ARAŞTIRMA PROJESİ. Betonarme ve Tarihi Yapılardaki Yıpranmaların Fiber Optik Sensörlerle Tespiti Konulu Akademik Araştırmanın SONUÇ RAPORU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ARAŞTIRMA PROJESİ. Betonarme ve Tarihi Yapılardaki Yıpranmaların Fiber Optik Sensörlerle Tespiti Konulu Akademik Araştırmanın SONUÇ RAPORU"

Transkript

1 ARAŞTIRMA PROJESİ Betonarme ve Tarihi Yapılardaki Yıpranmaların Fiber Optik Sensörlerle Tespiti Konulu Akademik Araştırmanın SONUÇ RAPORU Prof. Dr. Kemal FİDANBOYLU Fatih Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Eylül İstanbul. Bu araştırma projesi Projem İstanbul kapsamında İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlatılmıştır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve araştırmacının yazılı izni olmadan çoğaltılamaz ve kopyalanamaz.

2 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...1 ŞEKİLLERL İSTESİ...2 BÖLÜM 1 GİRİŞ...4 BÖLÜM 2 TEORİK BİLGİ VE LİTERATÜR TARAMASI MODLARIN GÜÇ DAĞILIMI TEKNİĞİ MİKROKIVRIM SENSÖR TEKNİĞİ DALGABOYU VE FAZ MODÜLELİ SİSTEMLER...11 BÖLÜM 3 LABORATUVAR KURULUMU VE EKİPMANLAR...17 BÖLÜM 4 DENEYSEL SONUÇLAR MİKROKIVRIM SENSÖR TEKNİĞİ FİBER OPTİK MODLARIN GÜÇ DAĞILIMI SENSÖR TEKNİĞİ Gerginlik Deneyi Stres Deneyi SİSTEMİN PROTOTİP OLARAK PRATİKTE UYGULANACAK HALE GETİRİLMESİ...35

3 BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER REFERANSLAR...40

4 ŞEKİLLLER LİSTESİ Şekil 2.1 Çok modlu fiber içindeki ışığın propagasyonu...8 Şekil 2.2 Kaynaktan çıkan ışığın fiberden geçerek ışık örüntüsü oluşturması...8 Şekil 2.3 Modların güç dağılımı düzeneğin blok diyagramı....8 Şekil 2.4 Akıllı yapı uygulamasının uzak alan örüntünün iki boyutlu yatay şiddet profilleri. (a) Dış stres yokken (b) S1 stresi altında (c) S2 stresi altında (d) S3 stresi altında (S3 > S2 > S1 )....9 Şekil 2.5 Mikro kıvrım fiber optik sensörünün şematik diyagramı Şekil 2.6 Fiber optik mikro kıvrım sensörü düzeneği diyagramı Şekil 2.7 Fiber Bragg Grating de iletim ve yansıma spektrumu...12 Şekil 2.8 Horsetail Falls Köprüsü Şekil 2.9 Horsetail Falls Köprüsüne yerleştirilmiş sensörler...13 Şekil 2.10 Horsetail Falls Köprüsünden alınan dinamik veriler Şekil 2.11 Demodülasyon sistemi...14 Şekil 2.12 SOFO sistem düzeneği Şekil 2.13 SOFO fiber optik deformasyon sensörü...15 Şekil 2.14 Çatlaklardaki sensör yerleşimleri...16 Şekil 2.15 Kubbenin altına ve üstüne döşenmiş sensörler Şekil 3.1 (a)-(e) Proje kapsamında kurulan fiber optik ve fotonik araştırma laboratuvarından görüntüler...19 Şekil 3.2 (a)-(q) Laboratuvar ekipmanları Şekil 4.1 Fiber optik mikrokıvrım sensörü düzeneği...22 Şekil 4.2 Fiber optik mikrokıvrım sensörü düzeneği diyagramı Şekil 4.3 Mikrokıvrım sensör sisteminde algılayıcı bölüm...23 Şekil 4.4 mm kalınlık 16, 18 ve 20mm aralıklı tek dişli ile yapılan deney sonuçları...24 Şekil mm kalınlık 16, 18 ve 20mm aralıklı iki dişli ile yapılan deney sonuçları..24 Şekil mm kalınlık 24, 26 ve 28 mm aralıklı üç dişli ile yapılan deney sonuçları25 Şekil 4.7 Gerginlik ölçümü deney düzeneği Şekil 4.8 Gerginlik ölçümü deney düzeneği diyagramı....26

5 Şekil 4.9 Gerginlik deneyinde algılayıcı kısım...27 Şekil 4.10 Farklı ağırlıklar için fiber çıkışında oluşan halka şekilleri...28 Şekil 4.11 Normalize ışık gücünün çıkış açısına göre değişimi (güç ölçer)...28 Şekil 4.12 Normalize ışık gücünün çıkış açısına göre değişimi (CCD kamera) Şekil 4.13 Halka şekli üzerinde seçilmiş sanal sensör yerleri Şekil 4.14 CCD kamera ve güç ölçer ölçümlerinin karşılaştırılması (9.81 N)...30 Şekil 4.15 CCD kamera ve güç ölçer ölçümlerinin karşılaştırılması (19.62 N)...30 Şekil 4.16 Stres ölçümü deney düzeneği...31 Şekil 4.17 Stres ölçümü deney düzeneği diyagramı Şekil 4.18 Stress deneyi için algılayıcı kısım...32 Şekil 4.19 Normalize ışık gücünün çıkış açısına göre değişimi (güç ölçer)...32 Şekil 4.20 Farklı kuvvetler için fiber çıkışında oluşan halka şekilleri Şekil 4.21 Normalize ışık gücünün çıkış açısına göre değişimi (CCD kamera) Şekil 4.22 Halka şekli üzerinde seçilmiş sanal sensör yerleri Şekil 4.23 CCD kamera ve güç ölçer ölçümlerinin karşılaştırılması (58.37 N)...35 Şekil 4.24 CCD kamera ve güç ölçer ölçümlerinin karşılaştırılması (86.61 N)...35 Şekil 4.25 Fiber optik sensör sistemi prototipi (saha uygulaması için)...36 Şekil 4.26 Fiber kabloya ağırlık uygulanması...36 Şekil 4.27 Fotodiyot çıkışındaki gerilimin ağırlık (kuvvet) arttıkça değişimi...37

6 BÖLÜM 1 GİRİŞ Yapıların yerinde gözlenmesinin emniyeti arttırması ve maliyetleri düşürmesi nedeniyle, akıllı yapılardaki durum gözlemleri gittikçe önem kazanmaktadır. Yapısal gözleme fiber optik sensörler mükemmel bir olanak sağlamaktadırlar. Bu tip fiber optik sensörlerle gerçekleştirilen düzenekler literatürde akıllı yapılar (smart structures) olarak adlandırılmaktadır. Fiber optik sensörlerin geleneksel sensörlere göre boyut, ağırlık, elektromanyetik girişime karşı duyarsız olma ve materyallere entegre edilebilme gibi avantajları yaygın bir şekilde kullanılmasında önemli rol oynamaktadır. Avantajlarının yanında; yakın geçmişte olan gelişmeler ve fiyat düşümleri fiber optik sensörlere olan ilgiyi arttırmıştır. Böylece, araştırmacılar fiber optik telekomünikasyon ürünlerindeki gelişmeleri optoelektronik teçhizatlarla birleştirerek fiber optik sensörleri oluşturmuşlardır. Son on yıllık zaman diliminde farklı teknikler kullanılarak fiber optik sensörler hakkında birçok araştırmalar yapılmıştır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Projem İstanbul proje desteği kapsamında gerçekleştirilen Betonarme ve Tarihi Yapılardaki Yıpranmaların Fiber Optik Sensörlerle Tesbiti konulu proje, betonarme ve tarihi yapılardaki çatlak, hasar gibi yapılara zarar veren yıpranmaların fiber optik sensör düzenekleri kullanılarak elektroniksel olarak gözlemlemek ve aksaklıkların erken tesbit edilerek gerekli önlemlerin alınmasını sağlayan bir düzeneği oluşturabilmektir. Projede amaçlanan esas nokta maddi ve manevi açıdan büyük önem taşıyan yapıların ileri teknoloji ürünü sistemler kullanarak korunmasına yardımcı olacak sistemlerin geliştirilmesine katkısağlamaktır. Proje; sensör sisteminin teorisinin geliştirilmesi, teorik çalışmalar ile birlikte düzeneğimizin test ve analizlerinin yapılması için gerekli laboratuvar şartlarının oluşturulması, kurulan laboratuvar ortamında deney ve ölçümlerin yapılması, laboratuvarda test edilmiş sistemin yapılarda pratik olarak kullanılmaya hazır hale getirilmesi olmak üzere dört safhaya bölünmüş ve çalışmalar bu sıralama ve kapsamda yapılmıştır. Yapılan çalışmalar hakkında İstanbul Büyükşehir Belediyesi ne farklızamanlarda iki ara rapor sunulmuştur. Verilen iki ara raporda projenin ilk üç safhasıhakkında bilgilendirme yapılmıştır. Sonuç raporunda ilk üç safha ile birlikte dördüncü safhadan bahsedilecek ve eski raporları da kapsayacak şekilde bir sonuç raporu oluşturulacaktır.

7 Bu bağlamda sonuç raporu beş kısıma bölünmüştür. Bölüm 1 giriş kısmı olup projenin amacı ve kapsamı, projede neden fiber optik sensörlerin kullanıldığı ve raporun organizasyonu hakkında bilgi verilmiştir. Bölüm 2 de projenin ilk safhasında gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında başta fiber optik sensörlerlerde mikrokıvrım sensör tekniği ve modların gücünün dağılımıteknikleri olmak üzere diğer yaygın kullanılan teknikler hakkında teorik bilgiler verilmiş ve literatürde yapılan bazı çalışmalardan örneklerle bahsedilmiştir. Projenin üçüncü safhasının bir parçası olan deney ve testlerin yapılabilmesi için gerekli laboratuvarın oluşturulması ve laboratuvardaki teçhizatlar hakkındaki bilgi Bölüm 3 te verilmiştir. Bölüm 4 te projenin üçüncü safhasının bir diğer parçası olan mikrokıvrım tekniği ve modların güç dağılımı tekniği ile gerçekleştirilen test ve deneylerin sonuçlarıverilmiştir. Bununla birlikte projenin son safhası olan sensör sisteminin sahada pratik olarak uygulanabilecek bir hale getirilmesi için yapılmış düzenek ve düzenek ile yapılmış deney sonuçları Bölüm 4 te bahsedilmiştir. verilmiştir. Bölüm 5 te proje ile ilgili sonuç ve gelecekte yapılabilecek çalışmalar ile ilgili öneriler Bu çalışma İstanbul Büyükşehir Belediyesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının sağlamış olduğu proje desteği ile yürütülmüştür. Bu bakımdan İstanbul Büyükşehir Belediyesi Stratejik Planlama Dairesi yetkililerine teşekkür etmeyi bir borç biliriz. Bu projenin gerçekleşmesi için her safhada büyük emekleri geçen Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Onur TOKER, Araş. Gör. Hasan Seçkin EFENDİOĞLU ve Yüksek Lisans öğrencisi Mehmet Enis EŞEN e ayrıca çok teşekkür ederiz.

8 BÖLÜM 2 TEORİK BİLGİ VE LİTERATÜR TARAMASI Fiber optik sensörler sağlamlık, küçük boyutlu olma, düşük kayıp, düşük ağırlık, dış etkilere ve elektriksel gürültüye duyarsız olma gibi bir çok özellikleri nedeniyle yapıların uzun veya kısa süreli durum gözlemlerinde ideal sistemlerdir. Köprüler, limanlar, barajlar, tüneller, yollar, yüksek katlı binalar ve tarihi eserler üzerinde bu çalışmalar uygulanmıştır. İlk olarak proje kapsamaında kullanılan iki teknik olan modların güç dağılımı tekniği ile mikrokıvrım sensör tekniği hakkında bilgiler verilecek, daha sonra yaygın olarak kullanılan önemli diğer teknikler hakkında bilgiler verilecektir. Bütçe imkanları ile birlikte mikro kıvrım ve modların güç dağılımı tekniklerinin betonarme yapı ve tarihi bina uygulamasının yapılmamış olması bu teknikler ile ilgili deneylere yönelinmesinin sebebidir. 2.1 MODLARIN GÜÇ DAĞILIMI TEKNİĞİ Fiber optik sinyaller fiber çıkışında bir patern oluşturacak şekilde fiber içinde dıştabakasındaki sınır koşulları ve fiberin şekline göre hareket ederler (Şekil 2.1). Fibere dış bir etki uygulandığında, fiberin merkezindeki çekirdek kısmı ile onun dış tabakasıarasındaki sınır koşulları değişir. Bu değişim modların güç modülasyonu ile sonuçlanan modlar arası bir güç kuplajına neden olur. Fibere bir kaynaktan ışıma yapıldığında gerekli şartlarda fiber çıkışında bir halka şekli (paterni) oluşturulabilir (Şekil 2.2). Bu halka şeklindeki ışık şiddeti değişimin iki boyutlu analizi modların güç dağılımıtekniğinde kullanılır. Etkiden önce ve sonraki halka üzerindeki ışık şiddeti değişimlerinin karşılaştırılmasının yapılması fotodedektör veya CCD kamera kullanılarak gerçekleştirilebilir. Böylece dışarıdan uygulanan mekanik kuvvetler hassas bir şekilde ölçülebilir [1].

9 Modların güç dağılımının ölçülebilmesi için oluşturulabilecek sistemin genel hatlarışekil 2.3 de şematize edilmiştir. Bu düzenek lazer veya LED lerden oluşan bir ışık kaynağı, akıllı yapının bulunduğu dış etkinin yapıldığı kısım, yüksek çözünürlük ve hassasiyette bir CCD kamera veya fotodedektör, görüntü işlemenin yapıldığı bilgisayar bulunan çıkış kısmı gibi bölümlerden oluşur [2]. Dış etki sonucunda sınır koşullarının değişmesi ile uzaysal şiddet modulasyonun gerçekleşmesi çekirdek veya kılıfta kırılım indeksi, dalga kılavuzunun geometrisi ve fiberin temas yüzey uzunluğunun değişmesi gibi etkiler oluşturur. Bu etkiler uzaysal şiddet modulasyonu ile sonuçlanır ve ışık şiddetindeki bu değişmeler analiz edilerek dışetkiler ölçülebilir [3]. Bu teknikte diğer tekniklerden farklı olarak lazer kaynağı yerine bir LED ve CCD kamera yerine bir veya daha fazla fotodedektör kullanılabileceğinden diğer tekniklere göre ucuz bir yöntemdir. Aşağıdaki Şekil 2.4 te betonarme olmayan fakat başka bir akıllı yapıuygulamısında modların güç dağılımı tekniği uygulanması sonucunda uzak alan örüntülerdeki değişimler fiber çıkışındaki gözlenmiştir. Uzak alan örüntünün iki boyutlu yatay şiddet profilleri Şekil 2.4 te gösterilmiştir. Şekil 2.4 (a) seçeneğinde hiç bir dışstres yoktur (b) seçeneğinden (d) ye kadar artan büyüklükte bir dış stres uygulanmış ve çıkış CCD kamera ile analiz edilerek uzaysal şiddet görüntü işleme teknikleri kullanarak ölçülmüştür [1].

10 2.2 MİKROKIVRIM SENSÖR TEKNİĞİ Fiber optik mikro kıvrım sensörleri teorisi, iki tırtıklı yüzey arasına yerleştirilmişfiber optik kablodaki mikro kıvrım kaybı üzerine kuruludur. Işık fiber boyunca ilerlerken kıvrım bölgelerinde ışık kayıpları meydana gelir. Fiberdeki mikro kıvrım kaybı, fiber kıvrım genliği ve mekanik dalgaboyu fonksiyonudur. Mikro kıvrım yöntemi Şekil 2.5 te temel olarak gösterilmiştir. Mikrokıvrım sensörü temelde fiber optikteki kayıp mekanizmasına dayanmaktadır. Bu mekanizmada fiber kablonun eğilmesi, bükülmesi ve kıvrılmasıdurumunda fiberde iki farklı kırılma indeksine sahip katmanlar arasında yansıyarak yol alan ışık yansıma açısının değişmesiyle dış katmandan yansıyarak ışık gücünde kayba neden olur. Bu mekanizmayı sensöre uyarladığımızda mikrokıvrım sensörü ortaya çıkmaktadır. Sensör sistemimiz üç ana bölümden oluşmaktadır. Bunlar ışık kaynağı, algılama bölümü ve çıkış gücü ölçümüdür [4]. Mikro kıvrım gerilim sensöründe mekanik algılayıcı kısım, elastik, üzerinde çok sayıda

11 dişleri olan ark diyagramışeklinde bir elemandır. Diyagramın her iki sonuda sensörün alttaki yüzeyine sabitlenmiştir. Bu yüzeyde yapıya bağlı olduğundan oluşan gerilim hareketlerinden eşit şekilde etkilenir. Algılayıcı fiber optik dişlerin arasına yerleştirilir. Optik fiberdeki mikro kıvrım kaybı hassas bir fonksiyondan oluşmaktadır. Bu fonksiyonda birbirinden bağımsız dişler arasındaki bölgede oluşan sinüs kıvrım genliğinden oluşur. Uzun süre gerilim etkisi altında, elastik diyagramın iki ucunda gerilim yönünde belli bir yer değişimi oluşur. Bu da diyagramın ark yüksekliğini değiştirir. Bu yüzden diş aralığı diyagramın ark yüksekliğiyle beraber değişir. Bu da fiberde mikro kıvrım modülasyonuna ve kayıba neden olur. Yapısal gerilim fiberden çıkan ışık gücü şiddetinin gözlemlenmesiyle ölçülür [4]. Mikro kıvrım sensörünü lazer kaynağından verilen ışığın mercekte fokuslandıktan sonra özel hazırlanmış iki yüzey arasına yerleştirilmiş fiberden geçirilerek bir foto sensör yardımıyla çıkışı alınabilir. Fiberin bulunduğu yüzeye yapılacak basınçta optik güç göstericiden gözlemlenebilir. Bu düzeneyin diyagramışekil 2.6 da belirtilmektedir. Mikro kıvrım yönetimi ışık şiddetinin değişiminin gözlenmesine dayanan ışık modüleli bir yöntemdir [5]. 2.3 DALGABOYU VE FAZ MODÜLELİ SİSTEMLER Dalgaboyu modüleli sensörlerin en çok kullanılan sensör tiplerinden biri fiber Bragg grating (ızgara) sensördür. Bragg gratingler fiberin çekirdek kısmına yüksek şiddette UV ışık gönderilerek oluşturulan kırılım indeksleri farklı bölgelerdir. Birbiri ardı gelen bu şekildeki farklı kırılım indeksine sahip bölgeler ızgara gibi davranarak, fiber içinde yayılmakta olan ışık buraya çarparak buradan belli bir dalga boyunda (λ) yansır (Şekil 2.7). Burada oluşturulan ızgara şekilli çizgiler dalga boyu duyarlı bir filtre gibi davranarak belli bir dalga boyunda ışığı yansıtır. Bu yansıyan dalga boyu: λ = 2nΛ (1)

12 eşitliği ile gösterilebilir. Burada n, çekirdeğin etkin kırılım indeksi, Λ ise kırılım indeksi değişiminin periyodudur. Fiber gratinge bir gerginlik uygulandığında iki etki fiber gratingin periyodun değişmesine neden olur. Birisi grating in uzunluğunun değişmesi, diğeri ise kırılım indeksinin değişmesidir. Böylece sonuçta fiber gratingin periyodu değişmesi dalga boyunda bir kaymaya ve bu da gerilme ölçülme mekanizmasına neden olur. Bragg Grating tekniği kullanılarak yapılmış akıllı yapı uygulamalarına literatürden bazıörnekler verelim. Whitten L. Schulz, Joel P. Conte ve Eric Udd tarafından Amerika Birleşik Devletlerinde yapılan, fiber optik sensörlerin kullanıldığı diğer bir uygulamada Oregon daki Horsetail Falls Köprüsü dür (Şekil 2.8). Bu köprüye 1999 yılında 26 adet sensör yerleştirilmiştir. Sensörler köprüye monte edilmiş ve yüksek demodülasyon sistemiyle köprü üzerindeki bütün yükler algılanabilmiştir. Öyleki işleyen trafikteki araçların büyüklüğü dahi tahmin edilebilmiştir [6]. Şekil 9 da da göründüğü üzere Horsetail Falls Köprüsü ne sensörler iki şekilde monte edilmiştir. Bunlardan bir kısmı beton blokların üzerine yerleştirilmiş (Şekil 2.9 (a)), bir kısmı ise betonun içine döşenmiştir (Şekil 2.9 (b)).

13 (a) (b) Şekil 2.9 Horsetail Falls Köprüsüne yerleştirilmiş sensörler. Köprüdeki trafik gözlenerek, farklı hızlarda geçen araç ve yayaların zamana göre köprü üzerinde oluşturduğu gerilimler gözlenmiştir (Şekil 2.10). Dinamik gerilimin ölçülmesi için de belli bir düzenek gerektirir. Yukarıda bahsettiğimiz sensör uygulamalarında alınan sensör verileri yüksek-hızlı demodülasyon sistemiyle analiz edilmiştir. Bu modülasyon sisteminde sensörden alınan spektral bilgi fotodedektör sayesinde genlik tabanlı sinyallere çevrilmiştir. Şekil 2.11 de görüldüğü gibi ışık sensöründen geçerek ilk dağıtıcıya gelmiş, burada ızgara dan (grating) yansıyıp ikinci dağıtıcıya geçer. Buradan sonra bir filtreden geçip dedektöre gider. Dedektör gerekli algılamayı yapıp bilgileri bağlı bulunduğu bilgisayara gönderir.

14 Akıllı yapı uygulamalarında kullanılan fiber optik sensör çeşitlerinden biri fazmodüleli interferometrik sensörlerdir. Faz modüleli sensörler oldukça duyarlı sensörler olmakla birlikte kompleks yapıda olma ve yüksek maliyet gibi dezavantajları vardır. SOFO, Fransızca Surveillance d Ouvrages par Fibres Optiques tanımlamasından türemiş optik fiberlerle yapısal görüntüleme anlamına gelmektedir. SOFO sisteminin çalışma prensibi Şekil 2.12 de şematize edilmiştir. SOFO sistemi akıllı yapı sisteminin gelişmiş bir örneğidir. Sensörde iki şerit halinde uzanan fiber optik kablo bulunmaktadır. Bunlardan biri gerilmesiz olarak iki metal kontak arasına yerleştirilmiştir. Buna ölçücü fiber denir. Diğeri ise referans fiberdir. Bu da diğer fiberle aynı doğrultuda yerleştirilmiştir. İkiside plastik bir boru içinde uzanmaktadır. Yapıdaki tüm değişimler bu iki fiberin boylarının farklılığıyla ölçülmektedir. Bu analizi yapmak için alınan veriler çeşitli devre ve detektörlerden geçtikten sonra bilgisayar aracılığı ile görüntülenmektedir. Bu sensör sayesinde tarihi binalar ve köprülerdeki çatlaklar ve kırılmalar tespit edilebilmektedir [7]. Şekil 2.13 de SOFO sisteminin kullanıldığı bir yapı gösterilmiştir [7]. Burada 10 m uzunluğundaki sensor direkt olarak beton yüzeyine tutturulmuştur. Sensörün pasif bölgesi okumanın yapıldığı birime sensörün bağlantısını sağlamak için kullanılmaktadır.

15 Diğer bir faz modüleli SOFO sitemi uygulaması 2001 yılında İsviçrede Daniele Inaudi, Nicoletta Casanova ve Branko Glisic tarafından yapılmış ve çalışmada yapılan iki farklı ugulamada fiber optik sensörlerin kilise gibi tarihi bir yapıda ve liman duvarlarının yapısının gözlenmesinde kullanılmıştır. İlk uygulamada, İsviçrede bulunan Gandria kiliseninin kubbesindeki çatlakların durumu uzun süreli izlemeye tabii tutulmuştur. Sensörler Şekil 2.14 te görüldüğü gibi kilisenin kubbesindeki çatlaklara kısa bir zamanda yerleştirilerek, bir daha ayrı bir şantiye veya yapı kurmadan gözlemlenmiştir. [8] Günlük deformasyon miktarları aynı zamanda sıcaklık değişimlerine bağlı olarak ta izlenmiştir. Bunlar oluşturulan düzenekle ölçülerek datalar kaydedilmiştir. Şekil 2.15 te kilise

16 kubbesine döşenmiş sensör resimleri gösterilmektedir. [8] BÖLÜM 3 LABORATUVAR KURULUMU VE EKİPMANLAR Projenin önemli safhalarından biri geliştirilmesi düşünülen fiber optik sensör sisteminin ilk olarak kurulup oluşturulacağı, gerekli test ve deneylerinin yapılabileceği laboratuvar ortamının oluşturulmasıdır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi proje desteği sağlanan bütçe tamamen laboratuvar ekipmanları temininde kullanılmıştır. Laboratuvar kurulumu süreci gerekli ekipman listesinin oluşturulması, oluşturulan ekipmanın alımıiçin gerekli araştırmanın yapılıp ilgili şirketlerle görüşme ve anlaşmaların yapılması ve en son satınalma laboaratuvar kurulumu esnasındaki süreçlerdir. Alınması gereken aletler için irtibat kurulan firmalar bu tip malzemelerde dünyada en iyi hizmet ve itibara sahip olan Newport ve Thorlabs firmalarıdır. Amerika Birleşik Devletleri merkezli Newport firmasının Türkiye distribütörü Optomek firması ile irtibat kurulmuş, Almanya merkezli Thorlabs firması ile Türkiyede bir şubeleri olmamasınedeni ile direkt iletişim sağlanmıştır. Oluşturduğumuz teçhizat listesindeki ürünlerden fiyat uygunluğu hangi firmada ise o ürün o firmadan talep edilmiştir. Gümrük işlemleri ve teslim süreçleri ile birlikte laboratuvar kurulumu süre gerektiren bir süreç olmuştur. Bu süreç sonucunda kurulan fiber optik ve fotonik araştırma laboratuvarından görüntüler Şekil 3.1 (a)-(e) de gösterilmektedir.

17 (b) (c) (a)

18 (d) (e) Şekil 3.1 (a)-(e) Proje kapsamında kurulan fiber optik ve fotonik araştırma laboratuvarından görüntüler. a) PBI52527 Breadboard (b)pm121 Power-meter c) HRR015 HeNe Laser d)f-cl1 Cleaver

19 e) F-915T Multimode Fiber Coupler f) FP-1A Fiber Positioner g) PH2/M Post Holder h) TR 50/M Post ve R2-M Collar i) BA-2 Base j) 45 Rod k) M-FX-BLX Ball Driver Set l) M-SK-M6A Screw Kit

20 m) FPH-S Fiber Chucks n) Laser Mount with ULM-TILT Adjusters (o) M-20X Objective Lens p)m-340-rc Clamp q) F-91TS Tilt Stage Şekil 3.2 (a)-(q) Laboratuvar ekipmanları. BÖLÜM 4 DENEYSEL SONUÇLAR

21 4.1 MİKROKIVRIM SENSÖR TEKNİĞİ Mikrokıvrım sensörü temelde fiber optikteki kayıp mekanizmasına dayanmaktadır. Bu mekanizmada fiber kablonun eğilmesi, bükülmesi ve kıvrılmasıdurumunda fiberde iki farklı kırılma indeksine sahip katmanlar arasında yansıyarak yol alan ışık yansıma açısının değişmesiyle dış katmandan yansıyarak ışık gücünde kayba neden olur. Bu mekanizmayı sensöre uyarladığımızda mikrokıvrım sensörü ortaya çıkmaktadır. Sensör sistemimiz üç ana bölümden oluşmaktadır. Bunlar ışık kaynağı, algılama bölümü ve çıkış gücü ölçümüdür. Bu deneyde ışık kaynağı olarak 16 mw gücünde katı hal lazer kullanılmıştır. Çıkış gücünü ise ışık gücünü ölçebilen hassas güç gösterici ile ölçmektedir. Projenin en önemli bölümü olan algılama kısmı ise özel yapım birbirine geçmeli eşit aralıklara sahip dişleri olan iki paralel plakadan oluşmaktadır. Deney düzeneği Şekil 4.1 de gösterilmektedir. Mikrokıvrım sensöründe lazer kaynağından verilen ışık mercekte fokuslandıktan sonra özel hazırlanmış iki yüzey arasına yerleştirilmiş fiberden geçirilerek bir foto detektör yardımıyla çıkışı alınmaktadır. Fiberin bulunduğu yüzeye yapılacak basınçta optik güç göstericiden gözlemlenmektedir. Bu düzeneğin diyagramışekil 4.2 de belirtilmektedir.

22 Mikrokıvrım yöntemi ışık şiddetinin değişiminin gözlenmesine dayanan ışık modüleli bir yöntemdir. Burada fiber kablo eşit aralıklı dişliler arasına yerleştirilerek sensörün algılama bölümü oluşturulmuştur. Belli basınçlara maruz kalan fiber kabloda ışık gücü kayıbı bu yolla sağlanmaktadır. Oluşan kayıplar sensör çıkışına bağlı bulunan optik güç ölçerde gözlenmektedir. Mikrokıvrım sensör sisteminde algılayıcı bölüm Şekil 4.3 de görülmektedir. Deneyler, sensördeki kıvrım yapan dişlilerin farklı kalınlık ve aralıklarına göre yapılmıştır. Her yüksekliğe göre özel dişli aralıkları hesaplanmış ve buna göre deney düzenekleri hazırlanmıştır. Deneyler sırasıyla 6, 8 ve 10 mm kalınlıktaki dişliler ile yapılmıştır. Birçok denemeden sonra sensöre belli miktarda ağırlıklar kullanılarak basınç uygulanmıştır. Bu uygulamanın sonuçları incelemeye alınarak sensörümüzün çalışma prensibi incelenmiştir. Çalışmalarımız halen sürmekte olup 6 ve 10 mm kalınlıkta ve her kalınlıktaki sensör için farklı aralıklı dişlilerle yapmış olduğumuz deneylerden elde edilen verilerle oluşturulan grafikler Şekil 6, 7 ve 8 de görülmektedir. Grafiklerdeki eğrilerin giderek düşmesi sensöre uygulanan basıncın artmasıyla çıkıştaki gücün azaldığını göstermektedir. Burada sensörün üzerine düşen basıncıarttırarak gerçek bir yapıdaki birim yüzeye uygulanan basıncı simule edilmesine çalışılmıştır. Bu durumda sensörümüzün nasıl çalışacağı ve hangi sonuçları vereceği gözlemlenmiştir. Güç değişimlerinin lineer yapıya yakın olması sensörün işlevsel olduğunu göstermektedir.

23 4.2 FİBER OPTİK MODLARIN GÜÇ DAĞILIMI SENSÖR TEKNİĞİ Modların güç dağılımı tekniği çok modlu fiberde modların gücünün uzaysal şiddet

24 modülasyonudur. Fiber optik sinyaller fiber çıkışında bir patern oluşturacak şekilde fiber içinde fiberin çekirdek ve onun dış tabakasındaki sınır koşulları ve fiberin şekline göre hareket ederler. Fibere dış bir etki uygulandığında, fiberin merkezindeki çekirdek kısmı ile onun dış tabakası arasındaki sınır koşulları değişir. Bu değişim modların güç modülasyonu ile sonuçlanan modlar arası bir güç kuplajına neden olur. Fibere bir kaynaktan ışıma yapıldığında gerekli şartlarda fiber çıkışında bir halka şekli (paterni) oluşturulabilir. Bu halka şeklindeki ışık şiddeti değişimin iki boyutlu analizi modların güç dağılımı tekniğinde kullanılır. Etkiden önce ve sonraki halka üzerindeki ışık şiddeti değişimlerinin karşılaştırılmasının yapılması fotodedektör veya CCD kamera kullanılarak gerçekleştirilebilir. Modların güç dağılımı tekniği kullanılarak gerginlik ve stres deneyleri laboratuvar ortamında gerçekleştirilmiştir Gerginlik Deneyi Modların güç dağılımı tekniğinin gerginlik deneyine uygunluğunun ve aynızamanda tekniğin akıllı yapı uygulamalarına uygunluğun araştırılması yapılan bu deneyde amaçlanmıştır. Böylece betonarme ve tarihi yapılardaki uygulanabilirliği incelenmiştir.şekil 4.7 de görülen deney düzeneği optik masa, katı hal lazeri, optik deney kuplaj elamanları, çok modlu fiber, algılayıcı kısım, güç ölçer, üzerinde güç ölçerin sensörü ve yarı geçirgen bir kağıdın bulunduğu ölçüm platformu ve CCD kameradan oluşmaktadır. Şekil 4.8 de ise düzeneğin basit bir diyagramı görülmektedir.

25 Düzenekteki algılayıcı kısmı bu deney için özel olarak tasarlanmıştır. Fiber ip içinden geçirilmiş ve iki uçu sabitlenmiştir. Daha sonra bir makara sistemi ile bu iki nokta arasına gerginlik uygulanmıştır. Algılayıcı kısım Şekil 4.9 da gösterilmiştir. Burada d=33 cm lik fiber boyunca gerginlik uygulanmıştır. Gerginlik deneyinde modların güç dağılımı tekniğinden faydalanarak çok modlu fiberin uygulanan bir gerginliğe karşı yapıda oluşturduğu değişim eş zamanlı olarak gözlemlenmiştir. Düzenekte çok modlu fiberimize kaynak olarak 650 nm dalgaboyundaki 16 mw lık bir katı hal lazeri uygulanmıştır. Fiber çıkışında halka şekli elde edecek şekilde lazer açısı ve optik kuplaj elamanları ayarlanmıştır. Halkanın merkezinin karanlık ve halka üzerindeki ışık şiddetinin yüksek olması hassasiyet açısından daha etkilidir. Gerginlik artan ağırlıklar ile uygulanmıştır. CCD kamera ile yarı geçirgen kağıt üzerine düşen halka resimleri her bir farklı ağırlık için çekilmiştir. Fotoğraf çekimlerinin yanında aynı zamanda her bir ağırlık için güç ölçer ile halka şekli boyunca ışık şiddeti manuel olarak ölçülmüş ve değerler kaydedilmiştir. Bu değerler kullanılarak ışık şiddetinin çıkış açısına göre değişimi farklı ağırlıklar için çizdirilmiştir. CCD kamera ile çekilen resimler ve manuel ölçüm

26 için ışık şiddeti profilleri sırasıyla Şekil 4.10 ve Şekil 4.11 de gösterilmiştir. Güç ölçer ile yapılan ölçümlerin yanında çekilen halka fotoğrafları bu uygulama için özel olarak yazılan görüntü işleme program kodu ile analiz edilmiş ve çıkış açısına göre CCD kamera görüntülerinin profilleri Şekil 4.12 de görüldüğü gibi çizdirilmiştir.

27 Deneyde sırasıyla 9.81 N, N, N ve N luk kuvvetler yüklerle uygulanarak algılayıcı kısımda gerginlik oluşturulmuştur. Her kuvvet artışında halka üzerindeki ışık şiddeti (gücü) azalırken, aynı anda merkeze doğru ışık gücü artmıştır. Bu başka bir ifadeyle yüksek dereceli modların gücünün düşük dereceli modlara kuple olması anlamına gelmektedir. Güç ölçer profilleri ve CCD kamera görüntü profillerinde de tepe noktadaki ışık gücünün her bir yük artışında azalmasının yanında, merkez civarında arttığı gözlenmiştir. Görüntü analiz programı kullanılarak elde edilen sonuçlar daha sonra manuel olarak elde edilen ölçüm sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Manuel olarak yapılan güç ölçer ölçümleri sayısı ve sensör yerleri konumları görüntü işleme programında sanal olarak Şekil 4.13 de görüldüğü gibi simüle edilmiş, analog ve dijital ölçümler karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma sonunda CCD kamera görüntülerinden güç ölçer ölçümleri sonuçlarının tahmin edilebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sensör yeri ve sayısıbelirleme konusanda büyük kolaylık sağlayabilecek bir yaklaşımdır. CCD kamera görüntü profilleri ile güç ölçer ölçümleri profilleri bire bir karşılaştırılmış %5 in altında bir hata ile sonuçların örtüştüğü görülmüştür. Şekil 4.14 ve Şekil 4.15 sırasıyla 9.81 N ve N kuvvetlerdeki CCD görüntüleri ve güç ölçer profillerinin karşılaştırılmasıdır. Sonuçların uyuştuğu ve üst üste örtüştüğü grafiklerden görülmektedir.

28 4.2.2 Stres Deneyi Modların güç dağılımı tekniği kullanılarak stres ölçümünün yapılabilirliği ve bununla

29 birlikte tekniğin betonarme ve tarihi yapılarda kullanılabilirliğinin araştırılmasıstres deneyinde amaçlanmıştır. Optik deney kuplaj elamanları, katı hal lazeri, çok modlu fiber, algılayıcı kısım, güç ölçer, üzerinde güç ölçerin sensörü ve yarı geçirgen bir kağıdın bulunduğu ölçüm platformu ve CCD kamera deney düzeneğini oluşturan elemanlardır. Deney düzeneği ve düzeneğin şematik diyagramı sırasıyla Şekil 4.16 ve Şekil 4.17 de gösterilmiştir. geçmektedir. Ayrıca duyarlılığı arttırmak için küçük bir dikdörtgensel metal plaka fiberin üzerine plakaların arasına yerleştirilmiştir (Şekil 4.18 (b)). Stress fiberin d=2.2 cm lik kısmı boyunca uygulanmıştır.

30 Stress algılayıcı kısımdaki üst metal plakaya artan yükler şeklinde beş farklıkuvvet seviyesi için uygulanmıştır. Her bir yük artımında halka paterni boyunca güç ölçerin sensörü kaydırılarak ışık gücünün halka boyuncaki değişimi gözlenmiştir. Her bir yük artımında halka şekli boyunca alınan veriler kaydedilmiş ve güç ölçerle ölçülen bu veriler grafik olarak çizdirilmiştir (Şekil 4.19). Analog ölçümlerle birlikte aynızamanda halka şekillerinin Şekil 4.20 de görülen her bir stres düzeyinde fotoğraflarıçekilmiş ve kaydedilmiştir. Güç ölçer ile yapılan ölçümlerin yanında fotoğrafı çekilen halka şekilleri program kodu bu uygulamaya özel olarak yazılan görüntü işleme programı ile analiz edilmiş ve Şekil 4.21 de çıkış açısına göre CCD kamera görüntülerinin profilleri çizdirilmiştir.

31 Her bir stress seviyesi artımında Şekil 4.21 de görüldüğü gibi ışık her kuvvette kısmi bir şekilde halka üzerinden merkeze doğru kaymış ve genişlemiştir. Yüksek dereceli modlardan düşük dereceli modlara ışık gücü dereceli bir şekilde kaymıştır. Resimlerle birlikte grafiklerden de görülebileceği gibi her bir stres seviyesinde merkeze doğru ışık gücü artarken halka üzerindeki ışık gücü azalmıştır. Etkiden önceki ve sonraki halka üzerindeki güç dağılımları değişmiştir. Görüntü analiz programı kullanılarak elde edilen sonuçlar daha sonra analog olarak elde

Fatih Üniversitesi, İstanbul, Türkiye E-posta: kfidan@fatih.edu.tr, hseckin@fatih.edu.tr, onur@fatih.edu.tr, enisesen50@yahoo.com. 2.

Fatih Üniversitesi, İstanbul, Türkiye E-posta: kfidan@fatih.edu.tr, hseckin@fatih.edu.tr, onur@fatih.edu.tr, enisesen50@yahoo.com. 2. 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye BETONARME VE TARİHİ YAPILARDAKİ YIPRANMALARIN FİBER OPTİK SENSÖRLE TESPİTİ DETECTION OF CRACKS AND DAMAGES IN

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI II. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI II. DENEY FÖYÜ ELEKRİK DERELERİ-2 LABORAUARI II. DENEY FÖYÜ 1-a) AA Gerilim Ölçümü Amaç: AA devrede gerilim ölçmek ve AA voltmetrenin kullanımı Gerekli Ekipmanlar: AA Güç Kaynağı, AA oltmetre, 1kΩ direnç, 220Ω direnç,

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

FEYZĠ AKKAYA BĠLĠMSEL ETKĠNLĠKLERĠ DESTEKLEME FONU

FEYZĠ AKKAYA BĠLĠMSEL ETKĠNLĠKLERĠ DESTEKLEME FONU FEYZĠ AKKAYA BĠLĠMSEL ETKĠNLĠKLERĠ DESTEKLEME FONU ÜSTÜN BAġARILI GENÇ BĠLĠM ĠNSANLARINA ARAġTIRMA DESTEĞĠ FABED ARAġTIRMA PROJESĠ GELĠġME RAPORU Proje BaĢlığı: Su tutmayan yüzey üzerinde duran tek sıvı

Detaylı

H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık

H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık H a t ı r l a t m a : Şimdiye dek bilmeniz gerekenler: 1. Maxwell denklemleri, elektromanyetik dalgalar ve ışık 2. Ahenk ve ahenk fonksiyonu, kontrast, görünebilirlik 3. Girişim 4. Kırınım 5. Lazer, çalışma

Detaylı

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği 1 TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI SMART HOME LABORATORY FOR SMART GRID INFRASTRUCTURE IN TURKEY Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Sunan Onur ELMA 2

Detaylı

HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME. Genel Çalışma Koşulları: 0-40 C. Sıcaklık

HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME. Genel Çalışma Koşulları: 0-40 C. Sıcaklık HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME Genel Çalışma Koşulları: Sıcaklık 0-40 C Nem 80% (31 C altında) 50% (40 C da) Elektrik Teknik şartnamede listelenen CİHAZ 1-12

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 40 MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9A GERİNİM ÖLÇER KULLANARAK GERİLİM ANALİZİ YAPILMASI TEORİ Bir noktada oluşan gerinim ve gerilme değerlerini

Detaylı

Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters

Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters Gizem Pekküçük, İbrahim Uzar, N. Özlem Ünverdi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Yıldız Teknik Üniversitesi gizem.pekkucuk@gmail.com,

Detaylı

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT

PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI ABSTRACT PİEZOELEKTRİK YAMALARIN AKILLI BİR KİRİŞİN TİTREŞİM ÖZELLİKLERİNİN BULUNMASINDA ALGILAYICI OLARAK KULLANILMASI Uğur Arıdoğan (a), Melin Şahin (b), Volkan Nalbantoğlu (c), Yavuz Yaman (d) (a) HAVELSAN A.Ş.,

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Optokuplör Optokuplör kelime anlamı olarak optik kuplaj anlamına gelir. Kuplaj bir sistem içindeki iki katın birbirinden ayrılması ama aralarındaki sinyal iletişiminin

Detaylı

ULUDAĞ ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK-MĐMARLIK FAKÜLTESĐ MAKĐNA MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ GENEL MAKĐNE LABORATUARI

ULUDAĞ ÜNĐVERSĐTESĐ MÜHENDĐSLĐK-MĐMARLIK FAKÜLTESĐ MAKĐNA MÜHENDĐSLĐĞĐ BÖLÜMÜ GENEL MAKĐNE LABORATUARI UUDAĞ ÜNĐVRSĐTSĐ MÜNDĐSĐK-MĐMARIK FAKÜTSĐ MAKĐNA MÜNDĐSĐĞĐ BÖÜMÜ GN MAKĐN ABORATUARI STRAĐN GAUG (UZAMA ÖÇR YARDIMI Đ GRĐM ÖÇÜMSĐ DNY GRUBU: ÖĞRNCĐ NO, AD -SOYAD: TSĐM TARĐĐ: DNYĐ YAPTIRAN ÖĞRTĐM MANI:

Detaylı

İki Aşamalı C Band Ebrium Katkılı Fiber Yükselteçlerde (EKFY) Kazanç Düzeltmek İçin Uzun Periyotlu Fiber Izgara Kullanılması

İki Aşamalı C Band Ebrium Katkılı Fiber Yükselteçlerde (EKFY) Kazanç Düzeltmek İçin Uzun Periyotlu Fiber Izgara Kullanılması İki Aşamalı C Band Ebrium Katkılı Fiber Yükselteçlerde (EKFY) Kazanç Düzeltmek İçin Uzun Periyotlu Fiber Izgara Kullanılması Haluk Tanrıkulu tanrikul@metu.edu.tr ÖZET Ebrium Katkılı Fiber Yükselteç (EKFY)

Detaylı

Fotonik Kristallerin Fiziği ve Uygulamaları

Fotonik Kristallerin Fiziği ve Uygulamaları Fotonik Kristallerin Fiziği ve Uygulamaları Ekmel Özbay, İrfan Bulu, Hümeyra Çağlayan, Koray Aydın, Kaan Güven Bilkent Üniversitesi, Fizik Bölümü Bilkent, 06800 Ankara ozbay@fen.bilkent.edu.tr, irfan@fen.bilkent.edu.tr,

Detaylı

5 İki Boyutlu Algılayıcılar

5 İki Boyutlu Algılayıcılar 65 5 İki Boyutlu Algılayıcılar 5.1 CCD Satır Kameralar Ölçülecek büyüklük, örneğin bir telin çapı, objeye uygun bir projeksiyon ile CCD satırının ışığa duyarlı elemanı üzerine düşürülerek ölçüm yapılır.

Detaylı

AKILLI BİR PLAKANIN SERBEST VE ZORLANMIŞ TİTREŞİMLERİNİN KONTROLÜ

AKILLI BİR PLAKANIN SERBEST VE ZORLANMIŞ TİTREŞİMLERİNİN KONTROLÜ AKILLI BİR PLAKANIN SERBEST VE ZORLANMIŞ TİTREŞİMLERİNİN KONTROLÜ Fatma Demet Ülker 1 Ömer Faruk Kırcalı 1 Yavuz Yaman 1 dulker@ae.metu.edu.tr fkircali@stm.com.tr yyaman@metu.edu.tr Volkan Nalbantoğlu

Detaylı

LED IŞIK KAYNAKLARININ RENK SICAKLIĞININ GÖRÜNTÜ İŞLEME TEKNİKLERİ KULLANILARAK BELİRLENMESİ. İsmail Serkan Üncü, İsmail Taşcı

LED IŞIK KAYNAKLARININ RENK SICAKLIĞININ GÖRÜNTÜ İŞLEME TEKNİKLERİ KULLANILARAK BELİRLENMESİ. İsmail Serkan Üncü, İsmail Taşcı LED IŞIK KAYNAKLARININ RENK SICAKLIĞININ GÖRÜNTÜ İŞLEME TEKNİKLERİ KULLANILARAK BELİRLENMESİ İsmail Serkan Üncü, İsmail Taşcı To The Sources Of Light s Color Tempature With Image Processing Techniques

Detaylı

TESTBOX Serisi Cihazlar ile Tarihi Bir Yapıda Kablosuz Yapısal Sağlık Takibi

TESTBOX Serisi Cihazlar ile Tarihi Bir Yapıda Kablosuz Yapısal Sağlık Takibi TESTBOX Yapısal Sağlık Takibi (SHM) Uygulamaları Uygulama Notu AN-TR-401 TESTBOX Serisi Cihazlar ile Tarihi Bir Yapıda Kablosuz Yapısal Sağlık Takibi Anahtar Kelimeler: Yapısal Sağlık Takibi, Operasyonel

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Yapı ve Deprem Uygulama Araştırma Merkezi

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Yapı ve Deprem Uygulama Araştırma Merkezi İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Yapı ve Deprem Uygulama Araştırma Merkezi GLOBAL MT FİRMASI TARAFINDAN TÜRKİYE DE PAZARLANAN LİREFA CAM ELYAF KUMAŞ İLE KAPLANAN BÖLME DUVARLI BETONARME ÇERÇEVELERİN DÜZLEMİNE

Detaylı

Yapı Sağlığı İzleme Sistemlerinin Farklı Taşıyıcı Sistemli Uzun Açıklıklı Tarihi Köprülere Uygulanması

Yapı Sağlığı İzleme Sistemlerinin Farklı Taşıyıcı Sistemli Uzun Açıklıklı Tarihi Köprülere Uygulanması Yapı Sağlığı İzleme Sistemlerinin Farklı Taşıyıcı Sistemli Uzun Açıklıklı Tarihi Köprülere Uygulanması Alemdar BAYRAKTAR Temel TÜRKER Ahmet Can ALTUNIŞIK Karadeniz Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

Detaylı

STRAIN GAGE DENEY FÖYÜ

STRAIN GAGE DENEY FÖYÜ T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ STRAIN GAGE DENEY FÖYÜ HAZIRLAYAN Prof. Dr. Erdem KOÇ Yrd.Doç.Dr. İbrahim KELEŞ Yrd.Doç.Dr. Kemal YILDIZLI MAYIS 2011 SAMSUN

Detaylı

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 13. BÖLÜM FİBER OPTİK ÖLÇÜMLERİ

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 13. BÖLÜM FİBER OPTİK ÖLÇÜMLERİ DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 13. BÖLÜM FİBER OPTİK ÖLÇÜMLERİ KONULAR test ekipmanları zayıflama ölçümleri dispersiyon ölçümleri OTDR saha uygulamaları eye paternleri

Detaylı

Prof. Dr. H. SELÇUK VAROL OPTOELEKTRON"K & F"BER OPT"K

Prof. Dr. H. SELÇUK VAROL OPTOELEKTRONK & FBER OPTK I Prof. Dr. H. SELÇUK VAROL MUSTAFA YA!IMLI OPTOELEKTRON"K & F"BER OPT"K II Yayın No : 2017 Teknik Dizisi : 126 1. Bası A!ustos 2008 - "STANBUL ISBN 978-975 - 295-914 - 9 Copyright Bu kitabın bu basısı

Detaylı

Sıcaklık Nasıl Ölçülür?

Sıcaklık Nasıl Ölçülür? Sıcaklık Nasıl Ölçülür? En basit ve en çok kullanılan özellik ısıl genleşmedir. Cam termometredeki sıvıda olduğu gibi. Elektriksel dönüşüm için algılamanın farklı metotları kullanılır. Bunlar : rezistif

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I ENDÜSTRİYEL KONTROL UYGULAMALARI

Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I ENDÜSTRİYEL KONTROL UYGULAMALARI Öğr. Gör. Oğuzhan ÇAKIR 377 42 03, KTÜ, 2010 1. Deneyin Amacı Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Elektronik Laboratuvarı I ENDÜSTRİYEL KONTROL UYGULAMALARI CDS (Kadmiyum

Detaylı

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 Volümetrik debimetre nedir?? Fark basınç ölçümü ile hava akış verimini kontrol etmenizi sağlayan, bakım gerektirmeyen, yenilikçi bir Pnömatik otomasyon kontrol sistemidir, bu

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ Bilgisayar Mühendisliği. Dr. Kemal YILMAZ, Prof. Dr. Aylin KANTARCI, Prof. Dr. Cezmi AKKIN

EGE ÜNİVERSİTESİ Bilgisayar Mühendisliği. Dr. Kemal YILMAZ, Prof. Dr. Aylin KANTARCI, Prof. Dr. Cezmi AKKIN EGE ÜNİVERSİTESİ Bilgisayar Mühendisliği Dr. Kemal YILMAZ, Prof. Dr. Aylin KANTARCI, Prof. Dr. Cezmi AKKIN Oftalmoskopi: oftalmoskop ile göz dibinin muayene edilmesi bilimidir. Bilim tarihinin ilk optik

Detaylı

ÜRÜN BROŞÜRÜ PRECITEC LR. Ultra hassasiyet gerektiren yüzeyler için optik sensör

ÜRÜN BROŞÜRÜ PRECITEC LR. Ultra hassasiyet gerektiren yüzeyler için optik sensör ÜRÜN BROŞÜRÜ PRECITEC LR Ultra hassasiyet gerektiren yüzeyler için optik sensör 2 PRECITEC LR Ultra hassasiyet gerektiren yüzeyler için optik sensör ÖNE ÇIKAN ÖZELLİKLERİ OPTİK ÖLÇÜMLE SINIRLARI ZORLAYIN

Detaylı

Şekil 1. DEÜ Test Asansörü kuyusu.

Şekil 1. DEÜ Test Asansörü kuyusu. DOKUZ EYLÜL ÜNĐVERSĐTESĐ TEST ASANSÖRÜ KUYUSUNUN DEPREM YÜKLERĐ ETKĐSĐ ALTINDAKĐ DĐNAMĐK DAVRANIŞININ ĐNCELENMESĐ Zeki Kıral ve Binnur Gören Kıral Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine

Detaylı

100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI

100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI 465 100 kv AC YÜKSEK GERİLİM BÖLÜCÜSÜ YAPIMI Ahmet MEREV Serkan DEDEOĞLU Kaan GÜLNİHAR ÖZET Yüksek gerilim, ölçülen işaretin genliğinin yüksek olması nedeniyle bilinen ölçme sistemleri ile doğrudan ölçülemez.

Detaylı

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak.

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri kullanarak elektrik alan çizgilerinin

Detaylı

5.2.01-01 Yarı ömrü ve radyoaktif denge

5.2.01-01 Yarı ömrü ve radyoaktif denge Maddenin Fiziksel Yapısı Radyoaktivite Yarı ömrü ve radyoaktif denge Neler öğreneceksiniz Ana madde Yavru madde Bozunum hızı Ayrışma ya da bozunum sabiti Sayma hızı Yarı ömür Ayrışma ürünü Prensip: Bir

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ Işığı Takip Eden Kafa 2 Nolu Proje Proje Raporu Hakan Altuntaş 11066137 16.01.2013 İstanbul

Detaylı

Gürültü kaynakları ve alıcılar. Gürültüleri önleme. Terimler

Gürültü kaynakları ve alıcılar. Gürültüleri önleme. Terimler Gürültü kaynakları ve alıcılar Gürültüleri önleme Sensörler / Aktuatorler Alıcı ve Göndericiler ESD (elektro statik deşarj) Frekans konverterleri Veri aktarım ve iletim aygıtları Kontrol kabin tasarımı

Detaylı

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 1: DİYOT KARAKTERİSTİKLERİ Diyot, yalnızca bir yönde akım geçiren devre elemanıdır. Bir yöndeki direnci ihmal edilebilecek kadar küçük, öbür yöndeki dirençleri ise çok büyük olan elemanlardır. Direncin

Detaylı

KIZILÖTESİ KULAKTAN SICAKLIK ÖLÇEN TERMOMETRELERİN KALİBRASYONU

KIZILÖTESİ KULAKTAN SICAKLIK ÖLÇEN TERMOMETRELERİN KALİBRASYONU 235 KIZILÖTESİ KULAKTAN SICAKLIK ÖLÇEN TERMOMETRELERİN KALİBRASYONU Kemal ÖZCAN Aliye KARTAL DOĞAN ÖZET Kızılötesi kulaktan sıcaklık ölçen termometreler sağlık sektöründe yaygın olarak kullanılmaktadır.

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.ÖMER KADİR

Detaylı

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Bu konuda yapmış olduğumuz yayınlardan derlenen ön bilgiler ve bunların listesi aşağıda sunulmaktadır. Bu başlık altında depoların pratik hesaplarına ilişkin

Detaylı

SPS ZOOM 300. 3D Lazer Tarayıcı SPS ZOOM 300

SPS ZOOM 300. 3D Lazer Tarayıcı SPS ZOOM 300 3D Lazer Tarayıcı 3D Lazer Tarayıcı 3D lazer tarayıcı çevredesindeki nesnelerin konumsal verilerini hassas bir şekilde ölçen bir cihazdır. Toplanan nokta bulutu verileri daha sonra dijital üç boyutlu modeller

Detaylı

Mekanik. 1.3.33-00 İp dalgalarının faz hızı. Dinamik. İhtiyacınız Olanlar:

Mekanik. 1.3.33-00 İp dalgalarının faz hızı. Dinamik. İhtiyacınız Olanlar: Mekanik Dinamik İp dalgalarının faz hızı Neler öğrenebilirsiniz? Dalgaboyu Faz hızı Grup hızı Dalga denklemi Harmonik dalga İlke: Bir dört köşeli halat (ip) gösterim motoru arasından geçirilir ve bir lineer

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

Dumlupınar Gaz Atomizasyonu Ünitesi

Dumlupınar Gaz Atomizasyonu Ünitesi Dumlupınar Gaz Atomizasyonu Ünitesi DPT projesi desteği ile tasalanarak kurulan gaz atomizasyon ünitesinin genel görünümü şekil 1 de verilmiştir. Dumlupınar Gaz Atomizasyon ünitesi altı ana bölümden oluşmaktadır.

Detaylı

Kablolu Şebekelerde Şeffaflık Fiber Optik Kablo Denetimi

Kablolu Şebekelerde Şeffaflık Fiber Optik Kablo Denetimi Kablolu Şebekelerde Şeffaflık Fiber Optik Kablo Denetimi Kablo arızalarının tanımlanması, yerlerinin tespit edilmesi ve rapor edilmesi Fiber Optik Kablo Telekomünükasyonun Geleceği Kompleks fiber optik

Detaylı

FİBER OPTİK ÜTÜLEME DIODE LAZER!

FİBER OPTİK ÜTÜLEME DIODE LAZER! ÜTÜLEME DIODE LAZERDE EN SON TEKNOLOJİ FCD FİBER OPTİK ÜTÜLEME DIODE LAZER! HAFİF EN BAŞLIĞI (300 gr) DÜNYANIN 60.000.000 ATIŞ ÖMRÜ 20.000.000 Garanti 2 YIL GARANTİ BUZ BAŞLIK K142186/878.4810 17.04.2015

Detaylı

GÜN IŞIĞI KULLANILARAK İÇ MEKANLARIN AYDINLATILMASI

GÜN IŞIĞI KULLANILARAK İÇ MEKANLARIN AYDINLATILMASI GÜN IŞIĞI KULLANILARAK İÇ MEKANLARIN AYDINLATILMASI HAZIRLAYAN ÖĞRENCİ: Emincan AYÇİÇEK (9/A) DANIŞMAN ÖĞRETMEN: A. Ruhşah ERDUYGUN 2005 İZMİR İÇİNDEKİLER Özet...2 Gün Işığı Kullanılarak İç Mekanların

Detaylı

BER TELEKOMÜNİKASYON VE MÜHENDİSLİK HİZMETLERİ LTD. ŞTİ.

BER TELEKOMÜNİKASYON VE MÜHENDİSLİK HİZMETLERİ LTD. ŞTİ. BER TELEKOMÜNİKASYON VE MÜHENDİSLİK HİZMETLERİ LTD. ŞTİ. Ber Telekomünikasyon ve Mühendislik Hizmetleri Ltd. Şti, bir mühendislik firmasi olup temel olarak Telekomünikasyon Sektöründe, Proje Operasyon

Detaylı

19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU

19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU 19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU HAZIRLAYAN : Y.DOÇ. DR. NURGÜN TAMER BAYAZIT İTÜ MİMARLIK FAKÜLTESİ YAPI BİLGİSİ ABD TAŞKIŞLA TAKSİM-34437 İST TEMMUZ, 2014

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

Sistem Temel. Genel Fonksiyonlar. Sistemleri. Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1)

Sistem Temel. Genel Fonksiyonlar. Sistemleri. Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1) Tam Adaptif Trafik Kontrol Sistemi ( j\iti'1) Akıllı Trafik Ağı ve Adaptif Trafik Yönetim Sistemi, hızlı ve güvenli trafik akışını sağlar. /o95 doğruluk oranı ile ölçümler gerçekleştirerek uygun kavşak

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Transdüser ve Sensör Kavramı Fiziksel ortam değişikliklerini (ısı, ışık, basınç, ses, vb.) algılayan elemanlara sensör, algıladığı bilgiyi elektrik enerjisine çeviren elemanlara

Detaylı

CCD KAMERA KULLANARAK SAYISAL GÖRÜNTÜ İŞLEME YOLUYLA GERÇEK ZAMANLI GÜVENLİK UYGULAMASI

CCD KAMERA KULLANARAK SAYISAL GÖRÜNTÜ İŞLEME YOLUYLA GERÇEK ZAMANLI GÜVENLİK UYGULAMASI CCD KAMERA KULLANARAK SAYISAL GÖRÜNTÜ İŞLEME YOLUYLA GERÇEK ZAMANLI GÜVENLİK UYGULAMASI Serhan COŞAR serhancosar@yahoo.com Oğuzhan URHAN urhano@kou.edu.tr M. Kemal GÜLLÜ kemalg@kou.edu.tr İşaret ve Görüntü

Detaylı

İTME ANALİZİ KULLANILARAK YÜKSEK RİSKLİ DEPREM BÖLGESİNDEKİ BİR PREFABRİK YAPININ SİSMİK KAPASİTESİNİN İNCELENMESİ

İTME ANALİZİ KULLANILARAK YÜKSEK RİSKLİ DEPREM BÖLGESİNDEKİ BİR PREFABRİK YAPININ SİSMİK KAPASİTESİNİN İNCELENMESİ İTME ANALİZİ KULLANILARAK YÜKSEK RİSKLİ DEPREM BÖLGESİNDEKİ BİR PREFABRİK YAPININ SİSMİK KAPASİTESİNİN İNCELENMESİ ÖZET: B. Öztürk 1, C. Yıldız 2 ve E. Aydın 3 1 Yrd. Doç. Dr., İnşaat Müh. Bölümü, Niğde

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ GİRİŞ Mekanik tasarım yaparken öncelikli olarak tasarımda kullanılması düşünülen malzemelerin

Detaylı

KARBON ELYAF TAKVİYELİ POLİAMİT 6 KARMALARIN ISIL VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

KARBON ELYAF TAKVİYELİ POLİAMİT 6 KARMALARIN ISIL VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ KARBON ELYAF TAKVİYELİ POLİAMİT 6 KARMALARIN ISIL VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ N. Gamze Karslı Yılmaz, Ayşe Aytaç, Veli Deniz Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI

KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI XDP-II Kısmi Deşarj Cihazı XDP-II cihazı kısmi deşarjla oluşan elektriksel alandaki hızlı değişiklikleri algılayarak hassas ölçümler yapar. Aynı zamanda izole ekipmanlardaki kısmi

Detaylı

Optik Haberleşme (EE 539) Ders Detayları

Optik Haberleşme (EE 539) Ders Detayları Optik Haberleşme (EE 539) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Saati Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Optik Haberleşme EE 539 Her İkisi 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i - Dersin Dili

Detaylı

LCD 4 Fantomu Üzerinde Sayım ve Görüntüleme Dedektörleri Kullanılarak Yapılan Kontrast Ölçümlerinin Karşılaştırılması

LCD 4 Fantomu Üzerinde Sayım ve Görüntüleme Dedektörleri Kullanılarak Yapılan Kontrast Ölçümlerinin Karşılaştırılması Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü LCD 4 Fantomu Üzerinde Sayım ve Görüntüleme Dedektörleri Kullanılarak Yapılan Kontrast Ölçümlerinin Karşılaştırılması Emre GÜLLÜOĞLU, Alptuğ Özer YÜKSEL,

Detaylı

PERDELĠ BETONARME YAPILAR ĠÇĠN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALĠZ METOTLARI

PERDELĠ BETONARME YAPILAR ĠÇĠN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALĠZ METOTLARI PERDELĠ BETONARME YAPILAR ĠÇĠN DOĞRUSAL OLMAYAN ANALĠZ METOTLARI Nonlinear Analysis Methods For Reinforced Concrete Buildings With Shearwalls Yasin M. FAHJAN, KürĢat BAġAK Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü,

Detaylı

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR Çalışmanın amacı. SUNUM PLANI Çalışmanın önemi. Deney numunelerinin üretimi ve özellikleri.

Detaylı

İŞYERİNDE MARUZ KALINAN GÜRÜLTÜNÜN ÖLÇÜM TALİMATI

İŞYERİNDE MARUZ KALINAN GÜRÜLTÜNÜN ÖLÇÜM TALİMATI Sayfa No 1/8 1. AMAÇ -KAPSAM Bu talimatın amacı; gürültü seviyesi ölçümünün yapılması esnasında, ölçüm noktalarının belirlenmesi, cihazda yapılması gereken kontroller ve ölçümün nasıl yapılacağına dair

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. El Yapımı Basit Elektrik Motoru 3

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. El Yapımı Basit Elektrik Motoru 3 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ El Yapımı Basit Elektrik Motoru 3 Proje Raporu Ozan GÜNGÖR 12068010 16.01.2013 İstanbul

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ- YAPI MALZEMELERİ LABORATUARI

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ- YAPI MALZEMELERİ LABORATUARI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ- YAPI MALZEMELERİ LABORATUARI Firma Adı: Revzen Mimarlık Restorasyon İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti. Reşatbey Mahallesi

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI FOTOVOLTAİK PANELLERİN ÇEŞİTLERİ VE ÖLÇÜMLERİ DERSİN ÖĞRETİM

Detaylı

DOKUZ KATLI TÜNEL KALIP BİNA SONLU ELEMAN MODELİNİN ZORLAMALI TİTREŞİM TEST VERİLERİ İLE GÜNCELLENMESİ

DOKUZ KATLI TÜNEL KALIP BİNA SONLU ELEMAN MODELİNİN ZORLAMALI TİTREŞİM TEST VERİLERİ İLE GÜNCELLENMESİ DOUZ ATLI TÜNEL ALIP BİNA SONLU ELEMAN MODELİNİN ZORLAMALI TİTREŞİM TEST VERİLERİ İLE ÜNCELLENMESİ O. C. Çelik 1, H. Sucuoğlu 2 ve U. Akyüz 2 1 Yardımcı Doçent, İnşaat Mühendisliği Programı, Orta Doğu

Detaylı

GERÇEK ZAMANLI YAPI SAĞLIĞI İZLEME SİSTEMLERİ

GERÇEK ZAMANLI YAPI SAĞLIĞI İZLEME SİSTEMLERİ GERÇEK ZAMANLI YAPI SAĞLIĞI İZLEME SİSTEMLERİ Erdal Şafak Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Deprem Mühendisliği Anabilim Dalı Çengelköy, İstanbul erdal.safak@boun.edu.tr

Detaylı

Algılayıcılar (Duyucular) - sensors

Algılayıcılar (Duyucular) - sensors Algılayıcılar (Duyucular) - sensors İNFORMASYON İŞLEME EYLEYİCİ ALGIL AYICI SÜREÇ 1 Yansıtıcılı algılayıcı ile vinçlerde aşırı yaklaşım ve çarpışmanın engellenmesi 2 Cisimden yansımalı fotosel ile kağıt

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

COK-0240K Otomobil Elektrik Sistemi Deney Seti

COK-0240K Otomobil Elektrik Sistemi Deney Seti COK-0240K Otomobil Elektrik Sistemi Deney Seti Otomobil Elektrik Sistemi Deney Seti, gerçek bir otomobildeki elektrik tesisatını incelemeye, oluşturulacak arızaları gözlemlemeye uygun yapıdadır. Tüm modüller

Detaylı

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ Dr. Bülent SELEK, Daire Başkanı - DSİ Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı, ANKARA Yunus

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Optik Sensörler Üzerine düşen ışığa bağlı olarak üstünden geçen akımı değiştiren elemanlara optik eleman denir. Optik transdüserler ışık miktarındaki değişmeleri elektriksel

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL İçerik Algılama Teknolojisi Algılama Mekanizması Uygun Sensör SENSÖR SİSTEMİ Ölçme ve Kontrol Sistemi Transdüser ve Sensör Kavramı Günlük hayatımızda ısı, ışık, basınç

Detaylı

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri Sanayi fabrika otomasyonunda proximity (yaklasım) sensorler kullanılır. Porximity sensorler profesyonel yapıda cevre sartlarından

Detaylı

UME DE AC AKIM ÖLÇÜMLERİ

UME DE AC AKIM ÖLÇÜMLERİ VII. UUSA ÖÇÜMBİİM KONGRESİ 543 UME DE AC AKIM ÖÇÜMERİ Mehedin ARİFOVİÇ Naylan KANATOĞU ayrettin ÇINAR ÖZET Günümüzde kullanılan yüksek doğruluklu çok fonksiyonlu kalibratör ve multimetrelerin AC akım

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör.

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK

Detaylı

Ahenk (Koherans, uyum)

Ahenk (Koherans, uyum) Girişim Girişim Ahenk (Koherans, uyum Ahenk (Koherans, uyum Ahenk (Koherans, uyum http://en.wikipedia.org/wiki/coherence_(physics#ntroduction Ahenk (Koherans, uyum Girişim İki ve/veya daha fazla dalganın

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI SENSÖRLER VE DÖNÜŞTÜRÜCÜLER SEVİYENİN ÖLÇÜLMESİ Seviye Algılayıcılar Şamandıra Seviye Anahtarları Şamandıralar sıvı seviyesi ile yukarı ve aşağı doğru hareket

Detaylı

Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm

Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm Galatasaray Üniversitesi Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm Mustafa Tekeli, Özlem Durmaz İncel İçerik Giriş Literatür Özeti Sistem Mimarisi / Metodoloji Öncül

Detaylı

Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi

Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi YDGA2005 - Yığma Yapıların Deprem Güvenliğinin Arttırılması Çalıştayı, 17 Şubat 2005, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara. Güçlendirme Alternatiflerinin Doğrusal Olmayan Analitik Yöntemlerle İrdelenmesi

Detaylı

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ 1. AMAÇ: Endüstride kullanılan direnç, kapasite ve indüktans tipi konum (yerdeğiştirme) algılama transdüserlerinin temel ilkelerini açıklayıp kapalı döngü denetim

Detaylı

Protectosil CIT İleri Korozyon Önleme Teknolojisi

Protectosil CIT İleri Korozyon Önleme Teknolojisi Protectosil CIT İleri Korozyon Önleme Teknolojisi 1 Protectosil CIT yatırımınızı korur! Binalar, köprüler, barajlar, tüneller, büyük otoparklar gibi betonarme yapılar önemli boyutlarda özel sektör ve kamu

Detaylı

Prof. Dr. ŞAKİR ERKOÇ Doç. Dr. MAHMUT BÖYÜKATA

Prof. Dr. ŞAKİR ERKOÇ Doç. Dr. MAHMUT BÖYÜKATA TÜBİTAK BİDEB LİSE ÖĞRETMENLERİ-FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ, MATEMATİK- PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAYI (LİSE-4 [ÇALIŞTAY 2014]) GRUP ADI: FENER PROJE ADI NEODYUM MIKNATISLARLA ELEKTRİK ÜRETME Proje Ekibi

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 3: Güneş Enerjisi Güneşin Yapısı Güneş Işınımı Güneş Spektrumu Toplam Güneş Işınımı Güneş Işınımının Ölçülmesi Dr. Osman Turan Makine ve İmalat Mühendisliği Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

ALGILAYICILAR (SENSÖRLER-TRANSDÜSERLER)

ALGILAYICILAR (SENSÖRLER-TRANSDÜSERLER) ALGILAYICILAR (SENSÖRLER-TRANSDÜSERLER) SENSÖRLER-TRANSDÜSERLER Fiziksel ortam değişikliklerini (ısı, ışık, basınç, ses, vb.) algılayan cihazlara algılayıcılar denir. Algılayıcılar, fiziksel ortam ile

Detaylı

SARSMA TABLASINA YERLEŞTİRİLMİŞ 3 KATLI HASARLI VE HASARSIZ ÇELİK YAPI MODELİNİN DİNAMİK KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ

SARSMA TABLASINA YERLEŞTİRİLMİŞ 3 KATLI HASARLI VE HASARSIZ ÇELİK YAPI MODELİNİN DİNAMİK KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ SARSMA TABLASINA YERLEŞTİRİLMİŞ 3 KATLI HASARLI VE HASARSIZ ÇELİK YAPI MODELİNİN DİNAMİK KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ Yüşa Gökhan DURGUN 1, Muharrem AKTAŞ 2 ve Mustafa KUTANİS 2 ÖZET: 1 Araştırma

Detaylı

Geniş Bant Optik Alıcı (ONIX-Serisi)

Geniş Bant Optik Alıcı (ONIX-Serisi) Geniş Bant Optik Alıcı (ONIX-Serisi) TANITIM ve KULLANIM KILAVUZU Model ONIX-44-2G V2_ Nisan 2013 1 Elektrik Çarpmasından Korunma Önlemleri Nemden Kaçının Cihaza güç vermeden önce elektrik hattınızın topraklamasını

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ Amaç ve Genel Bilgiler: Kayaç ve beton yüzeylerinin aşındırıcı maddelerle

Detaylı

DOĞRUSAL YANGIN ALGILAMA SĐSTEMLERĐ

DOĞRUSAL YANGIN ALGILAMA SĐSTEMLERĐ DOĞRUSAL YANGIN ALGILAMA SĐSTEMLERĐ Mehmet Yavuz ALKAN yavuz.alkan@absalarm.com.tr ABS Alarm ve Bilgisayar Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. 1203 / 11 Sokak No:3 Ömer Atlı Đş Merkezi Kat:5-505 Yenişehir ĐZMĐR

Detaylı

GENİŞ BANT İKİ HALKA ELEKTROMANYETİK YÖNTEM

GENİŞ BANT İKİ HALKA ELEKTROMANYETİK YÖNTEM GENİŞ BANT İKİ HALKA ELEKTROMANYETİK YÖNTEM Ahmet Tolga TOKSOY* Çift yatay halka elektromanyetik (EM) yöntem, iki adet yatay halka (loop) ya da bobin kullanılarak uygulanan frekans ortamı EM bir yöntemdir.

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ (Bölüm-3) KÖPRÜLER

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ (Bölüm-3) KÖPRÜLER İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ (Bölüm-3) KÖPRÜLER Yrd. Doç. Dr. Banu Yağcı Kaynaklar G. Kıymaz, İstanbul Kültür Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Ders Notları, 2009 http://web.sakarya.edu.tr/~cacur/ins/resim/kopruler.htm

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ AKIŞKANLAR MEKANİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI SINIR TABAKA DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN ÖĞRETİM ELEMAN

Detaylı

PROJE RAPORU. - Prof. Dr. İrfan ŞİAP - Doç. Dr. Ünal UFUKTEPE

PROJE RAPORU. - Prof. Dr. İrfan ŞİAP - Doç. Dr. Ünal UFUKTEPE TÜBİTAK-BİDEB Y.İ.B.O. ÖĞRETMENLERİ(FEN ve TEKNOLOJİ, FİZİK, KİMYA, BİYOLOJİ ve MATEMATİK) PROJE DANIŞMANLIĞI EĞİTİMİ ÇALIŞTAY PROGRAMI 2009-2 PROJE RAPORU PROJENİN ADI: Uzunluk Ölçümlerinde Farklı Bir

Detaylı

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ

MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ MAK-LAB007 AKIŞKAN YATAĞINDA AKIŞKANLAŞTIRMA DENEYİ 1.GİRİŞ Deney tesisatı; içerisine bir ısıtıcı,bir basınç prizi ve manometre borusu yerleştirilmiş cam bir silindirden oluşmuştur. Ayrıca bu hazneden

Detaylı

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 9. BÖLÜM ANALOG SİSTEMLER

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 9. BÖLÜM ANALOG SİSTEMLER DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 9. BÖLÜM ANALOG SİSTEMLER Analog Sistemler Giriş 9.1 Analog Bağlantılarına Genel Bakış 9. Taşıyıcı Gürültü Oranı (CNR) 9..1 Taşıyıcı Gücü

Detaylı

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü ÇEKME DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Mühendislik malzemeleri rijit olmadığından kuvvet altında deforme olup, şekil ve boyut değişiklikleri gösterirler. Malzeme özelliklerini anlamak üzere mekanik testler yapılır.

Detaylı

GÖRÜNTÜ İŞLEME HAFTA 2 SAYISAL GÖRÜNTÜ TEMELLERİ

GÖRÜNTÜ İŞLEME HAFTA 2 SAYISAL GÖRÜNTÜ TEMELLERİ GÖRÜNTÜ İŞLEME HAFTA 2 SAYISAL GÖRÜNTÜ TEMELLERİ GÖRÜNTÜ ALGILAMA Üç temel zar ile kaplıdır. 1- Dış Zar(kornea ve Sklera) 2- Koroid 3- Retina GÖRÜNTÜ ALGILAMA ---Dış Zar İki kısımdan oluşur. Kornea ve

Detaylı

SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE

SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE OPTİK MALZEMELER ARAŞTIRMA GRUBU SPEKTROSKOPİK ELİPSOMETRE Birhan UĞUZ 1 0 8 1 0 8 1 0 İçerik Elipsometre Nedir? Işığın Kutuplanması Işığın Maddeyle Doğrusal Etkileşmesi Elipsometre Bileşenleri Ortalama

Detaylı

MODEL 1000 Tek Kanallı Çözünmüş Oksijen Ölçüm Sistemi

MODEL 1000 Tek Kanallı Çözünmüş Oksijen Ölçüm Sistemi MODEL 1000 Tek Kanallı Çözünmüş Oksijen Ölçüm Sistemi Optik ve Dijital Kalibrasyon Yok Değişen Optik Kapak Yok Sarf Malzeme Yok 5 Yıl Sensör Garantisi Anoksik Bölgelerde Mükemmel Hassasiyet Sıfır Akışlı

Detaylı

1 Nem Kontrol Cihazı v3

1 Nem Kontrol Cihazı v3 NEM KONTROL CİHAZI v5.0 Nem Kontrol Cihazı v3.0 1 Nem Kontrol Cihazı v3 NEM Havada bulunan su buharı miktarına nem denir. Nem ölçümlerinde mutlak nem, bağıl nem ve spesifik nem hesaplanır. Mutlak nem birim

Detaylı

İÇERİSİ BETON İLE DOLDURULMUŞ ÇELİK BORU YAPI ELEMANLARININ DAYANIMININ ARAŞTIRILMASI ÖZET

İÇERİSİ BETON İLE DOLDURULMUŞ ÇELİK BORU YAPI ELEMANLARININ DAYANIMININ ARAŞTIRILMASI ÖZET İÇERİSİ BETON İLE DOLDURULMUŞ ÇELİK BORU YAPI ELEMANLARININ DAYANIMININ ARAŞTIRILMASI Cemal EYYUBOV *, Handan ADIBELLİ ** * Erciyes Üniv., Müh. Fak. İnşaat Müh.Böl., Kayseri-Türkiye Tel(0352) 437 49 37-38/

Detaylı