Rusya Federasyonu le Türkiye nin Ekonomik likilerinin Analizi Ö%r.Gör. P(nar Egeli (*)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Rusya Federasyonu le Türkiye nin Ekonomik likilerinin Analizi Ö%r.Gör. P(nar Egeli (*)"

Transkript

1 2. Ulusal ktisat Kongresi / ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir -Türkiye ÖZET Rusya Federasyonu le Türkiye nin Ekonomik likilerinin Analizi Ö%r.Gör. P(nar Egeli (*) Türkiye ve SSCB aras(ndaki ili0kiler, Türkiye cumhuriyetinin ilk y(llar(na kadar uzanmaktad(r y(l(nda Sovyetler Birli%i nin da%(lmas(, yeni olu0an Rusya Federasyonu ve serbest piyasa uygulamalar(, iki ülke aras(ndaki ili0kileri pozitif yönde etkilemi0tir. 15 y(lda Rusya n(n ekonomik yap(s( büyük ölçüde de%i0mi0tir. Fiyatlar serbest b(rak(lm(0, özelle0tirme büyük ölçüde tamamlanm(0 ve ekonomi en az(ndan birçok di%er pazar ekonomileri kadar uluslararas( rekabete aç(k hale gelmi0tir. Rus ekonomisi son be0 y(lda y(ll(k ortalama yüzde 6 n(n üzerinde büyüme göstermi0tir. Bu büyüme, krizinden sonraki dönemde gerçekle0en geli0melerden ve petrol-do%algaz gelirlerindeki art(0tan kaynaklanmaktad(r. malat sanayinde de verimlilik art(0( olmakla birlikte, bu art(0 son y(llarda reel ücretlerdeki art(0la ayni paralelde ilerlememi0tir y(l(nda Türkiye ile Rusya aras(ndaki d(0 ticaret 17 milyar dolara ula0m(0t(r. Rusya n(n ihracat(nda Türkiye 6. s(rada, ithalat(nda ise 16. s(rada yer almaktad(r. Rusya n(n Türkiye ye yönelik ihracat(nda petrol ve do%algaz, metaller, kimyasal ürünler; Türkiye nin Rusya ya ihracat(nda ise tekstil ürünleri, makine ve ta0(t araçlar(, kimyasal ürünler ile g(da maddeleri a%(rl(kl( paya sahiptir. Di%er taraftan Rusya n(n Türkiye ye yönelik yat(r(mlar( 350 milyon dolar, buna kar0(l(k, Türkiye nin Rusya daki yat(r(mlar(n(n de%eri 1.5 milyar dolar düzeyindedir. Bu çal(0mada Rusya Federasyonu ile Türkiye aras(ndaki ticari ve ekonomik ili0kiler incelenecek ve de%erlendirilecektir. Anahtar Kelimeler: Rusya Federasyonu, Türkiye, d(0 ticaret, geçi0 ekonomileri JEL S!n!fland!rmas! : F 59, O 52, O 53, O 57 SUMMARY Economic relations of Turkey and USSR go farther back to the early establishment years of Turkey Republic. Disintegration of USSR in 1991 and newly emerging Russian Federation, and the practices of market economy affected those relations between these two countries in a positive way. Prices are liberalized, and privatization is more or less completed. Lately, the state of economy has turned out to be open to international competition so much as in many other market economies. The Russian economy had been sustained an annual growing rate of 6 percent over the last five years.this growth have mainly due to the occuring events following the post-crisis period of , and rising oil and gas revenues. Although productivity in the manufacturing sector had increased, it could not kept pace with rising real wages in recent years In 2006, trade between Turkey and Russia was worth almost 17 billion dollars. Trading rank of Turkey in Russia s foreign trade are placed in 6th row for exports and in 16th row for imports. While Russia exports to Turkey oil and gas, metals and chemical goods,and in turn Turkey sells Russia textiles, machinary and vehicles, chemical goods and food products. Another important point to make is that, while Russia s total investments in Turkey is only worth to 350 million US dollars, Turkey s investments in Russia amounts to total of 1.5 billion US dollars. In this paper the economic and comercial relations between Russia Federation and Turkey will be reviewed Key Words: Russian Federation, Turkey, foreign trade, transition economies JEL Codes: F 59, O 52, O 53, O 57 (*) Celal Bayar Üniversitesi Ahmetli Meslek Yüksekokulu,

2 Rusya Federasyonu le Türkiye nin Ekonomik li0kilerinin Analizi I- GR+ Rusya, tek kutuplu dünya düzenine kar0( ç(karak geçmi0te oldu%u gibi dünya gücü haline gelmek ve iki kutuplu dünyaya geri dönmek istemektedir. Bu çerçevede Rusya n(n elinde petrol ve do%algaz potansiyeline ba%l( büyük bir güç de bulunmaktad(r. Türkiye, yukar(s(nda yer alan Rus gücünü devaml( ihmal ederek Amerika ya önem veren d(0 politikalar izlemektedir. Buna kar0(l(k ülkemizin do%al gazda Rusya ya % 60 oran(nda ba%(ml(l(%( bulunmaktad(r. Ba0ka hiçbir neden olmasa bile sadece bu ba%(ml(l(k Rusya ile ili0kilerin düzgün tutulmas( için yeterlidir. Avrupa Birli%i nde üstün konumda olan Yunanistan ve Güney K(br(s sessizce Rusya ile ili0kilerini h(zla artt(r(rken pek çok projeyi Türkiye nin elinden almaktad(r. Türkiye nin bölgede sürdürmeye ba0lad(%( aktivist d(0 politikada söz sahibi tek ülke olmal(d(r. Türkiye, enerji güvenli%inde bölgede önemli bir güç rolünü üstlenmi0tir. ran ile yap(lan do%al gaz anla0mas(n( ve Azeri-Türkmen do%al gaz(n( Türkiye üzerinden Bulgaristan, Romanya, Macaristan ve Avusturya ya ula0t(ran Nabucco projesinin geli0imini Rusya kendi ç(karlar( için yak(ndan izlemektedir. Dünyan(n en büyük yüzölçümüne sahip olan Rusya Federasyonu nun nüfusu 2006 y(l( itibariyle 142 milyon 800 bin ki0idir. Nüfusun büyük bölümü, ülkenin bat(s(nda ve Trans-Sibirya demiryolu boyunca yo%unla0maktad(r. Hükümet ülkeyi yedi bölgeye ay(rm(0t(r. Rusya n(n de%erli do%al kaynaklar(n(n ço%u kuzeyin ücra kö0elerinde bulunmaktad(r. Petrol ve do%al gaz aç(s(ndan zengin Yamal-Nenets bölgesi ile Rusya n(n elmaslar(n(n % 98 inin ç(kar(ld(%( Saha (Yakutya) görece refah bölgelerdir. Rusya n(n ekonomik faaliyetlerinin büyük bölümü orta s(n(f(n önemli büyüklü%e eri0ti%i Moskova y( merkez almaktad(r. Ancak canl( sektörler Novosibirsk, Nijni-Novgorod, St.Petersburg, Samara ve Yekatarinburg un da aralar(nda bulundu%u birçok kentte kök salmaktad(r. Rusya Federasyonu nun G-7 lere kat(lmas(, AB ve ABD ile iyi ili0kiler sürdürmeye çal(0(yor olmas(, bu ülkelerle aras(nda ç(kar çat(0malar( ç(kmas(na engel olamamaktad(r. Bu nedenle Rusya n(n Türkiye ile iyi ili0kilere sahip olmas( adeta zorunluluk olarak görünmektedir. II- RUSYA FEDERASYONU NUN EKONOMK YAPISI 1990 l( y(llar(n ba0(ndan itibaren küresel ekonominin önemli bir oyuncusu olan Rusya n(n son dönemlerdeki makro ekonomik politikalar(nda; istikrarl( döviz kurunun sa%lanmas(, enflasyonun dü0ürülmesi, kamu borçlar(n(n zaman(nda ödenmesi ve ekonomik büyümenin süreklili%i ön planda yer almaktad(r. Uygulanan dengeli mali politikalar ve para politikalar(ndaki korumac( yakla0(m ekonomideki finansal göstergelerde iyile0meye ve istikrara önemli katk(da bulunmu0tur. Özellikle Rusya da geçi0 sürecinde piyasa reformlar( yolsuzluk ve rant kollama f(rsatlar( da yaratm(0t(r. F(rsatlardan yeni zenginler ortaya ç(km(0t(r. Bu yeni zenginler reformlar(n ileriki safhalar(na direnip mafya gibi davranarak bir yer alt( ekonomisi, tekelci rekabet, eksik liberizasyon gibi unsurlar( yaratm(0lard(r. Bunlar(n sonucu olarak da mali istikrar çökme noktas(na gelmi0tir ( Dural, 2007, s.48 ) krizinden sonra rublenin yüzde 75 oran(nda devalüe edilmesi, dolay(s(yla ithalat(n pahal( hale gelmesi ve Rus halk(n(n sat(n alma gücünün dü0mesi nedeniyle Rusya Federasyonu nun ithalat( yar( yar(ya azalm(0t(r. Kriz sonras( devalüasyon ve uygulanan ithal ikamesi politikas( ile ülke içinde üretim ve ihracat cazip hale gelmi0, bu durum sanayi üretiminde büyük art(0lar( beraberinde getirmi0tir. Ya0anan finansal krizin ard(ndan Rusya ekonomisi toparlanmaya ba0lam(0 ve y(llar(nda uluslararas( derecelendirme kurulu0lar( taraf(ndan verilen ratinglerde düzenli olarak iyile0me görülmü0tür. 15 y(lda Rus ekonomisi önemli ölçüde geli0me göstermi0tir. Fiyatlar serbest b(rak(lm(0, özelle0tirme büyük ölçüde tamamlanm(0 ve ekonomi

3 2. Ulusal ktisat Kongresi / ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir -Türkiye uluslararas( rekabete aç(k hale gelmi0tir. Rusya Federasyonu son be0 y(lda y(ll(k ortalama % 6 n(n üstünde büyüme h(z( kaydetmi0tir. Bu büyüme, 1998 krizinden sonraki dönemde geçekle0en geli0meden ve petrol-do%algaz gelirlerindeki art(0tan kaynaklanmaktad(r. Rusya Federasyonu nun son y(llara ili0kin ba0l(ca ekonomik göstergeleri Tablo: 1 de görülmektedir. Tablo: 1 Rusya Federasyonu nun Ba0l(ca Ekonomik Göstergeleri Enflasyon Oran( (%) - ÜFE TÜFE Reel GSMH Art(0 Oran( (%) sizlik Oran( (%) Sektörel Büyüme H(zlar( (%) - Tar(m - Sanayi - Hizmetler hracat (milyar $) thalat (milyar $) Cari 0lemler Dengesi (milyar $) D(0 Borç Stoku (milyar $) Reel GSMH art(0 Oran( (%) Sabit Yabanc( Sermaye Yat(r(mlar( (milyon $) hracat/ thalat hracat/gsmh thalat/gsmh Cari 0lem Dengesi/GSMH D(0 Borç/GSMH Petrol Üretimi (milyon ton) Petrol ihracat( (milyon ton) Do%algaz Üretimi (milyar mr) Do%algaz hracat( (milyar mr) KAYNAK: Moskova Büyükelçili%i Ticaret Mü0avirli%i (2007)- Rusya Federasyonu nun Genel Ekonomik Durumu ve Türkiye le Ekonomik-Ticari li0kileri, A%ustos-Moskova Rusya da 2006 verileriyle enflasyon oran( üretici fiyatlar(yla %12.4 e, tüketici fiyatlar(yla da %9.7 ye gerilemi0tir. Ocak 2005 y(l(nda 1$=28.8 ruble iken, 2007 y(l(nda 1$=26.3 düzeyine gerilemi0 ani ülke ulusal paras( de%er kazanm(0t(r. Ekonomik istikrar ile birlikte paran(n de%er kazanmas( halk(n ulusal paraya olan güvenini artt(rm(0 ve döviz tasarruflar( azalm(0t(r. Ayr(ca rublenin de%er kazanmas(, enflasyondaki dü0ü0te ana etkenler aras(nda bulunmaktad(r. Resmi rakamlara göre ülkede i0sizlik oran( % 7 düzeyindedir. Rusya n(n ihracat( ve ithalat( son y(larda art(0 göstermi0, 2006 y(l(nda ihracat( 304.5, ithalat( ise milyar dolara ç(km(0, d(0 ticaret hacmi 468 milyar dolara ula0m(0 ve milyar dolarl(k d(0 ticaret fazlas( vermi0tir. hracat(n ithalat( kar0(lama oran( %180, ihracat(n GSMH içindeki pay( % 30, ithalat(n GSMH içindeki pay( ise %17 dir. Bununla birlikte ülkenin d(0 ticaretinin hammadde ihracat( ve tüketim mallar( ithalat( a%(rl(kl( yap(ya sahip oldu%u ve bütçe gelirlerinin yakla0(k üçte birlik k(sm(n( ihracat ve ithalattan al(nan gümrük vergilerinin olu0turdu%u ifade edilebilir.

4 Rusya Federasyonu le Türkiye nin Ekonomik li0kilerinin Analizi Rusya n(n ihracat gelirlerinde ve yabanc( sermaye yat(r(mlar(ndaki önemli yükseli0, ülkenin uluslararas( rezervlerini de bir önceki y(la göre %70 artt(rarak milyar dolara ç(kartm(0t(r. Cari i0lemler fazlas(n(n GSMH içindeki pay( ortalama %10 düzeylerindedir. Rusya n(n yat(r(mlar(n(n önemli k(sm( enerji sektörüne ait olup, imalat sanayi dallar(nda yeterli yat(r(m( gerçekle0tirememi0tir. Bununla birlikte özellikle son y(llarda do%rudan yabanc( yat(r(mlarda art(0 söz konusu olup, son dört y(lda yakla0(k 43 milyar dolarl(k do%rudan yabanc( sermaye yat(r(m( yap(lm(0t(r. Rusya Federasyonu nda arsas(nda milli gelir sürekli dü0mü0, sadece 1997 y(l(nda dü0ü0 durdurulmu0tur. Bu y(llarda ülkede milli gelirdeki dü0ü0ün önüne geçilmesi daha çok tüketim harcamalar(ndaki art(0la mümkün olmu0tur. Ki0i ba0(na gelir 1998 y(l(nda 1988 deki düzeye göre % 44.2 oran(nda gerilerken, bir anlamda 1990 l( y(llar(n dü0ü0 rekoru k(r(lm(0t(r (Selçuk,2005,ss.9). Ekonomik çökü0, istikrars(z ve sosyal problemlerle dolu y(llar(n ard(ndan, özellikle 2000 l( y(llarda beklentilerin de üzerinde önemli bir büyüme kaydeden Rusya n(n dönemine ili0kin gayri safi milli has(la ve ki0i ba0(na dü0en gelir rakamlar( a0a%(daki tabloda yer almaktad(r (Tablo:2). Tablo:2 GSMH n(n ve Ki0i Ba0(na Dü0en Gelirin Geli0imi ( ) Y(llar GSY H KBDG ($) (piyasa fiyatlar(- milyar $) (tahmin) KAYNAK: IMF- World Economic Outlook, October 2007 Rusya Federasyonu, finansal kriz ya0ad(%( 1998 ve 1999 y(llar( d(0(nda gayri safi yurtiçi has(la ve ki0i ba0(na dü0en gelirde sürekli art(0 kaydetmi0tir y(l(nda ya0anan ekonomik kriz, derin bir ekonomik çökü0e neden olarak GSY H n(n 1999 y(l(nda milyar dolara kadar gerilemesine yol açm(0t(r. Son yedi y(lda yüksek oranl( büyüme göstermi0 olan Rus ekonomisi 2005 y(l(nda & 6.4 ile geli0mekte olan ekonomilerin ortalama büyüme oran( olan % 5.9 un ve dünya ortalamas( olan % 3.2 nin oldukça üzerinde büyümü0tür y(l(nda ise ekonomideki büyüme 2005 y(l(n(n üstünde % 6.7 düzeyinde gerçekle0mi0, son yedi y(ldaki büyümesi % 58 e ula0m(0t(r. GSMH 2006 y(l( itibariyle 985 milyar dolar düzeyine, ki0i ba0(na dü0en gelir ise dolara yükselmi0tir. Bu rakamlar(n 2007 y(l( sonunda GSY H da milyar dolara, ki0i ba0(na gelirde ise dolara ula0mas( beklenmektedir. Söz konusu büyüme büyük ölçüde artan petrol fiyatlar(yla desteklenmi0, sa%lanan gelir tüketici ve k(smen yat(r(m talebini artt(rm(0 ve bu talep art(0( da büyümede önemli unsur olarak i0lev görmü0tür. Petrol fiyatlar(nda önümüzdeki y(llarda ortaya ç(kacak art(0 ya da azal(0lar, Rus ekonomisinin büyüme hedeflerinin tutturulmas(na ya da büyümenin yava0lamas(na neden olabilecektir. Ekonomik çökü0ün ard(ndan Rusya yakla0(k 10 y(l( geride b(rakm(0t(r y(llar( aras(nda ekonomide h(zl( bir yükseli0 görülmektedir. Ülke 2007 y(l(nda kronik hale gelmi0 olan bütçe aç(%(n( kapatmay( ba0arm(0t(r. Ekonomide meydana gelen bu canlanmada iki

5 2. Ulusal ktisat Kongresi / ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir -Türkiye faktör önemlidir. Birincisi 1999 y(l(nda rublenin yüksek oranl( devalüasyonu, ikincisi ise petrol ve benzeri mallar(n fiyatlar(ndaki ani yükseli0lerdir y(l(nda ortaya konulan reform plan( on y(ll(k bir dönemi kapsamaktad(r. Bu plan 2001 y(l(nda yenilenerek daha kapsaml( ve y(llar(n( kapsayan bir orta vadeli planla desteklenmi0tir. Söz konusu plan ve programlar geni0 çapl( bir vergi reformu, sosyal politikalar(n geli0tirilmesi, özel sektörün önündeki bürokratik engellerin kald(r(lmas(, monopollerin düzenlenmesi, bürokrasinin iyile0tirilmesi, finans piyasalar(n(n geli0tirilmesi ve bütçe reformunu kapsamaktad(r. Öngörülen reformlar(n büyük ço%unlu%u 2001 y(l(ndan itibaren uygulamaya konulmu0tur (Selçuk, 2005,s.11). Rusya n(n sanayile0me süreci Büyük Petro döneminden beri bir politika olarak benimsenmi0 ve SSCB taraf(ndan kararl( biçimde uygulanm(0t(r. Rusya ileri teknoloji üretme çabas(ndad(r. Bat( standartlar(nda olmasa bile ülkede uçak, otomobil, her türlü beyaz e0ya, mobilya, a%(r makine ve di%er gereçler üretilmektedir. Geli0mi0lik, refah ve ki0i ba0(na dü0en gelir aç(s(ndan ciddi farklar olmas(na ra%men, askeri ve a%(r sanayi alan(ndaki potansiyel sayesinde bugün Rusya sanayile0mi0 ülkeler aras(na girmi0 ve G-7 ülkeleri art(k G-8 olarak Rusya y( da aralar(na alm(0lard(r. Sanayi sektörünün GSMH içindeki pay( 2006 y(l(nda % 3.9 düzeyinde bulunmaktad(r. Rus hükümeti, ülkenin do%al kaynak ihraç ederek geli0mesini sürdüremeyece%inin bilincinde olarak, sanayile0me politikalar( olu0turmaya çal(0maktad(r. Öncelikle yurt içinde talep, sonra Ba%(ms(z Devletler Toplulu%u ve di%er ülkelere yönelik ihracat amaçl( üretim yapacak sanayi tesisleri için yabanc( sermaye dahil çe0itli unsurlar( harekete geçirme gayretindedir. Gümrüklerde ya0anan sorunlar ve yüksek vergiler, iç piyasadaki talep için üretim yap(lmas(n( te0vik etmektedir. Talep, ekonomik geli0meye paralel olarak canl(l(%(n( korumakta ve üretimi çekmektedir (Moskova Büyükelçili%i Ticaret Mü0avirli%i, 2007, ss.16). Sovyet dönemi bitimi ve ard(ndan ya0anan ekonomik krizler ülkedeki tar(m( da olumsuz etkilemi0tir y(l(nda % 1.4 olan tar(m(n GSMH içindeki pay( 2006 y(l(nda % 2.8 düzeyinde gerçekle0mi0tir (Tablo:1). Rusya iklim 0artlar(nda üretilmeyen meyve ve sebze gibi ürünler yurt d(0(ndan ithal edilmekte ve nispeten yüksek fiyattan sat(lmaktad(r. Rus ekonomisinde hizmetler sektörü h(zla geli0mektedir. Sektörün GSMH içindeki pay( 2003 de %6.6, 2005 de % 12 ve 2006 y(l(nda % 8 olmu0tur. Özellikle h(zl( yemek, al(0veri0 merkezleri ile süpermarket zincirleri yat(r(mlar( in0aat sektörünü de canland(rm(0, telekomünikasyon sektörü ile birlikte hizmet sektörü en çok eleman istihdam edilen sektör olmu0tur. Rusya son y(llarda ülkemize Almanya dan sonra en fazla turist yollayan ülke konumundad(r y(l( rakamlar(na göre Rusya dan ülkemize gelen turist say(s( ki0idir (www.turizm.gov.tr). Bunun yan(nda 1990 l( y(llar(n ba0lar(nda Rus pazar(na giren Türk müteahhitleri yakla0(k 20 milyar dolar proje taahhüdü üstlenmi0lerdir. statistiklere göre 2006 y(l(nda 2.7 milyar dolar olan i0 hacminin 2007 y(l(nda 3 milyar dolar( a0mas( beklenmektedir y(l(nda oldu%u gibi 2006 y(l(nda da Rusya da federal bütçe milli geliri %7.5 i, konsolide kamu sektörü genel dengesi ise milli gelirin % 8.5 i oran(nda fazlal(k vermi0tir. Federal bütçenin dörtte birinden fazlas( otomatik olarak istikrar fonuna aktar(lm(0t(r. Bu tutar milli gelirin % 6.1 ine kar0(l(k gelmektedir. 1 Mart 2007 tarihi itibariyle istikrar fonunda biriken para 100 milyar dolar( a0m(0t(r. Hükümet d(0 borç ihtiyac( duymamas(n(n ötesinde istikrar fonundan eski SSCB nin Paris Kulübüne 23 milyar dolarl(k borcunu ödemi0tir. Sonuçta 2006 y(l( sonu itibariyle kamu d(0 borcu 52 milyar dolar düzeyine inmi0, toplam kamu borç stoku ise milli gelirin %10 unun alt(na gerilemi0tir (Moskova Büyükelçili%i Ticaret Mü0avirli%i,2007,ss.29) y(l(nda kamu borç stokunun milli gelire e0it oldu%u dikkate al(nd(%(nda, Rus ekonomisinin k(sa sürede nas(l geli0me gösterdi%i ortaya ç(kmaktad(r. Di%er taraftan ülkenin döviz rezervleri 300 milyar dolar(

6 Rusya Federasyonu le Türkiye nin Ekonomik li0kilerinin Analizi a0m(0 ve Rusya Federasyonu, Çin Halk Cumhuriyeti ve Japonya dan sonra döviz rezervi düzeyinde dünyada üçüncü ülke konumuna gelmi0tir. yi yönetim ile geçi0 ekonomilerinin performanslar( aras(nda güçlü bir ili0ki oldu%u Balc(lar taraf(ndan yap(lan çal(0ma ile ortaya konmu0tur. Yöneti0imin bile0enlerinin uluslararas( kurumlar(n de%erlendirmelerine dayal( say(sal ölçümlerini kullanarak, geçi0 ekonomilerinde ortaya ç(kan ki0i ba0(na gelir, yat(r(m ve tasarruf oran(, bebek ölüm oran(, beklenen ya0am süresi, gelir da%(l(m(, enflasyon, kentle0me oran(, üniversite e%itim oran( ve ya0anan geçi0 dönemi resesyonu farkl(l(klar(n(n büyük oranda yöneti0im farkl(l(klar(ndan kaynakland(%( lehine bulgular elde edilmi0tir (Balc(lar,2003,ss.87). Rusya Federasyonu da petrol ve do%algaz gelirlerini iyi de%erlendirmektedir. Bu da Putin yönetiminin ba0ar(s(n( ortaya koymaktad(r. Siyasi istikrar sa%land(ktan sonra ülkede yerli ve yabanc( yat(r(mlar artm(0t(r. Do%al kaynak zenginli%i, yüksek kar oranlar(, insan gücü ve halk(n tüketim e%ilimleri gibi faktörlerin etkisiyle Rusya, pek çok yerli ve yabanc( yat(r(mc( aç(s(ndan cazibesini korumaktad(r (Primakov, 2003). G(da ve giyimin ard(ndan Rusya da en çok para harcanan ürün kitapt(r y(l(nda ülkede kitap bas(lm(0t(r. Bugün Rusya reel piyasas( portföy piyasas(na göre daha kazançl( görülmekte ve yat(r(mlar devam etmektedir. Rezervlerdeki net de%i0ikli%i gösteren sermaye ve finans hesab( 2006 y(l(nda 6 milyar dolar fazla vermi0tir. En büyük sermaye giri0i imalat, perakende ve hizmetler alan(nda gerçekle0mi0tir. Yat(r(mlar(n % 50 sinden fazlas( Hollanda, Güney K(br(s ve Lüksemburg taraf(ndan gerçekle0tirilmi0tir. Bu ülkeler ayni zamanda geçmi0te Rus sermayenin yo%un olarak yöneldi%i ülkeler konumundad(r. Bu nedenle sermaye giri0lerinin de önemli ölçüde bu ülkelerdeki yat(r(mlardan kaynaklanan kar ve sermaye transferleri 0eklinde oldu%u dü0ünülmektedir (Moskova Büyükelçili%i Ticaret Mü0avirli%i, 2007,ss.27-29). III- TÜRKYE-RUSYA EKONOMK VE TCAR L+KLER Türk-Rus ili0kilerinin ba0lang(c( bundan bin küsur y(l önce, Ruslar (n tarih sahnesine ilk ç(kt(klar( zamana kadar uzanmaktad(r. Bu iki halk yan yana ya0am(0 ve tarih boyunca s(k s(k birbirleriyle sava0m(0lard(r. Her iki ülkenin de hem do%uda hem de bat( da topraklar(n(n bulunmas(, tarihteki en büyük imparatorluklar( kurmalar( ve bu imparatorluklar(n ayni dönemlerde y(k(l(p yerlerine iki yeni devletin kurulmu0 olmas(, ortak yönlerini olu0turmaktad(r (Kamalov,2004,ss.157). Cumhuriyetin kurulu0undan itibaren Türkiye nin hem siyasi hem de ekonomik ve ticari politikalar(nda her zaman önemli ve öncelikli bir konuma sahip olan eski SSCB ile olan ili0kilerimiz, 1992 y(l( ba0(ndan itibaren Rusya Federasyonunun kurulmas( ve ülkede ya0anan piyasa ekonomisine geçi0 süreci ile birlikte daha da önem kazanm(0, bölgenin ekonomik ve siyasi istikrara kavu0mas( aç(s(ndan en belirleyici unsurlardan biri haline gelmi0, Türk yat(r(mlar(nda art(0 kaydedilmi0 ve Enka, Koç, Zorlu grubu, Efes, i0ecam, Kale grubu, Eczac(ba0( gibi büyük firmalar pazara girmi0lerdir. ki ülke aras(ndaki ekonomik ili0kilere ivme kazand(ran hareket noktas( 1984 y(l(nda imzalanan ve 1987 y(l(nda yürürlü%e giren do%algaz anla0mas(d(r. Bu anla0mada Sovyetler Birli%i nden al(nan do%al gaz(n bedelinin yüzde 70 lik k(sm(n(n Türk mal ve hizmetleri ile ödenmesi öngörülmü0, anla0ma sayesinde birçok sanayi ürününün bu ülkeye sat(0( gerçekle0mi0 ve Sovyetler Birli%i nin da%(ld(%( y(l olan 1991 de Türkiye nin Sovyetler Birli%i ne yönelik ihracat( 400 milyon dolar düzeyine ula0m(0t(r. Son 15 y(ld(r da Türkiye ile Rusya Federasyonu aras(nda ticarete konu olan ürünler her geçen y(l çe0itlenmektedir. Tabloda da yer ald(%( gibi (Tablo:3) Türk-Rus d(0 ticaret hacminde son y(llarda önemli oranda art(0 olmakla beraber, söz konusu art(0 Türkiye aleyhine geli0mi0tir.

7 2. Ulusal ktisat Kongresi / ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir -Türkiye Türkiye nin Rusya Federasyonu ndan gerçekle0tirdi%i ithalatta, ihracata oranla sürekli art(0 görülmektedir. hracatç( Türk firmalar(, Rusya pazar(na girmi0 bulunan Avrupa Birli%i ülkelerinin firmalar( kar0(s(nda finansman deste%inden yoksun kalmakta ve bu durum da Türk firmalar(n( rekabet gücü bak(m(ndan zay(f b(rakmaktad(r. Tablo: 3 Rusya Federasyonu-Türkiye D(0 Ticareti (milyon $) hracat thalat Ticaret Hacmi Denge KAYNAK: Moskova Büyükelçili%i Ticaret Mü0avirli%i (2007)- Rusya Federasyonu nun Genel Ekonomik Durumu ve Türkiye le Ekonomik-Ticari li0kileri, A%ustos-Moskova Ba0lang(çta Rusya Türkiye den ço%unlukla g(da maddeleri al(rken daha sonra tekstil ve konfeksiyon ürünleri, kürk-deri, makine ve techizat, otomobil almaya ba0lam(0t(r. Türkiye ise enerji kaynaklar( olan petrol, do%algaz, kömür ba0ta olmak üzere makine aksam( ve parçalar(, demir-çelik, kimyasallar ve gübre ithal etmektedir. Türkiye den Rusya Federasyonu na ihraç edilen mallar(n kompozisyonu incelendi%inde; makine ve ula0(m araçlar(n(n % 32, dokumac(l(k ürünlerinin % 18, meyve, sebze ve mamullerin % 12, haz(r giyimin % 7 ve kimyasallar(n % 9 paya sahip olduklar( görülmektedir. Türkiye nin Rusya pazar(na yönelik ihracat(n( a%(rl(kl( olarak fiyat elastikiyetleri yüksek tüketim mallar( olu0turmaktad(r y(l( verilerine göre Türkiye nin Rusya dan ithalat kompozisyonunda petrol ve kömür ürünlerinin % 35, petrol ve do%al gaz(n % 32, demir-çelik ürünlerinin % 10, demir d(0( metalleri % 6 ve kömürün % 5 oran(nda pay( vard(r (Moskova Büyükelçili%i Ticaret Mü0avirli%i, 2007, ss.46). Türk ihracatç(lar( Rusya pazar(ndaki rekabet avantaj(n( kaybetmi0lerdir. Özellikle Rusya n(n Ba%(ms(z Devletler Toplulu%u ülkelerinden yapt(%( ithalatta KDV ve baz( di%er vergilerin uygulanmamas(, AB-Rusya Federasyonu aras(nda yap(lm(0 olan ortakl(k ve i0birli%i anla0mas( Türk ihracatç(lar(n rakip firmalar(na büyük avantajlar sa%lam(0t(r. Rusya Federasyonu nun Ba%(ms(z Devletler Toplulu%u na yönelik ihracat( 2006 verileriyle 43.4 milyon dolar, ithalat( ise 25.2 milyon dolar düzeyindedir. Bavul ticareti, eski do%u blo%u ülkelerinde Sovyetler Birli%i nin son y(llar(nda üretimin yetersiz ancak talebin fazla olmas(ndan do%mu0tur li y(llar(n sonunda, tüketim mallar(n( kendi ülkelerinde satmak üzere küçük miktarlarda al(m yapan Yugoslavya vatanda0lar(n(n Türkiye ye giri0iyle ba0layan bavul ticareti, daha sonralar( Polonya ve Bulgar vatanda0lar(n ard(ndan Rusya ve di%er SSCB vatanda0lar(n(n kat(l(m(yla 1995 y(l(na kadar artarak devam etmi0tir. Bavul ticareti, Türkiye nin ve eski sosyalist blo%u ülkelerinin izledi%i politikalar çerçevesinde geli0me göstermi0tir. Eski sosyalist blo%u ülkeleri giri0-ç(k(0 ko0ullar(n( serbestle0tirmi0ler, Türkiye de giri0 vizesi alan(ndaki uygulamalar( yumu0atm(0t(r. Bavul ticareti, iki ülke aras(ndaki ticaret hacminin önemli bir k(sm(n( olu0turmu0tur. Bavul ticareti kanal( ile Rusya yla i0 yapan firmalar zamanla önemli deneyimler kazanarak önemli i0ler yapar hale gelmi0lerdir. Birçok Türk firmas( Rusya da ma%aza açm(0 ve markala0maya ba0lam(0t(r. Rusya n(n bavul ticaretinden geliri 1.6 milyar dolar, Türkiye nin ise 2006 verilerine göre 6.4 milyar dolard(r (http://www.hazine.gov.tr/stat/e-gosterge.htm). Türkiye ile Rusya Federasyonu aras(nda 1980 sonras( enerji alan(nda yap(lan i0birli%i, ekonomik ili0kilerin geli0mesinde önemli rol oynam(0t(r y(l(nda Mavi ak(m Anla0mas( çerçevesinde Rusya dan ilave do%algaz al(m(n(n ba0lamas( iki ülke aras(ndaki d(0 ticaret hacmini artt(rm(0t(r.

8 Rusya Federasyonu le Türkiye nin Ekonomik li0kilerinin Analizi Mavi Ak(m, Türkiye ile Rusya aras(ndaki enerji alan(nda yap(lan i0birli%inin en önemli halkas( olup, 2010 y(l(na kadar 16 milyar m³ gaz(n Rusya dan Türkiye ye ta0(nmas(n( öngörmektedir. Orta Asya ve Kafkaslardaki petrol ve do%algaz zenginliklerinin bat(ya ta0(nmas( konusunda önemli rol üstlenen Türkiye, buna ba%l( yeni gelir kaynaklar( elde edebilir. Son dönemde Avrasya bölgesinde enerji alan(nda h(zl( geli0meler ya0anmaktad(r. Bu geli0meler Avrasya co%rafyas(n(n önemli bir oyuncusu olan Türkiye ve Rusya y( da yak(ndan ilgilendirmektedir. Rusya, ba0ta do%algaz olmak üzere enerji alan(nda sadece Avrasya co%rafyas(nda de%il bütün dünyada hegemonya kurmak için çe0itli projeler ortaya atmaktad(r. Bu çerçevede, özellikle Ukrayna ve Beyaz Rusya ile sorun ya0ad(ktan sonra, transit yollar(n( çe0itlendirmeye çal(0maktad(r. Moskova, son bir y(l içinde Rusya ve Almanya y( Batl(k Denizi nin alt(ndan ba%layacak Kuzey Boru Hatt(, Bulgaristan ve Yunanistan dan geçecek Güney Ak(m ve Burgaz-Dedea%aç Boru Hatt( gibi projeler ortaya atm(0t(r. Avrupa ve Avrasya ülkelerini enerji alan(nda kendine ba%l( hale getiren Rusya, Orta Asya ülkelerindeki enerji kaynaklar(n(n kendi topraklar( üzerinden dünyaya pazarlanmas( yönünde de büyük ba0ar(lar elde etmi0tir. Rusya n(n çabalar( ayni h(zla Asya-Pasifik yönünde de sürmektedir. Di%er taraftan Türkiye nin de son dönemlerde enerji alan(nda hamle yapt(%(n( söylemek mümkündür. Türkiye bir taraftan ran ile ran-türkmen gaz(n(n Avrupa ya ihracat( konusunda bir ön mutabakata var(rken, di%er taraftan da Azerbaycan ve Irak ile i0birli%ini öngören görü0meler gerçekle0mi0tir. Nitekim, Azerbaycan ile var(lan ön mutabakat geçirildi%i taktirde Azerbaycan gaz( da Türkiye ve Yunanistan üzerinden Avrupa ya ihraç edilecektir. ran, Türkmenistan ve Azerbaycan gaz(n(n Türkiye üzerinden Avrupa ya ihraç edilmesi durumunda, Türkiye enerji koridoru olma yönünde büyük bir ad(m atm(0 olacakt(r. Türkiye nin Rusya Federasyonu na ihraç etti%i mal gruplar(ndan önemli be0 tanesi için ekonometrik model olu0turan Selçuk un dönemini kapsayan çal(0mas(, iki ülke aras(ndaki d(0 ticaret yap(s(n( ortaya koymaktad(r (Selçuk,2005, ss.72-80). Çal(0mada ele al(nan mal gruplar( 0unlard(r: plastik ve plastikten mamul madde ihracat(; sabunlar, yüzey aktif organik maddeler y(kama ya%lama ürünleri ihracat(; maden cevheri, curuf ve küller ihracat(; yenilen meyve, kavun ve turunçgillerin kabuklar( ihracat(; sebze ve yenilen kökler, yumru bitkileri ihracat(. Modelin sonuçlar(na göre; ihracat(n fiyatlardaki de%i0meye duyarl( olmad(%(, buna kar0(l(k yukar(da yer alan be0 mal grubuna ili0kin esnekli%in çok yüksek ç(kt(%( görülmü0tür. Bu ürünlerin fiyat elastikiyeti yüksektir. Rusya n(n GSY H s(nda % 1 lik art(0, Türkiye nin ihracat(nda % 1.5 lik art(0a neden olmaktad(r. Yani gelir esnekli%i de yüksektir. Rusya daki ekonomik ve siyasi dönü0üm de bu mal grubu ile ilgili ihracat(m(z( olumlu yönde etkilemektedir. Türkiye nin Rusya ya yapt(%( ihracat(n incelenen dönemde y(ll(k % 6.1 oran(nda artt(%( görülmektedir. Rusya ya yap(lan ihracat içinde önemli bir ürün grubu olan sebze ve köklerin ihracat(n(n y(ll(k büyüme h(z( % 40, meyve ihracat(n(n % 23.9, plastik mamuller ihracat(n(n ise % 19.5 tir. Ayni dönemde maden ihracat(n(n büyüme h(z( % 18.9 iken sabun ihracat(n(n % %15.4 oran(nda büyüme kaydetti%i hesaplanm(0t(r. hracat içinde en büyük paya sahip be0 fas(l grubunun y(ll(k büyüme h(zlar(n(n Türkiye nin toplam ihracat(ndaki büyümeden fazla oldu%u görülmektedir siyasi ve ekonomik de%i0im, ihracat miktar(n(n artmas( yönünde olumlu etkide bulunmu0tur. Türkiye, Rusya dan do%al kaynaklar, hammaddeler, ara mallar ve enerji kaynaklar( ithal ederken, Rusya ya tüketim mallar( ihraç etmektedir. hraç mallar(n(n fiyat elastikiyetinin yüksek olmas( nedeniyle, fiyat( dü0en ihraç mallar(n(n ihracat(n( artt(rmak mümkün olacakt(r. Navlun bedellerinin dü0mesi ithalata ödenen bedelleri dü0ürecek ve d(0 ticaret aç(%(n(n kapanmas(na katk(da bulunacakt(r.

9 2. Ulusal ktisat Kongresi / ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir -Türkiye Avusturyal( iktisatç( Joseph A. Schumpeter, Ekonomik Geli0me Kuram( adl( eserinde, kapitalizmin kendi yap(s(ndan do%an fakat kendi özüne ve mant(%(na ters dü0en unsurlar(n( tan(mlam(0 ve firmalar halinde kurulu olan endüstriyel kapitalist toplumun geli0me sorununu ilk planda ele alm(0t(r. Schumpeter'in iktisadi analize en önemli katk(s(; kapitalizmdeki konjonktür dalgalanmalar(n( kötü hasat ve do%al afetler gibi d(0 faktörlerle aç(klamay(p, teknolojik yeniliklere ve i0adamlar(n(n giri0imlerine ba%lamas(d(r. Schumpeter sanayinin geli0imini sa%layan gücü sermaye olarak tan(mlam(0t(r.ona göre; ekonomik geli0menin temelinde teknik yenilikler vard(r. Bu yenilikleri uygulayacak kesim ise giri0imcilerdir. Piyasada zarar eden marjinal i0letmelerin piyasadan çekilmeleri sayesinde kaynak tahsisinin piyasaya yeni giren firmalar eliyle yeniden gerçekle0tirilece%i tezi Schumpeter geçi0 ekonomileri için ileri sürmemi0 ancak geçi0 ekonomileri için geçerli olmu0tur. Rusya Federasyonu da pek çok alanda üstün olmas(n(n yan( s(ra uzun y(llar komünizm ile yönetilmelerinden dolay( giri0imcilik ruhu yok olmu0tur. Be0eri sermayesi, do%al kaynaklar(, alt yap( yat(r(mlar( gibi birçok üstünlüklerini kullanamam(0lard(r. Türkiye nin giri0imcilik yönü daha üstündür. Bundan dolay( Türkiye ile Rusya ikili ili0kilerinin geli0tirilmesi gerekmektedir. ki ülke aras(ndaki d(0 ticaret yap(s( ticarete konu olan mal gruplar( aç(s(ndan ele al(nd(%(nda, mevcut d(0 ticaret hacminin geli0tirilmesine imkan verecek bir yap(ya sahiptir. Rus pazar(na yönelik ihracat yapan Türk firmalar( kendi da%(t(m sistemlerini kurarak ticaret noktalar( olu0turmal(d(rlar. Ayr(ca geçici dönem içinde bavul ticareti normal ticarete dönü0türülmelidir. Hem Türkiye hem de Rusya Federasyonu, Avrupa Birli%i ile önemli ölçüde d(0 ticareti olan ülkelerdir. Bu bak(mdan iki ülke aras(nda AB ili0kileri çerçevesinde serbest ticaret anla0mas(n(n imzalanmas( ili0kilerin geli0mesine katk(da bulunabilir. Avrasya Eylem Plan( n(n ekonomik boyutu hayata geçirilmek suretiyle Türkiye ve Rusya; Orta Asya, Kafkasya ve Ortado%u ülkelerinde ortak yat(r(m projelerinde i0birli%i yapabilirler. Bunun yan(nda ticari ili0kilerin geli0tirilmesi aç(s(ndan Rus firmalar(n(n Türkiye deki hidroelektrik santralleri, alüminyum tesisleri, elektrik ve do%algaz da%(t(m 0ebekeleri gibi projelere kat(lmalar( te0vik edilebilir. SONUÇ Türkiye ile Rusya aras(nda yüzy(llard(r süren ili0kiler içinde çe0itli ini0ler ve ç(k(0lar ya0anm(0t(r. Rus-Türk sava0lar( ve yirminci yüzy(l(n so%uk sava0 dönemi, iki ülke aras(ndaki kom0ulu%u sarsan faktörlerdir. Son onbe0 y(ld(r ise iki ülke aras(ndaki ili0kilerde siyasi oldu%u kadar ekonomik alanda da geli0me kaydedilmi0tir. Bu çerçevede Türkiye, Avrupa Birli%i ne verdi%i önemi yukar(s(nda yer alan Rusya ya da vermelidir. Ülkemizin do%algaz(nda Rusya Federasyonu na yüzde 60 oran(nda ba%(ml(l(%( vard(r. Türkiye, Orta Asya ve Kafkaslardaki petrol ve do%algaz zenginliklerinin bat(ya ta0(nmas( konusunda da önemli rol üstlenmelidir. Rusya Federasyonu ile Türkiye nin d(0 ticaret hacmi artmakla birlikte, ticaret dengesi Türkiye nin aleyhine geli0mektedir Toplam ticaret hacmindeki yükseli0 büyük ölçüde Türkiye nin Rusya Federasyonu ndan gerçekle0tirdi%i ithalattaki art(0tan kaynaklanmaktad(r. Türkiye Rusya dan do%al kaynaklar, hammaddeler, ara mallar( ve enerji kaynaklar( ithal ederken, Rusya ya tüketim mallar( ihraç etmektedir. hraç mallar(n(n fiyat elastikiyetinin yüksek olmas( nedeniyle, fiyat( dü0en mallar(n ihracat(n( artt(rmak mümkün olacakt(r. Navlun bedellerinin dü0mesi, ithalata ödenen bedelleri dü0ürecek ve d(0 ticaret aç(%(n(n kapanmas(na yard(mc( olacakt(r. Türk-Rus ili0kilerinin durumu sadece iki ülke için de%il, ayn( zamanda hem Türkiye hem de Rusya Federasyonu nun s(k( ili0kiler içerisinde bulunduklar( kom0u ülkeler aç(s(ndan da büyük önem arz etmektedir. Bulunduklar( bölge ile tarihi, etnik, kültürel ba%lar( ve co%rafik konumlar( iki ülkeyi bar(0 ortam(n(n olu0turulmas(, bar(0(n korunmas(, dengeli ve verimli bir i0birli%inin kurulmas( aç(lar(ndan çok önemli k(lmaktad(r. Bu durum

10 Rusya Federasyonu le Türkiye nin Ekonomik li0kilerinin Analizi Kafkaslar ve Balkanlar daki çat(0ma bölgelerinde istikrar(n sa%lanmas(na ve Karadeniz havzas( ülkeleri aras(nda kar0(l(kl( güvenin olu0mas(na büyük katk(da bulunacakt(r. KAYNAKÇA Balc(lar, Mehmet (2003); Orta Asya Ülkelerinde Yöneti0im ve Makroekonomik Performans Üzerine Ekonometrik Bir Analiz, International Conferance on The Transition Countries on the Way of Transforming Into Market Economics, Kyrgyz- Turkish Manas University, Bishkek, ss.86. Desai, Raj M.-Itzhak Goldberg (2007); Enhancing Russia s Competitiveness and Innovative Capasity, April, Eri0im Tarihi: NEXTN/0 Dural, Betül Yüce (2007); Geçi Ekonomileri-Plandan Piyasaya, Beta Yay(nlar(, stanbul. Duran, Meltem; Karadeniz Ekonomik birli;i Ülkeleri Aras!nda Ticaretin Geliememesinin Nedenleri ve Çözüm Önerileri, stanbul Ticaret Odas( Yay(n No: , stanbul. Federal State Statistics Service (2007), IMF (2007)- World Economic Outlook, October, Kagarlitsky, Boris (2007); Çevrenin mparatorlu;u-rusya ve Dünya Sistemi (çev.esin So%anc(lar, Phoenix Yay(nevi, Ankara. Kamalov, lyas(2004); Putin in Rusyas!- KGB den Devlet Bakanl!;!na, Kaknüs Yay(nlar(, stanbul. Paolo, Mauro-Yishay Yafeh (2007); Financial Crises of the Future, Finance and Development, 44:4, December, ss Primakov, Yevgeniy (2003); Kapal! Kutu Rusya (çev.nuri Eyüpo%lu),ISBN Russian Federation (2007); Russian Economic Report#15, November, Eri0im Tarihi: ;http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/ECA EXT/RUSSIANFEDERATIONEXTN/0,,contentMDK: ~menuPK:305605~pag epk: ~pipk: ~thesitepk:305600,00.html Selçuk, Hasan (2005); Türkiye-Rusya Ekonomik likileri, Tasam Yay(nlar(, stanbul. T.C.Kültür ve Turizm Bakanl(%( (2007); Turizm statistikleri, Eri0im Tarihi: , 60AFA2D9C6AFDB94F017A T.C.Ba0bakanl(k Hazine Müste0arl(%( (2007); Ekonomik Göstergeler, Eri0im Tarihi: , T.C.Moskova Büyükelçili%i Ticaret Mü0avirli%i (2007)- Rusya Federasyonu nun Genel Ekonomik Durumu ve Türkiye le Ekonomik-Ticari likileri, A%ustos- Moskova

TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) EVOLUTION OF FOREIGN TRADE IN TURKEY (2000-2007)

TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) EVOLUTION OF FOREIGN TRADE IN TURKEY (2000-2007) TÜRKYE DE DI TCARETN GELM (2000-2007) Yrd.Doç.Dr.Sevim AKDEMR * Ar.Gör.Fatih KONUR ** ÖZET Türkiye ekonomisinde 2001 y(l(ndan itibaren yüksek oranlarda büyüme gerçeklemitir. Ancak ekonomide yüksek büyüme

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI)

MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) MER A YLETRME ve EROZYON ÖNLEME ENTEGRE PROJES (YENMEHMETL- POLATLI) I- SORUN Toprak ve su kaynaklarnn canllarn yaamalar yönünden tad önem bilinmektedir. Bu önemlerine karlk hem toprak hem de su kaynaklar

Detaylı

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17

Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü. 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Mustafa ALTUNDAL DS 2. Bölge Müdürü 22-24 Mart 2010-AFYON DÜNYA SU GÜNÜ 1 / 17 Bilindii gibi, taknlar doal bir olay olmakla beraber ekonomi ve toplum yaam üzerinde olumsuz etkileri fazla olan doal bir

Detaylı

2000 L YILLARDA TÜRKYE DE UYGULANAN MALYE POLTKALARININ DEERLENDRLMES

2000 L YILLARDA TÜRKYE DE UYGULANAN MALYE POLTKALARININ DEERLENDRLMES 2000 L YILLARDA TÜRKYE DE UYGULANAN MALYE POLTKALARININ DEERLENDRLMES Yrd. Doç. Dr. Habib YILDIZ * ÖZET Bu çalmada, 2000 2006 döneminde Türkiye de uygulanan maliye politikalarnn ana çizgileri ortaya konulmu

Detaylı

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ

SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY. Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ SOSYAL GÜVENLK KURMUNUN YAPISI VE LEY Sosyal Güvenlik Kurumu Bakanl Strateji Gelitirme Bakan Ahmet AÇIKGÖZ KURUMUN AMACI ve GÖREVLER' Sosyal sigortalar ile genel salk sigortas bakmndan kiileri güvence

Detaylı

KÜRESEL EKONOMK GELMELER VE TÜRKYE

KÜRESEL EKONOMK GELMELER VE TÜRKYE KÜRESEL EKONOMK GELMELER VE TÜRKYE Doç.Dr. smail AYDOU * ÖZET Gelimi dünya ülkelerinde faiz oranlarnn düük seviyelere inmesi küresel ekonomide likidite bolluuna neden olmutur. Artan likiditenin yükselen

Detaylı

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar:

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 01/01/2005-30/06/2005 DÖNEMNE LKN YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU FAALYET RAPORU 1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 2005 yl gelimekte olan ülke

Detaylı

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Rakamlarla Sektörümüz: 3 kıtadan 77 ülkeye doğrudan hizmet götüren, Toplam Yatırımı 5 Milyar Doları aşan, Yan sektörleri ile birlikte yaklaşık

Detaylı

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir:

2 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: SORU 1: 400 TL tutarndaki 1 yllk kredi, aylk taksitler halinde aadaki iki opsiyondan biri ile geri ödenebilmektedir: (i) Ayla dönütürülebilir yllk nominal %7,8 faiz oran ile her ay eit taksitler halinde

Detaylı

novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan

novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan novasyon KalDer zmir ubesi 8. Mükemmellii Aray Sempozyomu zmir, 18 Nisan 2007 irin Elçi Technopolis Türkiye Direktörü Teknoloji Yönetim Dernei Bakan novasyon Ekonomik ve toplumsal fayda yaratmak için ürünlerde,

Detaylı

TÜRKYE EKONOMSNN MAKROEKONOMK DENGELERNN ANALZ (1990-2006) 1

TÜRKYE EKONOMSNN MAKROEKONOMK DENGELERNN ANALZ (1990-2006) 1 2. Ulusal ktisat Kongresi / 20-22 ubat 2008 / DEÜ BF ktisat Bölümü / zmir - Türkiye TÜRKYE EKONOMSNN MAKROEKONOMK DENGELERNN ANALZ (1990-2006) 1 Rahmi Ak n Türeli 2 ÖZET Çalmada ele alnan 1990-2006 dönemi,

Detaylı

Keynesyen makro ekonomik modelin geçerli oldu(u bir ekonomide aa(daki ifadelerden hangisi yanltr?

Keynesyen makro ekonomik modelin geçerli oldu(u bir ekonomide aa(daki ifadelerden hangisi yanltr? SORU 31: 3 / 4 Bir ekonomide kii ba üretim fonksiyonu y = 2k biçiminde verilmektedir. Nüfus art hz %2, teknik ilerleme hz %2 ve amortisman oran %6 iken tasarruf oran da %30 ise bu ekonomideki kii ba sermaye

Detaylı

KONUT FNANSMAN SSTEM. TBB Gayrimenkul Çalma Grubu stanbul, 14.10.2005. Dr.Önder Halisdemir

KONUT FNANSMAN SSTEM. TBB Gayrimenkul Çalma Grubu stanbul, 14.10.2005. Dr.Önder Halisdemir KONUT FNANSMAN SSTEM TBB Gayrimenkul Çalma Grubu stanbul, 14.10.2005 Dr.Önder Halisdemir Genel Hatlar ile Tasar SPK nn hazrlad+ tasar 31 maddeden olumaktadr. Özel bir yasa de+il, de+iiklik yasasdr. TBB

Detaylı

MACARİSTAN ÜLKE RAPORU 31.03.2016

MACARİSTAN ÜLKE RAPORU 31.03.2016 MACARİSTAN ÜLKE RAPORU 31.03.2016 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Macaristan a ihracat yapan 246 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE MAYIS 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET

OKUL ÖNCES E M KURUMLARINDA ÇALI AN ANASINIFI ÖZET OKUL ÖNCES EM KURUMLARINDA ÇALIAN ANASINIFI RETMENLERLE MÜZK ÖRETMENLERN MÜZK ÇALIMALARINA N TUTUM VE YETERLKLERN KARILATIRILMASI ÖZET r. Gör. Dr. lknur ÖZAL GÖNCÜ GÜMEF. ÇGEB.Okul Öncesi EABD. Okul öncesi

Detaylı

TÜRKYE DE TARIM SEKTÖRÜNE YAPILAN DORUDAN YABANCI YATIRIMLAR ve GELM SEYR

TÜRKYE DE TARIM SEKTÖRÜNE YAPILAN DORUDAN YABANCI YATIRIMLAR ve GELM SEYR TÜRKYE DE TARIM SEKTÖRÜNE YAPILAN DORUDAN YABANCI YATIRIMLAR ve GELM SEYR ÖZET Mustafa Terin 1 brahim Yldrm 1 Ülkelerin ekonomik kalknmasnda yatrmlar büyük önem tamaktadr. Sermaye birikiminin yetersiz

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Mart 2016 2 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2016 ŞUBAT İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME Yılın İlk İki Ayında %3,7

Detaylı

Krizde 30 bin kişi birikimini, 1.8 milyon kişi de işsizliğe karşı harcamasını güvenceye aldı

Krizde 30 bin kişi birikimini, 1.8 milyon kişi de işsizliğe karşı harcamasını güvenceye aldı Krizde 30 bin kişi birikimini,. milyon kişi de işsizliğe karş harcamasn güvenceye ald Tarih: 5..200 Say: 200/ 22 Ekonomik krizin etkilerinin yoğun biçimde hissedildiği son iki ylda Türkiye de milyar 65

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr

Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul 49 50 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 2008 yılında ABD de ipotekli konut kredisi piyasasında ortaya çıkan ve hızla tüm dünya ekonomilerinde

Detaylı

Yýllýk Ekonomik Rapor

Yýllýk Ekonomik Rapor Yýllýk Ekonomik Rapor 2012 T.C. MALYE BAKANLII YILLIK EKONOMK RAPOR 2012 i Yıllık Ekonomik Rapor 2012 Yllk Ekonomik Rapor, Maliye Bakanl internet sitesinde (http://www.maliye.gov.tr) yer almaktadr. ii

Detaylı

TÜRK YE DE TARIMSAL MAK NELE ME (1923 1933)

TÜRK YE DE TARIMSAL MAK NELE ME (1923 1933) TARHNPENDE ULUSLARARASITARHveSOSYALARATIRMALARDERGS Yl:2010,Say:3 Sayfa:119136 THEPURSUITOFHISTORY INTERNATIONALPERIODICALFORHISTORYANDSOCIALRESEARCH Year:2010,Issue:3 Page:119136 TÜRKYE DETARIMSALMAKNELEME(19231933)

Detaylı

ARTVN L GELME PLANI. TCARET, MAL YAPI ve BANKACILIK RAPORU (TASLAK) Yrd. Doç. Dr. Atakan ÖZTÜRK Y(lmaz OLGUN

ARTVN L GELME PLANI. TCARET, MAL YAPI ve BANKACILIK RAPORU (TASLAK) Yrd. Doç. Dr. Atakan ÖZTÜRK Y(lmaz OLGUN ARTVN L GELME PLANI TCARET, MAL YAPI ve BANKACILIK RAPORU (TASLAK) Yrd. Doç. Dr. Atakan ÖZTÜRK Y(lmaz OLGUN Artvin, 2005 ÇNDEKLER Sayfa no ÇNDEKLER...i TABLO LSTES... iii 1. TCARET...1 1.1 Giri...1 1.2

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI

İSTANBUL TİCARET ODASI İSTANBUL TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ ROMANYA ÜLKE RAPORU Mart 2009 İ.A 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Romanya Yönetim Şekli : Parlamenter Cumhuriyet Coğrafi Konumu :

Detaylı

Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei

Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei Döviz Kuru Hareketleri ve Enflasyon Dinamii: Türkiye Örnei Hakan Berument Bilkent Üniversitesi Ankara Tel: + 312 266 2529 Faks: + 312 266 5140 e-posta: berument@bilkent.edu.tr Mart 2002 1. Giri: 1995 Meksika

Detaylı

T.C. MALİYE BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı EKONOMİK GÖSTERGELER

T.C. MALİYE BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı EKONOMİK GÖSTERGELER Ocak 2009 T.C. MALİYE BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı EKONOMİK GÖSTERGELER Ocak 2009 Ekonomik Göstergeler yayını, T.C. MALİYE BAKANLIĞI, Strateji Geliştirme Başkanlığı, Ekonomik ve Sektörel Analiz

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

MÜZ K Ö RETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI

MÜZ K Ö RETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI Bildiriler. Ulusal Müzik Eitimi Sempozyumu, Eylül 00, OMÜ MÜZK ÖRETMENL PROGRAMLARININ KPSS SONUÇLARI DORULTUSUNDA BRBRLERYLE VE EM FAKÜLTELERN DER RETMENLK PROGRAMLARI LE KARILATIRILMASI Doç. Enver TUFAN

Detaylı

Madde 1.1. in 4.paragrafı aaıdaki ekilde güncellenmitir.

Madde 1.1. in 4.paragrafı aaıdaki ekilde güncellenmitir. YAPI VE KRED BANKASI A.. NN BANKA BONOSU VE/VEYA TAHVLLERNN HALKA ARZINA LKN SERMAYE PYASASI KURULU TARAFINDAN 3 HAZRAN 2011 TARHNDE ONAYLANAN ve TESCL ETTRLEN, 30 EYLÜL 2011 TARHNDE TADL VE 4 EKM 2011

Detaylı

n as Öngörülen Afyon Antalya Yüksek H zl Tren Hatt Güzergâh n n Hidrolojik Aç dan K smi De erlendirmesi

n as Öngörülen Afyon Antalya Yüksek H zl Tren Hatt Güzergâh n n Hidrolojik Aç dan K smi De erlendirmesi Takn ve Heyelan Sempozyumu / 24-26 Ekim 2013, Trabzon - 631 - nas Öngörülen Afyon Antalya Yüksek Hzl Tren Hatt Güzergâhnn Hidrolojik Açdan Ksmi Deerlendirmesi Yrd. Doç. Dr. N. Özgür BEZGN 1, Doç. Dr. Cevza

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 Ekim 2014 İÇİNDEKİLER Giriş... 2 Dünya da Uluslararası Doğrudan Yatırım Trendi... 3 Yıllar

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Şubat 2014, No: 85 i Bu sayıda; 2013 Cari Açık Verileri; 2013 Aralık Sanayi Üretimi; 2014 Ocak İşsizlik Ödemesi; S&P Görünüm Değişikliği kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Mart 2015 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2015 ŞUBAT İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME İlk İki Ayda 2,7 Milyar Dolarlık

Detaylı

Sermaye Piyasas Faaliyetleri Temel Düzey Eitim Proram

Sermaye Piyasas Faaliyetleri Temel Düzey Eitim Proram Temel Düzey Eitim Proram Amaç : Sermaye Piyasas Kurumlarnda görev yapanlar veya bu görevlere atanacaklar, SPK nn düzenleyecei Lisanslama snavna hazrlama. Katlmclar Hisse Senetleri Piyasas Mü"teri Temsilcileri,Yatrm

Detaylı

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ

DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ İSTANBUL TİCARET ODASI DIŞ TİCARET ARAŞTIRMA SERVİSİ RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU Güncelleme Tarihi: 9 HAZİRAN 2005 Ülke No: 75, MD I- GENEL BİLGİLER Resmi Adı Yönetim Şekli : Rusya Federasyonu : Federatif

Detaylı

3201 Debagatte Kullanılan Bitkisel Menşeli Hülasalar Ve Türevleri. 3202 Debagatte Kullanılan Sentetik Organik, Anorganik Maddeler Müstahzarlar

3201 Debagatte Kullanılan Bitkisel Menşeli Hülasalar Ve Türevleri. 3202 Debagatte Kullanılan Sentetik Organik, Anorganik Maddeler Müstahzarlar SEKTÖRÜN TANIMI 32. fasılda ağırlıklı olarak çeşitli boyayıcı ürünler olmakla birlikte, deri ve deri işleme sektöründe (debagat) kullanılan malzemeler, macunlar vb. ürünler de söz konusu faslın içerisinde

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 ŞEKERLİ VE ÇİKOLATALI MAMULLER SITC No : 062-073 Armonize No : 1704-1806 TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye de şekerli ve çikolatalı mamuller sektörünün başlangıcı,

Detaylı

POLONYA ÜLKE RAPORU. Nisan 2011 Ö.K.

POLONYA ÜLKE RAPORU. Nisan 2011 Ö.K. STANBUL T CARET ODASI AVRUPA B RL VE ULUSLARARASI RL UBES POLONYA ÜLKE RAPORU Nisan 2011 Ö.K. 2 I. GENEL B LG LER Resmi Ad : Polonya Cumhuriyeti Yönetim ekli : Parlamenter Demokrasi Co rafi Konumu : Do

Detaylı

MEYVE SULARI. Hazırlayan Nilüfer YILMAZ 2008. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

MEYVE SULARI. Hazırlayan Nilüfer YILMAZ 2008. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi MEYVE SULARI Hazırlayan Nilüfer YILMAZ 2008 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı

Detaylı

MİLLİ GELİR VE BÜYÜME

MİLLİ GELİR VE BÜYÜME EYLÜL Gayrisafi Yurtiçi Hâsıla (GSYH), yılının. çeyreğinde, önceki yılın aynı dönemine göre %, oranında büyüdü.. çeyrek gelişim hızı ise, %, e yukarı yönlü revize edildi. Böylece Türkiye ekonomisi, yılın

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 28 Nisan 2014 MALEZYA-TÜRKİYE STA VE VİZE ANLAŞMASI MALEZYA-TÜRKİYE İHRACAT KOMPOZİSYONU TÜRKİYE İHRACATI (2013) % MALEZYA İTHALATI (2013) 1 Motorlu

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ

AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ AVRUPA BİRLİĞİ VE ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ ŞUBESİ BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU Şubat 2009 B.Ö. 2 I. GENEL BİLGİLER Resmi Adı : Bulgaristan Cumhuriyeti Yönetim Şekli : Parlamenter Cumhuriyet Coğrafi Konumu : Avrupa

Detaylı

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE İŞ ve İNŞAAT MAKİNALARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ocak 2010 1 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. MEVCUT DURUM... 4 2.1. Dünya İş Makinaları Pazarı... 4 2.2. Sektörün Türkiye deki Durumu... 4

Detaylı

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek.

zmir Büyük ehir Belediyesi Ba kanl k Makam na ve belediyemizi ziyarete gelen yabanc ülke temsilcilerine gerekti inde tercümanl k hizmeti vermek. ABVEDILKLERUBEMÜDÜRLÜÜ DIÞ ÝLÝÞKÝLER ÞUBE MÜDÜRLÜÐÜ Yetki,GörevveSorumluluklar zmirbüyükehirbelediyesi'ninuluslararaslikilerinidüzenlemek. zmirbüyükehirbelediyesibünyesindeyeralanbirimlereavrupabirliiveçeitli

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü Sunum: Murat YAZICI (Daire Başkanı) Pamuğun Geleceği Şekilleniyor Konferansı Bodrum 12-14 Haziran 2014 TEKSTİL VE KONFEKSİYON ÜRÜNLERİ

Detaylı

T.C. T.C. MALÝYE BAKANLIÐI

T.C. T.C. MALÝYE BAKANLIÐI T.C. T.C. MALÝYE BAKANLIÐI YILLIK EKONOMÝK RAPOR 2006 T.C. MALİYE BAKANLIĞI YILLIK EKONOMİK RAPOR 2006 Yıllık Ekonomik Rapor, Maliye Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı internet sitesinde (http://www.sgb.gov.tr)

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

2007 YILI EGE BÖLGESĐ NĐN 100 BÜYÜK FĐRMASI

2007 YILI EGE BÖLGESĐ NĐN 100 BÜYÜK FĐRMASI 2007 YILI EGE BÖLGESĐ NĐN 100 BÜYÜK FĐRMASI Ege Bölgesi Sanayi Odası nın 26 yıldan bu yana sürdürmekte olduğu Ege Bölgesi nin 100 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışması, bölgemiz sanayisinin içinde bulunduğu

Detaylı

ÜLKE RAPORU. Nisan 2011 Ö.K.

ÜLKE RAPORU. Nisan 2011 Ö.K. STANBUL T CARET ODASI AVRUPA B RL VE ULUSLARARASI RL UBES TVANYA ÜLKE RAPORU Nisan 2011 Ö.K. 2 I. GENEL B LG LER Resmi Ad : Litvanya Cumhuriyeti Yönetim ekli : Parlamenter Cumhuriyet Co rafi Konumu : Avrupa

Detaylı

THALATA DAYALI HRACAT VE EKONOMK BÜYÜME: 1980-2006 TÜRKYE DENEYM

THALATA DAYALI HRACAT VE EKONOMK BÜYÜME: 1980-2006 TÜRKYE DENEYM THALATA DAYALI HRACAT VE EKONOMK BÜYÜME: 1980-2006 TÜRKYE DENEYM Cevat Gerni 1 Ö. Selçuk Emsen 2 M. Kemal De-er 3 ÖZET Türkiye gibi gelimekte olan ülkelerin, ihracat art ve ekonomik büyüme performanslarnda

Detaylı

R N İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİ

R N İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİ HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ Ö Ü 2007 OCAK - EYLÜL İ HRACAT PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ R N İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİ Ekim 2007 İÇİNDEKİLERİ İ YÖNETİCİ İ İ ÖZETİİ... iii Dünya

Detaylı

MAL SÜRDÜRÜLEB L RL K: TEOR VE TÜRK YE UYGULAMASI

MAL SÜRDÜRÜLEB L RL K: TEOR VE TÜRK YE UYGULAMASI May s 2013 MAL SÜRDÜRÜLEB L RL K: TEOR VE TÜRK YE UYGULAMASI Dr. Ayşe Kaya MAL SÜRDÜRÜLEB L RL K: TEOR VE TÜRK YE UYGULAMASI Dr. Ayfle Kaya Yay n No: 292 stanbul, 2013 Türkiye Bankalar Birli i Nispetiye

Detaylı

ARTVN L GELME PLANI. Artvin l Geneli-2000. Bilinmeyen 80+ 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

ARTVN L GELME PLANI. Artvin l Geneli-2000. Bilinmeyen 80+ 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 ARTVN L GELME PLANI Artvin l Geneli-2000 Bilinmeyen Erkek 80+ 75-79 70-74 65-69 60-64 Kad n Y a Gruplar 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34. 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 12 9 6 3 0 3 6 9 12 % NÜFUS

Detaylı

YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU ÜÇ AYLIK RAPOR

YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU ÜÇ AYLIK RAPOR YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU ÜÇ AYLIK RAPOR Bu rapor Yap Kredi Emeklilik A.. Gelir Amaçl Kamu Borçlanma Araçlar (Döviz) Emeklilik Yat r m Fonu nun

Detaylı

K TAP TANITIMI. Döndü DÜ ÜNMEZ *

K TAP TANITIMI. Döndü DÜ ÜNMEZ * TARHNPENDE ULUSLARARASITARHveSOSYALARATIRMALARDERGS Yl:2010,Say:3 Sayfa:313317 THEPURSUITOFHISTORY INTERNATIONALPERIODICALFORHISTORYANDSOCIALRESEARCH Year:2010,Issue:3 Page:313317 KTAPTANITIMI OyaDALAR,War,EpidemicsandMedicineintheLateOttomanEmpire(19121918),

Detaylı

plastik sanayi Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros aros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri

plastik sanayi Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros aros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri plastik sanayi 2014 Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros aros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri karşılayan, bu mamullerde net ithalatçı konumunda bulunan ve gelişmiş

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MAYIS 2016 (SAYI: 87) GENEL DEĞERLENDİRME 03.06.2016 Kıdem tazminatında işletmelerin maliyetini artıracak ve işçi-işveren ilişkilerini bozacak düzenlemelerden kaçınılmalı Gelecek

Detaylı

DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (1987-2006)

DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (1987-2006) DI TCARET HADLERNDEK DEMN CAR LEMLER DENGES VE GSYH ÜZERNE ETKLER (-2006) Zafer YÜKSELER Danıman 10 Austos 2007 1. Giri: hracat ve ithalat fiyat endekslerindeki farklı deiimler, yıllar itibariyle dı ticaret

Detaylı

KÜRESEL KRİZİN DÜNYA EKONOMİSİNDE NEDEN OLDUĞU TAHRİBAT

KÜRESEL KRİZİN DÜNYA EKONOMİSİNDE NEDEN OLDUĞU TAHRİBAT KÜRESEL KRİZİN DÜNYA EKONOMİSİNDE NEDEN OLDUĞU TAHRİBAT Dünya Ekonomisinde 3 trilyon $ Kayıp Taşıt üretiminde %16 (=12 milyon adet) gerileme Büyük İstihdam Kaybı: ABD 8.7, AB de ise 3.5 milyon kişi işini

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ HS No: 34.01, 34.02, 34.03, 34.04, 34.05, 34.06, 34.07 DÜNYA TEMİZİLİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ Temizlik maddeleri deterjanlar ve sabunlardan oluşmaktadır. Bu sektörün üretmekte olduğu

Detaylı

Türkiye de Plastik Sektörü & Maliyet Tasarrufu Tekniklerinin Önemi

Türkiye de Plastik Sektörü & Maliyet Tasarrufu Tekniklerinin Önemi Türkiye de Plastik Sektörü & Maliyet Tasarrufu Tekniklerinin Önemi Yavuz EROĞLU Yönetim Kurulu Başkanı 1 10 Eylül 2015 TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ TÜRKİYE PLASTİK SEKTÖRÜ; SEKTÖRDE FAALİYET GÖSTEREN 6500 FİRMA

Detaylı

T.C. EGE ÜN VERS TES SOSYAL B L MLER ENST TÜSÜ letme Anabilim Dal SANAY N N ULUSLARARASI PAZARLARA AÇILMASI YÜKSEK L SANS TEZ.

T.C. EGE ÜN VERS TES SOSYAL B L MLER ENST TÜSÜ letme Anabilim Dal SANAY N N ULUSLARARASI PAZARLARA AÇILMASI YÜKSEK L SANS TEZ. T.C. EGE ÜN VERS TES SOSYAL B L MLER ENST TÜSÜ letme Anabilim Dal AVRUPA B RL SÜREC NDE TÜRK BEYAZ E#YA SANAY N N ULUSLARARASI PAZARLARA AÇILMASI YÜKSEK L SANS TEZ Özge KOÇMAN DANI#MANI : Prof. Dr. REZAN

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org. Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul 5 6 1. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ Küresel ekonomiyi derinden etkileyen 2008

Detaylı

ŞANLIURFA DIŞ TİCARETİ BİLGİ NOTU

ŞANLIURFA DIŞ TİCARETİ BİLGİ NOTU ŞANLIURFA DIŞ TİCARETİ BİLGİ NOTU Türkiye'nin 2014 yılı ihracatı, önceki yıla göre yüzde 3,8 artışla 157 milyar 642 milyon dolar düzeyinde gerçekleşmiştir. İthalat yüzde 3,8 azalma ile 242 milyar 182 milyon

Detaylı

EV TEKSTİL SEKTÖRÜ 1. ÜRÜNÜN TANIMI: 2. TÜRKİYE DE ÜRETİM: 3. TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ:

EV TEKSTİL SEKTÖRÜ 1. ÜRÜNÜN TANIMI: 2. TÜRKİYE DE ÜRETİM: 3. TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ: EV TEKSTİL SEKTÖRÜ 1. ÜRÜNÜN TANIMI: Ev tekstili, genel olarak evleri dekore etmek amacıyla kullanılan ürünler olarak tanımlanmaktadır. Sentetik iplikler ve kumaşların yanı sıra, pamuk, keten, ipek ve

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

BELÇİKA ÜLKE RAPORU 30.11.2015

BELÇİKA ÜLKE RAPORU 30.11.2015 BELÇİKA ÜLKE RAPORU 30.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Belçika ya ihracat yapan 334 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 16 Mart 2015, Sayı: 11. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 11 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Çağlar Kuzlukluoğlu 1 DenizBank Ekonomi

Detaylı

YERLİ ÜRETİCİLER TARAFINDAN ÇİN HALK CUMHURİYETİ MENŞELİ PVC İTHALATINA YÖNELİK YAPILAN KORUNMA ÖNLEMİ BAŞVURUSUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ

YERLİ ÜRETİCİLER TARAFINDAN ÇİN HALK CUMHURİYETİ MENŞELİ PVC İTHALATINA YÖNELİK YAPILAN KORUNMA ÖNLEMİ BAŞVURUSUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ YERLİ ÜRETİCİLER TARAFINDAN ÇİN HALK CUMHURİYETİ MENŞELİ PVC İTHALATINA YÖNELİK YAPILAN KORUNMA ÖNLEMİ BAŞVURUSUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ 1. GİRİŞ... 1 2. BAŞVURUYA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER... 1 2.1. Başvurunun

Detaylı

EURO BÖLGESİ İZLEME RAPORU (1 TEMMUZ-31 TEMMUZ 2000) 1.Genel Ekonomik Göstergelere İlişkin Gelişmeler:

EURO BÖLGESİ İZLEME RAPORU (1 TEMMUZ-31 TEMMUZ 2000) 1.Genel Ekonomik Göstergelere İlişkin Gelişmeler: EURO BÖLGESİ İZLEME RAPORU (1 TEMMUZ-31 TEMMUZ 2000) 1.Genel Ekonomik Göstergelere İlişkin Gelişmeler: Euro Bölgesi ekonomisi güçlü bir şekilde gelişmeye devam etmektedir. Eurostat ın ilk tahminlerine

Detaylı

TÜRKYE-AZERBAYCAN PETROL-DOALGAZ BORU HATTI PROJELERNN ÜLKE EKONOMLER VE AVRUPA BRL AÇISINDAN ÖNEM

TÜRKYE-AZERBAYCAN PETROL-DOALGAZ BORU HATTI PROJELERNN ÜLKE EKONOMLER VE AVRUPA BRL AÇISINDAN ÖNEM TÜRKYE-AZERBAYCAN PETROL-DOALGAZ BORU HATTI PROJELERNN ÜLKE EKONOMLER VE AVRUPA BRL AÇISINDAN ÖNEM Doç.Dr. Meliha Ener 1 Yük. Lis. Ö,r. Orhan Ahmedov 2 ÖZET Azerbaycan ve Türkiye nin enerji ekonomisindeki

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Selahattin SARI 2. Doğum Tarihi: 01.07.1950 3. Ünvanı: Prof.Dr., 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Selahattin SARI 2. Doğum Tarihi: 01.07.1950 3. Ünvanı: Prof.Dr., 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Selahattin SARI 2. Doğum Tarihi: 01.07.1950 3. Ünvanı: Prof.Dr., 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Maliye AİTİ A. 1979 Yüksek Lisans İktisat Dokuz Eylül Üniversitesi

Detaylı

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler tepav türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler Prof. Dr. Serdar TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

Detaylı

Kaynak : CIA World Factbook

Kaynak : CIA World Factbook Türk Plastik ve Mamulleri, Ambalaj Sektörü ve Plastik İşleme Makine Üreticileri İçin SIRBİSTAN Pazarının Değerlendirmesi GENEL BİLGİLER : Barbaros Demirci Genel Müdür PAGEV EIU tahminine göre Sırbistan

Detaylı

TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR. Prof. Dr. Ýlter TURAN

TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR. Prof. Dr. Ýlter TURAN TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR Prof. Dr. Ýlter TURAN 63 TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR GÝRÝÞ Prof. Dr. Ýlter TURAN Türk-Rus iliþkileri tarih boyunca rekabetçi bir zeminde geliþmiþ,

Detaylı

T.C. MALİYE BAKANLIĞI MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KESİN HESAP ŞUBESİ 2011 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESABI

T.C. MALİYE BAKANLIĞI MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KESİN HESAP ŞUBESİ 2011 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESABI T.C. MALİYE BAKANLIĞI MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KESİN HESAP ŞUBESİ 2011 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESABI i ii 2011 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN HESABI İÇİNDEKİLER SAYFA I. 2011 YILI MERKEZİ YÖNETİM KESİN

Detaylı

ŞUBAT 2016. Sanayi Üretim Endeksi 2015 Kasım ayında 130 seviyesinde gerçekleşerek yıllık bazda %3,6 artış kaydetti. Endeksin bu

ŞUBAT 2016. Sanayi Üretim Endeksi 2015 Kasım ayında 130 seviyesinde gerçekleşerek yıllık bazda %3,6 artış kaydetti. Endeksin bu ŞUBAT 1 yılını 1, seviyesin- bitiren Reel Kesim 1de Güven Endeksi (RKGE), yeni yılın ilk ayında 13,3 düzeyinde gerçekleşti. Bu dönemde endeksin gelişiminde, mal stok miktarı, son 3 aya dair sipariş miktarı

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

www.anadoluefes.com Anadolu Efes Biraclk ve Malt Sanayii A.. Olaan Genel Kurul Sunumu 14 Mays 2007

www.anadoluefes.com Anadolu Efes Biraclk ve Malt Sanayii A.. Olaan Genel Kurul Sunumu 14 Mays 2007 www.anadoluefes.com Anadolu Efes Biraclk ve Malt Sanayii A.. Olaan Genel Kurul Sunumu 14 Mays 2007 Avrupa nn 6. büyük Biraclk irketi* Dünya nn 10. büyük Coca-Cola i3eleme irketi** Bira Faaliyetleri 5 Ülkede

Detaylı

TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015

TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015 TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015 PERAKENDE SATIŞ HACMİ ARTTI Perakende satış hacmi, temmuzda aylık bazda yüzde 1,3, yıllık bazda ise yüzde 7,1 arttı Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), temmuz ayına ilişkin

Detaylı

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010

Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü. Aktüerler Derneği Nisan 2010 Sigorta irketlerinin Yaps ve Aktüerin Rolü Aktüerler Derneği Nisan 2010 Türkiye de sigortaclk ve bireysel emeklilik sektörü RKET SAYISI - NUMBER OF COMPANY 2006 2007 2008 Hayat D - Non Life (Alt adedi

Detaylı

AVRUPA BRL NDE REKABET POLTKALARI, TÜRKYE VE AVRUPA BRL NN HRACATTA REKABET GÜCÜNÜN ÖLÇÜLMES. Bülent ALTAY DOKTORA TEZ. ktisat Anabilim Dal)

AVRUPA BRL NDE REKABET POLTKALARI, TÜRKYE VE AVRUPA BRL NN HRACATTA REKABET GÜCÜNÜN ÖLÇÜLMES. Bülent ALTAY DOKTORA TEZ. ktisat Anabilim Dal) AVRUPA BRL NDE REKABET POLTKALARI, TÜRKYE VE AVRUPA BRL NN HRACATTA REKABET GÜCÜNÜN ÖLÇÜLMES Bülent ALTAY DOKTORA TEZ ktisat Anabilim Dal) Dan)*man: Doç. Dr. smail AYDOU0 Afyonkarahisar Afyonkarahisar

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Sektöre Bakış Tekstil ve hazır giyim sektörleri, GSYH içinde sırasıyla %4 ve %3 paya sahiptir. Her iki sektör

Detaylı

GTİP 730793 DEMIR/CELIKTEN UC UCA KAYNAK YAPILACAK BAGLANTI PARCALARI

GTİP 730793 DEMIR/CELIKTEN UC UCA KAYNAK YAPILACAK BAGLANTI PARCALARI Avrupa İşletmeler Ağı İstanbul ULUSLARARASI TİCARET MERKEZİ (ITC) ÜRÜN ANALİZLERİ GTİP 730793 DEMIR/CELIKTEN UC UCA KAYNAK YAPILACAK BAGLANTI PARCALARI MART 2012 Hazırlayan: ÖZGE SARIÇAY İSTANBUL SANAYİ

Detaylı

plastik sanayi İKİNCİ 500 FİRMA FİRMALARININ DEĞERLENDİRMESİ İÇİNE GİREN PLASTİK Barbaros aros DEMİRCİ Genel Sekreter PLASFED - PAGDER

plastik sanayi İKİNCİ 500 FİRMA FİRMALARININ DEĞERLENDİRMESİ İÇİNE GİREN PLASTİK Barbaros aros DEMİRCİ Genel Sekreter PLASFED - PAGDER plastik sanayi 2012 ISO-İSTANBUL SANAYİ ODASI SIRALAMASINDA İKİNCİ 500 FİRMA İÇİNE GİREN PLASTİK FİRMALARININ DEĞERLENDİRMESİ Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros aros DEMİRCİ Genel Sekreter PLASFED -

Detaylı

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir.

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir. Bursa nın 25 Büyük Firması Araştırması; -Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir. -Bu çalışma Bursa il genelinde yapılmış,

Detaylı

Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü

Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü Sağlık Sektörünün Olmazsa Olmazı: Tıbbi Malzeme Alt Sektörü Tıp sürekli ilerliyor sözündeki aslan payı bize göre; Tıbbi Malzeme Alt Sektörüne ait. Nitekim; tıbbi malzemeden yoksun sağlık sektörünün eli

Detaylı

Sigortac tazminatn ödedii sigortal maln sahibi olur. Sigortacnn bu ekilde sahip olduu mallarn satndan elde ettii gelire ne ad verilir?

Sigortac tazminatn ödedii sigortal maln sahibi olur. Sigortacnn bu ekilde sahip olduu mallarn satndan elde ettii gelire ne ad verilir? SORU 1: Aadaki sigorta türlerinden hangisi sigorta snflandrmas bakmndan dierlerine göre farkllk arz etmektedir? A) Kasko Sigortas B) Yangn Sigortas C) Nakliyat Sigortas D) Makine Montaj Sigortas E) Trafik

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

Türkiye. Mersin Hinterlandı Mersin Firmaları

Türkiye. Mersin Hinterlandı Mersin Firmaları MERSİN TİCARET VE SANAYİ ODASI YAYIN NO: 212-5 ŞUBAT 212 2 İmalat sanayi ihracatı yükselişte 3 Afrika ülkelerinin ihracat içerisindeki ağırlığı artıyor 4 DIŞ TİCARET 212 yılı Ocak- döneminde Türkiye de

Detaylı

ÖZET...3 DÜNYA EKONOMISINE GENEL BIR BAKIŞ...7 TÜRKIYE NIN HALI İHRACATI...23 TOPLAM HALI İHRACATIMIZIN ÜLKE GRUPLARINA GÖRE DAĞILIMI...

ÖZET...3 DÜNYA EKONOMISINE GENEL BIR BAKIŞ...7 TÜRKIYE NIN HALI İHRACATI...23 TOPLAM HALI İHRACATIMIZIN ÜLKE GRUPLARINA GÖRE DAĞILIMI... HALI SEKTÖRÜNÜN 2009 OCAK-ARALIK İHRACAT PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ ARGE ve MEVZUAT ŞUBESİ OCAK 2010 ÖZET...3 DÜNYA EKONOMISINE GENEL BIR BAKIŞ...7 DÜNYA HALI PAZARI...22 TÜRKIYE

Detaylı

CARİ AÇIK NEREYE KADAR?

CARİ AÇIK NEREYE KADAR? CARİ AÇIK NEREYE KADAR? Prof. Dr. Doğan CANSIZLAR ANKARA - 14 Aralık 2011 1 Türkiye Ekonomisindeki Bazı Eşitlikler -Ekonomik Büyüme = Artan Dış Açık -Artan Dış Açık = Artan Dış Borçlanma -Artan Dış Borçlanma

Detaylı

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar:

1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: 01.01.2006 31.12.2006 DÖNEMNE LKN YAPI KRED EMEKLLK A.. GELR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVZ) EMEKLLK YATIRIM FONU FAALYET RAPORU 1) Ekonominin Genel Durumu ve Piyasalar: Ocak aynda piyasalar üzerinde

Detaylı

DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EV TEKSTİLİ TİCARETİ ÜZERİNE GÜNCEL BİLGİLER. İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ AR & GE ve MEVZUAT ŞUBESİ

DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EV TEKSTİLİ TİCARETİ ÜZERİNE GÜNCEL BİLGİLER. İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ AR & GE ve MEVZUAT ŞUBESİ DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EV TEKSTİLİ TİCARETİ ÜZERİNE GÜNCEL BİLGİLER İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ AR & GE ve MEVZUAT ŞUBESİ MART 2012 DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EV TEKSTİLİ TİCARETİ ÜZERİNE GÜNCEL BİLGİLER I. Giriş...

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

TÜRKĐYE PLASTĐK ĐNŞAAT MALZEMELERĐ SEKTÖR RAPORU

TÜRKĐYE PLASTĐK ĐNŞAAT MALZEMELERĐ SEKTÖR RAPORU TÜRKĐYE PLASTĐK ĐNŞAAT MALZEMELERĐ SEKTÖR RAPORU Barbaros Demirci Genel Müdür Tüm hakları PAGEV Türkiye Plastik Sanayicileri Araştırma Geliştirme ve Eğitim Vakfına aittir. Bu yayındaki bilgiler ancak kaynak

Detaylı