YÜKSEK GERİLİM DOĞRU AKIM GÜÇ KESİCİLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YÜKSEK GERİLİM DOĞRU AKIM GÜÇ KESİCİLERİ"

Transkript

1 YÜKSEK GERİLİM DOĞRU AKIM GÜÇ KESİCİLERİ Özgür Osmanlıoğlu Eren Alpsar Ceren Buket Çakır Erkan Taşpınar Osman Altun

2 YGDA Sistemleri Elektrik enerjisi santrallerde üretilir. Eğer tüketiciler uzak mesafelerde ise gerilim seviyesi yükseltici transformatörler ile yüksek gerilime çıkartılır. Enerji iletim hatları ile enerji yüksek gerilimle taşınır (kayıplar az olur) Tüketicilere yakın noktalarda indirici transformatörler ile gerilim alçak gerilim seviyesine düşürülür. Kısacası elektrik enerjisi üretim, iletim, dağıtım ve tüketim şebekelerinden tüketiciye aktarılır.

3 Neden yüksek gerilim? Enerji iletim hatlarında oluşan kayıp güç P k = I 2 *R Aktarılan Aktif Güç = P = 3*V f-n *I* I= P 3*V f-n *cosø P k = P 2 R 3 2 *V 2 f-n *cosø 2 Pk yı azaltmak için; P talebi düşürülemez *I*cosø R fazla düşürülemez, soğuk ortam gerekir Cosø yaklaşık 1 yapılır, ama yeterli değildir Tek çare enerjiyi yüksek gerilimle iletmektir.

4 YGDA Sistemleri Bizler elektrik mühendisleri olarak, yaptığımız mühendislik uygulamalarında, aynı diğer mühendislik dallarında da olduğu gibi, tasarımlarımızda şu unsurlara dikkat ederiz; Fonksiyonellik Güvenlik Ekonomiklik Estetiklik

5 Bu unsurları yeterli düzeyde sağlayabilmek için yapmış olduğumuz elektrik mühendisliği uygulamalarında (özellikle enerji iletim hatlarında) şu hususlara dikkat eder ve uygun yöntemler geliştiririz. Bunlar; 1- Gerilim düzeyi 2- İletken tipi ve kesiti 3- Hat regülasyonu ve gerilim kontrolu 4- Korona ve kayıplar

6 YGDA Sistemleri 5- Sistem kararlılığı 6- Sistem koruma 7- Topraklama 8- Yalıtım koordinasyonu 9- Mekanik tasarım 10- Yapısal tasarım

7 YGDA Sistemleri Görüldüğü gibi, enerji iletim hatlarının tasarımında birçok kriterlere dikkat edilir. Enerji iletiminin en uygun hali 3 fazlı alternatif akım iletim hatlarıdır. Bu arada, Yüksek Gerilimli Doğru Akımla enerji iletimi konusu da araştırılmıştır. Günümüzde, Yüksek Gerilimli Doğru Akımla enerji iletimi çok başarıyla yapılmış ve işletmeye alınmıştır.

8 YGDA Sistemleri Zaten araştırma yaparsak,elektrik enerjisi iletiminin doğru akımla başladığını görürüz. Ancak, transformatörlerin ve indüksiyon motorlarının kullanılmaya başlaması ve gelişmesi ile birlikte alternatif akımla enerji iletimi yaygınlaşmıştır. Kısa mesafelerde düşük gerilimli DA gücü aktarmak verimli bir yöntem olmadığı için alternatif gerilimle iletim popüler hale gelmiştir. Bu arada günümüzde yüksek gerilim doğrultucularındaki gelişmeler sayesinde uzun mesafelerde DA iletim tekrar kullanılır bir yöntem olmuştur.

9 YGDA Sistemleri DC enerji iletimiyle ilgili bazı tarihsel gelişme süreçlerini incelersek; de Hewitt cıva buharlı doğrultucusu ortaya çıktı de İsveç te ilk ticari yüksek doğru gerilimle enerji iletimi yapıldı de en yüksek doğru gerilimle iletim +/- 600 kv la Brezilya da gerçekleştirildi de ilk kapasite komutasyonlu çevirici Arjantin-Brezilya enterkonnektesinde kullanıldı da ilk gerilim kaynağı çeviricisi İsveç te kullanıldı.

10 Yüksek doğru gerilimli sistemde temel olarak yapılan şey üretilen alternatif gerilimin doğrultularak gönderilmesi ve alış ucunda da tekrar alternatif gerilime çevrilmesidir.

11

12

13

14

15

16 Grafikten de görüldüğü gibi uzun mesafelerdeki enerji iletiminde doğru akımla enerji iletimi daha uygundur

17 Güç İletim Kapasitelerinin Karşılaştırılması Biri AA, diğeri DA olan iki enerji iletim hattı düşünelim ki hat da eşit uzunlukta, aynı iletken, aynı kesitte, aynı yükü beslesinler. P DA = V d *I d P AA = V*I*cosø Hat tasarımında kullanılan izolatörler aynı dayanma gerilimine göre yerleştirilmiş olsun. Pdc = 1.5*P ac W/iletken P DA = 2*P dc, P AA = 3*P AA olduğundan P DA = P AA

18 Güç İletim Kapasitelerinin Karşılaştırılması P DA = P AA Görüldüğü gibi, iki hat da aynı güç iletim kapasitesine sahiptir. DA enerji iletiminde kullanılan hat sayısı 2 olduğundan, AA iletime göre 2/3 oranında daha az izolatör kullanılır. Yapılan çalışmalar da göstermiştir ki, DA enerji iletimindeki maliyet, aynı güçteki AA enerji iletimine göre %33 daha ucuzdur.

19 YGDA nın Avantajları DA enerji iletim hatları belirli bir kritik mesafeden sonra daha ucuzdur. Bu kritik mesafe; hava hatları için 500 mi, sualtı kabloları için 15 veya 30 mi, yeraltı kabloları için 30 veya 60 mi olarak değişmektedir. Bu kritik mesafeler; bölgesel koşullara, hattın performansına ve hatta bağlanmış olan AA sistem yüküne bağlı olarak değişir. DA hatları asenkronizedirler,, kararlılık problemleri yoktur. Bu nedenle, iki AA sistemi birbirleri ile senkronize olmadan bir DA hattın iki ucuna da bağlanabilirler.

20 YGDA nın Avantajları DA iletim hatları farklı frekansları bağlayabilir. Güç elektroniği elemanları cyclo converterler(frekans çeviriciler) ile farklı frekanslarda evirilerek kullanılırlar Güç akışı çok hızlı kontrol edilebilir. Sistemde kullanılan tristörlerin tetikleme açıları ile güç akışı kontrol edilir. DA hattın kayıpları az olur. Çünkü, endüktansları yoktur.

21 YGDA nın Avantajları Yüksek doğru gerilimle aynı miktardaki iletkenle AA enerji iletimine göre daha çok güç taşınabilir. DA hattın güç faktörü söz konusu değildir, bu yüzden kompanzasyona ihtiyacı yoktur. Yeni teknolojilerle aktif ve reaktif güç kontrolü ekstra kompanzasyon malzemesine ihtiyaç kalmadan yapılabilmektedir. Çevresel etkileri daha azdır.

22 YGDA nın Dezavantajları DA enerji iletiminde kullanılan çeviriciler (rectifierler( rectifierler, inverterler) ) harmonik gerilim ve akım üretirler. Bu yüzden, sistemde harmonik filtreler kullanılır. DA enerji iletim sisteminde kullanılan çeviriciler pahalıdır. DA enerji iletiminde kullanılan kesicilerin AA enerji iletiminde kullanılan kesicilere göre dezavantajları vardır. Akım sıfırdan geçmez, bu yüzden akımı kesmek için direnci arttırma yöntemi veya komütasyon ilkesi kullanılır.

23 Dünyada Günümüzdeki YGDA Örnekleri İlk ticari yüksek gerilim doğru akım güç iletim sistemi İsveç kıtası ve Gotland adası arasındaki bağlılık yüzünden 1954 de kuruldu. 20 MW ve 100 kv kapasitesinde, 96 km uzunluğunda bir denizaltı kablosudur.şu anda dünyanın her tarafında 50 den fazla sistem işletmesi vardır ve çoğundan fazlası planlama, tasarım ve yapılanma aşamasındadır. YGDA iletim, enterkonnektif,, güç iletiminin güvenli yolu ve ekonomik olarak kabul edilir olmuştur. İki AA sistem arasındaki asenkron enterkonnektif olarak uzun mesafeli güç iletimi için değişken akım avantajlarını sunar ve enterkonnekte edilmiş AA sistemde dikkatsiz akıntılar olmaksızın güç akışının tam kontrolü için imkan sunar.

24 Tablo 1 eski YGDA projelerini kapasitelerini, yüzdeliklerini ve diğer detayları listeler. İşletilmekte olan en büyük sistem olan İtaipu YGDA iletimi, iki ±600 kv ibaret, 3150 MW kapasiteli çift kutuplu, 800 km den fazla mesafedeki güneydoğu Brezilya da, İtaipu üretim merkezinden Ibiuna dönüştürücü merkezine toplam 6300 MWlık gücü taşır.

25

26

27 1954 deki ilk kurulumdan beri dünya genelinde birçok bölgede YGDA iletim sistemleri artarak kullanılmaya başlanmıştır. Şekil 1 de dünya genelindeki durum gösterilmektedir.

28

29 Burada gösterilen projelerde YGDA kullanımının birçok farklı nedeni vardır. Bunlardan bazılarını örnek verirsek; İtaipu,, BREZİLYA YGDA 50 Hz lik sistemi 60 Hz lik sisteme bağlamak ve uzak mesafeler arasında ( 800km) yüksek miktardaki hidroelektrik enerjiyi (6300MW) ekonomik şekilde taşımak için tercih edilmiştir. Leyte-Luzon Luzon,, Filipinler YGDA jeotermal enerjiyi adanın enterkonektesine bağlamak Manila AA şebekesinin dengeli halini korumak için tercih edilmiştir. Rihand,, Delhi, Hindistan YGDA Delhi ye 1500 MW termal enerjiyi minimum kayıp ve kontrol kolaylığı ile bağlamak için tercih edilmiştir. Garabi,, Brezilya Arjantinden den Brezilya ya iletim sağlamak için kurulmuş bağımsız bir iletim projesidir. (ITP) YGDA 50 Hz,, 1000 MW gücü, 60 Hz sisteme bağlamak üzere tercih edilmiştir. Gotland,, İsveç YGDA yeni geliştirilmiş bir rüzgar enerjisi birimini Visby şehrine bağlamak için tercih edilmiştir. Bölge arkeolojik ve turistik bir bölge olduğu için çevresel duyarlılık çerçevesinde ve enerji kalitesi göz önüne alınarak YGDA tercih edilmiştir

30

31

32 Baltık Kablosu Baltık hattı, Baltık Denizi altından geçerek Almanya ve İsveç enterkonekte şebekelerini birbirine bağlayan bir YGDA enerji iletim hattıdır. 450 kv iletim gerilim kullanır. 250 km uzunluğundadır. Dünya üzerindeki en uzun yüksek gerilim hattıdır. 600 MW monopolar bir YGDA sistemdir. Rota: Hat Lübeck Herrenwyk deki istasyondan başlar (burası eski bir kömürle çalışan termal enerji santralinin tesisidir) Trave nehrini yerin 6m altından geçerek aşar ve nehrin doğu yakasına ulaşır. Mecklenburg-Vorpommern Vorpommern, Rostock Sweden güzergahını izler. İsveç in güney kıyılarında hat kıyıya ulaşmış olmasına rağmen 5 kilometre daha yer altından devam eder. 262 km lik hattın son 12 kilometresi 40 pylon üzerine yerleşmiş havai hattır

33 İşletim Bu havai hat radyo dalgalarını etkilediğinden yüksek verimli bir aktif filtre sistemi Kruseborg çevirici istasyonda kurulmuştur. Lübeck çevirici istasyonunda böyle bir sistem yoktur çünkü Almanya tarafında havai hat yer almamaktadır. Hat 600 MW maks ksimum iletim kapasitesinde çalışamamaktadır çünkü 380 kv luk hat Lübek Herrewyk den başlayıp Lübeck-Siems alt istasyonuna gitmektedir. Burada enerji 220 kv ve 110 kv hatlarda iletilmekte bu da maks ksimum iletim kapasitesini azaltmakta ve hat kayıplarını arttırmaktadır.

34

35

36 Nelson Nehri (Bipole)

37 Manitoba Hydro Şirketi tarafından işletilen Manitoba daki iki YGDA hattan oluşur. Nelson Nehri ve Kuzey Manitoba daki çeşitli hidroelektrik santrallerden gelen elektrik enerjisini yerleşim olmayan uzun bir bölgeden geçirdikten sonra güneydeki kalabalık nüfuslu bölgelere taşımak için kurulmuştur.

38 Rosser Manitoba daki Dorsey çevirici istasyonunda hat sona erer. Burada YGDA YGAA ya çevrilerek tüketicilere dağıtılır. Sistem 2 tane doğrultucu istasyon içermektedir. Radisson (Sundance)ve Henday Gillam)İstasyonları bir çevirici istasyon- Dorsey istasyonui (Rosser (Winnipeg e 26 km mesafede)) takım yüksek gerilimli doğru akım iletim hattı içerir. Her biri + ve yükü taşımak üzere 2 paralel havai hat içerir. İki bipole sistem de yüksek kapasiteli toprak dönüşü elektrotlarına larına sahiptir ki bu da monopolar kullanıma izin verir. Bipole km Radisson ile Dorsey arasındadır. maks ksimum Potansiyel farkı : +/- 450 kv ve maks ksimum güç 1620 MW Bipole km Henday ile Dorsey arasındadır.. Bipole 2 Maksimum güç: 1800 MW ( +/- 500 kv) Bipolar iletimde çift iletken kullanılır. Her biri farklı kutupta toprağa göre yüksek potansiyeldedir. Bu iletkenler tam gerilime göre yalıtılmalıdırlar bu yüzden iletim hattı maliyeti monopolardan daha yüksektir.

39 Yüksek Gerilimde Doğru Akım Kesmenin Temelleri

40 Doğru Akımı Kesmenin Temelleri Alternatif akımda akım, her periyotta iki defa sıfırdan geçiyor, ve akım sıfırdan geçerken kesilebiliyor. Ancak doğru akımda sıfırdan geçiş olmadığı için akım kesme işlemi daha zor olmaktadır.

41 Doğru Akımı Kesmenin Temelleri Doğru akım kesilirken önemli olan noktalar şu şekilde sıralanabilir; Yapay akım sıfırı oluşturma Yeniden tutuşmayı önleme Depolanan elektromanyetik enerjiyi harcama

42 Doğru Akımı Kesmenin Temelleri Doğru akımda ark kesme (söndürme) teorileri Yüksek dirençli ark kesme Yapay akım sıfırı yaratarak, akım sıfırında ark kesme

43 Doğru Akımı Kesmenin Temelleri Yüksek dirençli ark kesme; Arkın boyunu uzatmak ( l => R ) Arkın n kesitini azaltmak ( S => R ) Arkı soğutmak (Qark( Qark => R ) Arkı dilimlemek Yapay akım sıfırında ark kesme Bu yöntemler kullanılarak ark kesme düzenekleri elde edilir.

44 1. 2. Doğru Akımı Kesmenin Temelleri 1. Enerji arkta harcanır 2. Enerji bir aktif iki uçlu üzerinde harcanır 3. Kapasite Alternatif gerilim Konverter 3. Enerji bir pasif iki uçlu üzerinde harcanır 2 ve 3 => komutasyon ilkesi

45 Doğru Akımı Kesmenin Temelleri Komutasyon İlkesi Akımın doğal olarak sıfırdan geçmediği uygulamalarda yapay akım sıfırı elde etmek için kullanılan ilkedir.

46 Doğru Akımı Kesmenin Temelleri Doğru akım kesicisindeki uygulaması şu şekildedir: Arıza B-D B D arasında I => koruma devresi => kesici açar => ark oluşur => A kapanır => C boşalır => i2 akımı i1 i 0 a çeker

47 Yüksek Gerilim DA Kesici Uygulamaları

48 Alçak gerlim DA uygulamalarında devre havalı-manyetik anahtarlarla açılabilmektedir. Yüksek gerilimlerde ise, kesme için yeterli olacak ark gerilimini yaratmak güçtür. Çeşitli kesme ilkelerinden faydalanılabilir. Teorik olarak ortaya konan ilkelerden yalnızca komutasyon ilkesi uygulama alanı bulmuştur.

49 Söndürme Ortamı Olarak Yalıtkan Sıvı Kullanılması Yüksek ark gerilimi elde etmenin bir yolu, yalıtkan yağ kullanmaktır. Arkın eksenine dik doğrultuda kuvvetli bir yağ akışı yarımıyla yüksek ark gerilimine ulaşılır.

50 Yandaki şekilde görülen yapıda kesme aralığının (ark ekseninin) yan tarafına aralarında belli aralıklar bulunan yalıtkan levhalar getirilerek yağın akışı bu aralıklarda sağlanır. Sürüklenen arkın bu yolla boyu uzatılmış olur.

51

52 Komutasyon Devresi: Şekilde komutasyon devresine ait şema görülmektedir. Bu devre, birinci kesicide oluşan yüksek ark gerilimi sebebiyle akımın yolunu R direnci üzerinden bulması, o esnada ısı enerjisi olarak enerji kaybetmesi ve E eklatöründe atlama olduktan sonra kalan akımın ikinci kesici de söndürülmesi ilkesine göre çalışır.

53 YGDA Kesicilerin Uygulanması

54 Sınıflandırma Ters Gerilim Metodu Akım Komütasyonu Metodu Akım Sınırlama Akım Osilasyonu ARK R+ARK+ANAHTARLAMA Darbe devresi LC&Anahtar Non-lineer devre elemanları Kendi Kendine Osilasyon Zorlanmış Osilasyon LC+ ARK Anahtarlama&LC&RLC (aktif)

55 Gerilim arttırma

56 Komütasyon

57 Konvansiyonel Havalı Kesici Akım sıfırı için besleme gerilimine ters gerilim oluşturuluyor Kapalı konumdayken yüksek akımları düşük gerilim düşümleriyle geçiriyor, açık konumdayken ise iyi bir yalıtımla çalışıyor Ancak yavaş açma, ark uzatma zamanındaki fazlalık gibi handikapları var

58 Güç Karakteristikleri Bir kesici açma akımı tanımlandığında ve iki ark gerilimi karşılaştırılırsa

59

60 Bu grafiklerden çıkan sonuç: kesme ne çok hızlı (yüksek ani gerilimlere neden oluyor) ne de çok yavaş olmalı (fazla güç harcanmasına neden oluyor) Yüksek ark gerilimi (1,1-1,5 1,5 kat) ve hızlı kesme yapılmalı Yüksek ark gerilimi soğutucu maddeler yardımıyla arkı destabilize ederek mümkün olabiliyor

61 Havalı Kesici Kontaklar ilk açıldığında oluşan ark hızla yukarı tırmanır Yukarı tırmanan ark bölmeler tarafından parçalanarak ark gerilimi şebeke geriliminden yüksek değere yükseltilir

62 Bunun gibi ark gerilimini büyütebilen veya akımı küçültebilen her türlü ark söndürme düzeneği YGDA kesicilerde, hem akım komütasyonu hem de gerilim arttırma yöntemlerinde kullanılabilir..

63 Vakumlu YGDA Kesiciler Komutasyon ilkesinden yararlanarak YGDA yüksek gerilimler vakum ile kesilebilir. Hızlı kesimler için idealdir çünkü kesimi sağlamak için gereken kritik nokta açıklığı ve hareketli kısım sadece kontaklar olduğu için atalet küçüktür.

64 Basınçlı Havalı Kesme Basınçlı hava bilindiği gibi iyonlaşmayı zorlaştırdığı için ark söndürmede kullanılır Bu açıdan YGDA kesicilerde akım sıfırında basınçlı havada kesme yapılabilir Hızlı açma kapama, bakımı ve montajı kolay, masrafı fazladır (kompresör, hava tankı, boru tesisatına ihtiyaç var)

65 SF6 söndürme ortamında kesme SF6 gazı da havadan daha yüksek bir delinme dayanımına sahip olması sebebiyle kesme ortamı olarak tercih edilir Elektronegatif olduğundan arkı söndürür. Bir huni yardımıyla kesme ortamına üflenir.

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri U : AC girişteki efektif faz gerilimi f : Frekans q : Faz sayısı I d, I y : DC çıkış veya yük akımı (ortalama değer) U d U d : DC çıkış gerilimi, U d = f() : Maksimum

Detaylı

10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ

10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ 10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ KONULAR 1. Elektrik Enerjisi İletim ve dağıtım Şebekeleri 2. Şebeke Çeşitleri 10.1. Elektrik Enerjisi İletim ve dağıtım Şebekeleri Elektrik enerjisini üretmeye,

Detaylı

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA

AŞIRI GERİLİMLERE KARŞI KORUMA n Aşırı akımlar : Kesici n Aşırı gerilimler: 1. Peterson bobini 2. Ark boynuzu ve parafudr 3. Koruma hattı 26.03.2012 Prof.Dr.Mukden UĞUR 1 n 1. Peterson bobini: Kaynak tarafı yıldız bağlı YG sistemlerinde

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY NO:1 TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR 1.1 Giriş Diyod ve tristör gibi

Detaylı

HVDC Denizaltı Kablosu ile Enerji İletimi Uygulamaları

HVDC Denizaltı Kablosu ile Enerji İletimi Uygulamaları HVDC Denizaltı Kablosu ile Enerji İletimi Uygulamaları Elektrik Mühendisleri Odası tarafından düzenlenen konferans notları özeti. Sunan Prof. Dr. Sc.Perviz Ali Zade Hazırlayan: Prof. Dr. Sc.Perviz Ali

Detaylı

Yüksek Doğru Gerilimlerin Üretilmesi

Yüksek Doğru Gerilimlerin Üretilmesi Yüksek Doğru Gerilimlerin Üretilmesi Doğru Gerilimin Özellikleri Ortalama değer: Kutup: Pozitif veya negatif Dalgalılık: δv = 0,5 (V max V min ) Doğru Gerilimlerin Üretilmesi Yarı Dalga Doğrultucu Yarı

Detaylı

Transformatör İmalatı, Bakımı, Onarımı Servis Hizmetleri Mühendislik Hizmetleri Primer, Sekonder Saha Testleri YG, OG Şalt Sahası Bakım Onarım

Transformatör İmalatı, Bakımı, Onarımı Servis Hizmetleri Mühendislik Hizmetleri Primer, Sekonder Saha Testleri YG, OG Şalt Sahası Bakım Onarım Transformatör İmalatı, Bakımı, Onarımı Servis Hizmetleri Mühendislik Hizmetleri Primer, Sekonder Saha Testleri YG, OG Şalt Sahası Bakım Onarım Hizmetleri TRANSFORMATÖR Elektrik enerjisinin gerilim ve akım

Detaylı

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Koruma Röleleri AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Trafolarda meydana gelen arızaların başlıca nedenleri şunlardır: >Transformatör sargılarında aşırı yüklenme

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUCU (Teknik Öğretmen, BSc.)

Detaylı

Isı ile emk elde etmek

Isı ile emk elde etmek ELEKTRİK ÜRETİMİ Isı ile emk elde etmek İki farklı iletkenin birer uçları birbirine kaynak edilir ya da sıkıca birbirine bağlanır. boşta kalan uçlarına hassas bir voltmetre bağlanır ve birleştirdiğimiz

Detaylı

KISA DEVRE HESAPLAMALARI

KISA DEVRE HESAPLAMALARI KISA DEVRE HESAPLAMALARI Güç Santrali Transformatör İletim Hattı Transformatör Yük 6-20kV 154kV 380kV 36 kv 15 kv 11 kv 6.3 kv 3.3 kv 0.4 kv Kısa Devre (IEC) / (IEEE Std.100-1992): Bir devrede, genellikle

Detaylı

Havalı Güç Kesicileri

Havalı Güç Kesicileri Havalı Güç Kesicileri 040990346 Atalay TAN Kesiciler hakkında genel bilgi, kesici karakteristikleri 040990390 Cem AKKAŞLI Havalı kesicilerin genel yapısı ve özellikleri 040990305 Fehmi Emre KIRAÇ Havalı

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE

ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE 3 Ocak 2013 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 28517 YÖNETMELİK Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: ELEKTRİK PİYASASI ŞEBEKE YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK MADDE 1 22/1/2003 tarihli

Detaylı

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir.

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir. Tristörlü Redresörler ( Doğrultmaçlar ) : Alternatif akımı doğru akıma çeviren sistemlere redresör denir. Redresörler sanayi için gerekli olan DC gerilimin elde edilmesini sağlar. Büyük akım ve gerilimlerin

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

ELEKTRİK. 2. Evsel aboneler için kullanılan kaçak akım rölesinin çalışma akım eşiği kaç ma dır? ( A Sınıfı 02.07.2011)

ELEKTRİK. 2. Evsel aboneler için kullanılan kaçak akım rölesinin çalışma akım eşiği kaç ma dır? ( A Sınıfı 02.07.2011) ELEKTRİK 1. Bir orta gerilim (OG) dağıtım sisteminin trafodan itibaren yüke doğru olan kısmının (sekonder tarafının) yapısı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? ( A Sınıfı 02.07.2011) A)

Detaylı

AŞIRI GERİLİM KORUMA ÜRÜNLERİ (SPD) PARAFUDR

AŞIRI GERİLİM KORUMA ÜRÜNLERİ (SPD) PARAFUDR AŞIRI GERİLİM KORUMA ÜRÜLERİ (SPD) PARAFUDR Aşırı Gerilim Koruma Ürünleri Tip 1+2 (Sınıf I+II, T1+T2, B+C) Tip 2 (Sınıf II, T2, C) E 61643-11 ye göre test edilmiştir Maksimum sürekli çalışma gerilimi U

Detaylı

14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ

14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ 14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ KONULAR 1. GERİLİM DÜŞÜMÜNÜN ANLAMI VE ÖNEMİ 2. ÇEŞİTLİ TESİSLERDE KABUL EDİLEBİLEN GERİLİM DÜŞÜMÜ SINIRLARI 3. TEK FAZLI ALTERNATİF AKIM (OMİK) DEVRELERİNDE YÜZDE (%) GERİLİM

Detaylı

YÜKSEK GERİLİM DC (HVDC) İLETİMİNDEKİ GELİŞMELER VE KKTC İÇİN UYGULAMA OLASILIKLARI

YÜKSEK GERİLİM DC (HVDC) İLETİMİNDEKİ GELİŞMELER VE KKTC İÇİN UYGULAMA OLASILIKLARI YÜKSEK GERİLİM DC (HVDC) İLETİMİNDEKİ GELİŞMELER VE KKTC İÇİN UYGULAMA OLASILIKLARI Özgür Cemal Özerdem Yakın Doğu Üniversitesi, Elekrtik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü oozerdem@neu.edu.tr ÖZETÇE DC

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

YÜKSEK GERİLİM GÜÇ KESİCİLERİNDE SON GELİŞMELER

YÜKSEK GERİLİM GÜÇ KESİCİLERİNDE SON GELİŞMELER Yüksek Gerilim Güç Kesicileri - Doç. Dr. Özcan Kalenderli YÜKSEK GERİLİM GÜÇ KESİCİLERİNDE SON GELİŞMELER Hazõrlayanlar: 040000304 Avşar Gürpõnar 040000325 Duygu Kaya 040000349 Lale Erdem 040000341 Ali

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ RÜZGÂR SANTRALİ BAĞLANTILARI

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ RÜZGÂR SANTRALİ BAĞLANTILARI TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ RÜZGÂR SANTRALİ BAĞLANTILARI Ercüment ÖZDEMİRCİ APK Daire Başkanlığı TEİAŞ Türkiye Rüzgar Enerjisi Kongresi 7-8 Kasım İstanbul ANA FAALİYET KONULARI Türkiye İletim Sistemi

Detaylı

2. Bölüm: Rüzgar Enerjisi Dönüşüm Sistemleri ve Yapıları

2. Bölüm: Rüzgar Enerjisi Dönüşüm Sistemleri ve Yapıları 2. Bölüm: Rüzgar Enerjisi Dönüşüm Sistemleri ve Yapıları Doç. Dr. Ersan KABALCI AEK-204 Rüzgar Enerjisi ile Elektrik Üretimi 2.1. Rüzgar Enerjisi Dönüşüm Sistemlerine Giriş Rüzgar enerjisinin elektriksel

Detaylı

Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011

Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011 Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011 1 KompanzasyonSistemlerinde Kullanılan Elemanlar Güç Kondansatörleri ve deşarj dirençleri Kondansatör Kontaktörleri Pano Reaktif Güç Kontrol

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. (TEİAŞ) Türkiye Elektrik Sisteminde Rüzgar Santralları ve Sistem Bağlantıları

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. (TEİAŞ) Türkiye Elektrik Sisteminde Rüzgar Santralları ve Sistem Bağlantıları TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş. (TEİAŞ) Türkiye Elektrik Sisteminde Rüzgar Santralları ve Sistem Bağlantıları TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİ - 62 ADET 400 kv TRANSFORMATÖR MERKEZİ - 459 ADET 154 kv TRANSFORMATÖR

Detaylı

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta E sınıfı DC kıyıcılar; E sınıfı DC kıyıcılar, çift yönlü (4 bölgeli) DC kıyıcılar olarak bilinmekte olup iki adet C veya iki adet D sınıfı DC kıyıcının birleşiminden oluşmuşlardır. Bu tür kıyıcılar, iki

Detaylı

Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR

Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR Dönen Elektrik Makinaları nın önemli bir grubunu oluştururlar. (Üretilen en büyük güç ve gövde büyüklüğüne sahip dönen makinalardır) Generatör (Alternatör) olarak

Detaylı

YÜKSEK GERİLİM ELEMANLARI. Prof. Dr. Özcan KALENDERLİ

YÜKSEK GERİLİM ELEMANLARI. Prof. Dr. Özcan KALENDERLİ YÜKSEK GERİLİM ELEMANLARI Prof. Dr. Özcan KALENDERLİ Yüksek Gerilim Elemanları A. Temel Elemanlar; 1. Generatörler 2. Transformatörler 3. Kesiciler 4. Ayırıcılar 5. İletim Hatları 6. Direkler 7. İzolatörler

Detaylı

KLEA Enerji Analizörü

KLEA Enerji Analizörü KLEA Enerji Analizörü Kolay panel montajı sistem bağlantısı Modüler tasarım Soket kablosu gerektirmez Tespit vidası gerektirmez En yeni teknoloji Veri Toplama Platformu Tüm enerji tüketimleri bir KLEA

Detaylı

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Elektromanyetik rölelerin çalışmasını ve yapısını öğrenmek 2. SCR kesime görüme yöntemlerini öğrenmek 3. Bir dc motorun dönme yönünü kontrol

Detaylı

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI EMO ANKARA ŞUBESİ İÇ ANADOLU ENERJİ FORUMU GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ EMO ŞUBE : KIRIKKALE ÜYE : Caner FİLİZ HARMONİK NEDİR? Sinüs formundaki

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR TEK FAZLI KONTROLLÜ (TRĠSTÖRLÜ) DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Deney de sabit çıkış gerilimi üretebilen diyotlu doğrultucuları inceledik. Eğer endüstriyel uygulama sabit değil de ayarlanabilir bir gerilime

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ. Anahtar sözcükler: Rüzgar Enerjisi, Rüzgar Türbini, Elektriksel Dönüşüm Sistemleri, Jeneratör.

RÜZGAR ENERJİSİ. Anahtar sözcükler: Rüzgar Enerjisi, Rüzgar Türbini, Elektriksel Dönüşüm Sistemleri, Jeneratör. RÜZGAR ENERJİSİ Küçük güçlü sistemlerde eskiden çok kullanılan doğru akım (DA) jeneratörü, günümüzde yerini genellikle senkron veya asenkron jeneratörlere bırakmıştır. Bu jeneratörler, konverterler yardımıyla

Detaylı

HAZIRLAYANLAR ONUR ÜNVER CELAL URUÇAY AYŞEGÜL TÜRKAN UMUT DEMİRKAN ÖZGÜR KAYIRAN

HAZIRLAYANLAR ONUR ÜNVER CELAL URUÇAY AYŞEGÜL TÜRKAN UMUT DEMİRKAN ÖZGÜR KAYIRAN HAZIRLAYANLAR ONUR ÜNVER 498348 CELAL URUÇAY 498386 AYŞEGÜL TÜRKAN 498341 UMUT DEMİRKAN 499332 ÖZGÜR KAYIRAN 498403 ARK NEDİR? Elektrik tesislerinde bir devrenin açılması veya kapanması esnasında oluşan

Detaylı

ŞEBEKE BAĞLANTI YÖNTEMLERİ (GRID INTEGRATION METHODS)

ŞEBEKE BAĞLANTI YÖNTEMLERİ (GRID INTEGRATION METHODS) 143 ŞEBEKE BAĞLANTI YÖNTEMLERİ (GRID INTEGRATION METHODS) Ferit ARSAN 1. RÜZGAR TÜRBİNLERİNİN ŞEBEKEYE BAĞLANTISI a. Genel Kısıtlamalar Rüzgar enerjisi çok kesintili bir enerji kaynağıdır. Bu rüzgar enerjisini,

Detaylı

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER. Dr. Bora ALBOYACI alboyaci@kocaeli.edu.tr

REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER. Dr. Bora ALBOYACI alboyaci@kocaeli.edu.tr REAKTİF GÜÇ KOMPANZASYONU VE HARMONİKLER Dr. Bora ALBOYACI alboyaci@kocaeli.edu.tr REAKTİF GÜÇ NEDİR? Elektrodinamik prensibine göre çalışan generatör, trafo, bobin, motor gibi tüketicilerin çalışmaları

Detaylı

ENERJĠ DAĞITIMI-I. Dersin Kredisi 4 + 0 + 0

ENERJĠ DAĞITIMI-I. Dersin Kredisi 4 + 0 + 0 ENERJĠ DAĞITIMI-I Dersin Kredisi 4 + 0 + 0 Açma-Kapama Cihazları Elektrik enerjisinin açılması, ayrılması, kesilmesi veya kapatılması işlevlerini yapan cihazlardır. Alçak Gerilim Ayırıcı Nitelikli Orta

Detaylı

Havadan Suya Isı Pompası

Havadan Suya Isı Pompası Havadan Suya Isı sı * Kurulum Esnekliği * Ayrılabilir Boyler * Yüksek Enerji Tasarruflu İnverter Teknolojisi 1. Düşük İşletim Maliyeti 4. Farklılık 2. Düşük CO2 Emisyonu 5. Kolay Kurulum 3. Temiz ve Sessiz

Detaylı

Elektrikte Güç Faktörünün Düzeltilmesi Esasları. Önerge No: 2227/2010

Elektrikte Güç Faktörünün Düzeltilmesi Esasları. Önerge No: 2227/2010 Bireysel (teke tek) Kompanzasyon: Elektrikte Güç Faktörünün Düzeltilmesi Esasları Önerge No: 2227/2010 Devamlı olarak işletmede bulunan büyük güçlü tüketicilerin reaktif güç ihtiyacını temin etmek için

Detaylı

Isc, transient şartlarında, Zsc yi oluşturan X reaktansı ve R direncine bağlı olarak gelişir.

Isc, transient şartlarında, Zsc yi oluşturan X reaktansı ve R direncine bağlı olarak gelişir. Sadeleştirilmiş bir şebeke şeması ; bir sabit AC güç kaynağını, bir anahtarı, anahtarın üstündeki empedansı temsil eden Zsc yi ve bir yük empedansı Zs i kapsar. (Şekil 10.1) Gerçek bir sistemde, kaynak

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİNDE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALLERİ TEİAŞ

TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİNDE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALLERİ TEİAŞ TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM SİSTEMİNDE RÜZGÂR ENERJİ SANTRALLERİ TEİAŞ Kemal YILDIR Genel Müdür Yönetim Kurulu Başkanı TÜREK, İstanbul Kasım 2013 ANA FAALİYET KONULARI Türkiye Elektrik Sistemini yönetmek Türkiye

Detaylı

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK ÜHENDĠSLĠĞĠ GÜÇ ELEKTRONĠĞĠ LABORATUAR TEK FAZL DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Pek çok güç elektroniği uygulamasında, giriş gücü şebekeden alınan 50-60 Hz lik AC güç şeklindedir ve uygulamada

Detaylı

Otomatik Tekrar Kapamalı Kesici. (Recloser)

Otomatik Tekrar Kapamalı Kesici. (Recloser) Otomatik Tekrar Kapamalı Kesici (Recloser) Üç kutuplu iki konumlu (açık - kapalı) Anahtarlama (kesme - kapama) vakum ortamında (vacuum interrupter) da hızlı tekrar kapamaya uygun tasarlanmıştır. Kesiciye

Detaylı

3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR

3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR 3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR 3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR Üç fazlı AC makinelerde üretilen üç fazlı gerilim, endüstride R-S-T (L1-L2- L3) olarak bilinir. R-S-T gerilimleri, aralarında 120 şer derece faz farkı

Detaylı

Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir.

Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir. DAĞITIM TRAFOLARI Genel Tanımlar Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir. EEM13423 ELEKTRİK ENERJİSİ

Detaylı

Genel Bakış. Dünyanın yalnızca 30 dakika boyunca aldığı güneş ışınımı, dünya üzerinde harcanan toplam yıllık enerjinin tamamını karşılayabilir.

Genel Bakış. Dünyanın yalnızca 30 dakika boyunca aldığı güneş ışınımı, dünya üzerinde harcanan toplam yıllık enerjinin tamamını karşılayabilir. Genel Bakış Dünyanın yalnızca 30 dakika boyunca aldığı güneş ışınımı, dünya üzerinde harcanan toplam yıllık enerjinin tamamını karşılayabilir. Giriş Fotovoltaik Güç Sistemleri Tasarımı kolay Kurulumu kolay

Detaylı

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Özhan ÖZKAN MOSFET: Metal-Oksit Yarıiletken Alan Etkili Transistor (Geçidi Yalıtılmış

Detaylı

ENERJİ DAĞITIMI-I. Dersin Kredisi 4 + 0 + 0

ENERJİ DAĞITIMI-I. Dersin Kredisi 4 + 0 + 0 ENERJİ DAĞITIMI-I Dersin Kredisi 4 + 0 + 0 Panolar: OG AG Panolar: 1 Devre kesici kompartmanı 2 Ana bara kompartmanı 3 Kablo kompartmanı 4 Alçak gerilim kompartman1 5 Ark gaz tahliye kanalı 6 Akım trafoları

Detaylı

ORTA GERİLİM ANAHTARLAMA BİLEŞENLERİ v.01 2015. www.ulusoyelektrik.com.tr

ORTA GERİLİM ANAHTARLAMA BİLEŞENLERİ v.01 2015. www.ulusoyelektrik.com.tr ORTA GERİLİM ANAHTARLAMA BİLEŞENLERİ v.01 2015 www.ulusoyelektrik.com.tr İÇİNDEKİLER ULUSOY ELEKTRİK HAKKINDA...1 1.LBS SERİSİ YÜK AYIRICI...2 1.1 TEKNİK BİLGİLER...3 1.2 TEKNİK ÇİZİMLER...4 2.USFB SERİSİ

Detaylı

Türkiye Elektrik İletim A.Ş.

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Türkiye Elektrik İletim Sistemi Emrah Besci Elektrik - Elektronik Mühendisi (EE 04) Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi Üyesi http://emrah.besci.gen.tr Emrah@Besci.gen.tr

Detaylı

ED12-REGÜLATÖRLER 2013

ED12-REGÜLATÖRLER 2013 ED12-REGÜLATÖRLER 2013 Regülatörler Şebeke gerilimindeki yükselme düşme gibi dengesizlikleri önleyip gerilim regülasyonu yapan elektriksel cihazlara regülatör denir. Regülatörler elektrik enerjisini içerisindeki

Detaylı

KAYSERİ VE CİVARI ELEKTRİK T.A.Ş. 2011 YILI PERSONEL ALIM SINAVI TEKNİSYEN - TEKNİKER SORU KİTAPÇIĞI A GRUBU SINAVA KATILAN ADAYIN 26 / 02 / 2011

KAYSERİ VE CİVARI ELEKTRİK T.A.Ş. 2011 YILI PERSONEL ALIM SINAVI TEKNİSYEN - TEKNİKER SORU KİTAPÇIĞI A GRUBU SINAVA KATILAN ADAYIN 26 / 02 / 2011 SINAVA KATILAN ADAYIN 26 / 02 / 2011 ADI SOYADI TC KİMLİK NO ADAY KAYIT NUMARASI İMZA 1. Sınavlara kesinlikle kimliksiz aday alınmayacaktır. Kimlik, sınav başlamadan önce, aday tarafından sıra üzerine

Detaylı

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ

ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ DENEY 1 ĠLETĠM HATTINA ĠLĠġKĠN KARAKTERĠSTĠK DEĞERLERĠN ELDE EDĠLMESĠ 1.1. Genel Bilgi MV 1424 Hat Modeli 40 kv lık nominal bir gerilim ve 350A lik nominal bir akım için tasarlanmış 40 km uzunluğundaki

Detaylı

T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ ALİAĞA MESLEK YÜKSEKOKULU

T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ ALİAĞA MESLEK YÜKSEKOKULU ELEKTRİK PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 2013 / 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM DÖNEMİ 1. SINIF 1. YARIYIL 107 Matematik-I 3 0 3 3 Sayılar,olasılık ile ilgili temel esasları uygulamak, cebir çözümlerini yapmak, geometri

Detaylı

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR Hazırlayan ve Sunan: ELEKTRİK_55 SUNUM AKIŞI: PWM (DARBE GENİŞLİK MODÜLASYONU) NEDİR? Çalışma Oranı PWM in Elde Edilmesi Temelleri PWM in Kullanım Alanları AC

Detaylı

ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR?

ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR? ENDÜKTİF REAKTİF AKIM NEDİR? Elektrodinamik sisteme göre çalışan transformatör, elektrik motorları gibi cihazlar şebekeden mıknatıslanma akımı çekerler. Mıknatıslanma akımı manyetik alan varken şebekeden

Detaylı

MIDEA TRİ-THERMAL ISI POMPASI TEKNİK KILAVUZ- 2014

MIDEA TRİ-THERMAL ISI POMPASI TEKNİK KILAVUZ- 2014 MIDEA TRİ-THERMAL ISI POMPASI TEKNİK KILAVUZ- 2014 Modern Klima Isı Pompası Teknik Yayınlar 2014/5 MCAC-RTSM-2014-1 Tri-Thermal İçindekiler 1. Bölüm Genel Bilgiler... 1 2. Bölüm Teknik Özellikler ve Performans...

Detaylı

Otomatik Yük Ayırıcı

Otomatik Yük Ayırıcı Otomatik Yük Ayırıcı Teknik Özellikler: IEC standartlarına göre - E3 M2 Anma gerilimi (kv rms) 36 Anma akımı (A) 630 Anma kısa devre akım (ka) 12,5 Anma yalıtım düzeyi kv rms, 50Hz/1 dak. faz - toprak

Detaylı

DC Motor ve Parçaları

DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları Doğru akım motorları, doğru akım elektrik enerjisini dairesel mekanik enerjiye dönüştüren elektrik makineleridir. Yapıları DC generatörlere çok benzer. 1.7.1.

Detaylı

154 kv 154 kv. 10 kv. 0.4 kv. 0.4 kv. ENTERKONNEKTE 380 kv 380 kv. YÜKSEK GERĠLĠM ġebekesġ TRF. MERKEZĠ ENDÜSTRĠYEL TÜK. ORTA GERĠLĠM ġebekesġ

154 kv 154 kv. 10 kv. 0.4 kv. 0.4 kv. ENTERKONNEKTE 380 kv 380 kv. YÜKSEK GERĠLĠM ġebekesġ TRF. MERKEZĠ ENDÜSTRĠYEL TÜK. ORTA GERĠLĠM ġebekesġ ENTERKONNEKTE 380 kv 380 kv 154 kv YÜKSEK GERĠLĠM ġebekesġ 154 kv 154 kv TRF. MERKEZĠ 10 kv 34.5 kv ENDÜSTRĠYEL TÜK. DAĞITIM ġebekesġ ORTA GERĠLĠM ġebekesġ KABLOLU 0.4 kv TRAFO POSTASI 0.4 kv BESLEME ALÇAK

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi

DENEY 3. Maksimum Güç Transferi ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EEM2104 Elektrik Devreleri Laboratuarı II 2014-2015 Bahar DENEY 3 Maksimum Güç Transferi Deneyi Yapanın Değerlendirme Adı

Detaylı

GARANTİ KARAKTERİSTİKLERİ LİSTESİ 132/15 kv, 80/100 MVA GÜÇ TRAFOSU TANIM İSTENEN ÖNERİLEN

GARANTİ KARAKTERİSTİKLERİ LİSTESİ 132/15 kv, 80/100 MVA GÜÇ TRAFOSU TANIM İSTENEN ÖNERİLEN EK-2 1 İmalatçı firma 2 İmalatçının tip işareti 3 Uygulanan standartlar Bkz.Teknik şartname 4 Çift sargılı veya ototrafo Çift sargılı 5 Sargı sayısı 2 6 Faz sayısı 3 7 Vektör grubu YNd11 ANMA DEĞERLERİ

Detaylı

Güç Faktörünün İyileştirilmesi Esasları: KOMPANZASYON HAKKINDA GENEL BİLGİ Tüketicilerin normal olarak şebekeden çektikleri endüktif gücün kapasitif yük çekmek suretiyle özel bir reaktif güç üreticisi

Detaylı

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM KONDANSATÖRLER

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM KONDANSATÖRLER BÖLÜM KONDANSATÖRLER AMAÇ: İklimlendirme ve soğutma kompresörlerinde kullanılan kalkış (ilk hareket) ve daimi kondansatörleri seçebilme ve bağlantılarını yapabilme. Kondansatörler 91 BÖLÜM-7 KONDANSATÖRLER

Detaylı

TOSB TAYSAD ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ELEKTRİK BAĞLAMA ESASLARI

TOSB TAYSAD ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ELEKTRİK BAĞLAMA ESASLARI 1 TOSB TAYSAD ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ELEKTRİK BAĞLAMA ESASLARI (TOSB zaman içinde olabilecek mevzuat, karar ve uygulama değişikliklerine göre değişiklik veya yeniden düzenleme yapma hakkını saklı tutar)

Detaylı

Güvenilir Çözüm Ortağınız

Güvenilir Çözüm Ortağınız Güvenilir Çözüm Ortağınız KOMPANZASYON ÜRÜNLERİ FİYAT LİSTESİ 02 ALÇAK GERİLİM GÜÇ KONDANSATÖRLERİ INDEX 06 ALÇAK GERİLİM HARMONİK FİLTRE REAKTÖRLERİ 08 ALÇAK GERİLİM TRİSTÖRLÜ ANAHTARLAMA MODÜLLERİ ALÇAK

Detaylı

Çok sayıda motor şekilde gibi sadece bir durumunda başlatma kontrol merkezi ile otomatik olarak çalıştırılabilir.

Çok sayıda motor şekilde gibi sadece bir durumunda başlatma kontrol merkezi ile otomatik olarak çalıştırılabilir. 7.1.4 Paket Şalter İle Bu devredeki DG düşük gerilim rölesi düşük gerilime karşı koruma yapar. Yani şebeke gerilimi kesilir ve tekrar gelirse motorun çalışmasına engel olur. 7.2 SIRALI KONTROL Sıralı kontrol,

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları İkincisinde ise; stator düşük devir kutup sayısına göre sarılır ve her faz bobinleri 2 gruba bölünerek düşük devirde seri- üçgen olarak bağlanır. Yüksek devirde ise paralel- yıldız olarak bağlanır. Bu

Detaylı

TOPRAKLAMA VE POTANSİYEL SÜRÜKLENMESİ

TOPRAKLAMA VE POTANSİYEL SÜRÜKLENMESİ TOPRAKLAMA VE POTASİYEL SÜRÜKLEMESİ Genel bilgi Generatör, transformatör, motor, kesici, ayırıcı aydınlatma artmatürü, çamaşır makinası v.b. elektrikli işletme araçlarının, normal işletme anında gerilim

Detaylı

Doç. Dr. Ersan KABALCI. AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi

Doç. Dr. Ersan KABALCI. AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi 6. Bölüm Şebeke Bağlantıları ve Şebeke Giriş-Çıkışları Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi Giriş Elektrik şebekesinin bulunmadığı yerleşimden uzak bölgelerde enerji ihtiyacını

Detaylı

Elektronik Termostat TE-1

Elektronik Termostat TE-1 Delivery address:mackenrodtstraße 14, Postal address: JUMO Adres: Instrument Co. Baraj Ltd. Yolu Cad. JUMO Ataşehir Process M Yanyol, Control, Inc. Veri Sayfası 6.551 Sayfa 1/5 Elektronik Termostat -1

Detaylı

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek

Örneğin bir önceki soruda verilen rüzgâr santralinin kapasite faktörünü bulmak istersek KAPASİTE FAKTÖRÜ VE ENERJİ TAHMİNİ Kapasite faktörü (KF) bir santralin ne kadar verimli kullanıldığını gösteren bir parametredir. Santralin nominal gücü ile yıllık sağladığı enerji miktarı arasında ilişki

Detaylı

ELEKTROTEKNİK VE ELEKTRİK ELEMANLARI

ELEKTROTEKNİK VE ELEKTRİK ELEMANLARI ELEKTROTEKNİK VE ELEKTRİK ELEMANLARI HAZIRLAYAN DOÇ.DR. HÜSEYİN BULGURCU 1 Balıkesir-2015 DERS KONULARI 1. Elektriğin Temelleri 2. Elektriksel Test Cihazları 3. Elektrik Enerjisi 4. Termostatlar 5. Röleler

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU. Okul Eğitimi Süresi

DERS BİLGİ FORMU. Okul Eğitimi Süresi ) GÜÇ ELEKTRONİĞİ (0860120203-0860170113) VE ENERJİ Zorunlu Meslek i Seçmeli (Proje, Ödev, Araştırma, İş Yeri ) 4 56 44 100 Kredisi 3+1 4 Bu derste; yarı iletken anahtarlama elemanları, doğrultucu ve kıyıcı

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

RES ELEKTRIK PROJELENDIRME SÜREÇLERI O Z A N B A S K A N O Z A N. B A S K A N @ K E S I R. C O M. T R + 9 0 ( 5 3 9 ) 7 8 5 9 7 1 4

RES ELEKTRIK PROJELENDIRME SÜREÇLERI O Z A N B A S K A N O Z A N. B A S K A N @ K E S I R. C O M. T R + 9 0 ( 5 3 9 ) 7 8 5 9 7 1 4 RES ELEKTRIK PROJELENDIRME SÜREÇLERI O Z A N B A S K A N O Z A N. B A S K A N @ K E S I R. C O M. T R + 9 0 ( 5 3 9 ) 7 8 5 9 7 1 4 ÖZET Önbilgi Projelendirmeye Bakış Elektriksel Tasarım Ön-Hazırlık Enterkonnekte

Detaylı

Düzenlilik = ((Vçıkış(yük yokken) - Vçıkış(yük varken)) / Vçıkış(yük varken)

Düzenlilik = ((Vçıkış(yük yokken) - Vçıkış(yük varken)) / Vçıkış(yük varken) KTÜ Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Sayısal Elektronik Laboratuarı DOĞRULTUCULAR Günümüzde bilgisayarlar başta olmak üzere bir çok elektronik cihazı doğru akımla çalıştığı bilinen

Detaylı

OG Anahtarlama Sistemi Primer Dağıtım

OG Anahtarlama Sistemi Primer Dağıtım OG Anahtarlama Sistemi Primer Dağıtım CPG.1 Tek ve Çift Baralı, Gaz Yalıtımlı Hücre Dizisi 36 kv kadar CPG Sistemi AÇIKLAMA Ormazabal CPG sistemi, CPG.1 tek ve çift baralı SF 6 gazı yalıtımlı GIS tipi

Detaylı

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır.

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. MOTOR PARÇALARI 1. Motor Gövdesi 2. Stator 3. Stator sargısı 4. Mil 5. Aluminyum kafesli rotor 6.

Detaylı

kullanılması,tasarlanması proje hizmetleriyle sağlanabilmektedir. ALİŞAN KIZILDUMAN - KABLO KESİTLERİ VE GERİLİM DÜŞÜMÜ HESAPLARI - 24-25.11.

kullanılması,tasarlanması proje hizmetleriyle sağlanabilmektedir. ALİŞAN KIZILDUMAN - KABLO KESİTLERİ VE GERİLİM DÜŞÜMÜ HESAPLARI - 24-25.11. teknik ağırlıklı ekipmanların,ürünlerin,proseslerin, sistemlerin ya da hizmetlerin tasarımı hayata geçirilmesi,işletilmesi,bakımı,dağıtımı,tekni k satışı ya da danışmanlık ve denetiminin yapılması ve bu

Detaylı

Doç. Dr. Özcan Kalenderli 2005-2006 Güz Yarıyılı

Doç. Dr. Özcan Kalenderli 2005-2006 Güz Yarıyılı YÜKSEK GERİLİM GÜÇ KESİCİLERİNİN SEÇİMİ Doç. Dr. Özcan Kalenderli 2005-2006 Güz Yarıyılı Kesiciler Hakkında Bilgi Kesicilerin Anma Değerleri Anma Değerlerin Bulunması Powerworld Simülasyon 040020254 Murat

Detaylı

o t o m a t i k s i g o r t a l a r 1 2 O t o m a t i k S i g o r t a l a r Vikotech 3 VT B - Kesme Kapasitesi 3 = 3kA 4 = 4,5kA 6 = 6kA 10 = 10kA Devre Kesici (Breaker) Kablo giriþi Her tip otomat barasý

Detaylı

YG Tesislerinde Manevralar Mustafa Fazlıoğlu Elektrik Mühendisi mustafa.fazlioglu@emo.org.tr

YG Tesislerinde Manevralar Mustafa Fazlıoğlu Elektrik Mühendisi mustafa.fazlioglu@emo.org.tr YG Tesislerinde Manevralar Mustafa Fazlıoğlu Elektrik Mühendisi mustafa.fazlioglu@emo.org.tr Manevra: Sistemin tamamını veya muhtelif kısımlarını gerilim altına almak veya gerilimsiz duruma getirmek için

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Yıldırımdan korunma

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Yıldırımdan korunma ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Yıldırımdan korunma 1 Yıldırımdan korunma 2 Yasal Mevzuat BİNALARIN YANGINDAN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Yıldırımdan Korunma Tesisatı, Transformatör ve Jeneratör Yıldırımdan

Detaylı

Ecras Elektronik Multimetre

Ecras Elektronik Multimetre Ecras Elektronik Multimetre Modüler tasarım Soket kablosu gerektirmez Tespit vidası gerektirmez En yeni teknoloji Kolay panel montajı sistem bağlantısı Anlık Her fazda VL-N ve ortalama değerleri. Her fazda

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

BİLEŞENLER. Güç kontaktörü Tip BMS09.08 / 18.08

BİLEŞENLER. Güç kontaktörü Tip BMS09.08 / 18.08 BİLEŞENLER Güç kontaktörü Tip 09.08 / 18.08 Genel bilgi Dünyanın dört bir yanında yüz binleri aşan sayıda kullanılan kontaktör, güçlü performansı ve son derece yüksek güvenilirlik seviyesi ile otomobil

Detaylı

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi 1. GİRİŞ Bilezikli asenkron motor, sincap kafesli asenkron motordan farklı olarak, rotor sargıları dışarı çıkarılmış ve kömür fırçaları yardımıyla elektriksel bağlantı

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesislerinde güvenlik - 1

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesislerinde güvenlik - 1 ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Elektrik tesislerinde güvenlik - 1 1 İŞ EKİPMANLARININ KULLANIMINDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI YÖNETMELİĞİ 2.3. Tesisatlar 2.3.1. İlgili standartlarda aksi belirtilmediği

Detaylı

Bu aşırı gerilimlerin, işletmede izin verilen yalıtım gerilimi seviyesini aşmaması gerekir.

Bu aşırı gerilimlerin, işletmede izin verilen yalıtım gerilimi seviyesini aşmaması gerekir. GENEL TANIM Akım sınırlayıcı sigortalar, arıza akımının ortaya çıkardığı ısı enerjisi ile eriyerek devreden akabilecek büyük kısa devre akımlarının kesilmesini sağlayan ve aynı zamanda ayırma işlemi yaparak

Detaylı

a) Ağaç Direkler Köknar, ardıç, karaçam, ladin gibi ağaçlardan yapılan direk çeşididir. Hava şartlarından ve haşerelerden olumsuz etkilendikleri için

a) Ağaç Direkler Köknar, ardıç, karaçam, ladin gibi ağaçlardan yapılan direk çeşididir. Hava şartlarından ve haşerelerden olumsuz etkilendikleri için 6. DİREKLER Direklerin Yapıldıkları Malzemelere Göre Sınıflandırılması Direkler, yapıldıkları malzemelere göre 3 gruba ayrılır: a) Ağaç direkler b) Beton direkler c) Demir direkler 1 a) Ağaç Direkler Köknar,

Detaylı

Bir fazlı AA Kıyıcılar / 8. Hafta

Bir fazlı AA Kıyıcılar / 8. Hafta AC-AC Dönüştürücüler AC kıyıcılar (AC-AC dönüştürücüler), şebekeden aldıkları sabit genlik ve frekanslı AC gerilimi isleyerek çıkışına yine AC olarak veren güç elektroniği devreleridir. Bu devreleri genel

Detaylı

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV)

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV) BÖLÜM 2. FOTOOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (P) Fotovoltaik Etki: Fotovoltaik etki birbirinden farklı iki malzemenin ortak temas bölgesinin (common junction) foton radyasyonu ile aydınlatılması durumunda

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI İ ç e r i k Genel bilgi ve çalışma ilkesi Güneş pili tipleri Güneş pilinin elektriksel

Detaylı

GÜNEŞ PANELLERİNDE TOPRAKLAMA VE YILDIRIMDAN KORUNMA SİSTEMLERİ

GÜNEŞ PANELLERİNDE TOPRAKLAMA VE YILDIRIMDAN KORUNMA SİSTEMLERİ GÜNEŞ PANELLERİNDE TOPRAKLAMA VE YILDIRIMDAN KORUNMA SİSTEMLERİ Mustafa Kemal AVŞAROĞLU Radsan A.Ş. mavsaroglu@radsan.com.tr ÖZET Güneşler elektrik elde edilen sistemlerin en temel yapıtaşı güneş hücreleri

Detaylı

ELEKTRİK ŞEBEKELERİ: Sekonder Dağıtım Alçak Gerilim Şebeke Tipleri

ELEKTRİK ŞEBEKELERİ: Sekonder Dağıtım Alçak Gerilim Şebeke Tipleri Alçak Gerilim Şebeke Tipleri ELEKTRİK ŞEBEKELERİ: (Sekonder Dağıtım) TS 3994 e göre alçak gerilim şebekeleri sınıflandırılarak TN, TT ve IT şebekeler olarak üç tipe ayrılmıştır. EEM13423 ELEKTRİK ENERJİSİ

Detaylı

ELEKTRİK TESİSLERİ A.B.D. SERKAN BAHÇECİ

ELEKTRİK TESİSLERİ A.B.D. SERKAN BAHÇECİ ELEKTRİK TESİSLERİ A.B.D. SERKAN BAHÇECİ Elektrik Enerjisinin Üretim,İletim ve Dağıtımı Güç Sistemlerinin Analizi,Denetimi,Korunması, İşletilmesi Topraklama Tesisleri Aydınlatma Ve İç Tesisat Yükseltici

Detaylı