9. Sınıf Biyoloji Öğretmen Kitabı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "9. Sınıf Biyoloji Öğretmen Kitabı"

Transkript

1 9. Sınıf Biyoloji Öğretmen Kitabı Bu kitap Bilkent Universitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, CTE 504 Material Design dersi için, Elif Şengün, Hilal Şener ve Rükiye Altın tarafından akademik yılı bahar döneminde hazırlanmıştır. Amacımız, öğrendiğimiz öğretim teknolojilerini, bilgisayar dışındaki diğer branşlarda nasıl kullanılabilirliğini göstermek. Hazırladığımız Öğrenci, Öğretmen ve Çalışma Kitapları için kullandığımız yazılı ve görsel kaynakların tümü Öğrenci Kitabının sonuna eklenmiştir. Bu kitap örnek olarak hazırlandığı için, telif haklarından dolayı çoğaltılması veya Yazarlar herhangi bir şekilde kullanılması yasaktır. Rükiye ALTIN Elif ŞENGÜN Hilal ŞENER Basım Yeri Kılavuz Kırtasiye, Tandoğan, ANKARA Basım Tarihi 9 Mayıs 2011 Kapak Tasarımı Rükiye ALTIN Elif ŞENGÜN Hilal ŞENER Bilkent Üniversitesi CTE503 Materyal Tasarımı ve Kullanımı dersi için yalnızca 1 adet olarak basılmıştır. Copyright CTE, Bilkent Üniversitesi 2

2 3

3 4

4 İçindekiler KONU: Hücre ile ilgili çalışmaların tarihsel gelişimi ve Hücre Teorisi... 7 Öğrenme-Öğretme Süreci... 7 Dikkat Çekme... 7 İşleniş... 7 Değerlendirme... 8 Makale : Hücre Konusundaki En Önemli Gelişme: Klonlama... 9 KONU: Hücrenin Temel Özellikleri ve İşlevleri Öğrenme-Öğretme Süreci Dikkat Çekme İşleniş Değerlendirme Quiz 1: Hücre KONU: Hücre Çeşitleri: Prokaryot Hücre Öğrenme-Öğretme Süreci Dikkat Çekme İşleniş Değerlendirme KONU: Ökaryot Hücre Tanımı ve Hücre Zarı Öğrenme-Öğretme Süreci Dikkat Çekme İşleniş

5 Değerlendirme KONU: Hücre Zarı ve Hücre Çeperi Öğrenme-Öğretme Süreci Dikkat Çekme İşleniş Değerlendirme KONU: Stoplazma ve Hücre Organelleri Öğrenme-Öğretme Süreci Dikkat Çekme İşleniş Değerlendirme KONU: Hücre Organelleri: Ribozom, Sentrozom, Koful, Mitokondri Öğrenme-Öğretme Süreci Dikkat Çekme İşleniş Değerlendirme KONU: Çekirdek Öğrenme-Öğretme Süreci Dikkat Çekme İşleniş Değerlendirme Proje

6 KONU: Hücre ile ilgili çalışmaların tarihsel gelişimi ve Hücre Teorisi Hedefler: Öğrencilerin hücrenin tarihsel gelişimini, tanımını ve hücre teorisinin özelliklerini kavramalarını sağlanır. Açıklama: Hücrenin Robert Hooke ile başlayan tarihsel gelişimini anlaşılır bir şeklide anlatıp, hücre konusunda bilinmesi gereken özellikleri günlük hayattan örnekler vererek açıklamalar yapılır. Kullanılabilecek Öğretim Yöntemleri Kelime Bilgisi Hücre Hücre Teorisi 2 ders saati Anlatım Sunu Soru-Cevap Öğrenme-Öğretme Süreci Dikkat Çekme Ders başlangıcında Öğrenci Çalışma kitabının 6. sayfasında bulunan Aktivite 1 (BİÖ) etkinliğinin Neler Biliyorum, Neler Öğrenmek İstiyorum bölümlerini doldurmaları sağlanır, öğrenciler etkinliğin bu kısımlarını doldurduktan sonra bu sayfa öğrencilerden toplanır. Daha sonra projektör yardımı ile Robert Hooke un ve kullandığı mikroskopun resimlerini gösterip ve öğrencilere bu resimlerden nasıl bir çağrışım yaptıkları sorusu yöneltilerek dikkatleri çekilir. İşleniş Robert Hooke ile başlayıp Rudolf Virchow ile devam eden hücre çalışmalarının tarihsel 7

7 sürecinden bahsedilir. Öğrenci kitabının 9. sayfasında (Resim1 ve Resim2) bulunan mikroskop resimlerini öğrencilere gösteriniz ve günümüzde kullanılan mikroskoplardan farklı olup olmadıkları sorulur. Hücrenin tanımı, işlevi ve özellikleri üzerinde durulur. Öğrencilerin hücre konusundaki bilgilerini ölçme amaçlı hücre ile ilgili çalışmalar, hücrenin insan vücudundaki rolü ve hakkında basit sorular sorulur ve öğrencilerden gelen cevaplar doğrultusunda Hücre Teorisi konusuna geçiş yapılır. Bu bölümde öğrencilere hücre teorisi hakkında ne hatırladıklarını sorulur. Alınan cevaplar ışığında, yandaki resimleri tahtaya yansıtarak bütün canlıların hücrelerden meydana geldiği, hücrelerin bağımsız hareket ettikleri halde birlikte iş gördükleri ve bölünerek çoğaldıkları açıklanır. Değerlendirme Hücre konusunun en önemli gelişmesi klonlamayla ilgili bilgileri içeren Öğretmen kitabınızın 9. ve 10. sayfalarındaki makale gibi bir makale bulup öğrencilere dağıtılır ve değerlendirme amaçlı olarak öğrencileri iki kişilik gruplara ayırıp klonlama konusunda ilk örnek olan Dolly hakkında Internet araştırması yapmaları, ödev olarak bu konuda buldukları verileri hücre konusuyla entegre ederek rapor halinde yazmaları istenir. 8

8 Makale : Hücre Konusundaki En Önemli Gelişme: Klonlama Adından çok bahsedilen ve hayatımızı ne yönde etkileyeceği merakla beklenen bir bilimsel gelişme: klonlama. Son gelişmelere imzasını atan ekip, genlerin laboratuvar koşullarında biçimlendirilmesinin ardından gen transferi yöntemi ile koyun bedeninde, istenilen özelliklerdeki genlerin (DNA molekülü) üretilebilmesini olağan bir hale getirdi.söz konusu deneyde, ihtiyaç duyulan moleküllerin koyunun tüm hücrelerinde değil, sadece süt bezlerinde sentezlenmesini hedef alıyordu. Bu nedenle koyunun "ilaç fabrikası" olarak değerlendirilmesini beraberinde getirdi. Doğrusunu isterseniz Dolly başarısının en önemli noktası bu gerekçeye dayanmaktadır. Gen transfer yöntemi, ıslah çalışmaları sonucu elde edilen verimli ürünün niteliği değişmeksizin seri olarak üretilmesi amacındadır. Dr. Wilmut un gerçekleştirdiği deney; yetişkin bir dişi koyunun bedeninden alınan hücrenin (somatik bir hücrenin) çekirdeğinin, micron birimi inceliğindeki bir enjektör iğnesi yardımıyla vakumlanıp, başka bir erkek koyuna ait, çekirdeği alınmış bir yumurtaya enjekte edilip oluşturulan suni hücrenin, üçüncü bir dişi koyunun rahmine yerleştirilmesidir.üçüncü koyun, tüp bebek yönteminde olduğu gibi dış ortamda özel olarak üretilmiş hücrenin gelişimini sağlayabileceği biyolojik ortamdır. Adını, ünlü şarkıcı Dolly Parton dan alan kuzu Dolly, isim annesinin değilse de, DNA annesinin genetik ikizi. Dolly, sevimli görünüşüyle kamuoyunun sempatisini kazanmış ve tüm bu süreç ilginç bir bilimsel oyun olarak sunulmuşsa da, gerçekte deney oldukça iyi belirlenmiş bilimsel ve maddi hedefleri olan sabırlı bir çalışmanın ürünü.bu çalışmaların yankıları gerek günlük gazete ve magazin dergilerinde ilk sayfadan bizlere ulaştırılmış, basit şemalarla anlayışımıza sunulmuştu. İskoçyalı ekibin gerçekleştirdiği klonlama deneyinin, dünyanın pek çok bölgesine dağılmış sayısız standart biyoteknoloji laboratuvarında "kolayca" gerçekleştirilebileceği söyleniyordu. Yine de uygulanan yöntemin yeniden uygulanabilmesi pek de pratik ve kolay değil. Ekibin başarısı ve önceki sayısız benzeri deneylerin başarısızlığı, Wilmut un, verici koyundan alınan hücre çekirdeğiyle, kullanılan embriyonik hücrenin "frekanslarını" çok hassas biçimde çakıştırabilmesine dayanıyor. Bu yöntemle araştırmacılar, yetişkin çekirdeğin genetik saatini sıfırlamayı, tüm gelişim sürecini başa almayı becerebilmişlerdi. Milyarlarca sayıda hücreden oluşmuş bir bedenimiz var. Bu hücrelerin milyonlarcası her saniye bölünmeyi sürdürerek beden gelişimini devam ettiriyor. Bunun yanında yıpranmış hücreleri de yeniliyor. Somatik hücre adını verdiğimiz yapısal hücrelerde meydana gelen fizyolojik ve morfolojik değişimler, genetik intikal ile bir sonraki nesile aktarılamamaktadır. Dolayısıyla, biyolojik bedenimizde meydana gelebilecek mutasyonların etkileri populasyon havuzunda bir değişime neden olmaz. Ancak bu durum üreme hücrelerinde farklı bir seyirde ilerler. Gerçekleşebilecek mutasyonlar, daha sonraki frekanslarda etkisini gösterecektir. Koyun ve insan hücrelerinin de dahil olduğu gelişmiş hücreler (çekirdeği olan hücreler=ökaryotik hücreler), farklı gelişim evreleri ihtiva eden döngüyü takip etmektedirler. Bu döngüyü, interfaz evresi (bölünmenin olmadığı hazırlık evresi) ve belirgin biçimde bölünmenin gerçekleştiği mitoz evrelerine ayırmak mümkün. Hücre, yaşam döngüsünün %90 kadarını interfaz evresinde geçiriyor. Aslında, bu duraklama evresi göründüğü kadar sakin değil. Hücre, tüm bileşenlerini bölünmeye hazırlar. Hücrenin yaşam döngüsü üç ana evreye ayırabiliriz: G1 evresi, hücrenin DNA dışındaki tüm komponentlerinin (=organel) çoğaldığı bir dinlenme dönemi, S hücredeki birim DNA nın miktarının ikiye katlandığı (replikasyon) evre, 9

9 G2 ise, hücre içi gelişmenin tamamlanıp, hücrenin bir zar yardımıyla bölünüp, iki eşit miktardaki hücreleri oluşturduğu evredir.bu evre mitoz olarak da isimlendirilebilir. Hücrelerin hangi evreyi ne kadar sürede tamamlayacakları genetik program dahilindedir. Bu süre bir canlıdaki tüm hücreler için aynıdır.ani çevresel koşul değişiklikleri (besleyici maddelerin miktarı birden bire minimum düzeye düşürüldüğünde) hücreleri G1 evresinde belli bir kritik noktaya kadar indirgenebiliyor. Söz konusu kritik nokta aşılırsa, çevresel koşullar ne yönde gelişse de artık DNA replikasyonunun önü alınamıyor. Bu noktanın kontrol altına alınabilmesi, Wilmut ve ekibinin başarılı bir klonlama gerçekleştirebilmelerinin altın anahtarı olmuştur. Burada bir parantez açarak G1, S, G2 ve M evrelerinin denetim altına alınması, hücrenin yaşam döngüsünü olduğu kadar, özelleşmesini de dizginlemiştir.farklılaşma evresine giren hücreler gelişim evrelerinde, genetik programı gereğince beyin, kas gibi hücrelere dönüşürler. Wilmut ve ekibi Dolly i klonlayıncaya kadar bu sürecin irreversible (geriye dönüşümsüz) olduğu, bir başka deyişle, bir defa kas hücresi olmaya karar vermiş bir hücrenin yeniden programlanamayacağını düşünüyorlardı.işte bu deneyi başarılı kılan unsur, genetik saati sıfırlamak, yani farklılaşmanın önüne geçebilmektir. Diğer araştırıcıların bunu başaramamalarının nedeni, kullandıkları somatik hücrelerin çekirdeklerini, S veya G2 evrelerindeki konakçı hücrelerle füzyona uğratmalarıydı.eski teorik bilgilere göre, bu yöntemin işe yaraması gerekiyordu, çünkü çekirdeğin mitoza yaklaşmış olması avantaj olarak görülüyordu. Ancak bu denemelerde, işler bir türlü yolunda gitmedi. Kaynaştırmadan sonra, hücre fazladan bir parça daha mitoz geçiriyor ve yararsız, kopuk kromozom parçaları meydana geliyordu. Bu "korsan" genler, gelişimin normal seyrini sürdürmesi için ciddi bir engel oluşturuyordu. Wilmut gerçekleştirdiği deneyde; anneden ve babadan gelen gen setlerinin karışım evresi olan G0 (=zigot oluşma evresi) evresini askıya alıp, bu aşamadaki çekirdeği, füzyona uğrattı.füzyon sonucu oluşan yeni hücre, normal besin koşulları ve hafif bir elektrik şoku etkisiyle olağan çoğalma sürecine girmişti. Zigot, anne koyunun rahmine yerleştirilip, gerekli hormonlarla normal hamilelik süreci başlatıldı. Bu deney hakkında bilinenler, yukarıda kaba hatlarıyla anlatılanlarla sınırlı. Sürecin duyurulmayan kritik bir evresi varsa, bu ticari bir sır olarak kalacağa benziyor. Embriyolog Jonathan Slack, çok daha temel şüpheleri öne sürüyor: "Araştırmacılar, yumurta hücresindeki DNA ları tümüyle temizleyememiş olabilirler. Dolayısıyla Dolly, sıradan bir koyun olabilir." Slack, alınan meme hücresinin henüz tamamen özelleşmemiş olabileceğini, böyle vakalara meme hücrelerinde, bedenin diğer kısımlarına göre daha sık rastlanılabildiğini de ekliyor. Zaten Wilmut da, bedenin diğer kısımlarından alınan hücrelerin aynı sonucu verebileceğinden bizzat şüpheli. Örneğin, büyük olasılıkla kas veya beyin hücrelerinin asla bu amaçla kullanılamayacaklarını belirtiyor. Üstüne üstlük, koyun bu deneylerde kullanılabilecek canlılar arasında "ayrıcalıklı" bir örnek. Koyun embriyolarında hücresel farklılaşma süreci zigot ancak 8-16 hücreye bölündükten sonra başlıyor. Geleneksel laboratuvar canlısı farelerde aynı süreç ilk bölünmeden itibaren gözlenebiliyor. İnsanlarda ise ikinci bölünmeden itibaren... Bu durum, aynı deneyin fare ve insanlarda başarılı olamaması olasılığını beraberinde getiriyor. Dile getirilen açık noktalardan biri de, hücrelerde DNA içeren tek organelin çekirdek olmayışı. Kendi DNA sına sahip organellerden mitokondrinin özellikle önem taşıdığı düşünülüyor. Memeli hayvanlarda mitokondriyal DNA, embriyo gelişimi sırasında sadece anneden alınıyor. Her yumurta hücresi, farklı tipte DNA lara sahip yüzlerce mitokondriyle donatılmış durumda. Bu mitokondriler zigotun bölünmesinin ileri evrelerinde, embriyo hücrelerine dengeli bir biçimde dağılıyor.ancak, canlının daha ileri gelişim evrelerinde, bu denge belli tipteki DNA lara doğru kayabiliyor. Dolayısıyla birim hücredeki mitokondri DNA sı / çekirdek DNA sı oranındaki sapmalar Parkinson, Alzheimer gibi hastalıklara zemin hazırlar. Bazı araştırıcılarda, Dolly nin annesinden sadece çekirdek materyali transfer edilmesi Dolly nin ilerleyen yaşlarda sağlık problemleri yaşayabileceği düşüncesini yarattı. 10

10 KONU: Hücrenin Temel Özellikleri ve İşlevleri Hedefler: Öğrencilerin hücrenin temel özelliklerini ve işlevlerini kavramaları sağlanır. Açıklama: Tüm canlılar hücrelerden oluşmuştur ve canlıların çoğu hayata bir hücre ile başlar. Bu hücre tekrar tekrar bölünerek genellikle milyarlarca hücre içeren bir canlıyı oluşturur şeklinde açıklamalar yapılır. Kullanılabilecek Öğretim Yöntemleri Kelime Bilgisi Hücre zarı Sitoplazma DNA 2 ders saati Anlatım Sunu Örnekleme Soru-Cevap Öğrenme-Öğretme Süreci Dikkat Çekme Ders başlangıcında projektör yardımı ile örnek bir hücre resmi gösterip, bir insan vücudunda yaklaşık 100 trilyon hücre bulunduğu bilgisini vererek derse odaklanmaları sağlanır. İşleniş Hücrenin canlılığını sürdürmesi hücre içinde yer alan özel yapılar sayesinde gerçekleşir bilgisi verilir. Öğrenci kitabında 11. sayfada bulunan hücre şekli gösterilerek hücre içindeki bu özel yapılar tanıtılır. Canlıların hücresel yapılarının farklılık gösterebileceği, ancak ortak 11

11 özellkilerinin de bulunduğu vurgulanır. Dersin bu noktasında öğrencilere tüm hücrelerin sahip oldukları ortak özelliklerin neler olabileceği sorusu yöneltilir. Öğrencilere 2-3 dakika süre verip, ikişer kişilik küçük gruplar halinde düşünmeleri ve sonrasında fikirlerini sınıf arkadaşlarıyla paylaşmaları sağlanır. Verilen cevaplar doğrultusunda, hücrezarı, sitoplazma ve DNA nın önemi ve özellikleri açıklanır. Daha sonra tahtaya DNA ve RNA karşılaştırması için bir tablo çizilir ve öğrencilerin DNA ve RNA yı bulundukları yer, zincir sayıları, görevleri ve çoğalmaları açısından karşılaştırmaları istenir ve öğrencilerin bu konuda bildikleri hatırlatılır. Değerlendirme Dersin sonuna doğru kitabın öğretmen kitabının 13. sayfasında bulunan quiz uygulanır. 12

12 Quiz 1: Hücre 1. Bütün canlı hücreler ile ilgili; I. Solunum II. Fotosentez III.Büyüme olaylarından hangıleri ortak olarak gerçekleşir? A) Yalnızl B)Yalnızlll C) 1-II D)I III E)II-III 3. Asağıdakilerden hangisi, hücre çeperi ile hücre zarının ortak özelliğidir? A) Yağ ve proteinden yapılması B) Tam geçirgen olması C) Madde geçisine izin vermesi D) Canlı olması E) Selülozdan yapılmıs olması 5. I. Karbondioksit ve su II. Amino asitler III. Madensel tuzlar IV. Glikoz Yukarıdaki maddelerden hangileri hücre zarından aktif tasımayla alınmazlar? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve III D) II ve IV E) III ve IV 7. Sitoplazmik DNA hayvan hücrelerindeki hangi organelde bulunur? A) Lizozom B) Sentrozom C) Mitokondri D) E. retikulum E) Ribozom 9. Maddelerin özellikleri ve hücre zarından geçisleriyle ilgili olarak, asağıda verilen açıklamalardan hangisi yanlıstır? A) Proteinler, lipidler ve polisakkaritler hidroliz olmadan zardan geçemezler B) Đyonlar, nötr olan küçük moleküllerden daha zor geçer C) Yağda çözünen moleküller zardan daha kolay geçer D)Glikoz, amino asit, vitamin ve gliserol gibi organik moleküller difüzyonla geçebilir E)Nükleik asitler nükleotitlerine hidroliz edilerek zardan geçebilir 2. I. Kloroplast II. Mitokondri III. Sentrozom IV. Çekirdek Yukarıda verilen hücre organellerinin hangilerinde DNA bulunur? A) Yalnız IV B) I ve II C) II ve III D) I, II ve III E) I, II, III ve IV 4. Sitoplazma hücrenin ekvator bölgesinden dıstan içe doğru boğumlanarak bölünen bir hücrede asağıdaki hangi organel bulunmaz? A) Kloroplast B) Mitokondri C) Sentrozom D) Hücre zarı E) Çekirdek 6. Hücre zarının yapısındaki özel karbonhidratları sentezleyen organel asağıdakilerden hangisidir? A) Golgi B) Ribozom C) Kloroplast D) Vakuol E) Mitokondri 8. I. Hücreye besin, gaz ve su giris çıkısını düzenler II. Hücrenin uyarılması ve uyarının iletilmesini sağlar III Hücreyi dıs ortamdan ayırır ve bir çok dıs etkiden korur IV. Hücre bölünmesini ayarlar ve düzenler Yukarıda verilenlerden hangileri hücre zarının görevlerinden değildir? A) Yalnız II B) Yalnız IV C) I ve II D) I ve III E) II ve IV 10. Çekirdek zarı ve hücre zarı arasındaki sıvı ortam aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır? A) Sitoplazma B) Hücre zarı C) Ribozom D) Mitokondri E) Koful 13

13 KONU: Hücre Çeşitleri: Prokaryot Hücre Hedefler: Öğrencilerin iki farklı hücre tipi olduğunu bilmeleri, prokaryot hücrenin özellikleri ve yapılarını kavramaları sağlanır. Açıklama: Kalıtım maddesi zarla çevrili olmayan hücreler prokaryot hücre, kalıtım maddesi zarla çevrili olan hücrelerin ökaryot olduğu bilgisi verilir. Kullanılabilecek Öğretim Yöntemleri Kelime Bilgisi Prokaryot Ökaryot Organel Ribozom 2 ders saati Anlatım Sunu Örnekleme Soru-Cevap Öğrenme-Öğretme Süreci Dikkat Çekme Dersin başında ilk dakika için sınıfı iki gruba ayırarak, bir gruba prokaryot diğer gruba ökaryot ismi verilir. Bu grupların kendilerini prokaryot ve ökaryot hücre özelliklerinden yararlanarak tanıtmaları sağlanır. Böylece, hem tüm sınıfın derse odaklanması sağlanmış, hem de öğrencilere eski bilgilerini hatırlamaları için fırsat verilmiş olur. İşleniş Derse giriş aktivitesinden sonra, Prokaryot ve Ökaryot hücre yapısını içeren aşağıdaki resim gösterilir ve 14

14 öğrencilerden aradaki farkları örnek vererek arkadaşları ile paylaşmaları istenir. Daha sonra, prokaryot hücrelerin zar ve sitoplazmaya sahip oldukları ve organel sayılarının az olduğu vurgulanır. Doğada prokaryot hücre yapısına sahip canlıların mavi yeşil algler ile bakteriler olduğu bilgisi verilir. Öğrenci kitabının 13. sayfasında bulunan prokaryot hücre resmi kullanılarak prokaryot hücrenin yapısı ve organelleri açıklanır. Hemen her ortamda yaşayabilen bakterilerin; yüksek sıcaklık, aşırı tuzluluk gibi zor koşulları olan ortamlarda yaşayan arkelerin prokaryot hücre yapısına sahip canlılar oldukları belirtilir. Değerlendirme Öğrencilerin prokaryot hücrenin organellerini ve yapısını öğrenip öğrenmediklerini değerlendirmek için Öğrenci Çalışma Kitabı nın 16. sayfasında bulunan Aktivite 5 Bitki Hücresini Renklendirelim isimli etkinliği yapmaları istenir. Amaçlarının boyama yapmak değil, organelleri tanımak olduğu vurgulanır. 15

15 KONU: Ökaryot Hücre Tanımı ve Hücre Zarı Hedefler: Öğrencilerin, ökaryot hücrenin özelliklerini ve prokaryot hücreden farklarını kavranması sağlanır. Açıklama: Ökaryot hücrenin özellikleri, göstererek açıklamalar yapılır. Kullanılabilecek Öğretim Yöntemleri Kelime Bilgisi Ökaryot hücre Hücre zarı 2 ders saati Anlatım Sunu Örnekleme Soru-Cevap Öğrenme-Öğretme Süreci Dikkat Çekme Derste ilk ökaryot hücrenin 2 milyar önce ortaya çıktığını ve ökaryotların prokaryotlara göre 10 kat daha büyük olduğunu söyleyerek dikkat çekmeye çalışılır. Projector yardımı ile prokaryot ve ökaryot hücrenin resimleri tahtaya yansıtılıp, arasındaki farkların bulunması öğrencilerden istenir. Hücre zarının mucizelerini gösteren video izletilir. İşleniş Prokaryot hücre ile ilgili bildikleri sorularak geçmiş bilgiler hatırlatılır. Ökaryot hücre ve prokaryot hücrenin resimleri gösterilip, benzerliklerinin 16

16 sınıfta tartışılıp, paylaşmaları istenir. Ökaryot hücrenin kısımları açıklanır, ve resimleri tahtadan gösterilir. Ökaryot hücrenin kısımlarından olan hücre zarına giriş yapılır. Hücre zarının mucizevi görevlerini anlatan video izletilip, tartıştırılır. Görevlerini yazmaları istenir. Değerlendirme: Öğrencilerin prokaryot hücre ve ökaryot hücre özelliklerini kavrama derecelerini değerlendirebilmek için Öğrenci kitabının 26. sayfasında bulunan Öğrendiklerimizi Pekiştirelim etkinliğini yapmaları sağlanır. 17

17 KONU: Hücre Zarı ve Hücre Çeperi Hedefler: Öğrencilerin hücre zarının ve hücre çeperinin görevlerini bilmesi sağlanır. Hücre zarındaki glikoproteinlerin görevlerin kavranması sağlanır. Soğan zarı hücresini inceleyerek, farklı ücrelerden oluştuğunu kavrar. Açıklama: Hücre zarının yapısı açıklanır, hücre çeperinin görevleri anlatılır. Kullanılabilecek Öğretim Yöntemleri Kelime bilgisi: Hücre Çeperi 2 ders saati Anlatım Sunu Soru-Cevap İnceleme Öğrenme-Öğretme Süreci Dikkat Çekme Derste hücre zarının görevleri hatırlatılır. Bitkilerdeki farka geçmek için, hücre çeperinin resmi gösterilir. Mikroskop ile hücre zarı ve hücre yapısı incelemek için soğan zarı ile öğrencilere aktivite yaptırılarak dikkat çekilir. İşleniş Dersin başlangıcında öğrencilere hücre zarının görevlerinin ne olduğu hatırlatılır. Öğrencilerin cevapları doğrultusunda, bitkilerde aynı görevi yapan birimin ne olduğu sorulur. Öğrencilere hücre çeperinin resmi gösterilip, görevleri açıklandıktan sonra aktivite açıklanır. Activite için soğan zarı hücresi getirilerek, mikroskopla öğrencilerden incelemeleri istenir. 18

18 Bu deneyde öğrencilerden soğan zarını üç parçaya ayırıp, her birini ayrı lam üzerine koyup, damlalık yardımıyla 1. lama bir damla su, 2. lama 1 damla siyah mürekkep, 3. lama 1 damla yeşil gıda boyası veya metilen mavisi damlatarak üzerlerini lamel ile kapatacaksınız ve hazırladığınız preparatı mikroskopta incelemeleri sağlanır. Öğrencilerden gözlem sonuçlarının tabloya doldurmaları istenir. Gözlem sonuçlarını bir tablo üzerine kaydedip ve şekilleri aşağıdaki tabloya çizmeleri sağlanır. Deney sonunda sizce tüm canlıların yapısı gördüğünüz şekilde mıdır diyerek tartışma başlatılır. Böylece bir sonraki ders hücre organellerine giriş yapılabilir. Deneydeki gözlem sonuçları Deneydeki şekiller Değerlendirme: Öğrencilerin tabloda yazdıkları gözlem sonuçları değerlendirilir. 19

19 KONU: Stoplazma ve Hücre Organelleri Hedefler: Öğrencilerin stoplazmanın yapısını, hücre organellerinden golgi aygıtı, endoplazmik retikulum, lizozom un görevlerini kavraması sağlanır. Açıklama: Stoplazmanın yapısı, golgi aygıtının, endoplazmik retikulum un, lizozom un yapısı ve görevleri günlük hayattan örnek verilerek açıklanır. Kullanılabilecek Öğretim Yöntemleri Kelime Bilgisi Stoplazma Endoplazmik Retikulum Lizozom 2 ders saati Anlatım Sunu Soru-Cevap Öğrenme-Öğretme Süreci Dikkat Çekme Ders başlangıcında bir önceki derste yapılan deneyin sonuçları hatırlatılır. Öğrenciler 3 er kişilik küçük gruplar haline getirilir. Her bir gruba değişik organelleri açıklama görevi verilerek, öğrenci kitabından okuyup, görevlerini facebook hesabında yazarak, paylaşmaları istenir. Her bir organel için Facebook grubu oluşturulur. Böylece derse ilgi artırılır. İşleniş Dersin başlangıcında deneyin sonuçları hatırlatılır. Öğrenciler 3 erli gruplara ayrılır ve öğrenci kitabındaki 19, 20 ve 21. sayfaları çalışmaları istenir. Facebook 20

20 hesabında organeller için grup oluşturulur, öğrencilerin organellerin altına grupca hazırladıklarını paylaşmaları sağlanır. Günlük hayattan örnekler vererek açıklamalar yapılır. Dersin sonuna doğru genel bir özet yapılır ve öğrencilerin yazdıkları bilgiler doğrultusunda eksik noktalar açıklanır ve geribildirim verilir. Dersin sonunda öğrencileri ikişer kişilik gruplara ayırıp, ökaryot veya prokaryot hücre organelleri ile ilgili Facebook hesaplarında birer şiir yazmaları istenir. Bu noktada, öğrencilere bu etkinliğin aralarında yapacakları küçük bir yarışma olacağı bilgisi verilir, ve her grubun yazdığı şiirleri diğer grupların Facebook ortamında beğenmesi ve yorum yazmaları beklenir. Değerlendirme aşamasında, en çok beğenilen ve olumlu yorum alan grubun şiiri birinci seçilir. Değerlendirme: Öğrencilerin Facebook hesabında oluşturdukları şiirler içerik ve amaca uygunluklarına ve ayrıca beğenilme derecelerine göre değerlendirilir. Ayrıca dersin sonlarına doğru öğrenci çalışma kitabının 14. sayfasında bulunan Aktivite 3 Organel Bulmaca etkinliğini yapmaları sağlanır ve öğrenciler çalışma performanslarına göre değerlendirilirler. 21

21 KONU: Hücre Organelleri: Ribozom, Sentrozom, Koful, Mitokondri Hedefler: Öğrencilerin hayvan hücresi organellerinin özelliklerini ve görevlerini kavraması sağlanır. Bitki ve hayvan organallerini tanıması ve karşılaştırma yapması sağlanır. Açıklama: Ribozom, sentrozom, mitikondri, koful gibi organellere günlük hayattan örnekler verilerek açıklanır. Bitki ve hayvan hücrelerini ayırt edebilmelerini sağlamak için aktivite yaptırılır. Kullanılabilecek Öğretim Yöntemleri Kelime Bilgisi: Ribozom Sentrozom Mitokondri 2 ders saati Anlatım Sunu Soru-Cevap Öğrenme-Öğretme Süreci Dikkat Çekme Ders başlangıcında organeller kısaca öğrencilere sorulur. Sentrozom, ribozom, ve ribozom un görevleri ve yapıları açıklanıp, resimleri gösterilir. Etkinlikte öğrencilere orgenellerin resimleri çizdirilerek derse dikkatleri çekilir. İşleniş Dersin başlangıcında soru-cevap yöntemi ile organellerin görevleri hatırlatılır. Resimler gösterilip, arasındaki farklar tartıştırılır. Etkinliğin açıklaması yapılarak, öğrencilere 22

22 derste etkinlik yaptırılır. Ders sonunda öğrencilere konu değerlendirme soruları yaptırılır. Değerlendirme: Öğrencilerden çalışma kitaplarının 15. sayfasındaki Aktivite 4 Hayvan Hücresindeki Organelleri Pekiştirelim etkinliğini yapmaları sağlanır. Öğrencilerin derste yaptıkları etkinlikler organellerin görevleri incenerek değerlendirilir. Konu içerisindeki değelendirme sorularına verdikleri cevaplara göre değerlendirilir. 23

23 KONU: Çekirdek Hedefler: Öğrencilerin çekirdeğin yapısını kavramaları, prokaryot ile ökaryot hücreleri arasındaki farkları ayırt edebilmeleri sağlanmalıdır. Açıklama: Çekirdeğin yapısı, kısımları ve görevleri açıklanır. Kullanılabilecek Öğretim Yöntemleri Kelime Bilgisi: Çekirdek 2 ders saati Anlatım Sunu Soru-Cevap Öğrenme-Öğretme Süreci Dikkat Çekme Derste bu ünitedeki en ilginç buldukları şeyi paylaşmaları istenir. Öğrenci kitabındaki bunları biliyor muydunuz kısmından örnekler verilerek tartışma yönlendirilir ve derse ilgi artırılır. İşleniş Dersin başlangıcında ilginç buldukları konuyu paylaşmalarını sağlayıp, tartışma yaptırılır. Çekirdeğin görevleri ve yapısı açıklandıktan sonra öğrenci kitabının 26. sayfasındaki prokaryot ile ökaryot hücre arasındaki farklar ile ilgili olan etkinlik öğrencilere yaptırılır. Dersin sonuna doğru öğrencilere yapacakları proje açıklanır ve bu proje ile ilgili beklentileri açıklayan öğretmen kitabının 26. sayfasındaki kağıt 24

24 dağıtılır. Dersin sonunda ünite ile ilgili anlamadıkları konular olup olmadığını sorarak ders sonlandırılır. Değerlendirme: Ünitenin başında öğrencilerin iki bölümünü doldurdukları BİÖ aktivite kağıtları ünite sonunda neler öğrendiklerini yazmaları için öğrencilere tekrar dağıtılır. Ayrıca dersin son 25 dakikasında öğrencilere Öğrenci Çalışma kitabının 17. sayfasında bulunan Aktivite 6 Hücre Hikayem isimli aktivite yaptırılır. 25

25 Proje Sınıf ikişer veya üçer kişilik küçük gruplara ayırılır. Prokaryot ve ökaryot hücre organelleri her grup bir organelden sorumlu olacak şekilde paylaştırılır. Grup olarak verilen organel ile ilgili bu organelin özelliklerini, yapısını, işlev ve görevlerini içeren bir poster hazırlamaları istenir, aşağıdaki değerlendirme kriterlerine göre değerlendirilir. Posterler hazırlandıktan sonra her grubun kendi ürettikleri posteri sınıf içinde sunmaları sağlanır. 26

9. Sınıf Biyoloji Öğrenci Çalışma Kitabı

9. Sınıf Biyoloji Öğrenci Çalışma Kitabı 9. Sınıf Biyoloji Öğrenci Çalışma Kitabı Bu kitap Bilkent Universitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, CTE 504 Material Design dersi için, Elif Şengün, Hilal Şener ve Rükiye Altın tarafından 2010-2011 akademik

Detaylı

Hücre canlının en küçük yapı birimidir.

Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Hücre canlının en küçük yapı birimidir. Bitkilerde bulunan hücredir.bu hücrelerde hücre duvarı bulunduğundan hayvan hücresinden ayrılır. Hücre duvarı vardır. Kofulu büyük ve az sayıdadır. Şekli dikdörtgen

Detaylı

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir.

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop:  Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir. Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Gözümüzle göremediğimiz çok küçük birimleri (canlıları, nesneleri vs ) incelememize yarayan alete mikroskop denir. Mikroskobu ilk olarak bir kumaş satıcısı

Detaylı

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE

www.benimdershanem.esy.es BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE www.benimdershanem.esy.es Bilgi paylaştıkça çoğalır. BİYOLOJİ DERS NOTLARI YGS-LGS HÜCRE HÜCRE Hücre ya da göze, bir canlının yapısal ve işlevsel özellikler gösterebilen en küçük birimidir. Atomların molekülleri,

Detaylı

aşağıda verilenlerin hangisi bulunmaz? A) Pinositoz cebi B) Ribozom C) Lökoplast D) Çekirdekçik E) Selüloz çeper

aşağıda verilenlerin hangisi bulunmaz? A) Pinositoz cebi B) Ribozom C) Lökoplast D) Çekirdekçik E) Selüloz çeper 1- I. Kloroplast II. Mitokondri III. Sentrozom IV. Çekirdek Yukarıda verilen hücre organellerinin hangilerinde DNA bulunur? V B) I ve II C) II ve III D) I, II ve III E) I, II, III ve IV 2-Çekirdeği çıkarılmış

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D

ayxmaz/biyoloji 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki ana DNAdan yeni DNA molekülleri hangi sonulca üretilir A B C D 1. DNA replikasyonu.. için gereklidir A) sadece mitoz B) sadece mayoz C) mitoz ve mayoz D) sadece gamet oluşumu E) sadece protein sentezi 2. DNA aşağıdaki sonuçlardan hangisi ile üretilir Kalıp DNA yukarıdaki

Detaylı

9. Sınıf Biyoloji Öğrenci Kitabı

9. Sınıf Biyoloji Öğrenci Kitabı 9. Sınıf Biyoloji Öğrenci Kitabı Bu kitap Bilkent Universitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, CTE 504 Material Design dersi için, Elif Şengün, Hilal Şener ve Rükiye Altın tarafından 2010-2011 akademik yılı

Detaylı

S. 1) Aşağıdakilerden hangisi biyolojik mücadele ye örnektir? A) Üreaz enziminin üretimi. B) Sadece böcekleri hasta eden virüs üretimi.

S. 1) Aşağıdakilerden hangisi biyolojik mücadele ye örnektir? A) Üreaz enziminin üretimi. B) Sadece böcekleri hasta eden virüs üretimi. S. 1) Aşağıdakilerden hangisi biyolojik mücadele ye örnektir? A) Üreaz enziminin üretimi. B) Sadece böcekleri hasta eden virüs üretimi. C) Tek hücre proteini üretimi. D) Melez bitkilerle bitki türünün

Detaylı

7- Aşağıdakilerden hangisi hayatsal olayların tümünün gerçekleştiği canlının yapı birimidir? A-Kloroplast B-Mitokondri C-Hücre D-Doku

7- Aşağıdakilerden hangisi hayatsal olayların tümünün gerçekleştiği canlının yapı birimidir? A-Kloroplast B-Mitokondri C-Hücre D-Doku HÜCRE TEST 1- Aşağıdakilerden hangisi hücre zarının özelliklerinden değildir? A-Canlıdır B-Esnektir C-Tam geçirgendir D-Seçici geçirgendir 2- Aşağıdakilerden hangisi hücreye alınacak maddeleri kontrol

Detaylı

Doğada yaşayan canlıların tamamı hücrelerden oluşmuştur. Canlılardan bazıları tek bir

Doğada yaşayan canlıların tamamı hücrelerden oluşmuştur. Canlılardan bazıları tek bir CANLILIK HÜCREYLE BAŞLAR 1- Canlıların Ortak Özellikleri : Çevremizdeki varlıklar canlı ve cansız varlıklar olarak iki grupta toplanırlar. Cansız varlıklar katı, sıvı ve gaz halindeki maddelerden oluşur.

Detaylı

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1. Bir canlının mitoza hazırlanan hücresinde

Detaylı

A) Sakkaroz B) Maltoz C) Glikoz D) Laktoz E) Nişasta

A) Sakkaroz B) Maltoz C) Glikoz D) Laktoz E) Nişasta 1. Aşağıdaki organellerden hangisinin karşısındaki olayla ilgisi yoktur? A) Ribozom-Protein sentezi B) Kloroplast-Nişasta depolama C) Mitokondri-O2'li solunum D) Hücre zarı-osmoz E) Golgi organeli-madde

Detaylı

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015

MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 Canlıların prokaryot ve ökoaryot olma özelliğini hücre komponentlerinden hangisi belirler? MİKROBİYOLOJİ SORU KAMPI 2015 B. Stoplazmik membran C. Golgi membranı D. Nükleer membran E. Endoplazmik retikulum

Detaylı

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ)

(ZORUNLU) MOLEKÜLER İMMÜNOLOJİ I (TBG 607 TEORİK 3, 3 KREDİ) T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) MOLEKÜLER

Detaylı

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM

1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1. ÜNİTE : HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM 1 DNA (Deosiribo Nükleik Asit) Kalıtım maddesi hücre çekirdeğinde bulunur. Kalıtım maddesi iğ ipliği (Yumak) şeklinde bir görünümdedir. İğ ipliğindeki kalıtım maddesi

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ 05-06 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 0: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ Ders Kurulu Başkanı: / Başkan Yardımcıları: / Histoloji Embriyoloji Yrd. Doç. Dr. Bahadır Murat Demirel / Üyeler: / Tıbbi / Dersin AKTS

Detaylı

30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur?

30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur? 30. Çiçekli bir bitkinin yaþam döngüsü sýrasýnda döllenme sonrasý, zigot ilk olarak aþaðýdaki yapýlardan hangisini oluþturur? A) Tohum B) Meyve C) Polen D) Embriyo E) Yumurta 39. Çiçekli bitkilerin üremesinde

Detaylı

00220 Gıda Biyokimyası

00220 Gıda Biyokimyası 00220 Gıda Biyokimyası Hazırlayan: Doç.Gökhan DURMAZ 00220 Gıda Biyokimyası-Şubat 2013 1 Bu notların hazırlanmasında aşağıdaki eserlerden yararlanılmıştır; Biyokimya, Engin Gözükara, Nobel Tip Kitabevi,

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: MİKROBİYOLOJİYE GİRİŞ...1 BÖLÜM 2: MİKROORGANİZMALARIN MORFOLOJİLERİ.13 BÖLÜM 3: MİKROORGANİZMALARIN HÜCRE YAPILARI...

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: MİKROBİYOLOJİYE GİRİŞ...1 BÖLÜM 2: MİKROORGANİZMALARIN MORFOLOJİLERİ.13 BÖLÜM 3: MİKROORGANİZMALARIN HÜCRE YAPILARI... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: MİKROBİYOLOJİYE GİRİŞ...1 1.1. Tanım ve Kapsam...1 1.2. Mikrobiyoloji Biliminin Gelişmesi...2 1.3. Mikroorganizmaların Hayatımızdaki Önemi...5 1.3.1. Mikroorganizmaların Yararları...5

Detaylı

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya

Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Dr. M. Emin KAFKAS İnönü Üniversitesi Antrenörlük Eğitimi Bölümü 2015/Malatya Outline (İzlence) 1. Hafta Biyokimya Nedir? Organizmadaki Organik Bileşiklerin Yapısı. 2. Hafta Enerji Sistemleri 3. Hafta

Detaylı

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BES114 2. BAHAR 3 0 0 2

Teori (saat/hafta) Laboratuar (saat/hafta) BES114 2. BAHAR 3 0 0 2 TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK Dersin Adı Kodu Yarıyıl TIBBİ BİYOLOJİ VE GENETİK Önkoşullar Dersin dili Dersin Türü Dersin öğrenme ve öğretme teknikleri Dersin sorumlusu(ları) Dersin amacı Dersin öğrenme çıktıları

Detaylı

10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 10. SINIF BİYOLOJİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI Biyoloji Dersi Öğretim Programının temelleri üreme, kalıtım ve yaşadığımız çevre konularıyla ilgili somut ve öğrencileri motive edici örnekler üzerine kurulmuştur.

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

RİBOZOM YAPI, FONKSİYON BİYOSENTEZİ

RİBOZOM YAPI, FONKSİYON BİYOSENTEZİ RİBOZOM YAPI, FONKSİYON VE BİYOSENTEZİ Ribozom Palade adlı araştırıcı tarafından elektron mikroskop ile tanımlanmıştır. Viruslar hariç tüm canlılarda bulunan bir membranla çevrili olmayan organellerdir.

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

Rahim ağzı kanseri hücreleri doku kültürü mikroskopik görüntüsü.

Rahim ağzı kanseri hücreleri doku kültürü mikroskopik görüntüsü. Doç.Dr.Engin DEVECİ HÜCRE KÜLTÜRÜ Hücre Kültürü Araştırma Laboratuvarı, çeşitli hücrelerin invitro kültürlerini yaparak araştırmacılara kanser, kök hücre, hücre mekaniği çalışmaları gibi konularda hücre

Detaylı

-...sentezlenemezse; - ortamda... birikir. - ortamda... oluşmadığından

-...sentezlenemezse; - ortamda... birikir. - ortamda... oluşmadığından 2014 2015 MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 9. SINIF BİYOLOJİ DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Ödevin Veriliş Tarihi:12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 21.09.2015 1.Aşağıda verilen özelliklerden hangisi canlılarda

Detaylı

LYS 2 ÖZ-DE-BÝR YAYINLARI BÝYOLOJÝ DENEME SINAVI. 2. Otsu bitkilerde, ÜNÝVERSÝTE HAZIRLIK

LYS 2 ÖZ-DE-BÝR YAYINLARI BÝYOLOJÝ DENEME SINAVI. 2. Otsu bitkilerde, ÜNÝVERSÝTE HAZIRLIK LS 2 ÜNÝVERSÝTE HAIRLIK Ö-DE-BÝR AINLARI BÝOLOJÝ DENEME SINAVI A Soru sayýsý: 0 anýtlama süresi: 5 dakika Bu testle ilgili yanýtlarýnýzý optik formdaki Biyoloji bölümüne iþaretleyiniz. Doðru yanýtlarýnýzýn

Detaylı

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ

YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ YAZILI SINAV SORU ÖRNEKLERİ BİYOLOJİ SORU 1: A türüne ait bir bitki (Yaprakları koparılmış) B türüne ait bir bitki (Yapraklı) cam fanus cam fanus su su Ortam sıcaklığı 10 C Ortam sıcaklığı 25 C Bir araştırmacı,

Detaylı

BAŞLAR DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ

BAŞLAR DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ CANLILIK HÜCREYLE BAŞLAR DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ Şehit Polis İsmail Özbek Orta Okulu Melisa B. ALADAĞ & Bersu PAŞA 245 256 6/C 1 HÜCRE Hücre, çok hücreli canlılardaki en küçük yaşam birimidir. Canlının

Detaylı

KLONLAMA. Prof. Dr. Fatma Savran Oğuz

KLONLAMA. Prof. Dr. Fatma Savran Oğuz KLONLAMA Prof. Dr. Fatma Savran Oğuz Tek yumurta ikizleri doğal klonlardır. Araştırıcılar ilk önceleri bu doğal olayı taklit ederek klonlama çalışmalarına başlamışlardır. Tek yumurta ikizlerinde embriyo

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4.

FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4. 1. FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ TEOG DENEME SINAVI SORULARI 4. Çiftçi çok hızlı büyüyen ve bol ürün aldığı bir bitki türünü yukarıdaki gibi yetiştiriyor. Buna göre çiftçinin bunu yapmasındaki amacı aşağıdakilerden

Detaylı

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın

Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları. Doç. Dr. Ahmet Özaydın Hücre Nükleusu, Nükleus Membranı, Nükleus Porları Doç. Dr. Ahmet Özaydın Nükleus (çekirdek) ökaryotlar ile prokaryotları ayıran temel özelliktir. Çekirdek hem genetik bilginin deposu hem de kontrol merkezidir.

Detaylı

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 6. Hafta (20.03.

Laboratuvar Tekniği. Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 6. Hafta (20.03. Laboratuvar Tekniği Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TBY 118 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 6. Hafta (20.03.2014) 1 6. Haftanın Ders İçeriği DNA izolasyonu DNA hakkında 2 DNA İzolasyonu

Detaylı

SİTOPLAZMA VE ORGANELLER

SİTOPLAZMA VE ORGANELLER SİTOPLAZMA VE ORGANELLER Sitoplazma, hücre iskeleti, organeller ve bunların içinde yer aldığı koyu kıvamlı sıvı kısımdan ( sitozol, sitoplazma) oluşur. ORGANELLER 1. Mitokondri 2. Plastitler 3. Ribozom

Detaylı

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016)

DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DÖNEM 1- A, 3. DERS KURULU (2015-2016) DERS SAATİ DERS ADI DERS KONUSU DERSİ VEREN ÖĞRETİM ÜYESİ 4. DK 1. Hafta 07 Aralık Pazartesi Mikrobiyoloji Mikrobiyolojinin tarihçesi ve mikroorganizmalara genel

Detaylı

KLONLAMA (the cloning)

KLONLAMA (the cloning) KLONLAMA (the cloning) Klonlama Nedir? Moleküler biyoloji teknikleri kullanarak bir DNA dizisine eş DNA üretmek veya bir hücreden yola çıkarak hücre bölünmesi ile genetik olarak birbirine eş hücre grubunun

Detaylı

6. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

6. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM AY HAFTA DERS SAATİ KONU ADI KAZANIMLAR 6... Hayvan ve bitki hücrelerini, temel kısımları ve görevleri açısından karşılaştırır. a. Hücrenin temel kısımları için sadece hücre zarı, sitoplazma ve çekirdek

Detaylı

Bunları Biliyor musunuz? MİTOZ

Bunları Biliyor musunuz? MİTOZ MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ B FOTOSENTEZ : 1 Güneş Enerjisinin Dönüştürülüp Depolanması 2 Fotosentez Olayı (Karbondioksit Özümlemesi) 3 Fotosentez Hızını Etkileyen

Detaylı

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin

fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Döllenmiş yumurta fetüs bebek ölüm çocuk İleri yaş yeniyetme yetişkin Yaşam boyu devam eden biyolojik, bilişsel, sosyal gelişim ve kişilik gelişiminin bilimsel incelemesi Gelişim psikolojisinin başlıca

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

4.Kofulları büyük ve az sayıdadır. Kofulları küçük ve çok sayıdadır

4.Kofulları büyük ve az sayıdadır. Kofulları küçük ve çok sayıdadır Hücre: *Canlıları oluşturan birimlere hücre adı verilir. * Hücrenin varlığının ve özelliklerinin bilinmesi mikroskobun bulunmasıyla başlamıştır. İlk kez Robert Hooke yaptığı basit mikroskopla şişe mantarının

Detaylı

Çeşitli Hücre Tipleri ve Bazı Mikroskobik Organizmaların İncelenmesi

Çeşitli Hücre Tipleri ve Bazı Mikroskobik Organizmaların İncelenmesi Çeşitli Hücre Tipleri ve Bazı Mikroskobik Organizmaların İncelenmesi Yazarlar Prof.Dr. Ahmet ÖZATA Yrd.Doç.Dr. Cengiz TÜRE ÜNİTE 2 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; hücrenin genel yapısı, prokaryotik

Detaylı

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024

YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA /YAŞLANMA ÇEŞİTLERİ VE TEORİLERİ BEYZA KESKINKARDEŞLER 0341110024 YAŞLANMA Hücre yapısını ve organelleri oluşturan moleküler yapılarından başlayıp hücre organelleri,hücre,doku,organ ve organ sistemlerine

Detaylı

1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar.

1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar. 1.1. Canlılarda büyüme ve üremenin hücre bölünmesi ile meydana geldiğini açıklar. 1.2. Mitozu, çekirdek bölünmesi ile başlayan ve birbirini takip eden evreler olarak tarif eder. 1.3. Mitozda kromozomların

Detaylı

FERTİLİZASYON-Döllenme

FERTİLİZASYON-Döllenme FERTİLİZASYON-Döllenme Tanım Spermatozoon ile Oosit II nin birleşerek yeni bir canlı olan ZİGOT u şekillendirmesi Ovulasyonla yumurta yoluna atılan Oosit korona radiata hücreleri ile sarılıdır. - Oosit

Detaylı

A15 ARALIK 2013 Saat: 09.00

A15 ARALIK 2013 Saat: 09.00 T.C. 8. SIIF I. DÖEM ORTK (MZERET) SIVI 1 RLIK 213 Saat: 9. FE VE TEKOLOJİ 1. Hayvan hücresindeki mitoz bölünmenin bir evresinde, kromozomlar hücrenin ortasında sıraya dizilmiş durumda gözlenmiştir. 2.

Detaylı

GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI 2. Laboratuvar: Hücre Kavramı ve Bir Hücreli Canlılar

GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI 2. Laboratuvar: Hücre Kavramı ve Bir Hücreli Canlılar B i y o 1 0 3 G e n. B i y o. L a b. 1 GENEL BİYOLOJİ LABORATUVARI 2. Laboratuvar: Hücre Kavramı ve Bir Hücreli Canlılar Hücre nedir?... 1 Prokaryotik ve ökaryotik hücreler... 2 Hücre inceleme yöntemleri...

Detaylı

A) Her ikisi de doğru bilgidir. B) 1. doğru, 2. yanlış bilgidir. C) 1. yanlış, 2. doğru bilgidir. D) Her ikisi de yanlış bilgidir. 5.

A) Her ikisi de doğru bilgidir. B) 1. doğru, 2. yanlış bilgidir. C) 1. yanlış, 2. doğru bilgidir. D) Her ikisi de yanlış bilgidir. 5. SINIF Mitoz - Mayoz Bölünme TEST. Mitoz bölünme, çekirdek bölünmesi ile başlar ve birbirini takip eden evrelerle devam eder. 4. Aşağıda mayoz bölünmenin özellikleriyle ilgili bilgiler veriliyor.. Bir ana

Detaylı

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015 Mikrobiyal Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde funguslarda görülen

Detaylı

www.demiraylisesi.com

www.demiraylisesi.com YÖNETİCİ MOLEKÜLLER C, H, O, N, P atomlarından meydana gelir. Hücrenin en büyük yapılı molekülüdür. Yönetici moleküller hücreye ait genetik bilgiyi taşır, hayatsal faaliyetleri yönetir, genetik bilginin

Detaylı

Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş

Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Tarımsal Biyoteknolojiye Giriş Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji TAB 101 Muavviz Ayvaz (Yrd. Doç. Dr.) 12. Hafta (03.12.2013) 1 Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO) 2 Genetik: Biyolojinin

Detaylı

Mayoz ve Eşeyli Üreme Biyoloji Ders Notları

Mayoz ve Eşeyli Üreme Biyoloji Ders Notları A. Mayoz Bölünme Mayoz ve Eşeyli Üreme Biyoloji Ders Notları Eşeyli üremenin temelidir. Eşey ana hücrelerinden (2n), eşey hücrelerini (n) oluşturan özelleşmiş bölünme şeklidir. Mayoz I ve II olarak birbirini

Detaylı

Bir çiftin dört çocuğunun kan grubu yukarıdaki gibidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi anne ve babanın kan gruplarından olamaz?

Bir çiftin dört çocuğunun kan grubu yukarıdaki gibidir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi anne ve babanın kan gruplarından olamaz? 4) İnsanlarda kahverengi gözlülük yeşil gözlülüğe baskındır.aşağıda verilen göz genotiplerinden hangisine sahip olan aileden, yeşil gözlü çocuk olma ihtimali yoktur? 1) Himalaya tavşanı, tüyü kazınıp buz

Detaylı

ayxmaz/lisebiyoloji.com

ayxmaz/lisebiyoloji.com Adı/Soyadı: Sınıf/No: / Fotosentez İnceleme Çalışma 1. Verilen terimleri kullanarak aşağıdaki ifadeleri tamamlayın. A.Terimler: Klorofil, Kloroplast, Mavi ve kırmızı ışık dalgalarının,yeşil ışık dalgalarının,

Detaylı

Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0

Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0 Prof. Dr. Salih ÇEPNİ Doç. Dr. Hakan Şevki AYVACI Yrd. Doç. Dr. Emine ÇİL FEN VE TEKNOLOJİ LABORATUVAR UYGULAMALARI - 6 ISBN: 978-605-364-305-0 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarlarına aittir.

Detaylı

A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000 D) 8 000. A) Yalnız I. B) I, II C) I, III D) I, II, III

A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000 D) 8 000. A) Yalnız I. B) I, II C) I, III D) I, II, III 1) Bir gemiden deniz dibine gönderilen sesin yankısı 8 saniye sonra duyulmaktadır. Sesin sudaki hızının saniyede 1250 m olduğu bilindiğine göre denizin derinliği kaç metredir? A) 1 250 B) 5 000 C) 10 000

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ

FEN ve TEKNOLOJİ / GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ. GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ GENETİK MÜHENDİSLİĞİ ve BİYOTEKNOLOJİ 1 Genetik mühendisliği canlıların kalıtsal özelliklerinin değiştirilerek onlara yeni işlevler kazandırılmasına yönelik araştırmalar yapan bilim dalıdır. Genetik mühendisleri

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım. Bir hücreden, birbirinin aynısı iki hücre oluşur.

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım. Bir hücreden, birbirinin aynısı iki hücre oluşur. ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 1.ÜNİTE: Hücre bölünmesi ve Kalıtım Üreme: Canlıların kendilerine benzer bireyler oluşturarak nesillerini devam ettirmeleri olayı üreme olarak adlandırılır. Üreme olayı;

Detaylı

LEGOLİNO. HEDEF-1 Legolino oyununu tanıma

LEGOLİNO. HEDEF-1 Legolino oyununu tanıma LEGOLİNO HEDEF-1 Legolino oyununu tanıma 1-1 Oyunla ilgili dikkatini toplar. 1-2 Anlatılanları dikkatle dinler. 1-3 Parçaları kendisinin çıkarıp tekrar toplaması gerektiğini bilir. 1-4 Uygulama kutusunu

Detaylı

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 1 Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde

Detaylı

TEST -1. 6. Sınıf Soru Bankası IİIS I. c > r s Hücrede, besin maddesi bulunuyor mu?

TEST -1. 6. Sınıf Soru Bankası IİIS I. c > r s Hücrede, besin maddesi bulunuyor mu? TEST -1 1. Hücre zarının sahip olduğu özeliklerle ilgili olarak, aşağıda verilen açıklamalardan hangisi yanlıştır? 4. Gelişmiş yapılı canlılardaki hücreler, bitki hücresi ve hayvan hücresi olarak iki gruba

Detaylı

Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz.

Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz. Aşağıda verilen bilgilerin karşısına doğru ya da yanlış olduğunu belirtiniz. Do ru Yanl fl 1. Klonlama ile istenilen özellikte DNA parçasının çoğaltılması gerçekleştirilir. 2. Biyoteknolojik çalışmalar

Detaylı

8.Sınıf. FEN ve TEKNOLOJİ. Mitoz Bölünme Konu Testi. Test-01. 1. Mitoz bölünme ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır?

8.Sınıf. FEN ve TEKNOLOJİ. Mitoz Bölünme Konu Testi. Test-01. 1. Mitoz bölünme ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır? Mitoz Bölünme Konu Testi FEN ve TEKNOLOJİ 8.Sınıf Test-01 1. Mitoz bölünme ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır? A) Mitoz bölünme çok hücreli canlılar için büyüme ve gelişmeyi sağlar. B) Mitoz bölünme

Detaylı

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ

SANKO ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 102: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ 04-05 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS KURULU 0: HÜCRE VE DOKU SİSTEMLERİ Ders Kurulu Başkanı: / Başkan Yardımcısı: Yrd. Doç. Dr. Hakan Darıcı / ve Embriyoloji Üyeler: / ve Embriyoloji / Tıbbi / Dersin AKTS Kredisi:

Detaylı

5. SINIF FEN BİLİMLERİ KAZANIMLARI

5. SINIF FEN BİLİMLERİ KAZANIMLARI 5. SINIF FEN BİLİMLERİ KAZANIMLARI 5.1. VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM / CANLILAR VE HAYAT Bu ünitede öğrencilerin; besin çeşitleri, sağlıklı ve dengeli beslenme, sigara ve alkol kullanımının zararları,

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu:

Ayxmaz/biyoloji. Hayvansal organizmalarda gamet ve gamet oluşumu oluşumu: MAYOZ BÖLÜNME Mayoz-1 evreleri: Mayoz bölünme homolog kromozomların ve kardeş kromatidlerin ayrılmasını sağlayan ardışık iki bölünme bütünüdür. Homolog kromozomların ayrılmasına neden olan birinci evreye

Detaylı

SÜRE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜNİTE 1-2: BİLGİSAYAR SİSTEMİ DERS SAATİ: 5. [!]: 1.2. İşletim sistemindeki dizin yapısı vurgulanır.

SÜRE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜNİTE 1-2: BİLGİSAYAR SİSTEMİ DERS SAATİ: 5. [!]: 1.2. İşletim sistemindeki dizin yapısı vurgulanır. EKİM 5. 2-25 Ekim 203 EKİM 4. 7- Ekim 203 EKİM 3. 30 Eylül -4 Ekim 203 EYLÜL 2. 23-27 Eylül 203 EYLÜL. 6-20 Eylül 203 203 204 ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜNİTE -2: BİLGİSAR SİSTEMİ DERS SAATİ: 5

Detaylı

Çekirdek 4 bölümden oluşur Çekirdek zarı: karyolemma Kromatin: Chromatin Çekirdekcik: Nucleolus Çekirdek sıvısı: karyolymph

Çekirdek 4 bölümden oluşur Çekirdek zarı: karyolemma Kromatin: Chromatin Çekirdekcik: Nucleolus Çekirdek sıvısı: karyolymph NUKLEUS Bir hücrenin tüm yapılarının ve etkinliklerinin kodlandığı kromozomu Ayrıca, DNA sını dublike edecek ve 3 tip RNA yı ribozomal (rrna), haberci (mrna) ve transfer (trna)-sentezleyecek ve işleyecek

Detaylı

Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 13. Ökaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi

Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 13. Ökaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 13 Ökaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi Prof. Dr. Hilal Özdağ A.Ü Biyoteknoloji Enstitüsü Merkez Laboratuvarı Tel: 2225826/125 Eposta: hilalozdag@gmail.com Gen İfadesi

Detaylı

Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 12. Prokaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi

Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 12. Prokaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi Biyoteknoloji ve Genetik I Hafta 12 Prokaryotlarda Gen İfadesinin Düzenlenmesi Prof. Dr. Hilal Özdağ A.Ü Biyoteknoloji Enstitüsü Merkez Laboratuvarı Tel: 2225826/125 Eposta: hilalozdag@gmail.com Gen İfadesi

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji HÜCRE BÖLÜNMESİ

Ayxmaz/biyoloji HÜCRE BÖLÜNMESİ HÜCRE BÖLÜNMESİ hücrelerdeki özgü yaşamsal olaylar: 1-Madde alış- verişi 2-Anabolik ve katabolik reaksiyonlar 3-Organel oluşumu 4-Çok hücrelilerde dokusal işlevler 5-Büyüme ve farklılaşma 6-DNA ve RNA

Detaylı

Hücre bölünmesinin asal görevleri

Hücre bölünmesinin asal görevleri HÜCRE DÖNGÜSÜ Hücre bölünmesinin asal görevleri Hücre döngüsünü ya da hücre bölünmesini incelemeden önce, hücre çoğalmasının organizmaların yaşamında ne gibi roller oynadığını gözden geçirmek gerekmektedir.

Detaylı

GELİŞME. Hücre. Canlıların

GELİŞME. Hücre. Canlıların CANLILARDA ÜREME, BÜYÜME ve GELİŞME Hücre Canlıların solunum, boşaltım, büyüme ve beslenme gibi yaşamsal işlevlerini sürdürebilen en küçük parçasınaa hücre denir. Gelişmişş yapıdaki canlıların hücreleri

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III 1: DİYABET...1 Diabetes insipedius...2 Diabetes mellitus...2 Diyabetin Etkileri...3 Belirtiler...4 Nedenler...4 Tedavi...4 Bitkilerin Rolü...5 Tıbbi Faydaları...6 2: KARACİĞER

Detaylı

KAZANIMLAR ETKİNLİKLER AÇIKLAMALAR

KAZANIMLAR ETKİNLİKLER AÇIKLAMALAR 6. 28Ekim - Kasım 5. 2-25 Ekim 203 4. 7- Ekim 203 3. 30 Eylül -4 Ekim 203 EYLÜL 2. 23-27 Eylül 203 EYLÜL. 6-20 Eylül 203 203 204 ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜNİTE : TEKNOLJİ VE BEN / ÜNİTE 2: RESİM

Detaylı

Sınav : FEN BİLGİSİ ÖĞ. Yarışma Sınavı. 4 Levha halindeki bir metal tel haline getirildiğinde; A ) Yalnız II B ) C ) D ) E ) A ) B ) C ) D ) A )

Sınav : FEN BİLGİSİ ÖĞ. Yarışma Sınavı. 4 Levha halindeki bir metal tel haline getirildiğinde; A ) Yalnız II B ) C ) D ) E ) A ) B ) C ) D ) A ) 1 I. Yapılarında tek cins molekül veya atom bulunur. II. Belirli sıcaklıkta erirler. III. yrımsal damıtma ile ayrılabilirler. Yukarıdaki özelliklerden hangisi/hangileri saf maddeler için doğrudur? Yalnız

Detaylı

DERS 2. Aylin in Eğitim Hikâyesi

DERS 2. Aylin in Eğitim Hikâyesi DERS 2 Aylin in Eğitim Hikâyesi DERS 2 Aylin in Eğitim Hikâyesi * Seviye: 3-4. sınıf Süre: 40-60 dakika Amaçlar: 1. Erişim sorunlarının toplumsal çevrenin herkes için tasarlanmamasından kaynaklandığını

Detaylı

6. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI

6. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 6. SINIF FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI 6. sınıf seviyesinde öğrencilerden, canlıyı oluşturan temel yapı birimi ve diğer yapılarla ilişkisi, bazı sistemlere ait yapı ve organlar, bitki ve hayvanlardaki

Detaylı

Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi

Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi Bugün gelinen noktada genetik Artan bilgi ile birlikte hasta ve ailelerin bilinçlendirilmesi «Genetik bilgiden hastaların ve ailelerin yararlanması için tüm sağlık çalışanları insan genetiğinin temelinde

Detaylı

T.C. MEVLANA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 AKADEMİK YILI DÖNEM I IV. DERS KURULU 30 Mart 2015-16 Mayıs 2015 (7 Hafta)

T.C. MEVLANA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 AKADEMİK YILI DÖNEM I IV. DERS KURULU 30 Mart 2015-16 Mayıs 2015 (7 Hafta) T.C. MEVLANA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2014-2015 AKADEMİK YILI DÖNEM I IV. DERS KURULU 30 Mart 2015-16 Mayıs 2015 (7 Hafta) Yönetim Dekan Prof. Dr. Süleyman ÖZEN Başkoordinatör Prof. Dr. H. Ramazan YILMAZ

Detaylı

HAFTA I Genetiğe Giriş Hücre Döngüsü ve Düzenlenmesi Mitoz Mayoz Bölünme

HAFTA I Genetiğe Giriş Hücre Döngüsü ve Düzenlenmesi Mitoz Mayoz Bölünme Biyoteknoloji ve Genetik I HAFTA I Genetiğe Giriş Hücre Döngüsü ve Düzenlenmesi Mitoz Mayoz Bölünme Prof. Dr. Hilâl Özdağ Genetiğe Giriş 50 milyar hücre/insan 2 metre DNA/hücre 3.2 milyar baz/hücre 2 birey

Detaylı

YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 MOLEKÜLDEN HÜCREYE DERS KURULU- I. (12 Ekim - 20 Kasım 2015) ZORUNLU DERSLER

YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 MOLEKÜLDEN HÜCREYE DERS KURULU- I. (12 Ekim - 20 Kasım 2015) ZORUNLU DERSLER YÜKSEK İHTİSAS ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DÖNEM I 2015-2016 MOLEKÜLDEN HÜCREYE DERS KURULU- I (12 Ekim - 20 Kasım 2015) DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM Tıbbi Biyoloji ve Genetik 30 4X2 34 Tıbbi Biyokimya

Detaylı

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur.

2. Kanun- Enerji dönüşümü sırasında bir miktar kullanılabilir kullanılamayan enerji ısı olarak kaybolur. Enerji Dönüşümleri Enerji Enerji; bir maddeyi taşıma veya değiştirme kapasitesi anlamına gelir. Enerji : Enerji bir formdan diğerine dönüştürülebilir. Kimyasal enerji ;moleküllerinin kimyasal bağlarının

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 Eğitim Yılı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2015-2016 Eğitim Yılı 2015-2016 Eğitim Yılı Dönem I. 1. Ders Kurulu Hekimlik ve Toplum Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü Dönem Koordinatörü Koordinatör Yardımcısı Ders kurulu başkanı :Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN :Prof.

Detaylı

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji

KILAVUZ SORU ÇÖZÜMLERİ Fen ve Teknoloji MİTOZ -. Ünite 6. Deniz yıldızının kopan parçasının yenilenmesi (onarım), ağaç gövdesinin büyümesi (büyüme) ve zigotun embriyoya dönüşmesi mitoz bölünme ile gerçekleşirken insanlarda yumurta hücresinin

Detaylı

Gen haritasının ne kadarı tamamlandı DNA'nın şimdiye kadar yüzde 99'u deşifre edildi.

Gen haritasının ne kadarı tamamlandı DNA'nın şimdiye kadar yüzde 99'u deşifre edildi. Bilim dünyası, yaşamı alt üst edecek yeni bir gelişmeye daha imza atarak insan DNA'sının şifresini çözmeyi başardı. Çıkarılan 'gen haritası' sayesinde kalp ve kanser hastalığı tarihe karışacak ve insan

Detaylı

ECZACILIK FAKÜLTESİ BİYOKİMYA

ECZACILIK FAKÜLTESİ BİYOKİMYA PROGRAM KOORDİNATÖRÜ Prof. Dr. Güldal MEHMETÇİK, gmehmetcik@neu.edu.tr YÜKSEK LİSANS DERSLERİ EBM 600 Uzmanlık Alanı Dersi Z 4 0 4 EBM 601 Biyokimya I S 3 0 3 EBM 602 Biyokimya I Laboratuvar S 0 3 1 EBM

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER

Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER * Yrd.Doç.Dr.Yosun MATER Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER *Bitki nüklear, mitokondriyal ve kloroplast DNA'ları *Burada yer alan bugünkü bilgilerimizin çoğu, moleküler evrim mekanizması ve oranları kullanılarak

Detaylı

ÜNİTE 4: HÜCRENİN YAPISI

ÜNİTE 4: HÜCRENİN YAPISI ÜNİTE 4: HÜCRENİN YAPISI Anahtar kavramlar 4.1 Yaklaşık 3.5 Milyar yaşındaki kayaçlar içerisinde bakteri benzeri canlıların fosillerine rastlanmıştır. 4.2 Hücreler gözle görülemez mikroskoplar hücreleri

Detaylı

Nükleik Asitler ÜNİTE 3. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

Nükleik Asitler ÜNİTE 3. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 3 Nükleik Asitler Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Nükleik asitlerin (DNA, RNA) organizmadaki etkilerini, Görev ve işlevlerini, Hangi besinlerde daha zengin olarak bulunduğunu öğrenmiş olacaksınız.

Detaylı

FEN BİLİMLERİ. Canlılık Hücreyle Başlar Konu Testi. Sınıf Test-01 I II III

FEN BİLİMLERİ. Canlılık Hücreyle Başlar Konu Testi. Sınıf Test-01 I II III Canlılık Hücreyle Başlar Konu Testi 6. Sınıf Test-01 FEN BİLİMLERİ 4. 1. I II III Yukarıdaki şekilde bir hayvan hücresi genel kısımlarıyla modellenmiştir. Yukarıda verilenlere göre, Sevim Hanım'ın hangi

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I HEDEFLER İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I Gelişim Psikolojisinin Alanı Gelişim Psikolojisinin Temel Kavramları Gelişimi Etkileyen Faktörler Gelişimin Temel İlkeleri Fiziksel Gelişim Alanı PSİKOLOJİ Bu

Detaylı

Sınav Süresi 85 Dakikadır

Sınav Süresi 85 Dakikadır Sınav Süresi 85 Dakikadır ŞEFKAT İMFO 6. SINIF SORU KİTAPÇIĞI ORTAOKUL 6. SINIF SORULARI ŞEFKAT KOLEJİ İMFO-2014 6.SINIF FEN SORULARI 1. Bir devredeki ampul parlaklığının iletkenin kesit alanına bağlılığını

Detaylı

HÜCRELER NASIL BÖLÜNÜR

HÜCRELER NASIL BÖLÜNÜR HÜCRELER NASIL BÖLÜNÜR Hazırlayan: Yrd.Doç.Dr. Yosun MATER Prokaryotik/Bakteriyal Hücre Bölünmesi İkiye bölünme hücre bölünmesi, basit bir formudur. Prokaryotik hücre bölünmesi birbirinin aynısı iki hücre

Detaylı

SÜRE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜNİTE 1: ÇEVREMDEKİ BİLGİLER / ÜNİTE 2: BİLGİSAYARIM DERS SAATİ: 6

SÜRE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜNİTE 1: ÇEVREMDEKİ BİLGİLER / ÜNİTE 2: BİLGİSAYARIM DERS SAATİ: 6 EKİM 6. 28Ekim -Kasım 203 EKİM 5. 2-25 Ekim 203 EKİM 4. 7- Ekim 203 EKİM 3. 30 Eylül -4 Ekim 203 EYLÜL 2. 23-27 Eylül 203 EYLÜL. 6-20 Eylül 203 203 204 ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÜNİTE : ÇEVREMDEKİ

Detaylı

A A A A A. FEN ve TEKNOLOJİ TESTİ. 2. Mutasyon : DNA molekülünde meydana

A A A A A. FEN ve TEKNOLOJİ TESTİ. 2. Mutasyon : DNA molekülünde meydana FEN ve TEKNOLOJİ TESTİ 1. Öğretmen kalıtım konusu için hazırlattığı, üzerinde "insan üreme hücrelerinin kromozom sayılarının" yazılı olduğu pankartları öğrencilerine aşağıdaki gibi dağıtmıştır. 22 + x

Detaylı