Gerçek Dört-Bölgeli Bir DC Motor Sürücüsünün Modellenmesi ve Tasarımı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Gerçek Dört-Bölgeli Bir DC Motor Sürücüsünün Modellenmesi ve Tasarımı"

Transkript

1 Fırat Üniv. Fen ve Müh. Bil. Dergisi Science and Eng. J of Fırat Univ. 2 (2), , 28 2(2), , 28 Gerçek Dört-Bölgeli Bir DC Motor Sürücüsünün Modellenmesi ve Tasarımı Hüseyin ALTUN, Ömür AYDOĞMUŞ, ve Sedat SÜNTER 2 Fırat Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Elektrik Eğitimi Bölümü 239 Elazığ 2 Fırat Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü 239 Elazığ (Geliş/Received: 2..28; Kabul/Accepted: ) Özet: Bu da PIC mikrodenetleyici kullanılarak dört-bölgeli çalışabilen sürekli mıknatıslı bir DC motor sürücüsünün kapalı çevrim hız kontrolü gerçekleştirilmiştir. İlk olarak sürekli mıknatıslı bir DC motoru besleyen dört-bölgeli kıyıcı ve yardımcı devreleri tasarlanmıştır. Daha sonra PIC6F877 mikrodenetleyicisi kullanılarak, DC motorun kapalı çevrim hız kontrolü yapılmıştır. Sürekli mıknatıslı DC motorun hızlanması, yavaşlaması ve devir yönü değişimine ilişkin elde edilen benzetim ve deneysel sonuçlar karşılaştırılmış, PIC mikrodenetleyici tabanlı kapalı-çevrim kontrollü ve dört-bölgeli çalışan sürücü sistemin düşük fiyatla ve verimli yapılabileceği gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: DC motor, Kapalı çevrim kontrol, Dört-bölgeli, PIC mikrodenetleyici. Modeling and Implementation of a True Four-Quadrant DC Motor Drive Abstract: In this work, PIC microcontroller based closed-loop speed control of four-quadrant permanent magnet DC motor drive has been designed and implemented. First, a four-quadrant DC chopper circuit supplying a permanent magnet DC motor and its auxiliary circuits were constructed. Then, closed-loop operation of the machine was realized using PIC6F877 microcontroller. By comparison of the simulation and experimental results for acceleration, deceleration and reversal operation modes, it has been shown that a PIC6F877 based closed-loop control of a low cost and efficient four-quadrant DC motor drive is achievable. Key words: DC motor, Closed-loop control, Four-quadrant operation, PIC microcontroller.. Giriş Yarıiletken teknolojisinde meydana gelen son gelişmeler daha küçük, daha hızlı ve daha az maliyetli mikrodenetleyici ve güç anahtarlama elemanlarının üretilmesine olanak sağlayarak AC ve DC motor sürücü sistemlerinin kontrolünde önemli yeniliklere öncülük etmiştir. DC motor sürücüleri basit yapıda ve ucuz olmalarından dolayı sıkça kalkış, durma, frenleme ve devir yönü değişimi gerektiren çeşitli endüstriyel uygulamalarda hala yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Ayrıca DC motor sürücüsünün hız ve moment kontrolü indüksiyon motor sürücüsüne göre daha basit olduğundan, endüstride kullanımı önemli avantajlar sağlamaktadır. Bu nedenle, ucuz bir denetleyiciyle arzu edilen kontrol kolayca gerçekleştirilebilir [ 2 3]. DC motor sürücüsü ile anma hızın altındaki hızlarda k için armatür gerilimi kontrol edilirken, anma hızın üzerindeki hızlarda ise manyetik alan zayıflatması yapılır. Sıkça kalkış, devir yönü değişimi, frenleme ve hızlanma gerektiren uygulamalarda dört-bölgeli DC motor sürücü sistemine gereksinim vardır. Böyle bir sürücü devresi ile yapılan hız ayarı ve frenleme ları diğer devrelerinkine göre daha verimli ve daha ekonomik olur [4 5 6]. Bu da, Şekil. de gösterilen ve bir DC motoru besleyen dört-bölgeli H-köprü DC- DC çevirici güç devresi dört adet IGBT yarıiletken anahtar eleman kullanılarak oluşturulmuştur. Yarıiletken anahtarlar uygun bir şekilde kontrol edilerek çıkış gerilimi ve akımı ortalama değerlerinin yanı sıra polariteleri de ayarlanabilir. Böylece, kıyıcının bir DC motoru beslemesi durumunda dört-bölgeli elde edilebilir. Şekil. de gösterilen DC kıyıcı güç devresinde ilave olarak anahtarlara ters paralel bağlı diyotlar kullanılmamıştır. Bunların yerine

2 H.Altun, Ö.Aydoğmuş ve S.Sünter ters düzelme zamanları yeterince küçük olan IGBT lerin gövde diyotlarından yararlanılmıştır. Bu da 25 A, 2 V luk G25N2RUFD IGBT elemanları kullanılmıştır [7]. Sürücü sistemin kontrolünde mikrodenetleyici olarak PIC6F877 kullanılmıştır [8]. 4 bacaklı 8-bitlik bu işlemci, -bit 8-kanallı A/D çeviriciye sahip hem makine dili ve hem de yüksek seviyeli dillerle programlanabilen ucuz maliyetli bir kontrolördür. Ancak maliyeti ucuz olan bu denetleyicinin sınırlı işlem kapasitesinden dolayı, sayısal işaret işlemcileri gibi yüksek maliyetli denetleyicilerle yapılabilen kontrol işlemleri gerçekleştirilememektedir. Bu yüzden bu da dört-bölgeli DC motor sürücüsünün PIC6F877 kullanılarak sadece kapalı çevrim hız kontrolü yapılmıştır. V S D S 4 D 4 Şekil. Dört-bölgeli DC kıyıcı güç devresi. 2. Sürücü Sistem Tasarımı Tasarlanan sürücü sistemin komple şeması Şekil.2 de görülmektedir. Sistem; güç devresi, kontrol ünitesi, yük olarak üzerinde hız algılayıcısı bulunan DC motor ve izoleli sürme devresinden oluşmaktadır. Açık şeması Şekil. de gösterilen güç devresinin amacı sabit bir DC kaynaktan yüke polaritesi yanı sıra ortalama değeri ayarlanabilen gerilim sağlamaktır. Bu çevirici güç devresi yaygın bir şekilde regüleli DC güç kaynaklarında ve DC motor hız kontrol uygulamalarında kullanılır. Böyle bir güç devresi kullanıldığı takdirde, sistem yönünden hızlı dinamik cevap, kontrol esnekliği, küçük hacim ve ağırlık avantajları elde edilecektir. Çeviricinin çıkış gerilimi, Şekil 3. te verildiği gibi bir anahtarlama yaklaşımı ile kontrol edilmiştir. Dört-bölgeli için kullanılan anahtarlama durumları, V a çevirici çıkış gerilimi ya M D 3 D 2 S 3 S da motor uç gerilimi, e c zıt emk ve i a armatür akımı olmak üzere, şu şekilde özetlenebilir: I. Bölge: İleri yönde motor ( V a > e c ve i a > ). Akım S ve D 4 arasında anahtarlanır. S ve S 2 iletimde, S 3 ve S 4 kesimde, motor S 2 ve D 4 iletimde, S ve S 3 kesimde, boşluk II. Bölge: İleri yönde generatör ( V a < e c ve i a < ) Akım S 4 ve D arasında anahtarlanır. S 4 ve D 2 iletimde, S ve S 3 kesimde, boşluk D ve D 2 iletimde, S 3 ve S 4 kesimde, generatör III. Bölge: Ters yönde motor ( V a > e c ve i a < ) Akım S 4 ve D arasında anahtarlanır. S 3 ve S 4 iletimde, S ve S 2 kesimde, motor S 3 ve D iletimde, S 2 ve S 4 kesimde, boşluk IV. Bölge: Ters yönde generatör ( V a < e c ve i a > ) Akım S ve D 4 arasında anahtarlanır. S ve D 3 iletimde, S 2 ve S 4 kesimde, boşluk D 3 ve D 4 iletimde, S ve S 2 kesimde, generatör Böylece, darbe genişlik modülasyon (PWM) tekniği ile denetlenen kıyıcı devre sayesinde sürekli mıknatıslı DC motorun dört-bölgeli hız ayarı yapılabilir. Şekil 2. Kapalı-çevrim kontrollü ve dört-bölgeli DC motor sürücü sistemi.

3 Gerçek Dört-Bölgeli Bir DC Motor Sürücüsünün Modellenmesi ve Tasarımı Şekil 3. Tam köprü bir DC kıyıcının dört-bölgeli sı. Sürücü sistemin kontrolünde PIC mikrodenetleyici tabanlı yazılan programın akış diyagramı Şekil.4 te verilmiştir. Burada motora akuple edilmiş hız algılayıcısı takogeneratörden elde edilen analog sinyal, mikrodenetleyicinin -bitlik A/D çeviricisinin girişine uygulanılarak, kullanıcının girişte arzu ettiği referans hız ile karşılaştırılır. Sonuç hız hatası, motorun mekaniksel dinamik parametreleri göz önünde bulundurularak tasarlanan PI kontrolörden geçirilerek gerekli motor gerilimi elde edilir. Bu gerilimin elde edilmesinde mikrodenetleyicinin PWM modüllerinden biri kullanılmıştır. Mikrodenetleyicinin işlem kapasitesi dikkate alınarak 2 MHz clock frekansı ve -bitlik PWM çözünülürlüğü ile anahtarlama frekansı.22 khz seçilmiştir. Gerek duyulan motor gerilimi, ayrık zamanda aşağıdaki gibi hesaplanmıştır. u(k) = u(k ) + (k p + k.t ).e(k)-k.e(k ) () Burada hız hatası e(k) aşağıdaki şekilde hesaplanır. e(k) i s = ω* (k) ω(k) (2) Burada, u armatür gerilimi, k p ve k i sırası ile kontrolörün oransal ve integral katsayılarıdır. T s örnekleme periyodu ω* ve ω sırası ile referans ve ölçülen açısal hız değerleridir. Denklem () ile hesaplanan bu gerilim, motorun anma gerilimi ile sınırlandırılması gerekir. S anahtarının iletimde kalma süresi t on, motor gerilimi cinsinden aşağıdaki ifade ile hesaplanabilir. 2 t on = u(k) (3) nominal gerilim p 297

4 H.Altun, Ö.Aydoğmuş ve S.Sünter PWM sinyalleri, IGBT lerin kapılarına uygulanmadan önce optik olarak izole edilmiştir. Denklem (3) te verilen t on süresi göz önünde bulundurularak, S anahtarı için üretilen PWM sinyalinin tersiyle S 4 anahtarı sürülmüştür. Bununla birlikte, DC kaynağın kısa devre olma ihtimali göz önünde bulundurularak, S ve S 4 anahtarlarının iletim geçişleri arasına µs lik bir ölü zaman konmuştur. Önceden de tanımlandığı gibi sürücünün I. ve II. bölgelerde durumları için S 2 anahtarı sürekli iletimde S 3 anahtarı ise sürekli kesimde tutulur. III. ve IV. bölgelerde durumunda ise bunun tersi geçerlidir. bir DC kaynaktan beslenir. Sürekli mıknatısın manyetik alanı ile armatürdeki iletkenlerin taşıdığı akımın etkileşmesi sonucu moment üretilir. T L T, J ω M + e c - Ra φ Şekil 5. Sürekli mıknatıslı bir DC motorun eşdeğer devre modeli. La i a V + - Şekil 4. Programın akış diyagramı. 3. DC Motor Modeli Sürekli mıknatıslı DC motorda manyetik alan, duran kısım stator üzerine yerleştirilmiş olan sürekli mıknatıslar tarafından üretilir. Armatür sargısı ise, dönen kısım olan rotor üzerine yerleştirilir. DC motorun armatür sargısı, döner hareketli komütatör ve komütatör ile temas halinde bulunan ancak duran fırçalar üzerinden, 298 DC motorun eşdeğer devre modeli Şekil 5 te verilmiştir. Eşdeğer devrede armatür sargısı indüktansı L a, direnci R a ve besleme gerilimi kaynağına zıt yönde indüklenen elektromotor kuvveti e c ile temsil edilmiştir. Armatürün, stator üzerinde duran sürekli mıknatısın sabit manyetik akı çizgileri içinde döner hareket yapması ile zıt elektromotor kuvveti e c oluşmaktadır. Sürekli mıknatıslı DC motorda manyetik akı sabit olduğu için üretilen moment, armatür iletkenlerinden geçen akım ile orantılı olarak aşağıdaki gibi yazılabilir. T = k m φ i a (4) Burada k m, armatür yapısına bağlı bir sabit ve φ ise Weber olarak sürekli mıknatısların ürettiği alandır. Denklem (4) ten görüldüğü gibi motorun ürettiği T momenti, armatür sargısından geçen i a akımı ile doğru orantılıdır. Bu nedenle, üretilen momentin yönü armatür akımının yönüne bağlıdır. Rotorun döner hareketi ile birlikte armatür sargısını halkalayan manyetik akı zamanla değiştiği için, armatür iletkenleri üzerinde ve armatürü besleyen kaynağa ters yönde bir elektromotor kuvveti indüklenir. Zıt elektromotor kuvveti olarak adlandırılan bu gerilim aşağıdaki gibi ifade edilir. e = k m φ ω (5) c Burada ω, rad/s olarak motor hızıdır. Denklem (5) ten görüldüğü gibi zıt elektromotor kuvveti e c nin polaritesi motor dönüş yönüne bağlıdır. Şekil 5 teki eşdeğer devreden; di a V a = i a R a + L a + ec (6) dt motor gerilim denklemi elde edilir.

5 Gerçek Dört-Bölgeli Bir DC Motor Sürücüsünün Modellenmesi ve Tasarımı Şekil.6 Sürücü sistem modeli. Denklem (4), (5) ve (6) kullanılarak sürekli durumdaki motor hızı aşağıdaki gibi ifade edilebilir: Va R a ω = T (7) 2 k φ (k φ) m m Denklem (7) den görüldüğü gibi DC motorun hız kontrolü için iki yöntem kullanılabilir. Armatür devresine seri direnç bağlanarak yapılan hız kontrolü, I 2 R kayıplarından dolayı nadiren kullanılmaktadır. Ayrıca bu hız kontrol yöntemi kullanıldığı takdirde, moment değişimine karşın motorun sabit-hız karakteristiği kaybolmaktadır. Bunun yanı sıra bu hız kontrol yöntemi, DC motor boşta da veya hafif yük altında olduğu takdirde istenilen sonucu verememektedir. DC motor hız kontrolü uygulamalarında en çok tercih edilen yöntem, armatür besleme geriliminin değiştirilmesidir. Bu kontrol yöntemi hız, anma değerinin altındaki hızlarda, sabit-hız karakteristiği kaybolmadan istenilen değere ayarlanabilmektedir. Bu durumda motor sabit moment bölgesinde çalışır. Bununla birlikte bu da sürekli mıknatıslı DC motor kullanıldığından dolayı manyetik akıyı zayıflatma yoluyla hız kontrolü yapmak mümkün değildir. Motorun mekaniksel dinamiği, aşağı-daki denklem ile ifade edilebilir: dω J = T TL Bω (8) dt Burada T L yük momenti, B sürtünme katsayısı ve J motorun eylemsizliğidir. Denklem (7) den görüldüğü gibi motor hızı armatür geriliminin bir 299 fonksiyonudur ve bu gerilim basitçe bir DC kıyıcı ile ayarlanabilir. Bu da motor hızını dört bölgede kontrol etmek için, yarı iletken eleman olarak IGBT kullanan tam-köprü DC-DC çevirici tasarlanmıştır. Bu uygulamada kullanılan sürekli mıknatıslı prototip DC motorun parametreleri Tablo. de gösterilmiştir. Denklemler (4-8) kullanılarak DC motora ilişkin Matlab/SimPower Systems ve Matlab/Simulink [9] blokları ile oluşturulan model Şekil.6 da verilmiştir. Tablo. DC motor parametreleri. Açıklama Değer ArmatürDirenci, (Ω) Armatür İndüktansı, (mh).233 Atalet Momenti, (kg.m 2 ) Sürtünme Katsayısı, (N.m.s), Alan Sabiti (V.s) 32, Sürücü Sistemin Modellenmesi Tasarlanan sürücü sistemin benzetimini yapmak amacıyla Matlab/SimPowerSystems ve Matlab/Simulink ile Şekil.6 daki gibi bir model oluşturulmuştur. Kurulan bu model dört ana birimden oluşmaktadır. PI biriminde, DC motor bloğundan hesaplanan motor hızı referans hız ile karşılaştırılmakta ve elde edilen hız hatası oransal-integral (PI) kontrolörüyle motor referans gerilimine dönüştürülmektedir. Bu gerilim motorun anma gerilimi ile sınırlandırılmıştır. PWM Generatör birimi ise bu gerilimi üçgen bir taşıyıcı dalga ile karşılaştırarak çeviricideki anahtarlar için PWM kontrol sinyalleri üretir. Şekil.6 da gösterilen H-Köprü ile DC Motor bloklarının detaylı gösterimleri sırasıyla Şekil.7 ve Şekil.8 de

6 H.Altun, Ö.Aydoğmuş ve S.Sünter verilmiştir. Çevirici ve motor modelleri SimPower Systems ile kurulmuştur. çeviricinin giriş akımının sırasıyla benzetim ve deneysel sonuçları verilmiştir. Bu durumda motor boşta çalıştığından ortalama armatür akımı hemen hemen sıfırdır (Şekil. (b), (e) ). Şekil. (c) ve (f) den görüldüğü gibi armatür akımının negatif değerlere sahip olmasından dolayı çevirici giriş akımı da negatif değerlere sahiptir. S iletimde S 4 kesimdeyken DC motor akımı negatiftir ve çevirici, boşluk dan regeneratif moduna geçer (II. Bölge). Bu durumda kaynak akımı (çevirici giriş akımı) negatiftir ve güç Şekil. (c),(f) den görüldüğü gibi kaynağa geri verilir. Şekil.7 H-köprü DC-DC çevirici modeli. Şekil.8 DC motor modeli. 5. Benzetim ve Deneysel Sonuçlar Farklı durumları için benzetim ve deneysel sonuçlar elde edilmiştir. Şekil 9 da verilen benzetim ve deneysel sonuçları, ilk anda motorun 3d/d ya kadar boşta yol almasını ve 3,2 saniye sonra motor %25 anma yük ile yüklendikten 2 saniye sonra yükün kaldırılması durumları için verilmiştir. Şekil 9(a) ve (c) sırasıyla motorun benzetim ve deneysel hız sonuçlarını, Şekil.9(b) ve (d) ise motorun armatür akımlarını göstermektedir. Sonuçlardan görüleceği gibi motor yüklendiği anda motorun hızı düşmekte ancak kontrolör kısa süre içinde motor hızını referans değere çıkarmaktadır. Motor yükünün kaldırıldığı durumda ise motor hızı artmakta ancak yine kontrolörün tepkisiyle motor hızı kısa bir sürede referans değerine düşmektedir. Şekil. motorun 3d/d da boşta ve sürekli rejim altında armatür gerilimi ile akımının ve çevirici giriş akımının benzetim ve deneysel sonuçlarını göstermektedir. Şekil. (a) ve (d) de motorun armatür geriliminin, (b) ve (e) de armatür akımının, (c) ve (f) de ise 3

7 Gerçek Dört-Bölgeli Bir DC Motor Sürücüsünün Modellenmesi ve Tasarımı n (d/d) t (sn.) (a) t (sn.) (b) n (d/d) t (sn.) (c) t (sn.) (d) Şekil 9. 3 d/d referans hız için motorun hız ve armatür akım sonuçları (a-b) Benzetim sonuçları (c-d) Deneysel sonuçlar U a (V) 5 U a (V) µs/div. (a) -5 8 µs/div. (d) µs/div. (b) - 8 µs/div. (e).5.5 i s (A) i s (A) µs/div. (c) - 8 µs/div. (f) Şekil. DC motorun 3 d/d ile sürekli rejimde boşta durumu için (a,d) Armatür gerilimi (b,e) Armatür akımı (c,f) Çevirici giriş akımı benzetim ve deneysel sonuçları 3

8 H.Altun, Ö.Aydoğmuş ve S.Sünter n (d/d) (a) (b) (c) n (d/d) (d) (e) (f) Şekil. DC motorun yüksüz durumda dört-bölgeli için (a,d) Motor hızı (b,e) Filtresiz armatür akımı (c,f) Filtre edilmiş armatür akımı benzetim ve deneysel sonuçları 32

9 Gerçek Dört-Bölgeli Bir DC Motor Sürücüsünün Modellenmesi ve Tasarımı Şekil. DC motorun dört bölgeli durumu için motor hızının ve filtrelenmemiş armatür akımının benzetim ve deneysel sonuçları göstermektedir. Burada motor sıfır hızdan referans hız 3 d/d ya yol almaktadır. Bu durumda motor I. bölgede ktadır. 4. saniyeye yaklaşıldığında motor referans hızı - 3 d/d olarak uygulanmıştır. Bu durumda motor, armatür akımının yön değiştirmesiyle (Şekil.(c,f)) II. bölgede generatör olarak çalışacaktır. Motor hızı sıfırdan negatife değiştiği anda motor III. bölgeye geçerek referans hıza ulaşana kadar ters yönde motor sını sürdürecektir. Sonuçlardan da görüldüğü gibi yaklaşık olarak 5 ila 7,5 saniyeler aralığında motor III. bölgede sürekli rejimde sını sürdürecektir. Yaklaşık 7,5. saniyede motor referans hızı tekrar 3 d/d olarak uygulanmaktadır. Bu durumda motor armatür akımı yön değiştireceğinden (Şekil.(c,f)) motor IV. bölgeye geçerek hızı sıfıra ulaşıncaya kadar ters yönde generatör olarak çalışacaktır. Motor hızı pozitif olduğunda ise motor I. bölgeye geçerek sını ileri yönde motor olarak sürdürecektir. 6. Sonuçlar Bu da, PIC6F877 mikrodenetleyici tabanlı kapalı-çevrim dört-bölgeli DC motor sürücü tasarlanmış ve geliştirilmiştir. Esnek, güvenilir ve verimli bir DC motor sürücü sistemi düşük maliyet ile gerçekleştirilmiştir. Prototip sürücü sistemi tasarlanmadan önce modellenmiş ve benzetim sonuçları farklı şartları için alınmıştır. Tasarlanan prototip sürücü düzeneğinden alınan deneysel sonuçlar ile, sistemin dörtbölgede de hız kontrolünün gerçekleştirilebileceği gösterilmiştir. Ayrıca Matlab kullanılarak gerçekleştirilen modelden elde edilen benzetim sonuçları deneysel sonuçlar ile karşılaştırılmış ve benzer sonuçlar elde edilmiştir. Tasarlanan prototip kolaylıkla yüksek güçlü DC sürücü sistemlere uyarlanabilir. 7. Kaynaklar. Tipsuwanpom, V., Thepsathom, P., Piyarat, W., Numsomran A. and Bunjungjit, S. (2). 4- Quadrant DC Motor Drive Control by BRM Technique, Proceedings of the Third International Power Electronics and Motion Control Conference, 3, Attaianese, C., Locci, N., Marongiu, I. and Perfetto, A. (994). A Digitally Controlled DC Drive, IEEE Electrotechnical Conference, 3, Kumar N.S.,Sadasivam V.,Muruganandam M., (27), A Low-cost Four-quadrant Chopperfed Embedded DC Drive Using Fuzzy Controller,Electric Power Components and Systems,35, Ettomi, Y. S., Noor, S. B. M., Bashi S. M. and Hassan, M.K. (23). Micro Controller Based Adjustable Closed-Loop DC Motor Speed Controller, Student Conference on Research and Development Proceedings, Leonard E. Davis, Hassan H. Moghbelli, Ashfaq Ahmed. (992). Microprocessor Control of DC Motor Drives, IEEE Industry Appl. Conference, 2, Çolak İ., Soysal M., Irmak E., Bayındır R., (27), DA Motorunun Dört Bölge Denetiminin Eğitim Amaçlı Gerçekleştirilmesi, Politeknik Dergisi,, Fairchild Semiconductor Corp. (22). Datasheet G25N2RUFD. 8. Microchip Technology Inc., (2). Datasheet PIC6F87xA. 9. Math Works MATLAB for Microsoft Windows (24). Math Works, Massachusetts. 33

Elektrikli Araçlar İçin Çift Çevrim Destekli DA Motor Kontrol Uygulaması

Elektrikli Araçlar İçin Çift Çevrim Destekli DA Motor Kontrol Uygulaması Elektrikli Araçlar İçin Çift Çevrim Destekli DA Motor Kontrol Uygulaması A. M. Sharaf 1 İ. H. Altaş 2 Emre Özkop 3 1 Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Ne Brunsick Üniversitesi, Kanada 2,3 Elektrik-Elektronik

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DEVRE VE KISA DEVRE KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 324-04

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DEVRE VE KISA DEVRE KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 324-04 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DERE E KISA DERE KARAKTERİSTİKERİ DENEY 4-04. AMAÇ: Senkron jeneratör olarak çalışan üç faz senkron makinanın

Detaylı

Kıyıcı Beslemeli DA Motorun Oransal İntegral ve Bulanık Mantık Oransal İntegral Denetleyicilerle Hız Kontrolü Karşılaştırılması

Kıyıcı Beslemeli DA Motorun Oransal İntegral ve Bulanık Mantık Oransal İntegral Denetleyicilerle Hız Kontrolü Karşılaştırılması Kıyıcı Beslemeli DA Motorun Oransal İntegral ve Bulanık Mantık Oransal İntegral Denetleyicilerle Hız Kontrolü Karşılaştırılması Erhan SESLİ 1 Ömür AKYAZI 2 Adnan CORA 3 1,2 Sürmene Abdullah Kanca Meslek

Detaylı

Sürekli Mıknatıslı Senkron Motorun Sayısal İşaret İşlemcisi ile Histerezis Akım Denetleyicili Alan Yönlendirme Kontrolünün Gerçekleştirilmesi

Sürekli Mıknatıslı Senkron Motorun Sayısal İşaret İşlemcisi ile Histerezis Akım Denetleyicili Alan Yönlendirme Kontrolünün Gerçekleştirilmesi Fırat Üniv. Mühendislik Bilimleri Dergisi Fırat Univ. Journal of Engineering 27(1), 15-22, 2015 27(1), 15-22, 2015 Sürekli Mıknatıslı Senkron Motorun Sayısal İşaret İşlemcisi ile Histerezis Akım Denetleyicili

Detaylı

18/12 Kutuplu Bir Anahtarlı Relüktans Motorun Tasarımı, İncelenmesi ve Kontrolü

18/12 Kutuplu Bir Anahtarlı Relüktans Motorun Tasarımı, İncelenmesi ve Kontrolü Fırat Üniv. Fen ve Müh. Bil. Dergisi Science and Eng. J of Fırat Univ. 9 (), 9-, 7 9 (), 9-, 7 8/ Kutuplu Bir Anahtarlı Relüktans Motorun Tasarımı, İncelenmesi ve Kontrolü Zeki OMAÇ, Hasan KÜRÜM ve Ahmet

Detaylı

DC Motor ve Parçaları

DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları Doğru akım motorları, doğru akım elektrik enerjisini dairesel mekanik enerjiye dönüştüren elektrik makineleridir. Yapıları DC generatörlere çok benzer. 1.7.1.

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

ELEKTROLİZ YAPMAK İÇİN PI DENETİMLİ SENKRON DA-DA DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI

ELEKTROLİZ YAPMAK İÇİN PI DENETİMLİ SENKRON DA-DA DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI 5. luslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13 15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye LKTROLİZ YAPMAK İÇİN PI DNTİMLİ SNKRON DA-DA DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI DSIGN OF A PI CONTROLLD SYNCRONOS DC-DC CONVRTR

Detaylı

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04 İNÖNÜ ÜNİERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖL. 26 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 26-04. AMAÇ: Üç-faz sincap kafesli asenkron

Detaylı

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta E sınıfı DC kıyıcılar; E sınıfı DC kıyıcılar, çift yönlü (4 bölgeli) DC kıyıcılar olarak bilinmekte olup iki adet C veya iki adet D sınıfı DC kıyıcının birleşiminden oluşmuşlardır. Bu tür kıyıcılar, iki

Detaylı

PIC16F877 Mikrodenetleyicisi İle Uzay Vektör PWM İşaretlerinin Üretilmesi

PIC16F877 Mikrodenetleyicisi İle Uzay Vektör PWM İşaretlerinin Üretilmesi PIC16F877 Mikrodenetleyicisi İle Uzay Vektör PWM İşaretlerinin Üretilmesi Hakan ÇELİK 1 Eyyüp ÖKSÜZTEPE 2 Hasan KÜRÜM 3 1 TEİAŞ, Doğu Anadolu Yük Tevzi İşletme Müdürlüğü, 25020, Erzurum 2 Milli Eğitim

Detaylı

Üç Fazlı Sincap Kafesli bir Asenkron Motorun Matlab/Simulink Ortamında Dolaylı Vektör Kontrol Benzetimi

Üç Fazlı Sincap Kafesli bir Asenkron Motorun Matlab/Simulink Ortamında Dolaylı Vektör Kontrol Benzetimi Araştırma Makalesi Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi (05) 6-7 Üç Fazlı Sincap Kafesli bir Asenkron Motorun Matlab/Simulink Ortamında Dolaylı Vektör Kontrol Benzetimi Ahmet NUR *, Zeki

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi 1 Motorlar: Çalışma prensibi Motorlar: Çalışma prensibi 2 Motorlar: Çalışma prensibi AC sinyal kutupları ters çevirir + - AC Motor AC motorun hızı üç değişkene

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları İkincisinde ise; stator düşük devir kutup sayısına göre sarılır ve her faz bobinleri 2 gruba bölünerek düşük devirde seri- üçgen olarak bağlanır. Yüksek devirde ise paralel- yıldız olarak bağlanır. Bu

Detaylı

Şekil1. Geri besleme eleman türleri

Şekil1. Geri besleme eleman türleri HIZ / KONUM GERİBESLEME ELEMANLARI Geribesleme elemanları bir servo sistemin, hızını, motor milinin bulunduğu konumu ve yükün bulunduğu konumu ölçmek ve belirlemek için kullanılır. Uygulamalarda kullanılan

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ Üç Fazlı Asenkron Motorlarda Döner Manyetik Alanın Meydana Gelişi Stator sargılarına üç fazlı alternatif gerilim uygulandığında uygulanan gerilimin frekansı ile

Detaylı

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri Armatür (endüvi) gerilimini değiştirerek devri ayarlamak mümkündür. Endüvi akımını değiştirerek torku (döndürme momentini) ayarlamak mümkündür. Endüviye uygulanan

Detaylı

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR ENTEGRE MOTOR ÇÖZÜMLERİ Günümüzde enerji kaynakları hızla tükenirken enerjiye olan talep aynı oranda artmaktadır. Bununla beraber enerji maliyetleri artmakta ve enerjinin optimum

Detaylı

Sıtkı KOCAOĞLU 1, Hilmi KUŞÇU 2. Kırklareli Üniversitesi, Kırklareli sitki.kocaoglu@kirklareli.edu.tr. Trakya Üniversitesi, Edirne hilmi@trakya.edu.

Sıtkı KOCAOĞLU 1, Hilmi KUŞÇU 2. Kırklareli Üniversitesi, Kırklareli sitki.kocaoglu@kirklareli.edu.tr. Trakya Üniversitesi, Edirne hilmi@trakya.edu. PIC İLE DC MOTORLARIN HIZ VE KONUM KONTROLÜ İÇİN GEREKLİ PID PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİ VE BİR UYGULAMA Sıtkı KOCAOĞLU 1, Hilmi KUŞÇU 2 1 Elektronik Teknolojisi Bölümü Kırklareli Üniversitesi, Kırklareli

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI İşaret akış diyagramları blok diyagramlara bir alternatiftir. Fonksiyonel bloklar, işaretler, toplama noktaları

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ MEKATRONİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ MEKATRONİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR Step (Adım) Motorlar Elektrik enerjisini açısal dönme hareketine çeviren motorlardır. Elektrik motorlarının uygulama alanlarında sürekli hareketin (fırçalı

Detaylı

DC/DC DÖNÜSTÜRÜCÜLER

DC/DC DÖNÜSTÜRÜCÜLER DC/DC DÖNÜSTÜRÜCÜLER DC-DC dönüştürücüler, özellikle son dönemlerde güç elektroniği ve endüstriyel elektronik uygulamalarında çok yoğun olarak kullanılmaya baslayan güç devreleridir. DC-DC dönüştürücülerin

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05 EELP212 DERS 05 Özer ŞENYURT Mayıs 10 1 BĐR FAZLI MOTORLAR Bir fazlı motorların çeşitleri Yardımcı sargılı motorlar Ek kutuplu motorlar Relüktans motorlar Repülsiyon motorlar Üniversal motorlar Özer ŞENYURT

Detaylı

Matris Çevirici ve Gerilim Beslemeli Evirici ile Beslenen Sürekli Mıknatıslı Senkron Motor Sürücülerinin Karşılaştırılması

Matris Çevirici ve Gerilim Beslemeli Evirici ile Beslenen Sürekli Mıknatıslı Senkron Motor Sürücülerinin Karşılaştırılması 6 th International Advanced Technologies Symposium (IATS 11), 16-18 May 211, Elazığ, Turkey Matris Çevirici ve Geril Beslemeli Evirici ile Beslenen Sürekli Mıknatıslı Senkron Motor Sürücülerinin Karşılaştırılması

Detaylı

Doğru Akım Motorları

Doğru Akım Motorları 08.05.2012 Doğru Akım Motorları Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik Doğru Akım Elektrik Motorları Doğru Akım Motorlarının Kısımları ve Özellikleri Güç Hesabı Adım (Step) Motorlar Servo Motorlar Lineer Servo

Detaylı

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR Hazırlayan ve Sunan: ELEKTRİK_55 SUNUM AKIŞI: PWM (DARBE GENİŞLİK MODÜLASYONU) NEDİR? Çalışma Oranı PWM in Elde Edilmesi Temelleri PWM in Kullanım Alanları AC

Detaylı

Belirsiz Katsayılar Metodu ile PWM Kontrollü Buck Tipi Dönüştürücü Devre Analizi

Belirsiz Katsayılar Metodu ile PWM Kontrollü Buck Tipi Dönüştürücü Devre Analizi CBÜ Fen Bil. Dergi., Cilt 11, Sayı, 11-16 s. CBU J. of Sci., Volume 11, Issue, p 11-16 Belirsiz Katsayılar Metodu ile PWM Kontrollü Buck Tipi Dönüştürücü Devre Analizi Anıl Kuç 1*, Mustafa Nil *, İlker

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞLEMİ VE MOTOR OLARAK ÇALIŞTIRILMASI DENEY 324-06

ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞLEMİ VE MOTOR OLARAK ÇALIŞTIRILMASI DENEY 324-06 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞEMİ E MOTOR OARAK ÇAIŞTIRIMASI DENEY 4-06. AMAÇ: Senkron jeneratörün kaynağa paralel senkronizasyonu

Detaylı

Otomatik Kontrol I. Dinamik Sistemlerin Matematik Modellenmesi. Yard.Doç.Dr. Vasfi Emre Ömürlü

Otomatik Kontrol I. Dinamik Sistemlerin Matematik Modellenmesi. Yard.Doç.Dr. Vasfi Emre Ömürlü Otomatik Kontrol I Dinamik Sistemlerin Matematik Modellenmesi Yard.Doç.Dr. Vasfi Emre Ömürlü Mekanik Sistemlerin Modellenmesi Elektriksel Sistemlerin Modellenmesi Örnekler 2 3 Giriş Karmaşık sistemlerin

Detaylı

Bilgisayar Arayüzlü DsPIC Kontrollü Fırçasız Doğru Akım Motoru Sürücü Sistemi

Bilgisayar Arayüzlü DsPIC Kontrollü Fırçasız Doğru Akım Motoru Sürücü Sistemi Bilgisayar Arayüzlü DsPIC Kontrollü Fırçasız Doğru Akım Motoru Sürücü Sistemi Okan Bingöl 1 -Mehmet Ali Yalçınkaya 2 - Orhan Tosun 2 1 Süleyman Demirel Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Elektrik Elektronik

Detaylı

DA-DA BUCK, BOOST VE BUCK-BOOST KONVERTER DENEY SETĐ TASARIMI VE UYGULAMASI

DA-DA BUCK, BOOST VE BUCK-BOOST KONVERTER DENEY SETĐ TASARIMI VE UYGULAMASI MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE DA-DA BUCK, BOOST VE BUCK-BOOST KONVERTER DENEY SETĐ TASARIMI VE UYGULAMASI Muhammed ÖZTÜRK Engin YURDAKUL Samet EŞSĐZ

Detaylı

mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları / Dr. Serkan DİŞLİTAŞ

mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları / Dr. Serkan DİŞLİTAŞ 12. Motor Kontrolü Motorlar, elektrik enerjisini hareket enerjisine çeviren elektromekanik sistemlerdir. Motorlar temel olarak 2 kısımdan oluşur: Stator: Hareketsiz dış gövde kısmı Rotor: Stator içerisinde

Detaylı

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI 3. Bölüm: Asenkron Motorlar Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 3.1. Asenkron Makinelere Giriş Düşük ve orta güç aralığında günümüzde en yaygın kullanılan motor tipidir. Yapısal olarak çeşitli çalışma koşullarında

Detaylı

Mikrodenetleyici Tabanlı DA Motor Kontrolü ve PC Üzerinden İzlenmesi

Mikrodenetleyici Tabanlı DA Motor Kontrolü ve PC Üzerinden İzlenmesi 6 th International Advanced Technologies Symposium (IATS 11), 16-18 May 2011, Elazığ, Turkey Mikrodenetleyici Tabanlı DA Motor Kontrolü ve PC Üzerinden İzlenmesi S. Vadi, S. Reyhanoğlu, S. Çelik Gazi Üniversitesi,

Detaylı

DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ

DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ 1. Deneyin Amacı Bu deneyde, bir fiziksel sistem verildiğinde, bu sistemi kontrol etmek için temelde hangi adımların izlenmesi gerektiğinin kavranması amaçlanmaktadır.

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMÜ-419 OTOMATİK KONTROL LABORATUARI DENEY 8

FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMÜ-419 OTOMATİK KONTROL LABORATUARI DENEY 8 FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMÜ-419 OTOMATİK KONTROL LABORATUARI DENEY 8 DC MOTORUN AYRIK ZAMANDA KONUM VE HIZ KONTROLÜ 1. Amaç: Bir DC motorunun konum

Detaylı

Contents. Doğrusal sistemler için kontrol tasarım yaklaşımları

Contents. Doğrusal sistemler için kontrol tasarım yaklaşımları Contents Doğrusal sistemler için kontrol tasarım yaklaşımları DC motor modelinin matematiksel temelleri DC motor modelinin durum uzayı olarak gerçeklenmesi Kontrolcü tasarımı ve değerlendirilmesi Oransal

Detaylı

AKTÜATÖRLER Elektromekanik Aktüatörler

AKTÜATÖRLER Elektromekanik Aktüatörler AKTÜATÖRLER Bir sitemi kontrol için, elektriksel, termal yada hidrolik, pnömatik gibi mekanik büyüklükleri harekete dönüştüren elemanlardır. Elektromekanik aktüatörler, Hidromekanik aktüatörler ve pnömatik

Detaylı

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir.

ANALOG ELEKTRONİK - II. Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. BÖLÜM 6 TÜREV ALICI DEVRE KONU: Opampla gerçekleştirilen bir türev alıcı (differantiator) çalışmasını ve özellikleri incelenecektir. GEREKLİ DONANIM: Multimetre (Sayısal veya Analog) Güç Kaynağı: ±12V

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY NO:1 TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR 1.1 Giriş Diyod ve tristör gibi

Detaylı

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır.

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. ASENKRON MOTORLARDA HIZ AYARI ve FRENLEME Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. Giriş Bilindiği üzere asenkron motorun rotor hızı, döner alan hızını (n s )

Detaylı

I-D.C. SERVO MOTORLAR

I-D.C. SERVO MOTORLAR I-D.C. SERVO MOTORLAR D.C servo motorları, genel olarak bir D.C. motoru olup, motora gerekli D.C. aşağıdaki metotlardan elde edilir. 1- Bir elektrik yükselteçten. 2- A.C. akımın doyumlu reaktörden geçirilmesinden.

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör.

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK

Detaylı

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri U : AC girişteki efektif faz gerilimi f : Frekans q : Faz sayısı I d, I y : DC çıkış veya yük akımı (ortalama değer) U d U d : DC çıkış gerilimi, U d = f() : Maksimum

Detaylı

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI BESLEME KARTI Araç üzerinde bulunan ve tüm kartları besleyen ünitedir.doğrudan Lipo batarya ile beslendikten sonra motor kartına 11.1 V diğer kartlara 5 V dağıtır. Özellikleri; Ters gerilim korumalı Isınmaya

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI Özgür GENCER Semra ÖZTÜRK Tarık ERFİDAN Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, Kocaeli San-el Mühendislik Elektrik

Detaylı

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir.

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. ALTERNATiF AKIM Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. Doğru akım ve alternatif akım devrelerinde akım yönleri şekilde görüldüğü

Detaylı

İNVERTERLE BESLENEN ÜC FAZLI ASENKRON MOTORUN PC İLE AÇIK ÇEVRİM HIZ KONTROLÜ

İNVERTERLE BESLENEN ÜC FAZLI ASENKRON MOTORUN PC İLE AÇIK ÇEVRİM HIZ KONTROLÜ FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMÜ-419 OTOMATİK KONTROL LABORATUARI DENEY 9 İNVERTERLE BESLENEN ÜC FAZLI ASENKRON MOTORUN PC İLE AÇIK ÇEVRİM HIZ KONTROLÜ

Detaylı

Mentor II - DC Sürücü

Mentor II - DC Sürücü 1 Mentor II - DC Sürücü un stün Performansı 2 DC sistem sürücüleri içinde dünyadaki en verimli sürücü Mikroişlemci kontrollu, 25 A den 1850 A e kadar 1 & 4 bölgeli Ayrıntılı gösterge, kolay anlaşılır fonksiyon

Detaylı

SİRKÜLASYON POMPASINDA KULLANILAN SABİT MIKNATISLI MOTOR SÜRÜCÜSÜNÜN BİLGİSAYAR ORTAMINDA FONKSİYONEL MODELLEMESİ

SİRKÜLASYON POMPASINDA KULLANILAN SABİT MIKNATISLI MOTOR SÜRÜCÜSÜNÜN BİLGİSAYAR ORTAMINDA FONKSİYONEL MODELLEMESİ Su Basınçlandırma Eylül 2011 Sayı 32 Sayın Okurumuz, Bu bültenle, çalışma alanımızda Alarko Carrier ve iş ortaklarımızın teknik ve geliştirme çalışmalarımızın açıklandığı makaleleri sizlerle paylaşmak

Detaylı

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ. DİNAMİK SİSTEMLERİN MODELLENMESİ ve ANALİZİ

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ. DİNAMİK SİSTEMLERİN MODELLENMESİ ve ANALİZİ OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ DİNAMİK SİSTEMLERİN MODELLENMESİ ve ANALİZİ 1) İdeal Sönümleme Elemanı : a) Öteleme Sönümleyici : Mekanik Elemanların Matematiksel Modeli Basit mekanik elemanlar, öteleme hareketinde;

Detaylı

İLERI MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

İLERI MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı İLERI MIKRODENETLEYICILER Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 4 Motor Denetimi Adım (Step) Motorunun Yapısı Adım Motorlar elektrik vurularını düzgün mekanik harekete dönüştüren elektromekanik

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN GERİLİM REGÜLASYONU DENEY 324-05

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN GERİLİM REGÜLASYONU DENEY 324-05 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN GERİİM REGÜASYONU DENEY 4-05. AMAÇ: Rezistif, kapasitif, ve indüktif yüklemenin -faz senkron jeneratörün gerilim

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Fatih BODUR Elektrik Motorları : Dönme kuvveti üreten makineler Elektrik motorunun amacı: Motor şaftına Dönme Momenti (T) ve Devir (n) sağlaması,iş

Detaylı

SÜREKLİ MIKNATISLI SENKRON GENERATÖRLÜ RÜZGAR SANTRALİ BENZETİMİ

SÜREKLİ MIKNATISLI SENKRON GENERATÖRLÜ RÜZGAR SANTRALİ BENZETİMİ SÜREKLİ MIKNATISLI SENKRON GENERATÖRLÜ RÜZGAR SANTRALİ BENZETİMİ Soner ÇELİKDEMİR 1 Mehmet ÖZDEMİR 1 1 Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Fırat Üniversitesi sonercelikdemir@firat.edu.tr mozdemir@firat.edu.tr

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ Buna göre bir iletkende gerilim indüklenebilmesi için; Bir manyetik alan olmalıdır. (Sabit mıknatıs yada elektromıknatıs ile elde edilir.) İletken manyetik alan

Detaylı

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş ASENKRON MAKİNELER Asenkron Motorlara Giriş İndüksiyon motor yada asenkron motor (ASM), rotor için gerekli gücü komitatör yada bileziklerden ziyade elektromanyetik indüksiyon yoluyla aktaran AC motor tipidir.

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

L300P GÜÇ BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ

L300P GÜÇ BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ L3P HITACHI HIZ KONTROL ÜNİTESİ KULLANIM KILAVUZU L3P GÜÇ BAĞLANTISI KONTROL DEVRESİ TERMİNAL BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ Terminal Tanımı Açıklama Sembolü L1 L2 L3 Giriş fazları Şebeke gerilimi bağlanacak

Detaylı

DESIGN AND IMPLEMENTATION OF MULTIMETER BASED ON MICROCONTROLLER

DESIGN AND IMPLEMENTATION OF MULTIMETER BASED ON MICROCONTROLLER 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye MİKRODENETLEYİCİ TABANLI MULTİMETRE TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ DESIGN AND IMPLEMENTATION OF MULTIMETER BASED

Detaylı

PIC 16F877 İLE DA MOTOR HIZ KONTROLÜ

PIC 16F877 İLE DA MOTOR HIZ KONTROLÜ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K B İ L İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 5 : 11 : 2 : 277-285

Detaylı

Anahtarlamalı Relüktans Motorlarda Sürücü Devrelerinin Karşılaştırılması Comparison of Driver Circuits for Switched Reluctance Motors

Anahtarlamalı Relüktans Motorlarda Sürücü Devrelerinin Karşılaştırılması Comparison of Driver Circuits for Switched Reluctance Motors Anahtarlamalı Relüktans Motorlarda Sürücü Devrelerinin Karşılaştırılması Comparison of Driver Circuits for Switched Reluctance Motors B. Durak, A.Y. Yeksan, L.T. Ergene Elektrik Mühendisliği Bölümü İstanbul

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mustafa NİL

Yrd. Doç. Dr. Mustafa NİL Yrd. Doç. Dr. Mustafa NİL ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Fırat Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Y. Kocaeli Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı

Detaylı

Süperpozisyon/Thevenin-Norton Deney 5-6

Süperpozisyon/Thevenin-Norton Deney 5-6 Süperpozisyon/Thevenin-Norton Deney 5-6 DENEY 2-3 Süperpozisyon, Thevenin ve Norton Teoremleri DENEYİN AMACI 1. Süperpozisyon teoremini doğrulamak. 2. Thevenin teoremini doğrulamak. 3. Norton teoremini

Detaylı

KÜRESEL MOTOR TABANLI GÜVENLİK OTOMASYONU

KÜRESEL MOTOR TABANLI GÜVENLİK OTOMASYONU KÜRESEL MOTOR TABANLI GÜVENLİK OTOMASYONU Yusuf ÖNER 1 Osman GÜRDAL 2 Engin ÇETİN 3 Meriç ÇETİN 4 1,3 Pamukkale Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü / Denizli 2 Gazi Üniversitesi Teknik

Detaylı

Y-0035 GÜÇ ELEKTRONİĞİ EĞİTİM SETİ

Y-0035 GÜÇ ELEKTRONİĞİ EĞİTİM SETİ Güç Elektroniği Eğitim Seti, temel güç elektroniği uygulamaları, endüstriyel otomasyon, elektriksel işlemlerin kontrolü ve ölçümleri ile birlikte öğretilmesi, kullanılması, devre elemanlarının tanınması,

Detaylı

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ 1. Temel Teori (Şönt Uyarmalı Motor) DC şönt motorlar hızdaki iyi kararlılıkları dolayısıyla yaygın kullanılan motorlardır. Bu motor tipi seri

Detaylı

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ

5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ 5. AKIM VE GERĐLĐM ÖLÇÜMÜ AMAÇLAR 1. Döner çerçeveli ölçü aletini (d Arsonvalmetre) tanımak.. Bu ölçü aletinin akım ve gerilim ölçümlerinde nasıl kullanılacağını öğrenmek. ARAÇLAR Döner çerçeveli ölçü

Detaylı

DA Motorunun Dört Bölge Denetiminin Eğitim Amaçlı Gerçekleştirilmesi

DA Motorunun Dört Bölge Denetiminin Eğitim Amaçlı Gerçekleştirilmesi Politeknik Dergisi Journal of Polytechnic Cilt:10 Sayı: 3 s.219-227, 2007 Vol: 10 No: 3 pp.219-227, 2007 DA Motorunun Dört Bölge Denetiminin Eğitim Amaçlı Gerçekleştirilmesi İlhami ÇOLAK *, Mustafa SOYSAL

Detaylı

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa Eleco 214 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 214, Bursa Fırçasız, Dış Rotorlu Elektrikli Bisiklet Motoru Tasarımı, Üretimi Ve Deneysel Doğrulaması Design,

Detaylı

Robot Bilimi. Robot Aktüatörler (Çıkış Elemanları, Uygulayıcılar) Öğr. Gör. M. Ozan AKI. r1.0

Robot Bilimi. Robot Aktüatörler (Çıkış Elemanları, Uygulayıcılar) Öğr. Gör. M. Ozan AKI. r1.0 Robot Bilimi Robot Aktüatörler (Çıkış Elemanları, Uygulayıcılar) Öğr. Gör. M. Ozan AKI r1.0 Robot Aktüatörler Aktüatör, İngilizce act (eylem, işini yapmak) kelimesinden gelmektedir Robotun fiziksel olarak

Detaylı

SABİT MIKNATISLI SENKRON MOTORUN ALAN YÖNLENDİRMELİ KONTROLÜ

SABİT MIKNATISLI SENKRON MOTORUN ALAN YÖNLENDİRMELİ KONTROLÜ ISSN:- e-journal of New World Sciences Academy NWSA-ENGINEERING SCIENCES Received: September Accepted: January NWSA ID :.8..A ISSN : 8-7 Hakan Çelik Hasan Kürüm Firat University, Elazig-Turkey hakancelik@firat.edu.tr

Detaylı

Metal Oksitli Alan Etkili Transistör (Mosfet) Temel Yapısı ve Çalışması

Metal Oksitli Alan Etkili Transistör (Mosfet) Temel Yapısı ve Çalışması Metal Oksitli Alan Etkili Transistör (Mosfet) Temel Yapısı ve Çalışması Elektronik alanında çok kullanılan elemanlardan birisi olan Mosfet, bu güne kadar pek çok alanda yoğun bir şekilde kullanılmış ve

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

FIRÇASIZ DA MOTORUN KONTROLÜNDE PWM VE HİSTERİSİZ BANT TEKNİĞİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

FIRÇASIZ DA MOTORUN KONTROLÜNDE PWM VE HİSTERİSİZ BANT TEKNİĞİNİN KARŞILAŞTIRILMASI 31 Vol. 2, No 3, September 2010 pp. 31-45 Mechanical Technologies FIRÇASIZ DA MOTORUN KONTROLÜNDE PWM VE HİSTERİSİZ BANT TEKNİĞİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Yasin BEKTAŞ, N. Füsun OYMAN SERTELLER * Özet Fırçasız

Detaylı

RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ

RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ Fevzi Zengin f_zengin@hotmail.com Musa Şanlı musanli@msn.com Oğuzhan Urhan urhano@kou.edu.tr M.Kemal Güllü kemalg@kou.edu.tr Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği

Detaylı

Unidrive M200, M201 (Boy 1-4) Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Unidrive M200, M201 (Boy 1-4) Hızlı Başlangıç Kılavuzu Bu kılavuzun amacı bir motoru çalıştırmak üzere bir sürücünün kurulması için gerekli temel bilgileri sunmaktır. Lütfen www.controltechniques.com/userguides veya www.leroy-somer.com/manuals adresinden indirebileceğiniz

Detaylı

FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMÜ-419 OTOMATİK KONTROL LABORATUARI DENEY 8

FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMÜ-419 OTOMATİK KONTROL LABORATUARI DENEY 8 FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMÜ-419 OTOMATİK KONTROL LABORATUARI DENEY 8 DC MOTORUN TÜM DURUM GERİ BESLEMELİ HIZ KONTROLÜ VE CE120 CONTROLLER SETİN

Detaylı

MA İNAL NA ARI A NDA ELE E K LE TRİK

MA İNAL NA ARI A NDA ELE E K LE TRİK 3.0.01 KALDIRMA MAKİNALARINDA ELEKTRİK DONANIMI VE ELEKTRİK MOTORU SEÇİMİ Günümüzde transport makinalarının bir çoğunda güç sistemi olarak elektrik tahrikli donanımlar kullanılmaktadır. 1 ELEKTRİK TAHRİKİNİN

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ FİZİK II LABORATUVARI DENEY 2 TRANSFORMATÖRLER

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ FİZİK II LABORATUVARI DENEY 2 TRANSFORMATÖRLER ELEKTRİK ELEKTROİK MÜHEDİSLİĞİ FİZİK LABORATUVAR DEEY TRASFORMATÖRLER . Amaç: Bu deneyde:. Transformatörler yüksüz durumdayken giriş ve çıkış gerilimleri gözlenecek,. Transformatörler yüklü durumdayken

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI FİNAL/BÜTÜNLEME SORULARI İÇİN ÖRNEKLER (Bunlardan farklı sorular da çıkabilir.)

ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI FİNAL/BÜTÜNLEME SORULARI İÇİN ÖRNEKLER (Bunlardan farklı sorular da çıkabilir.) ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI FİNAL/BÜTÜNLEME SORULARI İÇİN ÖRNEKLER (Bunlardan farklı sorular da çıkabilir.) 1) Etiketinde 4,5 kw ve Y 380V 5A 0V 8,7A yazan üç fazlı bir asenkron motorun, fazlar arası

Detaylı

Mentor II DC sürücüler için Pratik Devreye Alma Klavuzu

Mentor II DC sürücüler için Pratik Devreye Alma Klavuzu Mentor II DC sürücüler için Pratik Devreye Alma Klavuzu 1. Adım : Motor & Sürücü Bağlantılarını Yapınız. 2. Adım : Motor Plaka Değerlerine Bakınız Mentor II nin parametrelerini ayarlamak için, önce motor

Detaylı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit değerli pozitif gerilim regülatörleri basit bir şekilde iki adet direnç ilavesiyle ayarlanabilir gerilim kaynaklarına dönüştürülebilir.

Detaylı

Bir motorun iç yapısı çok farklı gözükse bile, motorun uç davranışını bu iki türün birisi cinsinden tanımlamak her zaman mümkündür.

Bir motorun iç yapısı çok farklı gözükse bile, motorun uç davranışını bu iki türün birisi cinsinden tanımlamak her zaman mümkündür. K TÜ Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Mikroişlemciler Laboratuarı ADIM MOTORUNUN MĐKROBĐLGĐSAYARLARLA DENETĐMĐ 1. GENEL TANITIM Adım motorları, küçük momentli sayısal uygulamalarda

Detaylı

Michael Faraday 1831 Ampere ve Bio Savart Elektrik Mekanik Enerjiler arasýndaki ilişki Elektrik Magnetik Alan arasındaki ilişki

Michael Faraday 1831 Ampere ve Bio Savart Elektrik Mekanik Enerjiler arasýndaki ilişki Elektrik Magnetik Alan arasındaki ilişki ELEKTRİK MAKİNALARININ DÜNÜ BUGÜNÜ GELECEKTEKİ DURUMU Mekanik Enerji Michael Faraday 1831 Ampere ve Bio Savart Elektrik Mekanik Enerjiler arasýndaki ilişki Elektrik Magnetik Alan arasındaki ilişki Elektrik

Detaylı

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits)

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits) SE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates nd Logic Circuits) Sakarya Üniversitesi Lojik Kapılar - maçlar Lojik kapıları ve lojik devreleri tanıtmak Temel işlemler olarak VE,

Detaylı

LİNEER ANAHTARLAMALI RELÜKTANS MOTORLA ASANSÖR TAHRİKİ

LİNEER ANAHTARLAMALI RELÜKTANS MOTORLA ASANSÖR TAHRİKİ Asansör Sempozyumu 25-27 Eylül 2014 // İzmir 85 LİNEER ANAHTARLAMALI RELÜKTANS MOTORLA ASANSÖR TAHRİKİ Mahir Dursun 1, Süleyman Ateşoğlu 2 1 Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi, 2 Türkiye İstatistik

Detaylı

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ 1-Step Motorlar - Sabit mıknatıslı Step Motorlar 2- Sorvo motorlar - Sabit mıknatıslı Servo motorlar 1- STEP (ADIM) MOTOR NEDİR Açısal konumu adımlar halinde değiştiren,

Detaylı

Temel Mikroişlemci Tabanlı Bir Sisteme Hata Enjekte Etme Yöntemi Geliştirilmesi. Buse Ustaoğlu Berna Örs Yalçın

Temel Mikroişlemci Tabanlı Bir Sisteme Hata Enjekte Etme Yöntemi Geliştirilmesi. Buse Ustaoğlu Berna Örs Yalçın Temel Mikroişlemci Tabanlı Bir Sisteme Hata Enjekte Etme Yöntemi Geliştirilmesi Buse Ustaoğlu Berna Örs Yalçın İçerik Giriş Çalişmanın Amacı Mikroişlemciye Hata Enjekte Etme Adımları Hata Üreteci Devresi

Detaylı

Anma güçleri 3 kw tan büyük olan motorların üç fazlı şebekelere bağlanabilmeleri için üç fazlı olmaları gerekir.

Anma güçleri 3 kw tan büyük olan motorların üç fazlı şebekelere bağlanabilmeleri için üç fazlı olmaları gerekir. Elektrik motorlarında yol verme işlemi Motorun rotor hızının sıfırdan anma hızına hızına ulaşması için yapılan işlemdir. Durmakta olan motorun stator sargılarına gerilim uygulandığında endüklenen zıt emk

Detaylı

DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç

DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç Deney 10 DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç DENEYİN AMACI 1. Ortak kollektörlü (CC) yükseltecin çalışma prensibini anlamak. 2. Ortak kollektörlü yükseltecin karakteristiklerini ölçmek. GENEL BİLGİLER

Detaylı

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK ÜHENDĠSLĠĞĠ GÜÇ ELEKTRONĠĞĠ LABORATUAR TEK FAZL DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Pek çok güç elektroniği uygulamasında, giriş gücü şebekeden alınan 50-60 Hz lik AC güç şeklindedir ve uygulamada

Detaylı

MEKATRONİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ELEKTRİK SÜRÜCÜ DEVRELERİ YRD. DOÇ. DR. ERSAN KABALCI

MEKATRONİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ELEKTRİK SÜRÜCÜ DEVRELERİ YRD. DOÇ. DR. ERSAN KABALCI MEKATRONİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ELEKTRİK SÜRÜCÜ DEVRELERİ YRD. DOÇ. DR. ERSAN KABALCI Mekatronik Sistemler Mekatronik; işlem ve ürünlerin tasarımında makine mühendisliği, elektronik kontrol ve yazılım

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI MEKATRONİĞİN TEMELLERİ TEMEL ELEKTRONİK KAVRAMLARI KONDANSATÖR Kondansatör iki iletken plaka arasına bir yalıtkan malzeme konarak elde edilen ve elektrik enerjisini elektrostatik enerji olarak depolamaya

Detaylı