Kırıkkale İli Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalıkları Bilinç Düzeyi Araştırması

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kırıkkale İli Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalıkları Bilinç Düzeyi Araştırması"

Transkript

1 MAKALELER / Articles Kırıkkale İli Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalıkları Bilinç Düzeyi Araştırması Research on Chronic Obstructive Pulmonary Diseases Awareness Level ın The City of Kırıkale Arzu DAŞKAPAN1, Kumru Didem ATALAY2, Handan TÜZÜN3 Saniye AYDOĞAN ARSLAN4 ÖZET SUMMARY Amaç:Bu araştırmanın amacı Kırıkkale ilinde yaşayan sağlıklı erişkin bireylerin KOAH ile ilgili bilinç düzeyini belirlemekti. Yöntemler: 25 yaş ve üzeri gönüllü bireyler çalışmaya dâhil edilmiştir. Öncelikle sosyo-demografik özellikler sorgulanmıştır. Katılımcıların KOAH hakkındaki bilinç düzeyini değerlendirmek için, TÜSAD (Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği) KOAH Çalışma Grubu tarafından hazırlanan broşürdeki bilgilere dayanarak hazırlanan iki anket uygulanmıştır. Bulgular: Araştırma 412 kişi ile tamamlanmıştır. Katılımcılar yaş ortalaması 40 ± 12 yıldır. Katılımcıların %28' i üniversite, % 35' i ise lise mezunudur. Olguların % 30' unda kronik hastalık tanısı vardır. 154 kişi (% 37) sigara kullanmaktadır. Katılımcıların % 66 sı KOAH, %73 ü ilerleyici bir hastalık olduğu, % 87 si en önemli nedenin sigara olduğu ve % 47 si KOAH ta egzersizin önemi konusunda bilinçlidir. Sonuç: Kırıkkale İli Merkezde yaşayan erişkin halkın KOAH hakkındaki bilinç düzeylerinin yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Objective: Aim of this study is to determine the COPD awareness level of the healthy mature individuals in Kırıkkale. Methods: Volunteers for this study were included among individuals over 25 years of age. Firstly, socio-demographic data was questioned. Two questionnaires prepared by the TRS (Turkish Respiratory Society) Working Group were used to evaluate the COPD awareness of the participants. Results: Research was completed with the participation 412 people. The mean age was 40 ± 12 years. 28 % of them were university graduates and 35 % were high school graduates. 30 % of the cases were diagnosed with a chronic disease. 154 of them (37 %) smoke. 66% of the participants were aware of COPD, 73% were aware of the fact that it is a progressive disease, 87% were aware of smoking as the leading cause, and 47% were aware of the importance of exercise on COPD. Conclusion: In conclusion, Adults living in Kırıkkale city centre have a high awareness level on COPD. Anahtar Kelimeler:Bilinç Düzeyi, KOAH Key Words: Awareness Level, COPD GİRİŞ belirtilen majör bir sağlık problemidir KOAH, iş gücü kaybı yönünden ülke ekonomisine zarar veren hastalıklarını beraberinde getirmektedir (3,4). Tedavi edilebilen ve önlenebilen bir hastalık olan Kronik Obstruktif Akciğer Hastalığı (KOAH), zararlı partiküller ve gazlara karşı akciğerler ve hava yollarında artan kronik inflamatuar cevabın eşlik ettiği, kalıcı ve genellikle ilerleyici hava akımı kısıtlanması ile karakterize bir hastalık durumudur (1,2) Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)'ne göre KOAH, dünyada en yaygın görülen 4. ölüm nedenidir ve her yıl 2.9 milyon kişinin ölümüne neden olmaktadır (5). KOAH' nın en sık görüldüğü ülkelerden biri de Türkiye'dir yılında yapılan Ulusal Hastalık Yükü Çalışması, KOAH' nın ülkemizde üçüncü ölüm nedeni olduğunu ve her yıl 26 bin kişinin KOAH nedeniyle kaybedildiğini göstermektedir. Ulusal hastalık yükü açısından bakıldığında; KOAH, ilk on hastalık yükü sıralamasında % 2,8 ile sekizinci sıradadır. KOAH tüm dünya ülkelerinde giderek artan önemli bir morbidite ve mortalite nedeni olarak 1.Prof. Dr., Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Bölümü, KIRIKKALE 2.Yrd. Doç. Dr., Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Eğitimi Ana Bilim Dalı, ANKARA 3.Prof. Dr., Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Bölümü, KIRIKKALE 4.Arş. Grv. Uzm. Fzt., Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Bölümü, KIRIKKALE 1

2 Tablo 1:Anket soruları içinde doğru cevap sayısı %60'ın üzerinde olanlara ilişkin frekans ve yüzde değerleri (KOAH çalışması, Kırıkkale 2013, n=412) SORULAR KOAH bronşlarda uzun süreli tıkanmaya neden olan bir hastalıktır. KOAH hastalığının en önemli nedeni sigara bağımlılığıdır. KOAH ilerleyici bir hastalıktır. Sigaranın bırakılması KOAH ın ilerlemesini yavaşlatır. Öksürük, balgam ve nefes darlığı KOAH ın belirtileridir. Şiddetli olmayan öksü rük ile birlikte az miktarda balgam çıkartmak KOAH ın erken habercilerindendir. KOAH ın ileri evrelerinde istirahatte dahi nefes darlığı oluşur. KOAH ın ileri dönemlerinde nefes darlığı çok şiddetlenir, hastalar evden çıkamaz hale gelir ve hastalar oksijen makinesine bağımlı olur. DOĞRU YANLIŞ FİKRİM YOK 280 (68) 12 (3) 120 (29) 358 (87) 301 (73) 375 (91) 363 (88) 17 (4) 37 (9) 12 (3) 4 (1) 37 (9) 74 (18) 45 (11) 297 (72) 91 (22) 305 (74) 82 (20) 297 (72) 8 (2) 107 (26) *Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) Gerek kamuoyunda gerekse sağlık personeli arasında KOAH konusunda yeterli bilincin bulunmaması bu hastalığın tanısını güçleştirmektedir. KOAH ile ilgili farkındalığın değerlendirilmesine dayanarak planlanan toplum temelli eğitim programlarının birincil sağlık hizmetleri kapsamında etkin olduğu bildirilmektedir (6,7). mıştır. Katılımcıların KOAH hakkındaki bilinç düzeyini değerlendirmek için, Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği' (TÜSAD) nden gerekli izinler alındıktan sonra, TÜSAD KOAH Çalışma Grubu tarafından hazırlanan KOAH broşüründeki bilgilere dayanarak (8) hazırlanan 15 er soruluk iki anket kullanılmıştır. Anketlerdeki sorular doğru, yanlış ve fikrim yok şeklinde cevaplandırılmıştır. Bu araştırmanın amacı Kırıkkale ilinde yaşayan sağlıklı erişkin bireylerin KOAH ile ilgili bilinç düzeyini belirlemekti. İstatistiksel Analiz: Tüm istatistiksel analizler SPSS 15.0 (Chicago, IL) programı kullanılarak yapılmıştır. Sorulara verilen yanıtlar yüzdeler şeklinde değerlendirilmiştir. Yöntemler Kırıkkale İl Merkezi'nde yaşayan 25 yaş ve üzeri gönüllü bireyler rastgele seçilerek çalışmaya dâhil edilmiştir. Değerlendirme kapsamında, kişilerle yüz yüze görüşme yapılmıştır. 25 yaş olası en yüksek öğrenim yaşı olarak değerlendirilerek, gönüllülerin araştırmaya dahil edilmesinde alt sınır olarak alınmıştır. Bulgular Araştırma 159 kadın, 253 erkek olmak üzere 412 kişi ile tamamlanmıştır. Katılımcılar yaş arasında olup, yaş ortalaması 40 ± 12 yıldır. Katılımcıların %28' i üniversite, % 35' i ise lise m e z u n u d u r k i ş i ( % 3 7 ) s i g a r a kullanmaktadır. Olguların % 30' unda kronik hastalık tanısı (diyabet, kalp hastalığı, hipertansiyon vb.) Vardır. KOAH, Kronik Bronşit, Amfizem ve Astım tanısı almış kişiler çalışma dışı bırakılmıştır. Araştırmanın yürütülmesi konusunda Kırıkkale Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu' ndan gerekli izin alınmıştır. Tüm katılımcılardan aydınlatılmış onam belgesi alınmıştır. KOAH bilinç düzeyini değerlendirmek için oluşturulan anket sorularına verilen cevaplar Tablo 1.1' de gösterilmektedir. KOAH bilinç düzeyi açısından önemli olduğu düşünülen Öncelikle sosyo-demografik özellikler sorgulan- 2

3 sorular irdelenecek olursa; ''KOAH nedir?'' sorusuna, katılımcıların % 66' sı doğru cevap vermiştir. Bireylerin % 87' si ''KOAH' ın en önemli nedeni sigara bağımlılığıdır.'' konusunda bilgi sahibi olduklarını göstermişlerdir. Katılımcıların % 88' i ''Öksürük, balgam ve nefes darlığı KOAH'ın belirtileridir'' sorusunu uygun şekilde cevaplamıştır. KOAH'ın akciğerlerle ilgili bir hastalık olduğu konusunda bilgili oldukları belirtilmektedir (12). Bizim çalışmamızda katılımcıların %66' sının KOAH'ın akciğerlerle ilgili bir hastalık olduğu konusunda bilgili oldukları görülmüştür. Yapılan diğer çalışmalarla karşılaştırıldığında Kırıkkale il genelinde, KOAH'nın ne tür bir hastalık olduğuna dair bilinç düzeyi daha yüksek bulunmuştur. Bilinç düzeyinin daha yüksek bulunması katılımcıların eğitim düzeyinin yüksek olmasıyla ilişkili olabilir. Çalışmamızda katılımcıların %88' i KOAH' ın belirtileri sorusuna verdikleri doğru cevap da KOAH konusundaki yüksek bilinç düzeyini destekler niteliktedir. KOAH, gelişimi multifaktöriel olup, hastalık gelişimi ile ilgili risk faktörleri çevresel ve genetik olabilmektedir. Çevresel faktörlerden sigara kullanımı, KOAH gelişiminden ve hastalık seyrinin kötüleşmesinden sorumlu en anlamlı önlenebilir faktördür (1,13). Sigaranın bırakılmasının, gerek KOAH' nın önlenmesi, gerekse hastalığın ilerlemesinin yavaşlatılması konusundaki önemi yapılan çalışmalarda desteklenmektedir (1,14-16). KOAH tanısı alan kişilerde sigara bırakma ile ilgili eğitim seansları ve desteğe rağmen, sigara kullanımının bırakılamadığı belirtilmektedir (17). Çin'de yapılan bir çalışmada sigaranın KOAH için en önemli risk faktörü olduğu ve kadınlar için daha fazla önem taşıdığı belirtilmiştir (18). Türkiye'de, sigara içme alışkanlığı ve iç ortam hava kirliliği gibi risk faktörleri oldukça yaygındır (19). ''KOAH' lılar sürekli oturmalıdırlar ve egzersizden kaçınmalıdırlar.'' ifadesine verilen cevaplar değerlendirildiğinde, araştırma kapsamındaki kişilerin sadece % 47' ü doğru yanıtını vererek KOAH ta egzersizin önemi konusunda bilinçli olduğu görülmüştür. Çalışmamızda katılımcıların %73' ü KOAH' ın ilerleyici bir hastalık olduğu sorusuna doğru cevap vermiştir. Bireylerin önemli bir çoğunluğunun (% 91) Sigaranın bırakılması KOAH'ın ilerlemesini yavaşlatır konusunda bilinçli olduğu dikkati çekmiştir. Tartışma: KOAH, dünyada yaygın görülen, morbidite ve mortalitesi giderek artan beraberinde sosyal ve ekonomik yük getiren ciddi küresel bir sağlık problemidir (1). KOAH' nda erken tanı, kişilerin hastalıkla ilgili bilinç düzeyini belirlemek ve artırmanın başarılı hastalık yönetimi ve iyi prognoz için önemli olduğu belirtilmektedir. KOAH hakkında artan bilinç düzeyinin, hastalığın ekonomik yükü ve iş gücü kayıplarını da azaltabileceği vurgulanmaktadır (1,9). Salepçi ve ark. (20) KOAH ve küçük havayolu hastalığı sıklığı ile sigara içme alışkanlıkları ve solunum fonksiyon testleri arasındaki ilişkiyi araştırmışlardır. Sigara bırakma polikliniğine başvuran hastalarda özellikle erkek cinsiyette, 40 yaş üstü ve 30 paket / yıl üstünde sigara içenlerde yüksek oranda erken dönem KOAH ve küçük havayolu hastalığı tespit edildiği rapor edilmiştir. Miravitlles ve ark. (9) KOAH bilgi düzeyini belirlemek için yaptıkları bir çalışmada katılımcıların sadece % 8.6' sının KOAH tanımını bildiklerini belirtmişlerdir. Yine İngilterede KOAH bilincine yönelik yapılan bir çalışmada KAMU bilincinin düşük olduğu katılımcıların sadece %14'ünün KOAH tanımını duydukları belirtilmiştir (10). İspanyada yapılan bir başka çalışmada ise katılımcıların % 17 sinin KOAH tanımını bildikleri ve KOAH bilinç düzeyinin önceki yıllarda yapıla çalışmalara rağmen hala yetersiz olduğu rapor edilmiştir (11). Türkiye'de astım ve KOAH farkındalığının değerlendirilmesi için yapılan bir araştırmanın sonucunda ise; katılımcıların %49.6' sının Yıldız ve ark. (12) ülkemizde tamamladıkları araştırmanın sonuçlarına göre, KOAH gelişiminde en önemli etken sigaradır. Bu araştırmaya katılan kişilerin % 48' i tedavide ilk adımın sigaranın bırakılması olduğunu, ifade etmişlerdir. 3

4 Çalışmamızda katılımcıların % 87' si KOAH gelişiminde rol oynayan en önemli nedenin sigara olduğunu ve % 87' si hastalığın tedavisine yönelik atılması gereken ilk adımın sigarayı bırakmak olduğu konusunda bilinçlidirler. Benzer olarak, katılımcıların % 91' i sigaranın bırakılmasının KOAH' nın ilerlemesini yavaşlatacağı konusunda fikir sahibidirler. KOAH ve sigara arasındaki ilişki düşünüldüğünde, Kırıkkale halkının bu konudaki bilgisi sevindiricidir. KOAH'ın nonfarmokolojik tedavsinde pulmoner rehabilitasyon önemli bir yere sahiptir. Pulmoner rehabilitasyon semptomların azalmasını, egzersiz kapasitesinin ve yaşam kalitesin artmasını sağlar. Egzersiz de KOAH tedavisinde pulmoner rehabilitasyonun en önemli bir komponentidir (1,26). Egzersizin dispneyi azalttığı, yaşam kalitesi ile egzersiz kapasitesine olumlu etkisinin olduğunu destekleyen çalışmalar bulunmaktadır (27-32). KOAH'ın en önemli semptomları; efor dispnesi, kronik öksürük, balgam ve genellikle alevlenmelerde ortaya çıkan hışıltılı solunumdur. Çalışmamızda katılımcıların %88' inin KOAH' nın belirtileri konusunda bilinçli olduğu görülmüştür, KOAH hastalarında hastalığın şiddeti arttıkça dispne, yorgunluk, iskelet kas disfonksiyonu, yaşam kalitesinde önemli azalmalar görülür. KOAH' lı hastalarda görülen dispne ve yorgunluk nedeniyle hastalar aktiviteden kaçınmaktadır ve inaktivite sonucu egzersiz kapasitesinde de azalma görülmektedir. Marijn ve ark. (33) KOAH' ta tedavi programında egzersiz eğitiminin önemli olduğunu belirtmişlerdir. Çalışmamızda katılımcıların sadece %47' si KOAH' ta egzersizin önemi konusunda bilinçlidir. KOAH tedavisindeki önemli rolü düşünüldüğünde, KOAH ile ilgili toplantılar ve eğitimlerde egzersiz konusuna daha fazla yer verilmesinin yararlı olacağı düşünülmüştür. Sonuç: İnce ve ark. (21), orta ve ağır obstrüksiyonu olan 35 KOAH'lı hasta üzerinde egzersiz kapasitesini değerlendirmek için yaptıkları bir çalışmada, ağır obstrüksiyonu olan olgularda 6 Dakika Yürüme Testi' ndeki yürüme mesafesinin, orta derecede obstrüksiyonu olanlara göre anlamlı olarak daha düşük olduğunu göstermişlerdir. Araştırmamız Kırıkkale İli genelinde 25 yaş ve üzeri nüfusun yaklaşık % 24 ünü içerdiğinden, sonuçlarımızın genellenerek yorumlanması mümkün değildir. Ancak genel olarak, araştırmadan elde edilen bulgular, Kırıkkale İli Merkezde yaşayan erişkin halkın KOAH hakkındaki bilinç düzeylerinin yüksek olduğu sonucuna işaret etmektedir. Rodriguez ve ark. yaptıkları bir çalışmada, egzersiz kapasitesindeki azalmanın KOAH'ın temel bulguları arasında olduğu, yaşam kalitesi ve hastalığın prognozu ile ilişkili olduğu belirtilmiştir (22). KOAH konusunda bilgi düzeyini değerlendiren çalışmaların yaygınlaşması önemlidir. KOAH konusunda düzenlenen eğitim programları multidispliner olmalı ve programın içeriği halkın ihtiyacına göre belirlenmelidir. Son yıllarda, araştırmacılar iskelet kas disfonksiyonunun ileri dönem KOAH için bir gösterge olduğunu kabul etmişlerdir. İskelet kas disfonksiyonu kas kuvvetinde, kassal enduransta azalma, kasın oksitatif kapasitesinde azalma ile karakterizedir. İskelet kas disfonksiyonu direkt olarak egzersiz kapasitesini etkilemektedir (2326). KAYNAKLAR 1-The Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD). Global strategy for diagnosis, management, and prevention of chronic obstructive pulmonary disease. Update Vestbo J, Hurd SS, Agusti AG, Jones PW, Vogelmeier C, Anzueto A, et. Al. Global strategy for the diagnosis, management, and prevention of chronic obstructive pulmonary disease: GOLD executive summary Am. J. Respir. Crit. Care Med 2013; 187: Vestbo J, Hurd SS and Rodriguez-Roisin R. The 2011 revision of the global strategy for the diagnosis, management and prevention of COPD (GOLD) why and KOAH olan kişilerde, quadriceps kas kuvvetinde sağlıklı kişilere göre azalma olduğu gösterilmiştir (23-25). 4

5 what? Clin Respir J 2012; 6: Anto JM, Vermeire P, Vestbo J, Sunyer J. Epidemiology of chronic obstructive pulmonary disease. Eur Respir J 2001; 17: Kocabaş A, Atış S, Çöplü L, Erdinç E, Ergan B, Gürgün A, ve ark. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Tanı Ve Tedavi Uzlaşı Raporu. Turk Toraks Derg 2014; 15 ( 2): Hoogendoorn M, van Wetering CR, Schols AM, Ruttenvan Mölken MP. Is INTERdisciplinary COMmunity-based COPD management (INTERCOM) cost-effective? Eur Respir J 2010; 35: Wetering CR, Hoogendoorn M, Mol SM, Rutten-van Mölken MP, Schols AM. Short- and long-term efficacy of a community-based COPD management programme in less advanced COPD: a randomised controlled trial. Thorax 2010; 65: Miravitlles M, Roza C, Morera J, Montemayor T, Gobartt E, Martín A, et al. Chronic respiratory symptoms, spirometry and knowledge of COPD among general population. Respir Med 2006; 100: Jarrold I, Morrell J, Eiser N. Public awareness of COPD. Eur. Respir. J (Suppl.): 602s. 11-Soriano JB, Calle M, Montemayor T, Álvarez-Sala JL, Ruiz-Manzano J, Miravitlles M. The General Public's Knowledge of Chronic Obstructive Pulmonary Disease and Its Determinants: Current Situation and Recent Changes. Arch Bronconeumol 2012 Sep 48 (9): Yıldız F, Karakoç G.B, Hamutçu R.E, Yardım N, Ekinci B, Yorgancıoğlu A, Türkiye'de Astım ve KOAH Farkındalığının Değerlendirilmesi (Gard Türkiye Projesi- Kronik Hava Yolları Hastalıkları Ulusal Kontrol Programı). Tuberk Toraks 2013; 61(3): Rabe KF, Hurd S, Anzueto A, Barnes PJ, Buist SA, Calverley P, et al. Global strategy for the diagnosis, management and prevention of chronic obstructive pulmonary disease: Gold Executive Summary. Am J Respir Crit Care Med 2007; 176: Wagena EJ, Meer RM, Ostelo RJ, Jacobs JE, Schayck CP. The efficacy of smoking cessation strategies in people with chronic obstructive pulmonary disease: Results from a systematic review. Respir Med 2004; 98: Willemse BW, Postma DS, Timens W, Hacken NHT. The impact of smoking cessation on respiratory symptoms, lung function, airway hyperresponsiveness and inflammation. Eur Respir J 2004; 23: Lee PN, Fry JS. Systematic review of the evidence relating FEV1 decline to giving up smoking. BMC Med 2010; 8: Wilson JS, Fitzsimons D, Bradbury I, Stuart Elborn J. Does additional support by nurses enhance the effect of a brief smoking cessation intervention in people with moderate to severe chronic obstructive pulmonary disease? A randomised controlled trial. Int J Nurs Stud 2008, 45: Wang B, Xiao D, Wang C. Smoking and Chronic Obstructive Pulmonary Disease in Chinese Population: A Meta-Analysis. Clin Respir J 2014 Feb 12. doi: /crj [Epub ahead of print] 19-Kocabaş A. Kronik obstruktif akciğer hastalığı: Epidemiyoloji ve doğal gelişim. İn: Umut S, Ertürk E, (edt). Kronik Obstruktif Akciğer Hastalığı. Toraks Kitapları, Sayı 2 istanbul: 2000: Salepci BM, Havan A, Fidan A, Kıral N, Saraç G. Sigara Bırakma Polikliniğinin KOAH ve Küçük Hava Yolu Hastalığının Erken Tespitine Katkısı. Solunum 2013; 15 (2): İnce Dİ, Savcı S, Çöplü L, Arıkan H. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Günlük Yaşam Aktivitelerinin Değerlendirilmesi. Toraks Dergisi Nisan 2005; 6(1): Rodrıguez DA, Garcia-Aymerichc J, Valerad LJ, Sauledad J, Togoresd B, Galdize BJ, et al. Determinants of exercise capacity in obese and non-obese COPD patients, Respiratory Medicine 2014; 20: Donaldson AV, Maddocks M, Martolini D, Polkey MI, Man WD: Muscle function in COPD: a complex interplay. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis 2012; 7: Walker PP, A Burnett A, Flavahan PW, Calverley PMA. Lower Limb Activity And İts Determinants İn Copd. Torax 2008; 63: Hamilton AL, Killian KJ, Summers E, Jones NL. Muscle strength, symptom intensity, and exercise capacity in patients with cardiorespiratory disorders. AmJ Respir Crit Care Med 1995; 152: Savcı S. Periferik Kas Eğitimi. In: Bilgiç H, Karadağ M, editör. Pulmoner Rehabilitasyon. 1. Baskı. İstanbul: Toraks Kitapları; 2009: Mador MJ, Krauza M, Shaffer M. Effect of Exercise Training in Patients With Chronic Obstructive Pulmonary Disease Compared With Healthy Elderly Subjects. J Cardiopulm Rehabil 2012; 32(3): Elmorsy AS, Mansour AE, Okasha AE. Effect of upper limb, lower limb and combined training on exercise performance, quality of life and survival in COPD. Egypt. J. Chest Dis. Tuberc 2012; 61: Pan L, Guo YZ, Yan JH, Zhang WX, Sun J, Li BW. Does upper extremity exercise improve dyspnea in patients with COPD? A meta-analysis. Respiratory Medicine November 2012; 106(11): Goldstein RS, Gort EH, Stubbing D, Avendano MA, Guyatt GH. Randomised controlled trial of respiratory rehabilitation. Lancet 1994; 344: Casaburi R, Porszasz J, Burns MR, Carithers ER, Chang RS, Cooper CB. Physiologic benefits of exercise training in rehabilitation of patients with severe chronic obstructive pulmonary disease. Am. J. Respir. Crit. Care Med 1997; 15: O'Donnell DE, McGuire M, Samis L, Webb KA. The impact of exercise reconditioning on breathlessness in severe chronic airflow limitation. Am. J. Respir. Crit. Care Med 1995; 152: Martijn A, Spruit MA, Troosters T, Trappenburg JCA, Decramer M, Gosselink R. Exercise training during rehabilitation of patients with COPD: A current perspective. Patient Educ Couns, March 2004; 52:

Kırıkkale İli Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalıkları Bilinç

Kırıkkale İli Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalıkları Bilinç Kırıkkale İli Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalıkları Bilinç Düzeyi Araştırması Kırıkkale İli Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalıkları Bilinç Düzeyi Araştırması Research on Chronic Obstructive Pulmonary Diseases

Detaylı

KOAH ta Hastane Dışı Pulmoner Rehabilitasyon

KOAH ta Hastane Dışı Pulmoner Rehabilitasyon K O N U I I I G E N E L Y A K L A Ş I M L A R B Ö L Ü M 12 Dicle Kaymaz KOAH ta Hastane Dışı Pulmoner Rehabilitasyon Pulmoner rehabilitasyon; kronik solunum hastalığı olan semptomatik ve günlük yaşam aktivitesi

Detaylı

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ

AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ AÜTF İBN-İ SİNA HASTANESİ GÖĞÜS HASTALIKLARI POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ VE HASTALIKLARININ SİGARAYLA OLAN İLİŞKİSİ BARAN E 1, KOCADAĞ S 1, AKDUR R 1, DEMİR N 2, NUMANOĞLU

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Deniz İNAL İNCE, Nur TUNALI, Sema SAVCI, Hülya ARIKAN Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu, ANKARA

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYONDA SOLUNUM İŞİ VE NEFES DARLIĞINI AZALTMA YÖNTEMLERİ. Doç. Dr. Fzt. Sema Savcı H.Ü. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu

PULMONER REHABİLİTASYONDA SOLUNUM İŞİ VE NEFES DARLIĞINI AZALTMA YÖNTEMLERİ. Doç. Dr. Fzt. Sema Savcı H.Ü. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu PULMONER REHABİLİTASYONDA SOLUNUM İŞİ VE NEFES DARLIĞINI AZALTMA YÖNTEMLERİ Doç. Dr. Fzt. Sema Savcı H.Ü. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu Ventilatuar Limitasyon Dispne Aktivitenin azalması Fonksiyon

Detaylı

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK

ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK ASTIM «GINA» Dr. Bengü MUTLU SARIÇİÇEK ASTIM Dünya genelinde 300 milyon kişiyi etkilediği düşünülmekte Gelişmiş ülkelerde artan prevalansa sahip Hasta veya toplum açısından yüksek maliyetli bir hastalık

Detaylı

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır

Alevlenmelerin en yaygın nedeni, trakeobronşiyal enfeksiyonlar ve hava kirliliğidir. Şiddetli alevlenmelerin üçte birinde neden saptanamamaktadır Toraks Derneği, Göğüs Hastalıkları Uzmanları ve solunum hastalıkları alanında çalışan diğer uzmanlık dallarındaki hekimler tarafından 1992 de kurulan bir ulusal uzmanlık derneğidir. Toraks Derneği nin

Detaylı

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir?

KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? KOAH NE DEMEKTİR? KOAH Nedir ve Nasıl Tedavi Edilir? Hastalar için özet bilgiler KOAH nedir? KOAH, hastalığın belli başlı özelliklerinin tanımını içinde barındıran Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı teriminin

Detaylı

Orta ve Şiddetli Obstrüksiyonu Olan KOAH lı Hastalarda Altı Dakikalık Yürüme Testini Belirleyen Faktörler

Orta ve Şiddetli Obstrüksiyonu Olan KOAH lı Hastalarda Altı Dakikalık Yürüme Testini Belirleyen Faktörler Orta ve Şiddetli Obstrüksiyonu Olan KOAH lı Hastalarda Altı Dakikalık Yürüme Testini Belirleyen Faktörler Sema SAVCI, Deniz İNAL İNCE, Hülya ARIKAN Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Detaylı

Türkiye de astım ve KOAH farkındalığının değerlendirilmesi (GARD Türkiye Projesi- Kronik Hava Yolları Hastalıkları Ulusal Kontrol Programı)

Türkiye de astım ve KOAH farkındalığının değerlendirilmesi (GARD Türkiye Projesi- Kronik Hava Yolları Hastalıkları Ulusal Kontrol Programı) KLİNİK ÇALIŞMA/RESEARCH ARTICLE Tuberk Toraks 2013; 61(3): 175-182 Geliş Tarihi/Received: 27/08/2013 - Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 07/10/2013 Türkiye de astım ve KOAH farkındalığının değerlendirilmesi

Detaylı

KOAH lı Hastalarda Sağlık Eğitiminin Etkisinin Değerlendirilmesi

KOAH lı Hastalarda Sağlık Eğitiminin Etkisinin Değerlendirilmesi KOAH lı Hastalarda Sağlık Eğitiminin Etkisinin Değerlendirilmesi Ayşe GÜNER*, Nazlı ATAK* * Ankara Üniversitesi Sağlık Eğitim Yüksek Okulu, ANKARA ÖZET Bu çalışma, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)

Detaylı

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h)

Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Dünyanın En Önemli Sağlık Sorunu: Kronik Hastalıklar Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FIDSA, FEFIM (h) Sağlık Sisteminde Karışıklığa Yol Açabilecek Gelişmeler Bekleniyor Sağlık harcamalarında kısıtlama (dünya

Detaylı

TÜTÜN VE KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) Kısa Ders 1 Modül: Tütünün Solunum Sistemi Üzerindeki Etkileri

TÜTÜN VE KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) Kısa Ders 1 Modül: Tütünün Solunum Sistemi Üzerindeki Etkileri TÜTÜN VE KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) Kısa Ders 1 Modül: Tütünün Solunum Sistemi Üzerindeki Etkileri KOAH hastalarının sigara bırakma danışmanlığı almasının önemini kavrayabilecektir. Kısa

Detaylı

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri

TÜTÜN VE ASTIM. Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri TÜTÜN VE ASTIM Kısa Ders 2 Modül: Tütünün Solunum Sistemine Etkileri Kısa Dersimizin Hedefleri KISA DERSİMİZİN AMACI: Öğrencileri tütünün astım üzerindeki zararlı etkileri ile astım hastalarına ve ebeveynlerine

Detaylı

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olgularında sigarayı bırakma başarısı

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olgularında sigarayı bırakma başarısı Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olgularında sigarayı bırakma başarısı Zeynep AYTEMUR SOLAK, Özen KAÇMAZ BAŞOĞLU, Ertürk ERDİNÇ Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, İzmir.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. ...(Pejman Golabi)...Göğüs Hastalıkları Uzmanı. : Acıbadem Maslak hastanesi, Büyükdere Caddesi No:40 Maslak Sarıyer İstanbul

ÖZGEÇMİŞ. ...(Pejman Golabi)...Göğüs Hastalıkları Uzmanı. : Acıbadem Maslak hastanesi, Büyükdere Caddesi No:40 Maslak Sarıyer İstanbul ÖZGEÇMİŞ...(Pejman Golabi)......Göğüs Hastalıkları Uzmanı Doğum Tarihi : 05.05.1974 Doğum Yeri İş Adresi : Tahran-İran : Acıbadem Maslak hastanesi, Büyükdere Caddesi No:40 Maslak Sarıyer İstanbul Telefon:

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINA EŞLİK EDEN DEPRESYON VE ANKSİYETENİN YAŞAM KALİTESİ VE EGZERSİZ PERFORMANSINA ETKİSİ

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINA EŞLİK EDEN DEPRESYON VE ANKSİYETENİN YAŞAM KALİTESİ VE EGZERSİZ PERFORMANSINA ETKİSİ İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi, Cilt XXX Sayı 2, 2016 KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINA EŞLİK EDEN DEPRESYON VE ANKSİYETENİN YAŞAM KALİTESİ VE EGZERSİZ PERFORMANSINA ETKİSİ EFFECT OF DEPRESSION AND

Detaylı

St. George solunum anketinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği

St. George solunum anketinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği KLİNİK ÇALIŞMA/RESEARCH ARTICLE Tuberk Toraks 2013; 61(2): 81-87 Geliş Tarihi/Received: 30/04/2013 - Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 13/05/2013 St. George solunum anketinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Yaşam Kalitesi ve Solunum Fonksiyon Testi ile İlişkisi #

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Yaşam Kalitesi ve Solunum Fonksiyon Testi ile İlişkisi # Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Yaşam Kalitesi ve Solunum Fonksiyon Testi ile İlişkisi # Serkan AKBAY*, Bahar KURT*, Arzu ERTÜRK*, Meral GÜLHAN*, Nermin ÇAPAN* * Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs

Detaylı

Astımlı Hastalarda ve Sağlıklı Kişilerde Dispne Düzeyinin Karşılaştırılması

Astımlı Hastalarda ve Sağlıklı Kişilerde Dispne Düzeyinin Karşılaştırılması Özgün araştırma Astımlı ve Sağlıklı Kişilerde Dispne Düzeyi Astımlı Hastalarda ve Sağlıklı Kişilerde Dispne Düzeyinin Karşılaştırılması Hazal Sonbahar 1, Deniz İnal İnce 1, Melda Sağlam 1, Naciye Vardar

Detaylı

Türkiye de birinci basamak hekimlerinde astım ve KOAH farkındalığının değerlendirilmesi

Türkiye de birinci basamak hekimlerinde astım ve KOAH farkındalığının değerlendirilmesi doi 10.5578/tt.26564 Tuberk Toraks 2016;64(2):152-162 Geliş Tarihi/Received: 21.05.2015 Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 25.05.2016 KLİNİK ÇALIŞMA RESEARCH ARTICLE Türkiye de birinci basamak hekimlerinde

Detaylı

Tablo 1: NIMV nin amaçları (3). Kısa-süreli (akut dahil) Uzun süreli. Semptomların giderilmesi. Uyku süresinin ve kalitesinin düzeltilmesi

Tablo 1: NIMV nin amaçları (3). Kısa-süreli (akut dahil) Uzun süreli. Semptomların giderilmesi. Uyku süresinin ve kalitesinin düzeltilmesi Pulmoner rehabilitasyon; semptomatik ve sıklıkla da günlük yaşam aktivitelerinde azalma olan kronik akciğer hastalarına uygulanan multidisipliner, kanıta dayalı ve kapsamlı bir programdır (1). Pulmoner

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ

HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ HEMODİYALİZ HASTALARININ GÜNLÜK YAŞAM AKTİVİTELERİ, YETİ YİTİMİ, DEPRESYON VE KOMORBİDİTE YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRİLMESİ 22.10.2016 Gülay Turgay 1, Emre Tutal 2, Siren Sezer 3 1 Başkent Üniversitesi Sağlık

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Adı Soyadı: Rüstem MUSTAFAOĞLU 25.09.2015. Doğum Tarihi: 25 Mart 1985. Yabancı Dil: İngilizce, Rusça. e-mail: ahiska_1944@hotmail.

ÖZGEÇMİŞ. Adı Soyadı: Rüstem MUSTAFAOĞLU 25.09.2015. Doğum Tarihi: 25 Mart 1985. Yabancı Dil: İngilizce, Rusça. e-mail: ahiska_1944@hotmail. ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Rüstem MUSTAFAOĞLU 25.09.2015 Doğum Tarihi: 25 Mart 1985 Yabancı Dil: İngilizce, Rusça e-mail: ahiska_1944@hotmail.com Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Okul Yıl Doktora Sağlık

Detaylı

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI TEDAVİSİNDE GELİŞMELER

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI TEDAVİSİNDE GELİŞMELER KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI TEDAVİSİNDE GELİŞMELER Dr. Ali Kocabaş GİRİŞ Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH); tam olarak geri-dönüşümlü olmayan ve genellikle yavaş bir ilerleme gösteren

Detaylı

KOAH da Kalp Hastalığı Kalp Hastalarında KOAH Hastalığı Yönetimi. Esra Uzaslan

KOAH da Kalp Hastalığı Kalp Hastalarında KOAH Hastalığı Yönetimi. Esra Uzaslan KOAH da Kalp Hastalığı Kalp Hastalarında KOAH Hastalığı Yönetimi Esra Uzaslan KOAH da Kalp Hastalığı Yönetimi KOAH 40 Yaş ve üstü KRONİK OBSTRUKTİF AKCİĞER HASTALIĞI ÖKSÜRÜK BALGAM NEFES DARLIĞI Risk

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. I- Bireysel Bilgiler. : Pervin DEMİR Doğum yeri, tarihi : Keçiören, Uyruğu. Adı ve Soyadı

ÖZGEÇMİŞ. I- Bireysel Bilgiler. : Pervin DEMİR Doğum yeri, tarihi : Keçiören, Uyruğu. Adı ve Soyadı ÖZGEÇMİŞ I- Bireysel Bilgiler Adı ve Soyadı : Pervin DEMİR Doğum yeri, tarihi : Keçiören, 07.10.1986 Uyruğu : T.C. İletişim Adresi ve Telefonu : Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dokuz Eylül Üniversitesi 1998

Derece Alan Üniversite Yıl. Lisans Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Dokuz Eylül Üniversitesi 1998 1. Adı Soyadı : Feyzan CANKURTARAN 2. Doğum Tarihi : 26.07.1977 3. Unvanı : Yardımcı Doçent 4.Öğrenim Durumu : Doktora 5.Çalıştığı Kurum : Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

Detaylı

KOAH LI HASTANIN İZLEMİ

KOAH LI HASTANIN İZLEMİ BÖLÜM 6 KOAH LI HASTANIN İZLEMİ S72 ANAHTAR NOKTALAR KOAH ta risk faktörlerine maruziyeti, hastanın mevcut hastalık durumunu, hastalığın günlük yaşama etkilerini, prognoza etkili faktörleri, hastalığın

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR Feray Gökdoğan 1, Duygu Kes 2, Döndü Tuna 3, Gülay Turgay 4 1 British University of Nicosia, Hemşirelik Bölümü 2 Karabük

Detaylı

ASTIMLI HASTALARDA VE SAĞLIKLI KİŞİLERDE DİSPNE DÜZEYİNİN

ASTIMLI HASTALARDA VE SAĞLIKLI KİŞİLERDE DİSPNE DÜZEYİNİN ASTIMLI HASTALARDA VE SAĞLIKLI KİŞİLERDE DİSPNE DÜZEYİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Hazal Sonbahar 1, Deniz İnal İnce 1, Melda Sağlam 1, Naciye Vardar Yağlı 1, Ebru Çalık Kütükcü 1, Hülya Arıkan 1, Cemile Bozdemir

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ HASTALIKLARI VE EGZERSİZ

SOLUNUM SİSTEMİ HASTALIKLARI VE EGZERSİZ SOLUNUM SİSTEMİ HASTALIKLARI VE EGZERSİZ Hazırlayanlar Uzm. Fzt. Melda Sağlam Uzm. Fzt. Meral Boşnak-Güçlü Doç. Dr. Deniz İnal İnce Prof. Dr. Sema Savcı Prof. Dr. Hülya Arıkan Hacettepe Üniversitesi-Sağlık

Detaylı

6 dakika yürüme testindeki performansın doğum esnasındaki ağrı skorları üzerine etkisi

6 dakika yürüme testindeki performansın doğum esnasındaki ağrı skorları üzerine etkisi 6 dakika yürüme testindeki performansın doğum esnasındaki ağrı skorları üzerine etkisi Ebru Yüce, Deniz Ulaş, Nermin Köşüş, Serap Simavlı, Aydın Köşüş Amaç 6 dakika yürüme testindeki performansın doğum

Detaylı

GARD Türkiye Projesi. Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri

GARD Türkiye Projesi. Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri GARD Türkiye Projesi Kronik solunum hastalıkları Evde Sağlık Hizmetleri KBYM Triaj Bilgilendirme Eğitim İleri teknoloji hastaneleri 2. Basamak hastane Evde bakım I. basamak Acil Servisler Özel bakım kuruluşları

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( )

HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK ( ) HEMODİYALİZ HASTALARINDA HUZURSUZ BACAK SENDROMU, UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUK (2.0.20) Gülay Turgay, Emre Tutal 2, Siren Sezer Başkent Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Diyaliz Programı

Detaylı

KKTC YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

KKTC YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KKTC YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI TANISI ALAN HASTALARDA UYKU KALİTESİ VE YORGUNLUĞUN BELİRLENMESİ Burcu DOĞAN Hemşirelik Programı YÜKSEK LİSANS

Detaylı

BÖLÜM PULMONER REHABİLİTASYON VE EVDE BAKIM

BÖLÜM PULMONER REHABİLİTASYON VE EVDE BAKIM BÖLÜM 16 PULMONER REHABİLİTASYON VE EVDE BAKIM Pulmoner Rehabilitasyon ve Evde Bakım 49 Pulmoner Rehabilitasyon ve Evde Bakım Prof. Dr. Pınar Ergün Pulmoner Rehabilitasyon (PR); kronik obstruktif akciğer

Detaylı

17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ

17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ 17.08.2012-KOAH TEDAVİSİNDE SFT ZORUNLULUĞUNUN KALDIRILMASINA HÜKMEDEN SUT MADDELERİNE YÖNELİK SPÇG GÖRÜŞÜ GİRİŞ Ülkemizde KOAH prevalansı 40 yaş üzeri erişkin nüfusta %19 dur, diğer bir ifadeyle yaklaşık

Detaylı

KOAH da dinamik hiperinflasyonun egzersiz dispnesi, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesine etkisi

KOAH da dinamik hiperinflasyonun egzersiz dispnesi, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesine etkisi KOAH da dinamik hiperinflasyonun egzersiz dispnesi, egzersiz kapasitesi ve yaşam kalitesine etkisi Eylem Sercan ÖZGÜR 1, Sibel ATIŞ 1, Arzu KANIK 2 1 Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları

Detaylı

Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi

Türk Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi DOI 10.7603/s40680-013-0001-6 Sağlam M, Savcı S, Vardar Yağlı N, Çalık E, Arıkan H, İnal İnce D, Boşnak Güçlü M, Bayrakçı Tunay V, Çöplü L. Relationship between obesity and respiratory muscle strength,

Detaylı

KOAH değerlendirme testinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği

KOAH değerlendirme testinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği KLİNİK ÇALIŞMA/RESEARCH ARTICLE Tuberk Toraks 2012; 60(4): 314-320 Geliş Tarihi/Received: 28/09/2012 - Kabul Ediliş Tarihi/Accepted: 13/11/2012 KOAH değerlendirme testinin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği

Detaylı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı

Kronik Öksürük. Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Kronik Öksürük Dr. Kürşat Uzun N.E. Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD ve Yoğun Bakım Bilim Dalı Epidemiyoloji Polikliniklerde en sık 5. şikayet %88-100 neden saptanıyor Spesifik tedavi

Detaylı

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) TANIMI SINIFLAMASI RİSK FAKTÖRLERİ PATOFİZYOLOJİSİ EPİDEMİYOLOJİSİ

KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) TANIMI SINIFLAMASI RİSK FAKTÖRLERİ PATOFİZYOLOJİSİ EPİDEMİYOLOJİSİ KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI (KOAH) TANIMI SINIFLAMASI RİSK FAKTÖRLERİ PATOFİZYOLOJİSİ EPİDEMİYOLOJİSİ ÖĞRENİM HEDEFLERİ KOAH tanımını söyleyebilmeli, KOAH risk faktörlerini sayabilmeli, KOAH patofizyolojisinin

Detaylı

Çocuktan Erişkine Astımın Doğal Seyri

Çocuktan Erişkine Astımın Doğal Seyri Çocuktan Erişkine Astımın Doğal Seyri Prof. Dr. İpek Türktaş Gazi Tıp Fakültesi, Ankara 6 Yaşı şına gelene kadar ~ %50 sinde en az 1 vizing atağı olacaktır Tekrarlıyan Bronşiolitler (Hışıltılı Bebekler)

Detaylı

Isparta İl Merkezinde KOAH Öntanı Prevalansı ve İlişkili Faktörler

Isparta İl Merkezinde KOAH Öntanı Prevalansı ve İlişkili Faktörler DOI: 10.5152/ttd.2013.09 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL INVESTIGATION Isparta İl Merkezinde KOAH Öntanı Prevalansı ve İlişkili Faktörler Prevalence of Pre-diagnosed COPD in Isparta Provience and the Related

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Alevlenme Nedenleri

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Alevlenme Nedenleri Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Alevlenme Nedenleri Süleyman Savaş HACIEVLİYAGİL, Hakan GÜNEN, Levent Cem MUTLU, Gazi GÜLBAŞ İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, MALATYA

Detaylı

Hışıltılı Çocuk. Ne zaman astım diyelim?

Hışıltılı Çocuk. Ne zaman astım diyelim? Pediatrik Astım Hışıltılı Çocuk Ne zaman astım diyelim? Prof. Dr. Hasan YÜKSEL 2. Puader Kongresi 2013, Antalya Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Allerji Bilim Dalı ve Solunum Birimi hyukselefe@hotmail.com

Detaylı

Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları

Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları Uykuda Solunum Bozuklukları Merkezimize Başvuran Hastaların Demografik Özellikleri, Tedavi Yöntemleri ve Tedaviye Uyumları E. Sevil Akkurt, Özlem D. Birben, Şerife S. Bozbaş, Elif Küpeli, Serdar Demirtaşoğlu,

Detaylı

Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen, Önlenebilen veya geciktirilebilen bir hastalıktır.

Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen, Önlenebilen veya geciktirilebilen bir hastalıktır. Sık görülen, Morbidite ve mortalitesi yüksek olan, Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen, Büyük ekonomik yük getiren, Farkındalığı ve erken tanısı düşük olan, Önlenebilen veya geciktirilebilen bir hastalıktır.

Detaylı

YURTTA KALAN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN İÇME SUYU TERCİHİ: AMBALAJLI SU

YURTTA KALAN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN İÇME SUYU TERCİHİ: AMBALAJLI SU GOÜ Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı YURTTA KALAN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN İÇME SUYU TERCİHİ: AMBALAJLI SU Yalçın ÖNDER, Rıza ÇITIL, Gizem EMEKDAR Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Kronik obstrüktif akciğer hastalığında yaşam kalitesinin belirlenmesinde SF-36 sağlık taramasının değeri

Kronik obstrüktif akciğer hastalığında yaşam kalitesinin belirlenmesinde SF-36 sağlık taramasının değeri Kronik obstrüktif akciğer hastalığında yaşam kalitesinin belirlenmesinde Şadan SOYYİĞİT, Müzeyyen ERK, Nazlı GÜLER, Günseli KILINÇ İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim

Detaylı

HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI

HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI HEMODİYALİZ VE PERİTON DİYALİZİ UYGULANAN HASTALARIN BEDEN İMAJI VE BENLİK SAYGISI ALGILARININ KARŞILAŞTIRILMASI Burcu BAYRAK KAHRAMAN* Derya TÜLÜCE* Musa BALİ** Turgay ARINSOY** *Gazi Üniversitesi Sağlık

Detaylı

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT

THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT THE IMPACT OF AUTONOMOUS LEARNING ON GRADUATE STUDENTS PROFICIENCY LEVEL IN FOREIGN LANGUAGE LEARNING ABSTRACT The purpose of the study is to investigate the impact of autonomous learning on graduate students

Detaylı

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN

KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ. Dr. Levent ŞAHİN T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ AİLE HEKİMLİĞİ KLİNİĞİ KANSER HASTALARINDA ANKSİYETE VE DEPRESYON BELİRTİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ UZMANLIK TEZİ

Detaylı

Düzce de Hava Kirliliği ve Solunum Hastalıkları. Yrd. Doç. Dr. Ege GÜLEÇ BALBAY Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

Düzce de Hava Kirliliği ve Solunum Hastalıkları. Yrd. Doç. Dr. Ege GÜLEÇ BALBAY Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Düzce de Hava Kirliliği ve Solunum Hastalıkları Yrd. Doç. Dr. Ege GÜLEÇ BALBAY Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Hava Kirliliği Doğal olarak havada olmayan ya da zararlı

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI Doç. Dr. PINAR ERGÜN Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi PULMONER REHABİLİTASYON ve EVDE BAKIM MERKEZİ Pulmoner

Detaylı

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM

TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM TÜBERKÜLOZUN MOLEKÜLER TANISINDA GÜNCEL DURUM Doç. Dr. Alpaslan Alp Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Dünya Sağlık Örgütü 2009 Yılı Raporu Aktif tüberkülozlu hasta

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler ÖZGEÇMİŞ Adı : Derya Soyadı: : Özcanlı Atik Doğum Yeri : ADANA-Kozan Doğum Tarihi : 01.03.1981 Medeni Hali : Evli Tel: 0534 970 1568 E-posta: deryaatik@osmaniye.edu.tr EĞİTİM DURUMU: Mezun Olduğu Üniversite:

Detaylı

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi

İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi İnfertilite ile depresyon ve anksiyete ilişkisi Y R D. D O Ç. D R. M İ N E İ S L İ M Y E TA Ş K I N B A L I K E S İ R Ü N İ V E R S İ T E S I TIP FA K Ü LT E S İ K A D I N H A S TA L I K L A R I V E D

Detaylı

Sigarayı Bırakma Poliklinikleri Yapılandırılması. Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

Sigarayı Bırakma Poliklinikleri Yapılandırılması. Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Sigarayı Bırakma Poliklinikleri Yapılandırılması Doç Dr Zeynep Ayfer Aytemur İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Sigara bırakma poliklinikleri, rutin poliklinik hizmetlerinden

Detaylı

Dr. Nalan Ogan. Ufuk Ü.T.F. Göğüs Hastalıkları A.D.

Dr. Nalan Ogan. Ufuk Ü.T.F. Göğüs Hastalıkları A.D. Dr. Nalan Ogan Ufuk Ü.T.F. Göğüs Hastalıkları A.D. Giriş Astım ve KOAH, en sık görülen kronik akciğer hastalıkları Her ikisi de havayolu obstruksiyonu ve kronik havayolu inflamasyonu ile karakterize Sigara

Detaylı

KOAH: TANIM VE EPİDEMİYOLOJİ

KOAH: TANIM VE EPİDEMİYOLOJİ KOAH: TANIM VE EPİDEMİYOLOJİ Doç.Dr. Hakan Günen İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Malatya KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı) en önemli ölüm ve sağlık yoksunluğu

Detaylı

KOAH lı olgularda depresyon durumu, solunum fonksiyon testi, egzersiz performansı ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

KOAH lı olgularda depresyon durumu, solunum fonksiyon testi, egzersiz performansı ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi KOAH lı olgularda depresyon durumu, solunum fonksiyon testi, egzersiz performansı ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi Gaye ULUBAY, Sevinç SARINÇ ULAŞLI, Berna AKINCI, Aslı GÖREK, Şule

Detaylı

GARD Türkiye Projesi PULMONER REHABİLİTASYON

GARD Türkiye Projesi PULMONER REHABİLİTASYON GARD Türkiye Projesi PULMONER REHABİLİTASYON Pulmoner Rehabilitasyon; ERS/ATS Pulmoner rehabilitasyon kronik solunum hastalığı olup semptomatik ve sıklıkla günlük yaşam aktiviteleri azalmış olgularda kanıta

Detaylı

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV

ABSTRACT $WWLWXGHV 7RZDUGV )DPLO\ 3ODQQLQJ RI :RPHQ $QG $IIHFWLQJ )DFWRUV ÖZET Amaç: Araştırma, Aile Planlaması (AP) polikliniğine başvuran kadınların AP ye ilişkin tutumlarını ve bunu etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı

BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ. Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA DİYABETİK AYAK İNFEKSİYONLARI EPİDEMİYOLOJİSİ VE ÖNEMİ Doç. Dr. Serap Çifçili Marmara Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı BİRİNCİ BASAMAKTA GÜNCEL DURUM > 6330 Aile Sağlığı Merkezi

Detaylı

Göğüs hastalıkları hekimlerinin pulmoner rehabilitasyonla ilgili bilgi düzeyleri

Göğüs hastalıkları hekimlerinin pulmoner rehabilitasyonla ilgili bilgi düzeyleri JCEI / 2014; 5 (3): 386-390 Journal of Clinical and Experimental Investigations doi: 10.5799/ahinjs.01.2014.03.0425 ÖZGÜN ARAŞTIRMA / ORIGINAL ARTICLE Göğüs hastalıkları hekimlerinin pulmoner rehabilitasyonla

Detaylı

Türkiye de KOAH Epidemiyolojisi

Türkiye de KOAH Epidemiyolojisi Derleme Review 7 Türkiye de KOAH Epidemiyolojisi Epidemiology of COPD in Turkey Dr. Yasin ABUL, Dr. Tevfik ÖZLÜ Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, Trabzon ÖZET

Detaylı

Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri #

Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri # Tıp Fakültesi Çalışanlarında Sigara İçme Prevalansı, Nikotin Bağımlılığı ve Solunum Fonksiyon Testleri # Sibel ÖZKURT*, Mehmet BOSTANCI**, Remzi ALTIN*, Aysun ÖZŞAHİN**, Beyza AKDAĞ*** * Pamukkale Üniversitesi

Detaylı

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi

Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Özgün Araştırma / Original Investigation Postmenopozal Kadınlarda Vücut Kitle İndeksinin Kemik Mineral Yoğunluğuna Etkisi Effect of Body Mass Index on the Determination of Bone Mineral Density in Postmenopausal

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi

Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar. Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Dünyada ve Türkiye de Kronik Hastalıklar Prof. Dr. H. Erdal Akalın, FACP, FRCP, FIDSA Hacettepe Üniversitesi emekli Öğretim Üyesi Dünya Sorunu Dünya Sağlık Örgütü (WHO) raporlarına göre kronik hastalıklar

Detaylı

Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi

Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi Prediyaliz Kronik Böbrek Hastalarında Kesitsel Bir Çalışma: Yaşam Kalitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Giriş: Kronik Böbrek Hastalığı (KBH); popülasyonun

Detaylı

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri

Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Yoğun Bakım Ünitesinde Gelişen Kandida Enfeksiyonları ve Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri Emel AZAK, Esra Ulukaya, Ayşe WILLKE Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi, Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Hasta Eğitimi 2015

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Hasta Eğitimi 2015 Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Hasta Eğitimi 2015 Dr. Suat Seren Göğüs Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Eğitim Koordinatörlüğü KOAH Kronik Müzmin veya süreğen Obstrüktif Tıkayıcı

Detaylı

Koah lı Kadın Hastalardaki Risk Faktörleri. Risk Factors for Chronic Obstructive Pulmonary Disease in Women

Koah lı Kadın Hastalardaki Risk Faktörleri. Risk Factors for Chronic Obstructive Pulmonary Disease in Women Dicle Tıp Dergisi, 2006 Cilt:33, Sayı: 4, (215-219) Koah lı Kadın Hastalardaki Risk Faktörleri Arzu Yakışan*, Ömer Özbudak*, Aykut Çilli*, Candan Öğüş*, Tülay Özdemir* ÖZET Ülkemiz kırsal bölgelerinde

Detaylı

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER

SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİKLERİ ALT YAPISI, ANKETLER Doç. Dr. Şule Akçay Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD 8 Nisan 2009 Hastasının sigarayı bırakmasını sağlamak her hekimin görevi

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYONDA HASTA SEÇİMİ, DEĞERLENDİRMEDE ALAN TESTLERİ Doç.Dr. Pınar ERGÜN Pulmoner rehabilitasyon (PR), kronik solunum hastalığı olan olgularda standart medikal tedaviye rağmen egzersiz

Detaylı

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Sağlık Akademisyenleri Dergisi 2014; 1(2):141-145 ISSN: 2148-7472 ARAŞTIRMA / RESEARCH ARTICLE Hemşirelerin Hasta Hakları Konusunda Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi Assessıng Nurses Level of Knowledge

Detaylı

Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları

Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları Palyatif Bakım Felsefesi, Fiziki Yapı ve Fonksiyonları Doç. Dr. Murat Gültekin Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Kanser Daire Başkanı mrtgultekin@yahoo.com 0 532 256 09 51 Palyatif Bakıma Genel Bakış DSÖ ne

Detaylı

ARAŞTIRMA (Research Report)

ARAŞTIRMA (Research Report) ARAŞTIRMA (Research Report) Kılıç N, Ek NH ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU VE SAĞLIK HİZMETLERİ MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNİN SİGARAYA YÖNELİK, BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞLARI* Knowledge,

Detaylı

İŞÇİLERİN KOAH RİSK FAKTÖRLERİ YÖNÜNDEN İNCELENMESİ

İŞÇİLERİN KOAH RİSK FAKTÖRLERİ YÖNÜNDEN İNCELENMESİ Dr. Mukadder MOLLAOĞLU Doç., Cumhuriyet Üniv. Sağlık Bimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü İç Hastalıkları Hemşireliği AD. Fatma ÖZKAN TUNCAY Arş. Gör. Cumhuriyet Üniv. Sağlık Bimleri Fakültesi Hemşirelik

Detaylı

KRONİK OBSTRUKTİF AKCİĞER HASTALARINDA FONKSİYONEL DURUM, AKTİVİTEYE KATILIM VE YAŞAM KALİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

KRONİK OBSTRUKTİF AKCİĞER HASTALARINDA FONKSİYONEL DURUM, AKTİVİTEYE KATILIM VE YAŞAM KALİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KRONİK OBSTRUKTİF AKCİĞER HASTALARINDA FONKSİYONEL DURUM, AKTİVİTEYE KATILIM VE YAŞAM KALİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ İŞ VE UĞRAŞI TEDAVİSİ

Detaylı

KOAH da Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi

KOAH da Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi KOAH da Yaşam Kalitesinin Değerlendirilmesi Alev ATASEVER*, Ertürk ERDİNÇ* * Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı, İZMİR ÖZET Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ölçümleri; hastalığın,

Detaylı

SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI

SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİĞİ YAPILANDIRILMASI Doç Dr Tunçalp Demir Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD DSÖ sigarayı en önemli önlenebilir hastalık nedeni olarak tanımlamaktadır. Her yıl sigaraya

Detaylı

TND Böbrek Sağlığı Otobüsü

TND Böbrek Sağlığı Otobüsü Sık görülen, Morbidite ve mortalitesi yüksek olan, Yaşam kalitesini olumsuz etkileyen, Büyük ekonomik yük getiren, Farkındalığı ve erken tanısı düşük olan, Önlenebilen veya geciktirilebilen bir hastalıktır.

Detaylı

DİYABETTEN KORUNMADA CİNSİYET İLİŞKİLİ FARKLILIKLAR. Dr. İlhan TARKUN Kocaeli Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı

DİYABETTEN KORUNMADA CİNSİYET İLİŞKİLİ FARKLILIKLAR. Dr. İlhan TARKUN Kocaeli Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı DİYABETTEN KORUNMADA CİNSİYET İLİŞKİLİ FARKLILIKLAR Dr. İlhan TARKUN Kocaeli Üniversitesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Cinsiyet İlişkili Farklılıklar ERKEK BEYNİ KADIN BEYNİ Cinsiyet İlişkili

Detaylı

Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi

Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi Tütün Kullanımı Hastalık Yükü ve Epidemiyolojisi Doç.Dr.Mustafa N.İLHAN Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı mnilhan@gazi.edu.tr Sağlık Tanımı (DSÖ) Yalnızca sakatlık ve hastalık

Detaylı

Importance of mean platelet volume in patients with chronic obstructive pulmonary disease

Importance of mean platelet volume in patients with chronic obstructive pulmonary disease Gaziantep Medical Journal Research Article Importance of mean platelet volume in patients with chronic obstructive pulmonary disease Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde ortalama trombosit

Detaylı

Amfizem, kronik obstrüktif bronşit ve küçük hava yolu

Amfizem, kronik obstrüktif bronşit ve küçük hava yolu Eur Respir J 2009; 34: 13-16 DOI: 10.1183/09031936.00190908 Copyright@ERS Journals Ltd 2009 LEHTE VE ALEYHTE BAŞYAZILAR KOAH da İnhale Kortikosteroidler: Aleyhte Bir Olgu S. Suissa* and P.J. Barnes # Amfizem,

Detaylı

HEMŞİRELERİN GÖĞÜS FİZYOTERAPİSİNE YÖNELİK BİLGİ VE UYGULAMALARI

HEMŞİRELERİN GÖĞÜS FİZYOTERAPİSİNE YÖNELİK BİLGİ VE UYGULAMALARI İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi, Cilt XXVII Sayı 2, 2013 HEMŞİRELERİN GÖĞÜS FİZYOTERAPİSİNE YÖNELİK BİLGİ VE UYGULAMALARI NURSES KNOWLEDGE AND PRACTICES REGARDING CHEST PHYSIOTHERAPY Şerife KARAGÖZOĞLU Ayşe

Detaylı

AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF. Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi

AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF. Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi AVRUPADA DİYABET HARİTASI VE GENEL PERSPEKTİF Prof. Dr. Şehnaz Karadeniz İstanbul Bilim Üniversitesi Diyabet Dünya çapında ve Avrupa da halk sağlığı sorunu AVRUPADA DİYABET YÜKÜ 20-79 yaşları 2003 2025

Detaylı

Kronik Solunum ve Kalp Hastalıklarında Anksiyete ve Depresyon Sıklığı ve İlişkili Özelliklerin Değerlendirilmesi

Kronik Solunum ve Kalp Hastalıklarında Anksiyete ve Depresyon Sıklığı ve İlişkili Özelliklerin Değerlendirilmesi ARAŞTIRMA MAKALESİ / Research Article DOI: 10.5505/sakaryamedj.2015.24392 Kronik Solunum ve Kalp Hastalıklarında Anksiyete ve Depresyon Sıklığı ve İlişkili Özelliklerin Değerlendirilmesi Evaluation of

Detaylı

Doç. Dr. Alev GÜRGÜN

Doç. Dr. Alev GÜRGÜN KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞINDA PULMONER REHABİLİTASYON: PROGRAMLAR & YAŞANAN ZORLUKLAR Doç. Dr. Alev GÜRGÜN Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı İZMİR Pulmoner Rehabilitasyonun

Detaylı

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Evde Uzun Süreli Oksijen Tedavisi #

Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Evde Uzun Süreli Oksijen Tedavisi # Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalarında Evde Uzun Süreli Oksijen Tedavisi # Bülent TUTLUOĞLU*, Sibel ATIŞ****, Cengiz ÖZGE***, Banu SALEPÇİ**, Yaşar YILMAZKAYA** * İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Detaylı

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine

Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı. Göğüs Cerrahisi. Journal of Clinical and Analytical Medicine Journal of Clinical and Analytical Medicine Göğüs Cerrahisi Kuthan Kavaklı Göğüs Cerrahisi Akciğer Kanserinde Anamnez ve Fizik Muayene Bulguları Giriş Akciğer kanseri ülkemizde 11.5/100.000 görülme sıklığına

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

Doğumsal kalp hastalığı ve PAH. Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Doğumsal kalp hastalığı ve PAH. Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Doğumsal kalp hastalığı ve PAH Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı 39 y kadın hasta Nefes darlığı, morarma ile başvurdu. 22 y iken (17 sene önce 1998) gebeliğin 3.

Detaylı