ARAŞTIRMA PROJESİ. Betonarme ve Tarihi Yapılardaki Yıpranmaların Fiber Optik Sensörlerle Tespiti Konulu Akademik Araştırmanın SONUÇ RAPORU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ARAŞTIRMA PROJESİ. Betonarme ve Tarihi Yapılardaki Yıpranmaların Fiber Optik Sensörlerle Tespiti Konulu Akademik Araştırmanın SONUÇ RAPORU"

Transkript

1 ARAŞTIRMA PROJESİ Betonarme ve Tarihi Yapılardaki Yıpranmaların Fiber Optik Sensörlerle Tespiti Konulu Akademik Araştırmanın SONUÇ RAPORU Prof. Dr. Kemal FİDANBOYLU Fatih Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Eylül İstanbul. Bu araştırma projesi Projem İstanbul kapsamında İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlatılmıştır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve araştırmacının yazılı izni olmadan çoğaltılamaz ve kopyalanamaz.

2 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...1 ŞEKİLLERL İSTESİ...2 BÖLÜM 1 GİRİŞ...4 BÖLÜM 2 TEORİK BİLGİ VE LİTERATÜR TARAMASI MODLARIN GÜÇ DAĞILIMI TEKNİĞİ MİKROKIVRIM SENSÖR TEKNİĞİ DALGABOYU VE FAZ MODÜLELİ SİSTEMLER...11 BÖLÜM 3 LABORATUVAR KURULUMU VE EKİPMANLAR...17 BÖLÜM 4 DENEYSEL SONUÇLAR MİKROKIVRIM SENSÖR TEKNİĞİ FİBER OPTİK MODLARIN GÜÇ DAĞILIMI SENSÖR TEKNİĞİ Gerginlik Deneyi Stres Deneyi SİSTEMİN PROTOTİP OLARAK PRATİKTE UYGULANACAK HALE GETİRİLMESİ...35

3 BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER REFERANSLAR...40

4 ŞEKİLLLER LİSTESİ Şekil 2.1 Çok modlu fiber içindeki ışığın propagasyonu...8 Şekil 2.2 Kaynaktan çıkan ışığın fiberden geçerek ışık örüntüsü oluşturması...8 Şekil 2.3 Modların güç dağılımı düzeneğin blok diyagramı....8 Şekil 2.4 Akıllı yapı uygulamasının uzak alan örüntünün iki boyutlu yatay şiddet profilleri. (a) Dış stres yokken (b) S1 stresi altında (c) S2 stresi altında (d) S3 stresi altında (S3 > S2 > S1 )....9 Şekil 2.5 Mikro kıvrım fiber optik sensörünün şematik diyagramı Şekil 2.6 Fiber optik mikro kıvrım sensörü düzeneği diyagramı Şekil 2.7 Fiber Bragg Grating de iletim ve yansıma spektrumu...12 Şekil 2.8 Horsetail Falls Köprüsü Şekil 2.9 Horsetail Falls Köprüsüne yerleştirilmiş sensörler...13 Şekil 2.10 Horsetail Falls Köprüsünden alınan dinamik veriler Şekil 2.11 Demodülasyon sistemi...14 Şekil 2.12 SOFO sistem düzeneği Şekil 2.13 SOFO fiber optik deformasyon sensörü...15 Şekil 2.14 Çatlaklardaki sensör yerleşimleri...16 Şekil 2.15 Kubbenin altına ve üstüne döşenmiş sensörler Şekil 3.1 (a)-(e) Proje kapsamında kurulan fiber optik ve fotonik araştırma laboratuvarından görüntüler...19 Şekil 3.2 (a)-(q) Laboratuvar ekipmanları Şekil 4.1 Fiber optik mikrokıvrım sensörü düzeneği...22 Şekil 4.2 Fiber optik mikrokıvrım sensörü düzeneği diyagramı Şekil 4.3 Mikrokıvrım sensör sisteminde algılayıcı bölüm...23 Şekil 4.4 mm kalınlık 16, 18 ve 20mm aralıklı tek dişli ile yapılan deney sonuçları...24 Şekil mm kalınlık 16, 18 ve 20mm aralıklı iki dişli ile yapılan deney sonuçları..24 Şekil mm kalınlık 24, 26 ve 28 mm aralıklı üç dişli ile yapılan deney sonuçları25 Şekil 4.7 Gerginlik ölçümü deney düzeneği Şekil 4.8 Gerginlik ölçümü deney düzeneği diyagramı....26

5 Şekil 4.9 Gerginlik deneyinde algılayıcı kısım...27 Şekil 4.10 Farklı ağırlıklar için fiber çıkışında oluşan halka şekilleri...28 Şekil 4.11 Normalize ışık gücünün çıkış açısına göre değişimi (güç ölçer)...28 Şekil 4.12 Normalize ışık gücünün çıkış açısına göre değişimi (CCD kamera) Şekil 4.13 Halka şekli üzerinde seçilmiş sanal sensör yerleri Şekil 4.14 CCD kamera ve güç ölçer ölçümlerinin karşılaştırılması (9.81 N)...30 Şekil 4.15 CCD kamera ve güç ölçer ölçümlerinin karşılaştırılması (19.62 N)...30 Şekil 4.16 Stres ölçümü deney düzeneği...31 Şekil 4.17 Stres ölçümü deney düzeneği diyagramı Şekil 4.18 Stress deneyi için algılayıcı kısım...32 Şekil 4.19 Normalize ışık gücünün çıkış açısına göre değişimi (güç ölçer)...32 Şekil 4.20 Farklı kuvvetler için fiber çıkışında oluşan halka şekilleri Şekil 4.21 Normalize ışık gücünün çıkış açısına göre değişimi (CCD kamera) Şekil 4.22 Halka şekli üzerinde seçilmiş sanal sensör yerleri Şekil 4.23 CCD kamera ve güç ölçer ölçümlerinin karşılaştırılması (58.37 N)...35 Şekil 4.24 CCD kamera ve güç ölçer ölçümlerinin karşılaştırılması (86.61 N)...35 Şekil 4.25 Fiber optik sensör sistemi prototipi (saha uygulaması için)...36 Şekil 4.26 Fiber kabloya ağırlık uygulanması...36 Şekil 4.27 Fotodiyot çıkışındaki gerilimin ağırlık (kuvvet) arttıkça değişimi...37

6 BÖLÜM 1 GİRİŞ Yapıların yerinde gözlenmesinin emniyeti arttırması ve maliyetleri düşürmesi nedeniyle, akıllı yapılardaki durum gözlemleri gittikçe önem kazanmaktadır. Yapısal gözleme fiber optik sensörler mükemmel bir olanak sağlamaktadırlar. Bu tip fiber optik sensörlerle gerçekleştirilen düzenekler literatürde akıllı yapılar (smart structures) olarak adlandırılmaktadır. Fiber optik sensörlerin geleneksel sensörlere göre boyut, ağırlık, elektromanyetik girişime karşı duyarsız olma ve materyallere entegre edilebilme gibi avantajları yaygın bir şekilde kullanılmasında önemli rol oynamaktadır. Avantajlarının yanında; yakın geçmişte olan gelişmeler ve fiyat düşümleri fiber optik sensörlere olan ilgiyi arttırmıştır. Böylece, araştırmacılar fiber optik telekomünikasyon ürünlerindeki gelişmeleri optoelektronik teçhizatlarla birleştirerek fiber optik sensörleri oluşturmuşlardır. Son on yıllık zaman diliminde farklı teknikler kullanılarak fiber optik sensörler hakkında birçok araştırmalar yapılmıştır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Projem İstanbul proje desteği kapsamında gerçekleştirilen Betonarme ve Tarihi Yapılardaki Yıpranmaların Fiber Optik Sensörlerle Tesbiti konulu proje, betonarme ve tarihi yapılardaki çatlak, hasar gibi yapılara zarar veren yıpranmaların fiber optik sensör düzenekleri kullanılarak elektroniksel olarak gözlemlemek ve aksaklıkların erken tesbit edilerek gerekli önlemlerin alınmasını sağlayan bir düzeneği oluşturabilmektir. Projede amaçlanan esas nokta maddi ve manevi açıdan büyük önem taşıyan yapıların ileri teknoloji ürünü sistemler kullanarak korunmasına yardımcı olacak sistemlerin geliştirilmesine katkısağlamaktır. Proje; sensör sisteminin teorisinin geliştirilmesi, teorik çalışmalar ile birlikte düzeneğimizin test ve analizlerinin yapılması için gerekli laboratuvar şartlarının oluşturulması, kurulan laboratuvar ortamında deney ve ölçümlerin yapılması, laboratuvarda test edilmiş sistemin yapılarda pratik olarak kullanılmaya hazır hale getirilmesi olmak üzere dört safhaya bölünmüş ve çalışmalar bu sıralama ve kapsamda yapılmıştır. Yapılan çalışmalar hakkında İstanbul Büyükşehir Belediyesi ne farklızamanlarda iki ara rapor sunulmuştur. Verilen iki ara raporda projenin ilk üç safhasıhakkında bilgilendirme yapılmıştır. Sonuç raporunda ilk üç safha ile birlikte dördüncü safhadan bahsedilecek ve eski raporları da kapsayacak şekilde bir sonuç raporu oluşturulacaktır.

7 Bu bağlamda sonuç raporu beş kısıma bölünmüştür. Bölüm 1 giriş kısmı olup projenin amacı ve kapsamı, projede neden fiber optik sensörlerin kullanıldığı ve raporun organizasyonu hakkında bilgi verilmiştir. Bölüm 2 de projenin ilk safhasında gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında başta fiber optik sensörlerlerde mikrokıvrım sensör tekniği ve modların gücünün dağılımıteknikleri olmak üzere diğer yaygın kullanılan teknikler hakkında teorik bilgiler verilmiş ve literatürde yapılan bazı çalışmalardan örneklerle bahsedilmiştir. Projenin üçüncü safhasının bir parçası olan deney ve testlerin yapılabilmesi için gerekli laboratuvarın oluşturulması ve laboratuvardaki teçhizatlar hakkındaki bilgi Bölüm 3 te verilmiştir. Bölüm 4 te projenin üçüncü safhasının bir diğer parçası olan mikrokıvrım tekniği ve modların güç dağılımı tekniği ile gerçekleştirilen test ve deneylerin sonuçlarıverilmiştir. Bununla birlikte projenin son safhası olan sensör sisteminin sahada pratik olarak uygulanabilecek bir hale getirilmesi için yapılmış düzenek ve düzenek ile yapılmış deney sonuçları Bölüm 4 te bahsedilmiştir. verilmiştir. Bölüm 5 te proje ile ilgili sonuç ve gelecekte yapılabilecek çalışmalar ile ilgili öneriler Bu çalışma İstanbul Büyükşehir Belediyesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının sağlamış olduğu proje desteği ile yürütülmüştür. Bu bakımdan İstanbul Büyükşehir Belediyesi Stratejik Planlama Dairesi yetkililerine teşekkür etmeyi bir borç biliriz. Bu projenin gerçekleşmesi için her safhada büyük emekleri geçen Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Onur TOKER, Araş. Gör. Hasan Seçkin EFENDİOĞLU ve Yüksek Lisans öğrencisi Mehmet Enis EŞEN e ayrıca çok teşekkür ederiz.

8 BÖLÜM 2 TEORİK BİLGİ VE LİTERATÜR TARAMASI Fiber optik sensörler sağlamlık, küçük boyutlu olma, düşük kayıp, düşük ağırlık, dış etkilere ve elektriksel gürültüye duyarsız olma gibi bir çok özellikleri nedeniyle yapıların uzun veya kısa süreli durum gözlemlerinde ideal sistemlerdir. Köprüler, limanlar, barajlar, tüneller, yollar, yüksek katlı binalar ve tarihi eserler üzerinde bu çalışmalar uygulanmıştır. İlk olarak proje kapsamaında kullanılan iki teknik olan modların güç dağılımı tekniği ile mikrokıvrım sensör tekniği hakkında bilgiler verilecek, daha sonra yaygın olarak kullanılan önemli diğer teknikler hakkında bilgiler verilecektir. Bütçe imkanları ile birlikte mikro kıvrım ve modların güç dağılımı tekniklerinin betonarme yapı ve tarihi bina uygulamasının yapılmamış olması bu teknikler ile ilgili deneylere yönelinmesinin sebebidir. 2.1 MODLARIN GÜÇ DAĞILIMI TEKNİĞİ Fiber optik sinyaller fiber çıkışında bir patern oluşturacak şekilde fiber içinde dıştabakasındaki sınır koşulları ve fiberin şekline göre hareket ederler (Şekil 2.1). Fibere dış bir etki uygulandığında, fiberin merkezindeki çekirdek kısmı ile onun dış tabakasıarasındaki sınır koşulları değişir. Bu değişim modların güç modülasyonu ile sonuçlanan modlar arası bir güç kuplajına neden olur. Fibere bir kaynaktan ışıma yapıldığında gerekli şartlarda fiber çıkışında bir halka şekli (paterni) oluşturulabilir (Şekil 2.2). Bu halka şeklindeki ışık şiddeti değişimin iki boyutlu analizi modların güç dağılımıtekniğinde kullanılır. Etkiden önce ve sonraki halka üzerindeki ışık şiddeti değişimlerinin karşılaştırılmasının yapılması fotodedektör veya CCD kamera kullanılarak gerçekleştirilebilir. Böylece dışarıdan uygulanan mekanik kuvvetler hassas bir şekilde ölçülebilir [1].

9 Modların güç dağılımının ölçülebilmesi için oluşturulabilecek sistemin genel hatlarışekil 2.3 de şematize edilmiştir. Bu düzenek lazer veya LED lerden oluşan bir ışık kaynağı, akıllı yapının bulunduğu dış etkinin yapıldığı kısım, yüksek çözünürlük ve hassasiyette bir CCD kamera veya fotodedektör, görüntü işlemenin yapıldığı bilgisayar bulunan çıkış kısmı gibi bölümlerden oluşur [2]. Dış etki sonucunda sınır koşullarının değişmesi ile uzaysal şiddet modulasyonun gerçekleşmesi çekirdek veya kılıfta kırılım indeksi, dalga kılavuzunun geometrisi ve fiberin temas yüzey uzunluğunun değişmesi gibi etkiler oluşturur. Bu etkiler uzaysal şiddet modulasyonu ile sonuçlanır ve ışık şiddetindeki bu değişmeler analiz edilerek dışetkiler ölçülebilir [3]. Bu teknikte diğer tekniklerden farklı olarak lazer kaynağı yerine bir LED ve CCD kamera yerine bir veya daha fazla fotodedektör kullanılabileceğinden diğer tekniklere göre ucuz bir yöntemdir. Aşağıdaki Şekil 2.4 te betonarme olmayan fakat başka bir akıllı yapıuygulamısında modların güç dağılımı tekniği uygulanması sonucunda uzak alan örüntülerdeki değişimler fiber çıkışındaki gözlenmiştir. Uzak alan örüntünün iki boyutlu yatay şiddet profilleri Şekil 2.4 te gösterilmiştir. Şekil 2.4 (a) seçeneğinde hiç bir dışstres yoktur (b) seçeneğinden (d) ye kadar artan büyüklükte bir dış stres uygulanmış ve çıkış CCD kamera ile analiz edilerek uzaysal şiddet görüntü işleme teknikleri kullanarak ölçülmüştür [1].

10 2.2 MİKROKIVRIM SENSÖR TEKNİĞİ Fiber optik mikro kıvrım sensörleri teorisi, iki tırtıklı yüzey arasına yerleştirilmişfiber optik kablodaki mikro kıvrım kaybı üzerine kuruludur. Işık fiber boyunca ilerlerken kıvrım bölgelerinde ışık kayıpları meydana gelir. Fiberdeki mikro kıvrım kaybı, fiber kıvrım genliği ve mekanik dalgaboyu fonksiyonudur. Mikro kıvrım yöntemi Şekil 2.5 te temel olarak gösterilmiştir. Mikrokıvrım sensörü temelde fiber optikteki kayıp mekanizmasına dayanmaktadır. Bu mekanizmada fiber kablonun eğilmesi, bükülmesi ve kıvrılmasıdurumunda fiberde iki farklı kırılma indeksine sahip katmanlar arasında yansıyarak yol alan ışık yansıma açısının değişmesiyle dış katmandan yansıyarak ışık gücünde kayba neden olur. Bu mekanizmayı sensöre uyarladığımızda mikrokıvrım sensörü ortaya çıkmaktadır. Sensör sistemimiz üç ana bölümden oluşmaktadır. Bunlar ışık kaynağı, algılama bölümü ve çıkış gücü ölçümüdür [4]. Mikro kıvrım gerilim sensöründe mekanik algılayıcı kısım, elastik, üzerinde çok sayıda

11 dişleri olan ark diyagramışeklinde bir elemandır. Diyagramın her iki sonuda sensörün alttaki yüzeyine sabitlenmiştir. Bu yüzeyde yapıya bağlı olduğundan oluşan gerilim hareketlerinden eşit şekilde etkilenir. Algılayıcı fiber optik dişlerin arasına yerleştirilir. Optik fiberdeki mikro kıvrım kaybı hassas bir fonksiyondan oluşmaktadır. Bu fonksiyonda birbirinden bağımsız dişler arasındaki bölgede oluşan sinüs kıvrım genliğinden oluşur. Uzun süre gerilim etkisi altında, elastik diyagramın iki ucunda gerilim yönünde belli bir yer değişimi oluşur. Bu da diyagramın ark yüksekliğini değiştirir. Bu yüzden diş aralığı diyagramın ark yüksekliğiyle beraber değişir. Bu da fiberde mikro kıvrım modülasyonuna ve kayıba neden olur. Yapısal gerilim fiberden çıkan ışık gücü şiddetinin gözlemlenmesiyle ölçülür [4]. Mikro kıvrım sensörünü lazer kaynağından verilen ışığın mercekte fokuslandıktan sonra özel hazırlanmış iki yüzey arasına yerleştirilmiş fiberden geçirilerek bir foto sensör yardımıyla çıkışı alınabilir. Fiberin bulunduğu yüzeye yapılacak basınçta optik güç göstericiden gözlemlenebilir. Bu düzeneyin diyagramışekil 2.6 da belirtilmektedir. Mikro kıvrım yönetimi ışık şiddetinin değişiminin gözlenmesine dayanan ışık modüleli bir yöntemdir [5]. 2.3 DALGABOYU VE FAZ MODÜLELİ SİSTEMLER Dalgaboyu modüleli sensörlerin en çok kullanılan sensör tiplerinden biri fiber Bragg grating (ızgara) sensördür. Bragg gratingler fiberin çekirdek kısmına yüksek şiddette UV ışık gönderilerek oluşturulan kırılım indeksleri farklı bölgelerdir. Birbiri ardı gelen bu şekildeki farklı kırılım indeksine sahip bölgeler ızgara gibi davranarak, fiber içinde yayılmakta olan ışık buraya çarparak buradan belli bir dalga boyunda (λ) yansır (Şekil 2.7). Burada oluşturulan ızgara şekilli çizgiler dalga boyu duyarlı bir filtre gibi davranarak belli bir dalga boyunda ışığı yansıtır. Bu yansıyan dalga boyu: λ = 2nΛ (1)

12 eşitliği ile gösterilebilir. Burada n, çekirdeğin etkin kırılım indeksi, Λ ise kırılım indeksi değişiminin periyodudur. Fiber gratinge bir gerginlik uygulandığında iki etki fiber gratingin periyodun değişmesine neden olur. Birisi grating in uzunluğunun değişmesi, diğeri ise kırılım indeksinin değişmesidir. Böylece sonuçta fiber gratingin periyodu değişmesi dalga boyunda bir kaymaya ve bu da gerilme ölçülme mekanizmasına neden olur. Bragg Grating tekniği kullanılarak yapılmış akıllı yapı uygulamalarına literatürden bazıörnekler verelim. Whitten L. Schulz, Joel P. Conte ve Eric Udd tarafından Amerika Birleşik Devletlerinde yapılan, fiber optik sensörlerin kullanıldığı diğer bir uygulamada Oregon daki Horsetail Falls Köprüsü dür (Şekil 2.8). Bu köprüye 1999 yılında 26 adet sensör yerleştirilmiştir. Sensörler köprüye monte edilmiş ve yüksek demodülasyon sistemiyle köprü üzerindeki bütün yükler algılanabilmiştir. Öyleki işleyen trafikteki araçların büyüklüğü dahi tahmin edilebilmiştir [6]. Şekil 9 da da göründüğü üzere Horsetail Falls Köprüsü ne sensörler iki şekilde monte edilmiştir. Bunlardan bir kısmı beton blokların üzerine yerleştirilmiş (Şekil 2.9 (a)), bir kısmı ise betonun içine döşenmiştir (Şekil 2.9 (b)).

13 (a) (b) Şekil 2.9 Horsetail Falls Köprüsüne yerleştirilmiş sensörler. Köprüdeki trafik gözlenerek, farklı hızlarda geçen araç ve yayaların zamana göre köprü üzerinde oluşturduğu gerilimler gözlenmiştir (Şekil 2.10). Dinamik gerilimin ölçülmesi için de belli bir düzenek gerektirir. Yukarıda bahsettiğimiz sensör uygulamalarında alınan sensör verileri yüksek-hızlı demodülasyon sistemiyle analiz edilmiştir. Bu modülasyon sisteminde sensörden alınan spektral bilgi fotodedektör sayesinde genlik tabanlı sinyallere çevrilmiştir. Şekil 2.11 de görüldüğü gibi ışık sensöründen geçerek ilk dağıtıcıya gelmiş, burada ızgara dan (grating) yansıyıp ikinci dağıtıcıya geçer. Buradan sonra bir filtreden geçip dedektöre gider. Dedektör gerekli algılamayı yapıp bilgileri bağlı bulunduğu bilgisayara gönderir.

14 Akıllı yapı uygulamalarında kullanılan fiber optik sensör çeşitlerinden biri fazmodüleli interferometrik sensörlerdir. Faz modüleli sensörler oldukça duyarlı sensörler olmakla birlikte kompleks yapıda olma ve yüksek maliyet gibi dezavantajları vardır. SOFO, Fransızca Surveillance d Ouvrages par Fibres Optiques tanımlamasından türemiş optik fiberlerle yapısal görüntüleme anlamına gelmektedir. SOFO sisteminin çalışma prensibi Şekil 2.12 de şematize edilmiştir. SOFO sistemi akıllı yapı sisteminin gelişmiş bir örneğidir. Sensörde iki şerit halinde uzanan fiber optik kablo bulunmaktadır. Bunlardan biri gerilmesiz olarak iki metal kontak arasına yerleştirilmiştir. Buna ölçücü fiber denir. Diğeri ise referans fiberdir. Bu da diğer fiberle aynı doğrultuda yerleştirilmiştir. İkiside plastik bir boru içinde uzanmaktadır. Yapıdaki tüm değişimler bu iki fiberin boylarının farklılığıyla ölçülmektedir. Bu analizi yapmak için alınan veriler çeşitli devre ve detektörlerden geçtikten sonra bilgisayar aracılığı ile görüntülenmektedir. Bu sensör sayesinde tarihi binalar ve köprülerdeki çatlaklar ve kırılmalar tespit edilebilmektedir [7]. Şekil 2.13 de SOFO sisteminin kullanıldığı bir yapı gösterilmiştir [7]. Burada 10 m uzunluğundaki sensor direkt olarak beton yüzeyine tutturulmuştur. Sensörün pasif bölgesi okumanın yapıldığı birime sensörün bağlantısını sağlamak için kullanılmaktadır.

15 Diğer bir faz modüleli SOFO sitemi uygulaması 2001 yılında İsviçrede Daniele Inaudi, Nicoletta Casanova ve Branko Glisic tarafından yapılmış ve çalışmada yapılan iki farklı ugulamada fiber optik sensörlerin kilise gibi tarihi bir yapıda ve liman duvarlarının yapısının gözlenmesinde kullanılmıştır. İlk uygulamada, İsviçrede bulunan Gandria kiliseninin kubbesindeki çatlakların durumu uzun süreli izlemeye tabii tutulmuştur. Sensörler Şekil 2.14 te görüldüğü gibi kilisenin kubbesindeki çatlaklara kısa bir zamanda yerleştirilerek, bir daha ayrı bir şantiye veya yapı kurmadan gözlemlenmiştir. [8] Günlük deformasyon miktarları aynı zamanda sıcaklık değişimlerine bağlı olarak ta izlenmiştir. Bunlar oluşturulan düzenekle ölçülerek datalar kaydedilmiştir. Şekil 2.15 te kilise

16 kubbesine döşenmiş sensör resimleri gösterilmektedir. [8] BÖLÜM 3 LABORATUVAR KURULUMU VE EKİPMANLAR Projenin önemli safhalarından biri geliştirilmesi düşünülen fiber optik sensör sisteminin ilk olarak kurulup oluşturulacağı, gerekli test ve deneylerinin yapılabileceği laboratuvar ortamının oluşturulmasıdır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi proje desteği sağlanan bütçe tamamen laboratuvar ekipmanları temininde kullanılmıştır. Laboratuvar kurulumu süreci gerekli ekipman listesinin oluşturulması, oluşturulan ekipmanın alımıiçin gerekli araştırmanın yapılıp ilgili şirketlerle görüşme ve anlaşmaların yapılması ve en son satınalma laboaratuvar kurulumu esnasındaki süreçlerdir. Alınması gereken aletler için irtibat kurulan firmalar bu tip malzemelerde dünyada en iyi hizmet ve itibara sahip olan Newport ve Thorlabs firmalarıdır. Amerika Birleşik Devletleri merkezli Newport firmasının Türkiye distribütörü Optomek firması ile irtibat kurulmuş, Almanya merkezli Thorlabs firması ile Türkiyede bir şubeleri olmamasınedeni ile direkt iletişim sağlanmıştır. Oluşturduğumuz teçhizat listesindeki ürünlerden fiyat uygunluğu hangi firmada ise o ürün o firmadan talep edilmiştir. Gümrük işlemleri ve teslim süreçleri ile birlikte laboratuvar kurulumu süre gerektiren bir süreç olmuştur. Bu süreç sonucunda kurulan fiber optik ve fotonik araştırma laboratuvarından görüntüler Şekil 3.1 (a)-(e) de gösterilmektedir.

17 (b) (c) (a)

18 (d) (e) Şekil 3.1 (a)-(e) Proje kapsamında kurulan fiber optik ve fotonik araştırma laboratuvarından görüntüler. a) PBI52527 Breadboard (b)pm121 Power-meter c) HRR015 HeNe Laser d)f-cl1 Cleaver

19 e) F-915T Multimode Fiber Coupler f) FP-1A Fiber Positioner g) PH2/M Post Holder h) TR 50/M Post ve R2-M Collar i) BA-2 Base j) 45 Rod k) M-FX-BLX Ball Driver Set l) M-SK-M6A Screw Kit

20 m) FPH-S Fiber Chucks n) Laser Mount with ULM-TILT Adjusters (o) M-20X Objective Lens p)m-340-rc Clamp q) F-91TS Tilt Stage Şekil 3.2 (a)-(q) Laboratuvar ekipmanları. BÖLÜM 4 DENEYSEL SONUÇLAR

21 4.1 MİKROKIVRIM SENSÖR TEKNİĞİ Mikrokıvrım sensörü temelde fiber optikteki kayıp mekanizmasına dayanmaktadır. Bu mekanizmada fiber kablonun eğilmesi, bükülmesi ve kıvrılmasıdurumunda fiberde iki farklı kırılma indeksine sahip katmanlar arasında yansıyarak yol alan ışık yansıma açısının değişmesiyle dış katmandan yansıyarak ışık gücünde kayba neden olur. Bu mekanizmayı sensöre uyarladığımızda mikrokıvrım sensörü ortaya çıkmaktadır. Sensör sistemimiz üç ana bölümden oluşmaktadır. Bunlar ışık kaynağı, algılama bölümü ve çıkış gücü ölçümüdür. Bu deneyde ışık kaynağı olarak 16 mw gücünde katı hal lazer kullanılmıştır. Çıkış gücünü ise ışık gücünü ölçebilen hassas güç gösterici ile ölçmektedir. Projenin en önemli bölümü olan algılama kısmı ise özel yapım birbirine geçmeli eşit aralıklara sahip dişleri olan iki paralel plakadan oluşmaktadır. Deney düzeneği Şekil 4.1 de gösterilmektedir. Mikrokıvrım sensöründe lazer kaynağından verilen ışık mercekte fokuslandıktan sonra özel hazırlanmış iki yüzey arasına yerleştirilmiş fiberden geçirilerek bir foto detektör yardımıyla çıkışı alınmaktadır. Fiberin bulunduğu yüzeye yapılacak basınçta optik güç göstericiden gözlemlenmektedir. Bu düzeneğin diyagramışekil 4.2 de belirtilmektedir.

22 Mikrokıvrım yöntemi ışık şiddetinin değişiminin gözlenmesine dayanan ışık modüleli bir yöntemdir. Burada fiber kablo eşit aralıklı dişliler arasına yerleştirilerek sensörün algılama bölümü oluşturulmuştur. Belli basınçlara maruz kalan fiber kabloda ışık gücü kayıbı bu yolla sağlanmaktadır. Oluşan kayıplar sensör çıkışına bağlı bulunan optik güç ölçerde gözlenmektedir. Mikrokıvrım sensör sisteminde algılayıcı bölüm Şekil 4.3 de görülmektedir. Deneyler, sensördeki kıvrım yapan dişlilerin farklı kalınlık ve aralıklarına göre yapılmıştır. Her yüksekliğe göre özel dişli aralıkları hesaplanmış ve buna göre deney düzenekleri hazırlanmıştır. Deneyler sırasıyla 6, 8 ve 10 mm kalınlıktaki dişliler ile yapılmıştır. Birçok denemeden sonra sensöre belli miktarda ağırlıklar kullanılarak basınç uygulanmıştır. Bu uygulamanın sonuçları incelemeye alınarak sensörümüzün çalışma prensibi incelenmiştir. Çalışmalarımız halen sürmekte olup 6 ve 10 mm kalınlıkta ve her kalınlıktaki sensör için farklı aralıklı dişlilerle yapmış olduğumuz deneylerden elde edilen verilerle oluşturulan grafikler Şekil 6, 7 ve 8 de görülmektedir. Grafiklerdeki eğrilerin giderek düşmesi sensöre uygulanan basıncın artmasıyla çıkıştaki gücün azaldığını göstermektedir. Burada sensörün üzerine düşen basıncıarttırarak gerçek bir yapıdaki birim yüzeye uygulanan basıncı simule edilmesine çalışılmıştır. Bu durumda sensörümüzün nasıl çalışacağı ve hangi sonuçları vereceği gözlemlenmiştir. Güç değişimlerinin lineer yapıya yakın olması sensörün işlevsel olduğunu göstermektedir.

23 4.2 FİBER OPTİK MODLARIN GÜÇ DAĞILIMI SENSÖR TEKNİĞİ Modların güç dağılımı tekniği çok modlu fiberde modların gücünün uzaysal şiddet

24 modülasyonudur. Fiber optik sinyaller fiber çıkışında bir patern oluşturacak şekilde fiber içinde fiberin çekirdek ve onun dış tabakasındaki sınır koşulları ve fiberin şekline göre hareket ederler. Fibere dış bir etki uygulandığında, fiberin merkezindeki çekirdek kısmı ile onun dış tabakası arasındaki sınır koşulları değişir. Bu değişim modların güç modülasyonu ile sonuçlanan modlar arası bir güç kuplajına neden olur. Fibere bir kaynaktan ışıma yapıldığında gerekli şartlarda fiber çıkışında bir halka şekli (paterni) oluşturulabilir. Bu halka şeklindeki ışık şiddeti değişimin iki boyutlu analizi modların güç dağılımı tekniğinde kullanılır. Etkiden önce ve sonraki halka üzerindeki ışık şiddeti değişimlerinin karşılaştırılmasının yapılması fotodedektör veya CCD kamera kullanılarak gerçekleştirilebilir. Modların güç dağılımı tekniği kullanılarak gerginlik ve stres deneyleri laboratuvar ortamında gerçekleştirilmiştir Gerginlik Deneyi Modların güç dağılımı tekniğinin gerginlik deneyine uygunluğunun ve aynızamanda tekniğin akıllı yapı uygulamalarına uygunluğun araştırılması yapılan bu deneyde amaçlanmıştır. Böylece betonarme ve tarihi yapılardaki uygulanabilirliği incelenmiştir.şekil 4.7 de görülen deney düzeneği optik masa, katı hal lazeri, optik deney kuplaj elamanları, çok modlu fiber, algılayıcı kısım, güç ölçer, üzerinde güç ölçerin sensörü ve yarı geçirgen bir kağıdın bulunduğu ölçüm platformu ve CCD kameradan oluşmaktadır. Şekil 4.8 de ise düzeneğin basit bir diyagramı görülmektedir.

25 Düzenekteki algılayıcı kısmı bu deney için özel olarak tasarlanmıştır. Fiber ip içinden geçirilmiş ve iki uçu sabitlenmiştir. Daha sonra bir makara sistemi ile bu iki nokta arasına gerginlik uygulanmıştır. Algılayıcı kısım Şekil 4.9 da gösterilmiştir. Burada d=33 cm lik fiber boyunca gerginlik uygulanmıştır. Gerginlik deneyinde modların güç dağılımı tekniğinden faydalanarak çok modlu fiberin uygulanan bir gerginliğe karşı yapıda oluşturduğu değişim eş zamanlı olarak gözlemlenmiştir. Düzenekte çok modlu fiberimize kaynak olarak 650 nm dalgaboyundaki 16 mw lık bir katı hal lazeri uygulanmıştır. Fiber çıkışında halka şekli elde edecek şekilde lazer açısı ve optik kuplaj elamanları ayarlanmıştır. Halkanın merkezinin karanlık ve halka üzerindeki ışık şiddetinin yüksek olması hassasiyet açısından daha etkilidir. Gerginlik artan ağırlıklar ile uygulanmıştır. CCD kamera ile yarı geçirgen kağıt üzerine düşen halka resimleri her bir farklı ağırlık için çekilmiştir. Fotoğraf çekimlerinin yanında aynı zamanda her bir ağırlık için güç ölçer ile halka şekli boyunca ışık şiddeti manuel olarak ölçülmüş ve değerler kaydedilmiştir. Bu değerler kullanılarak ışık şiddetinin çıkış açısına göre değişimi farklı ağırlıklar için çizdirilmiştir. CCD kamera ile çekilen resimler ve manuel ölçüm

26 için ışık şiddeti profilleri sırasıyla Şekil 4.10 ve Şekil 4.11 de gösterilmiştir. Güç ölçer ile yapılan ölçümlerin yanında çekilen halka fotoğrafları bu uygulama için özel olarak yazılan görüntü işleme program kodu ile analiz edilmiş ve çıkış açısına göre CCD kamera görüntülerinin profilleri Şekil 4.12 de görüldüğü gibi çizdirilmiştir.

27 Deneyde sırasıyla 9.81 N, N, N ve N luk kuvvetler yüklerle uygulanarak algılayıcı kısımda gerginlik oluşturulmuştur. Her kuvvet artışında halka üzerindeki ışık şiddeti (gücü) azalırken, aynı anda merkeze doğru ışık gücü artmıştır. Bu başka bir ifadeyle yüksek dereceli modların gücünün düşük dereceli modlara kuple olması anlamına gelmektedir. Güç ölçer profilleri ve CCD kamera görüntü profillerinde de tepe noktadaki ışık gücünün her bir yük artışında azalmasının yanında, merkez civarında arttığı gözlenmiştir. Görüntü analiz programı kullanılarak elde edilen sonuçlar daha sonra manuel olarak elde edilen ölçüm sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Manuel olarak yapılan güç ölçer ölçümleri sayısı ve sensör yerleri konumları görüntü işleme programında sanal olarak Şekil 4.13 de görüldüğü gibi simüle edilmiş, analog ve dijital ölçümler karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma sonunda CCD kamera görüntülerinden güç ölçer ölçümleri sonuçlarının tahmin edilebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sensör yeri ve sayısıbelirleme konusanda büyük kolaylık sağlayabilecek bir yaklaşımdır. CCD kamera görüntü profilleri ile güç ölçer ölçümleri profilleri bire bir karşılaştırılmış %5 in altında bir hata ile sonuçların örtüştüğü görülmüştür. Şekil 4.14 ve Şekil 4.15 sırasıyla 9.81 N ve N kuvvetlerdeki CCD görüntüleri ve güç ölçer profillerinin karşılaştırılmasıdır. Sonuçların uyuştuğu ve üst üste örtüştüğü grafiklerden görülmektedir.

28 4.2.2 Stres Deneyi Modların güç dağılımı tekniği kullanılarak stres ölçümünün yapılabilirliği ve bununla

29 birlikte tekniğin betonarme ve tarihi yapılarda kullanılabilirliğinin araştırılmasıstres deneyinde amaçlanmıştır. Optik deney kuplaj elamanları, katı hal lazeri, çok modlu fiber, algılayıcı kısım, güç ölçer, üzerinde güç ölçerin sensörü ve yarı geçirgen bir kağıdın bulunduğu ölçüm platformu ve CCD kamera deney düzeneğini oluşturan elemanlardır. Deney düzeneği ve düzeneğin şematik diyagramı sırasıyla Şekil 4.16 ve Şekil 4.17 de gösterilmiştir. geçmektedir. Ayrıca duyarlılığı arttırmak için küçük bir dikdörtgensel metal plaka fiberin üzerine plakaların arasına yerleştirilmiştir (Şekil 4.18 (b)). Stress fiberin d=2.2 cm lik kısmı boyunca uygulanmıştır.

30 Stress algılayıcı kısımdaki üst metal plakaya artan yükler şeklinde beş farklıkuvvet seviyesi için uygulanmıştır. Her bir yük artımında halka paterni boyunca güç ölçerin sensörü kaydırılarak ışık gücünün halka boyuncaki değişimi gözlenmiştir. Her bir yük artımında halka şekli boyunca alınan veriler kaydedilmiş ve güç ölçerle ölçülen bu veriler grafik olarak çizdirilmiştir (Şekil 4.19). Analog ölçümlerle birlikte aynızamanda halka şekillerinin Şekil 4.20 de görülen her bir stres düzeyinde fotoğraflarıçekilmiş ve kaydedilmiştir. Güç ölçer ile yapılan ölçümlerin yanında fotoğrafı çekilen halka şekilleri program kodu bu uygulamaya özel olarak yazılan görüntü işleme programı ile analiz edilmiş ve Şekil 4.21 de çıkış açısına göre CCD kamera görüntülerinin profilleri çizdirilmiştir.

31 Her bir stress seviyesi artımında Şekil 4.21 de görüldüğü gibi ışık her kuvvette kısmi bir şekilde halka üzerinden merkeze doğru kaymış ve genişlemiştir. Yüksek dereceli modlardan düşük dereceli modlara ışık gücü dereceli bir şekilde kaymıştır. Resimlerle birlikte grafiklerden de görülebileceği gibi her bir stres seviyesinde merkeze doğru ışık gücü artarken halka üzerindeki ışık gücü azalmıştır. Etkiden önceki ve sonraki halka üzerindeki güç dağılımları değişmiştir. Görüntü analiz programı kullanılarak elde edilen sonuçlar daha sonra analog olarak elde

Fatih Üniversitesi, İstanbul, Türkiye E-posta: kfidan@fatih.edu.tr, hseckin@fatih.edu.tr, onur@fatih.edu.tr, enisesen50@yahoo.com. 2.

Fatih Üniversitesi, İstanbul, Türkiye E-posta: kfidan@fatih.edu.tr, hseckin@fatih.edu.tr, onur@fatih.edu.tr, enisesen50@yahoo.com. 2. 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye BETONARME VE TARİHİ YAPILARDAKİ YIPRANMALARIN FİBER OPTİK SENSÖRLE TESPİTİ DETECTION OF CRACKS AND DAMAGES IN

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI II. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI II. DENEY FÖYÜ ELEKRİK DERELERİ-2 LABORAUARI II. DENEY FÖYÜ 1-a) AA Gerilim Ölçümü Amaç: AA devrede gerilim ölçmek ve AA voltmetrenin kullanımı Gerekli Ekipmanlar: AA Güç Kaynağı, AA oltmetre, 1kΩ direnç, 220Ω direnç,

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

FEYZĠ AKKAYA BĠLĠMSEL ETKĠNLĠKLERĠ DESTEKLEME FONU

FEYZĠ AKKAYA BĠLĠMSEL ETKĠNLĠKLERĠ DESTEKLEME FONU FEYZĠ AKKAYA BĠLĠMSEL ETKĠNLĠKLERĠ DESTEKLEME FONU ÜSTÜN BAġARILI GENÇ BĠLĠM ĠNSANLARINA ARAġTIRMA DESTEĞĠ FABED ARAġTIRMA PROJESĠ GELĠġME RAPORU Proje BaĢlığı: Su tutmayan yüzey üzerinde duran tek sıvı

Detaylı

H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık

H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık 2. Ahenk ve ahenk fonksiyonu, kontrast, görünebilirlik 3. Girişim 4. Kırınım 5. Lazer, çalışma

Detaylı

DENEY 2 ANKASTRE KİRİŞLERDE GERİNİM ÖLÇÜMLERİ

DENEY 2 ANKASTRE KİRİŞLERDE GERİNİM ÖLÇÜMLERİ Ankastre Kirişlerde Gerinim Ölçümleri 1/6 DENEY 2 ANKASTRE KİRİŞLERDE GERİNİM ÖLÇÜMLERİ 1. AMAÇ Ankastre olarak mesnetlenmiş bir kiriş üzerine yapıştırılan gerinim ölçerlerle (strain gauge) kiriş üzerinde

Detaylı

Optik Modülatörlerin Analizi ve Uygulamaları Analysis of the Optical Modulators and Applications

Optik Modülatörlerin Analizi ve Uygulamaları Analysis of the Optical Modulators and Applications Optik Modülatörlerin Analizi ve Uygulamaları Analysis of the Optical Modulators and Applications Gizem Pekküçük, İbrahim Uzar, N. Özlem Ünverdi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Yıldız Teknik

Detaylı

HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME. Genel Çalışma Koşulları: 0-40 C. Sıcaklık

HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME. Genel Çalışma Koşulları: 0-40 C. Sıcaklık HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME Genel Çalışma Koşulları: Sıcaklık 0-40 C Nem 80% (31 C altında) 50% (40 C da) Elektrik Teknik şartnamede listelenen CİHAZ 1-12

Detaylı

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği 1 TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI SMART HOME LABORATORY FOR SMART GRID INFRASTRUCTURE IN TURKEY Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Sunan Onur ELMA 2

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 40 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI TEORİ Bir noktada oluşan gerinim ve gerilme değerlerini

Detaylı

Değişken Doğru Akım Zaman göre yönü değişmeyen ancak değeri değişen akımlara değişken doğru akım denir.

Değişken Doğru Akım Zaman göre yönü değişmeyen ancak değeri değişen akımlara değişken doğru akım denir. DC AKIM ÖLÇMELERİ Doğru Akım Doğru akım, zamana bağlı olarak yönü değişmeyen akıma denir. Kısa gösterimi DA (Doğru Akım) ya da İngilizce haliyle DC (Direct Current) şeklindedir. Doğru akımın yönü değişmese

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Optokuplör Optokuplör kelime anlamı olarak optik kuplaj anlamına gelir. Kuplaj bir sistem içindeki iki katın birbirinden ayrılması ama aralarındaki sinyal iletişiminin

Detaylı

ULUDAĞ ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK-MĐMARLIK FAKÜLTESĐ MAKĐNA MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ GENEL MAKĐNE LABORATUARI

ULUDAĞ ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK-MĐMARLIK FAKÜLTESĐ MAKĐNA MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ GENEL MAKĐNE LABORATUARI UUDAĞ ÜNĐVRSĐTSĐ MÜNDĐSĐK-MĐMARIK FAKÜTSĐ MAKĐNA MÜNDĐSĐĞĐ BÖÜMÜ GN MAKĐN ABORATUARI STRAĐN GAUG (UZAMA ÖÇR YARDIMI Đ GRĐM ÖÇÜMSĐ DNY GRUBU: ÖĞRNCĐ NO, AD -SOYAD: TSĐM TARĐĐ: DNYĐ YAPTIRAN ÖĞRTĐM MANI:

Detaylı

Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters

Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters Gizem Pekküçük, İbrahim Uzar, N. Özlem Ünverdi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Yıldız Teknik Üniversitesi gizem.pekkucuk@gmail.com,

Detaylı

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI Uğur Arıdoğan (a), Melin Şahin (b), Volkan Nalbantoğlu (c), Yavuz Yaman (d) (a) HAVELSAN A.Ş.,

Detaylı

5 İki Boyutlu Algılayıcılar

5 İki Boyutlu Algılayıcılar 65 5 İki Boyutlu Algılayıcılar 5.1 CCD Satır Kameralar Ölçülecek büyüklük, örneğin bir telin çapı, objeye uygun bir projeksiyon ile CCD satırının ışığa duyarlı elemanı üzerine düşürülerek ölçüm yapılır.

Detaylı

Holografi. kısa bir giriş

Holografi. kısa bir giriş Holografi kısa bir giriş İçerik Giriş Holografinin kavramları Holografik görüntülemenin kavramları Holografinin dayandığı ğ fiziksel etkiler (olaylar) Holografinin tarihçesi Holografik süreçte basit girişim

Detaylı

LED IŞIK KAYNAKLARININ RENK SICAKLIĞININ GÖRÜNTÜ İŞLEME TEKNİKLERİ KULLANILARAK BELİRLENMESİ. İsmail Serkan Üncü, İsmail Taşcı

LED IŞIK KAYNAKLARININ RENK SICAKLIĞININ GÖRÜNTÜ İŞLEME TEKNİKLERİ KULLANILARAK BELİRLENMESİ. İsmail Serkan Üncü, İsmail Taşcı LED IŞIK KAYNAKLARININ RENK SICAKLIĞININ GÖRÜNTÜ İŞLEME TEKNİKLERİ KULLANILARAK BELİRLENMESİ İsmail Serkan Üncü, İsmail Taşcı To The Sources Of Light s Color Tempature With Image Processing Techniques

Detaylı

Fotonik Kristallerin Fiziği ve Uygulamaları

Fotonik Kristallerin Fiziği ve Uygulamaları Fotonik Kristallerin Fiziği ve Uygulamaları Ekmel Özbay, İrfan Bulu, Hümeyra Çağlayan, Koray Aydın, Kaan Güven Bilkent Üniversitesi, Fizik Bölümü Bilkent, 06800 Ankara ozbay@fen.bilkent.edu.tr, irfan@fen.bilkent.edu.tr,

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Yapı ve Deprem Uygulama Araştırma Merkezi

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Yapı ve Deprem Uygulama Araştırma Merkezi İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Yapı ve Deprem Uygulama Araştırma Merkezi GLOBAL MT FİRMASI TARAFINDAN TÜRKİYE DE PAZARLANAN LİREFA CAM ELYAF KUMAŞ İLE KAPLANAN BÖLME DUVARLI BETONARME ÇERÇEVELERİN DÜZLEMİNE

Detaylı

İki Aşamalı C Band Ebrium Katkılı Fiber Yükselteçlerde (EKFY) Kazanç Düzeltmek İçin Uzun Periyotlu Fiber Izgara Kullanılması

İki Aşamalı C Band Ebrium Katkılı Fiber Yükselteçlerde (EKFY) Kazanç Düzeltmek İçin Uzun Periyotlu Fiber Izgara Kullanılması İki Aşamalı C Band Ebrium Katkılı Fiber Yükselteçlerde (EKFY) Kazanç Düzeltmek İçin Uzun Periyotlu Fiber Izgara Kullanılması Haluk Tanrıkulu tanrikul@metu.edu.tr ÖZET Ebrium Katkılı Fiber Yükselteç (EKFY)

Detaylı

AKILLI BİR PLAKANIN SERBEST VE ZORLANMIŞ TİTREŞİMLERİNİN KONTROLÜ

AKILLI BİR PLAKANIN SERBEST VE ZORLANMIŞ TİTREŞİMLERİNİN KONTROLÜ AKILLI BİR PLAKANIN SERBEST VE ZORLANMIŞ TİTREŞİMLERİNİN KONTROLÜ Fatma Demet Ülker 1 Ömer Faruk Kırcalı 1 Yavuz Yaman 1 dulker@ae.metu.edu.tr fkircali@stm.com.tr yyaman@metu.edu.tr Volkan Nalbantoğlu

Detaylı

Prof. Dr. H. SELÇUK VAROL OPTOELEKTRON"K & F"BER OPT"K

Prof. Dr. H. SELÇUK VAROL OPTOELEKTRONK & FBER OPTK I Prof. Dr. H. SELÇUK VAROL MUSTAFA YA!IMLI OPTOELEKTRON"K & F"BER OPT"K II Yayın No : 2017 Teknik Dizisi : 126 1. Bası A!ustos 2008 - "STANBUL ISBN 978-975 - 295-914 - 9 Copyright Bu kitabın bu basısı

Detaylı

TESTBOX Serisi Cihazlar ile Tarihi Bir Yapıda Kablosuz Yapısal Sağlık Takibi

TESTBOX Serisi Cihazlar ile Tarihi Bir Yapıda Kablosuz Yapısal Sağlık Takibi TESTBOX Yapısal Sağlık Takibi (SHM) Uygulamaları Uygulama Notu AN-TR-401 TESTBOX Serisi Cihazlar ile Tarihi Bir Yapıda Kablosuz Yapısal Sağlık Takibi Anahtar Kelimeler: Yapısal Sağlık Takibi, Operasyonel

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I ENDÜSTRİYEL KONTROL UYGULAMALARI

Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I ENDÜSTRİYEL KONTROL UYGULAMALARI Öğr. Gör. Oğuzhan ÇAKIR 377 42 03, KTÜ, 2010 1. Deneyin Amacı Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I ENDÜSTRİYEL KONTROL UYGULAMALARI CDS (Kadmiyum

Detaylı

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Bu konuda yapmış olduğumuz yayınlardan derlenen ön bilgiler ve bunların listesi aşağıda sunulmaktadır. Bu başlık altında depoların pratik hesaplarına ilişkin

Detaylı

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği ZENER DİYOT VE AKIM-GERİLİM KARAKTERİSTİĞİ Küçük sinyal diyotları, delinme gerilimine yakın değerlerde hasar görebileceğinden, bu değerlerde kullanılamazlar. Buna karşılık, Zener diyotlar delinme gerilimi

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VII. DENEY FÖYÜ ELEKTRİK DERELERİ-2 LABORATUARI II. DENEY FÖYÜ TRANSFORMATÖR ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ Amaç: Transformatörün özelliklerini anlamak ve başlıca parametrelerini ölçmek. Gerekli Ekipmanlar: Ses Transformatörü,

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje Proje Raporu Hakan Altuntaş 11066137 16.01.2013 İstanbul

Detaylı

Şekil 1. DEÜ Test Asansörü kuyusu.

Şekil 1. DEÜ Test Asansörü kuyusu. DOKUZ EYLÜL ÜNĐVERSĐTESĐ TEST ASANSÖRÜ KUYUSUNUN DEPREM YÜKLERĐ ETKĐSĐ ALTINDAKĐ DĐNAMĐK DAVRANIŞININ ĐNCELENMESĐ Zeki Kıral ve Binnur Gören Kıral Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine

Detaylı

STRAIN GAGE DENEY FÖYÜ

STRAIN GAGE DENEY FÖYÜ T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ STRAIN GAGE DENEY FÖYÜ HAZIRLAYAN Prof. Dr. Erdem KOÇ Yrd.Doç.Dr. İbrahim KELEŞ Yrd.Doç.Dr. Kemal YILDIZLI MAYIS 2011 SAMSUN

Detaylı

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 13. BÖLÜM FİBER OPTİK ÖLÇÜMLERİ

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 13. BÖLÜM FİBER OPTİK ÖLÇÜMLERİ DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 13. BÖLÜM FİBER OPTİK ÖLÇÜMLERİ KONULAR test ekipmanları zayıflama ölçümleri dispersiyon ölçümleri OTDR saha uygulamaları eye paternleri

Detaylı

5.2.01-01 Yarı ömrü ve radyoaktif denge

5.2.01-01 Yarı ömrü ve radyoaktif denge Maddenin Fiziksel Yapısı Radyoaktivite Yarı ömrü ve radyoaktif denge Neler öğreneceksiniz Ana madde Yavru madde Bozunum hızı Ayrışma ya da bozunum sabiti Sayma hızı Yarı ömür Ayrışma ürünü Prensip: Bir

Detaylı

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak.

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri kullanarak elektrik alan çizgilerinin

Detaylı

100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI

100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI 465 100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI Ahmet MEREV Serkan DEDEOĞLU Kaan GÜLNİHAR ÖZET Yüksek gerilim, ölçülen işaretin genliğinin yüksek olması nedeniyle bilinen ölçme sistemleri ile doğrudan ölçülemez.

Detaylı

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 Volümetrik debimetre nedir?? Fark basınç ölçümü ile hava akış verimini kontrol etmenizi sağlayan, bakım gerektirmeyen, yenilikçi bir Pnömatik otomasyon kontrol sistemidir, bu

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.ÖMER KADİR

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ Bilgisayar Mühendisliği. Dr. Kemal YILMAZ, Prof. Dr. Aylin KANTARCI, Prof. Dr. Cezmi AKKIN

EGE ÜNİVERSİTESİ Bilgisayar Mühendisliği. Dr. Kemal YILMAZ, Prof. Dr. Aylin KANTARCI, Prof. Dr. Cezmi AKKIN EGE ÜNİVERSİTESİ Bilgisayar Mühendisliği Dr. Kemal YILMAZ, Prof. Dr. Aylin KANTARCI, Prof. Dr. Cezmi AKKIN Oftalmoskopi: oftalmoskop ile göz dibinin muayene edilmesi bilimidir. Bilim tarihinin ilk optik

Detaylı

BASMA DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Basma Deneyinin Amacı

BASMA DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Basma Deneyinin Amacı 1. Basma Deneyinin Amacı Mühendislik malzemelerinin çoğu, uygulanan gerilmeler altında biçimlerini kalıcı olarak değiştirirler, yani plastik şekil değişimine uğrarlar. Bu malzemelerin hangi koşullar altında

Detaylı

Gürültü kaynakları ve alıcılar. Gürültüleri önleme. Terimler

Gürültü kaynakları ve alıcılar. Gürültüleri önleme. Terimler Gürültü kaynakları ve alıcılar Gürültüleri önleme Sensörler / Aktuatorler Alıcı ve Göndericiler ESD (elektro statik deşarj) Frekans konverterleri Veri aktarım ve iletim aygıtları Kontrol kabin tasarımı

Detaylı

Sıcaklık Nasıl Ölçülür?

Sıcaklık Nasıl Ölçülür? Sıcaklık Nasıl Ölçülür? En basit ve en çok kullanılan özellik ısıl genleşmedir. Cam termometredeki sıvıda olduğu gibi. Elektriksel dönüşüm için algılamanın farklı metotları kullanılır. Bunlar : rezistif

Detaylı

Mikrodalga Konnektörler. Microwave connectors

Mikrodalga Konnektörler. Microwave connectors Mikrodalga Konnektörler * Microwave connectors KONU : Mikrodalga Konnektörler PROJE YÖNETİCİSİ : Yrd. Doç. Dr. Arif Dolma TESLİM TARİHİ : 23.11.2005 HAZIRLAYANLAR : İpek SUADİYE 1. Giriş Bu çalışmada mikrodalga

Detaylı

ÜRÜN BROŞÜRÜ PRECITEC LR. Ultra hassasiyet gerektiren yüzeyler için optik sensör

ÜRÜN BROŞÜRÜ PRECITEC LR. Ultra hassasiyet gerektiren yüzeyler için optik sensör ÜRÜN BROŞÜRÜ PRECITEC LR Ultra hassasiyet gerektiren yüzeyler için optik sensör 2 PRECITEC LR Ultra hassasiyet gerektiren yüzeyler için optik sensör ÖNE ÇIKAN ÖZELLİKLERİ OPTİK ÖLÇÜMLE SINIRLARI ZORLAYIN

Detaylı

Yapı Sağlığı İzleme Sistemlerinin Farklı Taşıyıcı Sistemli Uzun Açıklıklı Tarihi Köprülere Uygulanması

Yapı Sağlığı İzleme Sistemlerinin Farklı Taşıyıcı Sistemli Uzun Açıklıklı Tarihi Köprülere Uygulanması Yapı Sağlığı İzleme Sistemlerinin Farklı Taşıyıcı Sistemli Uzun Açıklıklı Tarihi Köprülere Uygulanması Alemdar BAYRAKTAR Temel TÜRKER Ahmet Can ALTUNIŞIK Karadeniz Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

Detaylı

TORNA TEZGAHINDA KESME KUVVETLERİ ANALİZİ

TORNA TEZGAHINDA KESME KUVVETLERİ ANALİZİ İMALAT DALI MAKİNE LABORATUVARI II DERSİ TORNA TEZGAHINDA KESME KUVVETLERİ ANALİZİ DENEY RAPORU HAZIRLAYAN Osman OLUK 1030112411 1.Ö. 1.Grup DENEYİN AMACI Torna tezgahı ile işlemede, iş parçasına istenilen

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

SERAMİK/METAL OKSİT SENSÖRLÜ ÇİY-NOKTASI ÖLÇER KALİBRASYON SİSTEMİ

SERAMİK/METAL OKSİT SENSÖRLÜ ÇİY-NOKTASI ÖLÇER KALİBRASYON SİSTEMİ 551 SERAMİK/METAL OKSİT SENSÖRLÜ ÇİY-NOKTASI ÖLÇER KALİBRASYON SİSTEMİ Seda OĞUZ AYTEKİN ÖZET Bu çalışmada; özellikle düşük nem değerlerinde ölçüm yapan seramik ya da metal oksit sensörlü çiynoktası ölçerlerin

Detaylı

BURULMA DENEYİ 2. TANIMLAMALAR:

BURULMA DENEYİ 2. TANIMLAMALAR: BURULMA DENEYİ 1. DENEYİN AMACI: Burulma deneyi, malzemelerin kayma modülü (G) ve kayma akma gerilmesi ( A ) gibi özelliklerinin belirlenmesi amacıyla uygulanır. 2. TANIMLAMALAR: Kayma modülü: Kayma gerilmesi-kayma

Detaylı

GÜN IŞIĞI KULLANILARAK İÇ MEKANLARIN AYDINLATILMASI

GÜN IŞIĞI KULLANILARAK İÇ MEKANLARIN AYDINLATILMASI GÜN IŞIĞI KULLANILARAK İÇ MEKANLARIN AYDINLATILMASI HAZIRLAYAN ÖĞRENCİ: Emincan AYÇİÇEK (9/A) DANIŞMAN ÖĞRETMEN: A. Ruhşah ERDUYGUN 2005 İZMİR İÇİNDEKİLER Özet...2 Gün Işığı Kullanılarak İç Mekanların

Detaylı

ELN 4089 Mikrodalga Uygulamaları GİRİŞ. : Öğr.Gör. Dr. Ali Akman :

ELN 4089 Mikrodalga Uygulamaları GİRİŞ. : Öğr.Gör. Dr. Ali Akman : GİRİŞ Öğr. Üy. : Öğr.Gör. Dr. Ali Akman e-mail : aakman@uludag.edu.tr Ofis : EL-109 Görüşme Saatleri : Salı 11.00 12.00, Perşembe 14.00 15.00 Ders Web Sayfas : http://w20.uludag.edu.tr/~mikro/eln4089 Elektronik

Detaylı

MMU 402 FINAL PROJESİ. 2014/2015 Bahar Dönemi

MMU 402 FINAL PROJESİ. 2014/2015 Bahar Dönemi MMU 402 FNAL PROJESİ 2014/2015 Bahar Dönemi Bir Yarı eliptik yüzey çatlağının Ansys Workbench ortamında modellenmesi Giriş Makine mühendisliğinde mekanik parçaların tasarımı yapılırken temel olarak parça

Detaylı

Online teknik sayfa FW102 SAÇILAN IŞIK-TOZ ÖLÇÜM CIHAZLARI

Online teknik sayfa FW102 SAÇILAN IŞIK-TOZ ÖLÇÜM CIHAZLARI Online teknik sayfa FW102 A B C D E F H I J K L M N O P Q R S T Sipariş bilgileri Tip FW102 Stok no. Talep üzerine Uygulama yeri ve müşteri gereklilikleri doğrultusunda kullanılacak cihazın özellikleri

Detaylı

Mekanik. 1.3.33-00 İp dalgalarının faz hızı. Dinamik. İhtiyacınız Olanlar:

Mekanik. 1.3.33-00 İp dalgalarının faz hızı. Dinamik. İhtiyacınız Olanlar: Mekanik Dinamik İp dalgalarının faz hızı Neler öğrenebilirsiniz? Dalgaboyu Faz hızı Grup hızı Dalga denklemi Harmonik dalga İlke: Bir dört köşeli halat (ip) gösterim motoru arasından geçirilir ve bir lineer

Detaylı

19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU

19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU 19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU HAZIRLAYAN : Y.DOÇ. DR. NURGÜN TAMER BAYAZIT İTÜ MİMARLIK FAKÜLTESİ YAPI BİLGİSİ ABD TAŞKIŞLA TAKSİM-34437 İST TEMMUZ, 2014

Detaylı

ÇEKME DENEYİ. Şekil. a) Çekme Deneyi makinesi, b) Deney esnasında deney numunesinin aldığı şekiler

ÇEKME DENEYİ. Şekil. a) Çekme Deneyi makinesi, b) Deney esnasında deney numunesinin aldığı şekiler ÇEKME DENEYİ Çekme Deneyi Malzemenin mekanik özelliklerini ortaya çıkarmak için en yaygın kullanılan deney Çekme Deneyidir. Bu deneyden elde edilen sonuçlar mühendislik hesaplarında doğrudan kullanılabilir.

Detaylı

Dumlupınar Gaz Atomizasyonu Ünitesi

Dumlupınar Gaz Atomizasyonu Ünitesi Dumlupınar Gaz Atomizasyonu Ünitesi DPT projesi desteği ile tasalanarak kurulan gaz atomizasyon ünitesinin genel görünümü şekil 1 de verilmiştir. Dumlupınar Gaz Atomizasyon ünitesi altı ana bölümden oluşmaktadır.

Detaylı

Çözücüler, optik kodlayıcılar ve endüktif kodlayıcılar

Çözücüler, optik kodlayıcılar ve endüktif kodlayıcılar T E K N İ K T A N I T I M B E L G E S İ Çözücüler, optik kodlayıcılar ve endüktif kodlayıcılar Yazar: Mark Howard, Genel Müdür, Zettlex UK Ltd Dosya ref: technical articles/ Çözücülere Karşı Kodlayıcılar_rev2.0

Detaylı

KIZILÖTESİ KULAKTAN SICAKLIK ÖLÇEN TERMOMETRELERİN KALİBRASYONU

KIZILÖTESİ KULAKTAN SICAKLIK ÖLÇEN TERMOMETRELERİN KALİBRASYONU 235 KIZILÖTESİ KULAKTAN SICAKLIK ÖLÇEN TERMOMETRELERİN KALİBRASYONU Kemal ÖZCAN Aliye KARTAL DOĞAN ÖZET Kızılötesi kulaktan sıcaklık ölçen termometreler sağlık sektöründe yaygın olarak kullanılmaktadır.

Detaylı

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ Diyot, yalnızca bir yönde akım geçiren devre elemanıdır. Bir yöndeki direnci ihmal edilebilecek kadar küçük, öbür yöndeki dirençleri ise çok büyük olan elemanlardır. Direncin

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3.

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 3. DENEY AÇI MODÜLASYONUNUN İNCELENMESİ-1 Arş. Gör. Osman DİKMEN

Detaylı

İçerik. Ürün no.: ODSL 96K/ S12 Optik mesafe sensörü. Teknik veriler Elektrik bağlantısı Kumanda ve gösterge Aksesuarlar

İçerik. Ürün no.: ODSL 96K/ S12 Optik mesafe sensörü. Teknik veriler Elektrik bağlantısı Kumanda ve gösterge Aksesuarlar Ürün no.: 50101882 ODSL 96K/66-2300-S12 Optik mesafe sensörü Şekil farklılık gösterebilir İçerik Teknik veriler Elektrik bağlantısı Kumanda ve gösterge Aksesuarlar 1 / 5 Teknik veriler Temel veriler Seri

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ Amaç ve Genel Bilgiler: Kayaç ve beton yüzeylerinin aşındırıcı maddelerle

Detaylı

FİBER OPTİK ÜTÜLEME DIODE LAZER!

FİBER OPTİK ÜTÜLEME DIODE LAZER! ÜTÜLEME DIODE LAZERDE EN SON TEKNOLOJİ FCD FİBER OPTİK ÜTÜLEME DIODE LAZER! HAFİF EN BAŞLIĞI (300 gr) DÜNYANIN 60.000.000 ATIŞ ÖMRÜ 20.000.000 Garanti 2 YIL GARANTİ BUZ BAŞLIK K142186/878.4810 17.04.2015

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Transdüser ve Sensör Kavramı Fiziksel ortam değişikliklerini (ısı, ışık, basınç, ses, vb.) algılayan elemanlara sensör, algıladığı bilgiyi elektrik enerjisine çeviren elemanlara

Detaylı

Malzeme yavaşça artan yükler altında denendiği zaman, belirli bir sınır gerilmede dayanımı sona erip kopmaktadır.

Malzeme yavaşça artan yükler altında denendiği zaman, belirli bir sınır gerilmede dayanımı sona erip kopmaktadır. YORULMA 1 Malzeme yavaşça artan yükler altında denendiği zaman, belirli bir sınır gerilmede dayanımı sona erip kopmaktadır. Bulunan bu gerilme değerine malzemenin statik dayanımı adı verilir. 2 Ancak aynı

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 1.

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 1. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEMEL HABERLEŞME SİSTEMLERİ TEORİK VE UYGULAMA LABORATUVARI 1. DENEY GENLİK MODÜLASYONUNUN İNCELENMESİ-1 Arş. Gör. Osman

Detaylı

FİZİK-II DERSİ LABORATUVARI ( FL 2 5 )

FİZİK-II DERSİ LABORATUVARI ( FL 2 5 ) FİZİK-II DERSİ LABORATUVARI ( FL 2 5 ) EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ- YAPI MALZEMELERİ LABORATUARI

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ- YAPI MALZEMELERİ LABORATUARI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ- YAPI MALZEMELERİ LABORATUARI Firma Adı: Revzen Mimarlık Restorasyon İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti. Reşatbey Mahallesi

Detaylı

Yüzey Pürüzlülüğü Ölçüm Deneyi

Yüzey Pürüzlülüğü Ölçüm Deneyi Yüzey Pürüzlülüğü Ölçüm Deneyi 1 İşlenmiş yüzeylerin kalitesi, tasarımda verilen ölçülerdeki hassasiyetin elde edilmesi ile karakterize edilir. Her bir işleme operasyonu, kesme takımından kaynaklanan düzensizlikler

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN

ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN ASİSTAN ARŞ. GÖR. GÜL DAYAN VİSKOZİTE ÖLÇÜMÜ Viskozite, bir sıvının iç sürtünmesi olarak tanımlanır. Viskoziteyi etkileyen en önemli faktör sıcaklıktır. Sıcaklık arttıkça sıvıların viskoziteleri azalır.

Detaylı

Online teknik sayfa HISIC450 AŞIRI YÜKSEKLIK ALGILAMA SENSÖRLERI

Online teknik sayfa HISIC450 AŞIRI YÜKSEKLIK ALGILAMA SENSÖRLERI Online teknik sayfa A B C D E F H I J K L M N O P Q R S T Sipariş bilgileri Tip Stok no. Talep üzerine Uygulama yeri ve müşteri gereklilikleri doğrultusunda kullanılacak cihazın özellikleri ve spesifikasyonları

Detaylı

Çözümleri DEĞİŞKEN MESAJ SİSTEMLERİ. İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir.

Çözümleri DEĞİŞKEN MESAJ SİSTEMLERİ. İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir. Çözümleri DEĞİŞKEN MESAJ SİSTEMLERİ İSBAK A.Ş., İstanbul Büyükşehir Belediyesi iştirakidir. (DMS) Değişken Mesaj Sistemleri (DMS); trafik amaçlı LED ler kullanılarak grafik tabanlı yazı, şekil ve resim

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ GİRİŞ Mekanik tasarım yaparken öncelikli olarak tasarımda kullanılması düşünülen malzemelerin

Detaylı

Algılayıcılar (Duyucular) - sensors

Algılayıcılar (Duyucular) - sensors Algılayıcılar (Duyucular) - sensors ĐNFORMASYON ĐŞLEME EYLEYĐCĐ ALGILAYICI SÜREÇ 1 Yansıtıcılı algılayıcı ile vinçlerde aşırı yaklaşım ve çarpışmanın engellenmesi 2 Cisimden yansımalı fotosel ile kağıt

Detaylı

İTME ANALİZİ KULLANILARAK YÜKSEK RİSKLİ DEPREM BÖLGESİNDEKİ BİR PREFABRİK YAPININ SİSMİK KAPASİTESİNİN İNCELENMESİ

İTME ANALİZİ KULLANILARAK YÜKSEK RİSKLİ DEPREM BÖLGESİNDEKİ BİR PREFABRİK YAPININ SİSMİK KAPASİTESİNİN İNCELENMESİ İTME ANALİZİ KULLANILARAK YÜKSEK RİSKLİ DEPREM BÖLGESİNDEKİ BİR PREFABRİK YAPININ SİSMİK KAPASİTESİNİN İNCELENMESİ ÖZET: B. Öztürk 1, C. Yıldız 2 ve E. Aydın 3 1 Yrd. Doç. Dr., İnşaat Müh. Bölümü, Niğde

Detaylı

Kablolu Şebekelerde Şeffaflık Fiber Optik Kablo Denetimi

Kablolu Şebekelerde Şeffaflık Fiber Optik Kablo Denetimi Kablolu Şebekelerde Şeffaflık Fiber Optik Kablo Denetimi Kablo arızalarının tanımlanması, yerlerinin tespit edilmesi ve rapor edilmesi Fiber Optik Kablo Telekomünükasyonun Geleceği Kompleks fiber optik

Detaylı

KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI

KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI XDP-II Kısmi Deşarj Cihazı XDP-II cihazı kısmi deşarjla oluşan elektriksel alandaki hızlı değişiklikleri algılayarak hassas ölçümler yapar. Aynı zamanda izole ekipmanlardaki kısmi

Detaylı

Optik Haberleşme (EE 539) Ders Detayları

Optik Haberleşme (EE 539) Ders Detayları Optik Haberleşme (EE 539) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Saati Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Optik Haberleşme EE 539 Her İkisi 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i - Dersin Dili

Detaylı

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği

Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Çukurova Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği BMM212 Elektronik-1 Laboratuvarı Deney Föyü Deney#8 Alan Etkili Transistör (FET) Karakteristikleri Arş. Gör. Mustafa İSTANBULLU Doç. Dr. Mutlu AVCI ADANA,

Detaylı

CCD KAMERA KULLANARAK SAYISAL GÖRÜNTÜ İŞLEME YOLUYLA GERÇEK ZAMANLI GÜVENLİK UYGULAMASI

CCD KAMERA KULLANARAK SAYISAL GÖRÜNTÜ İŞLEME YOLUYLA GERÇEK ZAMANLI GÜVENLİK UYGULAMASI CCD KAMERA KULLANARAK SAYISAL GÖRÜNTÜ İŞLEME YOLUYLA GERÇEK ZAMANLI GÜVENLİK UYGULAMASI Serhan COŞAR serhancosar@yahoo.com Oğuzhan URHAN urhano@kou.edu.tr M. Kemal GÜLLÜ kemalg@kou.edu.tr İşaret ve Görüntü

Detaylı

LCD 4 Fantomu Üzerinde Sayım ve Görüntüleme Dedektörleri Kullanılarak Yapılan Kontrast Ölçümlerinin Karşılaştırılması

LCD 4 Fantomu Üzerinde Sayım ve Görüntüleme Dedektörleri Kullanılarak Yapılan Kontrast Ölçümlerinin Karşılaştırılması Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü LCD 4 Fantomu Üzerinde Sayım ve Görüntüleme Dedektörleri Kullanılarak Yapılan Kontrast Ölçümlerinin Karşılaştırılması Emre GÜLLÜOĞLU, Alptuğ Özer YÜKSEL,

Detaylı

BER TELEKOMÜNİKASYON VE MÜHENDİSLİK HİZMETLERİ LTD. ŞTİ.

BER TELEKOMÜNİKASYON VE MÜHENDİSLİK HİZMETLERİ LTD. ŞTİ. BER TELEKOMÜNİKASYON VE MÜHENDİSLİK HİZMETLERİ LTD. ŞTİ. Ber Telekomünikasyon ve Mühendislik Hizmetleri Ltd. Şti, bir mühendislik firmasi olup temel olarak Telekomünikasyon Sektöründe, Proje Operasyon

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. El Yapımı Basit Elektrik Motoru 3

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. El Yapımı Basit Elektrik Motoru 3 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ El Yapımı Basit Elektrik Motoru 3 Proje Raporu Ozan GÜNGÖR 12068010 16.01.2013 İstanbul

Detaylı

SPS ZOOM 300. 3D Lazer Tarayıcı SPS ZOOM 300

SPS ZOOM 300. 3D Lazer Tarayıcı SPS ZOOM 300 3D Lazer Tarayıcı 3D Lazer Tarayıcı 3D lazer tarayıcı çevredesindeki nesnelerin konumsal verilerini hassas bir şekilde ölçen bir cihazdır. Toplanan nokta bulutu verileri daha sonra dijital üç boyutlu modeller

Detaylı

Online teknik sayfa FLOWSIC60 AKIŞ HIZI ÖLÇÜM CIHAZI

Online teknik sayfa FLOWSIC60 AKIŞ HIZI ÖLÇÜM CIHAZI Online teknik sayfa FLOWSIC60 A B C D E F H I J K L M N O P Q R S T Sipariş bilgileri Tip FLOWSIC60 Stok no. Talep üzerine Uygulama yeri ve müşteri gereklilikleri doğrultusunda kullanılacak cihazın özellikleri

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI SENSÖRLER VE DÖNÜŞTÜRÜCÜLER SEVİYENİN ÖLÇÜLMESİ Seviye Algılayıcılar Şamandıra Seviye Anahtarları Şamandıralar sıvı seviyesi ile yukarı ve aşağı doğru hareket

Detaylı

PERDELĠ BETONARME YAPILAR ĠÇĠN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALĠZ METOTLARI

PERDELĠ BETONARME YAPILAR ĠÇĠN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALĠZ METOTLARI PERDELĠ BETONARME YAPILAR ĠÇĠN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALĠZ METOTLARI Nonlinear Analysis Methods For Reinforced Concrete Buildings With Shearwalls Yasin M. FAHJAN, KürĢat BAġAK Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü,

Detaylı

GERÇEK ZAMANLI YAPI SAĞLIĞI İZLEME SİSTEMLERİ

GERÇEK ZAMANLI YAPI SAĞLIĞI İZLEME SİSTEMLERİ GERÇEK ZAMANLI YAPI SAĞLIĞI İZLEME SİSTEMLERİ Erdal Şafak Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Deprem Mühendisliği Anabilim Dalı Çengelköy, İstanbul erdal.safak@boun.edu.tr

Detaylı

Sistem Temel. Genel Fonksiyonlar. Sistemleri. Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1)

Sistem Temel. Genel Fonksiyonlar. Sistemleri. Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1) Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1) Akıllı Trafik Ağı ve Adaptif Trafik Yönetim Sistemi, hızlı ve güvenli trafik akışını sağlar. /o95 doğruluk oranı ile ölçümler gerçekleştirerek uygun kavşak

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Optik Sensörler Üzerine düşen ışığa bağlı olarak üstünden geçen akımı değiştiren elemanlara optik eleman denir. Optik transdüserler ışık miktarındaki değişmeleri elektriksel

Detaylı

1 Nem Kontrol Cihazı v3

1 Nem Kontrol Cihazı v3 NEM KONTROL CİHAZI v5.0 Nem Kontrol Cihazı v3.0 1 Nem Kontrol Cihazı v3 NEM Havada bulunan su buharı miktarına nem denir. Nem ölçümlerinde mutlak nem, bağıl nem ve spesifik nem hesaplanır. Mutlak nem birim

Detaylı

HİDROLİK. Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU

HİDROLİK. Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU HİDROLİK Yrd. Doç. Dr. Fatih TOSUNOĞLU Ders Hakkında Genel Bilgiler Görüşme Saatleri:---------- Tavsiye edilen kitaplar: 1-Hidrolik (Prof. Dr. B. Mutlu SÜMER, Prof. Dr. İstemi ÜNSAL. ) 2-Akışkanlar Mekaniği

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR -I OSBORN REYNOLDS DENEY FÖYÜ 1. Deney Amacı Bu deneyin amacı laminer (katmanlı)

Detaylı

Yarıiletken devre elemanlarında en çok kullanılan maddeler;

Yarıiletken devre elemanlarında en çok kullanılan maddeler; 1.. Bölüm: Diyotlar Doç.. Dr. Ersan KABALCI 1 Yarı iletken Maddeler Yarıiletken devre elemanlarında en çok kullanılan maddeler; Silisyum (Si) Germanyum (Ge) dur. 2 Katkı Oluşturma Silisyum ve Germanyumun

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ (Bölüm-3) KÖPRÜLER

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ (Bölüm-3) KÖPRÜLER İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ (Bölüm-3) KÖPRÜLER Yrd. Doç. Dr. Banu Yağcı Kaynaklar G. Kıymaz, İstanbul Kültür Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Ders Notları, 2009 http://web.sakarya.edu.tr/~cacur/ins/resim/kopruler.htm

Detaylı

DOKUZ KATLI TÜNEL KALIP BİNA SONLU ELEMAN MODELİNİN ZORLAMALI TİTREŞİM TEST VERİLERİ İLE GÜNCELLENMESİ

DOKUZ KATLI TÜNEL KALIP BİNA SONLU ELEMAN MODELİNİN ZORLAMALI TİTREŞİM TEST VERİLERİ İLE GÜNCELLENMESİ DOUZ ATLI TÜNEL ALIP BİNA SONLU ELEMAN MODELİNİN ZORLAMALI TİTREŞİM TEST VERİLERİ İLE ÜNCELLENMESİ O. C. Çelik 1, H. Sucuoğlu 2 ve U. Akyüz 2 1 Yardımcı Doçent, İnşaat Mühendisliği Programı, Orta Doğu

Detaylı

FİZ209A OPTİK LABORATUVARI DENEY KILAVUZU

FİZ209A OPTİK LABORATUVARI DENEY KILAVUZU T.C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ ORTAÖĞRETİM FEN VE MATEMATİK ALANLARI EĞİTİMİ BÖLÜMÜ FİZİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI FİZ209A OPTİK LABORATUVARI DENEY KILAVUZU TÇ 2007 & ҰǓ 2012 Öğrencinin Adı

Detaylı

(Computer Integrated Manufacturing)

(Computer Integrated Manufacturing) 1 (Computer Integrated Manufacturing) 2 1 Bilgisayarlı Sayısal Kontrol; ekipman mekanizmaların hareketlerinin doğru ve hassas biçimde gerçekleştirilmesinde bilgisayarların kullanılması, programlama ile

Detaylı