ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ"

Transkript

1 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Kadir YİĞİT EKİM MAKİNALARINDA ELEKTRONİK TABANLI TOHUMLAR ARASI UZAKLIK ÖLÇME SİSTEMİ TARIM MAKİNALARI ANABİLİM DALI ADANA, 2006

2 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ EKİM MAKİNALARINDA ELEKTRONİK TABANLI TOHUMLAR ARASI UZAKLIK ÖLÇME SİSTEMİ Kadir YİĞİT YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIM MAKİNALARI ANABİLİM DALI Bu tez 22/12/2006 Tarihinde Aşağıdaki Jüri Üyeleri Tarafından Oy Birliği ile Kabul Edilmiştir. İmza... İmza... İmza... Doç.Dr. Zeliha B.BARUT Yrd.Doç.Dr. A.Musa BOZDOĞAN Yrd.Doç.Dr. Kubilay VURSAVUŞ DANIŞMAN ÜYE ÜYE Bu tez Enstitümüz Tarım Makinaları Anabilim Dalında hazırlanmıştır. Kod No: Prof. Dr. Aziz ERTUNÇ Enstitü Müdürü İmza ve Mühür Bu çalışma Ç.Ü.Bilimsel Araştırma Projeleri Destekleme Birimi tarafından desteklenmiştir. Proje No: ZF2005YL24 Not: Bu tezde kullanılan özgün ve başka kaynaktan yapılan bildirişlerin, çizelge, şekil ve fotoğrafların kaynak gösterilmeden kullanımı, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki hükümlere tabidir.

3 ÖZ YÜKSEK LİSANS TEZİ KADİR EKİM YİĞİT MAKİNALRINDA ELEKTRONİK TABANLI TOHUMLAR ARASI UZAKLIK ÖLÇME SİSTEMİ Kadir YİĞİT ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSİ TARIM MAKİNALARI ANABİLİM DALI Danışman: Doç.Dr. Zeliha Bereket BARUT Yıl: 2006 Sayfa:67 Jüri: Doç.Dr. Zeliha Bereket BARUT Yrd.Doç.Dr. A. Musa BOZDOĞAN Yrd.Doç.Dr. Kubilay VURSAVUŞ Bu araştırmada, tek tohum ekim makinasında, ardışık düşen tohumlar arası uzaklığı kolay ve hassas bir şekilde ölçebilen elektronik tabanlı bir ölçme sistemi geliştirilmeye çalışılmıştır. Geliştirilen elektronik tabanlı ölçme sistemi, makinadan atılan ve serbest düşen tohumları algılayıcılar vasıtasıyla algılamaktadır. Bu algılamayla, elektronik ölçme sistemi içinde bulunan mikrokontroller ünitesi yardımıyla zaman geçişleri belirlenmektedir. Mikrokontroller ünitesinde tasarlanan program yardımıyla ardışık düşen tohumların zaman farkları mesafeye dönüştürülüp, bu ünitede bulunan seri port yardımıyla bilgisayara aktarılmıştır. Denemelerde kontrol faktörü olarak yapışkan bant sistemiyle ölçülen veriler kullanılmıştır. Toplanan sıra üzeri tohum aralığı verileri, tek tohum ekim makinasının etkinliğini ortaya koyacak ortalama sıra üzeri tohum aralığı, tohum aralıklarının standart sapması ve varyasyon katsayıları değerlerinin hesaplanmasında kullanılmıştır. Karşılaştırılan iki test sisteminin sonuçları arasında varyans analizine göre istatistiksel olarak %1 önem seviyesinde farklılık belirlenmiştir. Bu farklılık ilerleme hızı ve dane atım frekansına bağlı olarak değişmiştir.elektronik tabanlı ve yapışkan bant ölçüm sisteminde elde edilen tohum aralıkları değerlerinin regrasyon katsayısı (R 2 ) olarak bulunmuştur. Regresyon katsayısının çıkması sistemlerin ilişkili olduğu anlamına gelmekte olup sistemin kullanabilirliği hakkında fikir vermektedir. Anahtar Kelimeler:Ekim Makinaları, Tohumlar Arası Uzaklık, Algılayıcılar, Mikrokontroller I

4 ABSTRACT M.Sc. THESIS ELECTRONIC-BASED MEASUREMENT SYSTEM IN DRILLS FOR SEED SPACING MESUREMENTS Kadir YİĞİT DEPARTMENT OF AGRICULTURAL MACHINERY INSTITUTE OF BASİC AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor:Asc.Prof.Zeliha Bereket BARUT Year:2006 Pages:67 Jury :Asc.Prof.Zeliha Bereket BARUT Asst.Prof.Ali Musa BOZDOĞAN Asst.Prof.Kubilay VURSAVUŞ In this study, an electronic-based measurement system is used in order to determine the seed spacing uniformity in the single seed drill. The sensor located on the drop point of measurement unit of a planter is connected to a micro-controller or a computer system the spacings of the dropped seeds are measured on time scale. These measured time data are calculated as seed spacings by a computer programme or a micro-controller. The results, obtained on electronic-based measurement system, are compared with the results of spacing uniformity on the grease belt under the same working conditions and the time differences are transfered to a computer via serial port. In researches, the measured data, on the band with grease, are used as a control factor. The collected data of seed spacing are used to calculate the performance of single seed drill, which gives average seed spacing, standard deviation and coefficient of variation in seed spacing. Statistically 1% significant difference is found between the results of the two measurement systems (grease belt and electronic-based measurement systems) when variation analyzing is applied. The difference in variation analyzing results changes depending on forward velocity and seed drop frequency. The regression coefficient of the value of seed spacing as a result of electronic-based measurement and grease belt system is calculated (R 2 ) The regression coefficient result shows that the two systems are correlated and it shows the reliability of the electronic-based measurement system. Key words: Drill, Seed spacing, Sensor, Micro-Controller II

5 ÖNSÖZ Tek tohum ekim makinalarının etkinliği, tohumları istenen aralıklarda toprağa yerleştirmesi ile ölçülür. Ekim makinalarının bu etkinliği laboratuar ve tarla koşullarında ölçülmektedir Tarla koşullarında ölçümler ya doğrudan ekilen tohumların üzerindeki toprak kaldırılarak ardışık tohumların uzaklıkları ya da toprak yüzeyine çıkan ardışık bitkilerin aralıkları ölçülerek yapılmaktadır. Laboratuar koşullarında ise yapışkan bant üzerine düşürülen tohumların aralıklarının ölçümü şeklindedir. Bu işlemler oldukça zaman alıcı, yorucu ve yeterince hassas değildir. Bu nedenle tek tohum ekim makinalarının performansını ortaya koyan daha hassas ve doğru ölçüm yapabilen teknolojik olarak gelişmiş ölçüm sistemlerine gereksinim vardır. Bu bağlamda, ardışık düşen tohumlar arası mesafeyi kolay ve hassas bir şekilde ölçebilen elektronik tabanlı bir ölçme sistemi geliştirilmeye çalışılmıştır. III

6 TEŞEKKÜR Yüksek Lisans çalışmamın planlaması ve yürütülmesinde bana yol gösteren, her türlü ilgi ve yardımlarını esirgemeyen danışman hocam Sayın.Doç. Dr. Zeliha Bereket BARUT a en içten teşekkürlerimi sunarım. Beni teşvik eden Prof.Dr. Veyis TANSI ya, Prof.Dr. Ali BAYAT a, Müdürümüz Doç.Dr.Salih KAFKAS a,araştırmanın yürütülmesinde ve uygulamanın yapılmasında desteklerini gördüğüm mesai arkadaşım Ogr.Görv.Tuncay ALTUN a Ögr.Gör. İnci ANDIRAN a ve mezun ettiğimiz örgencilerimizden Sayın Birol KIRPIK a, tez yazımında bana yardımcı olan Müge SALKIM a ve manevi desteklerini esirgemeyen Saliha YALÇINA a, çeviride yardımlarını esirgemeyen Ögr. Gör. Mehmet YURTAL a, Tarım Makinaları Bölüm Hocalarına, Tarım Makinaları Laboratuarı çalışanlarına, çalışmayı destekleyen Çukurova Üniversitesi Araştırma Fonu na ve benden maddi ve manevi desteklerini esirgemeyen eşime ve oğluma teşekkür ederim. IV

7 İÇİNEKİLER Sayfa ÖZ... I ABSTRACT... II ÖNSÖZ. III TEŞEKKÜR... IV İÇİNDEKİLER... V ÇİZELGELER DİZİNİ. VIII ŞEKİLLER DİZİNİ... IX 1. GİRİŞ Genel Ekim Sıraya Ekim Makinaları ve Üniteleri Sıraya Kesiksiz Ekim Yapan Ekici Düzenler Tek Tohum Ekim Yapan Ekici Düzenler (1) Mekanik Tek Tane Ekici Düzenler (2) Pnomatik Ekici Düzenler Algılayıcılar İndüktif Algılayıcılar İndüktif Algılayıcıların Özelikleri İndüktif Algılayıcıların Kesiti Kapasitif Algılayıcılar Kapasitif Algılayıcıların Özelikleri Kapasitif Algılayıcıların Kesiti Opto-Elektronik Algılayıcılar Optik Algılayıcılarda Alılama İlkesi Karşılıklı Algılayıcılar Refrektörlü Algılayıcılar Cisimden Yansımalı Algılayıcılar V

8 Ultrasonik Algılayıcılar Ultrasonik Algılayıcıların Çalışma İlkesi Fiber-Optik Kablolar ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR MATERYAL VE METOD Materyal Mikrodenetleyiciler Mikrodenetleyici Bacak Bağlantıları RS232 ve DB9 Konnektörü Max Kullanılan programlar ve Yazılımlar Karşılıklı Fiber-Optik Fotosel Hava Emişli Hassas Ekim Makinesi Tohumlar Metod Mikrokontroller Ünitesi Tohum Algılama Ünitesi Kontrol Ünitesi Bellek Ünitesi Bilgisayar Ekim Makinası Deneme Düzeni Elektronik Tabanlı Ölçüm Sistemindeki Algılayıcıların Yerleştirilmesi Yapışkan Bant Sistemi Denelerde Kullanılan DAF ve Tohum Aralığının Hesaplanması ARAŞTIRMA BULGULARI VE TARTIŞMA Sıra Üzeri Tohum Dağılımına Etkili Parametreler Ölçüm Sistemlerine Göre Dane Atım Frekansının Sıra Üzeri Tohum Dağılımına Etkisi Ölçüm Sistemlerine Göre İlerleme Hızının Sıra Üzeri Tohum VI

9 Dağılımına Etkisi Ölçüm Sistemlerine Göre Dane Atım Frekansı ve İlerleme Hızının Sıra Üzeri Tohum Dağılımına Etkisi Elektronik Tabanlı Ölçüm Sistemi ve Bant Ölçüm Sisteminin Karşılaştırılması SONUÇLAR VE ÖNERİLER Sonuçlar Öneriler. 61 KAYNAKLAR.. 62 ÖZGEÇMİŞ EKLER.. 66 VII

10 ÇİZELGELER DİZİNİ Şekil No Sayfa 3.1. Mikrodenetleyiciler Bacak İşlevi RS-232 Pinlerinin Görevleri Sönmezler PM-01 Model Hassas Ekim Makinası Teknik Özelikleri Karşılıklı Fiber-Optik Algılayıcı Teknik Özelikleri Denelerde Kullanılan Tohumların Bazı Fiziksel Özelikleri Test Sistemlerinde İlerleme Hızlarına Göre Yapışkan Bant Sistemi Devirleri Denemelerde kullanılan İlerleme Hızları, Plaka Delik Sayıları ve Dane Atım Frekanslarına Göre Tohumlar Arası Mesafe Dağılım Düzgünlüğü Parametrelerinin Varyans Analizi Sonuçları Ölçme Sistemlerine Göre Dane Atım Frekansının Tohum Dağılım Düzgünlüne Etkisi Ölçme Sistemine Göre İlerleme Hızının Tohum Dağılım Düzgünlüğüne Etkisi Ölçme Sistemine Göre Dane Atım Frekansı ve İlerleme Hızının Tohum Dağılım Düzgünlüğüne Etkisi. 57 VIII

11 ŞEKİLLER DİZİNİ Şekil No Sayfa 1.1. İndüktif algılayıcıların manyetik etkisi İndüktif algılayıcı kesit görünüşü Kapasitif algılayıcıların kapasitif alan etkisi Kapasitif algılayıcı kesit görünüşü Karşılıklı algılayıcılarda verici ışının yapısı Refrektörlü algılayıcılarda ışığın yansıması Refrektörlü algılayıcılarda ışığın prizmatik olarak yansıması Yansıtıcılı algılayıcının alıcı özelliği Yansıtıcılı algılayıcıların cisimleri algılaması Cisimden yansımalı algılayıcılarda yüzey rengine göre algılama mesafesi Cisimden yansımalı algılayıcılarda yüzey boyutuna göre algılama mesafesi Ses enerjisinin yansıması Karşılıklı ve cisimden yansımalı fiber-optik kablo Tohumlar arası mesafe ölçme sistemi üniteleri Tohumlar arası mesafe ölçme sistemi algılayıcı kısmı Yapışkan bant ve elektronik sistem test düzeneği Ekici ünitelerden tohum akışını algılayan algılayıcı devresi Tohum akışı cihazını test etmek için geliştirilen model AT89S8252 Mikrodenetleyici uçları Mikroişlemci blok diyagramı RS-232 Dişi ve erkek konnektörü Max-232 Bacak bağlantıları ve elektronik devre Proteus 6.0 Lite programının bilgisayardan görünüşü Sönmezler PM-01 model hassas ekim makinası Tek tane ekim makinası 16 delikli plaka Test sisteminde kullanılan mısır tohumları IX

12 3.9. Elektronik tabanlı tohumlar arası mesafe ölçme test cihazı Ekim makinalarında elektronik tabanlı tohumlar arası mesafe ölçme test cihazı Elektronik tabanlı ölçme sistemi baskı devre şeması Mikrokontroller ünitesi görünüşü Mikrokontroller ünitesi elektronik devre şeması Tohum algılama ünitesinde kullanılan fiber-optik kablolar Kontrol ünitesinin görünüşü Kontrol ünitesi elektronik şeması Bellek ünitesinin kart üzerinden görünüşü Bilgisayar ekranında görülen Emilatör terminal görünüşü Tohumlar arası mesafe ölçümünün yapıldığı test sistemleri Elektronik tabanlı ölçüm sisteminde algılayıcıların görünüşü Tohumlar arası mesafe ölçümünün yapıldığı yapışkan bant sistemi Ölçüm sistemlerinin dane atım frekanslarına göre sıra üzeri tohum dağılımına etkisi Ölçüm sistemlerine göre dane atım frekanslarının tohum aralığına etkisi Ölçüm sistemlerine göre ilerleme hızının tohum aralığı düzgünlüğüne etkisi Ölçüm sistemlerine göre hız ve dane atım frekanslarının tohum dağılım düzgünlüğüne etkisi Elektronik tabanlı ölçüm sistemi (E) ile bant ölçüm sistemi (B) arasındaki ilişki X

13 1. GİRİŞ Kadir YİĞİT 1. GİRİŞ 1.1. Genel Modern tarım; kaynağa dayalı üretimden, teknoloji ve organizasyona dayalı üretime geçişi ifade eder. Bu süreçte tarımsal mekanizasyon kavram olarak, tarımsal üretim işlemlerinin mekanik araçlarla yapılmasıdır. Bir başka deyişle tarımsal mekanizasyon; toprak işleme, ekim, dikim, gübreleme, sulama, bitki koruma, hasat, harman gibi üretim işlemlerini hızlandıran bir üretim teknolojisidir. (Yavuzcan ve ark., 2001). Üretimin artırılması demek; birim alandan daha çok ürün elde etmek demektir. Bunun için birim alandaki bitki sayısının artırılması ve her bitkinin faydalanabileceği "Yaşama Alanının" küçültülmesi gerekir. Ancak bir bitkinin yaşama alanı ise istenildiği kadar küçültülemez. Çünkü her bitkinin gelişebilmesi için yeteri kadar ışık, hava, nem, sıcaklık ve besin maddelerini sağlayabilecek optimum bir yaşama alanına ihtiyacı vardır (Barut, 2006). Optimum yaşam alanı için tohumların sıra üzeri uygun aralıklarla bırakılması gerekmektedir. Özelikle pamuk, mısır, soya, ayçiçeği gibi çaba bitkilerinin ekiminde sıra üzeri tohum aralıkları büyük önem taşımaktadır (Kumar ve Durairaj, 2000). Teknolojik yönden gelişmiş ülkelerde, tarımda çalışan nüfusun, toplam nüfus içindeki ortalama %5 gibi düşük oranına ancak tarımın makinalaşması ile ulaşılabilmiştir. 21.yüzyıla kısa süre kaldığı şu dönemde, gelişen dünya ile rekabet edebilmesi ve çağdaşlık seviyesini yakalayabilmesi için Türk tarımının da kısa zamanda makinalaşması gerekmektedir (Zeren, 1991). Üreticinin bir ekim makinasını ekim öncesi istenilen değerlere göre ayarlaması, ekim esnasında bazı değerleri görebilmesi, kötü performans durumunda üreticiyi uyarması ve bu değerleri kaydetmesi verim açısından önemlidir. Sanayide ve endüstriyel üretimin bir çok evresinde yüzlerce elektrikli, elektronik ve mikroişlemci tabanlı cihazlarla iç içe yaşıyoruz. İnsan yaşantısını kolaylaştıran bu cihazlar aynı zamanda çok düşük hatayla çalışmakta, yüksek verim elde edilmekte ve aynı zamanda herhangi bir makinanın düzgün kalibrede çalıştığı 1

14 1. GİRİŞ Kadir YİĞİT test edilmektedir. Bu teknolojiden yararlanmak tarımda tohum ekiminde, tohumların düzgün şekilde ve düzgün aralıklarla toprağa yerleştirilmesi açısından önemlidir. Bu tür cihazların otomatik olarak çalışmasını sağlamak için algılayıcı ve dönüştürücü adı verilen devre elemanlarından faydalanılır. Günümüzde bütün nesneleri algılayabilecek algılayıcılar imal edilmiştir. Bu algılayıcı elamanlarını kullanarak kolaylıkla çok küçük nesneler algılanabilir. Algılanan bu nesneler kolaylıkla mikroişlemciyi uyaracak elektronik sinyallerine dönüştürülebilir (Raheman, ark., 2003) Ekim Doğa içerisinde rüzgar, kuş, karınca, vb. etkenlerle sessizce kendiliğinden gelişen ekim işlemi insanoğlu tarafından keşfedilince, insanlığın sosyo-kültürel yaşamında büyük bir değişime neden olmuştur. Bitkisel üretimin döngüsünü sağlayan ekim, ana bitkiyi oluşturacak tohumların çimlenme ve çıkış özeliklerine uygun olarak toprağa yerleştirilip üzerinin kapatılması işlemidir. Ekimde yüksek verim için gerekli koşul, iyi bir çimlenme ve çıkıştır. Çimlenmeye etkili faktörlerden olan sıcaklık, su ve oksijene uygun miktar ve oranda hazır duruma gelmesinde en önemli etken ise ekim derinliğidir. Toprağa yerleştirilen tohum ile toprak üst yüzey arasındaki düşey uzaklık olan ekim derinliğinin çok fazla ve az olması çıkış üzerinde olumsuz etkilere neden olmaktadır. Çok yüzeye ve derine düşen tohumlar çimlenme ve çıkış için yeterli şartları sağlayamadıklarından düzgün bir çıkış elde edilmemekte ve olumsuz durum verime yansımaktadır. Bu nedenle ekim derinliğinin eşit tutulması, eş zamanda bitki gelişimi ve yüksek verim açısından önem kazanmaktadır. Verimi etkileyen diğer bir faktör de her bir bitkinin sahip olduğu yaşam alanıdır. Bitkilerin sağlıklı büyüyüp olgunlaşabilmesi için yeterli, su, ışık, sıcaklık, hava ve besin maddelerini sağlayabileceği bir yaşam alanına gereksinimi vardır. Uygun ve yeterli bir yaşam alanı için tohumlar eşit aralıkla toprak içerisine yerleştirilmelidir. Böylece her bitki ile rekabetten kaynaklanan strese girmeden, yetişme süresince tüm gereksinimlerini topraktan sağlayabilir. Ancak birim alandaki 2

15 1. GİRİŞ Kadir YİĞİT bitki sayısının azalması alan veriminin düşmesine neden olacaktır. Yaşam alanının küçülmesi ise birim alandaki bitki sayısının artışına neden olurken, bitki başına verimi düşürecektir (Barut, 2006). Özelikle sıra üzeri tohum aralığı üretim maliyetlerini ve ürün verimini doğrudan etkilemektedir (Barut ve Özmerzi, 1997). Her çevre ve bitki için ayrı bir yaşam alanın ve dolaysıyla birim alan için bitki sıklığının belirlenmesine yol açmaktadır.uygun bitki sıklığı, birim alana atılacak tohum sayısıyla, başka bir deyişle ekim normuyla belirlenir Ekim normu, birim alana ekilebilecek tohum miktarı olarak bilinir ve aşağıdaki eşitlik yardımıyla hesaplanır; Q = 10 3.b.h / s.ç...(1.1) Q : Ekim Normu (kg/da), b : Tohumluğun bin dane ağırlığı (kg/1000 tohum), h : Birim alanda istenilen bitki sayısı (bitki/m 3 ), s : Tohum sarfiyatı (%), ç : Tohumluğun çimlenme gücü (%) dür Sıraya Ekim Makinaları ve Üniteleri Farklı çeşit ve büyüklükteki tohumları, ayarlanan ekim normlarında birbirine paralel sıralara ekebilen makinalardır. Küçük tohumlu yem bitkilerinden, büyük tohumlu baklagil tohumlarına kadar her türlü tohumu ekebilecek özelikte çeşitli tip sıraya ekim makinaları geliştirilmiştir.yöntemlerin makinaların farklılığına karşın,ekim tekniği açısından sıraya ekim makinalarında bulunması gereken temel özelikler aşağıdaki gibidir ( Mutaf, 1984; Tezer ve Zeren, 1995; Ülger, 1982). Oluşturulan ekim sıraları birbirinden eşit uzaklıkta olmalı, Ekici düzenler tarafından atılan tohum miktarları ekim süresince değişmemelidir. Sıralara atılan tohum miktarları arasındaki fark %5 aşmamalı, 3

16 1. GİRİŞ Kadir YİĞİT Tohumlar sıralar üzerine düzgün bir şekilde dağılmalıdır; özellikle tek dane ve ocaklara ekimde tohumların sıra üzeri uzaklıkları ayarlanabilmeli ve birbirine eşit olmalı, Makine agroteknik isteklere uyabilecek geniş sınırlar içerisinde ekim normlarına ayarlanabilmeli, Arazi eğilimleri ve makinedeki titreşimler ekim normuna ve tohumların bir örnek ekilisine etkili olmamalı, Ekici ayaklar ekilecek tohumların uygun ekim derinliklerine göre ayarlanabilmelidir ve tohumlar aynı derinliğe bırakılmalı, Ekimde tohumlarda çimlenmeyi olumsuz etkileyebilecek mekanik zedelenmeler meydana gelmemeli, Tohum sandığının, ekici düzen ve diğer parçaların temizlenmesi, bakım ve ayarları kolay olmalıdır. Sıraya ekim makinasında bir depo içerisinde taşınan tohumlar, ekici düzen tarafından ayarlanan ekim normlarında alınarak tohum borsusuna gönderilir. Tohumlar buradan agroteknik özeliklere uygun olarak açılmış çizerlere iletilir ve üzeri yumuşak bir toprak tabaksı ile kapatılarak ekim işlemi tamamlanır. Sıraya ekim makinaları ekilecek tohumluğun çeşidine, uygulanacak ekim yöntemine, toprak ve iklim koşullarına göre çeşitli parçalardan oluşmaktadır. Bununla beraber sıraya ekim makinalarında bulunan genel parçalar; tohum deposu (sandığı), ekici düzen, tohum borusu, çizi açıcı ayaklar, baskı tekerleği, hareket iletim sistemi, derinlik ve ekim normu ayar düzeni, çatı ve tekerleklerdir. Ekim makinasının en önemli parçasını ekici düzenler oluşturur. Çünkü ekim tekniğine en uygun bir ekimin yapılabilmesi birinci derecede ekici düzenlere bağlıdır. Bu düzenler, depo içindeki tohumları belli miktarda alır ve tohum borusuna ve çizerlere bırakılır.ekim makinalarının gelişim süreci içerisinde çeşitli ekici düzenler ortaya atılmıştır. Günümüz tarımında en çok kullanılan düzenler sıraya kesiksiz ekim yapan ekici düzenler, ocağa (kümeye) ekim yapan ekici düzenler ve tek tek tohum eken ekici düzenledir (Barut, 2006). 4

17 1. GİRİŞ Kadir YİĞİT Sıraya Kesiksiz Ekim Yapan Ekici Düzenler Günümüz tarım tekniğinde daha çok tahıl, baklagil ve yem bitkilerinin ekiminde kullanılan bu düzenler ekimde sürekli akış sağlayan tiplerdir.bunlar içinde en yaygın olanları oluklu makaralar, dişli makaralar, içten kertikli bilezikler, santrifüj etkili, pnömatik dağıtmalı ve helezonlu makaralı ekici düzenlerdir Tek Tohum Ekim Yapan Ekici Düzenler Her çeşit tohumun ekimi için geliştirilen bu düzenler,tohumları ayarlanan sıra üzeri uzaklıklarda tek tek ekebilecek hassasiyettedir.tek tohum ekici düzenlerin diğer ekici düzenlere göre sağladığı bazı önemli avantajlar vardır. Sıraya kesiksiz ekime göre tohumluk tüketiminde önemli korunum sağlar, Ekim derinliği daha tekdüze ve bunun sonucunda makinalı hasat kayıpları daha azdır, Her bitki için en uygun yaşam alanı sağlar, Seyreltme işgücü gereksinimini ortadan kaldırır. Hastalıklı ve zararlılara dayanıklı,çimlenme gücü yüksek tohumluk kullanımını verim artışı sağlar. Tek tohum ekici düzenler yapısal farklılık olarak mekanik ve pnömatik olmak üzere iki ana gruba ayrılır (1). Mekanik Tek Tohum Ekici Düzenler Mekanik hassas ekici düzenler, tohumu belli sıra aralığı ve belli sıra üzeri mesafelere ekebilen tek tohum ekim makinalarında kullanılır. Bu ekici düzenler, ekim makinası tekerleğinden aldığı hareketle tohum deposu altındaki tohum hücresinde çalışırlar. Tohum hücresinden ekici düzen tarafından tek tek alınan tohumlar kendi aralığı ile çizi ayarları tarafından acılan çiziye iletilir. Arkadan gelen ara baskı tekeri tohumu toprağa bastırır ve kapatıcılar tohumun üzerini gevşek toprak 5

18 1. GİRİŞ Kadir YİĞİT tabakasıyla kapatarak konik baskı tekerinin geçişiyle Yaygın kullanılan mekanik tek tohum ekici düzenler; Yuvalı çarklar Delikli çarklar Kaşıklı çarklar Çift çarklar Bant çarklar Kıskaçlı ekicilerden oluşmaktadırlar. ekim işlemi tamamlanır. Mekanik tek tohum ekici düzenlerin başarısı ilerleme hızını, tohum ile yuva/delik arasındaki boyut uyumuna, tohumluğun sınıflandırılmış olasına bağlıdır.aynı şekil ve boyutta olmayan havuç şeker pancarı gibi tohumların mekanik tek tohum ekici düzenlerle hassas olarak ekimi söz konusu değildir. Şekli düzgün olmayan ve çok küçük tohumların bu tip düzenlerle hassas olarak ekilebilmesi için kaplama yapılarak tohum 2-4 mm çapında küre haline getirilir (Özmerzi, 1996). Bu düzenlerde sıra üzeri tohum aralığı ekicilerin dönü hızı veya ekicilerdeki delik, kaşık veya kıskaç sayısı değiştirilerek ayarlanır (2). Pnomatik Ekici Düzenleri Mekanik hassas ekici düzenlerde karşılaşılan tohum ve yuva yada delik boyutlarının kesin uygunluğu, tohum dağılım düzgünlüğünün bozulmaması için düşük ilerleme hızında çalışma, tohumluğun iyi sınıflandırılmış ve düzgün şekilli olması, çok küçük tohumların kaplamadan ekilmemesi gibi sakıncaları ortadan kaldırmak için pnömatik tek tohum ekim düzenleri geliştirilmiştir. Bu düzende tohumun depodan alınıp çiziye kadar taşınması traktör kuyruk milinden hareket alan bir aspiratörün oluşturduğu vakumlu hava ile yapılır. Tohumlar düşey düzlemde dönene delikli tohum plakasına vakumla tutunarak düşme noktasına kadar taşınır. Düşme noktasında vakum kesildiğinden tohumlar kendi ağırlığı ile ayağın açtığı çiziye tek tek düşer. 6

19 1. GİRİŞ Kadir YİĞİT Delikli plaka, tohum deposunun alt yanında yer alan hücreyi ikiye bölmektedir. Hücrenin bir yanı, vakumlu hava kanallarının bulunduğu hava hücresini diğer yanı ise depodan gelen tohumların bulunduğu tohum hücresini oluşturmaktadır. Tohum plakası üzerindeki deliklerin çapı tohum boyutlarından daha küçüktür. Plakanın arka yüzünden etki eden vakumlu hava delikler üzerinde tohumların tutulmasını sağlar. Ekim makinası tekerleğinden hareket alan plakanın dönüşüyle tutulan tohumlar yukarı doğru taşınır. Bazen tohum deliği tam olarak kapatamamasından dolayı aynı deliğe birden fazla tohum tutunabilmektedir. Çoklu tohum ekimini önlemek için tohumların özelliğine göre ayarlana bilen bir sıyırıcı kullanılarak, fazla tohumların hücreye geri düşmesi sağlanır. Böylece her delikte bir tohum taşınmış olur. Plakanın dönmesiyle tohumlar ekici ayağın üstündeki düşme noktasına gelirler.bu arada delik üzerine etki eden vakum kanallarının olmaması nedeniyle havanın emme etkisi kesilir ve bir iticinin etkiyle tohum deliği terk ederek açılan çizi içine düşer. Bu tip pnömatik ekici düzenlerde plaka üzerinde delikler genellikle bir sıra dizilmekle birlikte teknolojisi biraz daha gelişmiş makinalarda tohum plakası üzerinde iki veya üç sıra halinde birbirlerinin boşluklarına gelecek şekilde delikler açılmaktadır. Bu tip çok sıralı diziliş,plakanın düşük devirle çalışmasını sağladığı için tohum dağılım düzgünlüğü daha iyi olmaktadır. Pnömatik etkili diğer bir itici düzen, üzerinde emme deliklerinin bulunduğu kanatlı bir çarktan oluşmaktadır. Deliklerin bulunduğu çember ile kanatlar tek parça şeklinde yapılmış olmasına karşın, hareket yönünde bakıldığından yan yana yerleştirilmiş oldukları görülür. Burada delikler tarafından tutulan tohumların kanatlara geçmesi, mekanik ekici düzenlerden kaşıklı çarklarda olduğu gibi gerçekleşir.bir kanaldan deliklerin bulunduğu bölmeye akan tohumlar hava akımı ile deliklerde tutulurlar ve yukarı doğru taşınırlar bir delik üzerinde birden fazla tutulan tohumlar çapraz şekilde yerleştirilmiş sıyırıcılarla geri düşürülür en üst noktada deliklere etki eden hava akımı kesilir ve tohum aradaki açıklıktan, yönlendirme plakası üzerinden yuvarlanarak kanatlar arasına düşer. Bu kez kanatlar tarafından taşınan tohum ekici ayak üzerindeki açıklıktan çiziye bırakılır (Ülger ve ark, 1996). Tek tohum ekicilerinde ekim normu (sıra üzeri tohum aralığı), delik sayısı farklı tohum plakası kullanarak veya plakanın dönü hızı değiştirilerek ayarlanır. 7

20 1. GİRİŞ Kadir YİĞİT 1.4. Algılayıcılar (Sensörler) Günlük yaşamda ve endüstriyel üretim süreçlerinde yüzlerce elektrikli ve elektronik aygıtlarla iç içe yaşıyoruz. İnsan yaşantısını kolaylaştıran, üretimi kolaylaştıran bu cihazların otomatik olarak çalışmasını sağlamak için sensör (algılayıcı ) ve tranducer (dönüştürücü) adı verilen elemanlardan yararlanılır. Mikro-elektronik teknolojisindeki hızlı gelişme yeni bir buluş ve yeni bir uygulama tipi geliştirilmesine olanak sağlamaktadır (Anonymous, 2005). Günümüzde her türlü unsuru algılayacak algılayıcılar (sensörler) geliştirilmiştir. Endüstride en sık kullanılan algılayıcılar aşağıdadır. 1. İndüktif 2. Kapasitif 3. Hız 4. İvme 5. Hava Hızı 6. Akım 7. Öteleme 8. Isı Akıntısı 9. Nem 10. Ani Sarsıntı 11. Ses Basıncı 12. Gerilme 13. Sıvı Seviyesi 14. Işık 15. Nükleer Radyasyon 16. Basınç 17. Sıcaklık 18. Tork 19. Açı 20. Fark 21. Kızıl Ötesi 22. Kütle 23. Parlaklık 24. Elektromanyetik 25. Fotokondaktif 26. Termoelektrik 27. Fotovoltik 28. Fotokondaktif 29. Potonsiyometrik 30. Piezoelektrik 31. Ultrosonik 32. Elektro-Optik Algılayıcılar tarafından algılanan değerler bir şey ifade etmez.yani algılayıcıların algıladığı bilgiler başka elemanlarla ( taransistör, tristör, triyak, opamp, diyot vb. ) kullanılabilir hale getirilir. 8

21 1. GİRİŞ Kadir YİĞİT Özetlersek ortamdaki bir değişikliği algılayan elamanlara sensör, algılanan değeri başka bir enerjiye çeviren elemanlara da transducer denilmektedir. Bu nedenle bu elemanlar hep birlikte kullanılır. Algılayıcıları birbirinden farklı birçok sınıfa ayırmak mümkündür.en çok sınıflandırmada baz alınan değerler ; ölçülen büyüklük ve çıkış büyüklüğü, besleme gerilimidir. Genelde mekanikte en çok kullanılan algılayıcılar; yer değiştirme, indüktif, kapasitif, foto-elektrik ve ultrasonik algılayıcılar kullanılmaktadır (Anonymous, 2005; Anonymous, 2006a) İndüktif Algılayıcılar Tüm otomatik işlemlerde üretimin akışı ve makine hareketlerinin, geri besleme bilgisi olarak denetleyici birimlere aktarılması için sensörlere kesinlikle gerek vardır. İndüktif ve kapasitif algılayıcılar çok geniş bir malzeme çeşidini dokunmadan algılamak için uygundur. İndüktif yaklaşım anahtarı, iletken malzeme içerisinde girdap akımı kayıplarının neden olduğu bir rezonans devresinin kalite faktöründeki değişikliğin fiziksel etkisinden yararlanır. Bir LC osilatörü 100 khz. ile 1 MHz. arasında yüksek frekanslı bir elektromanyetik alan oluşturur. Şekilde 1.1 de görüldüğü gibi alan herhangi bir yöne yönelmeden, sargı eksenine göre simetrik biçimlenir. Bununla beraber gerçekte, yalnızca akım taşıyan iletkenden oluşan bir sargı kullanılmaz ve yüksek geçirgenliği olan Ferit malzeme yardımıyla elektromanyetik alana, istenilen doğrultuda bir yön vermeye çalışılır (Şekil 1.1). Ferit çekirdek üzerine yerleştirilen sargının manyetik alanı sensör etrafında yoğunlaşmış olur. Özellikle duyarlı bir hale gelen sensörün etkin alanının ön tarafında meydana gelir. Eğer sargı ve Ferit çekirdek ayrıca bir metal ekranla çevrilmiş ise manyetik alan tümüyle sensörün ön tarafındaki alanda sınırlanmış olur. Böylece sensörün kenarları anahtarlama özelliğini etkilemeden tümüyle metalle çevrilebilir. 9

22 1. GİRİŞ Kadir YİĞİT Şekil 1.1 İndüktif algılayıcıların manyetik alan etkisi Eğer bir iletken malzeme, yaratılan elektromanyetik alan içine girerse, indüksiyon yasasına göre malzeme içinde girdap akımları oluşur ve osilatör devresinden enerji çeker. Osilasyon devresini sınırsız bir enerji ile beslemek olası olmadığı için yaklaşım anahtarının etkin alanının içine bir iletken malzeme girdiği zaman osilasyon bozulur ve bu gerilim kolaylıkla değerlendirilebilecek bir sinyale dönüştürülür İndüktif Algılayıcıların Özelikleri Bir indüktif sensör tüm iletken malzemeleri algılayabilir. çalışması ne mıknatıslanabilir malzemelerle nede metallerle sınırlıdır. Salınan elektromanyetik alana dayalı çalışma ilkesinden dolayı yaklaşım anahtarı, cisimlerin hareket edip etmemelerine bakmadan onları algılar. İndüktif sensör birkaç mikrowat lık bir elektrik enerjisi ile çalıştığından yarattığı yüksek frekanslı alan radyo gürültüsünü artırmaz. Ayrıca hedef cisim üzerinde ölçülebilecek kadar çok ısınma olmaz. Sensörün cisim üzerinde manyetik bir etkisi yoktur. Tüm pratik uygulamalarda hedef cisim her türlü etkiden uzaktır. 10

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

SENSÖRLER_Opto-Elektrik Sensörleri(Fotoseller)

SENSÖRLER_Opto-Elektrik Sensörleri(Fotoseller) SENSÖRLER_Opto-Elektrik Sensörleri(Fotoseller) GirişĐndüktif ve kapasitif sensörlere ek olarak, günümüz otomasyon teknolojisinde opto-elektronik sensörler gittikçe daha önemli olmaktadır. Bunlar, dokunmasız

Detaylı

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri Sanayi fabrika otomasyonunda proximity (yaklasım) sensorler kullanılır. Porximity sensorler profesyonel yapıda cevre sartlarından

Detaylı

14.Şeker Pancarı Ekim Makinaları

14.Şeker Pancarı Ekim Makinaları Pancar tohumları büyüklükleri ve çimlenme yetenekleri farklı tohumlardır. İri tohumlar fazla embriyolu olup çimlenme yüzdeleri yüksektir. Küçük tohumlar ise tek embriyolu olup çimlenme yetenekleri düşüktür.

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Optokuplör Optokuplör kelime anlamı olarak optik kuplaj anlamına gelir. Kuplaj bir sistem içindeki iki katın birbirinden ayrılması ama aralarındaki sinyal iletişiminin

Detaylı

YAKLAŞIM ANAHTARLARININ ÇALIŞMASI VE MONTAJ İLKELERİ

YAKLAŞIM ANAHTARLARININ ÇALIŞMASI VE MONTAJ İLKELERİ YAKLAŞIM ANAHTARLARININ ÇALIŞMASI VE MONTAJ İLKELERİ Serkan GÜLLE 1 Destan KILIÇ 2 1,2 ifm electronic Elektrikli ve Elektronik Aletler İthalat İhracat Pazarlama Ticaret Ltd.Şti Perpa Tic.Merk. A Blok Kat:11

Detaylı

Pamuk ekim makinaları. 18.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1

Pamuk ekim makinaları. 18.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 Pamuk ekim makinaları 18.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 1 18.10.2012 Prof.Dr.Rasim OKURSOY 2 Pamuk Ülkemizde pamuk çoğunlukla çırçır makinalarından çıktığı gibi ekilir. Bu tohumların üzeri hav denilen lifli

Detaylı

KAPASİTİF SENSÖRLER. Kapasitans C = ε(a/d) ε = ε 0 x ε r ε 0 : boşluğun dielektrik sabiti ε r :malzemenin dielektrik sabiti

KAPASİTİF SENSÖRLER. Kapasitans C = ε(a/d) ε = ε 0 x ε r ε 0 : boşluğun dielektrik sabiti ε r :malzemenin dielektrik sabiti KAPASİTİF SENSÖRLER Kapasitif yaklaşım anahtarı, bir kapasitörün elektrik alanına yaklaşan cismin neden olduğu kapasite değişikliğini algılayan elemandır. Geleneksel olarak birbirine temas etmeyen bir

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ Elektrik ve Elektronik Ölçmeler Laboratuvarı Deney Adı: Sensörler. Deney 5: Sensörler. Deneyin Amacı: A.

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ Elektrik ve Elektronik Ölçmeler Laboratuvarı Deney Adı: Sensörler. Deney 5: Sensörler. Deneyin Amacı: A. Deneyin Amacı: Deney 5: Sensörler Sensör kavramının anlaşılması, kullanım alanlarının ve kullanım yerine göre çeşitlerinin öğrenilmesi. Çeşitli sensör tipleri için çalışma mantığı anlaşılıp sağlamlık testi

Detaylı

Sıcaklık Nasıl Ölçülür?

Sıcaklık Nasıl Ölçülür? Sıcaklık Nasıl Ölçülür? En basit ve en çok kullanılan özellik ısıl genleşmedir. Cam termometredeki sıvıda olduğu gibi. Elektriksel dönüşüm için algılamanın farklı metotları kullanılır. Bunlar : rezistif

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI SENSÖRLER VE DÖNÜŞTÜRÜCÜLER SEVİYENİN ÖLÇÜLMESİ Seviye Algılayıcılar Şamandıra Seviye Anahtarları Şamandıralar sıvı seviyesi ile yukarı ve aşağı doğru hareket

Detaylı

DENEY: 13.1/../13.9 PROXĐMĐTY SENSÖRLERĐN ĐNCELENMESĐ

DENEY: 13.1/../13.9 PROXĐMĐTY SENSÖRLERĐN ĐNCELENMESĐ DENEY: 13.1/../13.9 PROXĐMĐTY SENSÖRLERĐN ĐNCELENMESĐ HAZIRLIK BĐLGĐLERĐ: Sanayi fabrika otomasyonunda proximity (yaklaşım) sensörler kullanılır. Porximity sensörler profesyonel yapıda çevre şartlarından

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL İçerik Algılama Teknolojisi Algılama Mekanizması Uygun Sensör SENSÖR SİSTEMİ Ölçme ve Kontrol Sistemi Transdüser ve Sensör Kavramı Günlük hayatımızda ısı, ışık, basınç

Detaylı

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması OPTİK Işık Nedir? Işığı yaptığı davranışlarla tanırız. Işık saydam ortamlarda yayılır. Işık foton denilen taneciklerden oluşur. Fotonların belirli bir dalga boyu vardır. Bazı fiziksel olaylarda tanecik,

Detaylı

12.Patates.. Patates.. Patates yumru olarak ekildiğinden patates ekim makinaları da diğer makinalardan ayrı olarak tasarlanmış özel makinalardır.

12.Patates.. Patates.. Patates yumru olarak ekildiğinden patates ekim makinaları da diğer makinalardan ayrı olarak tasarlanmış özel makinalardır. 12.Patates.. Patates.. Patates yumru olarak ekildiğinden patates ekim makinaları da diğer makinalardan ayrı olarak tasarlanmış özel makinalardır. Patates yumrusunun en büyük özelliği dışardan gelen fiziksel

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Ses Sensörleri (Ultrasonik) Ultrasonik sensörler genellikle robotlarda engellerden kaçmak, navigasyon ve bulunan yerin haritasını çıkarmak amacıyla kullanılmaktadır.bu

Detaylı

The Possibilities of the Direct Seeding of Watermelon Seed By Pneumatic Precision Planter

The Possibilities of the Direct Seeding of Watermelon Seed By Pneumatic Precision Planter Tarımsal Mekanizasyon 18. Ulusal Kongresi Tekirdağ 432 KARPUZ TOHUMUNUN HAVA EMİŞLİ HASSAS EKİM MAKİNASI İLE DOĞRUDAN EKİM OLANAKLARI The Possibilities of the Direct Seeding of Watermelon Seed By Pneumatic

Detaylı

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ 1. AMAÇ: Endüstride kullanılan direnç, kapasite ve indüktans tipi konum (yerdeğiştirme) algılama transdüserlerinin temel ilkelerini açıklayıp kapalı döngü denetim

Detaylı

KIZILÖTESİ KULAKTAN SICAKLIK ÖLÇEN TERMOMETRELERİN KALİBRASYONU

KIZILÖTESİ KULAKTAN SICAKLIK ÖLÇEN TERMOMETRELERİN KALİBRASYONU 235 KIZILÖTESİ KULAKTAN SICAKLIK ÖLÇEN TERMOMETRELERİN KALİBRASYONU Kemal ÖZCAN Aliye KARTAL DOĞAN ÖZET Kızılötesi kulaktan sıcaklık ölçen termometreler sağlık sektöründe yaygın olarak kullanılmaktadır.

Detaylı

BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR

BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...iv GİRİŞ...v BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR 1. ASENKRON MOTORLAR... 1 1.1. Üç Fazlı Asenkron Motorlar... 1 1.1.1. Üç fazlı asenkron motorda üretilen tork... 2 1.1.2. Üç fazlı asenkron motorlara

Detaylı

DOĞRUSAL YANGIN ALGILAMA SĐSTEMLERĐ

DOĞRUSAL YANGIN ALGILAMA SĐSTEMLERĐ DOĞRUSAL YANGIN ALGILAMA SĐSTEMLERĐ Mehmet Yavuz ALKAN yavuz.alkan@absalarm.com.tr ABS Alarm ve Bilgisayar Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. 1203 / 11 Sokak No:3 Ömer Atlı Đş Merkezi Kat:5-505 Yenişehir ĐZMĐR

Detaylı

Elektromanyetik ışınlar ve dalga boyları

Elektromanyetik ışınlar ve dalga boyları Elektromanyetik ışınlar ve dalga boyları İnsan gözü, dalga boyu 380-780 nanometreye kadar olan elektromanyetik dalgaları ışık olarak algılar. EBO 304- Ölçme ve Enstrümantasyon 2 Işığa duyarlı eleman çeşitleri

Detaylı

SENSÖRLER VE TRANSDÜSERLER

SENSÖRLER VE TRANSDÜSERLER SENSÖRLER VE TRANSDÜSERLER 1. SENSÖR VE TRANSDÜSER KAVRAMLARI Tüm fiziksel ortam değişikliklerini (ısı, ışık, basınç, ses, vb.) bizim yerimize algılayan cihazlara sensör, algıladığı bilgiyi elektrik enerjisine

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Transdüser ve Sensör Kavramı Fiziksel ortam değişikliklerini (ısı, ışık, basınç, ses, vb.) algılayan elemanlara sensör, algıladığı bilgiyi elektrik enerjisine çeviren elemanlara

Detaylı

YÜKSEK TAVANLI MEKANLARDA YANGIN ALGILAMASINA İLİŞKİN PROJELENDİRME VE UYGULAMA NOTLARI

YÜKSEK TAVANLI MEKANLARDA YANGIN ALGILAMASINA İLİŞKİN PROJELENDİRME VE UYGULAMA NOTLARI GİRİŞ YÜKSEK TAVANLI MEKANLARDA YANGIN ALGILAMASINA İLİŞKİN PROJELENDİRME VE UYGULAMA NOTLARI Konferans salonları, fuar alanları, alışveriş merkezleri, depolar, müzeler, spor salonları, hava limanları,

Detaylı

Tahribatsız Muayene Yöntemleri

Tahribatsız Muayene Yöntemleri Tahribatsız Muayene Yöntemleri Tahribatsız muayene; malzemelerin fiziki yapısını ve kullanılabilirliğini bozmadan içyapısında ve yüzeyinde bulunan süreksizliklerin tespit edilmesidir. Tahribatsız muayene

Detaylı

Automatic Entrance & Acccess System CS1000. Otomatik Kayar Kapı

Automatic Entrance & Acccess System CS1000. Otomatik Kayar Kapı TM Automatic Entrance & Acccess System CS1000 Otomatik Kayar Kapı TM Automatic Entrance & Acccess System MODEL Kapasite Manuel Açma Gücü (Enerji olmadığı durumlarda) Operasyon Sıklığı Aktarma Kasnak -

Detaylı

HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME. Genel Çalışma Koşulları: 0-40 C. Sıcaklık

HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME. Genel Çalışma Koşulları: 0-40 C. Sıcaklık HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME Genel Çalışma Koşulları: Sıcaklık 0-40 C Nem 80% (31 C altında) 50% (40 C da) Elektrik Teknik şartnamede listelenen CİHAZ 1-12

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

PROGRAMLANABİLİR KONTROL SİSTEMLERİ

PROGRAMLANABİLİR KONTROL SİSTEMLERİ BÖLÜM 2 2. PLC ELEMANLARI Programlanabilir denetleyiciler olarak adlandırılan sistemler, günümüzde yaygın olarak, otomatik kontrol düzenlerinde kullanılmakta olan mikroişlemci tabanlı endüstriyel otomasyon

Detaylı

KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI

KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI KISMİ DEŞARJ CİHAZLARI XDP-II Kısmi Deşarj Cihazı XDP-II cihazı kısmi deşarjla oluşan elektriksel alandaki hızlı değişiklikleri algılayarak hassas ölçümler yapar. Aynı zamanda izole ekipmanlardaki kısmi

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

Gürültü kaynakları ve alıcılar. Gürültüleri önleme. Terimler

Gürültü kaynakları ve alıcılar. Gürültüleri önleme. Terimler Gürültü kaynakları ve alıcılar Gürültüleri önleme Sensörler / Aktuatorler Alıcı ve Göndericiler ESD (elektro statik deşarj) Frekans konverterleri Veri aktarım ve iletim aygıtları Kontrol kabin tasarımı

Detaylı

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Düzlemsel Güneş Toplayıcıları Vakumlu Güneş Toplayıcıları Yoğunlaştırıcı Sistemler Düz Toplayıcının Isıl Analizi 2 Yapı olarak havası boşaltılmış

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 3: Güneş Enerjisi Güneşin Yapısı Güneş Işınımı Güneş Spektrumu Toplam Güneş Işınımı Güneş Işınımının Ölçülmesi Dr. Osman Turan Makine ve İmalat Mühendisliği Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

5 İki Boyutlu Algılayıcılar

5 İki Boyutlu Algılayıcılar 65 5 İki Boyutlu Algılayıcılar 5.1 CCD Satır Kameralar Ölçülecek büyüklük, örneğin bir telin çapı, objeye uygun bir projeksiyon ile CCD satırının ışığa duyarlı elemanı üzerine düşürülerek ölçüm yapılır.

Detaylı

Semboller : :Açma kapama alteri :Ate leme butonu :Yardımcı röle :Merkez kontak :Normalde açık kontak :Normalde kapalı kontak :UV.

Semboller : :Açma kapama alteri :Ate leme butonu :Yardımcı röle :Merkez kontak :Normalde açık kontak :Normalde kapalı kontak :UV. ALEV MONİTÖRÜ 03A1 Uygulama Alev monitörleri, uygun alev elektrodu veya UV. fotosel ile birlikte, alevin belirli bir standardın altında olduğunu, yanmanın iyi olduğunu veya alevin söndüğünü haber verir.

Detaylı

5.63. YÜK KONTROLLÜ ASANSÖR ROBOT TASARIMI

5.63. YÜK KONTROLLÜ ASANSÖR ROBOT TASARIMI 5.63. YÜK KONTROLLÜ ASANSÖR ROBOT TASARIMI Prof. Dr. Asaf VAROL Fırat Üniversitesi T.E.F. Elk. ve Bilg. Eğt Böl. asaf_varol@yahoo.com Arş. Gör. Ferhat BAĞÇACI Fırat Üniversitesi T.E.F. Elk. ve Bilg. Eğt

Detaylı

SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ

SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ 1 SANTRİFÜJ POMPA DENEYİ 1. Giriş Deney düzeneği tank, su dolaşımını sağlayan boru sistemi ve küçük ölçekli bir santrifüj pompadan oluşmaktadır. Düzenek, üzerinde ölçümlerin yapılabilmesi için elektronik

Detaylı

Şekil1. Geri besleme eleman türleri

Şekil1. Geri besleme eleman türleri HIZ / KONUM GERİBESLEME ELEMANLARI Geribesleme elemanları bir servo sistemin, hızını, motor milinin bulunduğu konumu ve yükün bulunduğu konumu ölçmek ve belirlemek için kullanılır. Uygulamalarda kullanılan

Detaylı

KONVEYÖR EĞİTİM SETİ. Eğitim Araçları ONE PIECE CONVEYOR TRAINING SET. www.modulteknik.com

KONVEYÖR EĞİTİM SETİ. Eğitim Araçları ONE PIECE CONVEYOR TRAINING SET. www.modulteknik.com KÖNVEYÖR (YÜRÜYEN BANT) Yaklaşık 200x1070 mm ölçülerinde Sağlam ve dayanıklı bant yapısı Ek yerlerinde kalınlık önleyici bağlantı sistemi ALÜMİNYUM BAĞLANTI PANOSU Yaklaşık 1060x780 mm boyutlarında alüminyum

Detaylı

SILENT Serisi YENİ MİNİ AKSİYAL FANLAR (BANYO, WC FANLARI) Montaj Örnekleri SILENT-100 SILENT-200 SILENT-300

SILENT Serisi YENİ MİNİ AKSİYAL FANLAR (BANYO, WC FANLARI) Montaj Örnekleri SILENT-100 SILENT-200 SILENT-300 SILENT - A4_EN 568-576 SILENT 22.07.2011 14:17 Page 524 MİNİ AKSİYAL FANLAR (BANYO, WC FANLARI) SILENT Serisi SILENT-100 SILENT-200 SILENT-300 YENİ Silent Serisi aksiyal fanlar, tavan veya duvara monte

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL MANYETİK SENSÖRLER VE TRANSDÜSERLER Bir tel bobin haline getirilip içinden akım geçirilirse, bu bobinin içinde ve çevresinde manyetik alan oluşur. Bu manyetik alan gözle

Detaylı

We measure it. testo 835 Isıtma-soğutma ve endüstri sektörleri için hızlı, güvenilir infrared ölçüm cihazı. www.testo.com.tr

We measure it. testo 835 Isıtma-soğutma ve endüstri sektörleri için hızlı, güvenilir infrared ölçüm cihazı. www.testo.com.tr İnfrared termometre testo 835 Isıtma-soğutma ve endüstri sektörleri için hızlı, güvenilir infrared ölçüm cihazı Yüksek sıcaklıklarda da güvenilir ve doğru ölçümler 4-nokta lazer işaretleme özelliği ile

Detaylı

SALUTRON D1 : BOYA VE KAPLAMA KALINLIĞI ÖLÇME CİHAZI TANITMA VE KULLANMA KILAVUZU

SALUTRON D1 : BOYA VE KAPLAMA KALINLIĞI ÖLÇME CİHAZI TANITMA VE KULLANMA KILAVUZU SALUTRON D1 BOYA ve KAPLAMA KALINLIĞI ÖLÇME CİHAZI TANITMA VE KULLANMA KILAVUZU ÜRÜN MARKA : BOYA VE KAPLAMA KALINLIĞI ÖLÇME CİHAZI : SALUTRON MODEL : D 1 Firma : MEP TEKNİK ELEKTRİK TİC. LTD. ŞTİ. Adres

Detaylı

Algılayıcılar (Duyucular) - sensors

Algılayıcılar (Duyucular) - sensors Algılayıcılar (Duyucular) - sensors İNFORMASYON İŞLEME EYLEYİCİ ALGIL AYICI SÜREÇ 1 Yansıtıcılı algılayıcı ile vinçlerde aşırı yaklaşım ve çarpışmanın engellenmesi 2 Cisimden yansımalı fotosel ile kağıt

Detaylı

E-ITN 30 RADYO FREKANSLI ELEKTRONİK ISI PAY ÖLÇER

E-ITN 30 RADYO FREKANSLI ELEKTRONİK ISI PAY ÖLÇER E-ITN 30 RADYO FREKANSLI ELEKTRONİK ISI PAY ÖLÇER Merkezi sistem ile ısınan binalarda ısı giderlerinin tüketime göre paylaştırılması için tasarlanmıştır Çok fonksiyonlu 5 haneli ekran EEPROM mikro işlemci

Detaylı

PCB(Printed Circuit Board) Hazırlayan: Recep ELMAS Metin EVİN

PCB(Printed Circuit Board) Hazırlayan: Recep ELMAS Metin EVİN PCB(Printed Circuit Board) Hazırlayan: Recep ELMAS Metin EVİN PCB(BASKI DEVRE) l Printed Circuit Board, elektronik komponentlerin üzerine monte edildiği plakaya verilen isimdir. Ø Baskılı devre (PCB) hemen

Detaylı

HT 500 HT 500 01 HT 500 02 HT 500 03

HT 500 HT 500 01 HT 500 02 HT 500 03 LCD li Kablosuz Ev Otomasyon Kontrolleri Sadece ısıtma ve sadece soğutma ayarı ON/OFF Kontrol Ana Ünite 0 V (AC) A (SPDT) Oda Ünitesi V (DC) (x,v AA Alkaline pil) HT 00 HT 00 0 HT 00 0 HT 00 0 Kullanım

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ MEKATRONİĞİN TEMELLERİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Mekatronik Programı Yrd. Doç. Dr. İlker ÜNAL Vize %30 Dersin Koşulları Final %60 Ödev %10 Dersin Konuları Mekatronik Sistemler Birimler ve Ölçme

Detaylı

Profesyonel Dedektör Serisi Alarm vermesi ve vermemesi gereken zamanları çok iyi bilir. Artık sprey algılamalı çok noktalı anti-mask teknolojisi ile!

Profesyonel Dedektör Serisi Alarm vermesi ve vermemesi gereken zamanları çok iyi bilir. Artık sprey algılamalı çok noktalı anti-mask teknolojisi ile! Profesyonel Dedektör Serisi Alarm vermesi ve vermemesi gereken zamanları çok iyi bilir Artık sprey algılamalı çok noktalı anti-mask teknolojisi ile! Üstün Bosch teknolojisi yakalama performansını artırır

Detaylı

Sense it! Connect it! Bus it! Solve it! FOTOELEKTRİK SENSÖRLER

Sense it! Connect it! Bus it! Solve it! FOTOELEKTRİK SENSÖRLER Sense it! Connect it! Bus it! Solve it! FOTOELEKTRİK SENSÖRLER Sensör aileleri Q10 Minyatür Koruma devreli sağlam gövde ve dahili conta, sağlam metal destekli montaj delikleri ve 360º görülebilir durum

Detaylı

TRAMVAY OTOMATİK MAKAS KONTROL SİSTEMİ

TRAMVAY OTOMATİK MAKAS KONTROL SİSTEMİ TRAMVAY OTOMATİK MAKAS KONTROL SİSTEMİ PROJENİN AMACI: Tramvay hattındaki makasların makinist tarafından araç üzerinden otomatik olarak kontrol edilmesi. SİSTEMİN GENEL YAPISI Tramvay Otomatik Makas Kontrol

Detaylı

HABERLEŞMENIN AMACI. Haberleşme sistemleri istenilen haberleşme türüne göre tasarlanır.

HABERLEŞMENIN AMACI. Haberleşme sistemleri istenilen haberleşme türüne göre tasarlanır. 2 HABERLEŞMENIN AMACI Herhangi bir biçimdeki bilginin zaman ve uzay içinde, KAYNAK adı verilen bir noktadan KULLANICI olarak adlandırılan bir başka noktaya aktarılmasıdır. Haberleşme sistemleri istenilen

Detaylı

OTONOM ÇĐM BĐÇME MAKĐNESĐ GELĐŞTĐRĐLMESĐ DEVELOPING OF AUTONOMOUS LAWN MOVER. Danışman: Prof.Dr. Koray TUNÇALP, Marmara Üniversitesi Đstanbul

OTONOM ÇĐM BĐÇME MAKĐNESĐ GELĐŞTĐRĐLMESĐ DEVELOPING OF AUTONOMOUS LAWN MOVER. Danışman: Prof.Dr. Koray TUNÇALP, Marmara Üniversitesi Đstanbul OTONOM ÇĐM BĐÇME MAKĐNESĐ GELĐŞTĐRĐLMESĐ DEVELOPING OF AUTONOMOUS LAWN MOVER Danışman: Prof.Dr. Koray TUNÇALP, Marmara Üniversitesi Đstanbul Cihan ÇATALTEPE, Marmara Üniversitesi-Mekatronik Öğrt.4.Sınıf

Detaylı

11.1. ELEKTRONİK ATEŞLEME SİSTEMLERİ ( ELECTRONIC IGNATION )

11.1. ELEKTRONİK ATEŞLEME SİSTEMLERİ ( ELECTRONIC IGNATION ) 11. DİĞER ELEKTRONİK SİSTEMLER 11.1. ELEKTRONİK ATEŞLEME SİSTEMLERİ ( ELECTRONIC IGNATION ) Elektronik ateşlemenin diğerlerinden farkı, motorun her durumda ateşleme zamanlamasının hassas olarak hesaplanabilmesidir.

Detaylı

MLS-310 MANYETİK LİNEER ENCODER SİSTEMİ

MLS-310 MANYETİK LİNEER ENCODER SİSTEMİ MLS-310 MANYETİK LİNEER ENCODER SİSTEMİ KENDİNDEN YATAKLANMIŞ KAPALI ÖLÇÜM SİSTEMİ Manyetik Temassız Lineer Encoder Sistem 5 µm 'den 62,5 µm ' ye kadar Çözünürlük Değerleri 0,001-0,005-0,010-0,025-0,050

Detaylı

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI BESLEME KARTI Araç üzerinde bulunan ve tüm kartları besleyen ünitedir.doğrudan Lipo batarya ile beslendikten sonra motor kartına 11.1 V diğer kartlara 5 V dağıtır. Özellikleri; Ters gerilim korumalı Isınmaya

Detaylı

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Enerjisi,Doğalgaz,Biyogaz vs.) Mekatroniğin uygulama alanları Temel Mekanik

Detaylı

KLEA Enerji Analizörü

KLEA Enerji Analizörü KLEA Enerji Analizörü Kolay panel montajı sistem bağlantısı Modüler tasarım Soket kablosu gerektirmez Tespit vidası gerektirmez En yeni teknoloji Veri Toplama Platformu Tüm enerji tüketimleri bir KLEA

Detaylı

IML-322 İMALATTA OTOMASYON. 2009-10 Bahar Yarıyılı. Laboratuvar Uygulaması 2

IML-322 İMALATTA OTOMASYON. 2009-10 Bahar Yarıyılı. Laboratuvar Uygulaması 2 İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ IML-322 İMALATTA OTOMASYON 2009-10 Bahar Yarıyılı Laboratuvar Uygulaması 2 Öğretim Üyesi: Dr. Erdinç Altuğ İstanbul 2010 1 İÇİNDEKİLER Deneylerle ilgili Notlar...

Detaylı

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ DENEY 1 ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ 1.1. Genel Bilgi MV 1424 Hat Modeli 40 kv lık nominal bir gerilim ve 350A lik nominal bir akım için tasarlanmış 40 km uzunluğundaki

Detaylı

1. IŞIK BİLGİSİ ve YANSIMA

1. IŞIK BİLGİSİ ve YANSIMA 1. IŞIK BİLGİSİ ve YANSIMA Işığın Yayılması Bir ışık kaynağından çıkarak doğrular boyunca yayılan ince ışık demetine ışık ışını denir. Işık ışınları doğrusal çizgilerle ifade edilir. Bir ışık kaynağından

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr.

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr. T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Aydın DURMUŞ EYLÜL 2011 SAMSUN SANTRĠFÜJ POMPA DENEYĠ 1. GĠRĠġ Pompa,

Detaylı

EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3. Elektronik Isı Pay Ölçer

EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3. Elektronik Isı Pay Ölçer EnerjiÖlçümü MINOMETER M7 RADIO 3 Elektronik Isı Pay Ölçer Çevrenin Korunması Avantaj ve Özellikleri İklim koruma için enerji tüketiminin ölçümü Kaynakların ve çevrenin korunması Günümüzde; çevremiz, korunmaya

Detaylı

IŞIK ĐZLEYEN ROBOT PROJESĐ FOLLOWĐNG ROBOT SĐNOP LIGHT PROJECT. Proje Yürütücüleri Bünyamin TANGAL, Sinop Ünv. Meslek Yüksekokulu Mekatronik Bölümü

IŞIK ĐZLEYEN ROBOT PROJESĐ FOLLOWĐNG ROBOT SĐNOP LIGHT PROJECT. Proje Yürütücüleri Bünyamin TANGAL, Sinop Ünv. Meslek Yüksekokulu Mekatronik Bölümü IŞIK ĐZLEYEN ROBOT PROJESĐ FOLLOWĐNG ROBOT SĐNOP LIGHT PROJECT Proje Yürütücüleri Bünyamin TANGAL, Sinop Ünv. Meslek Yüksekokulu Mekatronik Bölümü 1 ÖZET Bu projenin amacı, basit elektronik ve mekanik

Detaylı

EK-C RÜZGAR ÖLÇÜM İSTASYONU KONTROL İŞLEMLERİ Rüzgar ölçüm direğinde ölçülecek meteorolojik değişkenler ve algılayıcının adı aşağıda verilmiştir:

EK-C RÜZGAR ÖLÇÜM İSTASYONU KONTROL İŞLEMLERİ Rüzgar ölçüm direğinde ölçülecek meteorolojik değişkenler ve algılayıcının adı aşağıda verilmiştir: EK-C RÜZGAR ÖLÇÜM İSTASYONU KONTROL İŞLEMLERİ Rüzgar ölçüm direğinde ölçülecek meteorolojik değişkenler ve algılayıcının adı aşağıda verilmiştir: Değişken adı Rüzgar Hızı Rüzgar Yönü Hava Sıcaklığı Bağıl

Detaylı

Kızılötesi. Doğrudan alınan güneşışığı %47 kızılötesi, %46 görünür ışık ve %7 morötesi ışınımdan oluşur.

Kızılötesi. Doğrudan alınan güneşışığı %47 kızılötesi, %46 görünür ışık ve %7 morötesi ışınımdan oluşur. Kızılötesi Kızılötesi (IR: Infrared), nispeten daha düşük seviyeli bir enerji olup duvar veya diğer nesnelerden geçemez. Radyo frekanslarıyla değil ışık darbeleriyle çalışır. Bu nedenle veri iletiminin

Detaylı

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ

ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ ÖN ÇÖKTÜRME HAVUZU DİZAYN KRİTERLERİ Ön çöktürme havuzlarında normal şartlarda BOİ 5 in % 30 40 ı, askıda katıların ise % 50 70 i giderilmektedir. Ön çöktürme havuzunun dizaynındaki amaç, stabil (havuzda

Detaylı

ER 3 A / B / E Tipi ultraviyole alev dedektörleri

ER 3 A / B / E Tipi ultraviyole alev dedektörleri ER 3 A / B / E Tipi ultraviyole alev dedektörleri ULTRAVİYOLE IŞIK İnsan gözü 380 ile 760 nm. Gibi dar bir kuşak arasındaki elektro manyetik dalgalara duyarlıdır. Bu kuşak görülür alan olarak adlandırılmaktadır.

Detaylı

TÜRKÇE TANITIM, KURULUM VE KULLANMA KILAVUZU

TÜRKÇE TANITIM, KURULUM VE KULLANMA KILAVUZU BLW-80PB BEAM DEDEKTÖR TÜRKÇE TANITIM, KURULUM VE KULLANMA KILAVUZU UYARI! Kurulum işlemine geçmeden önce kullanım kılavuzunu dikkatlice okuyunuz. Bu kullanma kılavuzunun içeriği, fonksiyonlardaki değişiklikler

Detaylı

Sanayi kapıları için otomasyon sistemleri

Sanayi kapıları için otomasyon sistemleri Sanayi kapıları için otomasyon sistemleri Sanayi kapıları için otomasyonlar DITEC in geniş bir yelpazede yer alan ürünleri ve tahrik grupları, mevcut ve yeni giriş veya erişim sistemlerinin gerekli sanayi

Detaylı

MONTAJ NOTLARI. MONTAJ VE BAKIM NOTLARI ACG-AltiLED KAÇ ADET ARMATÜR KULLANILMALI

MONTAJ NOTLARI. MONTAJ VE BAKIM NOTLARI ACG-AltiLED KAÇ ADET ARMATÜR KULLANILMALI KAÇ ADET ARMATÜR KULLANILMALI Amerikan Aydınlatma Mühendisleri Topluluğu (IESNA) nun tavsiye ettiği aydınlanma seviyeleri aşağıdaki gibidir: - Üretimin yapılmadığı lobi, hol v.b. genel alanlar (50-100

Detaylı

ER 3B ULTRA VİYOLE DEDEKTÖR

ER 3B ULTRA VİYOLE DEDEKTÖR ER 3B ULTRA VİYOLE DEDEKTÖR İnsan gözü 380 ile 760 nm. Gibi dar bir kuşak arasındaki elektro manyetik dalgalara duyarlıdır. Bu kuşak görülür alan olarak adlandırılmaktadır. Görülür alanın altında mor ötesi

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METOTLAR II DOĞRUSAL ISI İLETİMİ DENEYİ 1.Deneyin Adı: Doğrusal ısı iletimi deneyi..

Detaylı

Kullanım kılavuzu. testo 810

Kullanım kılavuzu. testo 810 Kullanım kılavuzu testo 810 2 Ürünün kullanılması testo kısa kullanım kılavuzu 810 1. Koruma kapağı: Durma pozisyonu 2. Kızılötesi sensör 3. Hava/sıcaklık sensörü 4. Ekran 5. Kontrol tuşları 6. Batarya

Detaylı

Fotoelektrik sensörler

Fotoelektrik sensörler M i n y a t ü r S e r i Fotoelektrik sensörler B G S = Arka fon bastırma B G B = Arka fon körleme F G S = Ön fon bastırma T I = Test girişi (opsiyonel) A O = Alarm çıkışı Teknik bilgi W 2 Slim W 2 Flat

Detaylı

UBOT Serisi. Optik Transmitter RF + IF (2 GHz)

UBOT Serisi. Optik Transmitter RF + IF (2 GHz) UBOT Serisi Optik Transmitter RF + IF (2 GHz) UBOT Ultra Genişbant Optik Transmitterları, 45~860MHz ve 950~2600MHz frekanslarındaki analog/dijital CATV ve SAT-IF sinyallerini optik işarete dönüştürerek,

Detaylı

ACD BİLGİ İŞLEM ACD KABLOSUZ VERİ TOPLAMA SİSTEMLERİ URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ. URT-V2 Terminallerinin

ACD BİLGİ İŞLEM ACD KABLOSUZ VERİ TOPLAMA SİSTEMLERİ URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ. URT-V2 Terminallerinin ACD BİLGİ İŞLEM URT-V2 KABLOSUZ VERİ TOPLAMA TERMİNALİ DONANIM TEKNİK BELGESİ URT-V2 Terminallerinin Donanım Özellikleri Genel Yetenekleri Terminal Dış Özellikler Montajda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI

EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MYO MEKATRONİK PROGRAMI SENSÖRLER VE DÖNÜŞTÜRÜCÜLER AKIŞKAN AKIŞININ ÖLÇÜLMESİ Boru hatlarında Basınç Farkı ile Debi Ölçme Yöntemleri Birincil Elemanlar Kapalı borularda boru hattı

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

ORION ECHO ECH0201 Kullanıcı Kitapçığı Ver. 1.03

ORION ECHO ECH0201 Kullanıcı Kitapçığı Ver. 1.03 ORION ECHO ECH0201 Kullanıcı Kitapçığı Ver. 1.03 İÇİNDEKİLER 1.0. Orion ECH 0201 Ultrasonic Seviye Transmitteri 3 1.1. Ech_0201 Dc Hata Kontrolü Özellikleri 3 1.2. Uygulamalar 3 1.3. Teknik Özellikler

Detaylı

OMS-312 ENDÜSTRİYEL SENSÖRLER EĞİTİM SETİ

OMS-312 ENDÜSTRİYEL SENSÖRLER EĞİTİM SETİ OMS-312 ENDÜSTRİYEL SENSÖRLER EĞİTİM SETİ ENDÜSTRİYE SENSÖR EĞİTİM SETİ STANDART DONANIM LİSTESİ M18 endüktif sensör M12 endüktif sensör reflektörden yansımalı optik sensör ve reflektörü cisimden yansımalı

Detaylı

ALGILAYICILAR (SENSÖRLER-TRANSDÜSERLER)

ALGILAYICILAR (SENSÖRLER-TRANSDÜSERLER) ALGILAYICILAR (SENSÖRLER-TRANSDÜSERLER) SENSÖRLER-TRANSDÜSERLER Fiziksel ortam değişikliklerini (ısı, ışık, basınç, ses, vb.) algılayan cihazlara algılayıcılar denir. Algılayıcılar, fiziksel ortam ile

Detaylı

MLC 410 MANYETİK LİNEER CETVELLER KULLANMA KILAVUZU

MLC 410 MANYETİK LİNEER CETVELLER KULLANMA KILAVUZU MLC 410 KENDİNDEN YATAKLI SİSTEM MANYETİK LİNEER CETVELLER TEMASSIZ ÇALIŞMA 0,005 MM İLE 1 MM ARASI ÇÖZÜNÜRLÜK 4880 MM ÖLÇÜM MESAFESİ KENDİNDEN YATAKLI SİSTEM IP67 YÜKSEK KORUMA SINIFI MÜKEMMEL KARARLILIK

Detaylı

MODEL 1000 Tek Kanallı Çözünmüş Oksijen Ölçüm Sistemi

MODEL 1000 Tek Kanallı Çözünmüş Oksijen Ölçüm Sistemi MODEL 1000 Tek Kanallı Çözünmüş Oksijen Ölçüm Sistemi Optik ve Dijital Kalibrasyon Yok Değişen Optik Kapak Yok Sarf Malzeme Yok 5 Yıl Sensör Garantisi Anoksik Bölgelerde Mükemmel Hassasiyet Sıfır Akışlı

Detaylı

Leica DISTO D3a / BT Çok fonksiyonel, hassas ölçüm imkanı

Leica DISTO D3a / BT Çok fonksiyonel, hassas ölçüm imkanı Leica DISTO Da / BT Çok fonksiyonel, hassas ölçüm imkanı Leica DISTO Bu kadar hassas ölçüm yapabilir mi? ±.0 mm ölçüm hassasiyetle; Leica DISTO Da tek tuşa basarak hassas ölçüm yapabilmenize olanak sağlar.

Detaylı

Farklı malzemelerin dielektrik sabiti LEP 4.2.06_00

Farklı malzemelerin dielektrik sabiti LEP 4.2.06_00 PHYWE Farklı malzemelerin dielektrik sabiti LEP 4.2.06_00 İlgili başlıklar Maxwell in eşitlikleri, elektrik sabiti, plaka kapasitörün kapasitesi, gerçek yükler, serbest yükler, dielektrik deplasmanı, dielektrik

Detaylı

19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU

19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU 19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU HAZIRLAYAN : Y.DOÇ. DR. NURGÜN TAMER BAYAZIT İTÜ MİMARLIK FAKÜLTESİ YAPI BİLGİSİ ABD TAŞKIŞLA TAKSİM-34437 İST TEMMUZ, 2014

Detaylı

RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ

RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ RF İLE ÇOK NOKTADAN KABLOSUZ SICAKLIK ÖLÇÜMÜ Fevzi Zengin f_zengin@hotmail.com Musa Şanlı musanli@msn.com Oğuzhan Urhan urhano@kou.edu.tr M.Kemal Güllü kemalg@kou.edu.tr Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği

Detaylı

Subminyatür Sensör zor montaj şartları için

Subminyatür Sensör zor montaj şartları için Çok Küçük İndüktif Proximity Sensör Subminyatür Sensör zor montaj şartları için mm çap algılama kafası en zor montaj şartları için uygundur 1 mm uzun çok kısa M12 boy muhafaza Uygulamalar Robot kol freze

Detaylı

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV)

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV) BÖLÜM 2. FOTOOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (P) Fotovoltaik Etki: Fotovoltaik etki birbirinden farklı iki malzemenin ortak temas bölgesinin (common junction) foton radyasyonu ile aydınlatılması durumunda

Detaylı

İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201

İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201 İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201 250V-5kV arası 25V luk adımlarla ayarlanabilir test gerilimi 5mA güçlü kısa devre akımı 10 T Ohm a kadar direnç ölçebilme Doğruluk-İzolasyon: 5 %

Detaylı

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak XIII İçİndekİler 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? Mikrodenetleyici Tanımı Mikrodenetleyicilerin Tarihçesi Mikroişlemci- Mikrodenetleyici 1. İki Kavram Arasındaki Farklar 2. Tasarım Felsefesi ve Mimari

Detaylı

Aşağıdaki şekillerden yararlanarak test soruların cevaplarını vermeye çalışınız.

Aşağıdaki şekillerden yararlanarak test soruların cevaplarını vermeye çalışınız. Aşağıdaki şekillerden yararlanarak test soruların cevaplarını vermeye çalışınız. Aşağıdaki Tariflerin boşluklarına uygun kelimeleri seçiniz izi 1. Ortamdaki ısı,ışık, ses, basınç gibi değişiklikleri algılayan

Detaylı

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını ile şekil verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını Elektron ışını, bir ışın kaynağından yaklaşık aynı hızla aynı doğrultuda hareket eden elektronların akımıdır. Yüksek vakum içinde katod

Detaylı

SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü

SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü SERALARIN TASARIMI (Seralarda Isıtma Sistemleri) Doç. Dr. Berna KENDİRLİ A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Seralarda Isıtma Sistemlerinin Planlanması Bitki büyümesi ve gelişmesi

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Basınç Sensörleri Üzerlerine düşen basınçla orantılı olarak fiziki yapılarında meydana gelen değişimden dolayı basınç seviyesini ya da basınç değişimi seviyesini elektriksel

Detaylı

Sayılar, cebir, denklemler ve eşitsizlikler, fonksiyonlar, trigonometri, komplerks sayılar, logaritma

Sayılar, cebir, denklemler ve eşitsizlikler, fonksiyonlar, trigonometri, komplerks sayılar, logaritma KONTROL ve OTOMASYON TEKNOLOJİSİ DERS İÇERİKLERİ I. Yarıyıl Matematik - I Sayılar, cebir, denklemler ve eşitsizlikler, fonksiyonlar, trigonometri, komplerks sayılar, logaritma Bilgisayar - I Wındows işletim

Detaylı