HAYVANCILIKTA BİYOTEKNOLOJİ DR. ONUR YILMAZ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HAYVANCILIKTA BİYOTEKNOLOJİ DR. ONUR YILMAZ"

Transkript

1 HAYVANCILIKTA BİYOTEKNOLOJİ DR. ONUR YILMAZ

2 Teknolojinin biyolojik varlıklara uygulanması Temel bilimlerin ve mühendislik ilkelerinin ham maddelerin biyolojik araçlar yardımı ile ürünlere dönüştürüldüğü süreçlere uygulandığı bir teknoloji (OECD, 1982 Yılı Raporu) Klasik Biyoteknoloji: Mayalı ürünler ile bira, peynir ya da ekmeğin üretimlerinde insanoğlunun yüzyıllardır kullanageldiği bir uygulama Modern Biyoteknoloji: Günümüzde ileri teknolojilerin gelişmesiyle modern biyoteknoloji ortaya çıkmakta ve daha ziyade rekombinant DNA (dizilimi yeniden düzenlenmiş DNA), hücre fizyonu (gen parçalanması) ve yeni biyo-işleme tekniklerinin kullanımını beraberinde getirmektedir.

3 Biyoteknoloji: Özel bir ürün ya da üretim süreci için biyolojik sistem veya türevlerini kullanan teknolojilerdir. Biyolojik unsurların mal, teknoloji, enerji ve hizmet üretilmesinde kullanılmasıdır. Günümüzde bu tanımlama etki ve uygulama alanı genişliği nedeni ile zaman zaman sadece genetik mühendisliğine dayanan teknikleri ifade etmekte de kullanılmaktadır.

4 Hücre ve Moleküler Biyoloji Mikrobiyoloji Genetik Anatomi ve fizyoloji Biyokimya Mühendislik Bilgisayar Mühendisliği

5 MÖ 1750: Sümerler, bira mayaladı. MÖ 500: Çinliler, küflü soya fasulyesini antibiyotik olarak kullandı. MS 100: Çinliler, toz haline getirilmiş krizantem biktisini böcek öldürücü olarak kullandı. 1590: Janssen, mikroskobu icat etti. 1663: Hooke 'hücre' tanımını getirdi. 1675: Leeuwenhoek, bakteriyi tanımladı. 1797: Jenner, ilk çiçek aşısı denemesini bir çoçuğa virüs inoküle ederek yaptı.

6 1830: Proteinler keşfedildi. 1833: İlk enzim ayrıştırması (izolasyonu). 1855: Escherichia coli (E. coli) bakterisi tanımlandı. Daha sonraları bu bakteri pek çok araştırma, geliştirme ve üretim uygulamasına temel oluşturdu. 1863: Mendel, bezelyeler ile yaptığı araştırmalarda karakteristik özelliklerin bir kuşaktan diğerine belirgin, bağımsız birimlerce aktarıldığını keşfetti. Bu birimler çok sonraları 'gen' olarak tanımlandı. Bu araştırma genetik biliminin temelini oluşturdu. 1869: Miescher, balık sperminde DNA keşfetti. 1877: Koch, bakterileri boyayarak ayrıştırma ve karakterize etmeye olanak sağlayan bir yöntem geliştirdi. 1878: Laval, ilk santrifüjü geliştirdi. 1879: Fleming, hücre çekirdeğinde küçük çubuklara benzeyen kromatin adlı bir yapı keşfetti. Daha sonra bu yapının kromozomları oluşturduğu anlaşıldı. 1879: William James Beal, Michigan'da ilk klinik kontrollü mısır çaprazlamasını yaptı. 1900: Sirkesineği (drosophila) ilk gen araştırmalarında kullanılmaya başlandı. 1902: 'İmmünoloji' (bağışıklık sistemini araştıran bilim dalı) terimi ortaya çıktı.

7 1906: 'Genetik' terimi ortaya çıktı. 1911: Rous, ilk kez kansere yol açan bir virüs keşfetti. 1914: İlk kez Manchester'da bakteriler atık işlemede kullanıldı. 1915: Bakteri virüsleri (bakteriofajlar) keşfedildi. 1919: Biyoteknoloji terimi ilk kez bir Macar mühendis tarafından kullanıldı. 1920: Evans and Long insan büyüme hormonunu keşfetti. 1928: Alexander Fleming, ilk tanımlı antibiyotik olan 'penisilin'i keşfetti. 1938: 'Moleküler biyoloji' terimi doğdu. 1940: Oswald Avery, DNA'nın kalıtımın temeli olduğunu ve genlerin yapısını oluşturduğunu keşfetti. 1941: Danimarkalı mikrobiyolog A. Jost ilk kez 'genetik mühendisliği' terimini Polonya'da verdiği bir derste kullandı. 1942: Elektron miksoskobu kullanılarak ilk kez bir bakteri virüsü tanımlandı ve karakterize edildi. 1944: Waksman, tüberküloza karşı etkin bir antibiyotik olan 'streptomycin'i ayrıştırdı. 1946: İlk genetik rekombinasyon örneği, değişik virüslerden alınan genetik materyalin birleştirilerek yeni bir virüs yaratmanın mümkün olduğu görüldü. 1947: Barbara McClintock, mısır bitkisinde zıplayan genleri (transpozonlar) keşfetti. 1949: Pauling orak hücre anemisinin hemoglobin molekülünde bir mutasyona bağlı olan genetik bir hastalık olduğunu keşfetti. 1950: Besi hayvanlarında dondurulmuş sperm kullanımıyla yapay döllenme sağlandı. 1953: James Watson ve Francis Crick, DNA molekülünün çift sarmal yapısını keşfetti. Bu çalışma modern genetiğin başlangıcı oldu. 1954: Hücre kültürü teknikleri geliştirildi.

8 ÇİFTLİK HAYVANLARINDA ÜREME BİYOTEKNOLOJİLERİ Üreme olmaksızın üretim düşünülemez

9 9 ERKEKLERDE ÜREME Erkek hayvanlarda üreme denildiğinde 1. Canlı sperm hücrelerin üretilmesi 2. Dişi üreme organında üretilen yumurtanın döllenmesini sağlamak için üretilen bu hücrelerin (spermlerin) üreme organında depolanması akla gelmektedir.

10 10 TERMİNOLOJİ Türler Sığır Domuz Koyun Keçi At Tavuk Erkek Boğa (Bull) Erkek Domuz (Boar) Koç (Ram) Teke (Buck) Aygır (Stallion) Horoz (Rooster)

11 11 ERKEK ÜREME ORGANLARI

12 12

13 13 ERKEK ÜREME ORGANI KISIMLARI 1. Testisler 2. Epididimis 3. Duktus deferens (Vas Deferens) 4. Ek üreme bezleri a) Ampullae b) Vesikula Seminalis c) Prostat d) Kovper bezi 5. Üretra Maskulina 6. Penis

14 14 TESTİSLER Normal olarak vücudun dışında skrotumun içinde bulunurlar Bu durum testislerin sıcaklıktan etkilenmemesini sağlar (özellikle yüksek sıcaklıklar sperm hücrelerini öldürür) 1. Sperm üretimi (seminiferous tubules) 2. Erkek üreme hormonlarının (testesteron) üretimi

15 15 EPİDİDİMİS Testislerden ayrılan sperm hücreleri için bir yol oluşturur Görevi sperm hücrelerini olgunlaştırmak ve depolamaktır

16 16 VAS DEFERENS (Ductus Deferens) Çiftleşme sırasında spermin epididimisten üretraya kadar taşınmasını sağlar Üretra semen ve sidik vücut dışına atılmasını sağlayan penisin bir kısmıdır

17 17 EK ÜREME BEZLERİ Testislerde oluşan spermatozoitler bu bezlerin salgıları ile karıştıktan sonra sperma adını alır. Ejakulatın büyük kısmı ek üreme bezleri tarafından üretilir. Vesikula seminalis, prostat, ve kovper bezleri ek üreme bezleri ismini almaktadır

18 18 VESICULA SEMINALIS Vas deferensin bitimine yakın bir yerde bulunan bir bezdir Sperm hücrelerinin beslenmesi için fruktoz ve sitrik asit içeren bir sıvı salgılar

19 19 PROSTAT Sidik kesesinin boyun kısmında bulunur Sperm hücrelerine besi ortamı oluşturmak ve spermin iletilmesi için bir ortam hazırlamak amacıyla mineral salgılar

20 20 KOVPER BEZİ (Glandula Bulbo Uretralis) Bu bezin salgıları, üretrayı çiftleşmeye hazırlamak için temizler (sidik sperm için toksiktir)

21 21 PENİS Kopulasyonu veya çiftleşmeyi sağlayan erkek üreme organıdır. Penis üreme aktivitesi için uyarılıncaya kadar retractor kas tarafından vücudun içerisinde tutulur S şeklinde sigmoid bir yapıya sahiptir

22 22 ERKEKLERDE ÜREME ÖZELLİKLERİ Tür İlkine Damızlıkta Kullanma yaşı Bir ejakulat için semen miktarı Ejekulattaki toplam sperm sayısı Boğa ay 6-8 ml 7 milyar Domuz 7-8 ay 200 ml 40 milyar Koç 7-8 ay 1 ml 2 milyar Aygır 2 yıl 100 ml 10 milyar Horoz 6 ay <1ml 3 milyar

23 23 DİŞİLERDE ÜREME Dişilerde üreme denildiğinde 1. Yumurta üretimi 2. Doğuma kadar embriyonun uterusta gelişimi 3. Süt üretimi (laktasyon)

24 24 Terminoloji Tür Genç Doğumdan Sonra Sığır Düve İnek Koyun Toklu Koyun At Dişi tay Kısrak Tavuk Yarka Tavuk

25 25 DİŞİ ÜREME ORGANI

26

27

28 28 DİŞİ ÜREME ORGANI KISIMLARI Vulva Vagina Döl Yatağı Döl Yatağı Boynu (Cervix Uteri) Döl Yatağı Gövdesi (Corpus Uteri) Döl Yatağı Boynuzu (Cornu Uteri) Yumurtalık (Oviduct, Tuba Uterina, Fallop Kanalı) Kanalı Yumurtalık (Ovarium)

29 29 VULVA (Döl Yolu Ağzı) Üreme organının en dıştaki kısmıdır Dişilerin kızgınlık zamanlarında şu şekilde sinyal verir Kızarıklık ve şişme Mukozal akıntı Kısraklarda açılıp kapanma (winking)

30 30 VAGINA (Döl Yolu) Serviks Uteri ile Vulva arasındaki kısımdır Çiftleşme sırasında penisi içine alır

31 31 UTERUS (Döl Yatağı) Memelilerde birçok işleve sahiptir. Bunlar; 1. Çiftleşme sonucu serviks uteriye gelen spermatozoitlerin yumurtalık yoluna taşınmasını sağlar 2. Spermatozoitlerin kapasitasyonuna yardımcı olur 3. Nidasyondan önce zigota uygun beslenme ortamı sağlar

32 32 UTERUS (Döl Yatağı) 4. Fetusun implantasyonunu ve plesantasyonunu sağlayarak doğuma kadar beslenmesini ve korunmasını sağlamak 5. Dölleme olayı gerçekleşmemiş ise ürettiği prostaglandin F2a ile korpus luteumun dejenerasyonuna neden olmak

33 33 CERVIX UTERI (Döl Yatağı Boynu) Vagina ve uterus arasında yer alan kalın cidarlı mukozal kıvrımlar gösteren bir yapıdır. Uterus boşluğunu gerek mikrobik gerekse makrobik zararlardan korur Serviks kanalı kızgınlığın ikinci evresinin sonlarında spermatozoitlerin uterusa girişini sağlamak amacıyla gevşer ve açılır.

34 34 Cervix

35 35 Cervix

36 36 DÖL YATAĞI GÖVDESİ (Corpus Uteri) Döl yatağı gövdesi ve döl yatağı boynu arasında yer alır.

37 37 DÖL YATAĞI BOYNUZU (Cornu Uteri) Sağ ve solda olmak üzere iki tanedir Kısrakta iyi gelişmemiştir Nidasyon ve plasentasyon inek ve koyunda uterus boynuzunda kısrakta ise uterus gövdesinde olur

38 38 OVIDUCT (Yumurtalık Yolu) Yumurtalık yolu Tuba Uterina, Oviduct veya Fallop Kanalı olarak da bilinir. Görevi yumurta hücresi veya döllenmiş yumurtanın yumurtlamadan sonra uterusa gitmesini sağlamaktır. Yumurta bu yolculuk sırasında olgunlaşır ve genellikle spermatozoit ile birleşir yada döllenir.

39 39 OVARYUM ( Yumurtalık) Sağ ve solda olmak üzere iki adettir. Ve temel iki görevi vardır 1. Dişi üreme hücresi olan yumurtayı (ovum, oosit) üretir 2. Üreme hormonları salgılar

40 ÇİFTLİK HAYVANLARINDA KIZGINLIK VE KIZGINLIK MANÜPLASYONLARI

41 41 KIZGINLIK Dişi hayvanların belli fizyolojik ve psikolojik belirtiler göstererek çiftleşme isteği göstermesi durumuna kızgınlık denir.

42 KIZGINLIK BELİRTİLERİ Üzerine atlanmasına izin verir ve diğer hayvanlardan kaçmaz. Kızgın hayvan sürekli bağırır, huzursuzdur ve sürekli ayakta durur. Yem tüketimi düşer, süt verimi azalır. Vulva şişkin kırmızı görünüm alır. Vulvadan berrak bir akıntı gelir

43 43 Kızgınlık (oestrus), yumurtalıkta graaf foliküllerinin yumurtaları geliştirdiği ve ovulasyonun olduğu bir döneme rastlar. Bu dönem dışında normal olarak çiftleşme isteği görülmez. Ayrıca memeli hayvan türleri arasında da kızgınlık etkinliği bakımından bir takım farklılıklar bulunmaktadır

44 MEMELİ ÇİFTLİK HAYVANLARINDA KIZGINLIK ETKİNLİĞİ Türler Kızgınlık Döngüsü (gün) Kızgınlık Süresi Yumurtlama Zamanı İnek sa Kızgınlık bitiminden 8-14 sa sonra Koyun sa Kızgınlığın başlangıcından sa sonra Keçi sa Kızgınlığın başlangıcından sa sonra Domuz sa Kızgınlığın 1-2 günü Kısrak gün Kızgınlığın Günleri

45 45 KIZGINLIK DÖNGÜSÜNÜN HORMONAL MEKANİZMASI HİPOTALAMUS GnRH (Gonadotropin Releasing Hormone) HİPOFİZ ÖN LOBU FSH (Follicle Stimulating Hormone)-LH (Luteinizing hormone) OVARYUM Östrogen (Estrogens)-Progesteron UTERUS Prostaglandinler

46 ÇEVRESEL UYARIM HİPOTALAMUS GnRH HÖL Olumsuz geri bildirim (-) Olumlu geri bildirim (+) FSH OVARYUM Olumlu geri bildirim (+) Olumsuz geri bildirim (-) ÖSTROGEN LH CORPUS LUTEUM OLUŞUMU GEBELİK OLUŞMUŞ İSE OVARYUMDAN PROGESTERON SALGILANIR GEBELİK OLUŞMAMIŞ İSE UTERUSTAN PROSTAGLANDİN F2a SALGILANIR

47 47 Kızgınlık Dönemindeki Hormonal İşleyiş FSH ÖSTROGEN ÖSTRUS LH Yumurtlama PROSTAGLANDİN F2a ÖSTRUS PROGESTERON Yumurtlama CL da küçülme Folikül gelişimi Folikül gelişimi CL gelişimi

48 48 Kızgınlık Döngüsünün Evreleri FOLİKÜLER EVRE PROÖSTRUS 1. Üreme organlarında etkinlik 2. Oviductun epitel tabakasında gelişme 3. Uterus ve vagina mukozasında kalınlaşma 4. Vagina mukozasında boynuzlaşma 5. Buradaki bezlerin aktivasyonu ÖSTRUS 1. Graaf folikül en büyük aşamaya gelir. 2. Östrogen en yüksek düzeydedir. 3.Uterus gerginleşir ve kan dolaşımı artar 4.Uterusun mukozal salgı miktarı artar 5. Serviks genişler. Ödemli bir durum gösterir 6. Vagina ve vulvada kızarma ve ödemli bir görüntü meydana gelir METAÖSTRUS 1. LH etkisi ile CL gelişir 2. CL progesteron salgılar LUTEAL EVRE DİÖSTRUS 1. CL tam kapasite ile progesteron salgılar 2.Uterusun endometriumu kalınlaşır 3. Kas tabakasında gevşeme olur 4. Vaginadan salgılanan mukozal sıvıda azalma 5. Mukozanın rengi soluklaşır 6. Döllenme olmamışsa prostaglandinlerin etkisi ile küçülür

49 49 Genel olarak genç hayvanlar kendi ırkına özgü ergin canlı ağırlığın %70-75 ine (2/3) ulaştıklarında ilk kez damızlıkta kullanılabilirler.

50 50 KIZGINLIK DÖNGÜSÜ TİPLERİ Kızgınlık Tipleri Monoöstrik hayvanlar Mevsime Bağlı Poliöstrik Hayvanlar Yıl Boyu Poliöstrik Hayvanlar

51 51 Monoöstrik Hayvanlar Bunlar yabani hayvanlardır. Yılda bir defa kızgınlık gösterirler ve uzun süren bir cinsel dinlenme dönemine (anöstrus ya da kızgınlık dışı dönem) sahiptirler. (örn: Kurt)

52 52 Mevsime Bağlı Poliöstrik Hayvanlar Yılın belirli mevsimlerinde birbirini izleyen kızgınlık döngüsüne sahip hayvanlardır.

53 53 Yıl Boyu Poliöstrik Hayvanlar Bu gruba giren hayvanlar gebe kalmadıkları sürece yılın her mevsiminde belirli aralıklarla tekrarlanan kızgınlık gösterirler.

54 54 Kızgınlık Takibinde Dikkat Edilecek Noktalar Gözlemler gece, sabah erken ve akşam geç saatlerde yapılmalıdır. Gözlem yapacak kişi bu iş için rahat kıyafetleri ile ahır içinde hayvanları rahatsız etmeden dolaşmalıdır. Kızgınlık gözlemi sırasında yem kontrolü veya herhangi bir diğer işe bakılmamalıdır.

55 55 Hayvanların arasında yavaş ve rahat bir şekilde gezinilmelidir. Bir gözlem süresi barınaktaki hayvan sayısına göre değişmekle beraber en az 25 dakika sürmelidir.

56 56 ÜREMENİN HORMONLARLA DÜZENLENMESİ Kızgınlık döngüsü ve yumurtlamanın yapayfizyolojik uygulamalarla denetimi eksogen üreme hormonlarının kullanımı ile mümkündür.

57 57 Eksogen Üreme Hormonlarının Kullanım Amaçları-1 Kızgınlık döngüsü ve yumurtlama zamanını denetleyerek, doğal veya yapay tohumlama programlarını düzenleme Birim tohumlama giderlerini minimum düzeye getirme Doğumlarında istenilen zaman ayarlanması ve toplulaştırılması Bakım- besleme, işgücü bina ve diğer kaynakların daha verimli kullanımı

58 58 Eksogen Üreme Hormonlarının Kullanım Amaçları-2 Bazı biyoteknolojik yöntemlerin (yapay tohumlama, embriyo transferi vb.) etkinliğini artırma Bilimsel çalışmalar için aynı zaman diliminde doğmuş öz ya da üvey kardeşler elde etme Sığır ve atlarda bazı hormonal düzensizliklerden kaynaklanan fertilite sorunlarının giderilmesi

59 59 Eksogen Üreme Hormonlarının Kullanım Amaçları-3 Sığırlarda ve atlarda bazı üreme hastalıklarının sağıtımı Koyun ve keçilerde normal çiftleşme mevsiminde ikizlik oranının artırılması Mevsim dışı kuzulatmanın sağlanması

60 60 Üremenin Denetiminde Kullanılan Başlıca Hormonlar Gonadotropin Salgılatıcı Hormon (GnRH) Gebe Kısrak Serumu Hormonu (GKSH-PMSG) Kadın Plasenta Hormonu (KPH) Progesteron Hormonu (PH) Prostaglandin F2a (PGF2a) Östrogen Hormonu Oksitosin Hormonu

61 61 Gonadotropin Salgılatıcı Hormon (GnRH) Sığırlarda yumurtalık kistlerinin sağıtımında, geciken yumurtlamanın düzeltilmesinde, Postpartumda (doğum sonrası) sakin kızgınlığın giderilmesinde Fertilitenin yükseltilmesinde kullanılır. Kas içi enjeksiyonla verilir.

62 62 Gebe Kısrak Serumu Hormonu (PMSG) Koyun ve keçilerde normal aşım döneminde çoklu yumurtlama Anöstrus döneminde kızgınlık ve yumurtlamanın oluşturulması Sığırlarda bazı fertilite bozukluklarının düzeltilmesinde Atlarda sakin kızgınlığın giderilmesinde kullanılır. Kas içi enjeksiyonla verilir.

63 63 Kadın Plasenta Hormonu (KPH) Sığır, koyun ve keçilerde fertilitenin artırılmasında, Sığırlarda yumurtalık kisti sendromu, sakin kızgınlığın giderilmesinde Yumurtalıkta foliküler kistten kaynaklanan sürekli kızgınlık (nymphomania) durumunun tedavisinde kullanılır. Kas içi, damar içi veya deri altı enjeksiyonla verilir.

64 64 Progesteron Hormonu (PH) Sığır, koyun ve keçilerde kızgınlık döngüsünün düzenlenmesi Yumurtlamanın düzenlenmesi Yumurtlamanın toplulaştırılması amacıyla uygulanır. Ağız, vaginal, ya da deri altı implantlarla uygulanır.

65 65 Prostaglandin F2a (PGF2a) Koyun ve keçilerde kızgınlık döngüsü ve yumurtlamanın düzenlenmesi ve toplulaştırılmasında Luteal evreyi kısaltmak amacıyla Bazı üreme hastalıklarının tedavisinde Sakin kızgınlığın giderilmesinde kullanılır. Kas içi enjeksiyonla verilir.

66 66 Östrogen Hormonu Sığırlarda bazı üreme hastalıklarının tedavisinde kullanılır. Kas içi enjeksiyonla verilir. Oksitosin Hormonu Sığırlarda uterus tembelliği, uterus kanaması, uterus zayıflığı, plasenta atılması ve uterus involusyonunda kullanılır. Kas içi ya da deri altı enjekte edilir.

67 67 KIZGINLIKLARIN TOPLULAŞTIRILMASI (ÖSTRUS SENKRONİZASYONU) Hormon Uygulama Luteal Evreyi Kısaltma * Aynı Zamanda Foliküler evre * Kızgınlıklar kısa bir süreye toplanır Luteal Evreyi Uzatma *Foliküler gelişimi baskılamak

68 68 SIĞIRLARDA ÖSTRUS SENKRONİZASYONU Prostaglandin F2a Yöntemi (PGF2a) Syncro-mate B (SMB) Yöntemi Vaginal Yöntem

69 69 Prostaglandin F2a Yöntemi (PGF2a) Sığırlarda Östrus Senkronizasyonu KIZGINLIK DÖNGÜSÜ 2-4 gün 1.PGF2a enjeksiyonu gün 2.PGF2a enjeksiyonu TOHUMLAMA

70 Sığırlarda Östrus Senkronizasyonu 70 Syncro-Mate B (SMB) Yöntemi sa 9-11 GÜN İmplant Norgestamet uygulama+ 3mg norgestamet ve 5 mg estradiol enj. İmplantların alınması IU PMSG enj. TOHUMLAMA

71 Sığırlarda Östrus Senkronizasyonu 71 Vaginal Yöntem sa 12 GÜN 5 mg estradiol ve 30 mg progesteron içeren spiralin vaginaya yerleştirilmesi Spiralin vaginadan alınması TOHUMLAMA

72 72 KOYUNLARDA ÖSTRUS SENKRONİZASYONU Koyunculukta östrus senkronizasyonu için yaygın olarak intravaginal süngerler kullanılmaktadır.

73 73 INTRAVAGINAL SÜNGER UYGULAMA Vaginal yöntemde 3 aşama vardır Vaginal süngerlerin yerleştirilmesi Gebe Kısrak Serumu Hormonu enjeksiyonu Çiftleştirme

74 74 Koyunlarda Östrus Senkronizasyonu VAGİNAL SÜNGERLERİN YERLEŞTİRİLMESİ

75 Koyunlarda Östrus Senkronizasyonu 75 Gebe Kısrak Serumu Hormonu Enjeksiyonu (GKSH) GKSH süngerin alınması ile birlikte kas içine enjekte edilir. GKSH enjeksiyonunda dikkat edilmesi gereken noktalar Sürünün döl verim düzeyi Laktasyon durumu Son kuzulamadan sonra geçen süre Irkın dölverim performansı ve fizyolojik durumu Çiftleşme mevsimi evresi Amaçlanan kuzu verimi düzeyi

76 Koyunlarda Östrus Senkronizasyonu 76 GKSH enjeksiyonunda kullanılan doz Ergin koyunlar için Anöstrus dönemde IU Çiftleşme döneminde ise IU

77 Koyunlarda Östrus Senkronizasyonu 77 GKSH enjeksiyonundan sonraki 1-2 gün için kızgınlıklar görülmeye başlanır. Bunu takiben sürünün pedigri bilgilerine göre koyunlar sınıflandırılır ve akraba olmayan koçlarla çiftleştirilir. Çiftleştirme de 1 koça 6-7 koyun verilmesi uygundur.

78 Koyunlarda Östrus Senkronizasyonu 78 İntravaginal Sünger Uygulama 48 sa 48 sa GÜN mg progestagen içeren süngerlerin vaginaya yerleştirilmesi Süngerin vaginadan alınması kas içi GKSH enjeksiyonu ÇİFTLEŞTİRME Koçların ayrılması

79 Melatonin İmplant Kullanımı Koyun ve keçilerde üremenin denetlenmesi amacıyla 18 mg melatonin içeren derialtı kulak implantlarının 70 gün süreyle kullanımı da mümkündür. Erkek ve dişilerin en az 45 günlük bir ayırım periyodundan sonra sürüye uyarıcı koç/tekelerin katılması gerekir. Koç/teke etkisini sağlamak üzere melatonin implantlar çıkarıldıktan sonra 17 gün süreyle koç/tekeler sürüde kalır. Uyarıcı erkeklerin çıkarılmasını takip eden günlerde kızgınlık ve çiftleştirmeler yoğunlaşacaktır (implantın yerleştirilmesinden gün sonra).

80 CIDR (Controlled Internal Drug Release Device) Kullanımı CIDR olarak bilinen plastik cihazlar da progesteron analoğu içeren ve vagina içine aplikatörü vasıtasıyla yerleştirilerek kullanılan silikon cihazlardır Koyunlarda günlük uygulama süresi sonunda vaginadan sarkan uzantısından çekilerek çıkarılır ve çıkarılma anında PMSG hormonu enjeksiyonu yapılır. Yapay tohumlama 52. saatte veya koç katımı 40. saatten itibaren yapılır..

81 SPERMANIN TOPLANMASI VE SPERMATOLOJİK ÖZELLİKLERİN BELİRLENMESİ

82 82 Yapay tohumlama ve doğal aşım başarısı erkek hayvanların yüksek kalitede ve sayıda spermatozoit üretimine bağlıdır. Spermanın nitelik ve niceliğinde meydana gelecek değişimler doğrudan yapay tohumlama ve doğal aşım başarısını etkilemektedir. Bu durum göz önüne alındığında sperma kalite ve miktarının belirlenmesi ve bu özelliklere etki eden faktörlerin ortaya konması üretkenliğin belirlenmesi için oldukça önemlidir.

83 83 Çünkü sperma kalitesi ve döl verimi arasında yüksek derecede bir ilişki söz konusudur.

84 84 1. Yaş 2. Irk Sperma Verimi ve Kaliteyi Etkileyen Faktörler 3. Mevsim ve gün uzunluğu 4. Testis Özellikleri ve Ejakulasyon Sıklığı 5. Besleme

85 85 Spermatozoitinin Kısımları

86 Sperma Toplama Yöntemleri

87 ELEKTROEJAKULATOR YÖNTEMİ Elektriksel uyarım 5-7 kez belirli aralıklarla yapılarak sperm akışı sağlanmaktadır. Libido özellikleri gelişmemiş genç hayvanlardan, biniş davranışını gerçekleştiremeyen veya yapay vajene alıştırılamayan hayvanlardan sperma almayı sağlayan bir yöntemdir. Bu yöntemde kızgın dişinin bulunmasına gereksinim yoktur.

88 YAPAY VAGİNA YÖNTEMİ

89 89 Spermanın Muayenesi Spermanın biyolojik muayenesi, sun i vajenle alınan ejekulatlarda makroskobik, mikroskobik muayene ile fiziksel ve kimyasal özelliklerin araştırılmasıyla yapılır. Muayene sonuçlarını güvenilir olabilmesi için spermatolojik bulguların 4-5 gün ara ile 2-3 kez tekrarlanması ve diğer androlojik muayenelerle birleştirilmesi gerekir. Muayene sonuçları dikkate alınırken hayvanın türü, ırkı, yaşı ve çevre koşulları dikkate alınmalıdır.

90 90 Spermanın Muayenesi a) Makroskobik Muayene 1. Ejakulat Hacmi 2. Spermanın Rengi 3. Spermanın Kıvamı b) Mikroskobik Muayene 1. Kitle Hareketi 2. Spermatozoa Motilitesi 3. Spermatozoa Yoğunluğu 4. Anormal Spermatozoa Oranı 5. Ölü / Canlı Spermatozoon Oranı

91 91 MAKROSKOBİK MUAYENE Ejekulat Hacmi Bir ejakulasyonla dışarı verilen spermanın tamamının hacmidir. Ejakulasyonun hacmi spermatozoa ve eklenti bezlerinin salgılarından oluşur. Yapay vaginanın ucuna takılı olan dereceli sperma toplama tüpünden miktar okunarak saptanır. Spermanın Kıvamı Spermanın kıvamı ejekulatın akışkanlığıyla yakından ilişkilidir. Spermatozoa sayısı arttıkça spermanın kıvamı da artar.

92 92 Spermanın Rengi Genellilikle açık kremden koyu krem rengine kadar değişir. Spermanın anormal renklerde olmaması istenir. Bu renk çeşitleri; pembe, kırmızı, kahverengi, kirli sarı ya da yeşilimtırak olabilir.

93 Spermanın Muayenesi 93 MİKROSKOBİK MUAYENE Muayene ısıtma tablalı, faz-kontrast mikroskop kullanılarak yapılmalıdır. Muayene sırasında spermanın temas edeceği lam, lamel, pipet ve tüplerin steril ve uygun sıcaklıkta olması sağlanmalıdır.

94 Mikroskobik Muayene 94 Kitle Hareketi Kitle hareketi; taze ve sulandırılmış spermada gözlemlenmekte ve spermatozoitlerin toplu hareketini yansıtmaktadır Kitle hareketi ne kadar yoğunsa spermatozoit motilitesinin de o kadar yüksek olduğu bildirilmektedir.

95 Mikroskobik Muayene 95 Spermatozoa Motilitesi Bir yönde ve güçlü hareket eden spermatozoonların hareketsiz veya diğer hareket biçimi gösterenlere oranıdır. Bir yönde ve güçlü hareket niteliği gösteren tek hücreye ise Motil Spermatozoon denir. Motil spermatozoon ların dölleme (fertilizasyon) güçleri olduğu kabul edildiğinden, yapılacak muayenelerde motilite saptanması önemli yer tutar.

96 Spermatozoa Motilitesi 96 Mikroskop altında 4 tip spermatozoa hareketi görülür. İleri doğru hareket Spermanın yerinde dönerek yaptığı dairesel hareket Spermanın durduğu yerde titreşim şeklindeki hareket Geriye hareket

97 97 Spermatozoa Yoğunluğu Birim hacim spermada bulunan spermatozoa sayısıdır. Spermatozoa yoğunluğu çok değişik yöntemlerle belirlenebilirse de, uygulamada genellikle üç temel yöntemle saptanır. I. Hemositometrik Yöntemler II. Fotometrik Yöntem III. Elektronik Sayaç Yöntemi

98 98 I. Hemositometrik Yöntem 1/100 veya 1/200 oranında sulandırılmış spermadaki spermatozoit sayısını özel lamlar kullanarak saptanması amacıyla kullanılan bir yöntemdir.. Spermatozoa sayımında en çok kullanılan Thoma sayım lamıdır. Thoma sayım lamında biri üstte, diğeri altta olmak üzere iki sayım vardır. Her sayım sahasında büyük kare, her büyük karede ise küçük kare bulunur. Sayılan Hücre Yoğunluk (mm 3 ) = Sayılan Büyük Kare x Büyük Kare Hacmi x Sulandırma Oranı

99 99

100

101 101 II.Fotometrik Yöntemler Fotoelektro - kolorometrik adı da verilen bu yöntem pratik oluşu ve kısa sürede sonuç vermesi yönüyle tercih edilir. Yöntemin temeli; özel sulandırıcılar (%3 lük soydum sitrat) kullanılarak sperma solüsyonlarının ışığı az yada çok geçirmelerine göre spermatozoa yoğunluğu saptanır.

102 102 III. Elektronik Sayaç Yöntemi Bu yöntemde kullanılan elektronik aletler, elektronik bir sıvı içinde bulundurulan iki elektrot arasındaki elektrik akımının ortamda bulunan partiküllerin sayısı ve büyüklüklerine göre değişmesi esasına göre çalışır. Elektronik sayaç yöntemi fotometrik yöntemden daha sağlıklı sonuç vermektedir.

103 103 Anormal Spermatozoa Oranı Anormal spermatozoa oranının belirlenmesinde Giemsa Boyama Yöntemi kullanılmaktadır.1/200 oranında sulandırılan spermadan bir damla alınarak lamın üzerine froti alınarak hazırlanmaktadır. Froti 5cc methonelde 10dk, 5cc Giemsa da 30dk tespit edilmektedir. Bu süre sonunda preparat yıkanarak mikroskobun ısıtma tablasında kurutulmaktadır. Boyanan hücreler preparatın ortasından başlayarak toplam 200 hücre sayılır. Anormal Spermatozoit Oranı ASO (%) = x

104 A. Knobbed acrosome (common form) B. Knobbed acrosome (beaded form) C. Pyriform head (severe) D. Pyriform head (moderate) E. Pyriform head (slight) F. Nuclear vacuoles G. Diadem defects H. Detached head I. Distal reflex J. Dag-like defect (broken midpiece) K. Dag-like defect (severely bent midpiece) L. Proximal droplet M. Distal droplet N. Teratoid (severe) O. Teratoid (moderate) P. Normal spermatozoa

105

106 Ölü / Canlı Spermatozoon Oranı Boyama testleriyle ölü spermatozoa ların boyayı alma, canlı olanların ise, boyayı almama özelliğine dayandırılarak yapılır Boyama işleminde eosin, eosin-nigrosin, opal blau ve fast gren gibi boyalardan yararlanılabilir. Spermada genellikle % 25 in üzerinde ölü spermatozoa bulunması istenmeyen bir özelliktir. Ölü spermatozoit Sayısı ÖSO (%) = x

107 107

108 ÇİFTLİK HAYVANLARINDA YAPAY TOHUMLAMA

109 HEDEFLER Genetik ilerlemeyi artırmak Hastalık kontrolünü sağlamak Fertiliteyi artırmak Yetiştirme giderlerini azaltma

110 SIĞIRLARDA YAPAY TOHUMLAMA

111 Aşamalar Boğaların Seçimi Kızgınlık denetimi ve zamanlama Semen elde edilmesi Tohumlama için alet-ekipmanın hazırlanması Tohumlama

112 ALET EKİPMAN

113

114

115 KOYUNLARDA YAPAY TOHUMLAMA

116 KÜÇÜKBAŞ HAYVANLARDA YAPAY TOHUMLAMA VAGINAL SERVIKAL INTRAUTERINE

117 VAGINAL TOHUMLAMA Basit ve hızlı Başarı çok düşük %30-40 Kullanılan sperma dozu ml

118 SERVİKAL TOHUMLAMA Yaygın olarak kullanılır Cervix uterinin ağzına donmuş/taze sperma verilir

119 INTRAUTERIN TOHUMLAMA

120 AŞAMALAR

121 INTRA UTERIN TOHUMLAMA Uygulanması diğer yöntemlere göre zor Pahalı Başarı yüksek %60-80

122 DİĞER TÜRLER

123 Deve Develerde yapay tohumlama başarısı yumurtlamanın çiftleşmeden sonra uyarılması nedeni ile oldukça düşük Son yıllarda yapılan çalışmalarda yumurtalıklardan yumurtadan serbest bırakılması için 1 mililitre semen veya LH uygulamasının başarılı olduğu ifade edilmektedir. Körfez ülkeleri ve Umman da yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır.

124

125

126

127 DÖLLENME Semen dişi üreme organına verildikten sonra yumurta ile karşılaşırsa döllenme olayı gerçekleşir

128 SPERM CİNSİYET TEKNOLOJİSİ

129 Bu teknik ile doğacak hayvanın cinsiyetini önceden seçme şansı bulunmaktadır. Tercih edilen cinsiyete sahip spermatozoitleri kullanarak tohumlama yapmak mümkün olmaktadır lilerde ilk olarak geliştirilen ve spermdeki cinsiyet kromozomlarını ayırabilmeyi sağlayan flow cytometry, 1980 li yıllarda bilgisayar teknolojisinin ilerlemesi ile geliştirilmiştir.

130 1989 da Lawrence Johnson spermatozoitleri X ve Y kromozomlarındaki DNA içeriğine göre ayıran bir yöntem geliştirmiştir. Amerikan Tarım Servisi bu metodun patentini alarak, Beltsville Sperm Cinsiyet Teknolojisi olarak isimlendirmiş ve birçok firmaya bu teknolojinin patentini satmıştır.

131 X ve Y Kromozomu Taşıyan Spermatozoitler Arasındaki Farklılıklar Parametreler DNA Büyüklük Tanımlama Motilite Yüzey Yükü Farklılıklar Y Kromozomu Taşıyan Spermatozoitin DNA Miktarı Daha Azdır. X Kromozomu Taşıyan Spermatozoit Daha Büyüktür. Y Kromozomunun Bir Kolu Daha Kısadır. Bu Bize Boyama İşleminde Avantaj Sağlamaktadır. Y Spermatozoiti X Spermatozoitine Göre Daha Hızlı Hareket Eder. X Spermatozoiti Katota (+) Doğru, (Rens et al., 1998, Johnson and Welch, 1999, Johnson et al, 1999)

132

133 Spermatozoit yönlendirme memeleri ve başarıları (Rens et al., 1998, Johnson and Welch, 1999)

134 Sperm cinsiyet teknolojisi hem klasik olarak hem de uterus içi yapay tohumlamalarda kullanılabilmektedir. Klasik olarak yapılan YT larda milyon civarında canlı spermatozoite ihtiyaç vardır. Derin uterusa girilerek yapılan tohumlamalarda 300 bin spermatozoit yeterli olmaktadır.

135 Fakat cinsiyetine göre ayrılmış spermatozoitlerle yapılan in vitro (IVF) dölleme yöntemi 1 veya 2 tane spermatozoite gereksinim duyulmakta ve bu da bu yöntemden etkin olarak yararlanmayı mümkün kılmaktadır. İlk kez cinsiyetlerine ayrılmış spermatozoit ile elde edilen buzağılar In Vitro dölleme (IVF) yöntemi ile elde edilmiştir. Son yıllardaki çalışmaların çoğu ise YT kullanılarak yapılmaktadır.

136 Flow Cytometer Yöntemi ile Spermin Cinsiyet Kromozomlarına Ayrılması

137 Spermatozoitler DNA ya bağlanma özelliği olan özel bir boya olan Hoechst bisbenzimidazole ile boyanır. Boyanan spermatozoitler kısa dalga boylu lazer ışığına tutuldukları zaman X kromozomu taşıyan spermatozoitler, Y kromozomu taşıyan spermatozoite göre %3,8 daha fazla mavi ışık verecek ve parlak mavi görünecektir.

138 Sperm cinsiyet ayrımında kullanılan flow cytometer

139

140 75 Conception Rate % 84% of conventional 50% Gender SELECTED Semen Conventional semen

141 100% 75% % heifer calves 50% 89% 25% 0% 48% (n=5300) Conventional (n=1657) Gender SELECTed

142 Gelecekte bu tekniğin daha etkin kullanılabilmesi için ayırma hızının artırılması ve fiyatının düşmesi gerekmektedir ET, IVF gibi biyoteknolojik yöntemlerle kullanılması durumunda bu tekniğin etkinliği artacaktır. %90 oranında başarılı olduğu bildirilmektedir.

143 2006 YILI SATIŞ HACMİ

144

145 Gelecekte Süt fiyatları Düve fiyatları Boğaların daha uzun kullanılması için uygulamalar Üretim kapasitesi Alternatif cinsiyet ayrım prosedürleri

146 146 EMBRİYO TRANSFERİ

147 147 Embriyo Transferi Döllenmiş ve normal olarak gelişmesine devam eden zigotun ana hayvanın yumurtalık yolu ya da uterusundan alınarak aynı türden başka bir hayvana aktarımı ve gebelik süresini doğuma kadar burada tamamlaması şeklinde tanımlanabilir

KARKAS GÖRÜNTÜLEME SİSTEMLERİ

KARKAS GÖRÜNTÜLEME SİSTEMLERİ KARKAS GÖRÜNTÜLEME SİSTEMLERİ KARKAS DEĞERLENDİRME IN-VIVO EX-VIVO ULTRASON TOMOGRAFİ SUBJEKTİF LINEAR DEXA MRI VIA TOBEC BIA Ultrason (Ultrasound) Teknolojisi Dual Enerji X-Ray Absorptiyometri (DEXA)

Detaylı

HAYVANCILIKTA BİYOTEKNOLOJİ DR. ONUR YILMAZ

HAYVANCILIKTA BİYOTEKNOLOJİ DR. ONUR YILMAZ HAYVANCILIKTA BİYOTEKNOLOJİ DR. ONUR YILMAZ Teknolojinin biyolojik varlıklara uygulanması Temel bilimlerin ve mühendislik ilkelerinin ham maddelerin biyolojik araçlar yardımı ile ürünlere dönüştürüldüğü

Detaylı

BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir

BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir Reprodüktif Biyoteknolojinin Amacı Canlılarda in vivo ve in vitro koşullarda gen kaynaklarının uzun süreli korunması ve daha fazla

Detaylı

Sığrlarda Embryo Transferi. Prof.Dr.Serhat Pabuccuoğlu

Sığrlarda Embryo Transferi. Prof.Dr.Serhat Pabuccuoğlu Sığrlarda Embryo Transferi Prof.Dr.Serhat Pabuccuoğlu BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir Reprodüktif Biyoteknolojinin Amacı Canlılarda in vivo ve in vitro koşullarda

Detaylı

ÜREMENİN KONTROLÜ. PROF. DR. Nafiz YURDAYDIN

ÜREMENİN KONTROLÜ. PROF. DR. Nafiz YURDAYDIN ÜREMENİN KONTROLÜ PROF. DR. Nafiz YURDAYDIN Çiftlik hayvanlarında üremenin denetlenmesi çerçevesinde: Çiftleşme-tohumlamalar istenen zamana göre planlanıp, toplulaştırılabilir, Mevsimsel poliöstrik hayvanlarda

Detaylı

GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu

GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu Tanım Purbertiye ulaşan bir dişide hormonların kontrolü (hipotalamus, hipofiz ve ovaryum dan salınan) altında ovaryum ve uterusta meydana gelen değişiklikler Genital siklus

Detaylı

Senkronizasyon. Prostaglandin ile senkronizasyon Kontrolü yöntem Pazartesi yöntemi 2+2 yöntemi ½ yöntemi

Senkronizasyon. Prostaglandin ile senkronizasyon Kontrolü yöntem Pazartesi yöntemi 2+2 yöntemi ½ yöntemi Prostaglandin gibi luteolitik ajanlar kullanarak luteolizisi premature olarak oluşturmak, Progesteron veya sentetik derivelerini kullanarak CL'un fonksiyonuna benzer etkiyi oluşturmak. Prostaglandin ile

Detaylı

FERTİLİZASYON-Döllenme

FERTİLİZASYON-Döllenme FERTİLİZASYON-Döllenme Tanım Spermatozoon ile Oosit II nin birleşerek yeni bir canlı olan ZİGOT u şekillendirmesi Ovulasyonla yumurta yoluna atılan Oosit korona radiata hücreleri ile sarılıdır. - Oosit

Detaylı

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Kadın ve erkek üreme sistemi dölün üretilmesi amacı ile özelleşmiş özel organlardan oluşmaktadır. Bazı üreme organları cinsiyet hücrelerini üretir, diğerleri

Detaylı

T. C. DİCLE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ KAMU HİZMET STANDARTLARI TABLOSU

T. C. DİCLE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ KAMU HİZMET STANDARTLARI TABLOSU BİRİM: BESİN/GIDA HİJYENİ VE TEKNOLOJİSİ ANABİLİM DALI T. C. 1 Gıda analizleri mikrobiyolojik- 2 Gıda analizleri serolojik ve toksikolojik- 3 Danışmanlık hizmeti 1. Yapılacak analizleri ve ilgili mevzuatı

Detaylı

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği

Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Ergenlik Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği Nelerden konuşacağız? Ergenlik nedir? Ergenlik sürecinde vücutta nasıl değişiklikler olur? Üreme organları nelerdir ve nasıl

Detaylı

Prenatal devre insan ve memeli hayvanlarda uterus içerisinde geçer. Kanatlı hayvanlarda ise yumurta içinde kuluçkada geçen devredir.

Prenatal devre insan ve memeli hayvanlarda uterus içerisinde geçer. Kanatlı hayvanlarda ise yumurta içinde kuluçkada geçen devredir. Embriyoloji, genel anlamıyla canlıların oluşmasını ve gelişmesini inceleyen bir bilim dalıdır. İnsan ve memeli hayvanların doğumdan önceki, kanatlı hayvanların ise kuluçka dönemindeki hayatını inceler.

Detaylı

Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme

Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme Doğumdan ergin çağa kadar olan büyümedir. Neonatal (yeni doğan) dönemi Infancy (yavru) dönemi Puberty (ergenlik) dönemi Adölesan (gençlik) dönemi Adult (erginlik) dönemi

Detaylı

Kuzu üretim teknikleri:

Kuzu üretim teknikleri: Kuzu üretim teknikleri: akin@comu.edu.tr http://akin.houseofpala.com Koç katımında yoğun-ek yemleme:flushing Erken yaşta damızlıkta kullanma Kuzulama aralığının kısaltılması Hormon uygulama, embriyo transferi

Detaylı

PROSPEKTÜS Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır Buserin Enjeksiyonluk Çözelti Hormon GnRH analoğu

PROSPEKTÜS Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır Buserin Enjeksiyonluk Çözelti Hormon GnRH analoğu PROSPEKTÜS Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır Buserin Enjeksiyonluk Çözelti Hormon GnRH analoğu BILEŞIMI : Buserin, berrak, renksiz, steril çözelti olup, her ml.sinde 0.004 mg buserelin e eşdeğer 0.0042

Detaylı

ÜREME FİZYOLOJİSİ 19/11/2015. ÜREME SİSTEMİ FiZYOLOJİSİ. Erkek Üreme Organları Fizyolojisi. ÜREME SİSTEMİ FiZYOLOJİSİ

ÜREME FİZYOLOJİSİ 19/11/2015. ÜREME SİSTEMİ FiZYOLOJİSİ. Erkek Üreme Organları Fizyolojisi. ÜREME SİSTEMİ FiZYOLOJİSİ ÜREME SİSTEMİ FiZYOLOJİSİ ÜREME FİZYOLOJİSİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire İnsanların, nesillerini devam ettirebilmeleri için, kadın ve erkek cinsine ihtiyaç vardır. İnsanların üreme sistemi, ergenlik dönemiyle

Detaylı

DÜVE VE İNEKLERDE KIZGINLIK TAKİBİ

DÜVE VE İNEKLERDE KIZGINLIK TAKİBİ DÜVE VE İNEKLERDE KIZGINLIK TAKİBİ Sütçü inek işletmelerindeki başlıca kayıplar: Düşük süt verimi Düşük döl verimi - Üreme sistemi hastalıkları - Üremenin kontrolündeki aksaklıklar Metabolik sorunlar Ayak

Detaylı

07.11.2014. Kadın Genital Organlarının Anatomi ve Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı

07.11.2014. Kadın Genital Organlarının Anatomi ve Fizyolojisi. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı Kadın üreme organları (organa genitalia feminina), erkek üreme organlarına göre daha karmaşık bir yapıya sahiptir. Kadın üreme organları da erkek üreme organları

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Mehmet TARHAN ETÇİ KOYUNLARDA MEVSİM DIŞI KIZGINLIĞIN EKSOGEN HORMON UYGULAMALARI İLE ARTIRILMASI OLANAKLARI ZOOTEKNİ ANABİLİM DALI ADANA,

Detaylı

Gebelik nasıl oluşur?

Gebelik nasıl oluşur? Normal doğurgan çiftlerde, normal sıklıkta cinsel ilişki durumunda aylık gebe kalma oranı % 25 dir. Bu oran 1 yıl sonunda % 85, 2 yıl sonunda ise % 90 civarındadır. Gebelik nasıl oluşur? Gebeliğin oluşması

Detaylı

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? VÜCUT BAKIMI 1. İnsan vücudunun ölçülerini konu edinen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir? A) Anatomi B) Fizyoloji C) Antropometri D) Antropoloji 2. Kemik, diş, kas, organlar, sıvılar ve adipoz dokunun

Detaylı

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ

A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Modern Genetik Biyoloji Ders Notları A. EġEYĠN BELĠRLENMESĠ Bazı omurgasız hayvanlarda ve tam çiçek bulunduran bitkilerin büyük çoğunluğunda hem dişi hem de erkek organ birlikte bulunur. Bazı canlılarda

Detaylı

KEDİLERDE Reprodüksiyon ve Sun i Tohumlama

KEDİLERDE Reprodüksiyon ve Sun i Tohumlama KEDİLERDE Reprodüksiyon ve Sun i Tohumlama Prof. Dr. Mithat EVECEN Puberte Dişi Kediler Ortalama: 8-13 Aylık (2-2,5 kg) Kısa Tüylü Irklar: 7-9 aylık Uzun Tüylü Irklar: 10-12 aylık Yavruların Doğum Zamanı

Detaylı

1. Keçi eti 2. Et Verimi ve Kalitesi için ıslah

1. Keçi eti 2. Et Verimi ve Kalitesi için ıslah 1. Keçi eti 2. Et Verimi ve Kalitesi için ıslah akin@comu.edu.tr http://akin.houseofpala.com Etin kimyasal içeriği Yaşa, cinsiyete, beslemeye bakılmadan kimyasal yapı da ortalama: %70 su, %18 protein,

Detaylı

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Önder SÖZEN Koordinatör 19.03.2014

BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Önder SÖZEN Koordinatör 19.03.2014 BÜYÜKBAŞ HAYVANCILIK ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU Önder SÖZEN Koordinatör 19.03.2014 SUNU PLANI Çalışma Grubu Bağlı Enstitüler/İstasyonlar Dünya ve Türkiye de Büyükbaş Hayvancılık Verileri Devam Eden, Sonuçlanan,

Detaylı

Prof.Dr. Selahattin Kumlu

Prof.Dr. Selahattin Kumlu Döl Verimi Sürü Yönetim Programı Prof.Dr. Selahattin Kumlu Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Antalya Amaç; Sürü Yönetim Programı Asgari kayıpla üretim Koruma yoluyla tedavi ihtiyacını

Detaylı

Rahim ağzı kanseri hücreleri doku kültürü mikroskopik görüntüsü.

Rahim ağzı kanseri hücreleri doku kültürü mikroskopik görüntüsü. Doç.Dr.Engin DEVECİ HÜCRE KÜLTÜRÜ Hücre Kültürü Araştırma Laboratuvarı, çeşitli hücrelerin invitro kültürlerini yaparak araştırmacılara kanser, kök hücre, hücre mekaniği çalışmaları gibi konularda hücre

Detaylı

Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş

Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TAB 101 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 12. Hafta (03.12.2013) 1 Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO) 2 Genetik: Biyolojinin

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ 1 Genetik mühendisliği canlıların kalıtsal özelliklerinin değiştirilerek onlara yeni işlevler kazandırılmasına yönelik araştırmalar yapan bilim dalıdır. Genetik mühendisleri

Detaylı

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ

ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ ÜNİTE II- KADIN GENİTAL ORGANLARININ ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ Genital Organlar Dış Genital Organlar İç Genital Organlar Kemik Kısımları (Pelvis ) Siklus Oluşumu ve Hormonlar Oval ve Menstrual Siklus Halkası

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma, fiziksel iş kapasitesi,

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BİGA MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLÜĞÜ DERS İÇERİKLERİ

T.C. ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ BİGA MESLEK YÜKSEKOKULU MÜDÜRLÜĞÜ DERS İÇERİKLERİ BÖLÜM: Bitkisel ve Hayvansal Üretim T.C. PROGRAM: Büyük ve Küçükbaş Hayvan Yetiştiriciliği I. YARIYIL 00101 Matematik I (2 0 2), Sayılar, Cebir, Denklemler ve Eşitsizlikler, Fonksiyonlar, Logaritma, Trigonometri,Geometri

Detaylı

Süt İneklerinde Üreme

Süt İneklerinde Üreme Düvemizi ne zaman tohumlamalıyız? Süt İneklerinde Üreme Amasya Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği Yetiştirici Eğitim Programı Doç. Dr Fatin CEDDEN Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

8. Sınıf Fen ve Teknoloji

8. Sınıf Fen ve Teknoloji Canlı vücudunu oluşturan karakterleri üremeyle nesilden nesile aktarılmasını inceleyen kalıtım birimine genetik denir. Anne ve babadan gelen eşey hücreleri zigotu oluşturur. Bu hücrelerle birlikte gelen

Detaylı

İneklerde Döl Verimi Sorunları. Prof.Dr.Melih Aksoy Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi 09016 AYDIN

İneklerde Döl Verimi Sorunları. Prof.Dr.Melih Aksoy Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi 09016 AYDIN İneklerde Döl Verimi Sorunları Prof.Dr.Melih Aksoy Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi 09016 AYDIN Döl verimi düşüklüğü (infertilite) Doğum ile yeniden gebe aralığının uzamasıdır Dolayısıyla

Detaylı

Damızlık İnek Seçimi. Zir. Müh. Zooteknist. Tarım Danışmanı Fatma EMİR

Damızlık İnek Seçimi. Zir. Müh. Zooteknist. Tarım Danışmanı Fatma EMİR Damızlık İnek Seçimi Zir. Müh. Zooteknist Tarım Danışmanı Fatma EMİR Süt sığırcılığını iyi seviyelere çıkarmak için seleksiyon ve çevre şartları önemlidir. Seleksiyon? Her yılın farklı dönemlerinde çeşitli

Detaylı

KLONLAMA. Prof. Dr. Fatma Savran Oğuz

KLONLAMA. Prof. Dr. Fatma Savran Oğuz KLONLAMA Prof. Dr. Fatma Savran Oğuz Tek yumurta ikizleri doğal klonlardır. Araştırıcılar ilk önceleri bu doğal olayı taklit ederek klonlama çalışmalarına başlamışlardır. Tek yumurta ikizlerinde embriyo

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

Reprodüktif Endokrinoloji. Prof. Dr. Mithat EVECEN

Reprodüktif Endokrinoloji. Prof. Dr. Mithat EVECEN Reprodüktif Endokrinoloji Prof. Dr. Mithat EVECEN TANIMLAR: Hormon: Yunanca = uyarma, canlandırma, harekete geçirme. Tanım: Bir hücre ya da dokuda sentezlenen ve buralardan kan, lenf ve sinir yoluyla vücudun

Detaylı

Ruminant. Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim

Ruminant. Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim KONU İLGİ Düvelerin beslenmesi Sütten kesimden tohumlamaya kadar olan dönemde besleme ve yönetimsel pratikler TERCÜME VE DERLEME

Detaylı

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler

MEME KANSERİ. Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler MEME KANSERİ Söke Fehime Faik Kocagöz Devlet Hastanesi Sağlıklı Günler Diler KANSER NEDİR? Hücrelerin kontrolsüz olarak sürekli çoğalmaları sonucu yakındaki ve uzaktaki başka organlara yayılarak kötü klinik

Detaylı

ADOLESANLARDA FĠZĠKSEL BÜYÜME VE CĠNSEL GELĠġME

ADOLESANLARDA FĠZĠKSEL BÜYÜME VE CĠNSEL GELĠġME ADOLESANLARDA FĠZĠKSEL BÜYÜME VE CĠNSEL GELĠġME Adolesans ; çocukluktan erişkinliğe geçiş dönemidir * Fiziksel Büyüme * Cinsel Gelişme * Psikososyal Gelişme Büyüme ve gelişme, adolesansta belirgin bir

Detaylı

EMBRİYOLOJİ VE GENETİK DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU

EMBRİYOLOJİ VE GENETİK DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU EMBRİYOLOJİ VE GENETİK 1 DERSİNE GİRİŞ ARŞ. GÖR. KEVSER İLÇİOĞLU 2/16 EMBRİYOLOJİ NEDİR? Embriyoloji; zigottan, hücreler, dokular, organlar ile tüm vücudun oluşmasına kadar geçen ve doğuma kadar devam

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR

VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI. Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR VETERİNER İLAÇ KALINTILARININ ÖNEMİ ve VETERİNER İLAÇ KALINTILARI TEST METOTLARI Beyza AVCI TÜBİTAK -ATAL 8-9 Ekim 2008 İZMİR KALINTI SORUNU? Hayvansal kökenli gıdalarda, hayvan hastalıklarının sağaltımı,

Detaylı

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012

Ektopik Gebelik. Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Ektopik Gebelik Doç. Dr. Şule Akköse Aydın U.Ü.T.F Acil Tıp AD ATOK - 2012 Sunum Planı Tanım Epidemiyoloji Patofizyoloji Klinik Tanı Ayırıcı tanı Tedavi Tanım Fertilize ovumun endometriyal kavite dışında

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

Simental sığır ırkının anavatanı İsviçre dir. Simental hem süt ve hemde etçi olmalarından dolayı kombine bir sığır ırkıdır. Dünyada bir çok ülkede

Simental sığır ırkının anavatanı İsviçre dir. Simental hem süt ve hemde etçi olmalarından dolayı kombine bir sığır ırkıdır. Dünyada bir çok ülkede BESİLİK BÜYÜKBAŞ SIMMENTAL (SİMENTAL) Simental sığır ırkının anavatanı İsviçre dir. Simental hem süt ve hemde etçi olmalarından dolayı kombine bir sığır ırkıdır. Dünyada bir çok ülkede yetiştirilmektedir.

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi

Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Sığır yetiştiriciliğinde Sıcaklık Stresi ve Alınabilecek Önlemler Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü 01330 Adana Bir ineğin kendisinden beklenen en yüksek verimi

Detaylı

HAYVANCILIĞA GENEL BAKIŞ

HAYVANCILIĞA GENEL BAKIŞ HAYVANCILIĞA GENEL BAKIŞ (Kaynak: http://www.volkanderinbay.net/tarimnet/hayvancilik.asp) 1. GİRİŞ 2. TÜRKİYE DE TARIM İŞLETMELERİNİN YAPISI 3. TÜRKİYE DE HAYVAN VARLIĞI 4. TÜRKİYE DE HAYVANSAL ÜRETİM

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Abazar TAJADDODCHELİK Ç.Ü. ZİRAAT FAKÜLTESİ ARAŞTIRMA UYGULAMA ÇİFTLİĞİNDE YETİŞTİRİLEN ETÇİ TİP KOYUNLARDA MELATONİN UYGULAMASININ DÖL

Detaylı

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji MİTOZ -. Ünite 6. Deniz yıldızının kopan parçasının yenilenmesi (onarım), ağaç gövdesinin büyümesi (büyüme) ve zigotun embriyoya dönüşmesi mitoz bölünme ile gerçekleşirken insanlarda yumurta hücresinin

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM: DÜNYA KANATLI HAYVAN ÜRETİMİ 2. BÖLÜM: YEM HAMMADDE DEĞERİNİN SAPTANMASI VE YEM FORMULASYONU

İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM: DÜNYA KANATLI HAYVAN ÜRETİMİ 2. BÖLÜM: YEM HAMMADDE DEĞERİNİN SAPTANMASI VE YEM FORMULASYONU İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM: DÜNYA KANATLI HAYVAN ÜRETİMİ 1. Dünya hayvan üretimi 2. Kanatlı eti üretimi 3. Yumurta üretimi 4. Kanatlı üretiminin geleceği 5. Dünya yem üretimi 2. BÖLÜM: YEM HAMMADDE DEĞERİNİN

Detaylı

ULUSAL 2-3 KONGRESİ. Türk Veteriner Jinekoloji Derneği. 15-18 Ekim 2015. 1. Tohumlama: % 60 2. Tohumlama: % 90 GİRİŞ. 83 Günde Görülen Östrus

ULUSAL 2-3 KONGRESİ. Türk Veteriner Jinekoloji Derneği. 15-18 Ekim 2015. 1. Tohumlama: % 60 2. Tohumlama: % 90 GİRİŞ. 83 Günde Görülen Östrus SÜTÇÜ İNEKLERDE FARKLI SENKRONİZASYON PROTOKOLLERİNİN GEBELİK ORANI ÜZERİNE ETKİSİ GİRİŞ Damızlık süt inekçiliği işletmelinde h yıl bir yavru almak önemli bir hedeftir. Murat ABAY 1, Tayfur BEKYÜREK 1,

Detaylı

ET KALİTESİ VE ULTRASON ÖLÇÜMLERİ. Dr. Engin YARALI Adnan Menderes Üniversitesi Çine Meslek Yüksekokulu

ET KALİTESİ VE ULTRASON ÖLÇÜMLERİ. Dr. Engin YARALI Adnan Menderes Üniversitesi Çine Meslek Yüksekokulu ET KALİTESİ VE ULTRASON ÖLÇÜMLERİ Dr. Engin YARALI Adnan Menderes Üniversitesi Çine Meslek Yüksekokulu Bir insanın sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için tüketeceği gıdalarda (diyette) bulunması

Detaylı

Endometriozis. (Çikolata kisti)

Endometriozis. (Çikolata kisti) Endometriozis (Çikolata kisti) Bugün Neler Konuşacağız? Endometriozis Nedir? Belirtileri Nelerdir? Ne Sıklıkta Görülür? Hangi Sorunlara Neden Olur? Nasıl Tanı Konur? Nasıl Tedavi Edilir? Endometriozis

Detaylı

DÖNEM II - 5. DERS KURULU (2015-2016)

DÖNEM II - 5. DERS KURULU (2015-2016) KURUL BAŞLANGIÇ- BİTİŞ TARİHLERİ 11 NİSAN - 27 MAYIS DÖNEM II - 5. DERS KURULU (2015-2016) KURUL ADI Ürogenital ve Endokrin Sistemi DERS SAATİ DERS KODU TIP 205 Hafta Sayısı 7 Haftalık Ders Saati DERS

Detaylı

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015 Mikrobiyal Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde funguslarda görülen

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

YATIRIM KAPSAMINDA UYULMASI GEREKEN MİNİMUM KOŞULLAR *

YATIRIM KAPSAMINDA UYULMASI GEREKEN MİNİMUM KOŞULLAR * YATIRIM KAPSAMINDA UYULMASI GEREKEN MİNİMUM KOŞULLAR * Çağrı Dönemi : 15 Tedbir 101: Tarımsal İşletmelerin Yeniden Yapılandırılması ve Topluluk Standartlarına Ulaştırılmasına Yönelik Yatırımlar Alt Tedbir

Detaylı

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ Protein Değerlendirilmesi Enerji Kullanımı Süt Kalitesi Karaciğer Fonksiyonları Döl Verimi Karlılık BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1. Bir canlının mitoza hazırlanan hücresinde

Detaylı

Çine Çaparı ve Karya Koçlarında Testis ve Sperma Özelliklerinin Mevsimsel Değişimi

Çine Çaparı ve Karya Koçlarında Testis ve Sperma Özelliklerinin Mevsimsel Değişimi Hayvansal Üretim 50(2): 9-15, 2009 Araştırma Makalesi Çine Çaparı ve Karya Koçlarında Testis ve Sperma Özelliklerinin Mevsimsel Değişimi Duygu İnce 1*, Orhan Karaca 2 1 Süleyman Demirel Üniversitesi, Ziraat

Detaylı

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D 1. DNA replikasyonu.. için gereklidir A) sadece mitoz B) sadece mayoz C) mitoz ve mayoz D) sadece gamet oluşumu E) sadece protein sentezi 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ ZOOTEKNİ BÖLÜMÜ SIĞIRLARDA ÜREME-BESLEME İLİŞKİLERİ Prof.Dr. Murat GÖRGÜLÜ Damızlık Dişi Buzağılar ve Düvelerin Beslenmesi Düveler belli bir yaştan ziyade belirli

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM. Selin Hoca

ENDOKRİN SİSTEM. Selin Hoca ENDOKRİN SİSTEM Selin Hoca HORMON NEDİR? Endokrin sistemi oluşturan iç salgı bezlerinin (endokrin bez) salgıladığı özel sinyal taşıyan salgılardır. Organik maddelerdir. Hormonların etki ettikleri doku

Detaylı

EMBRĐYO TRANSFERĐ. Dr. Numan Akyol Lalahan. lalahanakyol 1

EMBRĐYO TRANSFERĐ. Dr. Numan Akyol Lalahan. lalahanakyol 1 EMBRĐYO TRANSFERĐ Dr. Numan Akyol Lalahan Hayvancılık k Merkez Araştırma rma Enstitüsü lalahanakyol 1 lalahanakyol 2 EMBRĐYO TRANSFERĐNĐN AVANTAJLARI Normalden 20 kat daha fazla sayıda yavru Genetiğin

Detaylı

Besi Hayvanları Pazarlama Politikası ve Canlı Hayvan Borsaları Komitesi. Sonuç Raporu

Besi Hayvanları Pazarlama Politikası ve Canlı Hayvan Borsaları Komitesi. Sonuç Raporu Besi Hayvanları Pazarlama Politikası ve Canlı Hayvan Borsaları Komitesi Sonuç Raporu Ana Başlıklar Kayıt Sistemi Hayvan Pazarları ve Canlı Hayvan Ticaret Borsaları Desteklemeler Sektörel Paydaşlar Mevzuat

Detaylı

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 1 Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde

Detaylı

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri

30.12.2014. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri. 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı. Özel Muayene ve Tanı Yöntemleri 10.Sınıf Kadın Sağlığı Hastalıkları ve Bakımı 16.Hafta ( 29.12-02.01 / 01 / 2015 ) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ Slayt No: 26 4 4.)) ÖZEL MUAYENE VE TANI YÖNTEMLERİ 1.) Smear alma 2.) Vajinal kültür

Detaylı

1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ

1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 9.Hafta ( 10-14 / 11 / 2014 ) 1.)İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ 2.) İLAÇLARIN VERİLİŞ YOLLARI VE ETKİSİNİ DEĞİŞTİREN FAKTÖRLER Slayt No : 13 1.2)) İLAÇLARIN VÜCUTTAKİ ETKİSİ

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

YATIRIM KAPSAMINDA UYULMASI GEREKEN MİNİMUM KOŞULLAR*

YATIRIM KAPSAMINDA UYULMASI GEREKEN MİNİMUM KOŞULLAR* YATIRIM KAPSAMINDA UYULMASI GEREKEN MİNİMUM KOŞULLAR* Çağrı Dönemi Tedbir 0: Tarımsal İşletmelerin Yeniden Yapılandırılması ve Topluluk Standartlarına Ulaştırılmasına Yönelik Yatırımlar Alt Tedbir : Et

Detaylı

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme

Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri. Dengeli ve Ekonomik Besleme Buzağı İshalleri ve Koruma Yöntemleri Buzağılar Sürünün Geleceğidir. Buzağı yetiştiriciliğinde anahtar noktalar! Doğum Kolostrum (Ağız Sütü) Besleme Sistemi Sindirim Sağlık Doğum ile ilgili anahtar noktalar

Detaylı

1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar.

1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar. 1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar. 1.2. Mitozu, çekirdek bölünmesi ile başlayan ve birbirini takip eden evreler olarak tarif eder. 1.3. Mitozda kromozomların

Detaylı

Plasentanın Görevleri ve İkiz Gebelik. Doç. Dr. Nejdet ŞİMŞEK

Plasentanın Görevleri ve İkiz Gebelik. Doç. Dr. Nejdet ŞİMŞEK Plasentanın Görevleri ve İkiz Gebelik Doç. Dr. Nejdet ŞİMŞEK Plasentanın Görevleri : Plasentanın fonksiyonu çok yönlüdür. 1) Metabolizma organı görevini görür. 2) Solunum organı olarak hizmet eder. 3)

Detaylı

SIĞIRLARDA SUNİ TOHUMLAMA

SIĞIRLARDA SUNİ TOHUMLAMA SIĞIRLARDA SUNİ TOHUMLAMA Suni tohumlama, günümüzde sığırlarda genetik ilerlemeyi sağlayan ve yaygın biçimde kullanılan etkin araçlardan bir tanesidir. Bu metot, genetik kabiliyetlerini satın almaya gücümüzün

Detaylı

YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 MOLEKÜLDEN HÜCREYE DERS KURULU- I. (12 Ekim - 20 Kasım 2015) ZORUNLU DERSLER

YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 MOLEKÜLDEN HÜCREYE DERS KURULU- I. (12 Ekim - 20 Kasım 2015) ZORUNLU DERSLER YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 MOLEKÜLDEN HÜCREYE DERS KURULU- I (12 Ekim - 20 Kasım 2015) DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Tıbbi Biyoloji ve Genetik 30 4X2 34 Tıbbi Biyokimya

Detaylı

DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM

DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II IV. DERS (ÜRO-GENİTAL ve ENDOKRİN SİSTEM) KURULU (09 MART 2015 22 NİSAN 2015) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM II

Detaylı

Ovaryum kistleri: Tanısı ve tedavide yaklaşımlar

Ovaryum kistleri: Tanısı ve tedavide yaklaşımlar Ovaryum kistleri: Tanısı ve tedavide yaklaşımlar Prof.Dr. Selim Aslan Ankara Üniversitesi, Veteriner Fakültesi Doğum ve Jinekoloji ABD Em. Öğr. Üyesi Viyana-Zürich Üniversitesi Serbest Araştırmacı (Proje

Detaylı

SIK KUZULATMA SİSTEMLERİ VE UYGULANABİLİRLİĞİ

SIK KUZULATMA SİSTEMLERİ VE UYGULANABİLİRLİĞİ SIK KUZULATMA SİSTEMLERİ VE UYGULANABİLİRLİĞİ Prof. Dr. Mehmet Mustafa OĞAN Uludağ Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Zootekni ve Hayvan Besleme Bölümü, Zootekni AD-BURSA Koyun yetiştiriciliğinden elde

Detaylı

GENETİK LABORATUVARI

GENETİK LABORATUVARI GENETİK LABORATUVARI Laboratuvar sorumluları: Prof. Dr. Mehmet TOPAKTAŞ Prof. Dr. Hasan Basri İLA Temel Araştırma Alanımız: Genetik, Sitogenetik, Genotoksikoloji Genetik laboratuvarında günlük hayatta

Detaylı

DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM

DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II IV. DERS (ÜRO-GENİTAL ve ENDOKRİN SİSTEM) KURULU (10 MART 2014 25 NİSAN 2014) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM II

Detaylı

GENÇ OLMAK (KADIN OLMAK)

GENÇ OLMAK (KADIN OLMAK) GENÇ OLMAK (KADIN OLMAK) ERGENLİK ÇAĞI: Ergenlik; çocuk ile gelişmesini tamamlamış insan arasında bir geçit gibidir. Bu dönemdeki belirtiler özellikle cinselliğin bedene yansımasıyla başlar, gövdenin bu

Detaylı

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır.

Genellikle 50 yaş üstünde görülür ancak seyrekte olsa gençler de de görülme olasılığı vardır. Erkek üreme sisteminin önemli bir üyesi olan prostatta görülen malign (kötü huylu)değişikliklerdir.erkeklerde en sık görülen kanser tiplerindendir. Amerika'da her 5 erkekten birinde görüldüğü tespit edilmiştir.yine

Detaylı

Soru 5) Aşağıdakilerden hangisi laboratuvar hayvanı barınaklarında düşük nem seviyesinden kaynaklanan bir durum değildir?

Soru 5) Aşağıdakilerden hangisi laboratuvar hayvanı barınaklarında düşük nem seviyesinden kaynaklanan bir durum değildir? Soru 1) Aşağıdaki İfadelerden hangisi laboratuvar hayvanı barınakları için doğru değildir? a) Hayvanları dış etkenlerden korur b) Hayvanların doğal davranışlarını sergileyebilmelerine izin verir c) Hayvanlar

Detaylı

Süt Sığırcılığında Döl Verimi ve Yönetimi

Süt Sığırcılığında Döl Verimi ve Yönetimi Süt Sığırcılığında Döl Verimi ve Yönetimi Sempozyum T.C. Kırsal Kalkınma ve Hayvansal Üretim: Amasya Örneği Prof. Dr Fatin CEDDEN Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Giriş Süt verimi yüksek

Detaylı

BOĞA SPERMASININ SULANDIRILMASI VE DONDURULMASI AŞAMALARI. Dr Decuadro-Hansen IMV Technologies Fransa

BOĞA SPERMASININ SULANDIRILMASI VE DONDURULMASI AŞAMALARI. Dr Decuadro-Hansen IMV Technologies Fransa BOĞA SPERMASININ SULANDIRILMASI VE DONDURULMASI AŞAMALARI Dr Decuadro-Hansen IMV Technologies Fransa Giriş Spermanın ilk dondurulup saklanması 1945 de bildirildikten sonra, birçok memeli türünden sperma

Detaylı

GnRH'ya Karşı Erken Yaşlarda İmmunize Edilen Erkek. Kuzularda Büyüme-Gelişme ve Eşeysel Özellikler*

GnRH'ya Karşı Erken Yaşlarda İmmunize Edilen Erkek. Kuzularda Büyüme-Gelişme ve Eşeysel Özellikler* GnRH'ya Karşı Erken Yaşlarda İmmunize Edilen Erkek Kuzularda Büyüme-Gelişme ve Eşeysel Özellikler* Hasan Ülker 1 Mehmet Kanter 2 Özdal Gökdal 1 Turgut Aygün 1 Ferda Karakuş 1 Mehmet Emin Sakarya 3 David

Detaylı

TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİYE GİRİŞ

TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİYE GİRİŞ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİYE GİRİŞ Bitki Doku Kültürü Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TB101 Çiğdem Yamaner (Yrd. Doç. Dr.) 4. Hafta (08.10.2013) ADÜ Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü

Detaylı

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar

ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ. Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK MANDA YETİŞTİRİCİLİĞİ Vet. Hek. Ümit Özçınar ORGANİK TARIM VE HAYVANCILIK NEDİR? Organik tarımın temel stratejisi, kendine yeterli bir ekosistem oluşturarak, bu ekosistemdeki canlıların optimum

Detaylı

İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi

İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Prof. Dr. Demir Budak Dekan Eğitim Koordinatörü: Prof. Dr. Asiye Nurten 2015 2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI TIP 221 GASTROİNTESTİNAL SİSTEM VE ÜROGENİTAL SİSTEM

Detaylı

A) Her ikisi de doğru bilgidir. B) 1. doğru, 2. yanlış bilgidir. C) 1. yanlış, 2. doğru bilgidir. D) Her ikisi de yanlış bilgidir. 5.

A) Her ikisi de doğru bilgidir. B) 1. doğru, 2. yanlış bilgidir. C) 1. yanlış, 2. doğru bilgidir. D) Her ikisi de yanlış bilgidir. 5. SINIF Mitoz - Mayoz Bölünme TEST. Mitoz bölünme, çekirdek bölünmesi ile başlar ve birbirini takip eden evrelerle devam eder. 4. Aşağıda mayoz bölünmenin özellikleriyle ilgili bilgiler veriliyor.. Bir ana

Detaylı

KOYUNCULUK GAP TEYAP İHG

KOYUNCULUK GAP TEYAP İHG KOYUNCULUK GAP TEYAP İHG KOYUN IRKLARI Koyunları verimlerine göre 3 grupta toplayabiliriz. Etçi ırklar, Sütçü ırklar, Yapağıcı ırklar, Bir işletmede yetiştirilecek koyun ırkı seçilirken şu hususları dikkate

Detaylı

ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SAĞLIK BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ ENSTĠTÜ KURUL KARARLARI. Toplantı Tarihi: 12 Haziran 2013 Toplantı Sayısı : 2012-2013/2 Karar Sayısı: 1

ANKARA ÜNĠVERSĠTESĠ SAĞLIK BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ ENSTĠTÜ KURUL KARARLARI. Toplantı Tarihi: 12 Haziran 2013 Toplantı Sayısı : 2012-2013/2 Karar Sayısı: 1 Toplantı Tarihi: 12 Haziran 2013 Toplantı Sayısı : 2012-2013/2 Karar Sayısı: 1 Enstitümüz doktora programı öğrencilerine, yönelik Bilimsel Araştırma ve Metodolojisi entegre dersinin araştırma görevlisi

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI Hacı SAVAŞ-SÜMAE, Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanı Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanlığı enstitümüz bünyesinde faaliyet gösteren bölümlerden birisidir. 2000 yılı başından

Detaylı