ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK"

Transkript

1 ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK Nuray ERGÜL ÖZET Son yıllarda, Türk Sermaye Piyasalarında hukuk, muhasebe ve deneim alanlarında, uluslararası kuralların uygulanması için büyük değişiklikler yapılmışır. Bu değişiklikler sermaye piyasasının kurumsal yapısını, işlem hacmini, düzenleyicilerin ve yaırımcıların davranışlarını ekilemişir. Yeni gelişmeler, ulusal piyasanın daha derin ve fonksiyonel olmasına neden olmuşur. Gelişmelerin ardından, ulusal hisse senedi piyasası yabancı porföy yaırımcıları için popüler hale gelmişir. Ulusal hisse senedi piyasanın popülariesindeki arış, çok sayıda akademisyeni, İMKB nin ekinliğini araşırmaya zorlamışır. Çalışmamız, ulusal hisse senedi piyasasının zayıf formda ekinliğini araşırmakadır. Zayıf formda ekinliğin kanılanmasında, rassal yürüyüş modeli kullanılmakadır. Araşırmamızda, dönemleri arasında İMKB Endekslerinden İMKB100 Bileşik Endeksi, İMKB Ulusal 50 Endeksi, İMKB Ulusal 30 Endeksi ve sekör endekslerinden İMKB Hizme Endeksi, İMKB Mali Endeks ve İMKB Sınai Endeksi kullanılmakadır Anahar Kelimeler : Zayıf Formda Ekinlik, Birim Kök Tesleri EFFICIENCY IN THE TURKISH NATIONAL STOCK MARKET ABSTRACT During he las decade, he Turkish Capial Marke (TKM) has enourmously changed o apply he inernaional rules in he areas of law, accouning and audiing. These new changes affeced he TKM s insiuional framework, rading volume and also he aiude of regulaors and invesors. Thus, new improvemens generaed deeper and funcional naional socks marke. Afer hese developmens, The Turkish Naional Sock Marke also became popular for he foreign porfolio invesors. Populariy of he Naional Sock Marke forced many academics o search he efficiency in he ISE. This sudy Yrd.Doç.Dr., Marmara Üniversiesi Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

2 102 Nuray ERGÜL invesigaes weak form efficency in he naional sock marke. I ess he Random Walk Hypohesis o prove weak form efficiency in he naional sock marke. In his sudy, he ISE Indexies ISE Composie Index, ISE Naional 50 Index, ISE Naional 30 Index, ISE Service Index, ISE Financial Index and ISE Indusry Index regarding he years have been used. Keywords : Weak form Efficiency, Uni Roos Tess GİRİŞ Son dönemlerde yaşanan ekonomik gelişmeler, finansal piyasalarda globalleşmeyi beraberinde geirmişir. Globalleşme, ülkelerin ekonomik poliikalarını değişirmelerine neden olmuş ve bu değişim ülkelerin sermaye piyasalarında büyük gelişmelerin yaşanmasına neden olmuşur. Globalleşmenin sermaye piyasalarında hızını arırması, dünya sermaye piyasalarının her olaydan anında ekilenmesine neden olmuşur. Globalleşmenin gelişmeke olan ülkeler üzerindeki ekisi ise gelişmeke olan menkul kıyme borsalarında geiri arışı ile sonuçlanmışır. Gelişmeke olan ülke borsalarının yaırımcılara sunduğu yüksek geiri imkanları, baılı fon yöneicilerinin dikkaini çekmiş ve fon kaynaklarını bu borsalara yönelmelerine sebep olmuşur. Gelişmeke olan borsalarda aran oranda baılı yaırımcı bulunmakadır. İsanbul Menkul Kıyme Borsası ndaki yabancı yaırımcı oranı %60 ile %70 arasında değişim gösermekedir. Yabancı yaırımcıların gelişmeke olan borsalardaki paylarının her geçen gün arıyor olması, gelişmeke olan ülkelerin sermaye piyasalarının ekinliği ile ilgili bir çok ereddüü beraberinde geirmekedir. Gelişmeke olan ülkelerin sermaye piyasalarının ekinliği, yabancı yaırımcıları ve yaırım fonu yöneicilerinin bu borsalara ayıracakları oranının belirlenmesinde büyük önem aşımakadır. Gelişmeke olan ülkelerin borsalarındaki fiya harekelerinin ekinliliği, bu borsalarla ilgili yapılıcak araşırmalar ile belirlenebilmekedir. Fama, mevcu bilgilerin hisse seneleri fiyalarına yansııldığı dolayısıyla bilinen üm bilgileri kullanarak ek bir geirinin elde edilemeyeceği piyasaları Ekin Piyasalar olarak anımlamışır (Fama, 1970). Ekin olan bir piyasada fiya değişimleri piyasaya yeni bilgi girip girmemesine bağlıdır. Bir menkul kıymein ya da bir hisse senedinin şimdiki fiyaı, geçmiş fiya harekelerinden amamen bağımsızdır. Bu durum finansal piyasaların esadüfî (rassal) yürüyüş özelliği göserdiği anlamına gelmekedir. Buradan harekele, ekin olan bir piyasada emel ve eknik analiz yaklaşımlarını kullanarak ek bir kazancın elde edilemeyeceği söylenebilir. Fama (1970), piyasaları bilgi girişindeki farklılıklara bağlı olarak zayıf, yarı güçlü ve güçlü form da ekin piyasalar olarak gruplandırmışır. Menkul kıyme piyasalarındaki üm bilgilerin fiyalara yansıdığı ve geçmiş fiya harekelerine dayalı olarak fiya ahmini yapılamayan piyasalar Zayıf Formda Ekin Piyasalar olarak anımlanmakadır. Menkul kıyme piyasalarında mevcu bilgilerin ve kamuya duyurulması gereken bilgilerin amamının fiyalara yansıdığı piyasalara Yarı-Güçlü Formda Ekin Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

3 Ulusal Hisse Seneleri Piyasası nda Ekinlik 103 Piyasalar; menkul kıyme piyasalarında mevcu bilgilerin, kamuya açık bilgilerin dışındaki üm bilgilerin fiyalara yansımış olduğu piyasalar ise Güçlü Formda Ekin Piyasalar olarak anımlanmakadır. Ekin Piyasalar Hipoezi nin özünde, Rassal Yürüyüş Hipoezi (Random Walk Hypohesis) yer almakadır. Rassal Yürüyüş Hipoezi, fiya harekelerinin esadüfî bir dağılım göserdiğini ve bu nedenle fiya harekelerinin büününü ahmin edebilmenin mümkün olamayacağını ifade eden bir hipoezdir. Rassal yürüyüş kavramı, ekin bir piyasada işlem gören menkul kıymein herhangi bir andaki fiyaının gerçek değerine eşi olduğunu anlamak için kullanılmakadır. Bu çalışmada, İMKB100, İMKB050, İMKB030, İMKBHİZ, İMKBMAL ve İMKBSIN Endeksleri nin günlük kapanış verilerden oluşan zaman serilerinden yola çıkarak İMKB nin zayıf formda ekin bir piyasa olup olmadığı sorusuna Rassal Yürüyüş Hipoezi çerçevesinde cevap aranmışır. Çalışmanın bundan sonraki bölümlerinde piyasa ekinliği lieraürü üzerine bir değerlendirme yapıldıkan sonra oluşurulan zaman serileri durağanlık esine abi uulmuşur. Son bölümde ise çalışmanın emel bulguları ve sonuçları arışılmışır. 1. LİTERATÜR Finans lieraüründe en fazla araşırılan konulardan biri de özellikle hisse senedi piyasalarının ekinlik derecesinin espi edilmesidir. Hisse senedi fiyalarını Rassal Yürüyüş Hipoezi ile es ederek piyasaların zayıf formda ekin olduğunu savunan ve savunmayan ampirik çalışmalar iki grup alında açıklanmakadır. Robers (1959), Dow Jones Sanayi Endeksi nin 1956 yılına ai hafalık verilerini kullanarak, fiya düzeyindeki değişmelerin Rassal Yürüyüş Hipoezi ne uyduğunu öngörmüşür. Fama (1965), fiya harekelerinin bağımsız ve benzer dağılıma sahip olduğu ve Amerikan menkul kıyme piyasasındaki hisse senedi fiyalarının Rassal Yürüyüş Hipoezi ni doğruladığı sonucuna ulaşmışır. 18 ülkeyi kapsayan çalışmalarında, Poerba ve Summers (1988), incelenen ülkelerin menkul kıyme borsalarında oluşan fiyaların Rassal Yürüyüş Hipoezi ne göre oluşuğu sonucuna ulaşmışlardır. Panas (1990) ise Aina Borsası için Ekin Piyasalar Hipoezi nin geçerli olduğunu espi emişir. Mc Quen (1992) ABD hisse senedi piyasalarında Rassal Yürüyüş Hipoezi nin geçerli olduğu sonucuna varmışır. DePeña & Gil-Alana (2002), İspanya Borsasında fiyaların esadüfi bir yürüyüş özelliği göserdiğini ispalamışlardır. Al-Khazali, Ding & Phun (2007) sekiz Ora Doğu ülkesi ve Kuzey Afrika ülkelerinden oluşan gelişmeke olan piyasalar üzerinde yapıkları çalışmalarında, bu ülkelere ai piyasaların zayıf formda ekin olduğunu ifade emişlerdir. Yukarıda kısaca bahsedilen çalışmalar, Ekin Piyasalar Hipoezi ni desekleyici sonuçlar üremişir. Ancak, piyasaların zayıf formda bile ekin olmadığı sonucuna ulaşan çok sayıda çalışma bulunmakadır. Branes (1986) da Kuala Lumpur Menkul Kıyme Borsası nın ekin olmadığını bildirmişir. Poerba & Summers (1988) uzun dönemli hisse senedi geirilerinin önemli ölçüde ahmin edilebilir bileşenler içerdiğini oraya koymuşur. Frenberg & Hansson (1993) İsveç Borsası nda aylık fiya verilerine korelasyon eslerini uygulayarak, fiyaların rassal yürüyüş özelliği gösermediğini ifade emişlerdir. 2 si gelişmiş, 11 i gelişmeke olan oplam 13 ülkenin Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

4 104 Nuray ERGÜL sermaye piyasalarının ekinliği üzerine Cajueiro & Tabak (2004) arafından yapılan çalışmada, Asya daki menkul kıyme piyasalarının Lain Amerikan menkul kıyme piyasalarına göre daha yüksek düzeyde ekin olmama özelliği göserdiğini espi emişlerdir. Filis (2006) Aina Menkul Kıyme Borsası nın analiz dönemi için ekin olmadığını ifade emişir. Dorina ve Simina (2007), yedi balkan ülkesi ile birlike İMKB nin zayıf formda ekinliğini es ederek, söz konusu piyasaların ekin olmadığı yönünde delillere ulaşmışlardır. Dhankar & Chakrabory (2007), Güney Asya ülkelerinden Hindisan, Srilanka ve Pakisan piyasalarını inceleyerek Rassal Yürüyüş Hipoezi ni reddemişlerdir. İMKB nin ekin bir piyasa olup olmadığı sorusuna çok sayıda çalışma ile cevap aranmışır. İMKB nin zayıf formda da olsa ekin bir piyasa olduğu yönünde bulgulara ulaşan bazı çalışmaların sonuçları aşağıda özelenmişir. Kocaman (1995), zayıf formda ekin bir piyasanın varlığını, Rassal Yürüyüş Hipoezi ile es emiş ve fiya değişimlerinin rassal ve birbirinden bağımsız oluşuğu sonucuna ulaşmışır. Kılıç (1997) arafından yapılan benzer bir çalışmada hisse senelerinin fiya serilerine birim kök esi uygulanmış ve piyasanın zayıf formda ekin olduğu sonucuna ulaşılmışır. Kıyılar (1997) ise geçmiş fiya bilgilerini kullanarak gelecekeki fiyaların ahmin edilemeyeceğini ifade emişir. Bakıraş & Karpuz (2000) fiya endeksinin seyrine eki edebilecek fakörleri inceleyerek, piyasa ekinliğini es emişler ve piyasanın zayıf formda ekin olduğu sonucuna ulaşmışlardır. Buguk & Brorsen (2003), İMKB Bileşik, Sınaî ve Finansal Endekslerin dönemine ai hafalık kapanış fiyalarını dikkae alarak, birim kök esi, fracal büünleşme esi ile varyans oranı eslerini kullanarak İMKB nin ekinliğini ölçmeye çalışmışlar ve piyasanın zayıf formda ekin olduğu hipoezini kabul emişlerdir. Kılıç (2005), arafından İMKB nin zayıf formda ekin bir piyasa olduğu ispalanmışır. Geleneksel birim kök ve yapısal kırılmalı birim kök eslerini kullanarak hisse senedi fiyalarının uzun dönemli bir hafızaya sahip olup olmadığı, Kasman & Kırkulak (2007) arafından es edilmiş ve her iki yönemin sonuçlarına göre birçok hisse senedi serisinin rassal yürüyüş özelliği göserdiği oraya konulmuşur. Kasman & Kırkulak, bankacılık, bilgi eknolojisi, savunma, eksil-deri ve urizm sekörü hisselerinin uzun dönemli hafızaya sahip olduğu yönünde de güçlü deliller bulmuşlardır. İMKB nin ekin bir piyasa olmadığı sonuna ulaşan çok sayıda çalışma bulunmakadır. Muradoğlu & Önkal (1992), İMKB Hisse Seneleri Piyasası nın zayıf formda ekin olmayan bir piyasa olduğu sonucuna ulaşmışlardır. Köse (1993) hisse senelerinin günlük kapanış fiyalarını filre esine abi umuş ve zayıf formda ekin piyasa olmadığını ifade emişir. Muradoğlu & Okay (1993), Balaban & Kuner (1996) arafından yapılan çalışmalarda da İMKB nin zayıf formda ekin olmadığı espi edilmişir. Çevik & Yalçın (2003) Rassal Yürüyüş Hipoezi'nin, uzun dönemli rendler ve fiya düzeylerinin belirlenmesinde yeerli bilgi vermediğini ifade emişlerdir. Zengin & Kur (2004) ise makro ekonomik değişkenler ve İMKB bileşik endeksi arasındaki ilişkilerin zayıf formda ekin olduğunu, yarı güçlü formda ise ekin olmadığını ifade emişlerdir. Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

5 Ulusal Hisse Seneleri Piyasası nda Ekinlik 105 Finansal piyasaların ekin olup olmadığı sorusuna birçok araşırma cevap aranmışır. İncelenen çalışmaların neredeyse yarısı ekin piyasalar hipoezini desekleyici sonuçlar üremişken diğer yarısı da piyasaların ekin olmadığı yönünde güçlü delillere ulaşmışır. Piyasa ekinliği konusunda am bir görüş birliği sağlanamaması, ekinlik konusunda yeni çalışmaların yapılmasını ve finans lieraüründe güncel bir konu olarak kalmasını sağlamakadır. Finans liaraüründe en fazla araşırılan konulardan biri Ekin Piyasalar Hipoezi (The Efficien Marke Hypohesis (EMH)) dir ve çok sayıda amprik çalışma ile deseklenmişir. Hisse senedi fiyalarını Rassal Yürüyüş Hipoezi ile es eden ve zayıf formda ekin piyasaların varlığını savunan ve savunmayan ampirik çalışmalar iki grup alında açıklanmakadır. a. Hisse senedi fiyalarını Rassal Yürüyüş Hipoezi ile es eden ve zayıf formda ekin piyasaların varlığını savunan ve savunmayan ampirik uluslararası ampirik çalışmalar aşağıda açıklanmakadır. Zayıf formda ekin piyasaların varlığını savunan ampirik çalışmalar; Robers (1959) fiya düzeyindeki değişmelerin Rassal Yürüyüş Hipoezi ne uyduğunu öngörmüşür. Bachelier (1900) fiya değişimlerinin bağımsız ve normal dağılım göserdiğini ifade emişir. Timmermann & Allan (1912) Danimarka hisse senedi piyasasındaki uzun dönem fiya harekelerinde birim kökün varlığını desekleyen sonuçlara ulaşmışlardır. Fama (1965) fiya harekelerinin bağımsız ve benzer dağılıma sahip olduğunu ve Amerikan Menkul Kıyme Piyasası ndaki hisse senedi fiyalarının Rassal Yürüyüş Hipoezi ni doğruladığı sonucuna ulaşmışır. Fama (1970) mevcu bilgilerin amamının hisse senedi fiyalarına yansııldığı piyasaları ekin piyasalar olarak anımlanmış ve bilgi girişindeki farklılıklara bağlı olarak zayıf, yarı güçlü ve güçlü formlara ayırmışır. Poerba & Summers (1988) onsekiz ülkeyi kapsayan çalışmalarında, borsada Rassal Yürüyüş Hipoezi nin reddedilemeyeceği sonucuna ulaşmışlardır. Panas (1990) Yunan Borsası nda Ekin Piyasa Hipoezi nin reddedilemediği sonucunu çıkarmışır. Jeon, Chiang & Thomas (1991) gelişmiş dör ülkenin menkul kıyme borsalarındaki fiya harekelerine birim kök esi uygulayarak, birim kökün varlığını göseren sonuçlara ulaşmışlardır. Cham, Gup & Pan (1992) uzak doğu ülkelerinden Hong Kong, Güney Kore, Singapur, Tayvan, Japonya ve Amerikan piyasalarındaki, hisse senedi fiyalarına birim kök ve koinegrasyon eslerini uygulayarak, bu piyasaların zayıf formda ekinlik göserdiği sonucuna ulaşmışır. Mc Quen (1992) Amerikan Borsası nda hisse senedi geirilerinde Rassal Yürüyüş Hipoezi nin geçerli olduğu sonucuna varmışır. Funke (1994) Baı Alman hisse senedi piyasasındaki kazançların birim kök içerdiği sonucuna ulaşmışır. Chang, Lima & Tabak (2003) Asya Hisse Senedi Endeksleri nin rassal yürüyüş özelliğine sahip olmadığı, Lain Amerika Hisse Senedi Endeksleri nin ise Şili dışında rassal dağılım göserdiği sonucuna ulaşmışlardır. Buler & Malaikah (1992) Suudi Arabisan Menkul Kıyme Borsası nın ekin olmadığı sonucuna varırken, Kuvey Borsası nın ekin olduğunu kanılamışır. Al-Khazali, Ding & Phun (2007) sekiz Ora Doğu ülkesi ve Kuzey Afrika ülkelerinden oluşan sekiz gelişmeke olan piyasalar üzerinde yapıkları çalışmalarında, bu ülkelere ai piyasaların zayıf formda ekin olduğunu ifade emişlerdir. Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

6 106 Nuray ERGÜL Zayıf formda ekin piyasaların varlığını savunmayan ampirik çalışmalar; Barnes (1986) da Kuala Lumpur Menkul Kıyme Borsası nın ekin olmadığını bildirmişir. Fama & French (1987) hisse senelerinin aylık fiya harekelerini araşırarak, aylık fiya değişimlerinde, hisse senedi kazançlarının ahmin edilebilir bileşenleri olduğunu ifade emişlerdir. Poerba & Summers (1987) uzun dönemli hisse senedi kazançlarının önemli ölçüde ahmin edilebilir bileşenleri içerdiği sonucuna ulaşmışlardır. Durlauf (1989) frekans analizine dayalı spekral analizi kullanarak, Rassal Yürüyüş Hipoezi ni reddemişlerdir. Frenberg & Hansson (1993) İsveç Borsası nda aylık fiya verilerine korelasyon eslerini uygulayarak, fiyaların rassal yürüyüş özelliği gösermediğini ifade emişlerdir. Cajueiro & Tabak (2004) 11 gelişmeke olan ülke piyasası ve iki gelişmiş ülke piyasası üzerinde yapmış olduğu çalışmasında; Asya daki menkul kıyme piyasalarının Lain Amerikan Menkul Kıyme Piyasaları ndan daha yüksek bir ekin olmayan piyasa özelliği göserdiği sonucuna ulaşmışır. Filis (2006) Aina Menkul Kıyme Borsası nın analiz dönemi için ekin olmadığını ifade emişir. Dorina & Simina (2007), yedi balkan ülkesi ve İMKB nın zayıf formda ekinliğini es ederek, piyasaların ekin olmadığı ve zayıf pazar özelliği göserdiği sonucuna ulaşmışlardır. Dhankar & Chakrabory (2007) Güney Asya ülkelerinden Hindisan, Srilanka ve Pakisan piyasalarını inceleyerek Rassal Yürüyüş Hipoezi ni reddemişlerdir. b. Hisse senedi fiyalarını Rassal Yürüyüş Hipoezi ile es eden ve zayıf formda ekin piyasaların varlığını savunan ve savunmayan ampirik ulusal ampirik çalışmalar aşağıda açıklanmakadır. Zayıf formda ekin piyasaların varlığını savunan ampirik çalışmalar; Alparslan (1989), hisse senelerinin hafalık fiya serilerine, seri korelasyon ve filre esi uygulayarak, hisse senelerinin birinci hafadan yirmidördüncü hafaya kadar gecikmeli fiyaları arasında korelasyon olmadığı sonucu elde emişir. Başcı (1989) hisse senedi geirilerinin dağılımsal ve zaman serisi özelliklerini inceleyerek, zayıf formda ekinliğin reddedilemediğini ifade emişir. Cankuraran (1989) hisse senelerine seri korelasyon esleri uygulayarak, geçmiş fiya değişimlerinin gelecekeki fiya değişimlerini açıklamadığı sonucuna ulaşmışır. Kocaman (1995) zayıf formda ekin bir piyasanın varlığını, Rassal Yürüyüş Hipoezi ile es emiş ve fiya değişimlerinin rassal ve birbirinden bağımsız oluşuğu sonucuna ulaşmışır. Kılıç (1997) hisse senelerinin fiya serilerine birim kök esi uygulayarak Rassal Yürüyüş Hipoezi ni es emiş ve zayıf formda ekin olduğu sonucuna ulaşmışır. Kıyılar (1997) hisse senedi fiyalarındaki değişimlerini, geçmiş bilgilerin kullanılarak gelecekeki fiyaların ahmininde kullanılamayacağını ifade emişir. Bakıraş & Karpuz (2000) fiya endeksinin seyrine eki edebilecek fakörleri inceleyerek, zayıf formda ekin olduğu sonucuna ulaşmışlardır. Buguk & Brorsen (2003) bileşik, endüsriyel ve finansal endekslerin hafalık kapanış fiyaları ile Rassal Yürüyüş Hipoezi es edilmiş ve zayıf formda Ekin Piyasa Hipoezi kabul edilmişir. Zayıf formda ekin piyasaların varlığını savunmayan ampirik çalışmalar; Bekçioğlu & Ada (1985) hisse senedi fiyalarına ai değişmelerin zamandan bağımsız olmadığını belirmişlerdir. Öncel (1993) hisse senelerin günlük kapanış fiyalarını baz alarak filre esine abi umuş ve piyasanın zayıf formda ekin olmadığı Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

7 Ulusal Hisse Seneleri Piyasası nda Ekinlik 107 sonucuna ulaşmışır. Köse (1993) hisse senelerinin günlük kapanış fiyalarını filre esine abi umuş ve zayıf formda ekin piyasa olmadığını ifade emişir. Balaban (1995) İMKB de bileşik endeksin zayıf formda ve yarı güçlü formda ekin olmadığını gösermişir. Muradoğlu & Yazıcı (1997) İMKB nin zayıf formda ekinliği, Rassal Yürüyüş Hipoezi kullanılarak, hafanın günlerinin ekisi es edilmiş ve Rassal Yürüyüş Hipoezi reddedilerek, zayıf formda ekinliğin geçerli olmadığı savunulmuşur. Çevik & Yalçın (2002) Rassal Yürüyüş Hipoezi nin, uzun dönemli rendler ve fiya düzeylerinin belirlenmesinde yeerli bilgi vermediğini ifade emişlerdir. Zengin & Kur (2004) makro ekonomik değişkenler ve İMKB bileşik endeksi arasındaki ilişkilerin zayıf formda ekin olduğunu, yarı güçlü formda ise ekin olmadığını ifade emişlerdir. 2. VERİ SETİ VE YÖNTEM Bu çalışmada İMKB nin ekinliği es edilirken, İMKB100 Bileşik Endeksi, İMKB Ulusal 50 Endeksi, İMKB Ulusal 30 Endeksi ve İMKB Hizme Endeksi, İMKB Mali Endeks ve İMKB Sınaî Endeksi kullanılmışır. Analizde, hisse senedi fiya endekslerinde meydana gelen değişimin, Rassal Yürüyüş Hipoezi ne yansıılması için günlük kapanış değerleri ercih edilmişir. Veriler, İMKB Eğiim ve Yayın Müdürlüğü nden emin edilmişir. Analizde kullanılan hisse senedi fiya endekslerine ilişkin analiz dönemi ve veri sayısı Tablo 1 de verilmişir. Tablo (1) Rassal Yürüyüş Modeli nde Kullanılacak Veriler Endeks Kodu: Endeks Adı Analiz Dönemi Veri Sayısı İMKB100 İMKB100 Bileşik Endeksi İMKB050 İMKB050 Endeksi İMKB030 İMKB030 Endeksi İMKBHİZ İMKB Hizme Endeksi İMKBMAL İMKB Mali Endeksi İMKBSIN İMKB Sınai Endeksi İMKB Hisse Seneleri Piyasası nın geleneksel ekinlik analizinde ilk olarak fiya serilerinin normal dağılım özelliği es edilmiş daha sonra hisse senedi fiya endekslerine ai zaman serilerinde birim kökün varlığı yani serilerin durağanlığı araşırılmışır. Durağanlık, serilerin sabi bir oralamaya, sabi bir varyansa ve gecikme seviyesine bağlı bir kovaryansa sahip olmasını ifade eden bir kavramdır. Durağan özellik göseren veya birim kök içermeyen zaman serileri her gecikme dönemi için sabi bir oralamaya, varyansa ve kovaryansa sahip serilerdir. Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

8 108 Nuray ERGÜL Bir zaman serisinin durağan olup olmadığını anlamak için öncelikle serinin grafiğine bakılmakadır. Grafik, incelenen zaman serisinin aran ya da azalan bir rend göserip gösermediği konusunda bir ön bilgi verebilir. Zaman serilerinin durağanlık araşırmasında ikinci adım; serinin ookorelasyon fonksiyonunun ifadesi olan korelogram ablosuna bakılır. Eğer bir zaman serisi durağan ise ookorelasyon fonksiyonunun birinci veya ikinci gecikmede sıfırı kesmesi gerekir. Bir seride gecikme sayısı arırıldığında ookorelasyon fonksiyonunun aldığı değerler sıfıra yaklaşıyorsa seri durağandır, aksi halde durağan değildir. Durağanlık araşırmasında üçüncü adım; birim kök esleridir (Bozkur, 2007). Analizde kullanılan serilerin, zayıf formda ekinliğinin kabul edilebilmesi için serilerde birim kök bulunması gereklidir. Birim kök içeren bir seri, rassal yürüyüş özelliği göseren bir zaman serisi olarak adlandırılır. Bu ür zaman serileri, geçici bir şokan sonra ekrar uzun dönem oralama seviyesine dönmezler ve rassal bir seyir izlerler. Rassal Yürüyüş Hipoezi, analiz edilen serinin gerçek değerinde kısa dönemde oraya çıkan sapmaların esadüfî olduğunu ifade eder. Bu nedenle, kısa dönemde esadüfî yürüyüş özelliği göseren zaman serisinin fiyaının, uzun dönemde yukarı ya da aşağıya doğru hareke edeceği söylenebilir. Zaman serilerinin esadüfî bir dağılım gösermesi, Zayıf Formda Ekinlik Hipoezi nin de kabul edilmesi anlamına gelmekedir. Endekslere ai zaman serilerinde birim kökün varlığı araşırılmış ve bu amaçla Genişleilmiş Dickey Fuller (ADF) Birim Kök Tesi ve Phillips-Perron (PP) Birim Kök Tesi kullanılarak, İMKB Ulusal Piyasası nın zayıf formda ekinliği es edilmişir. Analizde kullanılan birim kök esleri hakkında aşağıda özeleyici bilgiler verilmekedir Genelleşirilmiş Dickey Fuller Birim Kök Tesi (ADF) Dickey ve Fuller (1979,1981) bir serinin durağan olmamasının nasıl formüle edilebileceği konusunda bir yönem gelişirmişlerdir. Gelişirdikleri yönemin emelinde bir serinin durağanlığını es emek, seride birim kökün varlığını es emekle eşdeğerdir anafikri yamakadır. Buradan harekele, yapılan esin, AR(1) şeklindeki birinci dereceden ooregresif bir sürece dayandığı söylenebilir ve bu denklem aşağıdaki gibi yazılabilir (Aseriou, Hall, 2007): y = φ y 1 + u (1) Bu denklemdeφ kasayısının 1 e eşi olup olmadığı H 0 : φ =1 ve H 1 : φ <1 hipoezleri es edilerek araşırılmakadır. Eğer bu regresyon işleminin sonucunda φ =1 olduğu espi edilirse incelenen zaman serisinde birim kök sorunu oraya çıkar ve bu ilişki, y + = y 1 u (2) şeklinde yeniden yazılabilir. Birim kökün varlığı, bir önceki dönemde incelenen zaman serisinin değerinin ve dolayısıyla o dönem maruz kaldığı şokun olduğu gibi sisem içinde kalması anlamına gelmekedir. Bu durumun büün bir analiz Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

9 Ulusal Hisse Seneleri Piyasası nda Ekinlik 109 dönemi içinde devam emesi söz konusu olduğu için daha önceki dönemlerde de oraya çıkan şokların serinin değerini ekilemesi anlamına gelir. Serinin değeri de geçmişe yaşadığı şokların bir oplamı olacakır. Bu şokların kalıcı nielike olması, serinin durağan olmadığını ve zaman içerisinde göserdiği rendin sokasik olduğunu ifade eder. Eğer φ kasayısı birden küçük çıkarsa, geçmiş dönemde oraya çıkan şokların geçici bir süre ekilerini devam eirdikleri, ancak bu ekinin kuvveinin giderek azaldığı ve kısa bir süre sonra amamen oradan kalkacağı söylenebilir (Tarı, 2008). O halde, (1) nolu denklemin her iki arafından 1 çıkarılarak regresyon denklemini yeniden yazmak mümkündür. y y 1 = φ y 1 y 1 + u y (φ + 1 = 1) y 1 Buradan da (φ -1) = δ ise denklem y + 1 = δ y 1 u halini alır. (3) nolu regresyon denkleminde es edilecek hipoezler ise H 0 : δ =0 ve H 1 : δ <0 dir. Eğer H 0 hipoezi kabul edilirse (δ =0) y nin am bir esadüfî yürüyüş modeli izlediği anlaşılmalıdır. Dickey ve Fuller a göre haa eriminin oralamasının sıfır, normal dağılıma, sabi bir varyansa ve ookorelasyon içermeyen sokasik bir yapıya sahip olduğu, başka bir ifadeyle haa eriminin beyaz bir gürülü (whie noise) olduğu kabul edilmekedir. Haa eriminin beyaz gürülü olmadığı durumlar için Dickey & Fuller, birim kökün varlığını es emede kullanılan sürece, ookorelasyonu oradan kaldırabilmek için bağımlı değişkene ai gecikme değerlerini dahil ederek ADF esi olarak bilinen Genişleilmiş Dickey Fuller esini önermişlerdir. Bu es üç farklı formda yazılabilir (Aseriou, Hall, 2007, 297). Y Y Y u k 1 + β i Y i + i = 1 = δ Y u (4) k 0 + δy 1 + β i Y i + i = 1 = α u (5) k 0 + α 2 + δy 1 + β i Y i + i = 1 = α u (6) Bu üç regresyon denklemi arasındaki fark α 0 ile α 2 deerminisik elemanlarının olup olmamasıyla ilgilidir. Başka bir ifadeyle α 0 ve α 2, incelenen y (3) Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

10 110 Nuray ERGÜL zaman serisinde ahmin edilebilir bir sisemaik rendin (deerminisik) olup olmadığını belirleyen kasayılardır. Zaman serisinin göserdiği rendin sokasik ya da deerminisik olması ekin piyasalar hipoezi açısından çok önemlidir. Deerminisik bir rendin varlığı halinde Ekin Piyasalar Hipoezi geçersiz olacakır. İncelenen zaman serisinin ADF esinin ahminini yapmada hangi regresyon denkleminin kullanılacağı sorusu çok önemlidir. Dolado, Jenskinson ve Rivero, zaman serisinin durağanlığını belirlemede ADF esine ai (6) nolu denklemin ahmin edilerek başlanmasının daha doğru bir yaklaşım olacağını ifade emişlerdir (Dolado, v.d., 1990, 255). ADF esi, yukarıdaki denklemdeδ kasayısının isaisiksel olarak sıfıra eşi olup olmadığını es eder. ADF esi ile elde edilen sonuçlar, %1, %5 ve %10 anlamlılık düzeyinde McKinnon kriik değerleri ile karşılaşırılabilir. Eğer elde edilen sonuçlar McKinnon kriik değerlerinden yüksekse, beş hipoez reddedilir ve serilerin durağan olmadığı espi edilir. İMKB Ulusal Hisse Seneleri Piyasası hisse senedi fiya serilerinin birim kök içerip içermediği ilk önce ADF esiyle konrol edilmiş ve (6) nolu denklem hesaplanmışır. Y = α Denklemde, k 0 + α 2 + δy 1 + β i Y i + i = 1 Y durağan olup olmadığını analiz edilen zaman serisinin birinci farkını, genel rend değişkenini ve Y 1 ise gecikmeli fark erimlerini gösermekedir. Yapılan ADF esinde bağımlı değişkenin hangi gecikmelerinin (k) regresyon denkleminde yer alacağına karar verirken Akaike bilgi krierinden (AIC) veya Schwarz krierinden (SC) yararlanılmakadır. Bu çalışmada ise AIC kullanılmışır Phillips -Perron (PP) Birim Kök Tesi ADF esinin dayandığı emel varsayım, haa erimlerinin isaisikî olarak bağımsız ve sabi bir varyansa sahip olduğu varsayımıdır. ADF esine alernaif bir es olmakan ziyade onu amamlayan bir diğer birim kök esi olan PP esi, zaman serilerindeki yüksek derecedeki korelasyonu konrol emek için kullanılan paramerik olmayan bir yönemdir. PP esi (1988), ADF esinin aksine haa erimleri arasında zayıf bağımlılığa ve heerojenliğe izin vermeke ve ookorelasyonu gidermeye yeecek kadar bağımlı değişkenin gecikmeli değeri regresyon denklemine ilave edilmemekedir. PP esinin basi bir AR(1) ooregresif süreçeki denklemi aşağıdaki gibi yazılabilir: Y = α + δ + ε 1 0 Y 1 (7) PP esi durağan ve rend ekisi olan zaman serileri ile ek değişkenli zaman serilerinde birim kökün varlığını es emede basi bir yaklaşım sunmakadır. PP esi u Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

11 Ulusal Hisse Seneleri Piyasası nda Ekinlik 111 sonucunda hesaplanan δ isaisiği, ADF esinde olduğu gibi, MacKinnon ablo değeri ile karşılaşırılarak seride birim kök olup olmadığına karar verilmekedir. Çalışmada hisse senedi fiya endekslerinin durağanlığı ADF ve PP esleri ile analiz edilmiş ve yorumlanmışır. Veriler analiz edilirken E-Views 5.1 programı kullanılmışır. 3. ARAŞTIRMANIN BULGULARI VE DEĞERLENDİRME İMKB Ulusal piyasası nın zayıf formda ekinliğinin analizinde, anımsal isaisikler (geleneksel) ve durağanlık esleri kullanılarak es edilmişir. Analiz sonuçları aşağıda göserilmekedir Tanımsal İsaisikler (Descripive Saisics) Tanımsal isaisikler, İMKB Ulusal Hisse Seneleri Piyasası Endekleri ne ai serilerin oralaması (Mean), Oranca (Medyan), sandar sapması (Sandard Deviaion), eğikliği (Skewness) ve basıklığı (Kurosis Coefficiens) sonuçlarını vermekedir. Tanımsal isaisikler, analizde kullandığımız serilerin Normal Dağılım özelliğini anımlayan isaisiklerdir. Tablo(2) analizde kullanılan serilerin (İMKB100, İMKB50, İMKB 30 ve sekör endekslerinden İMKB Hizme, İMKB Mali, İMKB Sınai Endeksleri) oralama (Mean), oranca (Median), sandar sapma (Sandar Deviaion), eğiklik (Skewness) ve basıklıklarını (Kurosis) göseren anımsal isaisik sonuçlarını gösermekedir. Tablo (2) İMKB Endekslerinin Tanımsal İsaisik Sonuçları İMKB100 İMKB50 İMKB30 İMKBHIZ İMKBMAL İMKBSIN Oralama 17618, , , , , ,83 Oranca 10744, , , , , ,86 Maximum 97588, , , , , ,9 Minimum 362, , , , , ,340 Sandar Sapma 18756, , , , , ,11 Eğiklik 1, , , , , , Basıklık 4, , , , , , Jarque-Bera 2317,309* 247,8519* 404,3190* 502,3361* 849,5513* 3490,872* Tablo (2) deki anımsal isaisikler incelendiğinde, İMKB Ulusal Hisse Seneleri Piyasası Endeksleri nin normal bir dağılım sergilemediği anlaşılmakadır. Tablo (2) deki sonuçlar, H0: Ulusal Piyasa Endeksleri normal dağılım gösermekedir kuramı, %5 anlamlılık seviyesinde reddedilmekedir. Serilerin %5 anlamlılık seviyesinde reddedilmiş olması, Rassal Yürüyüş Hipoezi ne göre serilerin zayıf formda ekin olduğunu kanılamakadır. Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

12 112 Nuray ERGÜL 3.2. Grafik Analizleri İMKB100 Bileşik Endeksi, İMKB Ulusal 50 Endeksi, İMKB Ulusal 30 Endeksi ve sekör endekslerinden İMKB Hizme Endeksi, İMKB Mali Endeks ve İMKB Sınai Endeksi nin fiya harekelerinin eğilimleri, grafikler yardımı ile analiz edildiğinde Normal Dağılım özelliği gösermediği anlaşılmakadır. Grafiklerde (Şekil 1) de görüldüğü gibi, normal dağılım gösermeyen Ulusal Piyasa Endeksleri ne ai serilerin, Rassal Yürüyüş Hipoezi ne göre Zayıf Formda Ekin olduğu görülmekedir IMKB100 Bilesik Endeksi IMKB Hizme Endeksi IMKB050 Endeksi IMKB030 Endeksi IMKB Sinai Endeksi IMKB Mali Endeks Şekil. 1: İMKB Ulusal Hisse Seneleri Piyasası Endeksleri ninin Fiya Harekeleri Birim Kök Tesleri (Uni Roos Tess) İMKB100 Bileşik Endeksi, İMKB Ulusal 50 Endeksi, İMKB Ulusal 30 Endeksi ve sekör endekslerinden İMKB Hizme Endeksi, İMKB Mali Endeks ve İMKB Sınai Endeksi ne ai fiya serileri Birim Kök eslerinden Genişleilmiş Dickey Fuller Birim Kök Tesi (ADF) ve Phillips-Perron Birim Kök Tesi (PP) kullanılarak analiz edilmekedir Genelleşirilmiş Dickey Fuller Birim Kök Tesi (ADF) İMKB100 Bileşik Endeksi, İMKB Ulusal 50 Endeksi, İMKB Ulusal 30 Endeksi ve sekör endekslerinden İMKB Hizme Endeksi, İMKB Mali Endeks ve Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

13 Ulusal Hisse Seneleri Piyasası nda Ekinlik 113 İMKB Sınai Endeksi fiya serilerine ADF birim kök esi uygulanmış ve es sonuçları Tablo (3) de göserilmişir. Tablo (3) de serilerin Birinci Dereceden Farklı (1h Difference) seriler olduğu ve H0 kuramının reddedilmesi gerekiği oraya çıkmışır. ADF esinde, birim kökün varlığı ispalanmış ve serilerin rassal dağılım özelliği göserdiği ifade edilmişir. ADF esinden elde edilen sonuçlarda, Rassal Yürüyüş Hipoezi = Zayıf Formda Ekin Piyasa Hipoezi kabul edilerek, İMKB Ulusal Piyasa nın zayıf formda ekin bir piyasa olduğu kanılanmakadır. Tablo (3) İMKB Ulusal Hisse Seneleri Piyasası Endeksleri nin Genişleilmiş Dickey Fuller Birim Kök Tes Sonuçları Değişkenler Level 1. Fark Level 1. Fark Level 1. Fark İMKB100 İMKB050 İMKB030 ADF -Saisic -2,485-69,931 0,704-44,65 0,674-52,354 Inercep Prob.* 0,119 0* 0,992 0* 0,992 0* 1% level -3,432-3,432-3,433-3,434-3,433-3,433 5% level -2,862-2,862-2,863-2,863-2,862-2,862 10% level -2,567-2,567-2,568-2,568-2,567-2,567 Inercep and Trend ADF -Saisic -2,929-69,925-2,189-44,723-1,443-52,384 Prob.* 0,153 0* 0,495 0* 0,848 0* 1% level -3,960-3,960-3,963-3,963-3,961-3,961 5% level -3,411-3,411-3,412-3,412-3,412-3,412 10% level -3,127-3,127-3,128-3,128-3,128-3,128 İMKBHIZ İMKBMAL İMKBSIN ADF -Saisic 1, ,202-1,62-64,178-2,794-64,46 Inercep Prob.* 0,999 0* 0,472 0* 0,059 0* 1% level -3,4326-3,433-3,432-3,432-3,432-3,432 5% level -2,8624-2,862-2,862-2,862-2,862-2,862 10% level -2,5673-2,567-2,567-2,567-2,567-2,567 Inercep and Trend ADF -Saisic -0,205-51,251-2,405-64,177-2,821-64,452 Prob.* 0,993 0* 0,377 0* 0,19 0* 1% level -3,9614-3,961-3,96-3,96-3,96-3,96 5% level -3,4115-3,412-3,411-3,411-3,411-3,411 10% level -3,1276-3,128-3,127-3,127-3,127-3,127 *%5 anlamlılık derecesi için kriik değerler. Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

14 114 Nuray ERGÜL Phillips & Perron Birim Kök Tesi (PP) İMKB100 Bileşik Endeksi, İMKB Ulusal 50 Endeksi, İMKB Ulusal 30 Endeksi ve sekör endekslerinden İMKB Hizme Endeksi, İMKB Mali Endeks ve İMKB Sınai Endeksi fiya serilerine PP birim kök esi uygulanmış ve es sonuçları Tablo (4) de göserilmişir. Tablo (4) de serilerin Birinci Dereceden Farklı (1h Difference) seriler olduğu ve H0 kuramının reddedilmesi gerekiği sonucuna ulaşılmışır. PP esinde, birim kökün varlığı ispalanarak, serilerin rassal dağılım özelliği göserdiği ifade edilmişir. PP esi neicesinde, Rassal Yürüyüş Hipoezi = Zayıf Formda Ekin Piyasa Hipoezi kabul edilerek, İMKB Ulusal Piyasa nın zayıf formda ekin bir piyasa olduğu sonucuna ulaşılmışır. Tablo (4) İMKB Endekslerinin Phillips & Peron Birim Kök Tes Sonuçları Değişkenler Level 1. Fark Level 1. Fark Level 1. Fark İMKB100 İMKB050 İMKB030 Inercep ADF -Saisic -2,463-69,953 0,779-44,667 0,718-52,357 Prob.* 0,1248 0* 0,994 0* 0,993 0* 1% level -3,4315-3,432-3,433-3,434-3,433-3,433 5% level -2,8619-2,862-2,863-2,863-2,862-2,862 10% level -2,567-2,567-2,568-2,568-2,567-2,567 Inercep and Trend ADF -Saisic -2, ,948-2,151-44,759-1,438-52,393 Prob.* 0,1564 0* 0,516 0* 0,850 0* 1% level -3,9599-3,960-3,963-3,963-3,961-3,961 5% level -3,4107-3,411-3,412-3,412-3,412-3,412 10% level -3,1271-3,127-3,128-3,128-3,128-3,128 İMKBHIZ İMKBMAL İMKBSIN Inercep ADF -Saisic 1, ,263-1,648-64,175-2,750-64,514 Prob.* 0,9983 0* 0,458 0* 0,066 0* 1% level -3,4326-3,433-3,432-3,432-3,432-3,432 5% level -2,8624-2,862-2,862-2,862-2,862-2,862 10% level -2,5673-2,567-2,567-2,567-2,567-2,567 Inercep and Trend ADF -Saisic -0, ,306-2,446-64,173-2,778-64,506 Prob.* 0,9891 0* 0,356 0* 0,206 0* 1% level -3,9614-3,961-3,960-3,960-3,960-3,960 5% level -3,4115-3,412-3,411-3,411-3,411-3,411 10% level -3,1276-3,128-3,127-3,127-3,127-3,127 *%5 anlamlılık derecesi için kriik değerler. Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

15 Ulusal Hisse Seneleri Piyasası nda Ekinlik 115 SONUÇ Çalışmamızda, İMKB Ulusal Hisse Seneleri Piyasası ndaki İMKB100 Bileşik Endeksi, İMKB Ulusal 50 Endeksi, İMKB Ulusal 30 Endeksi ve sekör endekslerinden İMKB Hizme Endeksi, İMKB Mali Endeks ve İMKB Sınai Endeksi olmak üzere üç ulusal endeks ve üç sekör endeksi kullanılarak, İMKB Ulusal Hisse Seneleri Piyasası nda zayıf formda ekinliğin varlığı es edilmişir. Araşırmada zayıf formda ekinliğin belirlenmesinde, Ulusal Hisse Seneleri Piyasası Endeksleri nin günlük kapanış fiyaları kullanılarak, Rassal Yürüyüş Hipoezi iki farklı yönem ile es edilmişir. Analizde kullandığımız yönemlerden birincisi; geleneksel (anımsal isaisik) analiz yönemidir. İkincisi ise durağanlık esleridir. Serilerdeki durağanlığın belirlenmesinde, grafik analizi ve birim kök esi uygulanmışır. Serilerin durağanlığının esinde ADF esi ve PP Tesi kullanılmışır. Araşırmadan elde edilen bulgulara göre; anımlayıcı isaisikler dikkae alındığında endeks serilerin normal dağılım özelliği gösermediği; serilerin grafikleri üzerinden bir değerlendirme yapıldığında ise serilerin durağan olmadığı espi edilmişir. Daha sonra, birim kök eslerinden ADF esi ile PP esi birbirini desekleyici yönde sonuçlar üreiği için endeks serilerinin birim köke sahip olduğu ve serilerin durağan olmadığı yargısına varılmışır. Analiz sonuçları, İMKB100 Bileşik Endeksi, İMKB Ulusal 50 Endeksi, İMKB Ulusal 30 Endeksi, İMKB Hizme Endeksi, İMKB Mali Endeks ve İMKB Sınaî Endeksi ne ai fiya serilerinin rassal bir değişim göserdiğini oraya koymakadır. Elde edilen üm sonuçlar; analiz dönemi içerisinde İMKB nin zayıf formda ekin bir piyasa olduğunu ve fiya değişimlerinin rassal ve birbirinden bağımsız oluşuğunu gösermekedir. KAYNAKÇA Al-Khazali, M., David K., Ding, C.S.P. (2007). A New Variance Raio Tes of Random Walk in Emerging Markes: A Revisi. The Financial Review, Vol. 42: Aseriou, D., Hall, S. (2007). Applied Economerics: A Modern Approach Using Eviews and Microfi, New York: Palgrave Macmillan. Bakıraş T., Karbuz S. (2000). İMKB İndeksi nin Ekonomerik Analizi. İkisa İşleme ve Finans Dergisi, Cil: 15, Sayı: 168: Balaban E., Kuner K. (1996). Sock Marke Efficiency in a Developing Economy: The Turkish Case. TCMB Tarışma Tebliğleri, Yayın No Bozkur, Hilal (2007). Zaman Serileri Analizleri, Bursa: Ekin Yayınları. Branes, P. (1986). Thin Trading and Sock Marke Efficiency: A Case of he Kuala Lumpur Sock Exchange. Journal of Business Finance & Accouning, Vol.13, No.4: Buguk C. Brorsen B.W. (2003). Tesing Weak-Form Marke Efficiency: Evidence from ISE. Inernaional Review of Financial Analysis, Vol.12: Cajueiro D.O., Tabak B.M. (2004). Ranking Efficiency for Emerging Markes. Chaos, Solions & Fracals, Vol. 22, No. 2: Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

16 116 Nuray ERGÜL Çevik, F., Yalçın Y. (2003). İsanbul Menkul Kıymeler Borsası (İMKB) İçin Zayıf Ekinlik Sınaması: Sokasik Birim Kök ve Kalman Filre Yaklaşımı. Gazi Üniversiesi İİBF Dergisi, Cil 1: DePeña, J, Gil-Alana, L. A. (2002). Do Spanish Sock Marke Prices Follow a Random Walk?. Working Paper, Universiy of Navarra, No.02/02 Dhankar, R. S., Chakrabory, M. (2007). Non-Lineariies GARCH Effecs in he Emerging Sock Markes of Souh Asia. Vikalpa: The Journal for Decision Makers, Vol. 32, No. 3: Dickey D.A., Fuller W.A. (1979). Disribuion of he Esimaors for Auoregressive Time Series wih a Uni Roo. Journal of he American Saisical Associaion, Vol.74: Dickey D.A., Fuller W.A. (1981). Likelihood Raio Saisics for Auoregressive Time Series wih a Uni Roo. Economerica, Vol. 49: Dolado, J. J., Jenkinson, T., Rivero, S.S. (1990). Coinegraion and Uni Roos. Journal Of Economic Surveys, Vol. 4, No 3: Dorina, L., Simina U. (2007). Tesing Efficiency of he Sock Marke In Emerging Economies. The Journal of he Faculy of Economics - Economic Science Series, 2007, Vol. 2: Fama E.F. (1965). Random Walks in Sock Marke Prices. Financial Analyss Journal, Vol.21, No 5: Fama E.F. (1970). Efficien Capial Markes: A Review of Theory and Emprical Works. Journal of Finance, Vol.25, No 2: Filis, G. (2006). Tesing he Marke Efficiency in Emerging Markes: Evidence from he Ahens Sock Exchange. Journal of Emerging Marke Finance, Vol.5, No. 2: Frenberg P., Hanson B. (1993). Random Walk Hypohesis on Swedish Sock Prices: Journal of Banking and Finance, Vol. 17: Gujarai, Damodar N., (Çev: Ümi Şenesen, Gülay Günlük Şenesen) (1999). Temel Ekonomeri, İsanbul: Lieraür Yayınları, Birinci Baskı. Kasman, A., Kırkulak, B. (2007). Türk Hisse Senedi Piyasası Ekin mi? Yapısal Kırılmalı Birim Kök Teslerinin Uygulanması. İkisa İşleme ve Finans, Cil. 22, Sayı: 253: Kılıç S.B. (1997). Türk Hisse Senedi Piyasasında Zayıf Formda Ekinliğin Sınanması. III. Ulusal Ekonomeri-İsaisik Sempozyumu Bildirileri, Bursa, Mayıs Kılıç, S. B. (2005). Tes of he Weak Form Efficien Marke Hypohesis for he Isanbul Sock Exchange by Markov Chains Mehodology. Journal of Çukurova Universiy Insiue of Social Sciences, 14 (1), Kıyılar M. (1997). Ekin Pazar Kuramı ve Ekin Pazar Kuramının İMKB de İrdelenmesi-Tes Edilmesi, Ankara: SPK Yayın No:86. Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

17 Ulusal Hisse Seneleri Piyasası nda Ekinlik 117 Kocaman Ç.B. (1995). Yaırım Teorisinde Modern Gelişmeler ve İsanbul Menkul Kıymeler Borsası nda Bazı Değerlendirme ve Gözlemler, İsanbul: İMKB Araşırma Yayınları, Yayın No:5. Köse A. (1993). Ekin Pazar Kuramı ve İMKB de Ekin Pazar Kuramının Zayıf Şeklini Tes Emeye Yönelik Bir Çalışma: Filre Kuralı Tesi. İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi Dergisi, Cil.22, Sayı 2. McQueen, G. (1992). Long-Horizon Mean Revering Sock Prices Revisied. Journal of Financial and Quaniaive Analysis, Vol. 27: Muradoğlu, G., Önkal, D. (1992). Türk Hisse Senedi Piyasasında Yarı-Güçlü Ekinlik. ODTÜ Gelişme Dergisi, Cil: 19 Sayı: 2: Muradoğlu G., Okay T. (1993). Türk Hisse Senedi Piyasasında Zayıf Ekinlik: Takvim Anomalileri. Haceepe Üniversiesi İİBF Dergisi, No.11: Panas, E. E. (1990). The Behavior of Ahens Sock Prices. Applied Economics, Vol.22: Phillips P., Perron P. (1988). Tesing for a Uni Roo in Time Series Regression. Biomerikua, Vol. 75: Poerba J.M. Summers L.H. (1988). Mean Reversion in Sock Prices. Journal of Financial Economics, Vol.22: Robers H. (1959). Sock Marke Paerns and Financial Analysis: Mehodical Suggesions. Journal of Finance, Vol.44:1-10. Zengin, H., Kur, S. (2004). IMKB nin Zayıf ve Yarı Güçlü Formda Ekinliğinin Ekonomerik Analizi. Marmara Üniversiesi Öneri Dergisi, Cil:6, Sayı: 21: Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

18 Yöneim Bilimleri Dergisi (7: 1) 2009 Journal of Adminisraive Sciences

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Yıl: 24 Sayı:86 Ocak 2010 101 TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Nuray ERGÜL ÖZET Bu çalışmada, Türk ve Amerikan Enerji Piyasaları na yer verilmişir. Araşırmada kullanılan

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 2, 2010 53

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 2, 2010 53 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 2, 2010 53 FİNANSAL PİYASA ETKİNLİĞİ: S&P 500 ÜZERİNE BİR UYGULAMA Erhan DEMİRELİ *, Gökuğ Cenk AKKAYA ** ve Elif İBAŞ *** Öze Finansal ekinlik kavramı

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013 PİYASA ETKİNLİĞİ HİPOTEZİ: İMKB İÇİN AMPİRİK BİR ANALİZ Fama ZEREN Yrd.Doç.Dr., İnönü Üniversiesi,İ.İ.B.F., Ekonomeri Bölümü, fama.zeren@inonu.edu.r, 04223774317 Hakan KARA Öğr.Grv., İnönü Üniversiesi,

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:37, Sayı/No:2, 2008, 98-110 ISSN: 1303-1732 - www.ifdergisi.org 2008 İsanbul Menkul Kıymeler

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 10 Sayı: 4 Ekim 2010 ss. 1139-1153 Yaz Saai Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Geirisine Ekisinin Tes Edilmesi Tesing he Effec of he Dayligh Saving Time

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:009 Cil:6 Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA İMKB de Fiya-Hacim İlişkisi - Asimerik Ekileşim Yrd. Doç. Dr. Koray KAYALIDERE Celal Bayar Üniversiesi,U.B.Y.O., Bankacılık

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Dokuz Eylül Üniversiesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi Yayına Kabul Tarihi: 05.07.2014 Cil: 16, Sayı: 2, Yıl: 2014, Sayfa: 281-302 Online Yayın Tarihi: 30.09.2014 ISSN:

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul MPRA Munich Personal RePEc Archive Long memory and srucural breaks on volailiy: evidence from Borsa Isanbul Emrah Ismail Cevik and Gülekin Topaloğlu Namık Kemal Universiy, Bülen Ecevi Universiy 014 Online

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:41, Sayı/No:, 1, 14-6 ISSN: 133-173 www.ifdergisi.org 1 İMKB 1 endeksindeki kaldıraç

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun Paramerik ve Paramerik Olmayan Eşbüünleşme Tesleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi.

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi. Borsa İsanbul da Piyasa Ekinliğinin Analizi: Harvey Doğrusallık Tesi (Analysis of Marke Efficiency a Borsa İsanbul: Harvey Lineariy Tes) Gürkan MALCIOĞLU a Mücahi AYDIN b a Arş.Gör., Sakarya Üniversiesi,

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU?

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? Yrd. Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Yrd. Doç. Dr. Feride Özürk

Detaylı

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET İMKB Piyasalarındaki Volailienin Modellenmesi ve Öngörülmesi: Asimerik GARCH Modelleri ile bir Uygulama Mura MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.r Bankacılık Düzenleme ve Deneleme Kurumu (BDDK) ÖZET Çalışmada, 5

Detaylı

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI Onur GÖZBAŞI * ÖZ Bu çalışmanın amacı, İMKB ile gelişmeke olan yedi ülkenin (Arjanin, Brezilya,

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Cil:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 SPOT VE VADELİ İŞLEM FİYATLARININ VARYANSLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK TESTİ Emrah İsmail ÇEVİK * Mehme

Detaylı

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1 RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 950-995 Rahmi YAMAK * Yakup KÜÇÜKKALE ** ÖZET Bu çalımada, Rasyonel Bekleniler Doal Oran Hipoezinin, Çıkı (ya da isizliin) alep (ya

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ Yrd. Doç. Dr. Hülya Kanalıcı Akay Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Mehme Nargeleçekenler Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi

Detaylı

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Nisan 2016, Sayı:12 HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Selçuk KENDİRLİ 1 Muhammet ÇANKAYA 2 Özet:

Detaylı

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (2) 2011, 256-264 İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE H. Aydın OKUYAN (1),

Detaylı

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Sevinç GÜLER * Halime TEMEL NALIN * * IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ Dr. Burcu GÜVENEK Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F. Đkisa Bölümü Dr. Volkan ALPTEKĐN Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F.

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sekörü İçin Ekonomerik Bir Analiz Kuruluş BOZKURT Yrd. Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversiesi Söke İşleme Fakülesi, Bankacılık ve Finans Bölümü kuriboz_48@homail.com

Detaylı

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ Leven ERDOĞAN ÖZET. Bu çalışmada verimliliğin devrevi harekei, ekonomik faaliyelerle ilişkisi ve verimliliği nelerin belirlediği açıklanmaya

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOK DEĞİŞKENLİ EŞİKSEL OTOREGRESİF MODELLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Ümran Münire KAHRAMAN DOKTORA TEZİ İsaisik Anabilim Dalı 2012 KONYA Her Hakkı Saklıdır TEZ

Detaylı

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ÖZET Prof.Dr.Cengiz TORAMAN Balıkesir Üniversiesi, İİBF,İşleme Bölümü Cengizoraman4@yahoo.com Öğr.Gör.Çağaay BAŞARIR

Detaylı

Halloween Etkisinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında Geçerliliğinin Testi. The Validity of the Halloween Effect in the Istanbul Stock Exchange

Halloween Etkisinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında Geçerliliğinin Testi. The Validity of the Halloween Effect in the Istanbul Stock Exchange Halloween Ekisinin İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında Geçerliliğinin Tesi Öze Halloween Ekisinin İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında Geçerliliğinin Tesi Dr. Veli YILANCI İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi

Detaylı

Getiri Volatilitisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Ampirik Bir Çalışma

Getiri Volatilitisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Ampirik Bir Çalışma 200 18 19 Yrd. Doç. Dr.Melek Acar Boyacıoğlu 20 Dr. Burcu Güvenek Geiri Volailiisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Amirik Bir Çalışma Dr. Volkan Alekin Yrd. Doç. Dr. Melek ACAR BOYACIOĞLU Dr.

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 8 / 2 (2006). 1-14 DÖVİZ KURU VE HİSSE SEETLERİ FİYATLARI ARASIDAKİ EDESELLİK İLİŞKİSİ Özlem AYVAZ * Öze : Bu çalışmada Türkiye de hisse seneleri

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI Tayfur BAYAT ÖZ Bu çalışmada 2002M-20M5 dönemine ai aylık verilerle alernaif nominal vadeli mevdua faiz oranları ile ükeici

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yönemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi:

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10 econsor www.econsor.eu Der Open-Access-Publikaionsserver der ZBW Leibniz-Informaionszenrum Wirschaf he Open Access Publicaion Server of he ZBW Leibniz Informaion Cenre for Economics Alp, Elcin Aykac Working

Detaylı

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini Ekonomeri ve İsaisik Sayı:4 006-1-8 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ Whie ın Heeroskedisie Tuarlı Kovaryans Marisi Tahmini Yoluyla Heeroskedasie Alında Model Tahmini

Detaylı

Vadeli İşlem Piyasasında Optimal Hedge Rasyosunun Statik ve Dinamik Teknikler Yardımıyla Hesaplanması

Vadeli İşlem Piyasasında Optimal Hedge Rasyosunun Statik ve Dinamik Teknikler Yardımıyla Hesaplanması Uluslararası Alanya İşleme Fakülesi Dergisi Inernaional Journal of Alanya Faculy of Business Yıl:014, C:6, S:3, s. 1-13 Year:014, Vol:6, No:3, s. 1-13 Vadeli İşlem Piyasasında Opimal Hedge Rasyosunun Saik

Detaylı

THE IMPACT OF EXCHANGE TRADED FUNDS ON THE LONG TERM RELATIONSHIP OF INDEX MARKETS: AN EMPRICAL ANALYSIS ON THE ISE-30 INDEX

THE IMPACT OF EXCHANGE TRADED FUNDS ON THE LONG TERM RELATIONSHIP OF INDEX MARKETS: AN EMPRICAL ANALYSIS ON THE ISE-30 INDEX Dumlupınar Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi / Dumlupınar Universiy Journal of Social Sciences BORSA YATIRIM FONLARININ ENDEKS PİYASALARDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İMKB-30 ENDEKSİ ÜZERİNE

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Volume 2. Number 1. 2011 pp. 121-142 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Burcu Ozcan a Ayse Ari b Öze: Finansal

Detaylı

YABANCI ZİYARETÇİ SAYISININ TAHMİNİNDE BOX- JENKINS MODELİ, WINTERS YÖNTEMİ VE YAPAY SİNİR AĞLARIYLA ZAMAN SERİSİ ANALİZİ

YABANCI ZİYARETÇİ SAYISININ TAHMİNİNDE BOX- JENKINS MODELİ, WINTERS YÖNTEMİ VE YAPAY SİNİR AĞLARIYLA ZAMAN SERİSİ ANALİZİ YABANCI ZİYARETÇİ SAYISININ TAHMİNİNDE BOX- JENKINS MODELİ, WINTERS YÖNTEMİ VE YAPAY SİNİR AĞLARIYLA ZAMAN SERİSİ ANALİZİ 62 Arş. Grv. Emrah ÖNDER İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Arş. Grv. Özlem HASGÜL

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı

Finansal İstikrarın Bankacılık Sisteminin Borç Verme Politikaları Üzerindeki Etkisi: 2008 Küresel Krizi Çerçevesinde Türkiye Üzerine Bir İnceleme

Finansal İstikrarın Bankacılık Sisteminin Borç Verme Politikaları Üzerindeki Etkisi: 2008 Küresel Krizi Çerçevesinde Türkiye Üzerine Bir İnceleme Finansal İsikrarın Bankacılık Siseminin Borç Verme Poliikaları Üzerindeki Ekisi: 2008 Küresel Krizi Çerçevesinde Türkiye Üzerine Bir İnceleme Öze Ekrem ERDEM * M. Faih İLGÜN ** Cüney DUMRUL *** 2008 yılında

Detaylı

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive Crude Oil Impor and Economic Growh: Turkey Erginbay Ugurlu and Aydın Ünsal Isanbul Aydın Universiy, Gazi Universiy 28 May 2009 Online a hps://mpra.ub.uni-muenchen.de/69923/

Detaylı

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ Dr. Sevda Gürsakal sdalgic@uludag.edu.r Uludağ Üniversiesi, İİBF Ekonomeri Bölümü ÖZET Bu çalışmada hisse senedi oynaklığındaki kırılmalar Inclan ve Tiao

Detaylı

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:3 Cil: Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Para Talebinin Belirleyenleri ve İsikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

HURST ÜSTEL KATSAYISI ARACILIĞIYLA FRAKTAL YAPI ANALİZİ VE İMKB DE BİR UYGULAMA

HURST ÜSTEL KATSAYISI ARACILIĞIYLA FRAKTAL YAPI ANALİZİ VE İMKB DE BİR UYGULAMA Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 23, Sayı: 2, 2009 243 HURST ÜSTEL KATSAYISI ARACILIĞIYLA FRAKTAL YAPI ANALİZİ VE İMKB DE BİR UYGULAMA Mer URAL (*) Erhan DEMİRELİ (**) Öze: Finansal

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy SESSION Meal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipoezinin ürkiye Ekonomisi için Sınanması Inensiy of Meal (Seel) Use Hypohesis: A es for urkish Economy Assoc. Prof. Dr. Fikre Dülger (Çukurova Universiy, urkey)

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbütünleşme Analizi

Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbütünleşme Analizi YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:1 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Türkiye nin Marshall-Lerner Koşuluna İlişkin Parçalı Eşbüünleşme Analizi Yrd. Doç. Dr. C. Erdem HEPAKTAN Celal Bayar Üniversiesi,

Detaylı

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Türkiye de Kamu Yaırımlarının Özel Sekör Yaırımları Üzerindeki Ekisi: 1970-2009 The Effec of Public Invesmens on

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA

FORECASTING TOURISM DEMAND BY ARTIFICIAL NEURAL NETWORKS AND TIME SERIES METHODS: A COMPARATIVE ANALYSIS IN INBOUND TOURISM DEMAND TO ANTALYA Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2009, C.14, S.1 s.99-114. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2009, Vol.14,

Detaylı

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracaa Ekisi: Türkiye İçin Bir Uygulama Prof. Dr. Recep TARI Kocaeli Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

Yurtdışı Yerleşiklerin Hisse Senedi Piyasası Üzerindeki Etkisi: İmkb de Endeks Bazında Uygulamalar

Yurtdışı Yerleşiklerin Hisse Senedi Piyasası Üzerindeki Etkisi: İmkb de Endeks Bazında Uygulamalar Yurtdışı Yerleşiklerin Hisse Senedi Piyasası Üzerindeki Etkisi: İmkb de Endeks Bazında Uygulamalar Mustafa İBİCİOĞLU* Özet Bu çalışmanın amacı, yurtdışı yerleşiklerin İMKB bünyesinde yaptıkları hisse senedi

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006

TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006 69 TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006 ÖZET Prof. Dr. Rahmi YAMAK Arş. Gör. Zehra ABDİOĞLU Hall un esadüfi yürüyüş modeli, cari ükeim harcamalarının yalnızca geçmiş dönemin ükeim harcamaları

Detaylı

Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Aktarım Mekanizması

Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Aktarım Mekanizması Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Akarım Mekanizması Seyfein ERDOĞAN Doç Dr., Kocaeli Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü serdogan@kou.edu.r Durmuş Çağrı YILDIRIM Arş. Gör., Kocaeli Üniversiesi, SBE cagri.yildirim@kocaeli.edu.r

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

VOB-BİST Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminin BİST Endekslerine Etkisi

VOB-BİST Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminin BİST Endekslerine Etkisi February 1-, 015-5 h Inernaional Scienific Conference of Iranian Academicians Abroad in Turkey VOB-BİST Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminin BİST Endekslerine Ekisi Mirrasoul SEYEDGHOMI PhD (Candidae) in

Detaylı

Anahtat Kelimeler: Volatilite, Basel II, Geriye Dönük Test, Riske Maruz Değer

Anahtat Kelimeler: Volatilite, Basel II, Geriye Dönük Test, Riske Maruz Değer Volume Number 3 011 pp. 1-17 ISSN: 1309-448 www.berjournal.com RMD Hesaplamalarında Volailie Tahminleme Modellerinin Karşılaşırılması ve Basel II Yaklaşımına Göre Geriye Dönük Tes Edilmesi: İMKB 100 Endeksi

Detaylı