlıklı ve daha huzurlu yaşaması. A1.H1: Belediye tabipliği tarafından engelli bireyler için ücretsiz fizyoterapi hizmetinin verilmesi; böylece

Detaylı

PSİ3541 - PSİ362 Doç.Dr. Hacer HARLAK. UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999)

PSİ3541 - PSİ362 Doç.Dr. Hacer HARLAK. UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) UYGULAMALI SOSYAL PSİKOLOJİ (Baron, Byrne ve Suls, 1989; Bilgin, 1999) Sosyal psikologların iki şapkası Emprik araştırmalara dayanan kuramlar inşa eden bilimci Laboratuvar dışındaki pratik sorunları çözmek

Detaylı

sigara bırakma destek hatları dr.osman örsel

sigara bırakma destek hatları dr.osman örsel sigara bırakma destek hatları dr.osman örsel 1 2 Sigara Bırakma Hatları Bugün kullanımda olan en maliyet etkin (cost-effective) sigara bırakma yöntemidir. Diğer yöntemlerle birleştirildiğinde etkinliği

Detaylı

SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI

SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI SİGARAYI DEĞİL KENDİNİZİ YAKIYORSUNUZ SİGARANIN ZARARLARI AKCİĞER KANSERİNİN ÖLÜMLERİNİN %90 neden sigaradır. SİGARA NEDİR? Zehirli bir bitki olan tütünün, ince bir kağıt içine sıkıştırılarak sarılmış

Detaylı

Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir.

Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir. Eğitişim Dergisi. Sayı: 16. Ağustos 2007 GİRİŞ Bu çalışma insan kaynakları dersinde yapılan kariyer yönetimi konulu sunumun metin halidir. KARİYER YÖNETİMİ 1 / 13 Kariyer, bireyin iş yaşantısındaki aktivite,

Detaylı

HASTA DEĞERLENDİRME FORMU

HASTA DEĞERLENDİRME FORMU HASTA DEĞERLENDİRME FORMU TÜRK ECZACILARI BİRLİĞİ ECZANE KONTROL VE İZLEM PROGRAMLARI 1. BAKIM GÖRÜŞMESİ Hasta Adı Soyadı: Eczane Kaşesi: Tarih: HASTALIK VE İLAÇ BİLGİ DÜZEYİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Size

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2010/8 SAYILI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİ DESTEĞİNE YÖNELİK URGE PROJE YÖNETİMİ EĞİTİM PROGRAMI T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü KOBİ ve Kümelenme Destekleri Daire Başkanlığı

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SINIF YÖNETİMİNE ETKİ EDEN GENEL FAKTÖRLER

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SINIF YÖNETİMİNE ETKİ EDEN GENEL FAKTÖRLER İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM SINIF YÖNETİMİNE ETKİ EDEN GENEL FAKTÖRLER A. Sosyal Değişim...2 B. Öğretmenlerin İşleri ve Kimlikleri...6 C. Akademisyen-Öğretmen Ayrımı...9 D. Geleceğe Bakış...10 E. Yapılandırıcılık

Detaylı

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin

Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Türk Tıbbi Onkoloji Derneği nin Kanser Kontrolü ndeki Rolü DR. PINAR SAİP TÜRK TIBBİ ONKOLOJİ DERNEĞİ BAŞKANI Misyonumuz Ülkemizdeki tıbbi onkologların özlük haklarını savunmak, birlikte çalışma kültürünü

Detaylı

Tütün Kontrolünde Toplum Eğitimi İçin Taraflar, Modeller

Tütün Kontrolünde Toplum Eğitimi İçin Taraflar, Modeller Tütün Kontrolünde Toplum Eğitimi İçin Taraflar, Modeller Prof. Dr. Dilek ASLAN Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Halk Sağlığı Uzmanları Derneği (HASUDER)-Tütün İle Mücadele

Detaylı

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRıZINDE ILK MÜDAHALE Kalp krizi tıbbi bir acil durumdur. Erken tanı ve hızlı tedavi oldukça hayati

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMİ Ohsas 18001 Endüstrinin değişik dallarında faaliyet gösteren kuruluşların, faaliyet konularını yerine getirirken, İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda da, faaliyet

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

Bu Çalıştayda nelere bakacağız?

Bu Çalıştayda nelere bakacağız? Analitik Araçlar ve Veri Toplama 15-16 Nisan 2009 EuropeAid/125317/D/SER/TR Oturum 1 Etki Değerlendirmesinin DEA ndeki Rolü Bu Çalıştayda nelere bakacağız? Birçoğunuz daha önceki eğitimlere katıldı ve

Detaylı

UYUŞTURUCU ÖZGÜRLÜĞÜN SONU!

UYUŞTURUCU ÖZGÜRLÜĞÜN SONU! Risk Faktörleri BİRECİK RAM Tedavi İçin Psikolojik sorunları olan ya da herhangi bir madde bağımlılığı bulunan ebeveynin çocukları daha büyük risk altındadırlar. Madde kullanan ve tedavi olmak isteyen,

Detaylı

Türkiye Klinik Kalite Programı

Türkiye Klinik Kalite Programı Türkiye Klinik Kalite Programı 3 Mayıs 2013 Dr. Hüseyin ÖZBAY Amaç: Türkiye de klinik kalitenin izlenmesi ve değerlendirilmesine yönelik mevcut durum tespitinin yapılması ve klinik kalite ölçme ve değerlendirme

Detaylı

Bipolar Bozukluk: Psikoeğitim Doç. Dr. Fisun Akdeniz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Affektif Hastalıklar Birimi Nerede Ne zaman Ne sıklıkta Bipolar bozukluklarda psikolojik Psikoanaliz Grup

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Sağlığın Geliştirilmesi Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans ( x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim ( X) Uzaktan

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ Psikolojik bozukluklar nasıl iyileştirilir? Tedavi için uygun kişi kimdir? En mantıklı tedavi yaklaşımı hangisidir? Bir terapi biçimi diğerlerinden daha iyi midir? Herhangi

Detaylı

5. Gün: Strateji Hazırlamada Farklı Yaklaşımlar ve Araçlar

5. Gün: Strateji Hazırlamada Farklı Yaklaşımlar ve Araçlar 5. Gün: Strateji Hazırlamada Farklı Yaklaşımlar ve Araçlar Tapio Laamanen 14 Ocak 2011 1 Hükümet Öngörü Ağı Geleceğe yönelik öngörülerde bulunmak için bilgi alışverişi ve işbirliğine dayalı bakanlıklar

Detaylı