YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?"

Transkript

1 YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) Fax : (462) Sabiha OLTULULAR Karadeniz Teknik Üniversiesi SBE İkisa Yüksek Lisans Öğrencisi 618 Trabzon Öze: Bu çalışmada Türkiye ekonomisinde 1987:1-24:6 dönemi enflasyon ve enflasyon belirsizliği arasındaki ilişki incelenmiş, enflasyon belirsizliğinin ölçülmesinde GARCH yönemi kullanılmışır. İki değişkenli Granger nedensellik ve VAR analizi, enflasyonun enflasyon belirsizliği üzerinde güçlü bir ekiye sahip olduğunu gösermekedir. Ampirik sonuçlar, aynı zamanda enflasyon ve enflasyon belirsizliği arasındaki ilişkinin poziif ve enflasyondan enflasyon belirsizliğine doğru ek yönlü olduğunu gösermekedir. Anahar kelimeler: Enflasyon, enflasyon belirsizliği, GARCH, birim kök, nedensellik, Granger, VAR DOES HIGH INFLATION INCREASE INFLATION UNCERTAINTY? Absrac: In his sudy, he relaion beween inflaion and inflaion uncerainy by employing GARCH esimaion, Granger causaliy and VAR analysis has been invesigaed for he Turkish economy over he period 1987:1-24:6. Boh bivariae Granger causaliy and VAR analysis indicae ha here is a srong evidence ha inflaion has effec on inflaion uncerainy. The Empirical resuls also suppor he view ha here is a posiive significan relaion beween inflaion and inflaion uncerainy, and causaliy is running from inflaion o inflaion uncerainy. Keywords: Inflaion, inflaion uncerainy, GARCH, uni roo, causaliy, Granger, VAR 1

2 Giriş Türkiye de 197 li yıllardan iibaren ekisini hisseirmeye başlayan enflasyon, aradan geçen 3 yıldan fazla bir zaman içinde uygulanan çok sayıda isikrar programına karşın ekonomide önemli bir problem olmaya devam emişir. Kasım 2 ve Şuba 21 krizlerinden hemen sonra uygulamaya konan güçlü ekonomiye geçiş programından sonra enflasyon ek haneli rakamlara ancak indirilebilmişir. Enflasyonun yaırım, üreim, isihdam ve gelir dağılımındaki dengeleri bozucu ekilerinin yanı sıra ekonomide yaraığı belirsizlik de önemli sorunlardan biridir. Enflasyonu besleyen ve konrol edilemez yükselişine neden olan önemli fakörlerden birisi, enflasyonun yine kendisinin oluşurduğu enflasyon belirsizliğidir. Belirsizlik ekonomiyi farklı kanallardan ekilemekedir. Belirsizlik özellikle faiz oranlarının uzun dönemde yükselmesine ve ekonomik değişkenlerin geleceke beklenen değerlerindeki belirsizliğin armasına neden olduğundan, piyasaların işleyişini olumsuz ekilenmekedir. Belirsizlik riskinden kaçmak iseyen birey ve firmalar, kaynaklarını yaırıma yönlendirmek yerine belirsizliğin riskini azalmada kullanacak, kısa vadeli kredilerin faiz riskinden kaçınmak için uzun vadeli kredi kullanmaya yönelecekir. Ancak uzun vadeli kredilerin faiz oranı yüksek olacağından kredi maliyei aracak ve yaırımlar azalacakır. Enflasyon belirsizliğinin faiz oranlarını arırıcı ekisi, yaırımcıların yaırımlardan beklenen geiri oranlarını da arıracağından yaırımlar azalacakır. Benzer şekilde, bireyler de uzun vadeli yaırım kararlarını ereleyecekir. Enflasyon belirsizliğinin uzun dönem faiz oranlarını arırıcı ekisini vurgulayan araşırmacılar, bu iki değişken arasındaki ilişkinin poziif olduğunu ileri sürmüşlerdir. Belirsizlik nedeniyle reel saın alma gücünü korumak iseyen birey ve firmalar, enflasyona endeksli sözleşmelere yöneleceklerdir. Belirsizlik faiz oranlarında, ücrelerde, vergi oranlarında gelir ve kar rakamlarında belirsizlik oluşurduğundan üreken ekonomik faaliyeler azalmakadır. Enflasyonun enflasyon belirsizliğini arırıcı ekisini enflasyonun para arzını arırıcı ekisiyle açıklayanlara göre; enflasyonun arması durumunda uygulamaya konan ani enflasyonis poliikalar, genellikle enflasyon oranını düşürmeyi amaçlarken, enflasyon değişkenliğinin armasına yol açmakadır. Bu durum enflasyon belirsizliğini de arırmakadır. Yüksek enflasyonun geleceke beklenen enflasyon oranını arırıcı ekisi enflasyonun yol açığı önemli maliyelerden biri olarak kabul edilmekedir. Teorik modellerde ve ampirik araşırmalarda, enflasyon ve enflasyon belirsizliği arasındaki ilişkiler farklı şekillerde yorumlanmakadır. Enflasyon oranı arıkça gelecekeki enflasyon belirsizliği de armakadır. Bu nedenle enflasyon belirsizliğinin azalılması için enflasyon oranının düşürülmesi gerekmekedir. Özellikle yüksek enflasyon düşük enflasyona göre enflasyon belirsizliğini daha da arırmakadır. Lieraürde, enflasyon isikrarlı olduğu sürece düşük veya yüksek enflasyon oranının enflasyon belirsizliği üzerindeki ekisinin çok farklı olmadığı da ileri sürülmekedir. Lieraür Lieraürde, enflasyon ve enflasyon belirsizliği arasında bir ilişkinin olduğu kabul görmekle birlike bu ilişkinin yönü hakkında farklı görüşler mevcuur. Bu görüşler, üç grupa oplanabilir. Yaygın olan birinci gruba göre ilişkinin yönü enflasyon belirsizliğinden enflasyona doğrudur (Cukierman-Melzer 1986). Bu görüşü savunan ikisaçılar enflasyonun nedenini enflasyon belirsizliği olarak algılamışlardır. İkinci grupa, var olan ilişkinin yönünün enflasyondan enflasyon belirsizliğine doğru olduğunu savunan ikisaçılar, enflasyonun olumsuz ekilerinden birinin de enflasyon belirsizliği olduğunu savunmakadırlar (Friedman 1977; Ball 1992; Holland 1995; Evans-Wachel 1993). Bu görüşü savunanlar, enflasyon belirsizliğini enflasyonun bir maliyei olarak değerlendirmekedirler. Üçüncü grupa, enflasyon ve enflasyon belirsizliği arasında ek yönlü bir ilişkinin varlığından ziyade çif 2

3 yönlü bir ilişkinin var olduğunu savunan görüş yer almakadır (Nas-Perry 2; Founas- Ioannidis-Karanasos 24). Bu görüşe göre; enflasyon enflasyon belirsizliğine neden olurken, enflasyon belirsizliği de enflasyona neden olmakadır. Enflasyon belirsizliğini araşıran çalışmalar, 3 yıllık bir geçmişe sahipir. 198 li yıllardan sonra enflasyon belirsizliğini araşıran çalışmalarda önemli bir arış olmuşur. Bu alandaki öncü araşırmacılardan Okun, yüksek enflasyonun enflasyon değişkenliğini, enflasyon değişkenliğinin de enflasyon belirsizliğini arırdığını öne sürmüşür. Okun (1971) sonrası yapılan araşırmalar, ağırlıklı olarak nedenselliğin enflasyon belirsizliğinden enflasyona doğru ek yönlü ve poziif olduğu görüşünü deseklemekedir. Araşırmalar enflasyon belirsizliğini belirlemede; ükeici ankelerini, ekonomerik ahmin yönemlerini ve enflasyon değişkenliğini kullanmışlardır. Anke yöneminde, bireylerin beklediği enflasyon ile gerçekleşen enflasyon arasındaki farkın düşük olması veya bireylerin bekleni içinde oldukları enflasyon oranının benzerlik gösermesi enflasyon belirsizliğinin az olduğunu gösermekedir. Ancak ükeicilerin beklenen enflasyon oranları konusunda farklı sonuçlar vermesi belirsizliğin arığını gösermekedir. Ekonomerik ahmin yönemlerinde, ahminin haa erimlerinin arması belirsizliğin aracağını, aksi halde belirsizliğin azalacağını gösermekedir. Bununla birlike enflasyon oranındaki mulak değişimin harekeli oralaması olarak hesaplanan enflasyon belirsizliği de lieraürde mevcuur (Foser 1978). Ekonomerik ekniklerin ilerlemesi ile enflasyon belirsizliği, ARCH-GARCH yönemleriyle ahmin edilmeye başlanmışır (Grier-Perry 1998; Nas-Perry 2). Enflasyon belirsizliğini enflasyonun sandar haası olarak hesaplayarak, enflasyon ve enflasyon belirsizliği arasındaki ilişkiyi inceleyen Okun (1971), dönemi OECD ülkelerinde enflasyon ile enflasyon belirsizliği arasında poziif bir ilişkinin olduğunu ifade emişir. Aynı çalışmayı dönemi için es eden Gordon (1971), bu ilişkinin poziif olduğunu, ancak Okun un bulduğu kadar güçlü olmadığını belirmişir. Enflasyon ile enflasyon belirsizliği arasındaki ilişkiyi inceleyen Friedman (1977), yüksek enflasyonun enflasyon belirsizliğini arırdığını ve ilişkinin enflasyondan enflasyon belirsizliğine doğru olduğunu ifade emişir. Enflasyon belirsizliği, enflasyonun ekonomide oluşurduğu reel maliyelerin boyuunun belirlenmesinde önemli bir role sahipir. Enflasyon belirsizliğinin nispi fiyalar üzerindeki bozucu ekisini ve nominal sözleşmelerdeki riskini vurgulayan Friedman (1977), enflasyon oranındaki arışın enflasyon belirsizliğini arırarak, kaynakların ekinliğini ve büyümeyi olumsuz ekilediğini, parasal oorienin enflasyon arışının büyüme üzerindeki olumsuz ekisini önlemek amacıyla sıkı para poliikası uygulamasının da ayrıca belirsizliği arırdığını, buna bağlı olarak yaırım ve büyümenin azalığını ileri sürmüşür. Foser (1978), enflasyon belirsizliğinin ölçülmesinde sandar haanın kullanılmasını eleşirmiş, kendi çalışmasında enflasyon oranındaki mulak değişimin harekeli oralamasını kullanmışır. 23 ülke için enflasyon ve enflasyon belirsizliği ilişkisini es eden Foser, dönemi bu ilişkinin poziif olduğunu belirlemişir. Friedman ın görüşünü eorik yönden açıklayan Ball (1992), enflasyonun arması durumunda merkez bankalarının uygulayacağı poliikaların belirsizliğin armasına neden olacağını belirmişir dönemi 18 OECD ülkesinde enflasyon ve enflasyon belirsizliği ilişkisini inceleyen ve enflasyon belirsizliği olarak enflasyonun alı yıllık harekeli oralamasının sandar sapmasını kullanan Kasimbris-Miller (1982), 18 OECD ülkesinin sadece 9 unda poziif bir ilişkinin olduğunu belirlemişlerdir. 1955:1-1983:1 dönemi 18 OECD ülkesinde yaay kesi ve panel verilerle enflasyon ve enflasyon belirsizliğini inceleyen Kasimbris (1985), ilişkinin panel verilerde poziif olduğunu, ancak ek ek ülke analizinin aynı sonucu deseklemediğini belirmişir. Cukierman-Melzer (1986), çalışmalarında enflasyon ve enflasyon belirsizliği arasında enflasyon belirsizliğinden enflasyona doğru ek yönlü poziif bir ilişkinin olduğunu belirmişlerdir. 3

4 Evans (1991), dönemi enflasyon ile enflasyon belirsizliğini zamana göre değişen paramere yaklaşımı ile ABD ekonomisi için kısa ve uzun dönem iibariyle ayrı ayrı incelemiş, kısa dönem enflasyon belirsizliğinin geçici şoklara bağlı olduğunu, uzun dönemli enflasyon belirsizliğinin ise para poliikasındaki değişimlerden kaynaklandığını belirmiş ve yüksek enflasyonun yüksek enflasyon belirsizliğine neden olduğunu vurgulamışır dönemi ABD verileri ile enflasyon-enflasyon belirsizliğini inceleyen Holland (1995), ilişkinin yönünün yüksek enflasyondan yüksek enflasyon belirsizliğine doğru poziif olduğunu ancak ers yönlü bir ilişkinin isaisiksel olarak kuvveli olmadığını belirmişir. Baillie ve diğerleri (1996), Cukierman-Melzer hipoezinin sadece yüksek enflasyon yaşayan ülkelerde geçerli olabileceğine dair kanılar elde eiklerini belirmişlerdir dönemi G7 ülkeleri için enflasyon-enflasyon belirsizliği ilişkisini GARCH ve Granger yönemleriyle inceleyen Grier-Perry (1998), nedenselliğin yönünün sadece Japonya, Fransa, İngilere ve Almanya da enflasyon belirsizliğinden enflasyona, diğer üm ülkelerde ise enflasyondan enflasyon belirsizliğine doğru olduğunu; enflasyon belirsizliğinden enflasyona doğru olan ilişkinin Japonya ve Fransa da poziif, İngilere ve Almanya da ise negaif olduğunu ileri sürmüşlerdir. Yaay kesi ve zaman serisi verileriyle Türkiye nin de yer aldığı 24 OECD ülkesi için enflasyon ile enflasyon belirsizliği arasındaki ilişkiyi inceleyen ve Türkiye dahil 9 ülkede ilişkinin poziif olduğunu ileri süren Davis-Kanago (2), %1 un alındaki enflasyon oranında ilişkinin zayıf ancak poziif, %1 un üsündeki enflasyon oranında ise ilişkinin kuvveli ve poziif olduğunu vurgulamışlardır dönemi İngilere için ARCH- GARCH yönemiyle enflasyon ve enflasyon belirsizliği arasındaki ilişkiyi inceleyen Founas (21), poziif olan ilişkinin Friedman-Ball hipoezini deseklediğini belirmişir. Nas-Perry (2), dönemi Türkiye ekonomisinde nedenselliğin enflasyondan enflasyon belirsizliğine doğru poziif olduğunu belirlemişlerdir. Enflasyonun enflasyon belirsizliğini önemli ölçüde arırdığını ileri süren Neyapı (2), Türkiye ekonomisinde 1982:1 1999:12 dönemi yüksek enflasyon ve enflasyon belirsizliği arasındaki ilişkinin poziif olup, Friedman ın hipoezini deseklediğini ileri sürmüşür. 1986:1-2:12 dönemi için Türkiye ekonomisinde EGARCH modelini uygulayan ve enflasyonun mevsimsel bir yapı sergilediğini vurgulayan Berumen-Kıvılcım-Neyapı (21), mevsimsel ekinin dikkae alınması durumunda gecikmeli enflasyonun enflasyon belirsizliğini ekilemediğini, enflasyon belirsizliğinin meydana geirdiği poziif şokların ekisinin de negaif şoklardan daha büyük olduğunu ileri sürmüşlerdir. Kirmanoğlu (21) uyguladığı GARCH(1,1) ve UVAR modellerinde enflasyonun enflasyon belirsizliğini arırdığını ileri sürmüşür. G7 ülkelerine ai bir panel veri sei ile enflasyon ve enflasyon belirsizliği arasındaki ilişkiyi inceleyen Apergis (24), enflasyon ile enflasyon belirsizliği arasında çif yönlü ve poziif bir nedenselliğin olduğunu, bu sonucun hem Friedman hipoezini hem de Cukierman- Melzer hipoezini deseklediğini ileri sürmüşür dönemi Avrupa Birliğine üye alı ülkenin verilerini kullanarak enflasyon ve enflasyon belirsizliği arasındaki ilişkiyi Granger nedensellik ve ARCH yönemiyle inceleyen Founas-Ioannidis-Karanasos (24), iki, dör, alı ve sekiz gecikmeli değerlerde Granger nedensellik esinin ülkelere göre farklı sonuçlar verdiğini ahmin emişlerdir. İngilere için enflasyondan enflasyon belirsizliğine doğru olan nedenselliğin üm gecikmelerde poziif, enflasyon belirsizliğinden enflasyona doğru olan nedenselliğin ise bazı gecikmelerde poziif bazı gecikmelerde negaif olduğunu; Almanya hariç diğer ülkelerde (Fransa, İalya, Hollanda ve İspanya) enflasyondan enflasyon belirsizliğine doğru olan nedenselliğin ise poziif olduğunu belirlemişlerdir dönemi ABD, Japonya ve İngilere için enflasyon ve enflasyon belirsizliği arasındaki ilişkiyi inceleyen Conrad-Karanasos (24), Büün ülkelerde enflasyonun enflasyon belirsizliğini arırdığı sonucuna varmışlardır. 4

5 Veri Sei ve Yönem Bu çalışmada 1987:1 ve 24:6 dönemi aylık veriler kullanılarak enflasyon (ENF) ve enflasyon belirsizliği (EB) arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmışır. Enflasyon değişkeni olarak TÜFE (1987=1) serisi TC Merkez Banksının veri dağıım siseminden alınmış ve mevsimsel ekiden arındırılmışır. Bu çalışmada GARCH yönemi kullanılarak elde edilen koşullu varyans enflasyon belirsizliğinin ahmininde kullanılmışır. Zaman serileri modellemesi haa erimlerin sabi varyansa sabi olma varsayımına dayanmakadır. Engle (1983), İngilere nin enflasyon verilerini inceleyerek haa erimleri varyansının sabi olmadığını gösermişir. Engle nin yapığı bu çalışma, ooregresif koşullu değişen varyans (ARCH) adını alarak lieraüre girmişir. Daha sonra Bollerslev (1986), arafından gelişirilen model, genelleşirilmiş ooregresif koşullu değişen varyans (GARCH) olarak değerlendirilmişir. ARCH yönemi, k değişkenli bir regresyon modeli ile aşağıdaki gibi açıklanabilir: Y = â1 + â2x 2 +,..., + âkx k + U (1) 2 Haa erimi varyansı ( α + α1u ) ARCH(1) süreci olarak ifade edilmeke ve bu süreç genişleilerek ARCH(p) süreci aşağıdaki gibi yazılabilir: VAR(å ) = ó = á + á1å 1 + á2å 1 +,..., + ápå p (2) Haa eriminin varyansında ardışık bağımlılık yoksa, H = α =α 1 =,,= α p = olur ve bu durumda VAR(ε )= α dır. Bollerslev (1986), ARCH modelini gelişirerek GARCH modelini elde emişir. Koşullu varyans denklemi yardımıyla GARCH(p,q) süreci aşağıdaki gibi yazılabilir: σ = ω+ αε 1 + βσ 1 (3) ENF ve EB serilerin durağanlığının belirlenmesinde DF ve PP esleri kullanılmışır. DF esi haa erimlerinin bağımsız ve sabi varyanslı olduğu varsayımına dayandığından sandar SDF esinin ahmininde çoğu zaman ookorelasyon sorunu ile karşılaşılmaka, bu sorunu oradan kaldırmak için SDF denklemindeki ookorelasyonu gidermeye yeecek kadar bağımlı değişkenin gecikmeli değeri denklemin sağ arafına ilave edilir. Bu ilaveden sonra SDF regresyon denklemi ADF denklemine dönüşürülmüş olur (Dickey-Fuller 1979). Durağanlık esinde kullanılan sabili ve rendli denklemler ile hipoezler aşağıda göserilmişir: n Y = α + γy 1 + βi Y i i= 1 n = α + γy 1 + βi Y i i= 1 H : γ =, H1 : γ < + ε Y + δ + ε Phillips-Perron (1988) arafından yapılan araşırmada, bir zaman serisindeki yüksek dereceden korelasyonun konrol edilebilmesi için paramerik olmayan bir yönem önerilmekedir. PP esi, DF esine alernaif bir es olmakan ziyade amamlayıcı bir birim kök esi olarak lieraüre geçmişir. PP esinin seri veya serilerdeki yapısal kırılmaları yakalamada daha ekin olduğu ifade edilmişir. PP esinde, Newey-Wes opimal gecikme uzunluğunu belirlemeden ziyade uyarlama ahmincisi olduğundan, PP esinde ookorelasyonu gidermeye yeecek kadar bağımlı değişkenin gecikmeli değeri ilave edilmemeke, onun yerine kasayı uyarlanmakadır. PP esinde aşağıdaki denklem kullanılmışır: Y = α + βy 1 + δ T + ε Granger nedensellik esi, iki değişkenin arasında bir ilişkinin olup olmadığını, eğer varsa ilişkinin yönünü belirlemek için kullanılmakadır. Granger nedensellik esi, modelde yer alan bağımsız değişkenlerin grup halinde sıfıra eşi olup olmadığını es eder. Bu ilişki es edilirken modelde yer alan değişkenlerin grup halinde F-esine bakılarak karar verilir. Granger nedensellik esi, serilerin durağan olmasını gerekirmekedir (Granger 1969, 1986). 5

6 m ENF = á + â ENF + è EB + å (4) i i i= 1 i= 1 p q n i i EB = ϑ + ϕ EB + ä ENF + í (5) j j j= 1 j= 1 j j Hsiao yönemi, Granger nedensellik esi gibi iki değişken arasındaki ilişkiyi incelemekedir. Hsiao yöneminde, Granger nedensellik esinde kullanılan denklemlerin aynısı kullanılmakadır. Ancak Hsiao yönemi Granger nedensellik esinden farklı bir yapıdadır. Granger nedensellik F esine göre karar verirken, Hsiao yönemi, denklemlerden elde edilen opimal gecikme uzunluklarının karşılaşırılmasına dayanmakadır (Hsiao 1979, 1981). VAR siseminde üm içsel değişkenler yine sisemdeki üm içsel değişkenlerin gecikmeli değerlerinin bir fonksiyonudur. VAR siseminde her değişken kendisinin ve diğer açıklayıcı değişkenlerin gecikmeli değerlerinin doğrusal bir fonksiyonudur. ENF ve EB ilişkisini belirlemek için aşağıdaki VAR modeli kurulmuşur. VAR modelinde v i ler beyaz gürülülü haa erimlerini, p AIC ile belirlenen opimal gecikme uzunluğunu ve β lar sisemin ahmin edilen kasayılarını gösermekedir. VAR yönemi enflasyon ve enflasyon belirsizliği arasındaki ilişkinin yapısını ve nedenselliğin yönünü belirlemek için kullanılmışır. Bu çalışmada dışsal değişken olmadığından üm değişkenler sisem içinde belirlenmişir. VAR modeli basi olarak aşağıdaki gibi anımlanabilir. p ENF α1 β1i β12i ENF i v1 = + (6) EB α 2 i= 1 δ21i δ22i EB i v2 (6) nolu denklemdeki VAR siseminin ilişkisiz olan v 1 ve v 2 haa erimlerinde meydana gelecek bir değişme ENF ve EB değişkenlerinin mevcu değerlerinde hemen bir değişmeye neden olacakır. Ayrıca ENF ve EB değişkenlerinin gecikmeli değerlerinin VAR sisemindeki her iki denklemde olması nedeniyle ENF ve EB değişkenlerinin geleceke alacağı değerler de değişecekir. v 1 ENF deki ve v 2 EB deki şokları gösermekedir. v 1 nin eki-epki fonksiyonları ENF de meydana gelecek bir ±2 sandar sapmalık şokun ENF ve EB nin mevcu ve gelecekeki değerleri üzerindeki ekisini ölçmekedir. Eki-epki analizi değişkenler arasındaki karşılıklı dinamik ekileşimlerin belirlenmesinde yaygın bir şekilde kullanılmakadır. Eki-epki analizi VAR sisemindeki içsel değişkende meydana gelecek bir şokun kendisine ve diğer değişkenlere olan ekisini göserirken, varyans ayrışırması VAR sisemindeki içsel değişkenlerde meydana gelen değişimin nispi önemini ve bu değişimin yüzde ne kadarının değişkenin kendisinden ve yüzde ne kadarının da siemdeki diğer değişkenlerden kaynaklandığını gösermesi ve değişkenler arasındaki nedensellik ilişkilerinin derecesinin belirlenmesi acısından önemlidir. Varyans ayrışırması değişkenler arasındaki dinamik ekileşimler ve belli bir dönem süresince bir değişkende meydana gelen oransal değişmenin ne kadarının kendisinden ve ne kadarının sisemdeki diğer değişkenlerden kaynaklandığı hakkında bilgi vermesi bakımından önemlidir. Böylece değişkenlerin içsel yada dışsal olup olmadıkları da belirlenebilir. Ampirik Sonuçlar Ekonomerik analizlerde elde edilen ampirik sonuçlar aşağıda özelenmişir. ENF ve EB değişkenleri arasındaki korelasyon analizi incelendiğinde ENF ile ENF nin kendi 1. ve 2. gecikmeli değerleri arasındaki korelasyonun anlamlı ve poziif, EB ile EB nin kendi 1. ve 2. gecikmeli değerleri arasındaki korelasyonun da anlamlı ve poziif olduğu görülmekedir. ENF ile EB arasındaki korelasyon kasayısı sadece %1 da anlamlı, ENF ile EB nin 1. ve 2. gecikme değerleri arasındaki korelasyon anlamsız, ancak ENF değişkeni ile ENF nin 1. ve 2. gecikmeli değerleri arasındaki korelasyonun poziif ve anlamlı olduğu bulunmuşur (Tablo 1). Tablo 2 de GARCH(1,1) yönemiyle yapılan ahmin sonuçları göserilmişir. 6

7 Tablo 1: Korelasyon Analizi Değişkenler ENF EB ENF -1 EB -1 ENF -2 EB -2 ENF 1.17 c.51 a.2.31 a.3 EB.17 c 1.52 a.64 a.42 a.38 a ENF b.52 a 1.17 a.52 a.2 EB a.17 a 1.52 a.64 a ENF a.42 a.52 a.52 a 1.17 a EB a.2.64 a.17 a 1 Tek yanlı -esine göre a: %1, b:%5 ve c: %1 da anlamlı. Tablo 2: GARCH(1,1) Model Tahmini Denklem Kasayı z-isaisiği p-değeri Sabi.5 b b ENF (-1).99 a a AR (1).81 a 8.5. a Varyas denklemi Sabi 5.66e e-5.1 a ARCH (1).55 a.16. a GARCH (1).48 a.13. a a : %1 de ve b : %5 e anlamlı. Tablo 3: Durağanlık Tesleri DF Tesi PP Tesi Değişken Sabili Trendli Sabili Trendli ENF () a () a (4) a (4) a EB () a () a (5) a (5) a n=2 için kriik ablo değerleri rendsiz (rendli) modelde, sırasıyla, %1 ve %5 için 3.463(-4.4) ve 2.876(-3.432), (MacKinnon, 1996). Opimal gecikme uzunlukları parenez içindedir. a: %1 de anlamlı. ENF ve EB değişkenleri rendli ve rendsiz modeller DF ve PP eslerine göre seviyesinde durağan çıkmış olduğu Tablo 3 e göserilmişir. Tablo 4: Hasio Nedensellik Tesi Denklemler FPE Değerleri İlişkinin Yönü ENF=f(EB) (2) 3.95 (2) EB ENF EB=f(ENF) 8.471e-7 (1) 5.588e-7 (4) ENF EB Opimal gecikme uzunlukları paranez içinde göserilmişir. Tablo 5: Granger Nedensellik Tesi Denklemler F-esi Nedensellik ENF=f(EB) F(2,21)= c yok EB=f(ENF) F(4,198)= a ENF EB (+) a: %1 ve c: %1 seviyesinde anlamlı. Hsiao nedensellik esine göre enflasyon ve enflasyon belirsizliği arasında karşılıklı bir nedensellik ilişkisi görülmekedir (Tablo 4). Ancak, Granger nedensellik esine göre 7

8 enflasyon belirsizliğinden enflasyona doğru olan nedensellike F esi anlamlı olmasına rağmen, enflasyon belirsizliği değişkeninin gecikmeli kasayılarının oplamı isaisiksel olarak anlamlı bulunmamışır. Bunun aksine enflasyondan enflasyon belirsizliğine doğru olan nedenselliğin işarei poziif ve isaisiksel olarak anlamlı bulunmuşur. Tablo 6a: VAR Nedensellik/Blok Dışsallık Wald Tesi Bağımlı Değişken ENF Dışlanan Değişken EB χ 2 sd p-değeri EB Bağımlı Değişken EB Dışlanan Değişken ENF ENF a a: %1 de anlamlı ve sd serbeslik derecesi. Tablo 6b: VAR Nedensellik F-Tesi Değişkenler F-es p-değeri ENF (Bağımlı) a EB EB(Bağımlı) a ENF a a: %1 de anlamlı VAR blok dışsallık esinde ENF nin gecikmeli değerlerinin EB yi ekilediği, ancak EB nin gecikmeli değerlerinin ENF yi ekilemediği görülmekedir. VAR F esinde enflasyon belirsizliğinin kendisinin ve enflasyon beklenisinin geçmiş değerlerinden ekilendiği, ayrıca sisemdeki açıklayıcı değişkenlerin her birinin gecikmeli kasayılarının oplamının poziif ve anlamlı olduğu, ancak enflasyonun sadece kendisinin gecikmeli değerlerinden poziif ekilendiği belirlenmişir. Bu sonuç EB nin ENF ile EB nin gecikmeli değerlerinden poziif ekilendiğini, ancak ENF nin sadece kendi gecikmeli değerlerinden ekilendiğini gösermekedir (Tablo 6a ve 6b). Grafik 1 de sırasıyla yıllık yüzde değişim iibariyle ENF serisi, ENF endeksi, GARCH(1,1) ile ahmin edilen koşullu SD grafiği ve ENF deki aylık yüzde değişim göserilmişir. Grafik 1a: ENF (Yıllık Yüzde Değişim) 14 Grafik 1: ENF ve EB Değişkenlerinin Grafiği 5 Grafik 1b: ENF Endeksi

9 .12 Grafik 1c: Koşullu SD Grafik Grafik 1d: ENF Aylık Yüzde Değişim Koşullu SD grafiğindeki dalgalanmalar belli dönemlerde enflasyondaki oynaklığın önemli seviyelere ulaşığını gösermekedir. Grafike görüldüğü gibi 1987 erken seçimleri, 94 krizi, kasım 2 ve şuba 21 krizleri sonrasında enflasyon belirsizliği daha belirgin bir seyir izlemekedir. Aynı zamanda, enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde de enflasyon belirsizliği armakadır. VAR analizinde opimum gecikme uzunluğu AIC krierleri kullanılarak 5 bulunmuşur. Grafik 2a da ENF serisindeki bir ±2 sandar haa kadarlık şok karşısında ENF nin kendisinde meydana gelen değişim Grafik 2a da ve EB de meydana gelen değişim ise Grafik 2c de göserilmişir. Benzer şekilde ±2 sandar haa kadarlık şok karşısında EB nin kendisinde meydana gelen değişim Grafik 2d de ve ENF de meydana gelen değişim ise Grafik 2b de göserilmişir. Eki-epki grafiklerinde ora çizgi noka ahminlerini al ve üs çizgiler ise bir sandar haalık güven aralığını gösermekedir. Grafik 2a ENF de meydana gelen bir şokun ENF üzerinde yaklaşık 4 ay boyunca poziif ve azalan bir ekisinin olduğu görülmekedir. Benzer eki Grafik 2d de EB de görülmekedir. ENF de meydana gelen bir şokun EB üzerindeki ekisi ilk 2 ay poziif aran, daha sonrada poziif azalan bir eki şeklinde görülmekedir (Grafik 2d). Ancak EB de meydana gelen bir şokun ENF üzerindeki ekisi belirsizdir (Grafik 2b). Grafik 2: ENF ve EB Değişkenlerinin Eki-Tepki Grafiği Grafik 2a: ENF nin ENF ye epkisi Grafik 2b: ENF nin EB ye epkisi

10 .1.8 Grafik 2c: EB nin ENF ye epkisi.1.8 Grafik 2d: EB nin EB ye epkisi ±2 sandar haalı bir sandar sapmalık şoka birikimli epkiler Grafik 3 e göserilmişir. Enflasyon üzerinde birikimli ekiyi yine enflasyonun kendisi neden olmakadır. Birikimli ekieki grafikleri ENF de meydana gelen bir şokun ENF ve EB üzerindeki ekilerinin poziif olduğunu gösermekedir. Benzer şekilde EB nin EB üzerindeki birikimli epkisi de poziifdir. 8 Grafik 3: ENF ve EB Değişkenlerinin Birikimli Eki-Tepki Grafiği Grafik 3a: ENF nin ENF ye epkisi Grafik 3b: ENF nin EB ye epkisi Grafik 3c: EB nin ENF ye epkisi Grafik 3d: EB nin EB ye epkisi Varyans Ayrışırmaları Grafik 4a ve 4b de göserilmişir. EB de meydana gelen değişimi ilk dönem yine EB nin açıklama derecesi yüzde 1 iken bu oran sonraki dönemlerde sırasıyla yüzde 72, 61, 55 ve 54 olarak devam emekedir. EB de meydana gelen değişimi ENF nin açıklama derecesi 2. dönemden iibaren yüzde 28 den başlayıp sonraki dönemlerde yüzde 46 lara kadar devam emekedir. Bu sonuç EB de meydana gelen değişimlerde ENF nin önemli bir değişken olduğu görüşünü deseklemekedir (Grafik 4a). 1

11 Değişiminin yüzde 94 en fazlası yine kendisindeki şoklar arafından açıklanan ENF deki geri kalan değişimin 12 dönem boyunca en fazla yüzde 6 sı EB arafından açıklanmakadır (Grafik 4b). 1% 8% 6% 4% 2% % 1% 8% 6% 4% 2% % Grafik 4a: EB nin Varyans Ayrışırması EB ENF Grafik 4b: ENF nin Varyans Ayrışırması EB ENF TÜFE (1987=1) serisine alernaif olarak kullanılan diğer TÜFE ve TEFE serilerinden; veri seini farklı al dönemlere ayırarak yapılan karşılaşırmalı analizlerinden ve VAR analizinde değişkenlerin sıralanışında yapılan değişikliklerin elde edilen sonuçlar EB ve ENF ilişkisinde önemli bir değişme meydana geirmemişir. Farklı al dönemlerde yapılan varyans ayrışırmasında enflasyon oranında meydana gelen değişimin en fazla yüzde 1 unu enflasyon belirsizliği açıklamakadır. Sonuç Enflasyon ve enflasyon belirsizliği ilişkisini inceleyen araşırmalar, nedenselliğin daha çok enflasyondan enflasyon belirsizliğine doğru poziif olduğunu ileri sürmekedirler. Türkiye ekonomisinde enflasyon ile enflasyon belirsizliği arasındaki ilişkinin incelendiği bu çalışmada, GARCH yönemi ile ahmin edilen enflasyon belirsizliği ile enflasyon arasındaki nedensellik ilişkisi Granger, Hasio nedensellik ve VAR yönemleri ile incelenmiş, nedenselliğin poziif ve enflasyondan enflasyon belirsizliğine doğru olduğu belirlenmişir. Bu sonuç, Türkiye ekonomisinde daha önce enflasyon ile enflasyon belirsizliği arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmaların sonuçlarını deseklemekedir. Friedmen-Ball hipoezini desekleyen ampirik sonuçlar, enflasyonun kendisini beslediğini ve aynı zamanda enflasyonun enflasyon belirsizliğinin armasına neden olduğunu gösermekedir. Bu sonuç, enflasyonis beklenilerin kırılmasında fiya isikrarını esas alan bir poliikanın ne kadar önemli olduğunu gösermekedir. 11

12 Kaynakça Apergis, N., (24) Inflaion, Oupu Growh, Volailiy and Causaliy: Evidence from Panel Daa and he G7 Counries, Economics Leers, 83, s Baillie, R., Chung, C. F. ve Tieslau, Y. M., (1996) Analysing Inflaion by he Fracionally Inegraed ARFIMA-GARCH model, Journal of Applied Economerics, 11, s Ball, L., (1992) Why Does High Inflaion Raise Inflaion Uncerainy?, Journal of Moneary Economics, 29, s Berumen, H., Kıvılcım, M. ve Neyapı, B., (21) Modelling Inflaion Uncerainy Using EGARCH: an Applicaion o Turkey, hp://www.econurk.org/turkisheconomy/ kivil2.pdf. Bollerslev, T., (1986) Generalized Auoregressive Condiional Heeroscedasiciy, Journal of Economerics, 31, s Conrad, C. ve Karanasos, M., (24) On he Inflaion-Uncerainy Hypohesis in he USA, Japan and he UK: a Dual Long Memory Approach, Japan and he World Economy, forhcoming. Cukierman, A. ve Melzer, A. H., (1986) A Theory of Ambiguiy, Credibiliy, and Inflaion under Discreion and Asymmeric Informaion, Economerica, 54, s Davis, G., K. ve Kanago, B. E., (2) The Level and Uncerainy of Inflaion: Resuls from OECD Forecass, Economic Inquiry, 38, s Dickey, D. A. ve Fuller, W. A., (1979) Disribuion of he Esimaors for Auoregressive Time Series wih a Uni Roo, Journal of he American Saisical Associaion, 74, s Engle, R. F., (1983) Esimaes of he Variance of U. S. Inflaion based upon he ARCH Model, Money, Credi and Banking, 15, s Evans, M., (1991) Discovering he Link beween Inflaion Raes and Inflaion Uncerainy, Journal of Money, Credi and Banking, 23, s Evans, M. ve Wachel, P., (1993) Inflaion Regimes and he Sources of Inflaion Uncerainy, Proceedings, Federal Reserve Bank of Cleveland, s Foser, E., (1978) The Variabiliy of Inflaion, The Review of Economics and Saisics, 6, s Founas, S., (21) The Relaionship beween Inflaion and Inflaion Uncerainy in he UK: , Economics Leers, 74, s Founas, S., Ioannidis, A. ve Karanasos, M., (24) Inflaion, Inflaion Uncerainy and a Common European Moneary Policy, Mancheser School, 72, s Friedman, M., (1977) Nobel Lecure: Inflaion and Unemploymen, Journal of Poliical Economy, 85, s Gordon, R., (1971) Seady Anicipaed Inflaion: Mirage or Oasis?, BPEA, 2, s Granger, C. W. J., (1969) Invesing Causal Relaions by Economeric Models and Cross- Specral Mehods, Economerica, 37, s (1986) Developmens in he Sudy of Co-inegraed Economic Variables, Oxford Bullein of Economics and Saisics, 48, s Grier, K. ve Perry, M. J., (1998) On Inflaion and Inflaion Uncerainy in he G7 Counries, Journal of Inernaional Money and Finance, 17, s Hsiao, C., (1979) Causaliy Tess in Economerics, Journal of Economic Dynamics and Conrol, s (1981) Auoregressive Modeling and Money Income Causaliy Deecion, Journal of Moneary Economics, s Holland, S., (1995) Inflaion and Uncerainy: Tes for Temporal Ordering, Journal of Money, Credi and Banking, 27, s Kasimbris, G. M., (1985) The Relaionship beween he Inflaion Rae, is Variabiliy, and Oupu Growh Variabiliy: Disaggregaed Inernaional Evidence, Journal of Money 12

13 Credi and Banking, 17, s Kasimbris, G. ve Miller, S., (1982) The Relaion Beween he Rae and Variabiliy of Inflaion: Furher Commens, Kyklos, 35, s Kirmanoğlu, H., (21) Is here Inflaion-Growh Trade off in he Turkish Economy. Available from:hp://www.econ.queensu.ca/cea21/papers/kirmanoglu.pdf [Accessed February 28, 24]. MacKinnon, J. G., (1991) Criical Values for Coinegraion Tess, Chaper 13 in Long-run Economic Relaionships: Readings in Coinegraion, edied by R.F. Engle and C.W.J. Granger, Oxford Universiy Press. Nas, T. F. ve Perry, M. J., (2) Inflaion, Inflaion Uncerainy and Moneary Policy in Turkey: , Conemporary Economic Policy, 18, s Neyapı, B., (2) Inflaion and Inflaion Uncerainy in Turkey: Evidence from he Pas Two Decade, hp://www.bilken.edu.r/~neyapi/shorsudies/12.pdf Okun, A., (1971) The Mirage of Seady Inflaion, Brookings Papers on Economic Aciviy, s Phillips, P. ve Perron, P., (1988) Tesing for a Uni Roo in Time Series Regression, Biomerica, s

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Ekonomeri ve İsaisik Sayı:3 26-2- İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Arş. Gör. Sabiha OLTULULAR * Prof. Dr.

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1 RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 950-995 Rahmi YAMAK * Yakup KÜÇÜKKALE ** ÖZET Bu çalımada, Rasyonel Bekleniler Doal Oran Hipoezinin, Çıkı (ya da isizliin) alep (ya

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul MPRA Munich Personal RePEc Archive Long memory and srucural breaks on volailiy: evidence from Borsa Isanbul Emrah Ismail Cevik and Gülekin Topaloğlu Namık Kemal Universiy, Bülen Ecevi Universiy 014 Online

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Araşırma Makaleleri REEL DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİ İ TİCARET PERFORMA SI A ETKİSİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Erşan SEVER ÖZET Bu çalışmada reel döviz kuru belirsizliğinin Türkiye nin icare performansına ekisi araşırılmışır.

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracaa Ekisi: Türkiye İçin Bir Uygulama Prof. Dr. Recep TARI Kocaeli Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ Yrd. Doç. Dr. Hülya Kanalıcı Akay Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Mehme Nargeleçekenler Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi

Detaylı

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive Crude Oil Impor and Economic Growh: Turkey Erginbay Ugurlu and Aydın Ünsal Isanbul Aydın Universiy, Gazi Universiy 28 May 2009 Online a hps://mpra.ub.uni-muenchen.de/69923/

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 8 / 2 (2006). 1-14 DÖVİZ KURU VE HİSSE SEETLERİ FİYATLARI ARASIDAKİ EDESELLİK İLİŞKİSİ Özlem AYVAZ * Öze : Bu çalışmada Türkiye de hisse seneleri

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

ENFLASYON-BÜYÜME SÜRECİNDE SABİT SERMAYE YATIRIMLARI

ENFLASYON-BÜYÜME SÜRECİNDE SABİT SERMAYE YATIRIMLARI LASYON-BÜYÜME SÜRECİNDE SABİT SERMAYE YATIRIMLARI Harun TERZİ (*) Sabiha OLTULULAR (**) Öze: Bu çalışmada enflasyon-büyüme-sabi sermaye yaırımları arasındaki ilişki korelasyon, zaman serileri analizleri

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ

DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ ARAŞTIRMA RAPORU (Kamuya Açık) DÖVİZ KURU POLİTİKALARI VE TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ ETKİLEŞİMLERİ DR. MUSTAFA ÖZÇAM BAŞUZMAN ARAŞTIRMA DAİRESİ 27.02.2004 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 2. DÖVİZ KURU

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

Enflasyon ve Nominal Faiz Oranı İlişkisi: Türkiye Örneği (2004-2013)

Enflasyon ve Nominal Faiz Oranı İlişkisi: Türkiye Örneği (2004-2013) YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2015 Cil:22 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Enflasyon ve Nominal Faiz Oranı İlişkisi: Türkiye Örneği (2004-2013) Musa ATGÜR * N. Oğuzhan ALTAY ** ÖZ Bu çalışmada,

Detaylı

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Sevinç GÜLER * Halime TEMEL NALIN * * IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Doç. Dr. Emrah İsmail Çevik Namık Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi eicevik@nku.edu.r

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU?

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? Yrd. Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Yrd. Doç. Dr. Feride Özürk

Detaylı

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01)

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01) June 7-9, 2009, Eskişehir, Turkey. Tükeici Güveni ve Hisse Senedi Fiyaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004:0-2009:0) Yusuf Volkan Topuz * İkisadi İdari Bilimler Fakülesi, İşleme Bölümü,

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

A nonlinear estimation of monetary policy reaction function for Turkey

A nonlinear estimation of monetary policy reaction function for Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive A nonlinear esimaion of moneary policy reacion funcion for Turkey Tolga Omay Omay and Mubariz Hasanov Çankaya Üniversiesi 6. July 006 Online a hp://mpra.ub.uni-muenchen.de/054/

Detaylı

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Türkiye de Kamu Yaırımlarının Özel Sekör Yaırımları Üzerindeki Ekisi: 1970-2009 The Effec of Public Invesmens on

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM **

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** 95 İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakülesi Dergisi No:39 (Ekim 2008) TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ Seyfein ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** Öze Para poliikası kararlarındaki

Detaylı

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sekörü İçin Ekonomerik Bir Analiz Kuruluş BOZKURT Yrd. Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversiesi Söke İşleme Fakülesi, Bankacılık ve Finans Bölümü kuriboz_48@homail.com

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 10 Sayı: 4 Ekim 2010 ss. 1139-1153 Yaz Saai Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Geirisine Ekisinin Tes Edilmesi Tesing he Effec of he Dayligh Saving Time

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE ÇIKTI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990-2006)

REEL DÖVİZ KURU VE ÇIKTI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990-2006) REEL DÖVİZ KURU VE ÇIKTI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990-2006) Ahme AY * Şerife ŞAYLAN ** İsmail KOÇAK *** Öze Bu çalışma, reel döviz kuru ile çıkı düzeyi arasındaki nedensellik ilişkisini

Detaylı

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:41, Sayı/No:, 1, 14-6 ISSN: 133-173 www.ifdergisi.org 1 İMKB 1 endeksindeki kaldıraç

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:3 Cil: Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Para Talebinin Belirleyenleri ve İsikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

Türk Sermaye Piyasasında Fiyat ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimetrik Nedensellik Analizi

Türk Sermaye Piyasasında Fiyat ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimetrik Nedensellik Analizi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 4 Sayı: 2 Nisan 204 ss. 2-220 Türk Sermaye Piyasasında Fiya ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimerik Nedensellik Analizi Price and Trade Volume Relaionship

Detaylı

DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İHRACATA ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1995 2008)

DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İHRACATA ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1995 2008) Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 10 / 2 (2008). 25-45 DÖVİZ KURU OYNAKLIĞININ İHRACATA ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1995 2008) Nezir KÖSE Ahme AY Nurgün TOPALLI Öz: Bu çalışmada reel

Detaylı

TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006

TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006 69 TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006 ÖZET Prof. Dr. Rahmi YAMAK Arş. Gör. Zehra ABDİOĞLU Hall un esadüfi yürüyüş modeli, cari ükeim harcamalarının yalnızca geçmiş dönemin ükeim harcamaları

Detaylı

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET İMKB Piyasalarındaki Volailienin Modellenmesi ve Öngörülmesi: Asimerik GARCH Modelleri ile bir Uygulama Mura MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.r Bankacılık Düzenleme ve Deneleme Kurumu (BDDK) ÖZET Çalışmada, 5

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Cil:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 SPOT VE VADELİ İŞLEM FİYATLARININ VARYANSLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK TESTİ Emrah İsmail ÇEVİK * Mehme

Detaylı

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ Dr. Burcu GÜVENEK Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F. Đkisa Bölümü Dr. Volkan ALPTEKĐN Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F.

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOK DEĞİŞKENLİ EŞİKSEL OTOREGRESİF MODELLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Ümran Münire KAHRAMAN DOKTORA TEZİ İsaisik Anabilim Dalı 2012 KONYA Her Hakkı Saklıdır TEZ

Detaylı

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yönemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi:

Detaylı

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (2) 2011, 256-264 İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE H. Aydın OKUYAN (1),

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ Eem Hakan ERGEÇ Eskişehir Osmangazi Üniversiesi Mura TAŞDEMİR Eskişehir OsmangaziÜniversiesi Öze İnşaa sekörü çıkısının

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

Sosyoekonomi / / Serkan ERKAM. Sosyo Ekonomi. Enflasyon ve Enflasyon Belirsizliği: Türkiye Örneği

Sosyoekonomi / / Serkan ERKAM. Sosyo Ekonomi. Enflasyon ve Enflasyon Belirsizliği: Türkiye Örneği Sosyoekonomi / 2008-1 / 080108. Serkan ERKAM Sosyo Ekonomi Ocak-Haziran 2008-1 Enflasyon ve Enflasyon Belirsizliği: Örneği Serkan ERKAM serkane@hacettepe.edu.tr Inflation and Inflation Uncertainty in Turkey

Detaylı

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi Volume 5 Number 2 2014 pp. 47-60 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Türkiye de Perol Tükeimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Büünleşme Yönemi İle Analiz Edilmesi Reşa Ceylana

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

HARCAMA-VERGİ GELİRİ HİPOTEZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

HARCAMA-VERGİ GELİRİ HİPOTEZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ HARCAMA-VERGİ GELİRİ HİPOTEZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Harun TERZİ (*) Sabiha OLTULULAR (**) Öze: Bu çalışmada Türkiye ekonomisi için vergi gelirleri ve kamu harcamaları arasındaki ilişki hem eşanlı denklem sisemi

Detaylı

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey SESSION C: Çalışma Ekonomisi 67 Büyüme ve İsihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği Yusuf Muraoğlu (Hii Universiy, Turkey) The Relaionship beween Growh and Employmen: The Case of Turkey Absrac One of he

Detaylı

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ BANKA KREDİ PORTFÖLERİNİN ÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAANAN ALTERNATİF BİR ÖNTEM ÖNERİSİ K. Bau TUNA * ÖZ Ödememe riski banka kredilerini ve bankaların kredi porföylerini ekiler.

Detaylı

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI Tayfur BAYAT ÖZ Bu çalışmada 2002M-20M5 dönemine ai aylık verilerle alernaif nominal vadeli mevdua faiz oranları ile ükeici

Detaylı

Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Aktarım Mekanizması

Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Aktarım Mekanizması Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Akarım Mekanizması Seyfein ERDOĞAN Doç Dr., Kocaeli Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü serdogan@kou.edu.r Durmuş Çağrı YILDIRIM Arş. Gör., Kocaeli Üniversiesi, SBE cagri.yildirim@kocaeli.edu.r

Detaylı

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi SESSION 3B: Ora Asya Ekonomileri 07 Azerbaycan, Kazakisan, Kırgızisan ve Türkiyede İkisadi Özgürlük ve İsihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi Prof. Dr. Ekrem Erdem (Erciyes Universiy, Turkey) Ass. Prof.

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİN ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİN ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Doğuş Üniversiesi Dergisi, 9 (2) 2008, 191-206 ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİN ÜRETİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ EFFECTS OF INFLATION UNCERTAINTY ON OUTPUT: THE CASE OF TURKEY Mübariz HASANOV Haceepe

Detaylı

Uluslar arasi emtia fiyatlarindan iç fiyatlara asimetrik ve doğrusal olmayan fiyat geçişkenliği: Türkiye için nardl modeli bulgulari

Uluslar arasi emtia fiyatlarindan iç fiyatlara asimetrik ve doğrusal olmayan fiyat geçişkenliği: Türkiye için nardl modeli bulgulari TURKISH ECONOMIC ASSOCIATION DISCUSSION PAPER 2015/15 hp://www.ek.org.r Uluslar arasi emia fiyalarindan iç fiyalara asimerik ve doğrusal olmayan fiya geçişkenliği: Türkiye için nardl modeli bulgulari Uku

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Nüfusbilim Dergisi\Turkish Journal of Populaion Sudies, 2012, 34, 31-50 31 TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Ölümlülük ahminleri, demografi ve aküerya bilimlerinde önemli bir rol oynamakadır.

Detaylı

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir.

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir. YAPISAL DEĞİŞİKLİK Zaman serileri bazı nedenler veya bazı fakörler arafından ekilenerek zaman içinde değişikliklere uğrayabilirler. Bu değişim ikisadi kriz, ikisa poliikalarında yapılan değişiklik, eknolojik

Detaylı

Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği

Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Aaürk Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi 05 9 (): 35-36 Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Munise ILIKKAN ÖZGÜR (*) Öze: Makroekonomik isikrarının sağlanmasında cari işlemler

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Volume 2. Number 1. 2011 pp. 121-142 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Burcu Ozcan a Ayse Ari b Öze: Finansal

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.

VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory. 3 Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Sayı: 3, Ocak-Haziran 9, ss.39-337 VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ Sevda GÜRSAKAL

Detaylı

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ

GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ Dr. Sevda Gürsakal sdalgic@uludag.edu.r Uludağ Üniversiesi, İİBF Ekonomeri Bölümü ÖZET Bu çalışmada hisse senedi oynaklığındaki kırılmalar Inclan ve Tiao

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Dokuz Eylül Üniversiesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi Yayına Kabul Tarihi: 05.07.2014 Cil: 16, Sayı: 2, Yıl: 2014, Sayfa: 281-302 Online Yayın Tarihi: 30.09.2014 ISSN:

Detaylı

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ UZMANLIK TEZİ Selim DAĞLIOĞLU EKİM - 010 ANKARA T.C. KÜLTÜR

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

DÖVZ KURU BELRSZLNN HRACATA ETKS: TÜRKYE ÖRNE

DÖVZ KURU BELRSZLNN HRACATA ETKS: TÜRKYE ÖRNE Dou Üniversiesi Dergisi, 5 () 004, 83-95 DÖVZ KURU BELRSZLNN HRACATA ETKS: TÜRKYE ÖRNE THE IMPACT OF EXCHANGE RATE UNCERTAINTY ON EXPORTS: THE CASE OF TURKEY Cem SAATCOLU sanbul Üniversiesi, kisa Fakülesi

Detaylı

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:009 Cil:6 Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA İMKB de Fiya-Hacim İlişkisi - Asimerik Ekileşim Yrd. Doç. Dr. Koray KAYALIDERE Celal Bayar Üniversiesi,U.B.Y.O., Bankacılık

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa Gazi Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol/Cil 3, No/Sayı 6, 216 Mevsimsel Koinegrasyon Analizi Güney Afrika Örneği Jeanine NDIHOKUBWAYO Yılmaz AKDİ Öze Bu çalışmada 1991-2134 dönemi Güney Afrika ekonomik

Detaylı