TMMOB MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI. DOĞAL GAZ & ENERJİ YÖNETİM KONGRE ve SERGİSİ BİLDİRİLER KİTABI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TMMOB MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI. DOĞAL GAZ & ENERJİ YÖNETİM KONGRE ve SERGİSİ BİLDİRİLER KİTABI"

Transkript

1 TMMOB MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI DOĞAL GAZ & ENERJİ YÖNETİM KONGRE ve SERGİSİ BİLDİRİLER KİTABI GAZİANTEP EYLÜL 2001

2 TMMOB MAKİNA MÜHENDİSLERİ ODASI Sümer Sok. 36/1-A Deıııirtepc/ANKARA Tel : 0(312) Fax : e-posta: m mo&ın ino.org.tr YAYIN NO : E / 2001 / 273 ISBN : Bu yapıtın yayın hakkı Makina Mühendisleri Odasına aittir. Kitabın hiçbir bölümü değiştirilemez. MMO'nun izni olmadan kitabın hiçbir bölümü elektronik, mekanik vb. yolllarla kopya edilip kullanılamaz. Kaynak gösterilmek kaydı ile alıntı yapılabilir. Eylül 2001 /Gaziantep II

3 DO.ĞALGAZ & ENERJİ YÖNETİMİ KONGRE VE SERGİSİ TMMOB Makina Mühendisler Odası Gaziantep Şubesi Gaziantep, Eylül 2001 ÇEVRE VE CEP DOSTU DOĞALGAZ ÖZET İsmail Hakkı AKÇAY Süleyman Demirel Üniversitesi Dünya var olduğu sürece, her canlının birinci dereceden gereksinimi olan enerji, gündemdeki yerini korumuştur ve koruyacaktır. Enerji denilince ilk akla gelen ve canlıların hayatlarını devam ettirebilmesi için en zaruri ihtiyaçlarından olan; konfor, ısınma, pişirme, ulaşım, sanayiinin devamı ve geliştirilmesi vb. durumlardır. Bu durumlar içerisinde de birinci faktör, en uygun olan enerjilerin en ucuz bir şekilde teminidir. Enerji kavramı geniş bir coğrafyaya sahip olmakla birlikte belli başlı olanları; petrol, doğalgaz, kömür, elektrik, nükleer, rüzgar, güneş, dalga, hareket vb. enerjilerdir. Bunların içerisinden yaklaşık bir yüzyıldan bu yana en çok kullanılan petrol, azalma ve yakın zamanlarda rezervlerinde meydana gelecek tükenmelerden dolayı birinci sıradaki konumunu; daha ucuz, daha kullanışlı, rezervleri diğer enerjilere göre daha bol, çevreye daha az zararlı olan doğalgaza bırakacak gibi görünmektedir. 1. GİRİŞ Günümüz teknolojileriyle özellikle ısı ve elektrik enerjilerinin büyük oranda depolanması ve saklanması oldukça pahalı ve zordur. Dolayısıyla boru hatlarıyla da nakledilebilen doğalgaz, günümüzdeki yerini ve yaygınlaşma hızını, çok zengin rezervlerine sahip olduğu ölçüde koruyacaktır [1]. Özellikle şehirlerde oluşan hava kirliliğinin 40 ı taşıtların egzos emisyonlarından olduğu bilinmektedir. Bir de buna kış aylarında gerek fuel-oil ve gerekse kömürle çalıştırılan ev ve sanayii bacaları eklenirse, özellikle büyük kentlerdeki canlıları tehdit edici gaz dumanlı kirli bir hava atmosferi oluşturulmuş olacaktır [2]. Çevre dezavantajlarının ortadan kaldırılmasının tek görünen yolu, hem yer altı rezervlerinin çokluğundan ve hem de ucuz oluşundan dolayı tek alternatif enerji kaynağı DOĞALGAZ dır. Bütün'bunlardan dolayı, ilk etapta Gaziantep ve benzeri gibi büyük kentlerde, doğalgazın kullanımı yasal olarak teşvik edilmeli ve yaygınlaştırılmalıdır. 2. YÜZYILIN ENERJİSİ DOĞALGAZ Kömür, petrol ve doğalgaz gibi fosil yakacaklar, milyonlarca yıl önce hayvan ve bitki artıklarının toprak altında kalarak, basınç ve ısı altında değişikliğe uğrayıp bugünkü durumlarına gelmesiyle oluşmuş enerji kaynaklarıdır [1]. 21

4 Doğalgazda ilk olarak modern üretim ve tüketim tekniklerine ABD de rastlanmaktadır. 19. yüzyıl sonlarında derin olmayan ve yeryüzüne yakın mesafelerdeki kaynaklardan elde edilen doğalgaz, borularla üretim yerlerine taşınarak, şehir aydınlatılmasında kullanılmıştır. Sonra da endüstriyel tesislerde kullanımı tuz imalatında olmuştur. Daha sonra evlerde geniş kapsamlı olarak ocaklarda, fırınlarda, ısıtma ve sıcak su hazırlama amaçlarıyla kullanılmıştır [2]. Doğalgaz genellikle sıradağ yamaçlarında ya petrol yatakları ile birlikte yada serbest olarak rastlanmaktadır. Bu gün dünyadaki doğalgaz rezervlerinin 100 trilyon metreküp olduğu tahmin edilmektedir. Bu miktarın ülkelere göre de dağılımı aşağıda ki gibidir [5]. BDT İRAN ABD KATAR CEZAYİR HOLLANDA VE NORVEÇ Ülkemizde henüz büyük doğalgaz rezervlerine rastlanılmamıştır. Tahmini olarak 14 milyar metreküp doğalgaz rezervi vardır. Trakya'daki doğalgaz rezervlerinden yılda milyon metreküp üretim gerçekleştirilerek Hamitabat doğalgazlı elektrik üretim santralında kullanılmaktadır. Ayrıca Mardin civarında yaklaşık 1 milyar metreküplük bir doğalgaz rezervi mevcuttur. Doğalgaz, TÜRKİYE-BDT Doğalgaz Boru Hattı'nm kurulmasıyla daha da önem kazanmıştır. Doğalgazm içinde; Metan (CH 4 ) Etan(C 2 H 6 ) Propan(C 3 H 8 ) Bütan (C4H10) Azot (N 2 ) Karbondioksit (CO 2 ) Hidrojensülfür(H 2 S) bulunmaktadır. Alt ısıl değeri ( H u =50-52 MJ/kg ) yüksek olan doğalgazın rengi ve kokusu yoktur. Yoğunluğu 0,6-0,8 kg/m 3 ve yüzde karbon miktarı azdır. Havaya göre daha hafif bir gaz olduğu için açık havada uçucu özelliğe sahiptir. Doğalgazm bünyesinde kükürt yok denecek kadar azdır. Bu özelliği nedeniyle doğalgaz diğer yakıt türlerine göre tercih sebebi olmaktadır. Çünkü yanma ürünlerinin içinde kükürt bulunmaması, alev veya dumanla temas eden yüzeylerde korozyon problemini ortadan kaldırmaktadır. Gazların homojen yapısı nedeniyle havayla karışmaları daha kolaydır. Bu yüzden yanma verimlerimde yüksek olur ( 95-99). Bu özellikleri dikkate alınarak doğalgaz evlerde, sanayide ve kara taşıtlarında kullanılmaktadır [5]. Mevcut enerji kaynaklarının tükenmekte oluşu, motorlu taşıtlarda kullanılmak Üzere aktif enerji kaynaklarının arayışını son yıllarda hızlandırmıştır. 1970'li yıllarda başlayan petrol krizi nedeniyle, içten yanmalı motorlar için alternatif yakıtların aranmasına başlanmıştır. Bu nedenle alkol (etanol, metanol, gasohol), doğalgaz, hidrojen, LPG gibi yakıtların kullanılması düşünülmüş, bunlar arasında en uygun olarak doğalgaz görülmüştür. Hava kirliliği açısından, bulunabilirlik, oktan sayısının yüksek olması (130), ısıl değerinin benzin ve alkole göre 22

5 yüksek olması, benzine göre yaklaşik 60 ucuz olması, v.b. gibi durumlar doğalgazın tercih sebebi olmuştur. Ancak stokiyometrik karışım içindeki hacimsel oranın yüksek oluşu ( benzin için 1,65 ; metan için 9,47 ) nedeniyle motorun birim hacmindeki stokiyometrik karışımın ısıl değeri benzine göre 10 mertebesinde daha az olmaktadır [5]. Ayrıca laminer alev hızının da, benzin hava karışımına göre düşük olması, benzin motorlarında performans açısından olumsuz etkiler oluşturmaktadır. Ancak doğalgazın motor performansı üzerindeki bu olumsuz etkisi, sahip olduğu yüksek oktan sayısı avantajı kullanılarak, motorun sıkıştırma oranının artırılması, sonucunda giderilebilmektedir. 3. ÇEVRE KİRLİLİĞİ, İNSAN SAĞLIĞI ve DOĞALGAZ Dünyada çevre kirliliği özellilikle büyük şehirlerde yaşayan canlıların hayatlarını tehdit eder seviyeye getirildiğinden gönümüzün en önemli ve problemli konularından biri haline gelmiştir. Hava kirliliğine sebebiyet veren faktörleri genel olarak doğal ve yapay olmak üzere iki ana kısma ayırmak mümkündür. Doğal nedenler; meteorolojik olaylar, rüzgar, basınç, sis ve nem ile topoğrafik yapı olmaktadır. Yapay nedenler ise; plansız kentleşme, yeşil alanların azalması ve ısınmada kullanılan yakıtlar ile taşıtların egzos emisyonlarıdır. Karbonmonoksit kandaki oksijen seviyesini düşürerek insanları dermansız bırakmakta ve kandaki oksijeni azaltarak kalp ve dolaşım bozukluklarına neden olmaktadır. Ayrıca değişik rahatsızlıklara da sebeb olabilmektedir. Bilindiği üzere doğalgaz halihazırda mevcut olan yakıtların en temizi ve en verimli yanabilenidir. Dolayısıyla insanları ve çevreyi ilgilendiren yanma ürünleri bakımından da diğer yakıtlarla kıyaslandığında en zararsız olanlar sınıfına girmektedir. Yanma ürünleri analiz edildiğinde, doğalgazın yanma veriminin yüksek olması nedeniyle canlılar ve çevre bakımından da en az zararla emisyona sahip bir yakıt olduğu görülmektedir. Bilindiği üzere özellikle insan ve bitkiler bakımından emisyonlar ele alındığında CO, SO2 ve NO X bileşenlerinin zararlı olduğu malumdur [1]. Daha önceden yapılan araştırmalara göre meskûn mahallerin özellikle hava kirliliğinin yaklaşık 40'i egzos emisyonlarından meydana geldiği bilinmektedir. Ayrıca özellikle soğuk havalarda da evlerin, toplu oturulan yerlerin ve muhtelif türlerde iş yerlerinin bacalarından yayılan zararlı yanma ürünlerinin hava kirliliğini zararlı seviyelere yükselttiği de aşikardır. Özellikle kış aylarında solunum yollarından rahatsızlığı olan insanların böyle zamanlarda aşırı derecede rahatsız olduğu ve hatta hastahanelerde müşahede altına alındığı bir vakıadır. Bütün bunları ve benzeri gibi zararlı durumları göz önüne alarak doğalgazın kullanılması durumunda, hem insan sağlığı ve hem de çevre temizliği açısından çok büyük katkıda bulunacağı herkes tarafından tahmin edilebilir. Bilindiği üzere dünyanın muhtelif yerlerinde vuku bulan çevre kirliliği hem çevreyi aşırı derecede tahrip etmekte ve bozmakta hem de zaman zaman özellikle hayvanlar aleminde toplu ölümlere neden olmaktadır. Yerleşim birimlerinin nüfus yoğunluğunun yüksek olması nedeniyle mevcut uygulamayı devam ettirmek ileride büyük sıkıntılara sebep olmasa 23

6 kaçınılmazdır. Hatta çevrenin aşırı derecede hor kullanılmasından dolayı atmosferi bir zırh gibi kuşatan ozon tabakasının daha zarar gördüğü teknik kaynaklarda belirtilmektedir. Bu ve bunlara benzer olumsuz durumların devam etmesi halinde dünyanın geleceği adeta tehdit edilmektedir. Mevcut yakıtların en iyisi olan doğalgazın azami derecede kullanılma zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Bunun yanında doğalgaz zenginliklerine sahip olan Orta Asya ve Kafkaslar'daki büyüklü küçüklü Türk Devletleri ile bu tür bağlantıların kurulması, alışveriş (ithalat ve ihracat) hacminin artırılması tarihten gelen ortak kültürel bağlarımızın daha da geliştirilmesi, ülkemizin uluslararası ilişkilerde etkinliğinin daha da artırılmasına sebep olacaktır. Doğalgaz normalde çoğu insanlar tarafından tehlikeli olarak tanınıyor ise de mevcut teknik standartların kullanılması durumunda zararlılığının minimuma indirilebileceği teknolojisi ileri seviyede olan ülkelerde görülmektedir. Ancak birinci derece deprem kuşağında olan Japonya gibi teknolojisi ileri olan bazı ülkelerde büyük çaplı depremlerde bazen istenmeyen durumların meydana geldiği görülmektedir. Dolayısıyla zaman zaman istenmeyen boyutta yangınlarla karşılaşılmıştır. Esasen doğalgazın transfer yolları üzerindeki basınç düşürücü ve regüle edici ara istasyonlarda ve biraz da yerleşim bölgelerinde son teknolojinin emniyet kontrol sistemlerinin kullanılması durumunda nerdeyse doğalgazdan kaynaklanan zararların sıfıra düşürülebileceği bilinmektedir [l]. Doğalgazın en üstün özelliklerinden birisi de bir kaçak olması durumunda havaya göre daha hafif olduğundan kapalı hacimlerin üst kısmında toplanması ve herhangi bir yol bulduğunda kendiliğinden dış atmosfere transfer olunması özelliğine sahip olmasıdır. Bunun için alttan kombili doğalgaz dağıtım sistemlerinde gaz toplama ve transfer etme bacaları mevcuttur. Oysa normal ev veya iş yerlerinde kullanılan LPG gazlarının kaçak olması durumunda ise havaya göre yoğunluğu daha çok olan LPG içinde bulunduğu hacmin döşeme kısmı üzerinde yoğunlaşmakta ve herhangi bir parlama anında da hem can hem de mal emniyeti açısından büyük zararlara neden olmaktadır. Oysa doğalgaz kaçağındaki bir parlama anında ise LPG nin parlaması anındaki vermiş olduğu zarar kadar hasar vermemekledir. Ayrıca doğalgaz LPG gibi direkt zehirleyici olmayıp sadece içinde bulunmuş olduğu hacmin derecesi miktarınca havanın azalmasına sebebiyet vermesinden kaynaklanan endirekt bir zararı söz konusudur [1]. Hayatın temel unsuru olan hava, insanların solunum imkanını sağladığına göre, havadaki kirliliğin insan sağlığı yönünden birinci derecede önemi açıktır. Havanın taşıdığı karbon partikülleri, ozon, karbonmonoksit, kükürtdroksit, doymamış hidrokarbonlar, aldehitler ile kanserojen maddeler gibi kirleticiler, insani arın solunum yollarını etkileyerek normal metabolizmasını bozar. Bronşlarda iltihaplanmalara ve daralmalara sebep olur. Bu değişmeler sonunda da kronik bronşit hastalığına yol açar. Ayrıca kirli hava aşırı nefes darlığına yol açar ve akciğer kanserinin meydana gelmesinde ve artmasında önemli bir rol oynar [7]. İnsanlarda görülen hava kirliliği etkilerine bir ölçüde bitkiler ve hayvanlarda da rastlanmaktadır. Hava kirliliğini meydana getiren bazı gazlar bitkilerin solunumu sırasında gözeneklerden içeriye girerek fotosentezi yavaşlatıp özellikle tarımsal bitkilerdeki ürün azalmasına sebep olurlar. Ayrıca hava kirliliği etkisi nedeniyle ağaçların yapraklarında renk bozulmaları dokularda bozulmalar ve ağaçların zamanından önce yapraklarını dökmesi olayları da sıklıkla görülmektedir. Hava kirliliği ayrıca yapıların taş ve metal kısımlarında da zarara sebep olmaktadır. Bu zararın en belirgin örneği is sebebiyle olan kirlenmedir. Ayrıca kükürtdioksitli hava, kireç 24

7 taşının tahribine özellikle demir ve çelik gibi metal kısımlar üzerinde aşındırıcı korozif etkilere ve karbondioksit ihtiva eden diğer yapı malzemelerinin de bozulmasına yol açmaktadır. 4. ÇEVRE KİRLİLİĞİ ve DOĞALGAZIN TAŞITLARDA KULLANIMI Ülkemizde özellikle son yıllarda hızla artan araç sayısı ve üst üste temelleri atılan otomobil fabrikaları nedeniyle yakın bir gelecekte çok daha önemli bir çevre sorunu haline gelecek olan kirlenmelere bir bakış açısı getirmek istiyoruz. Gerçi olayın çevre kirliliğine etkisi yalnızca egzos emisyonları ile sınırlı değildir. İşin içinde gürültü kirliliği de süz konusudur. Karbonmonoksit, reaktif hidrokarbonlar, havada taşman partiküller, azot oksitleri vb. gibiler hava kirliliğini teşkil eden en önemli unsurlardandır. Şehirlerde hava kirliliğine 40 oranında araçların egzos gazlarının sebep olduğu kabul edilmektedir. Bundan dolayı, egzos gazları karbonmonoksit, reaktif hidrokarbonlar, azot oksitler, kurum, hatta kurşun bileşikleri içermektedir [3]. ABD, Almanya ve Japonya'da kanunlarla bu tehlikeli emisyonlar sınırlandırılmıştır. Benzinle çalışan motorlu araçlarda bu sınırlar katalizörlerle sağlanmaktadır. Dizel motorlar ile donatılmış araçlar için Kaliforniya dışındaki herhangi bit ülkede sınırlandırma söz konusu olmadığından egzos gazları içindeki partiküller büyük bit tehlike arz etmektedir [2]. Bu nedenle zararlı egzos emisyonlarının ayrıştırılabilmesi amacıyla laboratuvarlarda yapılan araştırmalarda yün paketli ve elektrostatik filtreler kullanılmıştır. Böylece bir dizel motoru egzos gazı içindeki partiküllerin 7O'ı yün paketli filtre ile 55'i ise elektrostatik filtre ile temizlenebildiği gözlenmiştir. Şu ana kadar yapılan uygulamaların seyrinden de görüleceği üzere, doğalgaz diğer sahalarda kullanılan yakıtlara nazaran ne kadar avantajlı bir yakıt durumunda ise bu durum araçlarda da aynen geçerlidir, çoğu araçlarda kullanılan motorin ve benzin yakıtlarının yanma ürünleri ile doğalgazın yanma ürünleri kıyaslandığında aralarında çevre kirliliği açısından kıyas edilemeyecek derecede büyük farklar mevcuttur. Şüphesiz ki bu farklılıklar doğalgazın üstünlüğünü ortaya koymaktadır. Araçlara uygulanışına gelince, LPG li dönüşüm sistemlerinde ilave küçük bir mekanizma ile motorla irtibatlandınlan doğalgaz, karbüratör boğazına yapılan bir giriş ile en verimli bir şekilde kullanılabilmektedir [8]. Ekonomiklik açısından da benzin ve mazot yakıtlarına kıyasla daha üstün bir yakıttır. Doğalgazla çalışan özellikle doğalgaz için tasarlanmış motorların gaz emisyonları, dizel ve benzinli motorlarla kıyaslandığında son derece düşük olmaktadır. Doğalgazın taşıtlarda motorine göre son derece düşük emisyonlu yakıt olarak kullanılması, özellikle son yıllarda dikkat çeken bir olaydır. Gerek doğalgazın yaygınlaşması, gerekse ekonomik ve çevresel faktörlerin getirdiği avantajlar, taşıtlarda doğalgaz kullanımını alternatif bir çözüm olarak gündeme getirmiştir. Bu nedenle tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de sıkıştırılmış doğalgazın alternatif bir yakıt olarak araçlarda kullanımı ile ilgili çalışmalar başlamıştır. Doğalgazın araçlarda kullanılması halinde, yanma veriminin, dolayısıyla efektif gücün arttığı görülmektedir. Bunun da başlıca nedenleri, doğalgazın petrolden elde edilen yakıtlara nazaran daha saf ve temiz olması,yanmasmm daha güzel olması, oktan sayısının (130) yüksek olması nedeniyle, daha yüksek sıkıştırma oranlarının elde edilmesi ve dolayısıyla hem motorun verimim' hem de gücünü arttırdığını görmekteyiz. Benzin veya mazotun kullanıldığı 25

8 motorlarda, aynı enerjiye sahip doğalgazın kullanılması halinde, daha fazla gücün elde edileceği üstte sayılan nedenlerden dolayı anlaşılmaktadır [4]. Benzin motorlarının egzos emisyonu içerisindeki zararlı emisyonlar otomobillere takılan üç yollu katalizatör ve kurşunsuz benzin kullanılmak suretiyle ön görülen sınır değerlerine indirilebilmektedir. Dizel motoru ile çalışan araçların havaya atmış oldukları partiküllerin içermiş oldukları karbonlu hidrojenler kanser hastalıklarına sebep olmaktadır [7]. Böyle motorlar için arzu edilen yanma esnasında kurum teşekkülünün önlenmesidir. Örneğin alternatif yakıtlarda metil alkol ve etil alkol kullanılması egzos gazlanandaki partikül emisyonunun azalansıma yardımcı olmaktadır. Fakat bu yakıtların kullanılmasına yakın zamanda ulaşılamayacak hedefler olarak bakılmaktadır. Kısa vadede çözüm şekli olarak egzos gazının ayrıca bir işlemden geçirilmesi düşünülmektedir. Fakat bunun için egzos gazları içinde serbest olarak uçan partiküllerin düşük sıcaklık ve reaksiyon hızları nedeniyle kolayca son yanma gibi basit bir ek yanma sistemiyle yakılması yüksek enerji ihtiyacı nedeniyle iyi bir çözüm olamamaktadır [6]. Dizel motorlarındaki yanma olayında teşekkül eden kurumun (yaklaşık olarak yakılan yakıtın 0.1 'ı) araç üzerinde yakılarak yok edilmesi oldukça pratik gözükmekle birlikte bu sadece yüksek sıcaklık ve uzun bir zaman içinde mümkün olabilmektedir. Bu nedenle egzos gazlan filtre edilerek partiküllerden temizlenmesi uygun ve pratik bir sistem olarak görülmektedir. Filtre olarak bilinen ve en yaygın olanı seramik filtrelerdir. Seramik filtre genel olarak yüksek bir ayırma derecesine sahiptir [7]. Yalnız üst yükleme durumlarında ve portların tıkanması nedeniyle meydana gelen basınç artması ve rejenerasyon problem olmaktadır. Fakat bu problem silikonlu ve elektro filtreli sistemlerle ortadan kaldırılmıştır. BOTAŞ, doğalgazın teminini ve dağıtımını üstlenmekle beraber, yakıt olarak da araçlarda kullanımını desteklemektedir. 5. SONUÇ Sonuç olarak; Güney Doğu Anadolu Bölgesi ve Türkiye'nin diğer tüm bölgeleri yöresel avantajlarını çok iyi kullanarak doğalgazdan en kısa zamanda yararlanabilmenin yollarını bulmalı ve gerekli altyapı çalışmalarına ağırlık verilerek mimari ve teknik projelendirmelerde doğalgaz sistemine uyum sağlayacak gerekli düzenlemeler yapmalıdır. Doğalgazın kullanımı, özellikle ülkemizde çok yeni bir uygulama konusu olmakla beraber, yaygınlaştırılması halinde hem maddi yönden hem de sağlık (hava kirliliği) yönünden milli ekonomimize hissedilir derecelerde katkıda bulunacağa aşikardır. Gerek ısınmada ve gerekse diğer bütün enerji ihtiyaçlarının karşılanmasında (ısınma, pişirme, taşıtlarda kullanım, işyerleri ve sanayide kullanım vb.) yüksek düzeyde konfor imkanını sağlayan böyle bir potansiyelin temini için devletler seviyesinde yetkililerce gerekli ekonomik ve siyasi girişimler yapılarak en kısa zamanda bir sonuca bağlanmalıdır. Ayrıca yörelerde çalışan mühendis ve teknik elemanların şimdiden eğitim faaliyetlerine ağırlık verilerek bu konuda en süratli entegrasyonun sağlanması gerekmektedir. 26

9 6. KAYNAKLAR [1]. ÖZTÜRK S., Doğalgaz Tebliğleri, 1992, Ankara. [2]. PALA VAN S., Tabii Gaz,1965, İstanbul. [3]. DEMİRSOY M., I. Otomotiv ve Yan Sanayii Sempozyumu, 1985, MMO, Bursa. [4]. MOBİL AŞ., Motorlu Araç Teknolojisi, [5], ÖZTÜRK S., Doğalgaz ve Uygulamaları, 1991, Ankara. [6], İsparta'da Hava kirliliği ve Doğalgaz 97, 1997, MMO, İsparta [7]. Staudt W., Motorlu Araç Tekniği, 1995, MEB, Ankara. [8]. Araçlarda LPG Dönüşümü Mühendis El Kitabı, 1999, MMO, Ankara. 27

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

1. Doğalgaz nedir? 2. Doğalgaz nasıl oluşur?

1. Doğalgaz nedir? 2. Doğalgaz nasıl oluşur? 1. Doğalgaz nedir? Başta Metan (CH 4 ) ve Etan (C2H6) olmak üzere çeşitli hidrokarbonlardan oluşan yanıcı bir gaz karışımıdır. Doğalgaz renksiz, kokusuz havadan daha hafif bir gazdır. 2. Doğalgaz nasıl

Detaylı

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI HATUN ÖZTÜRK 20338647 Küresel Isınma Küresel ısınma, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama sıcaklıklarında belirlenen artış için kullanılan bir terimdir. Fosil yakıtların

Detaylı

Hava Kirliliği ve Sağlık Etkileri

Hava Kirliliği ve Sağlık Etkileri Environment International Hava Kirliliği ve Sağlık Etkileri Hoş Geldiniz 23 Temmuz 2010 Wim van Doorn TEMĠZ HAVA NEDĠR? Temiz hava bileşimi Azot Oksijen Su buharı Diğer kirleticiler Karbon dioksit Organik

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YER SEVİYESİ OZON KİRLİLİĞİ BİLGİ NOTU Temmuz 2014 OZON NEDİR Ozon (O 3 ) üç tane oksijen atomunun birleşmesi ile oluşmaktadır. Ozon, atmosferde

Detaylı

YERLİ OTOMOBİL PROJESİNDE SON NOKTA: ELEKTRİKLİ OTOMOBİL

YERLİ OTOMOBİL PROJESİNDE SON NOKTA: ELEKTRİKLİ OTOMOBİL YERLİ OTOMOBİL PROJESİNDE SON NOKTA: ELEKTRİKLİ OTOMOBİL Melisa KORKMAZ Küreselleşen dünyada insan kendi yaşamını kolaylaştırmak amacıyla, ihtiyaçlarını karşılayacak birçok ürün icat etmiştir. İcat ettiği

Detaylı

İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi

İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi (Conversion of Internal Combustion Engines to Usage of Natural Gas and Performance

Detaylı

Doğalgazın Serüveni. BURSAGAZ - Kasım 2014 M. Şükrü ÖZDEN Yasin DUMAN Mete Okan CANDER

Doğalgazın Serüveni. BURSAGAZ - Kasım 2014 M. Şükrü ÖZDEN Yasin DUMAN Mete Okan CANDER Doğalgazın Serüveni BURSAGAZ - Kasım 2014 M. Şükrü ÖZDEN Yasin DUMAN Mete Okan CANDER 1 DOĞALGAZ GENEL BİLGİLER Fosil kaynaklı yanıcı gaz karışımı 2 DOĞALGAZ GENEL BİLGİLER Doğalgazın kimyasal bileşimi

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

DÜZCE DE HAVA KİRLİLİĞİ

DÜZCE DE HAVA KİRLİLİĞİ DÜZCE DE HAVA KİRLİLİĞİ Hasan GÜVEN Çevre Yüksek Mühendisi Çevre ve Şehircilik İl Müdürü DÜZCE ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ Hava: Dünya atmosferini meydana getiren gaz karışımı. Ancak, atmosferin halk

Detaylı

SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ

SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ İsken Sugözü Termik Santrali Adana Türkiye de 200 binin üzerinde iģletme, 70 bin dolayında üretim/sanayi iģletmesi bulunmaktadır. Bunlar arasında; Enerji tesisleri

Detaylı

İlimizde özellikle 1993 yılında zaman zaman ciddi boyutlara ulaşan hava kirliliği nedeniyle bir dizi önlemler alınmıştır. Bu çalışmaların başında;

İlimizde özellikle 1993 yılında zaman zaman ciddi boyutlara ulaşan hava kirliliği nedeniyle bir dizi önlemler alınmıştır. Bu çalışmaların başında; İSTANBUL DA ÇEVRE KİRLİLİĞİ İstanbul da Çevre Kirliliği Su, Hava, Toprak ve Gürültü Kirliliği olarak 4 Bölümde ele alınmalıdır. İstanbul da Çevre Kirliliği konusunda İstanbul İl Çevre Müdürlüğü, Büyükşehir

Detaylı

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ KONYA İLİ HAVA KALİTESİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışma da 2000-2010 yıllarındaki yıllık, aylık, saatlik veriler kullanılarak kirleticilerin mevsimsel değişimi incelenmiş, sıcaklık, rüzgar hızı, nisbi

Detaylı

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI HAVA Etrafımızı saran gaz karışımıdır ( Atmosfer). Kuru Temiz hava içerisinde yaklaģık olarak ; - %78 Azot - %21 Oksijen - %0,03 Karbondioksit

Detaylı

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ Atıktan enerji elde edilmesi, atıkların fazla oksijen varlığında yüksek sıcaklıkta yakılması prosesidir. Yanma ürünleri, ısı enerjisi, inert gaz ve kül şeklinde sayılabilir.

Detaylı

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SERAGAZI EMİSYONU İklim değişikliği, nedeni olursa olsun iklim koşullarındaki büyük ölçekli (küresel) ve önemli yerel etkileri bulunan, uzun süreli ve yavaş gelişen değişiklikler olarak

Detaylı

ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ

ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ İçindekiler 1. Dünya daki ve Türkiye deki CNG Otobüs Pazarı 2. Neden CNG Yakıt Tercih Edilmeli? 3. Doğalgaz (CNG) ile Dizel Yakıt Karşılaştırması 4. CNG Yakıtlı Otobüslerin SWOT

Detaylı

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA TRİO YANMA VERİMİ Yakma ekipmanları tarafından yakıtın içerdiği enerjinin, ısı enerjisine dönüştürülme

Detaylı

RESTAURANT VE ENDÜSTRİYEL MUTFAK FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN ÇEVRE SORUNLARI

RESTAURANT VE ENDÜSTRİYEL MUTFAK FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN ÇEVRE SORUNLARI RESTAURANT VE ENDÜSTRİYEL MUTFAK FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN ÇEVRE SORUNLARI Genel Anlamda Çevre Sorunları Hava Kirliliği Su Kirliliği Toprak Kirliliği Gürültü Kirliliği HAVA KİRLİLİĞİ Atmosferde; azot,

Detaylı

İĞİ MEVZUATI ÇERÇEVESİNDE 2011 YILINDA ANKARA'DA YAŞANAN İĞİ. Erkin ETİKE KMO Hava Kalitesi Takip Merkezi Başkanı. 12 Ocak 2012 - Ankara

İĞİ MEVZUATI ÇERÇEVESİNDE 2011 YILINDA ANKARA'DA YAŞANAN İĞİ. Erkin ETİKE KMO Hava Kalitesi Takip Merkezi Başkanı. 12 Ocak 2012 - Ankara HAVA KİRLİLİĞİ İĞİ MEVZUATI ÇERÇEVESİNDE 2011 YILINDA ANKARA'DA YAŞANAN NO VE O KİRLİLİĞİ İĞİ 2 3 Erkin ETİKE KMO Hava Kalitesi Takip Merkezi Başkanı 12 Ocak 2012 - Ankara SUNUM PLANI 1. GİRİŞ İŞ 2. HUKUKİ

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Enerji verimliliği / Sanayide enerji verimliliği Türkiye de enerji yoğunluğu Enerji tüketim verileri Türkiye de enerji verimliliği projeleri

Detaylı

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1. Su giderme 2. Kurutma 3. Boyut küçültme 4. Yoğunlaştırma 5. Ayırma Su giderme işleminde nem, sıvı fazda gideriliyor. Kurutma işleminde nem, buhar fazda gideriliyor.

Detaylı

GAZİANTEP İLİ HAVA KİRLİLİĞİ DEĞERLENDİRME RAPORU

GAZİANTEP İLİ HAVA KİRLİLİĞİ DEĞERLENDİRME RAPORU GAZİANTEP İLİ HAVA KİRLİLİĞİ DEĞERLENDİRME RAPORU Hava kirliliği, atmosfere bırakılan toz, gaz, duman, koku, su buharı gibi kirleticilerin havanın doğal bileşimini bozarak canlılara zarar verecek yapıya

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

Ulaştırma Sektörü ve Çevre Kirliliği

Ulaştırma Sektörü ve Çevre Kirliliği Ulaştırma Sektörü ve Çevre Kirliliği - Türkiye deki Durumun Değ Prof.Dr. Cem Soruşbay İstanbul Teknik Üniversitesi, Makina Fakültesi, Otomotiv Anabilim Dalı, Ayazağa Yerleşkesi, Maslak İstanbul 10. Ulaştırma

Detaylı

KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ BİRSEN BAKIR ELEKTRİK MÜH. ENERJİ YÖNETİCİSİ EVD ENERJİ YÖNETİMİ -1- Kazanlar Yakıtın kimyasal enerjisini yanma yoluyla ısı enerjisine dönüştüren ve bu ısı enerjisini taşıyıcı

Detaylı

SIFIR KARBONDİOKSİT SALINIMI

SIFIR KARBONDİOKSİT SALINIMI SIFIR KARBONDİOKSİT SALINIMI HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER SARP BARIŞ ORHON (7-E) ARDA KÖROĞLU (7-E) DANIŞMAN ÖĞRETMEN Meral BEŞİRACI İZMİR 2014 İÇİNDEKİLER 1. Proje özeti...2 2. Projenin amacı...2 3. Giriş...2-3

Detaylı

PERFECTION IN ENERGY & AUTOMATION ENDÜSTRİYEL KOJENERASYON UYGULAMALARI

PERFECTION IN ENERGY & AUTOMATION ENDÜSTRİYEL KOJENERASYON UYGULAMALARI ENDÜSTRİYEL KOJENERASYON UYGULAMALARI MAYIS 2015 1 Kojenerasyon Nedir? Bugün enerji, insanların hayatındaki en önemli olgulardan birisi haline gelmiştir. Kojenerasyon fikri, tamamen enerji verimliliği

Detaylı

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 4.HAFTA

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 4.HAFTA MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 4.HAFTA Hazırlayan: Öğr. Gör. Tuğberk ÖNAL MALATYA 2016 1.TEORİK OTTO ÇEVRİMİ Gerçek motor çalışmasında yanma işlemi motor silindirinde gerçekleşir. Yanma sonu açığa çıkan

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

BURSAGAZ DA CNG li ARAÇ KULLANIMI. NURETTİN ERİKCİ İşletme Bakım Md. BURSAGAZ 29.05.2013

BURSAGAZ DA CNG li ARAÇ KULLANIMI. NURETTİN ERİKCİ İşletme Bakım Md. BURSAGAZ 29.05.2013 BURSAGAZ DA CNG li ARAÇ KULLANIMI NURETTİN ERİKCİ İşletme Bakım Md. BURSAGAZ 29.05.2013 AJANDA 1. GİRİŞ 2. DOĞAL GAZIN ÖZELLİKLERİ 3. CNG SIKIŞTIRILMIŞ DOĞAL GAZ 4. TAŞITLARDA CNG KULLANIMI 5. TÜRKİYE

Detaylı

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI

ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI ESKİŞEHİR KENT MERKEZİ YANMA KAYNAKLI EMİSYON ENVANTERİ ÇALIŞMASI Sunan: Arş. Gör. Hicran Altuğ Anadolu Üniversitesi MMF Çevre Mühendisliği Bölümü MATRA Eskişehir ve İskenderun da Temiz Hava için Elele

Detaylı

Tekirdağ İli Benzinli Araçlarının Egzoz Emisyonu Üzerine Bir Araştırma

Tekirdağ İli Benzinli Araçlarının Egzoz Emisyonu Üzerine Bir Araştırma Tekirdağ İli Benzinli Araçlarının Egzoz Emisyonu Üzerine Bir Araştırma E.Kılıç 1 S. Arın 2 M.R. Durgut 2 1 Trakya Üniversitesi, Tekirdağ Ziraat Fakültesi, Tekirdağ Meslek Yüksekokulu, Tarım Alet ve Makinaları

Detaylı

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Sakarya 2010 İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Temel Kavramlar Basınç; Birim yüzeye etki eden kuvvettir. Birimi :bar,atm,kg/cm2

Detaylı

DERNEK HAKKINDA. Sıvılaştırılmış ve Sıkıştırılmış Doğal Gazcılar Derneği, İstanbul merkezli olarak, 03.12.2009 tarihinde kurulmuştur.

DERNEK HAKKINDA. Sıvılaştırılmış ve Sıkıştırılmış Doğal Gazcılar Derneği, İstanbul merkezli olarak, 03.12.2009 tarihinde kurulmuştur. DERNEK HAKKINDA Sıvılaştırılmış ve Sıkıştırılmış Doğal Gazcılar Derneği, İstanbul merkezli olarak, 03.12.2009 tarihinde kurulmuştur. Dernek, daha sağlıklı ve yaşanabilir bir Türkiye için temiz, çok amaçlı

Detaylı

Enerji Kaynağı Olarak Kömür

Enerji Kaynağı Olarak Kömür SOMA'DAN SONRA: TÜRKİYE'DE ENERJİ KAYNAKLARI, ÜRETİM VE TÜKETİMİ, ALTERNATİF ENERJİLER, ENERJİ POLİTİKALARI PANELİ Enerji Kaynağı Olarak Kömür Prof. Dr. Ahmet Arısoy Giriş. Enerji kaynağı olarak kömürün

Detaylı

İ klim değişikliği probleminin giderek ciddi olarak ele alınmaya OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Elektrikli Taşıtlarda CO 2 nin Geleceği

İ klim değişikliği probleminin giderek ciddi olarak ele alınmaya OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Elektrikli Taşıtlarda CO 2 nin Geleceği SAYI 49 EKİM 2013 OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ ARAŞTIRMA GELİŞTİRME A.Ş. İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ VAKFI OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ TAŞIT ARAÇLARI YAN SANAYİCİLERİ DERNEĞİ OTOMOTİV ENDÜSTRİSİ İHRACATÇILAR BİRLİĞİ

Detaylı

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ

T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ PODGORİCA-AĞUSTOS 2012 İÇİNDEKİLER SAYFA NO BÖLÜM 1 1 1 GİRİŞ 2 2 Metodolojik açıklamalar 3 2.1

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

EMİSYON ÖN İZNİ VE EMİSYON İZNİ ALMAYA ESAS TEŞKİL EDECEK DÖKÜMANLARLA İLGİLİ YÖNERGE. BİRİNCİ BÖLÜM Genel İlkeler

EMİSYON ÖN İZNİ VE EMİSYON İZNİ ALMAYA ESAS TEŞKİL EDECEK DÖKÜMANLARLA İLGİLİ YÖNERGE. BİRİNCİ BÖLÜM Genel İlkeler EMİSYON ÖN İZNİ VE EMİSYON İZNİ ALMAYA ESAS TEŞKİL EDECEK DÖKÜMANLARLA İLGİLİ YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Genel İlkeler Madde 1- Bu yönergenin amacı, 07.10.2004 tarih ve 25606 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan

Detaylı

Daha iyi bir yasam kalitesi için!

Daha iyi bir yasam kalitesi için! Daha iyi bir yasam kalitesi için! Dünya çapında patentli, üstün Alman teknolojisi ve işlev garantisi sunan TÜV onaylı ilk ve tek hava temizleme cihazı, DİKA A.Ş. güvencesiyle artık Türkiye de! TEMİZ HAVA

Detaylı

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisi ihtiyacı, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden dolayı hızla artmaktadır. Gıda miktarlarında, artan talebin karşılanamaması sonucunda

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI'

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI' ' İnsanlar üzerinde olumsuz etki yapan ve hoşa gitmeyen seslere gürültü denir. Özellikle büyük kentlerimizde gürültü yoğunlukları oldukça yüksek seviyede olup Dünya Sağlık Teşkilatınca belirlenen ölçülerin

Detaylı

1. Biyodizel Nedir? 2. Biyodizel in Tarihsel Gelişimi. 3. Biyodizel Üretim Aşaması. 4. Dünyada Biyodizel. 5. Türkiyede Biyodizel

1. Biyodizel Nedir? 2. Biyodizel in Tarihsel Gelişimi. 3. Biyodizel Üretim Aşaması. 4. Dünyada Biyodizel. 5. Türkiyede Biyodizel SİNEM ÖZCAN 1. Biyodizel Nedir? 2. Biyodizel in Tarihsel Gelişimi 3. Biyodizel Üretim Aşaması 4. Dünyada Biyodizel 5. Türkiyede Biyodizel 6. Biyodizel in Çevresel Özellikleri & Faydaları 7. Çeşitli Biyodizel

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 18 Haziran 2014 İTÜDER SOMA dan Sonra: Türkiye de

Detaylı

EYVAH DENEY TÜPÜMDE GAZ BĐRĐKTĐ

EYVAH DENEY TÜPÜMDE GAZ BĐRĐKTĐ EYVAH DENEY TÜPÜMDE GAZ BĐRĐKTĐ KĐMYA EĞĐTĐMĐNDE PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMALRI DERS SORUMLUSU: PROF.DR ĐNCĐ MORGĐL HAZIRLAYAN: ERKAM UYGUR PROJE HEDEF SORUSU: Kalsiyum karbonat ve hidroklorik asit kullanarak

Detaylı

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-3 COĞRAFYA-1 TESTİ 26 HAZİRAN 2016 PAZAR Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri Ayrıca bitkilerin yapraklarına yeşil rengi de klorofil adı verilen bu yapılar verir. Besin Zinciri: - Aynı ekosistemde yaşayan canlıların

Detaylı

Halil CANTÜRK İbrahim Halil NURDAĞ. Yıldız Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü

Halil CANTÜRK İbrahim Halil NURDAĞ. Yıldız Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü Halil CANTÜRK İbrahim Halil NURDAĞ Yıldız Teknik Üniversitesi Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Bölümü Genel olarak kaynak teknolojisinden, bina kurulmasından, cihaz onarımlarına, ağır sanayiden

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI Dr. Gülnur GENÇLER ABEŞ Çevre Yönetimi ve Denetimi Şube Müdürü Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 06/02/2016 YENİLENEBİLİR ENERJİ NEDİR? Sürekli devam eden

Detaylı

Hava Kirliliği Nedir;

Hava Kirliliği Nedir; Hava Kirliliği Nedir; Canlıların sağlığını olumsuz yönde etkileyen ve/veya maddi zararlar meydana getiren havadaki yabancı maddelerin, normalin üzerindeki miktar ve yoğunluğa ulaşmasıdır. Bir başka deyişle

Detaylı

Meteorolojik koşulların en önemlisi ise Enverziyon (Sıcaklık Terselmesi) durumunun oluşmasıdır.

Meteorolojik koşulların en önemlisi ise Enverziyon (Sıcaklık Terselmesi) durumunun oluşmasıdır. HAVA KİRLİLİĞİ Hava kirliliği deyimiyle, sanayi devriminden bu yana karşılaşmaktayız. Doğa veya insan kaynaklı salımlar sonucu, atmosferde bulunan kirleticilerin belirli seviyeleri aşması ve uygun meteorolojik

Detaylı

KĐMYA EĞĐTĐMĐNDE PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMASI GÖZDE MUTLU KĐÖ-4 20433456

KĐMYA EĞĐTĐMĐNDE PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMASI GÖZDE MUTLU KĐÖ-4 20433456 KĐMYA EĞĐTĐMĐNDE PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMASI GÖZDE MUTLU KĐÖ-4 20433456 PROJE HEDEF SORUSU: Seralarda oluşan karbondioksit (CO2) gazı, sera etkisine neden olur mu? KÜRESEL ISINMA NEDĐR? Küresel ısınma,

Detaylı

AKM-F-193 / 10.04.2014 / Rev:00

AKM-F-193 / 10.04.2014 / Rev:00 AKM-F-193 / 10.04.2014 / Rev:00 YANMA NEDİR? Maddenin ısı ( sıcaklık ) ve oksijenle birleşmesi sonucu oluşan kimyasal bir olaydır. Bir yangının başlayabilmesi için gerekenler : 1- OKSİJEN ( HAVA ) 2- SICAKLIK

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu ENERJİ SEKTÖRÜ Dr. Ali CAN 10.03.2010 24 3.ENERJİ - 3.1. Yakıt Yanması IPCC ye göre, enerji sektöründen kaynaklanan emisyon büyük ölçüde yakıt yanmasını içermektedir. Hemen hemen bütün ülkelerde görülebildiği

Detaylı

Biyogaz Temel Eğitimi

Biyogaz Temel Eğitimi Biyogaz Temel Eğitimi Sunanlar: Dursun AYDÖNER Proje Müdürü Rasim ÜNER Is Gelistime ve Pazarlama Müdürü Biyogaz Temel Eğitimi 1.Biyogaz Nedir? 2.Biyogaz Nasıl Oluşur? 3.Biyogaz Tesisi - Biyogaz Tesis Çeşitleri

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

Ranteko. Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri. Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri. Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri

Ranteko. Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri. Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri. Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri Ranteko ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ Çamur Kurutma ve Yakma Teknolojileri Anaerobik Çürütme ve Biyogaz Tesisleri Çamur Bertaraf Çözümleri Yenilenebilir Enerji Projeleri Çevre Çözümleri Ve Danışmanlık Hizmetleri

Detaylı

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul Sera gazları ve kaynakları Kyoto Protokolü tarafından belirtilen 6 sera gazı: Karbon dioksit (CO

Detaylı

Konutlarda Havalandırma. Dr. İbrahim ÇAKMANUS

Konutlarda Havalandırma. Dr. İbrahim ÇAKMANUS Konutlarda Havalandırma Dr. İbrahim ÇAKMANUS Özet Son yıllarda Ülkemizde residence adı altında yüksek binalarda lüx konutlar yapılıp satılmaktadır. Diğer yandan bu tür yapıların bazılarına LEED, BREEAM

Detaylı

TÜRKİYEDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI. Ekim 2009. İstanbul Büyükşehir Belediyesi. Fen İşleri Daire Başkanlığı. Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü

TÜRKİYEDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI. Ekim 2009. İstanbul Büyükşehir Belediyesi. Fen İşleri Daire Başkanlığı. Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü TÜRKİYEDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI Ekim 2009 İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü Genel Enerji Durumu 2006 yılında, ülkemizin genel enerji

Detaylı

TAŞITLARDA VERİM Elektrik Müh. Ali TİRYAKİ

TAŞITLARDA VERİM Elektrik Müh. Ali TİRYAKİ 1 TAŞITLARDA VERİM Elektrik Müh. Ali TİRYAKİ GİRİŞ Bu çalışmada elektrikle çalışan taşıtlar, doğal gazla çalışan taşıtlar, LPG ile çalışan taşıtlar ile benzinli taşıtların verim ve performansları incelenecektir.

Detaylı

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM 9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM ZEHİRLENMELER Zehirlenme nedir? Vücuda zehirli (toksik) bir maddenin girmesi sonucu normal fonksiyonların bozulmasıdır. Vücuda dışarıdan giren bazı yabancı maddeler, vücudun

Detaylı

İklim Değişikliğinin Sanayiye Etkileri

İklim Değişikliğinin Sanayiye Etkileri İklim Değişikliğinin Sanayiye Etkileri Sadi SÜRENKS RENKÖK İnşaat Müh. ADASO Yönetim Kurulu Üyesi 20 Aralık 2006 İklim Değişikliğinin Nedenleri Fosil Yakıtlar (kömür, petrol, doğal gaz) Enerji Üretimi

Detaylı

Modüler Hibrid Enerji İstasyonu- MOHES

Modüler Hibrid Enerji İstasyonu- MOHES Modüler Hibrid Enerji İstasyonu- MOHES Modüler Hibrit Enerji istasyonu (MOHES) Sivil ve Askeri Endüstrinin bir çok alanında şebeke elektriğinden veya petrol kaynaklı diğer enerji kaynaklarından istifade

Detaylı

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI DERSĐN SORUMLUSU:Prof.Dr.Đnci MORGĐL HAZIRLAYAN:S.Erman SEVDĐ DENEYĐN ADI:FOTOVOLTAĐK PĐL YAPIMI;GÜNEŞ ENERJĐSĐNDEN ELEKTRĐK ÜRETĐMĐ DENEYĐN AMACI:GÜNEŞ ENERJĐSĐNDEN ELEKTRĐK

Detaylı

BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ

BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ Tesisin Amacı Organik yapıdaki hammaddelerin oksijensiz ortamda bakteriler yoluyla çürütülerek enerji potansiyeli olan biyogaza ve biyogazın

Detaylı

Kömürlü Termik Santraller

Kömürlü Termik Santraller Kömürlü Termik Santraller TERMİK SANTRAL NEDİR, NASIL ÇALIŞIR? Termik santraller katı, sıvı ve gaz halindeki yakıtlarda var olan kimyasal enerjiyi ısı enerjisine, ısı enerjisini mekanik enerjiye, mekanik

Detaylı

Kapalı Alanlarda Çalışmalarda Güvenlik

Kapalı Alanlarda Çalışmalarda Güvenlik Kapalı Alanlarda Çalışmalarda Güvenlik Eğitimin Amacı Eğitimin amacı, işyerlerinde sağlıklı güvenli bir ortamı temin etmek, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını %0 a indirmek, çalışanları yasal hak ve

Detaylı

Emisyon Envanteri ve Modelleme. İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik

Emisyon Envanteri ve Modelleme. İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik Emisyon Envanteri ve Modelleme İsmail ULUSOY Çevre Mühendisi Ennotes Mühendislik İçerik Emisyon Envanteri Emisyon Kaynaklarına Göre Bilgiler Emisyon Faktörleri ve Hesaplamalar Modelleme Emisyon Envanteri

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

Yaşadığımız Yerde Ulaşım

Yaşadığımız Yerde Ulaşım Yaşadığımız Yerde Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler, günlük yaşamın vazgeçilmez bir parçasıdır, ancak ulaşım etkinlikleri çevreye

Detaylı

DEPREM VE DOĞAL GAZ. Mak. Yük. Müh. Abdurrahman ATABEY DİYARGAZ AŞ. Mak. Yük. Müh. Ahmet YETİK GAZMER

DEPREM VE DOĞAL GAZ. Mak. Yük. Müh. Abdurrahman ATABEY DİYARGAZ AŞ. Mak. Yük. Müh. Ahmet YETİK GAZMER DEPREM VE DOĞAL GAZ Mak. Yük. Müh. Abdurrahman ATABEY DİYARGAZ AŞ. Mak. Yük. Müh. Ahmet YETİK GAZMER Konu Başlıkları 1- Depremlerde doğalgazın etkileri 2-Deprem öncesi ve sonrası için alınabilecek tedbirler

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ KBSB Kazan ve Basınçlı Kap Sanayicileri Birliği - 2014 Ahmet Cevat Akkaya www.kbsb.org.tr Milyar Kaçınılmaz Son? Misyon? Tek gerçek kaynak - Dünya Dünya popülasyon

Detaylı

Kentsel Dönüşüm ve Akciğer Sağlığı. Haluk C.Çalışır

Kentsel Dönüşüm ve Akciğer Sağlığı. Haluk C.Çalışır Kentsel Dönüşüm ve Akciğer Sağlığı Haluk C.Çalışır Kentsel Dönüşüm; Çökme ve bozulma olan kentsel mekanın ekonomik, toplumsal, fiziksel ve çevresel koşullarını kapsamlı ve bütünleşik yaklaşımlarla iyileştirmeye

Detaylı

ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ BAŞKANI

ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ BAŞKANI ULUSAL BOR ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ BAŞKANI BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARININ GİDEREK AZALMASI ENERJİ KAYNAKLARI ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN ARTMASI CO 2 EMİSYONU ELEKTRİK ENERJİSİNİN DEPOLANAMAMASI BİRİNCİL ENERJİ KAYNAKLARINDA

Detaylı

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum Politika ve Strateji Geliştirme Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti Ozon Tabakasının Korunması İklim Değişikliği Uyum 1 Birleşmiş Milletler İklim değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve ilgili uluslararası

Detaylı

BAKIR BORUNUN TESĐSATTA KULLANIMI*

BAKIR BORUNUN TESĐSATTA KULLANIMI* BAKIR BORUNUN TESĐSATTA KULLANIMI* *Bu yazı 27-28 Ocak 1994 tarihlerinde yapılan, ISSOS'94 fuarı çerçevesinde MMO Đstanbul Şubesi'nin düzenlediği Đstanbul Tesisat Kongresi'nde sunulan bildiriden alınmıştır.

Detaylı

Türkiye de LPG 70 % Bütan 30 % Propan LPG : 30 70 %

Türkiye de LPG 70 % Bütan 30 % Propan LPG : 30 70 % LPG nedir? LPG Likit Petrol Gazı kelimelerinin kısaltılmışıdır. Ham petrolün damıtılması sırasında elde edilen Bütan ve Propan gazları esas 2 petrol gazıdır. Bu gazlar sıvılaştırıldıktan sonra belli oranlarda

Detaylı

FOTOKATALİZÖR VE UYGULAMA ALANLARI

FOTOKATALİZÖR VE UYGULAMA ALANLARI FOTOKATALİZÖR VE UYGULAMA ALANLARI 1. Fotokatalizör (photocatalyst) hakkında genel bilgi Özellikle son yıllarda evsel ve endüstriyel atıklardan kaynaklanan su kaynaklarının, atmosferin ve yaşadığımız çevrenin

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/7) Deney Laboratuvarı Adresi : Gebze Organize Sanayi Bölgesi İhsan Dede Caddesi No:105/B Gebze 41480 KOCAELİ / TÜRKİYE Tel : 0 262 751 04 51 Faks : 0 262 751 38 34

Detaylı

Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri

Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri Küresel İklim Değişikliği Nedir? Çeşitli gaz ve çevre kirliliği gibi olaylar sonucu atmosfer incelmeye başlamıştır.böylece güneş ışınları dünyaya daha fazla

Detaylı

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu tmmob makina mühendisleri odası TMMOB SANAYİ KONGRESİ 2009 11 12 ARALIK 2009 / ANKARA ALAN ARAŞTIRMASI II Türkiye de Kalkınma ve İstihdam Odaklı Sanayileşme İçin Planlama Önerileri Oda Raporu Hazırlayanlar

Detaylı

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi

Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Termik Santrallerden Çıkan Atık Enerji ile Isıtılan Seralarda Sebze Yetiştirilmesi Prof. Dr. H. Yıldız DAŞGAN Çukurova Üniversitesi Bahçe Bitkileri Bölümü dasgan@cu.edu.tr Elektrik enerjisi elde etmek

Detaylı

Çeşitli Enerji Kaynaklarının Karşılaştırılması

Çeşitli Enerji Kaynaklarının Karşılaştırılması Çeşitli Enerji Kaynaklarının Karşılaştırılması Dünya Nüfusu sürekli arttığından ve ülkelerin şu anki Batı Avrupa,Japonya,Kuzey Amerika yaşam standartlarına ulaşma çabasından dolayı daha fazla elektrik

Detaylı

%RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU

%RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU %RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU Çoğu sürücü için yakıt tasarrufu en önemli konudur Daha düşük yakıt tüketimi, depo başına daha çok kilometre ve daha düşük CO2 emisyonları anlamına gelir.

Detaylı

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158 412 5. Ünite ÇEVRE ve TOPLUM 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154 2. Çevre Sorunları... 156 Konu Değerlendirme Testi... 158 153 Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz? 413 414 İNSANLARIN DOĞAL ÇEVREYİ KULLANMA

Detaylı

Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk

Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk değerlendirmesiyle birlikte aşağıdaki sorularla birlikte basitçe değerlendirilebilir.

Detaylı

Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu

Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu Güneydoğu Anadolu Bölgesi nde Pestisit Uygulama Davranışları ve Sağlık Etkilerine İlişkin Bilgi Durumu Z. Ş İ M Ş E K, C. D E M İ R, Z. KEKLİK, B. K A R A, M. A K B A B A Toplumların üretim biçimi, erken

Detaylı

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ Bilim adamlarınca, geçtiğimiz yıllarda insan faaliyetlerindeki artışa paralel olarak, küresel ölçekte çevre değişiminde ve problemlerde artış olduğu ifade edilmiştir. En belirgin

Detaylı

ANKARA ŞEHRİNİN HAVA KALİTESİNİN UOB LER AÇISINDAN İNCELENMESİ

ANKARA ŞEHRİNİN HAVA KALİTESİNİN UOB LER AÇISINDAN İNCELENMESİ ANKARA ŞEHRİNİN HAVA KALİTESİNİN UOB LER AÇISINDAN İNCELENMESİ Sanaz Lakestani, Gülen Güllü Hacettepe Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü E mail: ggullu@hacettepe.edu.tr Amaç Bu çalışmada Ankara ilininin

Detaylı

Araçlarda Doğal Gaz Kullanımı. Makina Müh. Serkan DUVARCI

Araçlarda Doğal Gaz Kullanımı. Makina Müh. Serkan DUVARCI Araçlarda Doğal Gaz Kullanımı Makina Müh. Serkan DUVARCI 1 Doğal gaz yeryüzünün alt katmanlarında bulunan ağırlıklı Metan (CH 4 ) olmak üzere çeşitli hidrokarbonlardan oluşan yanıcı bir gaz karışımıdır.

Detaylı

De Dietrich. G 100-200 Gaz Brülörleri 16-79 kw GAZ BRÜLÖRLERİ G 100S

De Dietrich. G 100-200 Gaz Brülörleri 16-79 kw GAZ BRÜLÖRLERİ G 100S G 100-200 Gaz Brülörleri 16-79 kw GAZ BRÜLÖRLERİ G 100S Tek kademeli, EN 676 ya göre 16-52 kw kapasitede düşük Azot Oksit Emisyonu Nox< 80 mg/kwh olan Düşük Nox emisyonlu Gaz brülörü. G 100S VERİLEN HİZMETLER

Detaylı