HEMġĠRELĠK BAKIM YÖNETĠMĠ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HEMġĠRELĠK BAKIM YÖNETĠMĠ"

Transkript

1 VASKÜLER SĠSTEM CERRAHĠSĠ VE HEMġĠRELĠK BAKIMI HEMġĠRELĠK BAKIM YÖNETĠMĠ HEDEFLER Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Arterlerin cerrahi girişim gerektiren hastalıklarını tanımlayabilecek Arterlerin cerrahi girişim gerektiren hastalıklarında hemşirelik bakımını verebilecek Venlerin cerrahi girişim gerektiren hastalıklarını tanımlayabilecek Venlerin cerrahi girişim gerektiren hastalıklarında hemşirelik bakımını verebilecek Periferik damar hastalıklarında hemşirelik bakımının temel hedeflerini söyleyebilecek Lenfatik sistemin cerrahi girişim gerektiren hastalıklarında hemşirelik bakımını yürütebileceksiniz. HAFTA 11

2 VASKÜLER SĠSTEM CERRAHĠSĠ VE HEMġĠRELĠK BAKIMI 1. GĠRĠġ Damarlar Lenfatik damarlar 2. ARTERLERĠN CERRAHĠ GĠRĠġĠM GEREKTĠREN HASTALIKLARI VE HEMġĠRELĠK BAKIM YÖNETĠMĠ Anevrizmalar Periferik Arter Hastalıkları -Kronik Arter Tıkanıklığı -Buerger Hastalığı -Raynoud Hastalığı 3. VENLERĠN CERRAHĠ GĠRĠġĠM GEREKTĠREN HASTALIKLARI VE HEMġĠRELĠK BAKIM YÖNETĠMĠ Koroner Arter Hastalıklarında Cerrahi Tedavi Yöntemi Kapak Hastalıklarında Cerrahi Tedavi Yöntemi Kalp Nakli 4. PERIFERIK DAMAR HASTALIKLARINDA HEMġIRELIK BAKIMI 5. PERĠFERĠK VASKÜLER HASTALIĞI OLAN HASTANIN HEMġĠRELĠK BAKIM PLANI ÖRNEĞĠ 6.LENFATĠK SĠSTEMĠN CERRAHĠ GĠRĠġĠM GEREKTĠREN HASTALIKLARI VE HEMġĠRELĠK BAKIM YÖNETĠMĠ 2 7. SONUÇ 8.DEĞERLENDĠRME 9.KAYNAKLAR

3 1.GĠRĠġ Damar hastalıkları toplumda oldukça yaygın görülen bir hastalık grubudur. Orta yaştan itibaren yaşlanmayla birlikte periferik damar sorunlarında da artış görülmektedir. Bu ünitede ana arter olan aortanın, periferik arterlerin, venlerin ve lenfatiklerin cerrahi girişim gerektiren hastalıkları ve hemşirelik bakım yönetimi ele alınacaktır. DAMARLAR Damarlar altı grupta incelenir 1. Aorta ve arterler 2. Arteriyoller 3. Mikrosirkülasyon (Kapillerler) 4. Venüller 3 5. Venler 6. Lenfatikler Şekil 4: Sistemik dolaşım Kaynak: cps.ci.cambridge.ma.us Şekil 4: Kapiller yatak Kaynak: daviddarling.info gerçekleşir. Arteriyoller kapiller ağdan hemen önceki damarlardır. Kapillere kan akımını düzenlerler. Dokularda yer alan, arter ve venöz sistemi birbirine bağlayan kapiller damarlar, besinlerin ve metabolik artık ürünlerin dolaşım sistemi ile dokular arasında değiştirildiği yerdir. Hücresel düzeyde değişim kapillerler de

4 Lenfatik Damarlar Lenfatik sistemin asıl işlevi hücreler arası boşluktaki ekstraselüler sıvıyı, kan dolaşımına geri taşımaktır. Lenfatik system immune sistemle uyumlu çalışarak, yabancı cisimlere karşı koruyucu bir filtre görevi de görür. Lenf damarları büyük moleküllere karşı geçirgendir ve bu sayede proteinden zengin interstisyel sıvı vene kazandırılmış olur. Lenfatik sistem yağların ince bağırsaklardan emilimini de kolaylaştırır. Şekil: Lenfatik sistem Kaynak:library.thinkquest.org 4

5 2.ARTERLERĠN CERRAHĠ GĠRĠġĠM GEREKTĠREN HASTALIKLARI VE HEMġĠRELĠK BAKIM YÖNETĠMĠ Anevrizmalar Arter duvarının yapısının bozulması sonucu damarın lokal olarak zayıflaması ve dialatasyonu ile sonlanan ilerleyici ve geri dönüşsüz bir hastalıktır. Şekil 6: Anevrizma Kaynak: huntervascular.comt 5 Abdominal aort anevrizması, anevrizmaların %80 nini oluşturur Şekil 6: Abdominal aort anevrizması Kaynak: lifebridgehealth.org

6 Periferal anevrizmalar daha çok alt ekstremite arterlerinde görülür. Cerrahi teknik olarak anevrizmalı kısma eksizyon yapıldıktan sonra yerine yapay greft konur. Şekil 6: Periferal anevrizması Kaynak: kicvi.com 6 Periferik Arter Hastalıkları Şekil 6: Arter tıkanıklığı Kaynak: farooqmd.com Kronik Arter Tıkanıklığı: Periferik arterlerin tıkayıcı hastalıkları genellikle atheroskleroz, emboli, thrombus, travma, vozospazm, inflamasyon nedeniyledir. Belirtiler, arterial sistemdeki daralma ve tıkanmalara bağlı olarak gelişen iskemi sonucu ortaya çıkar. İntermittent klaudikasyon, dinlenme ağrısı, periferik nabızların kaybı, pozisyona bağlı olarak ekstremitede renk değişikliği, trofik değişiklikler, ülserasyon, kronik arter tıkanıklıklarında görülen belirti ve bulgulardır.

7 Arteriyel tıkanıklıklarda cerrahi olarak atherom plağı çıkarılır. Şekil 6: Athereom plağının çıkarılması Kaynak: msdlatinamerica.com Akut Arter Tıkanıklığı: Travma, emboli ya da trombüs nedeniyle sağlıklı ya da hastalıklı 7 arterde tıkanma olmasıdır. % 90 oranında alt ekstremite arterlerinde görülür. Akut arteriyel trombüs, sıklıkla atherosklerotik arterde pıhtı oluşumuna bağlı tıkanmadır. Arteriyel embolide ise genelde arter duvarı sağlamdır ve sıklıkla kalpte bulunan trombüsten kopan parça damarı tıkar. Akut arter tıkanması belirti ve bulguları ani olarak ortaya çıkar. Akut arter tıkanıklığı belirti ve bulguları: Ekstremite iskemi ve doku nekrozu nedeniyle ağrılıdır. Sinir dokusu iskemisi varsa, ekstremitede parestezi ve anestezi oluşur. Kanlanmanın azalmasına bağlı, tıkanıklığın distali soğuktur. Kan akımı, kollateraller tarafından kısmen sağlansa da ekstremiteler soluk renktedir. Olay ilerledikçe cilt nekrozu sonucu siyanoz görülür. Tıkalı arterin distalinde nabızlar alınamaz. Cerrahi tedavi mümkün olan en kısa zamanda uygulanır. Cerrahiye karar verildikten sonra hasta ılık ortamda tutulur ve ekstremite travmalardan korunur. Embolektomi yapılır. İşlemden sonra genellikle 2-10 gün antikoagülan tedavi uygulanır. Cerrahi girişim dışında,

8 fibrinolitik ilaçlarla da trombüs ve emboli çözülmeye çalışabilir. Buerger Hastalığı:Üst ya da alt ekstremitelerdeki orta boydaki arter ve venlerin inflamatuar, trombotik bir hastalığıdır. Ekstremitelerin distalinden başlayan hastalık, yukarı doğru ilerler. Hastalığın belirti ve bulguları inflamatuar lezyonlara ve iskemi sonrası doku yıkımına bağlı olarak değişir. Şekil 6: Buerger Kaynak: emedicine.medscape.com Damarlarda tıkanmayla birlikte, tıkanıklığın etrafında kollateral dolaşım gelişimi olur. Şekil 6: Kollateral dolaşım Kaynak: mugir1.ispace.in.th Buerger hastalığı belirti ve bulguları: 8 Ayak tabanında ve parmaklarda ağrı en tipik erken belirtidir. Yürüme kekemeliği olarak intermittent klaudikasyonda, hasta yürürken baldırında oluşan ağrı nedeniyle durmak zorunda kalır. Yürüme mesafesi hastalık ilerledikçe kısalır ve dinlenme ağrısı daha önemli bir sorun olmaya başlar. Ağrı geceleri fazladır ve ayağı yükseltmekle artar. Ekstremite soğuktur ve soğuğa duyarlıdır. Ekstremiterin distali, özellikle parmaklar kırmızı-mor renktedir. Posterior tibiyalis ve dorsalis pedis nabızları ya zayıftır ya da hiç alınamaz. Tırnaklarda kalınlaşma, deformite, deride İncelme ve kıllarda dökülme şeklinde trofik değişiklikler görülür. Hastalığın ileri dönemlerinde parmak uçları ya da ayakta ülser ve gangren olabilir.

9 Tedavi ve bakım: Amaç; Hastalığın ilerlemesini önlemek Vazodilatasyonu sağlamak Ağrıyı gidermek Hastaya duygusal destek olmak Bakım Ayak hijyeni önemlidir. Dinlenme ağrısı olanlarda ağı kontrol edilmelidir. Ağrıya bağlı, uykusuzluk, İştahsızlık gibi sorunlar kontrol edilmelidir Ağrı için hastaya Buerger-Allen egzersizleri yaptırılabilir. Bu egzersizlerin yapılması kollaterallerin gelişmesinde rol oynar. Hasta, vazokonstriktör etkisi nedeniyle soğuktan korunmalıdır. Bacak travmalardan korunmalıdır 9 His kaybı varsa yanıklar oluşabileceğinden ekstremiteye doğrudan sıcak uygulama yapılmamalıdır. Buerger-Allen egzersizleri

10 10

11 Tedavi Tıbbi tedavi Sigarayı bıraktırma Ekstremiteye kan akımının sağlanmasına yardımcı olacağı için vazodilatatörler Trombositlerin yapışmasını önleyici fibrin çözücü ilaçlar 11 Cerrahi tedavi Vazomotor aktiviteyi kaldırırarak vazodilatasyonu sağlamak ve kan akımını artırmak için, sempatektomi yapılabilir Yara iyileşmesi olmuyorsa ya da yara enfekte olduysa, ağrı kontrol edilemez boyutlarda ise, gangren geliştiyse amputasyon yapılır

12 Raynoud Hastalığı: El ve ayaklarda küçük arter ya da arteriyollerin konstriksiyonu sonucu ekstremitede intermittent solukluk, siyanoz ve ısı değişikliği ile karakterizedir. Bu değişiklikler, soğuğun etkisi ya da emosyonel stres ile ortaya çıkar. Raynoud hastalığı belirti ve bulguları: Başlangıçta her iki elde bir ya da iki parmak ucu hastalıktan etkilenirken, olay ilerledikçe parmakların daha proksimal kısımları ve eller de etkilenebilir. Önce parmak uçlarının rengi solar, daha sonra buna siyanoz, soğukluk, uyuşma ve ağrı eşlik eder, Son dönemde zonklama, karıncalanma ve kırmızılık olaya hakim olur. Ataklar dk surer ve 30-60dk içinde geriler. Ataklar kendiliğinden düzelebildiği gibi hasta sıcak ortama girdiğinde gerileyebilir. 12 Soğuk mevsimlerde tablo şiddetlenir. İleri devrelerde basit bir stres ve hafif soğuk nöbetin ortaya çıkmasına neden olur Solukluk; vazokonstrüksiyona bağlı azalmış cilt kan akımına; siyanoz; vazospastik venüllerin genişlemesi ve bunun sonucunda siyanotik kanın venüllere geri dolumuna ve hiperemi; arteryel spazmın çözülmesi sonucu arteriollerin kanla dolmasına bağlıdır. Şekil 6: Raynoud hastalığı Kaynak: healthinplainenglish.com Tedavi ve Bakım Tedavi Tıbbi tedavi: Amaç, düz kaslarda relaksasyon sağlamak, spazmı çözmek ve arteriyel kan akımını artırmaktır. Öncelikle altta yatan bir hastalık varsa tedavi edilmelidir. Kalsiyum antagonistleri, vazospaztik atakları geciktirdiği ve süresini kısalttığı için tercih edilir.

13 Sempatik sinir aktivitesini azaltmak amacıyla vazodillatatörler ve alfa adrenerjlk reseptör blokörleri verilir Cerrahi tedavi: Sempatektomi, parmaklarda nekroz ve yara olması durumunda yara debridmanı ile birlikte servikotorasik sempatektomi önerilmektedir. Bakım Hastaya stresli ve güvensiz ortamlardan korunması konusunda eğitim verilir ve stres yönetimi öğretilmelidir Kış aylarında hastanın olabildiğince dışarı çıkmaması ya da çıkacaksa sıkı giyinmesi, kapı kolu, direksiyon vb soğuk yüzeylere temas etmemesi, buzdolabını temizlerken, hatta buzluktan donmuş bir yiyecek alırken eldiven giymesi söylenmelidir. Yaz aylarında klimalı ortamlar için yanında bir hırka bulundurması söylenir. vazokonstriksiyona neden olan doğum kontrol hapı, Beta adrenerjik blokörler gibi ilaçları almamaları hatırlatılmalıdır Hastalara sigara kullanımından kaçınmaları söylenir. Hastalar güvenlik açısından dikkatli olmalı, örneğin kesici aletleri dikkatli kullanmalıdır. 13 Kalsiyum kanal blokeri kullanan hastalarda postural hipotansiyon gelişebileceği için bu konuda uyarılmalıdır.

14 3.VENLERĠN CERRAHĠ GĠRĠġĠM GEREKTĠREN HASTALIKLARI VE HEMġĠRELĠK BAKIM YÖNETĠMĠ Derin Ven Trombozu (DVT) Venler, derin, yüzeyel ve perforan venler olmak üzere üç gruba ayrılır. Perforan venler yüzeyel ve derin venöz sistemi birbirine bağlarlar. Venöz trombozda, venöz staz, damar duvar hasarı ve kan pıhtılaşma sürecinin değişmesinin rol oynadığı düşünülmektedir.venöz staz kan akımı azaldığında, bazı ilaç tedavilerinde vazodilatasyon meydana geldiğinde, hareketsizlikte, ekstremitelerin 14 paralizisinde ve anestezi nedeniyle olmaktadır. Ayrıca yatak istirahati bacaktaki kan akımını en az %50 azaltmaktadır. Yine damarın iç tabakasında oluşan hasar pıhtı oluşumuna neden olmaktadır. Antikoagülan tedavisi aniden kesilen hastalarda da kanın pıhtılaşma özelliği artmaktadır. Şekil 6: Venler Kaynak: veincentre.com Şekil 6: Derin ven trombozu Kaynak: compression-therapy.com

15 Belirti ve bulgular: Alt ekstremitede tek taraflı ağrı, ödem kızarıklık, ısı artması. Ekstremitede güçsüzlük ve uyuşma da olabilir. Olay ilerledikçe konjesyon nedeniyle ödem aşırı boyutlara ulaşır, örneğin ekstremite çapı normalin 1,5-2 katına çıkar 15 Şekil 6: Derin ven trombozu Kaynak: topnews.in Korunma: Tromboz riski taşıyan 40 yaş üzeri, şişman, venöz hastalığı, kalp yetmezliği olan, büyük cerrahi girişim yapılacak hastalarda venöz staz ve koagülabiliteyi azaltmaya yönelik bazı önlemler alınmalıdır. Risk altında olan bireylerin; kilo vermesi, uygun egzersizler yapması, elastik çorap giymesi, uzun süre aynı pozisyonda oturmaması, kontraseptif ilaç kullanmaması, sigara içmemesi, dehidrate olmaması ve sık sık bacaklarını yukarı kaldırması gerekir. Ayrıca uzun süren ameliyatlarda ameliyat süresince bacaklara elastik bandaj

16 uygulanması, ameliyat sonrası bacak elevasyonu, hastanın yatakta hareketli tutulması ve varis çorabı giymesi de önlemler arasında yer alır. Tedavi ve bakım: Tıbbi tedavi: Heparin, oral antikoagülanlar ve fibrinolitik ajanlar yer alır. Cerrahi tedavi: Trombusu çıkartmak (trombektomi) Bakım En önemli noktalar: Yatak istirahati, Bacak elevasyonu, ılık uygulama Antikoagülasyon tedavinin sürdürülmesi. Hastaların 4-7 gün kesin yatak istirahati yapmaları gerekir. İstirahat tam bir hareketsizlik 16 şeklinde uygulanmamalıdır. Sık sık pozisyon değiştirilmeli ve bacak kaslarını çalıştıracak şekilde aktif hareketler yapılmalıdır. Yedi gün içinde pıhtının ven duvarına iyice yapışması nedeniyle yürüme sırasında pıhtı parçalarının kopması ve emboli ihtimali minimuma inmektedir. Bacak sağa atrium seviyesini geçecek şekilde takriben 30 0 lik bir elevasyona getirildiğinde periferik venöz basınç düşerek ödem ve ağrı azalabilir. Ödem azaldıktan sonra hastanın mobilize edilmesinin düşünüldüğü devrede ise elastik çorap mutlaka kullanılmalıdır. Böylece yüzeyel venler komprese edilerek derin venlerde akım oranı artar. Varis çorapları bacak ve dolayısıyla damarlar üzerine homojen baskı yaptığından tercih edilmelidir. Çorabın boyu mutlaka tıkanıklık bölgesinin en az cm yukarısına kadar olmalıdır. Akut tromboflebitik lezyonların gerilemesi için sıcak veya antiseptik solüsyonlarla pansumanlar yapılabilir. Cilt masarasyonunu önlemek için lasalanolinli kremlerden yararlanılabilir Antikoagülan tedavi tromboflebitli, tekrar eden embolisi ya da kalp yetmezliği nedeniyle sürekli bacak ödemi olan ya da kalça kırığı nedeniyle uzun süre yatağa bağımlı kalacak hastalarda endikedir. Hastalara yeni bir tromboz oluşumunu engellemek amacıyla antikoagülan

17 tedavi uygulandığında, hemşire kanama açısından hastanın cildini, dişetlerini, idrar ve dışkısını kontrol etmelidir. Hasta, hastaneden çıkmadan önce antikoagülan tedavi (ilaç dozları, zamanı, yan etkileri) ve DVT'nin önlenmesi konularında bilgilendirilmelidir. Antikoagülan ya da Trombolitik Tedavinin Kontrendike Olduğu Durumlar Hastayla iģbirliği kurulamadığı durumlar Sistem kanamaları: gastrointestinal, genitouriner, solunum ve üreme sistemi kanamaları Hemorojik kan hastalıkları Anevrizmalar Ciddi travmalar Alkolizm Yeni geçirilmiģ ameliyatlar; göz, spinal kord, beyin ameliyati Ciddi hepatik, renal hastalık Yeni geçirilmiģ serebral kanama Enfeksiyonlar 17 Açık ülser yaraları Yaralanma olasılığı yüksek olan meslek çalıģanları Yeni doğum yapmıģ kadınlar Demir Korkmaz F.(2010). Vasküler hastalıklar ve periferik dolaşım bozuklukları. Ed:Eti Aslan F. Karadakovan A. Dahili ve Cerrahi Hastalıklarda Bakım. Nobel Kitapevi, 2010 Varis: Venlerin anormal olarak genişlemesi, uzaması ve kıvrılmasıdır. Yaşlılarda ve kadınlarda daha fazla görülür. Varisler en sık alt ekstremitelerde görülür. Varislerin etyolojisinde üç ana faktör vardır. Bunlar; kapakçık yetersizliği, ven duvarının zayıflığı ve arteriyo venöz fistüldür.

18 Şekil 6: Varisli vende kapakçık Kaynak: venacure-evlt.com Belirti ve bulgular: Variste belirti ve bulgular her zaman varisin yaygınlığı ve yetmezliğin derecesi ile paralellik göstermez. Küçük varisleri olan hastaların aşırı yakınmaları olabilirken, yaygın ve büyük varisli hastaların yakınmaları çok daha az olabilir. Variste en sık rastlanan belirti ve bulgular, ayakta kalınca varisli vende yanma, ağırlık, aşağı doğru çekme hissi, bacakta kaşıntı ve ödemdir. Varikoz vende inflamasyon varsa ısıda da artış olur. Şekil 6: Varis Kaynak: peninsulavascular.com 18 Tedavi ve bakım: Tedavi Konservatif tedavi Skleroterapi cerrahi tedavi Konservatif tedavi-bakım: Küçük ve az sayıdaki varislerin elastik desteklerle belirti ve bulguları azaltılabilir. Varis çorabı, en iyi elastik desteği sağlar. Varis çoraplarının tedavi edici etkileri yoktur, varis hastalığının ilerlemesine engel olurlar. Varis çorabı eksternal kompresyon yaparak kas pompasının etkinliğini artırır ve dilate yüzeyel venlerde venöz dönüşü kolaylaştırır damarlardaki kan akışını hızlandırırlar, lenf dolaşımını desteklerler, trombozdan ve emboliden korurlar. Kompresyon tedavisinde elastik destek için bandaj da kullanılabilse de varis çorapları daha çok tercih edilmektedir. Çünkü, bandaj ne kadar dikkatle sarılırsa sarılsın, istenen baskı bacağın tümünde tam dengeli olarak ayarlanamamaktadır.

19 Ayrıca kişinin hareket etmesiyle sargılar kısa zamanda kayarak ve sekil değiştirerek dolaşımı bozabilmektedirler. Çorabın, etkin olabilmesi için, bireye uygun ölçülerde olması gerekir. Hasta, varis çorabını giyerken şu noktalara dikkat etmelidir: Yataktan kalkmadan önce, bir süre bacaklar kalp seviyesine getirilerek venler boşaltılmalı, Çorap el içinde toplanmalı, ayaklar yataktan sarkıtılmadan, bacaklar yukarı doğru sıvazlanarak çorap giyilmeli, Külotlu varis çorabı giyiliyorsa, çorap her iki bacakta diz eklemini geçtikten sonra ayağa kalkarak çorabın kalça kısmı yerleştirilmelidir. Gece yatmadan önce çorap çıkarılmalıdır. Ayrıca varisli hastalar uzun süre ayakta durmaktan kaçınmalı ve günde bir kaç kez bacak elevasyonu yapmalıdırlar. Skleroterapi-bakım: Skleroterapi yaygın olmayan lokalize varislerde uygulanan palyatif tedavi yöntemidir. Varisli venlere sklerozan madde enjekte edilir. Bu madde, venöz intimada 19 hasar oluşturup aseptik tromboz yaparak venin iptalini sağlar. Estetik bir uygulama olup hastanın ağrı yakınmasını geçirmez. Enjeksiyon tamamlandıktan bir-iki dakika sonra hastaya varis çorabı giydirilerek yürütülür. Çorap, işlemden sonra altı hafta kadar giyilmelidir. Sikleroterapi sonrası hastanın önerildiği şekilde yürüyüş aktivitelerine başlaması istenir. Cerrahi tedavi-bakım: Varikoz venin çıkarılmasıdır. Varisli venin cerrahi tedavisi için derin venlerin sağlam ve fonksiyonel olması gerekmektedir. Varis ameliyatı sonrası bakımda önemli noktalar: Tüm ekstremiteye elastik destek uygulamak, Bacağı hareketli tutmak ve egzersiz yaptırmak, Bacağı kalp seviyesinde tutmaktır. Ameliyattan saat sonra hasta ayağa kaldırılır ve yatmaktan çok yürümeye teşvik edilir. Yattığı sürelerde bacaklar elevasyona alınmalıdır. Hasta, ağrısı, ödemi yoksa ameliyat sonrası üçüncü gün hastaneden çıkarılabilir. Hastanın, yürüme egzersizlerini ve elastik desteği (varis çorabı) ameliyattan sonra üç hafta sürdürmesi gerekir. Yaşlı bireylerde bu süre daha uzun tutulmalıdır.

20 Cerrahi sonrası görülebilen komplikasyonlar; kanama, enfeksiyon, sinir harabiyeti ve DVT'dir. Ameliyat sonrasında bacak iyi sarılırsa kanama riski azalır. Hasta ameliyattan sonra koruyucu önlemler olarak; aşırı kilo almamalı, kiloluysa zayıflamalı, uzun süre oturmamalı ya da ayakta durmamalı, bacaklarını günde en az iki kez yükseltmeli, dolaşımı hızlandırıcı egzersizler yapmalı, bacak bacak üstüne atarak oturmamalı, zorunlu olarak uzun süre oturacaksa ya da ayakta kalacaksa varis çorabını giymelidir. Antikoagulan Ġlaç Kullanan Hastanın Eğitimi Antikoagülan ilacınızı saat arası her gün ayni saatte alınız Antikoagülan ilaç kullandığınızı gösteren bir kimlik taģıyınız Kan testlerinizi önerildiği Ģekilde yaptırınız EtkileĢime gireceği için, hekime danıģmadan - herhangi bir ilaç, vitamin bitki vb desteğe baģlamayınız. Alkolden kaçınınız. Alkol vücudun antikoagulanlara vereceği yanıtı degistirir. Yemek alıģkanlığınızı değiģtirmeyiniz, katı diyetten kaçınınız Reçete edilmediyse, coumadin kullanmayınız. Hekiminiz soylemeden coumadini bırakmayınız. BaĢka bir hekime, tedaviye (örn; diģ hekimi vb) gittiğinizde Antikoagülan kullandığınızı söyleyiniz DiĢ tedavisi ya da diğer bir elektif cerrahi tedavi gerekiyorsa, öncelikle sizi izleyen hekiminize baģvurunuz AĢağıdaki belirtilerden birini yaģarsanız hemen hekiminize bildiriniz 1. Baygınlık, eziklik, baģ dönmesi, halsizlik 2. Kırmızımsı, kahverengi idrar 3. Kanama, örn; bir yerinizi kestiğinizde kani durduramama 4. Büyük berelenmeler, burun kanaması ya da vücudun her hangi bir yerinin kanaması 5. Kırmızı ya da siyah dıģkılama 6. Ġsilik, döküntü Kanamaya yol açacak yaralanmalardankacininiz Gebe olduğunuzu düģünüyorsanız hekiminize danıģınız Demir Korkmaz F.(2010). Vasküler hastalıklar ve periferik dolaşım bozuklukları. Ed:Eti Aslan F. Karadakovan A. Dahili ve Cerrahi Hastalıklarda Bakım. Nobel Kitapevi,

21 4.PERIFERIK DAMAR HASTALIKLARINDA HEMġIRELIK BAKIM YÖNETĠMĠ Damar hastalıklarında hemşirelik bakımının temel hedefleri Dokulara, yeterli kan akımını sağlamak, Cilt bütünlüğünü korumak, İskemik ağrıyı azaltmak, Hastaya sağlığı koruyucu davranışlar kazandırmak Dokulara Yeterli Kan Akımını Sağlamak Hastaya uygun pozisyon verilmesi Pozisyon verebilmek için, hastalığın arter ya da ven kaynaklı olduğunun bilinmesi gerekir. Arter hastalıklarında sorun, oksijenlenmiş kanın yeterince ekstremitelere ulaşamamasıdır. Arteriyel hastalıklarda kan akımının ayaklara doğru olması istendiğinden, hastanın başını yatarken cm kadar yükseltilmesi önerilir. Herhangi 21 bir egzersiz, önerilmediyse, arter kaynaklı hastalarda ayaklar kalp seviyesine kaldırılmamalıdır. Venöz yetmezliklerde ise kalbe venöz dönüşte sorun olduğundan, oksijensiz kanın ekstremitelerde göllenmesi nedeniyle bacak ağrıları ve ödem olur. Venöz dönüşü kolaylaştırmak için bu hastalar bacaklarını sık sık kalp seviyesine (12-15 cm) yükseltmeli ve bu pozisyonda uyumalı, uzun süre oturmamalı ya da ayakta kalmamalıdırlar. Damar hastalığı olan tüm hastalar, aynı pozisyonda uzun süre kalmamaya; otururken bacak bacak üstüne atmamaya özen göstermelidirler. Ekstremitenin ılık tutulması Damar hastalığı olan bireyler, serin ve soğuk ortamlarda bulunmamaya dikkat etmelidirler. Bulunan ortamın ısısı C'den düşük olmamalıdır. Ekstremiteye doğrudan sıcak uygulamanın sakıncaları vardır. Yüksek ısı doku metabolizmasını artıracak, ancak yeterince dilate olamayan arterlerin ekstremiteye kan akımı sağlamaları da yetersiz olacaktır.

22 Bunun sonucunda dokularda iskemi gelişecektir. Bu nedenle sıcak su şişesi, termofor ve elektrikli ısıtıcılar vazodilatasyonu sağlamak amacıyla kullanılmamalıdır. Vazokonstriksiyonun önlenmesi Hastaların nikotin, kafein, soğuk gibi vazospazma (vazokonstriksiyona) neden olan; stres gibi sempatik sinirleri uyarıcı faktörlerden uzak durmaları gerekir. Sigara içen hastalara nikotinin özellikle damarlar üzerine zararları açıklanmalı ve sigarayı bırakmalarına yardımcı olunmalıdır. Ayrıca hastaya mental ve fiziksel olarak rahatlaması için gevşeme teknikleri öğretilmelidir. Vazodilatasyonun sağlanması Vazokonstriksiyonu önlemeye yönelik tüm önlemlerin alınması vazodilatasyon için yetersiz kalıyorsa ve hastalık arter kaynaklı ise, vazodilatatör ilaçlar verilebileceği gibi hastanın durumuna göre sempatektomi yapılabilir. Hastalara bu tedavilerin özellikle ağrılarının azalması açısından önemi anlatılmalı, sempatektomi işlemi konusunda bilgi verilmeli, ancak bu tedavilerin radikal olmayıp konservatif (durumu koruyucu, ilerlemeyi önleyici) olduğu da açıklanmalıdır. 22 Cilt Bütünlüğünü Korumak Dolaşım yetersizliği nedeniyle, ekstremitelerde enfeksiyon ve arteriyel ülserasyonlar gelişebilir. Bu durumda doku iyileşmesi ya çok yavaş olur ya da hiç olmaz. Genel olarak ülserli bölgenin temiz ve kuru tutulması, basınç ve iritasyondan korunması gerekir. Dokuların oksijen gereksinimini azaltmak amacıyla hastalar yatak istirahatine alınabilir. Ülserler gerekirse debride edilmeli, sonra yaraya steril pansuman yapılmalıdır. Periferik arter hastalığı olan birey, travmalardan korunmayı öğrenmelidir. Ayakkabılar rahat, kısa topuklu olmalı. Yapay deriden yapılmış ayakkabılar giyilmemelidir. Tırnaklar batmayacak şeklide düz kesilmeli, tırnak keserken cildi zedelememeye dikkat edilmelidir. Kalınlaşmış ve sert tırnakları rahat kesebilmek için, ayaklar ılık suda bir süre bekletilerek tırnaklar yumuşatılmalıdır. Ayakta nasır, ülser, tırnaklarda şekil bozukluğu varsa, hasta bu durumu doktoruna bildirmelidir. Hergün; ayaklar yıkanmalı, parmak araları iyi kurulanmalı, sıkı olmayan pamuklu çoraplar giyilmeli ve çoraplar değiştirilmelidir. Hasta cildinde lezyon olup olmadığını sık sık kontrol etmeli, göremediği yerlere aynayla bakmalı, haftada 3-4 kez banyo yapmalıdır. Cilt iritasyonunu önlemek için banyoda nötral ph'1ı sabun kullanılmalı,

23 keselenilmemeli, cilt aşırı ovalanmamalı ve tüylerden arınmak için jilet yerine tüy dökücü kremler kullanılmalıdır. Cilt kuruluğunu önlemek için alkolsüz nemlendiricilerin kullanılması önerilebilir. Bunların yanı sıra hasta güneş yanıklarından da korunmalıdır. Ġskemik Ağrıyı Azaltmak Periferik arter hastalıklarında iskemik ağrı süreklidir ve ağrının önlenmesi oldukça, güçtür. Ağrı, hastanın aktivitelerini ve uykusunu engeller. İskemik ağrıya karşı; ekstremitelerin ılık tutulması, uygun pozisyon, vazodilatatörler, sigaranın bırakılması, morfin türevi ağrı kesiciler ve bypass cerrahi önerilse de çoğu kez bu önlemlerin yetersiz kaldığı ve şiddetli ağrılara dayanamayan bazı hastaların amputasyonu tercih ettikleri görülmektedir.. Sağlığı Koruyucu DavranıĢlar Kazandırmak Egzersiz: Dolaşımı mümkün olduğunca artırabilmek amacıyla, hasta için egzersiz ve dinlenme program planlanmalıdır. Ancak, selüliti, ülseri, dinlenme ağrısı, derin ven trombozu ve gangreni olan hastaların egzersiz yapmaları sakıncalıdır. Egzersiz, dokuların metabolik gereksinimlerini artıracak ancak yukarıda sayılan sorunlar nedeniyle dokulara yeterli kan akımı sağlanamayacaktır. 23 Özellikle periferik arteriyel hastalığı olan bireylere önerilen egzersiz, Buerger Alien egzersizledir. Bu egzersizin yapılmasında şu sıra izlenmelidir: Kilo düzenlenmesi: Periferik damar hastalığı olan şişman hastaların kilo vermeleri gerekir. Bu hastalara, yağ ve kolesterolden fakir, sebze ve meyveden zengin diyet önerilir. Sigaranın bıraktırılması: Daha önce birçok kez sözü edildiği gibi damar hastalığı olan hastaların sigarayı bırakmalarına yardımcı olunmalıdır. Gerekirse hasta değişik teknikler ile sigara bırakma programları uygulayan merkezlere götürülerek gerekli yardımı alması sağlanmalıdır.

24 Periferik Vasküler Hastalığı Olan Hasta ve Yakınları Ġçin Ayak ve Bacak Bakımı Evde Bakım Rehberi Evde Bakım eğitimi tamamlandıktan sonra hasta ve yakınları aģağıdaki önerileri yapabiliyor olmalıdır. Günlük ayak bakımını yapıyor, parmak aralarını nötral bir sabun ve ılık su ile yıkayıp, ovalamadan, hafifçe okģar gibi kurulayabiliyor olmalı. Isı hasarının farkında olmalı Temiz, yumuģak, gevģek, pamuklu çorap giyiyor olmalı. Soğuk havalarda fazladan bir çorap daha giyerek daha geniģ ayakkabılar kullanıyor olmalı. Isıtıcı ped kullanımından kaçınıyor olmalı. GüneĢ yanığından kaçınıyor olmalı. Güvenlik kontrolünü tanımlayabiliyor olmalı Bir ayna yardımıyla ayaklarını kızarıklık, kuruluk, kesik, kabarcıklar açısından gözlemliyor olmalı. Yatak dıģındayken sürekli yumuģak ayakkabı, çorap giyiyor olmalı. DuĢtan sonra tırnaklarını düz olarak kesiyor olmalı. Ayaklarda kabarcık, nasir, tırnaklarında büyümeme vb. sorunlar olduğunda hekime baģvuruyor olmalı. Evin içinde yürünülen alanlardaki eģyaları travmayı önleyecek Ģekilde yerleģtiriyor olmalı. Tokyo. Ģeritli ayakkabı, sandal giymekten kaçınıyor olmalı. 24 Ayak parmaklarını birbirine sürtüyorsa parmak aralarına önerilen, yünden yapılmıģ. yastıkçıklar kullanıyor olmalı. Rahatlığı için önerileri yerine getiriyor olmalı Ayak parmaklarının rahat ettiği deri ayakkabılar giyiyor olmalı. ayak kuruduğu için lanolinli losyonlar kullanıyor olmalı. Parmak aralarına krem sürmemesi gerektiğini biliyor ve sürmüyor Kan damarlarının baskılanma riskini önleyecek yetenekte olmalı Ayak ya da dizlerdeki damarlan baskılayacak (örneğin; diz, uyluk yüksekliğinde çorap giyilmesi) uygulamalardan" kaçınıyor olmalı Bacak bacak bacak üstüne atmaktan kaçınıyor olmalı. Nikotin vazospazm ve vazokonstrüksiyona yol açtığı için, nikotin kullanmayı bırakmıģ olmalı. DolaĢımı uyarmak için düzenli egzersiz program) uyguluyor olmalı. Hangi durumlarda hekime baģvuracağını biliyor olmalı. Ekstremitelerde abrazyon, kabarcık, atlet ayağı ya da ağrı olduğunda hekime baģvuruyor olmalı. Reçete edilmeyen ilaçlan ayağı/bacağına sürmüyor olmalı. Hekime sormadan; iyot, alkol, nasır çıkarıcı bileģik v.b. kullanmıyor olmalı Demir Korkmaz F.(2010). Vasküler hastalıklar ve periferik dolaşım bozuklukları. Ed:Eti Aslan F. Karadakovan A. Dahili ve Cerrahi Hastalıklarda Bakım. Nobel Kitapevi, 2010

25 5. PERĠFERĠK DAMAR HASTALIĞI OLAN HASTANIN BAKIM PLANI ÖRNEĞĠ HemĢirelik Tanısı: DolaĢımın kısıtlanması ile iliģkili Yetersiz periferik doku perfüzyonu Hedef: Ekstremitelere giden kan akımını artırmak. GiriĢim Gerekçe Beklenen Sonuçlar 1.Eğer arteriyel hastalık ise bacak kalp seviyesinden aģağıya indirilir. Kan akımını artırmayı ve kollateral dolaşımı geliştirmeyi sağlar. 2.Hasta yürümesi ya da aģamalı olarak egzersiz yapması için teģvik edilir 3.Eğer venöz hastalık ise bacak kalp seviyesinden yukarı kaldırılır. 4.Uzun sure ayakta kalmaması ya da oturmaması söylenir. 5. Yürümeye cesaretlendirilir Yerçekimine karşı etki oluşarak venöz dönüşü sağlar, venöz staz önlenmiş olur. Uzun sure ayakta kalma, oturma venöz staza yol açar. Yürüyüş, kas pompasını harekete geçirerek venöz dönüşü sağlar. Ilık, arteriyel akımı geliştirerek, titremenin vazokonstrüktör etkisini önler. 6.Ekstremitenin ılıklığının devamlılığı sağlanır, titreme önlenir. 7.Nikotin kullanımı önlenir Nikotin vazospazm yaparak periferik dolaşımı zorlaştırır. 8.stres yönetimi için danıģmanlık alınır 9.Sıkı giysi ve aksesuardan kaçınılır 10.Bacak bacak üstüne atması önlenir 11.Reçete edildiği Ģekilde vasodilator ve adrenerjik bloker ajanları kullanılır Emosyonel stress sempatik sinir sistemini uyararak peripheral vazokonstrüksiyona yol açar. Dolaşımı baskılayarak venöz staza yol açar. Damarlarda baskı oluşturarak, dolaşımı engeller ve venöz staza yol açar. Vazodilatörler kas gevşeticidir. Adrenerjik blokerler ise sempatik sinir uyarılaraya da kateşolaminlere verilen tepkiyi bloke eder. -Ekstremiteler dokunulduğunda ılık olmalı -Ekstremiteler normal renkte olmalı -Egzersize bağlı ağrı azalmış olmalı -Alt ekstremiteler istem doğrultusunda elevasyona alınmış olmalı -Ekstremite ödemi azalmış olmalı -Hasta uzun sure ayakta kalmaktan ve uzun sure oturmaktan kaçınıyor olmalı -Aşamalı olarak her gün yürüyüşünü artırarak sürdürüyor olmalı -Ekstremiteleri soğuktan koruyor olmalı -Nikotin kullanmıyor olmalı -Stres yönetimi programına katılıyor olmalı -Dar sıkı giysiler giymiyor olmalı -Bacak bacak üstüne atmaktan kaçınıyor olmalı -İlaçlarını reçete edildiği şekilde kullanıyor olmalı 25 Demir Korkmaz F.(2010). Vasküler hastalıklar ve periferik dolaşım bozuklukları. Ed:Eti Aslan F. Karadakovan A. Dahili ve Cerrahi Hastalıklarda Bakım. Nobel Kitapevi, 2010

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı

Hisar Intercontinental Hospital

Hisar Intercontinental Hospital Varisler BR.HLİ.92 Venöz Hastalıklar (Toplardamarlar) Varis Hastalığı: Bacaklarımızda kirli kanı yukarı taşımak üzere görev alan iki ana ven sistemi bulunur. Yüzeyel ve derin ven sistemi olarak adlandırılan

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALARINA YAKLAŞIM NASIL OLMALIDIR? A) ANAMNEZ (ÖYKÜ,

Detaylı

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ

TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ TROMBOSİTOPENİ KONTROLÜ GÜLDER GÜMÜŞKAYA HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ONKOLOJİ HASTANESİ TROMBOSİT NEDİR? 1 Kemik iliğinde yapılan kan hücrelerinden biridir. Pıhtılaşma hücreleri olarak bilinir. 1mm 3 kanda

Detaylı

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ

ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR? Hazırlayan : FATMA OKUMUŞ ÖDEM NEDİR TANIM Ödem sık karşılaşılan ve vücutta sıvı birikimi olarak tanımlanan ve bazen de bazı ciddi hastalıkların belirtisi olan klinik bir durumdur. Ödem genellikle

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KANAMALARDA İLKYARDIM BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Kanama

Detaylı

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar YARALANMALAR YARA NEDİR? Bir travma sonucu deri yada mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar etkilenebilir. Derinin koruma özelliği bozulacağından enfeksiyon

Detaylı

ATARDAMAR HASTALIKLARI

ATARDAMAR HASTALIKLARI Yazar Ad 67 Prof. Dr. Ali KUTSAL Kan vücutta damarlar içerisinde dolaşır. Akciğerlerde temizlenen kan kalbin sol tarafına gelir ve buradan kalbin kasılması ile atardamar sistemine geçer. Kapiller adı

Detaylı

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Akut Mezenter İskemi. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Akut Mezenter İskemi Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Anatomi Etyoloji/Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Giriş Tüm akut mezenter iskemi

Detaylı

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM Yanık nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu meydana geldiği gibi, sıcak

Detaylı

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM Yanık nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu meydana geldiği gibi, sıcak

Detaylı

DİYABETİK AYAK YARA BAKIMI ve HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI SEMA İNCE DİYABETİK AYAK YARA BAKIM HEMŞİRESİ Ç.Ü.T.F. ENDOKRİN VE METABOLİZMA BD

DİYABETİK AYAK YARA BAKIMI ve HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI SEMA İNCE DİYABETİK AYAK YARA BAKIM HEMŞİRESİ Ç.Ü.T.F. ENDOKRİN VE METABOLİZMA BD DİYABETİK AYAK YARA BAKIMI ve HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI SEMA İNCE DİYABETİK AYAK YARA BAKIM HEMŞİRESİ Ç.Ü.T.F. ENDOKRİN VE METABOLİZMA BD SUNUM İÇERİĞİ Diyabetik ayak Diyabetik ayak yara nedenleri Etiyopatogenezi

Detaylı

Yanık, Donma Ve Sıcak Çarpmasında İlk Yardım

Yanık, Donma Ve Sıcak Çarpmasında İlk Yardım Yanık, Donma Ve Sıcak Çarpmasında İlk Yardım Yanık Nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu meydana geldiği gibi, sıcak

Detaylı

AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ

AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ AÇIK ve LAPORASKOPİK CERRAHİDE HEMŞİRELİK BAKIMI HEMŞİRE SEHER KUTLUOĞLU ANTALYA ATATÜRK DEVLET HASTANESİ SUNU PLANI Açık ve kapalı cerrahide hemşirelik bakım amacı Açık ve kapalı cerrahide hemşirelik

Detaylı

SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI. Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD.

SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI. Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD. SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD. SICAK BİTKİNLİĞİ-Etyoloji Sıcak ve nemli havaya uzun süre maruz kalma Yaşlı, çocuk Bilinçsiz diyet

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VI YANIK, SICAK ÇARPMASI VE DONMADA İLKYARDIM

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VI YANIK, SICAK ÇARPMASI VE DONMADA İLKYARDIM Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN OKULLARI Nisan 2014 BÖLÜM VI YANIK, SICAK ÇARPMASI VE DONMADA İLKYARDIM YANIKTA İLK YARDIM Yanık nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku

Detaylı

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire DOLAŞIM SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Dokuların oksijen ve besin ihtiyacını karşılayan, kanın vücutta dolaşmasını temin eden, kalp ve kan damarlarının meydana getirdiği sisteme dolaşım

Detaylı

Diyabetik Ayak Yaralarının Önlenmesinde ve Takibinde Hemşirenin Rolü

Diyabetik Ayak Yaralarının Önlenmesinde ve Takibinde Hemşirenin Rolü Diyabetik Ayak Yaralarının Önlenmesinde ve Takibinde Hemşirenin Rolü Ayak sorunlarının çoğu önlenebilir Alt ekstremite ampütasyonlarının çoğunun sebebi diyabetik ayak hastalığıdır. Ayak sorunlarının çoğu,

Detaylı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi. Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi Doç. Dr. Bülent Özdemir Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Kalp Krizini Tetikleyen Durumlar ve Tedavisi KALP KRİZİ Kalp krizi (miyokard

Detaylı

Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Hepatik Arter Anevrizması Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, karaciğer ana

Detaylı

Anjiyografi Bilgilendirme Formu

Anjiyografi Bilgilendirme Formu Anjiyografi Bilgilendirme Formu BR.HLİ.082 Koroner anjiyografi nedir? Koroner anjiyografi, özel bir kamera ile kalbinizin atar damarlarının röntgen film çekimi ile incelenmesidir. İşleminiz kateter laboratuvarında

Detaylı

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem. Diyabette Bakım,Takip ve İzleme İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.Alev Kahraman Kan Glukozunun Diyabetli Birey Tarafından Takibi Kan glukozunun

Detaylı

Güven Platformu, Pıhtı Atmasına Bağlı Ölümlere DUR Diyor!

Güven Platformu, Pıhtı Atmasına Bağlı Ölümlere DUR Diyor! Her gün, bir uçak dolusu insan; pıhtı atması nedeniyle hayatını kaybediyor. Güven Platformu, Pıhtı Atmasına Bağlı Ölümlere DUR Diyor! Sanofi-aventis in koşulsuz desteğiyle Türkiye de ilk kez 16 uzmanlık

Detaylı

HEMODİYALİZDE ARTERİYOVENÖZ FİSTÜL KULLANIMI UZM. HEMŞİRE NACİYE ÖZDEMİR

HEMODİYALİZDE ARTERİYOVENÖZ FİSTÜL KULLANIMI UZM. HEMŞİRE NACİYE ÖZDEMİR HEMODİYALİZDE ARTERİYOVENÖZ FİSTÜL KULLANIMI UZM. HEMŞİRE NACİYE ÖZDEMİR Amaç Hemodiyaliz hastasının hayatında farkındalık oluşturmak ve geliştirmek Arteriyovenöz fistülü değerlendirmek, komplikasyonları

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

PIHTIÖNLER(KAN SULANDIRICI) İLAÇ KULLANIM KILAVUZLARI DABİGATRAN(PRADAXA)

PIHTIÖNLER(KAN SULANDIRICI) İLAÇ KULLANIM KILAVUZLARI DABİGATRAN(PRADAXA) DABİGATRAN (PRADAXA) NE İÇİN KULLANILIR? Dabigatran (PRADAXA) pıhtıönler ilaç grubundadır. Halk arasında kan sulandırıcı ilaç olarak bahsedilen ilaçlardan bir tanesidir. Kan damarları içerisinde pıhtı

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Hazırlama Komitesi Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

Hemoroid (Basur) Nedir?

Hemoroid (Basur) Nedir? Sindirim sisteminin giriş kapısını ağız ve dişler, çıkış kapısını ise anal kanal ve anüs oluşturur. İstemli olarak sağlanan dışkı ve gaz çıkışının kontrolü; hemoroitlerin de bir parçası olduğu bu anal

Detaylı

AYAK BAKIM PROTOKOLÜ REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

AYAK BAKIM PROTOKOLÜ REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Adem Aköl Sinan Özyavaş Hazırlama Komitesi Kalite Konseyi Başkanı Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü

KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI. Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRİZİNDE İLK MÜDAHALE VE STENTLİ HASTANIN YAŞAMI Uzm.Dr. Selahattin TÜREN Kardiyoloji Bölümü KALP KRıZINDE ILK MÜDAHALE Kalp krizi tıbbi bir acil durumdur. Erken tanı ve hızlı tedavi oldukça hayati

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ DR. FZT. AYSEL YILDIZ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI Talasemi; Kalıtsal bir hemoglobin hastalığıdır. Hemoglobin

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

(ANEVRİZMA) Dr. Dağıstan ALTUĞ

(ANEVRİZMA) Dr. Dağıstan ALTUĞ ANEURYSM (ANEVRİZMA) Arteriyel sistemindeki lokalize bir bölgeye kan birikmesi sonucu şişmesine Anevrizma denir Gerçek Anevrizma : Anevrizma kesesinde Arteriyel duvarların üç katmanını kapsayan Anevrizma

Detaylı

Kırık-Çıkık Ve Burkulmalarda İlk Yardım

Kırık-Çıkık Ve Burkulmalarda İlk Yardım Kırık-Çıkık Ve Burkulmalarda İlk Yardım Kırık Nedir? Kırık, kemik bütünlüğünün bozulmasıdır. Kırıklar darbe sonucu ya da kendiliğinden oluşabilir. Yaşlılık ile birlikte kendiliğinden kırık oluşma riski

Detaylı

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Bu sunu Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Hayatboyu Öğrenme Programı Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi kapsamında düzenlenen Eğitim Toplantıları için hazırlanmıştır.

Detaylı

Dünyada ölüm nedenleri arasında ilk sırayı almaktadır

Dünyada ölüm nedenleri arasında ilk sırayı almaktadır KALP-DAMAR SİSTEMİNİN CERRAHİ HASTALIKLARI VE HEMŞİRELİK BAKIMI Doç. Dr. Ümran DAL 2015-2016 YDÜ Dünyada ölüm nedenleri arasında ilk sırayı almaktadır Doç. Dr. Ümran Dal 2 KALBİN FONKSİYONU Oksijenlenmiş

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 1) Aşağıdaki durumlardan hangisinde turnike uygulanır? a) Çok sayıda yararı varsa ilkyardımcı tek ise b) Yaralının güç koşullarda bir yere taşınması gerekiyorsa

Detaylı

Diyabetik Ayak Bakımı. Diyabet

Diyabetik Ayak Bakımı. Diyabet Diyabetik Ayak Bakımı Diyabet BR.HLİ.043 DİYABETTE AYAK BAKIMI Diyabet hastalarında, kan şekerinin kontrol altına alınmaması sonucunda sinirlerin hasarı (nöropati) ve dolaşım bozuklukları (damar hastalıkları)

Detaylı

Yara Bakımı. Yoğun Bakım Dergisi 2007;7(3):347-356. Ali KONAN*

Yara Bakımı. Yoğun Bakım Dergisi 2007;7(3):347-356. Ali KONAN* Yara Bakımı Ali KONAN* * Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi Anabilim Dalı, ANKARA Yara, dokunun normal yapı ve işlevinin bozulmasıdır. Yara iyileşmesi ise travma ile başlayan ileri derecede

Detaylı

Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir.

Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir. Komplikasyonların önlenmesine, erken evrede tanınmasına, tedavi edilmesine, böbrek fonksiyonunun en üst düzeyde sürdürülmesine yöneliktir. Böbreğin tam fonksiyone olmaması nedeniyle; SIVI-ELEKTROLĠT DENGESĠZLĠĞĠ

Detaylı

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU

DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU DIŞ KULAK YOLUNDAN YABANCI CİSİM / POLİP ÇIKARTILMASI AMELİYATI HASTA BİLGİLENDİRME VE ONAM (RIZA) FORMU Hastanın Adı, Soyadı: TC Kimlik No: Baba adı: Ana adı: Doğum tarihi: Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi,

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Hazırlama Komitesi Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

DİYABETTE AYAK BAKIMI VE ÖNEMİ

DİYABETTE AYAK BAKIMI VE ÖNEMİ ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU DİYABETTE AYAK BAKIMI VE ÖNEMİ Diyabet, birtakım sorun ve sorumlulukları

Detaylı

Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Pankreas Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, pankreasımda tümör olduğu

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Adem Aköl Sinan Özyavaş Hazırlama Komitesi Kalite Konseyi Başkanı Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONRASI AĞRI Altı haftaya kadar karın alt bölgesinde aralıklı ağrılar

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM V KANAMALARDA İLK YARDIM

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM V KANAMALARDA İLK YARDIM Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Mart 2014 BÖLÜM V KANAMALARDA İLK YARDIM KANAMA NEDİR? Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dışına (vücudun içine veya dışına

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir.

KULLANMA TALİMATI. Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce bu KULLANMA TALİMATINI dikkatlice okuyunuz, çünkü sizin için önemli bilgiler içermektedir. KULLANMA TALİMATI BELOGENT merhem Cilt üzerine uygulanır. Etkin madde: Her 1 gram merhemde dipropiyonat formunda 0,5 mg a eşdeğer betametazon ve sülfat formunda 1,0 mg a eşdeğer gentamisin bulunmaktadır.

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Safra Yolu Tümörü Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından safra yollarımda tümör

Detaylı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı

Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı Sigara sağlığa zararlı olmasına rağmen birçok kişi bunu bile bile sigara kullanmaktadır. En yaygın görülen zararlı alışkanlıkların içinde en başı çeken sigara vücuda birçok zarar vermekte ve uzun süre

Detaylı

Menopozda Öz-bakım. Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi

Menopozda Öz-bakım. Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Menopozda Öz-bakım Doç.Dr.Nevin Hotun Şahin İ.Ü Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Öğretim Üyesi Yapılan araştırmalar, kadınların menopozun ne olduğunu, bedenlerinde meydana gelen değişikliklerin

Detaylı

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı. Cildimiz, yaşlanma belirtilerini en belirgin olarak yansıtan organdır.

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı. Cildimiz, yaşlanma belirtilerini en belirgin olarak yansıtan organdır. YAŞLILARDA SIK KARŞILAŞILAN DERİ SORUNLARI Prof.Dr.Ayşen Karaduman Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Cildimiz, yaşlanma belirtilerini en belirgin olarak yansıtan organdır.

Detaylı

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Mahmut Şahin Düzenleme, Gözden

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VII KIRIK, ÇIKIK VE BURKULMALARDA İLKYARDIM

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VII KIRIK, ÇIKIK VE BURKULMALARDA İLKYARDIM Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN OKULLARI Mayıs 2014 BÖLÜM VII KIRIK, ÇIKIK VE BURKULMALARDA İLKYARDIM Kırık nedir? Kırık, kemik bütünlüğünün bozulmasıdır. Kırıklar darbe sonucu ya da kendiliğinden

Detaylı

Kalp Kapak Hastalıkları

Kalp Kapak Hastalıkları BR.HLİ.085 içerisinde kanın bulunduğu dört odacık vardır. Bunlardan ikisi sağ, ikisi ise sol kalp yarımında bulunur. Kalbe gelen kan önce sağ atriuma gelir ve kalbin sağ kulakcığı ve sağ karıncığı arasında

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

ÖZEL YALOVA HASTANESİ HASTA BAKIMINDA TEMEL HİJYEN TALİMATI

ÖZEL YALOVA HASTANESİ HASTA BAKIMINDA TEMEL HİJYEN TALİMATI 1.AMAÇ: Hastaların hijyenik bakımını eksiksiz ve hastayı rahatlatacak şekilde yapmak üzere yöntemleri belirlemektir. 2.KAPSAM:Tüm Klinikler,Yoğun Bakımları kapsar. 3.KISALTMALAR: - 4.TANIMLAR: Dekibüt:Bası

Detaylı

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Ödem, hiperemi, konjesyon. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Ödem, hiperemi, konjesyon Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 1 Hemodinamik bozukluklar Ödem Hiperemi / konjesyon Kanama (hemoraji) Trombüs / emboli İnfarktüs Şok 2 Hemodinamik bozukluklar Ödem 3 Ödem Tanım: İnterstisyel

Detaylı

Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu

Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Tarih :././20 Hastanın adı ve soyadı: Protokol numarası: Pankreas Kisti Ameliyatı Bilgilendirilmiş Onam Formu Bana yapılan muayene ve tetkikler sonucunda doktorlarım tarafından, pankreasımda iltihabi kist

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ

VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ VÜCUT BAKIMI VE TEMĠZLĠĞĠ Sağlıklı bir yaşam için vücudun deri, saç, el ayak, ağız ve diş gibi kısımlarının bakımı ve temizliğine önem verilmesi gerekir. Derinin sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi ve vücuda

Detaylı

DOKÜMAN NO TOTM-TLM-134 İLK YAYIN TARİHİ 02.03.2016 REVİZYON TARİHİ - REVİZYON NO 0 SAYFA NO 1/13 BASI YARASI TALİMATI

DOKÜMAN NO TOTM-TLM-134 İLK YAYIN TARİHİ 02.03.2016 REVİZYON TARİHİ - REVİZYON NO 0 SAYFA NO 1/13 BASI YARASI TALİMATI SAYFA NO 1/13 1.AMAÇ:. Uzun süre yatarak tedavi olan hastalarda oluşabilecek dekubit ülserlerinin ve bası yaralarının gelişimini önlemek, geliştiği takdirde yapılması gerekenleri belirtmektir 2. KAPSAM

Detaylı

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015

AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 AORT ANEVRİZMASI YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SHMYO İLK VE ACİL YARDIM BÖLÜMÜ YRD DOÇ DR SEMRA ASLAY 2015 Ani ölümün önemli bir nedenidir Sıklığı yaşla birlikte artar 50 yaş altında nadir rastlanır E>K Aile

Detaylı

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER

EGZERSİZ VE TERMAL STRES. Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER EGZERSİZ VE TERMAL STRES Prof.Dr.Fadıl ÖZYENER TERMAL DENGE ısı üretimi BMH Kas etkinliği Hormonlar Besinlerin termik etkisi Postur Çevre ısısı Vücut ısısı (37 o C±1) ısı kaybı konveksiyon, radyasyon,

Detaylı

Varisler. Varis insanların büyük çoğunluğunda bir sorun teşkil etmez. Görünüşleri hoş olmasa da, size uzun vadeli sağlık sorunları çıkarmazlar.

Varisler. Varis insanların büyük çoğunluğunda bir sorun teşkil etmez. Görünüşleri hoş olmasa da, size uzun vadeli sağlık sorunları çıkarmazlar. Varisler Giriş Varisler genelde mavi veya koyu mor renkli, şişmiş ve genişlemiş damarlardır. Görünüşleri yumrulu, dışarı fırlamış veya kıvrımlı da olabilir. Varisler damarların içindeki küçük kapakçıklar

Detaylı

Değerli okuyucu; bu kitapçık hastanemizde verilen hizmetleri tanıtmak en etkili şekilde faydalanmanızı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.

Değerli okuyucu; bu kitapçık hastanemizde verilen hizmetleri tanıtmak en etkili şekilde faydalanmanızı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Değerli okuyucu; bu kitapçık hastanemizde verilen hizmetleri tanıtmak en etkili şekilde faydalanmanızı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Dünyanın en kutsal görevlerinde biride ağrıyı dindirmektir. Genel

Detaylı

9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. 8.Ünite Sıcak-Soğuk Uygulamalar SOĞUK UYGULAMA 24.Hafta ( 10-14 / 03 / 2014 )

9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. 8.Ünite Sıcak-Soğuk Uygulamalar SOĞUK UYGULAMA 24.Hafta ( 10-14 / 03 / 2014 ) 9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 8.Ünite Sıcak-Soğuk Uygulamalar SOĞUK UYGULAMA 24.Hafta ( 10-14 / 03 / 2014 ) Soğuk Uygulama ; Vücudun ısısını düşürmek amacıyla lokal yada genel olarak, bir takım fiziksel

Detaylı

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR.

ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR. SAYFA NO 1/5 TANISAL VE GİRİŞİMSEL DİZ ARTROSKOPİSİ AMELİYATI AYDINLATILMIŞ ONAM FORMU Hasta Adı Dosya No Tarih / Saat Yöntem: Eklem içerisini gözlemek için, 0.5 cm'lik kesi deliklerinden artroskopinin

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

KANAMA. Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar. dıģına (vücut içine veya dıģına doğru) boģalmasıdır.

KANAMA. Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar. dıģına (vücut içine veya dıģına doğru) boģalmasıdır. KANAMALAR KANAMA Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dıģına (vücut içine veya dıģına doğru) boģalmasıdır. KANAMANIN CĠDDĠYETĠNĠ BELĠRLEYEN DURUMLAR Kanamanın ciddiyetini belirleyen durumlar

Detaylı

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE):

Pulmoner Emboli Profilaksisi. Tanım. Giriş. Giriş 12.06.2010. Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD. Pulmoneremboli(PE): Pulmoner Emboli Profilaksisi Dr. Mustafa YILDIZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD m Pulmoneremboli(PE): Bir pulmonerartere kan pıhtısının yerleşmesi Distaldeki akciğer parankimine kan sağlanaması Giriş Tipik

Detaylı

9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. 8.Ünite Sıcak ve Soğuk Uygulamalar SICAK UYGULAMA 23. Hafta ( 03-07 / 03 / 2014 )

9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği. 8.Ünite Sıcak ve Soğuk Uygulamalar SICAK UYGULAMA 23. Hafta ( 03-07 / 03 / 2014 ) 9.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 8.Ünite Sıcak ve Soğuk Uygulamalar SICAK UYGULAMA 23. Hafta ( 03-07 / 03 / 2014 ) SICAK UYGULAMA Vücudun bir bölümüne veya tamamına sıcaklık veren yada sıcaklık yayan

Detaylı

Spor yaralanmaları ve tedavi yöntemleri

Spor yaralanmaları ve tedavi yöntemleri Spor yaralanmaları ve tedavi yöntemleri İster amatör olarak spor yapın, isterseniz profesyonel sporcu olun, başınıza en sık gelen olaylardan biridir sakatlanmak. Yazan: Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı

Detaylı

Diabetik hastalarda deri bulguları ve yara iyileşmesi. İstanbul Eğitim Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniği A.Esra Koku Aksu

Diabetik hastalarda deri bulguları ve yara iyileşmesi. İstanbul Eğitim Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniği A.Esra Koku Aksu Diabetik hastalarda deri bulguları ve yara iyileşmesi İstanbul Eğitim Araştırma Hastanesi Dermatoloji Kliniği A.Esra Koku Aksu Diabetik hastalarda görülen deri bulguları ü Deri infeksiyonları ü Deri kuruluğu

Detaylı

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ

HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ HAZIRLAYAN HEMŞİRE: ESENGÜL ŞİŞMAN TÜRK BÖBREK VAKFI TEKİRDAĞ DİYALİZ MERKEZİ RESİRKÜLASYON NEDİR? Diyaliz esnasında, diyaliz olmuş kanın periferik kapiller dolaşıma ulaşmadan arter iğnesinden geçen

Detaylı

DİYABETİK AYAKTA VAKUM UYGULAMASI

DİYABETİK AYAKTA VAKUM UYGULAMASI DİYABETİK AYAKTA VAKUM UYGULAMASI Dr. Fatih YANAR İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi Anabilim Dalı, Periferik Damar Cerrahisi 2.Ulusal Diyabetik Ayak İnfeksiyonları Sempozyumu

Detaylı

DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI

DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI DİYABETİK AYAK ENFEKSİYONLARININ KLİNİK SINIFLANDIRMASI DR. GÜLİZ UYAR GÜLEÇ ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TıP FAKÜLTESİ ENFEKSİYON H. VE KLİNİK MİK. AD- AYDIN UDAİS 2014 Giriş Diyabetin en sık ve ciddi

Detaylı

Beyin Tümörü Sinir sisteminin (Beyin, omurilik ve sinirlerin) tümörleri, sinir dokusunda bulunan çeşitli hücrelerden kaynaklanabilir ya da vücudun başka bir yerindeki habis tümörün genellikle kan yolu

Detaylı

BEL AĞRISI. Dahili Servisler

BEL AĞRISI. Dahili Servisler BEL AĞRISI Dahili Servisler İnsan omurgası vücut ağırlığını taşımak, hareketine izin vermek ve spinal kolonu korumak için dizayn edilmiştir. Omurga kolonu, birbiri üzerine dizilmiş olan 24 ayrı omur adı

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

KOMPARTMAN SENDROMU. Patofizyoloji. KS Nedenleri. Ödem

KOMPARTMAN SENDROMU. Patofizyoloji. KS Nedenleri. Ödem KOMPARTMAN SENDROMU 10.08.2010 Dr.Günay YILDIZ Kompartman Sendromu (KS),damar ve sinir içeren kapalı boşluklarda doku basıncının, perfüzyonu engelleyecek kadar artması sonucu ortaya çıkan hipoksiyle birlikte

Detaylı

Ödem İzlemi ve Bakımı

Ödem İzlemi ve Bakımı AMAÇ Ödemin tanımlanması, izlenmesi, uygun bakımın verilmesi ve olası komplikasyonların önlenmesidir. TEMEL İLKELER Tanımlar Ödem: Ekstraselüler (hücrelerarası) bölmede sıvının aşırı derecede birikmesidir.

Detaylı

Yaralanmalar. Bölüm 5

Yaralanmalar. Bölüm 5 Yaralanmalar Bölüm 5 Kapsam: Yara nedir? Kaç çeşit yara vardır? Yaraların ortak belirtileri nelerdir? Yaralanmalarda ilkyardım nasıl olmalıdır? Ciddi yaralanmalar nelerdir? Ciddi yaralanmalarda ilkyardım

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ İdrar oluşturmak... Üriner sistemin ana görevi vücutta oluşan metabolik artıkları idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırmak ve sıvı elektrolit dengesini korumaktır. Üriner

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

KAYNAK:Türk hematoloji derneği

KAYNAK:Türk hematoloji derneği KAYNAK:Türk hematoloji derneği HİT, heparinin tetiklediği bir immün yanıt sonucu, trombositlerin antikor aracılı aktivasyonu ve buna bağlı tüketimi ile oluşan, trombositopeni ve tromboz ile karakterize

Detaylı

DİYABETİK AYAKTA YARA BAKIMI VE HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI

DİYABETİK AYAKTA YARA BAKIMI VE HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI DİYABETİK AYAKTA YARA BAKIMI VE HEMŞİRELİK YAKLAŞIMLARI Diyb. Hem. Dr. Emine KIR-BİÇER İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Endokrinoloji Metabolizma ve Diyabet Bilim Dalı Diyabetik ayak yaraları, diyabetik hastaların

Detaylı

KONSTİPASYON (KABIZLIK)

KONSTİPASYON (KABIZLIK) KONSTİPASYON (KABIZLIK) Hazırlayan Doç. Dr. Sabire Yurtsever Mersin Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Öğretim Üyesi KONSTİPASYON (KABIZLIK) NEDİR? Konstipasyon, dışkının kuru ve sert olması, barsak boşaltımının

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

Diabetik Ayak Yarasında Evde Bakım Hizmetinde Aile Hekiminin Yeri

Diabetik Ayak Yarasında Evde Bakım Hizmetinde Aile Hekiminin Yeri + Diabetik Ayak Yarasında Evde Bakım Hizmetinde Aile Hekiminin Yeri Doç. Dr. S. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Tıp fakültesi Aile Hekimliği AD III. ULUSAL DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI SİMPOYUMU, Mayıs

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ

TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ TC SAĞLIK BAKANLIĞI ANTALYA KAMU HASTANELERİ BİRLİĞİ ANTALYA EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ Aşırı sıcaklar çeşitli sağlık problemlerini de beraberinde getirmektedir.sıcaklık ve nem artışına bağlı olarak

Detaylı