ÖZET EKONOMİK KRİZLER VE İSTİKRAR PAKETLERİ TÜRKİYE UYGULAMASI ( ) Emine Fırat

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÖZET EKONOMİK KRİZLER VE İSTİKRAR PAKETLERİ TÜRKİYE UYGULAMASI (1980 2002) Emine Fırat"

Transkript

1 ÖZET EKONOMİK KRİZLER VE İSTİKRAR PAKETLERİ TÜRKİYE UYGULAMASI ( ) Emine Fırat Ekonomik kriz süreci, ülke ekonomileri için tehlikeli ve istikrarsız bir dönem anlamına gelmesine rağmen, ekonomik yapıda bir dönüm noktası olarak da ifade edilmektedir. Ülkelerin ekonomik göstergelerinin birinde veya hepsinde ortaya çıkabilecek dengesizlikler, hem tehlike hem de fırsat yaratacak krizlere davetiye çıkarmaktadır. Ekonomik krizler çok değişik şekillerde ortaya çıkabilmektedir. Ekonomik, siyasal, teknolojik, sosyo-kültürel, küreselleşme ve rekabet alanında, dünyada yaşanan hızlı değişimler krizlerin ortaya çıkmasına elverişli bir ortam hazırlamaktadır. Bu çalışmada ekonomik krizlerin ve istikrar politikalarının teorik olarak incelemeleri yapılmış olup, bu açıklamalar doğrultusunda Latin Amerika ve Asya Ülkelerinde yaşanan krizler değerlendirilmiştir. Çalışmanın son bölümünde Türkiye de 1980 sonrası yaşanan krizler ve bu krizleri önlemeye yönelik uygulamaya konulan istikrar ve yapısal uyum sürecini içeren istikrar paketleri sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmiştir. Türkiye de yılları arasında yaşanan krizlerin makro ekonomik göstergeler çerçevesinde detaylı bir incelemesi ve uygulanan istikrar politikalarının başarı analizi yapılmıştır. Sonuç olarak bu çalışmada yapılan incelemeler ve değerlendirmeler ışığında, ülkemizde ve ya dünyada yaşanan krizleri önlemek için gerekli önlemlerin ve IMF destekli istikrar programlarının zamanında uygulamaya konması gerektiği dersi çıkarılmıştır. İstikrar politikaları ile IMF destekli istikrar programları arasında güçlü bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. Günümüzde Türkiye açısından kriz koşullarının hala geçerliliğini koruduğu, ancak küreselleşme sürecine uyum sağlayamaya çalışan liberal bir toplum düzeni içerisinde her alanda dengeleri sağlayacak politikalarla yeni fırsatların değerlendirilmesi ve ülke refahının sağlanması gerektiği görüşüne varılmıştır.

2 ABSTRACT ECONOMIC CRISES AND STABILITY PROGRAMS: A CASE STUDY ON TURKEY ( ) Emine FIRAT Process of economic crisis means a dangerous and instable period for country economies but it is also regarded as a turning point for the economic structure. Imbalances that may appear in one or all economic indicators of the countries cause crises that would create both dangers and opportunities. Economic, political, technological, socio-cultural globalization and rapid changes in the field competition all over world provide a suitable environment for the emergence of crises. In this study, crises that have taken place in Latin American and Asian countries were evaluated in the light of the theoretical examination of the economic crises and stability policies. Post-1980s crises and implemented stability packages containing stability and structural adjustment process for the prevention of these crises in Turkey were examined with their results. A detailed examination of the crises between in Turkey within the framework of the macroeconomic indicators and success analysis of the implemented stability policies were made. To conclude, necessity of the timely implementation of necessary measures and stability programs supported by the IMF to prevent crises in our country or world was revealed in the light of the examinations and assessments made in this study. It is concluded that crisis conditions are still available Turkey today but new opportunities should be assessed through policies that would achieve balance in all fields and welfare of the country should be attained in a liberal social order trying to harmonize itself with the globalization process. 1

3 T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANA BİLİM DALI EKONOMİK KRİZLER VE İSTİKRAR PAKETLERİ TÜRKİYE UYGULAMASI ( ) (DOKTORA TEZİ) Danışman Doç. Dr. H. Şaban ÇALIŞ Hazırlayan Emine FIRAT KONYA 2006

4 T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İKTİSAT ANA BİLİM DALI EKONOMİK KRİZLER VE İSTİKRAR PAKETLERİ TÜRKİYE UYGULAMASI ( ) Emine FIRAT Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü nce İktisat Anabilim Dalı nda BİLİM DOKTORU Ünvanı Verilmesi İçin Kabul Elden Tez dir. Tezin Danışmanı Savunma Tarihi : : Doç. Dr. H. Şaban ÇALIŞ Jüri Heyeti Jüri Üyesi (Başkan) : Doç. Dr. H. Şaban Çalış Jüri Üyesi : Prof. Dr. Serdar Altınok Jüri Üyesi : Yrd. Doç. Dr. Ahmet Ay Jüri Üyesi : Yrd. Doç. Dr. Süleyman Karaçor Jüri Üyesi : Doç. Dr. Abdülkadir Buluş Eylül 2006 KONYA ii

5 TABLOLAR LİSTESİ vi GRAFİKLER LİSTESİ viii KISALTMALAR ix GİRİŞ x BİRİNCİ BÖLÜM TEORİDE EKONOMİK KRİZ VE İSTİKRAR POLİTİKALARI 1.1. Ekonomik Kriz Tanımı Ekonomik Krizin Mahiyeti Fiyat istikrarsızlığı Arz Talep Dengesizliği Ödemeler Bilançosu Açığı ve Dış Dengesizlik Borçlanma ve Borç Krizi Adaletsiz Gelir Dağılımı ve Sosyal Sıkıntılar Ekonomik Kriz Kavramına Değişik Yaklaşımlar Serbest Piyasacı Yaklaşım Müdahaleci Yaklaşım Keynes e Eleştiriler ve Anayasal İktisatçıların Görüşleri Marksist Yaklaşım İstikrar Politikalarına İlişkin Teorik Yaklaşımlar Keynesyen İstikrar Politikaları Monetarist İstikrar Politikaları Arz Yönlü İstikrar Politikaları Rasyonel Beklentiler Teorisi Politikaları Yeni Klasik Yaklaşım Ekonomik İstikrar Politikaları Ortodoks İstikrar Politikaları Heteredoks İstikrar Politikaları Yapısal Değişim ve Uyum Politikaları İKİNCİ BÖLÜM IMF DESTEKLİ İSTİKRAR POLİTİKALARI VE ÜLKE UYGULAMALARI 2.1. IMF ve Destekli İstikrar Fonları Doğuşu ve Gelişimi (Uluslararası Para Fonu) iii

6 Organizasyon Yapısı ve Yönetimi Fonun Amaçları Fonun Kotaları Özel Çekme Hakları (SDR-Special Drawing Rights) Kredi Politikası ve Mekanizması Sağladığı Mali İmkânlar IMF Destekli İstikrar Programları IMF İstikrar Programlarının Etkileri: IMF İstikrar Programlarına Eleştiriler Latin Amerika Ülkelerinde İstikrar ve Yapısal Uyum Politikaları Uygulamaları Arjantin Örneği Brezilya Örneği Şili Örneği Meksika Örneği Bolivya Örneği İsrail Örneği Latin Amerika Ülkelerinde İstikrar ve Yapısal Uyum Programlarının Değerlendirilmesi Asya Krizlerine Genel Bir Bakış ve İstikrar Uygulamaları İstikrar Programlarının Topluca Değerlendirilmesi ÜÇÜNCÜ BÖLÜM TÜRKİYE DE EKONOMİK KRİZ VE İSTİKRAR PAKETLERİ, TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA ( ) Yılları Arasında Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler Ocak 1980 Kararları ve Sonrası Fiyat Politikası Faiz Politikası Döviz Kuru Politikası Dış Ticaretle İlgili Politika Yabancı Sermayeye Yönelik Politikalar Sıkı Para Politikası iv

7 KİT Politikaları Ocak 1980 İstikrar Kararlarında Uluslararası Kuruluşların Etkisi Ocak 1980 İstikrar Kararlarının Değerlendirilmesi Nisan 1994 Kararları Nisan 1994 Kararlarından Önce Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler Nisan 1994 İstikrar Programı Kararları Kamu Maliyesini Düzenleyici Kararlar Para Politikasıyla İlgili Kararlar Temel Yapısal Değişim Kararları Nisan 1994 İstikrar Kararlarında Uluslararası Kuruluşların Etkisi Nisan 1994 İstikrar Programının Değerlendirilmesi Kasım ve 2001 Şubat Krizleri Kasım Krizi Öncesi Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler Kasım Krizi IMF ye Sunulan İkinci Niyet Mektubu Şubat Krizi Güçlü Ekonomiye Geçiş Programının Değerlendirilmesi Programın Genel Stratejisi Kamu Maliyesini Düzenleyici Kararlar Gelirler Politikası Özelleştirme İle İlgili Kararlar Bankacılıkla İlgili Alınan Kararlar Para Politikası Temel Yapısal Değişim Kararları SONUÇ ve DEĞERLENDİRME KAYNAKÇA v

8 TABLOLAR LİSTESİ Sayfa No Tablo 2.1 : Arjantin de Sabit Heterodoks Tablo 2.2 : Brezilya da Sabit Heterodoks Tablo 2.3 : Bazı Latin Amerika Ülkeleri ve İsrail de Uygulanan İstikrar Programlarının Karşılaştırmalı Özeti Tablo 2.4 : Doğu Asya Ülkeleri Kriz Öncesi Analiz Tablo 2.5 : Bölge Ülkelerinin Başlıca Göstergeleri ( ) Tablo 2.6 : Asya Krizinin Gelişim Süreci (Şubat 1997-Mart 1998) Tablo 3.1 : Türkiye nin Makro Ekonomik Performansı ( ) Tablo 3.2 : Türkiye nin Dış Ticaret Göstergelerindeki Gelişmeler ( ) Tablo 3.3 : Dönemi Döviz Kuru, Enflasyon Oranları Gelişimi Tablo 3.4 : 1980 li Yıllarda Sektörler Bazında Büyüme Hızları Tablo 3.5 : Dönemi Görünmeyen İşlemler ve Cari İşlemler Dengesi Tablo 3.6 : Türkiye nin Makro Ekonomik Büyüklükleri ( ) Tablo 3.7 : Dönemi Ekonominin Genel Dengesi Tablo 3.8 : Türkiye de 1994 Yılı Genel Büyüklükler Tablo 3.9 : Türkiye de Toptan Eşya ve Tüketici Fiyatları Endeksi Tablo 3.10 : Türkiye de Büyüme Hızları ( ) Tablo 3.11 : Türkiye de Sektörler İtibariyle GSMH nın Gelişimi (%) Tablo 3.12 : Türkiye nin Dış Ticaret Göstergeleri Tablo 3.13 : Türkiye nin İç Borç Stoğu Tablo 3.14 : Türkiye nin Dış Borç Stoğu Tablo 3.15 : Dönemi Kamu Kesimi Borçlanma Gereği Tablo 3.16 : Para Stoğu Tablo Dönemi Ödemeler Dengesi Tablo 3.18 : Dış Ticaret Açığı ve İhracatın İthalatı Karşılama Oranı Tablo 3.19 : Türkiye nin Makro Ekonomik Büyüklükleri ( ) Tablo 3.20 : Gayri Safi Milli Hasıla (1997 Fiyatlarıyla Büyüme) Tablo 3.21 : Aylık Sanayi Üretim Endeksi (1997=100) Tablo 3.22 : Konsolide Bütçe Gelirleri ( ) Tablo 3.23 : Konsolide Bütçedeki Bazı Temel Eğilimler ( ) vi

9 Tablo 3.24 : Yıllık Enflasyon Hızı ( ) Tablo 3.25 : Ödemeler Dengesi ( ) Tablo 3.26 : Dış Ticarette Gelişmeler ( ) Tablo 3.27: Konsolide Bütçe (kümülâtif) (Ocak-Ekim 2001)..218 Tablo 3.28 : Dış Ticaret Gelişmeleri ( ) Tablo 3.29 :Türkiye de Yılları Arasındaki Sermaye Hareketleri Dengesi 225 Tablo 3.30 : Toptan Eşya Fiyatları Tablo 3.31 : Konsolide Bütçe Gerçekleşmeleri ( ) Tablo 3.32 : Genel Bütçeye Dahil Kuruluşların Ödenek ve Harcamaları ( ) 226 Tablo 3.33 : Ödemeler Dengesi ( ) Tablo 3.34 : Kurulan, Statü ve Sermayesi Değişen ve Kapanan Şirket, Sayı ve Sermayeleri ( ) Tablo 3.35: Merkez Bankası Bilânçosu ( ) vii

10 GRAFİKLER LİSTESİ Grafik 3.1: Enflasyon Göstergeleri ( ) Grafik 3.2: Cari İşlemler Göstergeleri ( ) Grafik 3.3: Yılları Arası Kişi Başına Milli Gelir ve GSMH ( ) Grafik 3.4: Yılları Arası Bütçe Geliri ve Bütçe Açığı ( ) Grafik 3.5: Arası Dış Ticaret Göstergeleri ( ) Grafik 3.6: Açılan ve Kapanan İşyerleri Sayısı ( ) viii

11 KISALTMALAR MÜSİAD : Müstakil Sanayiciler ve İş Adamları Derneği vb. : Ve Benzeri AGÜ : Az Gelişmiş Ülkeler IMF : Uluslararası Para Fonu a. g. e. : Adı Geçen Eser a. g. M : Adı Geçen Makale a. g. k. : Adı Geçen Kaynak s : Sayfa BYKP : Beş Yıllık Kalkınma Planı yy : Yüz Yıl TMSF : Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu AG : Az Gelişmiş GSMH : Gayri Safi Milli Hasıla ABD : Amerika Birleşik Devletleri TOBB : Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği İYUP : İstikrar ve Yapısal Uyum Programları SUK : Sektörel Uyum Kredileri GATT : General Agrement on Tariffs and Trade (Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması) KİT : Kamu İktisadi Teşebbüsü LA : Latin Amerika GÜ : Gelişmiş Ülkeler LIBOR : London Interbank Offered Rote GSYİH : Gayri Safi Yurt İçi Hasıla İİBM : İthal İkameci Birikim Modeli KDV : Katma Değer Vergisi TEFE : Toptan Eşya Fiyat Endeksi TÜFE : Enflasyona Endeksli KKBG : Kamu Kesimi Borçlanma Gereği İMKB : İstanbul Menkul Kıymetler Borsası DPT : Devlet Planlama Teşkilatı AB : Avrupa Birliği OECD : İktisadi İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı OPEC : Petrol İhraç Eden Ülkeler DİE : Devlet İstatistik Enstitüsü MB : Merkez Bankası SSK : Sosyal Sigortalar Kurumu ix

12 GİRİŞ Gerek dünyada gerekse ülkemizde zaman zaman ekonomik krizler yaşanmaktadır. Etkileri ve şiddet dereceleri farklılık gösterse de bütün krizler ülke ekonomilerini ve sosyal yapısını önemli ölçüde etkiler. Bu nedenle krizler makro bazda ülkeler, mikro bazda ise organizasyonlar için hayati önem taşımaktadır. Ekonomi bilimini yıllardır uğraştıran ve çoğu kez büyük tartışmalara yol açan konu, ekonomide istikrarı sağlamak amacıyla uygulanacak politikaların veya programların seçimi üzerine olmuştur. Günümüzde istikrarı sağlamak amacıyla izlenecek ekonomi politikasının seçiminde ve uygulama biçiminde ekonomi literatürü çok geniş çeşitli çözüm önerileri sunmaktadır. Bütün ülkeler için ekonomik gelişmişlik düzeyinin yüksek olması, istenen bir durumdur. Ancak günümüzde birçok ülke hedeflenen bu seviyeyi yakalayamamaktadır. Hatta çoğu kez söz konusu ülkeler ekonomik istikrarsızlık olarak adlandırılan kriz dönemleriyle karşılaşmaktadırlar. Bu süreçte ilgili ülkelerde genelde, normal olmayan ekonomik dengeler daha da bozulmaktadır. Dolayısıyla bozulan ekonomik dengelerin düzeltilebilmesi için bir takım ekonomik istikrar politikaları uygulanmaktadır. Ekonomik istikrarsızlıklar, ülkeden ülkeye farklılıklar göstermesine rağmen genelde, yüksek enflasyon, döviz sıkıntısı, ekonomik durgunluk, işsizlik, mali dengelerin bozulması vb. şekillerde ortaya çıkmaktadır. Söz konusu değişik durumlarda kendisini gösteren ekonomik istikrarsızlıklar için farklı istikrar programları uygulanmaktadır. Ülkemizde de son otuz yıldır gündemden düşmeyen sorunların başında Ekonomik Kriz" gelir. Ekonomik Kriz düşüncesi, ekonomik krizin olası etkileri ve çözüm önerileri ve uygulamaları geçmişte olduğu gibi günümüzde de yaşanmaktadır. Kimileri krizin ekonomik olduğu kadar siyasi olduğu düşüncelerini ortaya atmışlar, ciddi tartışma ve çözüm önerileri ortaya koymuşlardır. Hatta krizin bir sosyal patlamaya neden olabileceği sosyal krize dönüşebileceği endişesi ile projeler bile üretilmiştir. Ekonomimizin kriz dönemlerinde çalışmaması, siyasetin kilitlenmesi, sosyal huzursuzluklar ise bu krizlerin nedeni değil sonuçlarıdır. Sonuçlar üzerine yoğunlaşarak da krizden çıkışa çözüm aramak, krizlere neden olan sebepler doğru saptanmadıkça hiç bir zaman mümkün olmamıştır. x

13 Çalışma kapsamında seçilen Latin Amerika Ülkeleri (Arjantin, Brezilya, Meksika, Şili) ile ağırlıklı olarak Türkiye de 1980 den bugüne kadar uygulamaya konulan istikrar programları benzerlik göstermektedir. Bu çalışmanın temel amacı, küresel dünya düzeninde oluşan yapısal krizlere çözüm arayışı çerçevesinde gelişmekte olan ülkelerde uygulamaya konulan istikrar ve yapısal uyum programlarının, somut çabalar olduğunu vurgulamaktır; Uygulamaya konulan istikrar ve yapısal uyum programlarıyla ilgili olguları, olayları, sonuçları ve kriz yaşayan ülkelerin istikrar ve yapısal uyum programlarının hangi evresinde yer aldıklarını tarihsel bir boyut içerisinde iç ve dış dinamiklerle ortaya koymaktır; Türkiye nin genel görünüşünü ve krizden çıkma programlarını yeni bir bakış açısı ile ele alıp, uygulamaya konulan istikrar paketleri ve yapısal uyum programlarının ekonomik krizi ne kadar giderdiğini, etkilerini ve sonuçlarını değerlendirmektir. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde krizin niteliği ile ilgili teoriler ele alınarak, ekonomik kriz kavramının özellikleri, krizin temelleri ve yapısı üzerinde durulmuştur. Ekonomik kriz ve istikrar politikalarına teorik yaklaşımlar incelenmiştir. Bunlardan serbest piyasacı yaklaşım, krizin istem dışı etkilerden kaynaklanan geçici dengesizlikler olduğunu bu nedenle ekonomiye müdahale edilmediği takdirde piyasanın kendiliğinden otomatik olarak dengeye geleceğini belirtir. İkinci olarak müdahaleci yaklaşım, serbest piyasa uygulamalarının kendiliğinden otomatik olarak dengeye geleceği görüşüne karşı çıkarak, müdahaleye gereksinim duyulduğunu belirtir. Marksist yaklaşım, üretim tarzının istikrarsız yapısıyla kendi içsel çelişkilerini içinde barındırır ve bunu normal bir var oluş tarzı olarak değerlendirir. Krize çözüm arayışlarını içeren istikrar ve yapısal uyum programları ve paketleri teorik çerçevede incelenerek, politikaların hazırlanması ve uygulanmasında dikkat edilmesi gereken noktalar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Buna göre, uygulamaya konulan istikrar programlarının 1980 lerden itibaren ekonominin istikrara kavuşturulması aşamasında öncelikle kısa dönemli olarak istikrar politikaları uygulamaya konulmuştur. Dolayısıyla bu süreçte ortaya çıkan dengesizliklerin giderilmesi ve krizin aşılması için istikrar politikaları uygulanmıştır. Bunlardan Monetarist olarak nitelendirilen talep daraltıcı Ortodoks İstikrar Politikaları yanında xi

14 Keynesyen olarak talep genişletici Heteredoks İstikrar Politikaları, Yapısalcı İstikrar Programları ve IMF destekli istikrar politikaları incelenmiştir. Bu nedenle öncelikle toplam talebi daraltmaya yönelik sıkı para ve maliye politikalarından oluşan Ortodoks İstikrar Politikaları; daha sonra da bu önlemlerin uygulanmasıyla ortaya çıkan hiperenflasyon ve işsizlik olgusunu, geçici olarak fiyat, ücret ve döviz kurlarının dondurulmasıyla kısa sürede düşürmeyi ve gerilimleri yumuşatmayı amaçlayan Heteredoks İstikrar Politikaları incelenmiştir lerden sonra iki petrol şoku ve artan dış borç servisi ile IMF ve Dünya Bankası krize çözüm üretmek için istikrar programları uygulamaya başlamıştır. IMF gelişmekte olan ülkelerin istikrar boyutu ile ilgilenirken, Dünya Bankası ağırlıklı olarak alt yapı projelerine yönelik kredilerle gelişmekte olan ülkelerin kalkınmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde 1980 lerde uygulamaya konulan IMF destekli istikrar programları incelenmiştir. IMF destekli istikrar programları, iç talebi daraltıcı ve dış ticareti serbestleştirici önlemlerle, üye ülkelerin iç ve dış finansman dengelerini yeniden yapılandırılarak sürdürülebilir bir seviyeye getirmeyi amaçlamıştır. Latin Amerika ve Güneydoğu Asya ülkelerindeki krizler ve uygulanan yapısal uyum programları irdelenmiş ve bu gelişmekte olan ülkelerdeki istikrar programlarının sıklık nedenleri üzerinden hareketle programların başarı analizi yapılmıştır. Latin Amerika Ülkeleri ve Güney Doğu Asya Ülkelerinin istikrar politikalarının değerlendirilmesi ve ülkelerin karşı karşıya kaldıkları krizlerin analizi yapılmıştır. Çalışmanın Türkiye de ekonomik kriz ve istikrar paketleri, Türkiye üzerine bir uygulama ( ) başlığını taşıyan üçüncü ve son bölümünde ise Türkiye nin 1980 ve sonrasında yaşadığı krizler ve bu krizleri gidermeye yönelik uygulamaya konulan istikrar ve yapısal uyum programlarını içeren istikrar paketlerinin sonuçları değerlendirilmiştir. Bu tez, teorik incelemeler ışığında literatür tarama ve betimleyici yaklaşımla hazırlanmıştır. Bu çalışmada teorik incelemeler yapılırken birincil kaynak olarak konuyla ilgili çalışma yapan iktisatçıların kitapları, tartışma yazıları ve makalelerinden faydalanılmış; ayrıca günlük gazete yazıları, internet kaynakları ve daha önce çalışılan doktora tezlerinden de yararlanılmıştır. xii

15 BİRİNCİ BÖLÜM TEORİDE EKONOMİK KRİZ VE İSTİKRAR POLİTİKALARI 1.1. Ekonomik Kriz Tanımı Bu bölümde, ekonomik krizin tanımı ve özellikleri ortaya konulup krizin farklı görüşler tarafından ele alınması ve krizin önlenmesi için ileri sürülen teoriler analiz edilmektedir. Ekonomik araştırmaların en önemli alanlarından birisi ekonomik krizdir. En genel anlamıyla kriz, ekonomik gelişme süresinde mal ve hizmetlerin arz ve talep dengelerinin bozulması, tüm ekonomik unsurlar arasındaki ilişkilerin kopukluğa uğramasıdır 1. Bu anlamda krizin belli bir sürede gerçekleştiği ve ekonomik yapıyı yakından ilgilendirdiği anlaşılır. Kriz kelimesinin kökeni karar vermek anlamındadır. Ayrıca kriz kelimesi birden bire meydana gelen kötüye gidiş yönündeki gelişme, büyük sıkıntı, buhran ve bunalım gibi kelimelerle eşanlamlı olarak da kullanılmaktadır. Kökenine bakıldığı zaman karar vermek anlamında olan kriz geçmiş ve geleceğe ilişkin yeni kararları ve sorgulamaları da gerekli kılmaktadır. Bu sorgulamalar, gelecekte ne oluşacağını ve nasıl oluşacağını şimdi yapılanlara bağlamaktadır 2. Kriz, denetlenemeyen bazı dış faktörlerin etkisiyle ortaya çıkan ve sisteme zarar veren olumsuz gelişmelerdir 3. Bir tarafta her hangi bir faktöre bağlı olarak beklenmedik bir zamanda ortaya çıkan sıkıntılı bir dönem yaşanırken, bazı çevreler veya kesimler için de yeniden yapılanma yolunda bir fırsat olarak anlaşılmaktadır 4. Bu yüzden ekonomik kriz, ekonomik ve kurumsal yapıda dönüm noktası olarak da ifade edilebilir. Genel ekonomik büyüklüklerden birinde veya hepsinde ortaya çıkabilecek dengesizlikler ekonomik istikrarsızlıklar olarak adlandırılabilir 5. Buna göre, 1 Enver Özcan, Ekonomik Bunalımlar, Ankara, Ongun Kardeşler Matbaacılık, Ocak 1981, s. 1 2 Çağlar Keyder, Kriz Üzerine Notlar, Toplum ve Bilim Dergisi, Sayı 14, 1981, s. 3 3 İlhan Uludağ ve Erişah Arıcan, Türkiye Ekonomisi, Der Yayınları, İstanul, 2003, s Levent Yılmaz, Umberto Eco ile Kriz Üzerine, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul, 2001, s Beyhan Ataç, Kuramda ve Türkiye de İstikrar Politikası Açısından Parasal ve Mali İşlemler, EİT. İlimler Akademisi Yayınları No:131, 1986, s. 36 1

16 dengesizlikler ve dalgalanmalar olarak ortaya çıkan kriz, giderilmeye çalışılan yapısal uyum sürecinin araştırıldığı birzaman dilimidir. Ayrıca kriz, eski yapılanmanın bir üst aşamaya geçişi sırasında sancılı bir zaman diliminin yaşanması olarak ifade edilebilir 6. Kriz sözcüğünün günümüz ekonomi ve politika alanındaki yaygın anlamı; bir taraftan dışsal faktörlere bağlı olabilen ve beklenmedik bir zamanda ortaya çıkan sancılı bir dönem, bir taraftan da bazı çevreler veya kesimler için yeniden yapılanma yolunda bir fırsat olarak anlaşılmaktadır. Kapitalist ekonomiler, yoğun sermaye yatırımı, yeni alt yapı oluşumu, köklü değişmeler ve teknolojik yeniliklerle hızlı büyümeye başlamışlardır 7. Ülkeler ekonomik gelişme sürecinde bir takım sancılı dönemlerden geçer ve çeşitli dengesizliklerle karşılaşırlar. Ekonomik ortamın gelişme süreci aynı zamanda yapısal değişim sürecidir. Her dengesizlik kriz olarak nitelendirilemez; kriz, ekonomik ve sosyal yapıyı ilgilendiren yapısal değişiklik sürecini oluşturan ve ekonomik bütünü yeni aşamalara sürükleyen olgular için kullanılmaktadır Buraya kadar yapılan tanımların dışında, ekonomik kriz kavramı, ekonomide aniden ve beklenmedik bir şekilde ortaya çıkan olayların makro açıdan ülke ekonomisini, mikro açıdan ise firmaları ciddi anlamda sarsacak sonuçlar ortaya çıkarması şeklinde tanımlanabilir 8. Yani önceden bilinmeyen ya da sezilemeyen bazı gelişmeler kriz olarak adlandırabilir. Kriz ilk görüldüğü alanlardan ekonominin tümüne yayılır. Sanayi kesimin yanı sıra ticaret ve mali kesimi de etkisi altına alarak hızla genelleşir ve uluslararası ekonomik krize bile yol açabilir. Bu anlamda krize ekonomik kriz, mali kriz, finansal kriz, siyasi kriz, hükümet krizi, ahlaki kriz, sosyal kriz, borç krizi, borsa krizi, talep yetersizliği krizi, bankacılık krizi şeklinde çok sık rastlanmaktadır. Kriz ekonomik süreç içerisinde ortaya çıkan önemli bir sorun olarak düşünülmelidir. Krizin bir diğer özelliği, önceden tahmin edilmeyen ya da bilinmeyen 6 Metin Altıok, Azgelişmiş Ülkelerde 1980 Sonrasında Ekonomik Kriz, İstikrar ve Yapısal Uyum Programları, Latin Amerika ve Türkiye Deneyimleri, Doktora Tezi, İstanbul, 2000, s Dündar Sağlam, Dünya Ekonomisinde Bunalım (Seçme Yazılar), Ar Basım Yayın ve Dağıtım A.Ş., Eskişehir, 1983, s Coşkun Can Aktan ve Hüseyin Şen, Ekonomik Kriz: Nedenler ve Çözüm Önerileri, Yeni Türkiye Ekonomik Kriz Özel Sayısı II, Semih Ofset, Ankara, 2001, s

17 bir anda ortaya çıkmasıdır. Aslında kriz kişiler ve kurumlar için hem tehlike ve tehdit oluşturduğu gibi hem de yeni fırsatlar yaratabilir. Bu anlamda kriz genellikle düşünüldüğü gibi tamamen olumsuz özellikte bir kavram değildir, yeni bir başlangıca da sebep olabilir. Krizler kısa ya da uzun süreli olabilirler. Krizlerin etkisinin kısa ya da uzun olması krize karşı alınacak tedbirlerin zamanında alınıp alınmamasına ve bunların uygulanmasına bağlıdır. Herhangi bir organizasyonda ortaya çıkan bir kriz, diğer sektörleri de etkisi altına alabilmektedir. Ekonomik krizler ekonomide çeşitli şekillerde kendini gösterir. Üretimde hızlı bir daralma, fiyatlar genel seviyesinde ani değişmeler, faizlerde yükselişler, iflaslar, işsizlik oranında ani artış, ücretlerde gerileme, borsada çöküş, finansal piyasalarda dalgalanmalar, spekülatif hareketlerde kendini gösterir. Krizler etkiledikleri sektörler açısından, reel sektör krizleri ve finansal sektör krizleri olmak üzere ikiye ayrılır. Reel krizler, üretimde veya istihdamda önemli dalgalanmalar olarak ortaya çıkmaktadır. Finansal krizler ise, ekonominin reel kesimi üzerinde tahrip edici etkiler yaratabilen ve piyasaların etkin işleyiş biçimini bozan finansal piyasa çöküşleridir 9. Keynes, krizlerin nedenini kötü yönetim veya ekonomi dışı nedenlere bağlamaktadır. Bu anlamda, devletin ekonomiye müdahalesi gündeme getirilmiştir. Kapitalist sistem zaman zaman konjonktürel krizler yaşamakla birlikte, krizleri sistemin yapısal-kronik yani sürekli olguları olarak değerlendirir. Yani kapitalist sistemde krizler sermayenin bunalımını ve sıkışıklığını aşma araçlarıdır. Sosyalistler krizi kapitalist sisteme özgü bir dönüşüm olarak irdelemiş ve kapitalist sistem işleyişinden kaynaklanan bir iyileştirme olarak düşünmüşlerdir 10. Bir toplumun var olmasının temel şartı üretim kapasitesine bağlıdır. Bunun anlamı bir toplum ekonomik ilişkilerini, siyasal ilişkilerini, sosyal ve kültürel yapısını değişikliklere hazırlıklı hale getirmelidir. Bir toplumun kendisini yeniden üretebilmesinin temeli de o toplumdaki var olan üretim ilişkilerine yani sermaye birikimine bağlıdır. 9 S. Frederic Mishkin, Financial Policies and Prevention of Financial Crises in Emering Market Countries, NBER working Paper Series, 8087, January 2001, s Ernest Mandel, Marxıan Economic Theory, Merlin Press, London, 1977, s

18 Kapitalist olan üretim tarzında bir toplum ve ekonominin sürekliliği esas olarak sermaye sınıfının kar etmesine ve onu yeniden yatırıp sermaye birikimi sağlamasına bağlıdır. Kapitalist üretim biçimi üç dolaşım ve dönüşüm sürecinden oluşur. Bu süreçlerden her birisinde kapitalizmin temel olgusu olan sermaye bir biçiminden başka biçime dönüşmekte ve tekrar genişleyerek ilk biçimini almaktadır. Bu süreçlerden birisi Para Sermayesi/Finansal Sermayenin dolaşım sürecidir. Burada para-sermaye üretim sürecinde işgücü ve üretim araçlarının kullanarak para cinsinden artı değer ilavesiyle genişleyerek kendini yeniden üretir. İkinci dolaşım süreci meta sermayenin dolaşım sürecidir. Para sermayenin üretim sürecine soktuğu mallar ürün cinsinden artı değer ilavesiyle genişleyerek yeniden üretilir. Üçüncü dolaşım süreci ise bu işlemlerin gerçekleştirildiği Üretken Sermayenin dolaşım sürecidir 11. Bu üç dolaşım ve değişim sürecinin peş peşe yaşanması ve tekrarlanması sürecinde sermaye büyümekte kapitalizmin özünü oluşturan toplumsal ilişki pekişmekte ve yapı yeniden üretilmektedir 12. Üretim süreci ile dolaşım süreci arasında zincirleme bir ilişki vardır. Bu zincirleme ilişkide halkalardan herhangi birinde kopma ya da kırılma gerçekleşirse kriz ortaya çıkar. Kriz, sermaye birikimi sürecinin yani üretim ve dolaşım sürecinin bütünlüğünün içsel çelişkileri nedeniyle sarsılmasıdır. Bu çelişki sürekli sermaye birikim şekillerini yenilemekle sürekli aşılır. Dolayısıyla kriz sarsıntıya uğrayan sürecin yeniden düzenlenmesiyle giderilmeye çalışılır Ekonomik Krizin Mahiyeti Fiyat istikrarsızlığı Ekonomik krizler birbirleri ile bağlantılı olsalar da yine de farklı şekillerde karşımıza çıkmaktadır. Ekonomik krizler öncelikle fiyat istikrarsızlıklarına neden olmaktadır. 11 Nitin Desai, Marksist İktisat Teorisi, Çev: N. Satlıgan, Birikim Yayınları, İstanbul, 1972, s Rüştü Bozkurt, Çözülme ve Krizler Üzerine, Eskişehir Sanayi Odası Yayını, 1996, s Bernard Rosier, İktisadi Kriz Kuramları, Çev: N. Yentürk, İletişim Yayınları, İstanbul, 1991, s

19 Fiyatlar genel seviyesinde istikrarın sağlanması para politikasının ilk amacı olup, fiyat düzeyindeki gelişmeler milli gelir ve istihdam seviyesini, gelir bölüşümünü, dış ödemeler dengesini ve ekonomik faaliyetleri olumsuz yönde etkiler 14. Fiyat istikrarının amacına para değerinin korunması amacı da denir. Para değerinin istikrarından paranın iç değeri anlaşılır. Fiyatlar genel düzeyinin yıllık ortalama artış hızı enflasyon oranını verir. Fiyat artışı % 1 2 oranında ise ekonomide fiyat istikrarı vardır. Gelişmekte olan ülkelerde % 5 lik fiyat artışı da normal karşılanabilir 15. Fiyat istikrarsızlıkları enflasyon, stagflasyon ve depresyon gibi problemlerdir. Bunlardan en çok rastlanılanı enflasyondur. Çoğu ülke ekonomilerinin değişik zamanlarda farklı boyutlarda karşılaştığı enflasyon, günümüze gelinceye kadar ekonomik anlamda tartışılan en önemli konu olmuştur. Kelime anlamı olarak şişkinlik ve genişleme anlamına gelen enflasyon ekonomik anlamda bu güne kadar çok değişik şekillerde tanımlanmıştır. Enflasyona bir ekonomide fiyatlar genel seviyesinin sürekli bir şekilde artması şeklinde genel bir tanım yapılabilir. Genel olarak enflasyonun sebebi, fiyatlar genel düzeyindeki sürekli bir fiyat yükselmesidir. Birinci Dünya Savaşı ndan günümüze kadar geçen zamanda ülkeler hızla yükselen fiyatlarla karşılaşmışlardır. Enflasyon talep enflasyonu, maliyet enflasyonu, fiyat enflasyonu, ithal enflasyonu, yapısal enflasyon olarak karşımıza çıkmaktadır 16. Talep enflasyonu, mevcut üretim faktörlerinin tam olarak kullanıldığı bir ekonomide toplam talepte bir artışın fiyatları arttırması sonucu ortaya çıkan enflasyondur. Monetarist ekonomistlere göre toplam talepteki artışların temel nedeni para arzındaki genişlemedir. Neoklasik ekonomistlere göre ise parasal genişleme enflasyonun sebebi olmakla birlikte talep enflasyonuna tüketim, yatırım, devlet harcamalarındaki kaymalar da neden olabilir A. Baki Primoğlu, Para Politikası, Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir, 1989, s İlker Parasız, Para Politikası, Ezgi Basımevi, Bursa, 1998, s İlker Parasız, İktisada Giriş, Prensipler ve Politika, Ezgi Kitabevi, Bursa, 2000, s İlker Parasız, Kriz Ekonomisi, Ezgi Kitabevi Yayınları,2. Baskı, Bursa, 1996, s

20 Üretimde kullanılan, faktörlerden birinin veya birkaçının ya da hepsinin fiyatlarındaki artışın üretim maliyetini arttırarak genel fiyat düzeyini arttırması sonucu ortaya çıkan enflasyon çeşidi de maliyet enflasyonudur. Maliyet artışı sonucu fiyatlar artarken para miktarı ve paranın dolaşım hızı aynı kalırsa nispi fiyatların yapısı değişebilir ya da fiyatlar genel seviyesi artar 18. Fiyat enflasyonu, eksik rekabet şartlarının olduğu bir ortamda üretilen malların piyasa fiyatı üstünde değerlendirilmesi sonucu gelir elde edenlerin aktif talebi yükselterek toplam arzın toplam talebi karşılayamaması sonucu ortaya çıkar. İthal enflasyonu, ithalatçı ülkenin mallarının fiyatını artırması sonucu olabileceği gibi ithalatçı ülkenin parasının değerini düşürmesinin sonucu da olabilir 19. Enflasyon bir toplumun ekonomik birimlerinin toplu olarak mevcut miktarından daha fazla mal ve hizmet talep etmeleridir. Talebe göre mal ve hizmet miktarı kıt olduğundan fiyatlar yükselir. Bununla birlikte enflasyonist bir süreçte toplam talebin parasal değeri mal ve hizmetlerin değerinden daha hızlı artar. Böylece enflasyonist süreç sürekli fiyat artışlarıyla başlamaktadır. Enflasyonu, hiperenflasyon, Latin enflasyonu (yüksek enflasyon), sürünen enflasyon ve istikrar krizi şeklinde farklı şekillerde ele alabiliriz. Bunlardan hiperenflasyon aylık % 50 fiyat artışları ve yıllık % 200 leri aşan enflasyon olarak karşımıza çıkmakta, dolaşımdaki parayı tahrip etmekte, yabancı paraların ya da yabancı mevduat hesaplarının yerli paranın yerini almasına neden olmaktadır 20. İkinci grup parasal değer kaybını % 100 lere kadar yükselen iki rakamlı yüksek enflasyon oluşturmaktadır. Kronik enflasyonun özelliği kendi kendine sürmesidir. Sürünen enflasyonun en önemli özelliği ise sosyal güçler arasındaki değerdir 21. Çoğu ülkelerin zaman zaman farklı boyutlarda karşılaştığı enflasyon, günümüze kadar ekonomik alanlarda tartışılan en önemli sorun olmuştur. Enflasyonların ortak özelliği hükümetlerin büyük bütçe açıklarını finanse etme gereksinimi sonucu para arzında meydana gelen büyük artıştır. Enflasyon oranı yükseldikçe toplanan vergilerin reel değerinde hızlı düşüşlere neden olur. Bu durum 18 İsmail Türk, Maliye Politikası, Turhan Kitabevi, Ankara, 1999, s İlker Parasız, İktisada Giriş..., s Rudiger Dornbusch, Lessons From Experiences With High Inflation, The World Bank Economic Review, No:1, Vol. 6, January, 1992, s İlker Parasız, Kriz Ekonomisi..., s

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ İÇİNDEKİLER BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ Giriş... 1 1. Makroekonomi Kuramı... 1 2. Makroekonomi Politikası... 2 2.1. Makroekonomi Politikasının Amaçları... 2 2.1.1. Yüksek Üretim ve Çalışma Düzeyi...

Detaylı

1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ

1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 TÜRKİYE CUMHURİYETİ DÖNEMİ (TÜRKİYE) EKONOMİSİNİN TARİHSEL TEMELLERİ 13 1.1.Türkiye Ekonomisine Tarihsel Bakış Açısı ve Nedenleri 14 1.2.Tarım Devriminden Sanayi Devrimine

Detaylı

DURGUNLUK VE MALİYE POLİTİKASI

DURGUNLUK VE MALİYE POLİTİKASI 1 DURGUNLUK VE MALİYE POLİTİKASI Durgunluk Tanımı Toplam arz ile toplam talep arasındaki dengesizlik talep eksikliği şeklinde ortaya çıkmakta, toplam talebin uyardığı üretim düzeyinin o ekonominin üretim

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM TÜRKİYE EKONOMİSİNE PANORAMİK BAKIŞ...

BİRİNCİ BÖLÜM TÜRKİYE EKONOMİSİNE PANORAMİK BAKIŞ... İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM TÜRKİYE EKONOMİSİNE PANORAMİK BAKIŞ... 1-20 1.1. Temel Makro Ekonomik Göstergelere Göre Türkiye nin Mevcut Durumu ve Dünyadaki Yeri... 1 1.2. Ekonominin Artıları Eksileri; Temel

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR...

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER VE TEMEL KAVRAMLAR... 1 1.1. EKONOMİ İLE İLGİLİ DÜŞÜNCELER... 3 1.1.1. Romalıların Ekonomik Düşünceleri... 3 1.1.2. Orta Çağ da Ekonomik Düşünceler...

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

2009 VS 4200-1. Gayri Safi Yurt içi Hasıla hangi nitelikte bir değişkendir? ) Dışsal değişken B) Stok değişken C) Model değişken D) kım değişken E) içsel değişken iktist TEORisi 5. Kısa dönemde tam rekabet

Detaylı

Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi. Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545

Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi. Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545 Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545 Finansal Krizler İkinci Dünya Savaşı ndan sonra başlayıp 1990 sonrasında ivme kazanan ulusal ve uluslararası finansal

Detaylı

Ödemeler Dengesi Doç. Dr. Dilek Seymen Araş. Gör. Aslı Seda Bilman 1 Plan Ödemeler Dengesi, tanım, kapsamı Ana Hesap Grupları Cari Denge, Sermaye Hesabı Dengesi Farklı Ödemeler Dengesi Tanımları Otonom

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU ve TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1.Makro Ekonominin Doğuşu 12 1.1.1.Makro Ekonominin Doğuş Süreci 12 1.1.2.Mikro ve Makro Ekonomi Ayrımı 15 1.1.3.Makro Analiz

Detaylı

Finansal Piyasa Dinamikleri. Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com

Finansal Piyasa Dinamikleri. Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com Finansal Piyasa Dinamikleri Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com Neleri İşleyeceğiz? Finansal Sistemin Resmi Makro Göstergeler ve Yorumlanması Para ve Maliye Politikaları Merkez Bankası ve Piyasalar Finansal Piyasalardaki

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2

İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 İktisadi Planlamayı Gerektiren Unsurlar İKTİSADİ PLANLAMA GEREĞİ 2 PLANLAMAYI GEREKTİREN UNSURLAR Sosyalist model-kurumsal tercihler Piyasa başarısızlığı Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma sorunları 2

Detaylı

IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI

IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI IS ve LM eğrilerinin kesiştiği nokta milli geliri belirliyor. Birinin kayması kısa dönem dengeyi değiştiriyordu. Maliye politikası Hükümet harcamaları artışı IS eğrisi sağa

Detaylı

Türkiye Ekonomisi 2000 li yıllar

Türkiye Ekonomisi 2000 li yıllar Türkiye Ekonomisi 2000 li yıllar Prof.Dr. İlkay Dellal Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü TÜRKİYE EKONOMİSİ DERS NOTLARI 1 1999 17 Ağustos 1999 depremi Marmara bölgesinde Üretim,

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

8. BÖLÜM STAGFLASYONLA MÜCADELEDE MALİYE POLİTİKASI. Dr. Süleyman BOLAT

8. BÖLÜM STAGFLASYONLA MÜCADELEDE MALİYE POLİTİKASI. Dr. Süleyman BOLAT 8. BÖLÜM STAGFLASYONLA MÜCADELEDE MALİYE POLİTİKASI 1 STAGFLASYON Stagflasyon: Üretimde görülen durgunluk ve fiyatlarda yaşanan artışın bir araya gelmesidir. - Durgunluk içinde enflasyon: Reel ekonomik

Detaylı

BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK...

BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK... İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: KALKINMA VE AZGELİŞMİŞLİK... 1 Kalkınma Ekonomisine Olan Güncel İlgi... 1 Kalkınma Kavramı ve Terminolojisi... 1 Büyüme ve Kalkınma... 1 Kalkınma Terminolojisi... 2 Dünyada Gelir

Detaylı

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... i İÇİNDEKİLER... iii TABLO LİSTESİ... v GRAFİK LİSTESİ... vii KUTU LİSTESİ... xiv KISALTMA LİSTESİ.... xvi GENEL DEĞERLENDİRME... xvii I. Finansal İstikrarın Makroekonomik Unsurları...

Detaylı

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2.

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Ekonominin Tanımı... 3 1.3. Ekonomi Biliminde Yöntem... 4 1.4.

Detaylı

Giriş İktisat Politikası. İktisat Politikası. Bilgin Bari. 28.Eylül.2015

Giriş İktisat Politikası. İktisat Politikası. Bilgin Bari. 28.Eylül.2015 28.Eylül.2015 1 Giriş Temel Kavramlar Politika Etkilerinin Analizi 2 nın Yürütülmesi Tanımlar Giriş Temel Kavramlar Politika Etkilerinin Analizi İktisat kıt kaynakların etkin dağılımı üzerine çalışır.

Detaylı

FİNANS VE MAKROEKONOMİ. Finansal Sistem ve Ekonomik Büyüme. Finansal Krizler ve Ekonomi

FİNANS VE MAKROEKONOMİ. Finansal Sistem ve Ekonomik Büyüme. Finansal Krizler ve Ekonomi FİNANS VE MAKROEKONOMİ Finansal Sistem ve Ekonomik Büyüme Finansal Krizler ve Ekonomi Finansal Sistem ve Ekonomik Büyüme Finansal Sistemin İşleyişi Doğrudan Finansman : Fon akışı finansal aracı kullanılmadan

Detaylı

I. Uluslararası Parasal Ortam 1

I. Uluslararası Parasal Ortam 1 İÇİNDEKİLER Ön Söz Teşekkür Öğrenciye Editör ün Notu XI XIII XV XIX I. Uluslararası Parasal Ortam 1 1. Döviz Piyasası 3 Döviz İşlem Hacmi 3 Coğrafi Döviz Kuru İşlemi 4 Spot Döviz Kurları 7 Döviz Arbitrajı

Detaylı

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ Bugünki dersin içeriği: 1. MALİYE POLİTİKASI VE DIŞLAMA ETKİSİ... 1 2. UYUMLU MALİYE VE

Detaylı

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ 1. YIL GÜZ DÖNEMİ İleri Makroiktisat I IKT801 1 3 + 0 6 Makro iktisadın mikro temelleri, emek, mal ve sermaye piyasaları, modern AS-AD eğrileri. İleri

Detaylı

Ayrım I. Genel Çerçeve 1

Ayrım I. Genel Çerçeve 1 İçindekiler Önsöz İçindekiler Ayrım I. Genel Çerçeve 1 Bölüm 1. Makro Ekonomiye Giriş 3 1.1. Ekonominin Tanımlanması ve Bir Bilim Olarak Ekonomi 4 1.2. Ekonomi Teorisi ve Politikası 5 1.3. Makro Ekonomi

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ekim 2016, Sayı: 40. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ekim 2016, Sayı: 40. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 40 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Deniz Bayram 1 DenizBank

Detaylı

ENFLASYON (Genel bakış)

ENFLASYON (Genel bakış) ENFLASYON (Genel bakış) Gazi Üniversitesi Ekonometri Bölümü -KADİR ÖZKAN - SUNUM KİTLESİ: İKTİSADİ İDARİ BİLİMLER ÖĞRENCİLERİ 1 ENFLASYON NEDİR? Latince bir kelime olan "enflasyon", şişkinlik ya da genişleme

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013

Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program. 22 Kasım 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve Orta Vadeli Program 22 Kasım 201 Büyüme Tahminleri (%) 4, 4,1 Küresel Büyüme Tahminleri (%) 4,1,2,0 ABD Büyüme Tahminleri (%) 2,,,,,,1,6,6 2,8 2,6 2,4 2,2

Detaylı

İÇİNDEKİLER III. Önsöz

İÇİNDEKİLER III. Önsöz İÇİNDEKİLER Önsöz BİRİNCİ BÖLÜM PARA, EKONOMİ VE FİNANSAL SİSTEM 1.1.Paranın Doğuşu 1.2.Para ve Ekonomi 1.3. Finansal Sistem 1.3.1. Finansal Sistemin Tanımı Ve Yapısı 1.3.2. Finansal Sistemin Temel Fonksiyonları

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 18 Temmuz 2016, Sayı: 28. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 18 Temmuz 2016, Sayı: 28. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 28 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya 1 DenizBank Ekonomi Bülteni

Detaylı

İÇİNDEKİLER YAZAR HAKKINDA

İÇİNDEKİLER YAZAR HAKKINDA İÇİNDEKİLER YAZAR HAKKINDA... ii ÖNSÖZ... iii 2. BASIM İÇİN ÖNSÖZ... iv İÇİNDEKİLER... v ŞEKİLLER... xi TABLOLAR... xiii KISALTMALAR... xv GİRİŞ... 1 BÖLÜM 1: FİNANSAL SİSTEMİN EKONOMİ İÇERİSİNDEKİ YERİ...

Detaylı

1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR

1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR 11 1.1. İktisat Biliminin Temel Kavramları 12 1.1.1.İhtiyaç, Mal ve Fayda 12 1.1.2.İktisadi Faaliyetler 14 1.1.3.Üretim Faktörleri 18 1.1.4.Bölüşüm

Detaylı

3. Keynesyen Makro İktisat Teorisi nin Bazı Özellikleri ve Klasik Makro İktisat Teorisi İle Karşılaştırılması

3. Keynesyen Makro İktisat Teorisi nin Bazı Özellikleri ve Klasik Makro İktisat Teorisi İle Karşılaştırılması BOCUTOĞLU 109 yemek pişirirken yağı, salçayı, soğanı, eti, sebzeyi, suyu aynı anda tencereye doldurmaz; birinci adımda yağı ve salçayı hafifçe kızartır, ikinci adımda soğanı ve eti ilave ederek pişirmeye

Detaylı

MALİYE POLİTİKASI II

MALİYE POLİTİKASI II DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MALİYE POLİTİKASI II KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları

Detaylı

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE Sevinç Karakoç Raziye Akyıldırım Yasemin Ağdaş Duygu Çırak NELER ANLATILACAK? FİYAT İSTİKRARI NEDİR? FİYAT İSTİKRARININ YARARLARI NELERDİR? TÜRKİYE DE FİYAT İSTİKRARI Bir toplumu

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Bankacılık sektörü 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Şubat 2012 İçerik Bankacılık sektörünü etkileyen gelişmeler ve yansımalar 2012 yılına ilişkin beklentiler Gündemdeki başlıca konular 2

Detaylı

Ekonomi II. 21.Enflasyon. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 21.Enflasyon. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 21.Enflasyon Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 21.1.Nedenlerine Göre Enflasyon 1.Talep Enflasyonu:

Detaylı

GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI

GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI GENEL EKONOMİ DERS NOTLARI 1. BÖLÜM Öğr. Gör. Hakan ERYÜZLÜ İktisadın cevap bulmaya çalıştığı temel amaçlarını aşağıdaki sorular ile özetleyebiliriz; Hangi mallar/hizmetler ne miktarda üretilmelidir? Hangi

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden 1. Her arz kendi talebini yaratır. şeklindeki Say Yasasını aşağıdaki iktisatçılardan hangisi kabul etmiştir? A İKTİSAT 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli

Detaylı

Editörler Yrd.Doç.Dr. Bülent Altay & Yrd.Doç.Dr. Temur Kurtaslan GENEL EKONOMİ

Editörler Yrd.Doç.Dr. Bülent Altay & Yrd.Doç.Dr. Temur Kurtaslan GENEL EKONOMİ Editörler Yrd.Doç.Dr. Bülent Altay & Yrd.Doç.Dr. Temur Kurtaslan GENEL EKONOMİ Yazarlar Yrd.Doç.Dr. Bülent Altay Yrd.Doç.Dr. Gülay Hız Yrd.Doç.Dr. Musa Türkoğlu Yrd.Doç.Dr. Oktay Aktürk Yrd.Doç.Dr. Temur

Detaylı

ORTA VADELİ PROGRAM ( ) 8 Ekim 2014

ORTA VADELİ PROGRAM ( ) 8 Ekim 2014 ORTA VADELİ PROGRAM (2015-201) 8 Ekim 2014 DÜNYA EKONOMİSİ 2 2005 2006 200 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 T 2015 T Küresel Büyüme (%) Küresel büyüme oranı kriz öncesi seviyelerin altında seyretmektedir.

Detaylı

Dengesi Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman

Dengesi Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman Ödemeler 1 Dengesi Dr. Dilek Seymen Dr. Aslı Seda Bilman Plan 2 Ödemeler Dengesi, tanım, kapsamı Ana Hesap Grupları Cari Denge, Sermaye Hesabı Dengesi Farklı Ödemeler Dengesi Tanımları Otonom ve Denkleştirici

Detaylı

MALİ YE POLİ KASI Maliye politikası nda klasik görüş ten sapmalar özellikle 1930 yı ndan sonra önem kazanmaya baş lamı

MALİ YE POLİ KASI Maliye politikası nda klasik görüş ten sapmalar özellikle 1930 yı ndan sonra önem kazanmaya baş lamı MALİYE POLİTİKASI Maliye politikasında klasik görüşten sapmalar özellikle 1930 yılından sonra önem kazanmaya başlamıştır. Para arzı, IS-LM eğrileri analizinde LM eğrisini hareket ettiren bir değişkendir.

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI. Dersin Kodu

DERS ÖĞRETİM PLANI. Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Kodu DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi 5 Haftalık Ders Saati 4 Haftalık Uygulama Saati

Detaylı

Uluslararası Tarım ve Gıda Politikası II

Uluslararası Tarım ve Gıda Politikası II Uluslararası Tarım ve Gıda Politikası II DIŞ TİCARET POLİTİKALARI Doç.Dr.Tufan BAL Not: Bu sunuların hazırlanmasında çeşitli internet siteleri ve ders notlarından faydalanılmıştır. Giriş Tarım Ürünleri

Detaylı

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1 EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER 1 3 M A R T 2 0 1 4, P E R Ş E M B E Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1948 DEKİ EKONOMİK DURUM 2 TABLO I Ülke ABD Doları Danimarka 689 Fransa 482 İtalya

Detaylı

Ders Notları Dr. Murat ASLAN. Bu notlar; Prof. Dr. ABUZER PINAR ın MALĠYE POLĠTĠKASI ders kitabından faydalanılarak hazırlanmıştır.

Ders Notları Dr. Murat ASLAN. Bu notlar; Prof. Dr. ABUZER PINAR ın MALĠYE POLĠTĠKASI ders kitabından faydalanılarak hazırlanmıştır. Ders Notları Dr. Murat ASLAN Bu notlar; Prof. Dr. ABUZER PINAR ın MALĠYE POLĠTĠKASI ders kitabından faydalanılarak hazırlanmıştır. genişleme trend Daralma Kriz, küçülme 12,00 Reel Büyüme Hızı Oranı 1950-2008

Detaylı

YEDİNCİ BÖLÜM MAKROEKONOMİ: TANIM, KAPSAM VE GELİŞİM

YEDİNCİ BÖLÜM MAKROEKONOMİ: TANIM, KAPSAM VE GELİŞİM YEDİNCİ BÖLÜM MAKROEKONOMİ: TANIM, KAPSAM VE GELİŞİM Neler Öğreneceğiz? Makroekonominin tanımı Makroekonomi ve Mikroekonomi Ayrımı Makroekonominin Gelişim Süreci ve Tarihi Düşünce Okullarının Makroekonomik

Detaylı

MİLLİ GELİR DENKLEMİNDEKİ DEĞİŞKENLERİNANALİZİ (2008)

MİLLİ GELİR DENKLEMİNDEKİ DEĞİŞKENLERİNANALİZİ (2008) MİLLİ GELİR DENKLEMİNDEKİ DEĞİŞKENLERİNANALİZİ (2008) Y = C + I + G + X M İç toplum belli bir dönemde mal ve hizmet üretimi yapıyor. Başlangıçta ithalatın olmadığını yani M=0 olduğunu varsayıyoruz. Bilindiği

Detaylı

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci; Image not found http://bologna.konya.edu.tr/panel/images/pdflogo.png Ders Adı : MAKRO İKTİSADİ ANALİZ Ders No : 0020060027 Teorik : 3 Pratik : 0 Kredi : 3 ECTS : 3 Ders Bilgileri Ders Türü Öğretim Dili

Detaylı

İstihdam Faiz ve Paranın Genel Teorisi, makro iktisadın kökenini oluşturur.

İstihdam Faiz ve Paranın Genel Teorisi, makro iktisadın kökenini oluşturur. 1-John Maynard Keynes in en önemli eseri ve bu eserin içeriği nedir? İstihdam Faiz ve Paranın Genel Teorisi, makro iktisadın kökenini oluşturur. 2-Keynes in geliştirdiği görüş nedir? Toplam talebin istihdamı

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (NİSAN 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (NİSAN 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (NİSAN 2015) Hane Halkı İşgücü İstatistikleri 2014 te Türkiye de toplam işsizlik %10,1, tarım dışı işsizlik ise %12 olarak gerçekleşti. Genç nüfusta ise işsizlik

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER KASIM 2016 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 30 Kasım 2016 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

Rezerv para Rezerv Parasal taban Parasal Parası AKTİF: PASİF: Rezerv para Parasal Taban, Merkez Bankası Parası

Rezerv para Rezerv Parasal taban Parasal Parası AKTİF: PASİF: Rezerv para Parasal Taban, Merkez Bankası Parası Türkiye Ekonomisi PARA - BANKA 1 1. Kavramlar: Türkiye ekonomisinde banknot çıkartma yetkisi 1930 yılında faaliyete geçen Merkez Bankası A.Ş.'ye verilmiştir. Türkiye'de MB, emisyonu belirlemenin dışında

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI GRAFİK LİSTESİ

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI GRAFİK LİSTESİ GRAFİK LİSTESİ Grafik I.1. VIX Endeksi 1 Grafik I.2. itraxx Europe Crossover Endeksi 1 Grafik I.3. Gelişmiş Ülke Döviz Kurları 2 Grafik I.4. ABD 10 Yıllık Devlet Tahvili Getirisi 2 Grafik I.5. Gelişmiş

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM AVRO BÖLGESİNDE BORÇ KRİZİNİN GELİŞİMİ VE NEDENLERİ III. AVRO BÖLGESİNDEKİ BORÇ KRİZİNİN SİSTEMİK NEDENLERİ 10

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM AVRO BÖLGESİNDE BORÇ KRİZİNİN GELİŞİMİ VE NEDENLERİ III. AVRO BÖLGESİNDEKİ BORÇ KRİZİNİN SİSTEMİK NEDENLERİ 10 İÇİNDEKİLER TABLOLAR LİSTESİ GRAFİKLER LİSTESİ ŞEKİLLER LİSTESİ KISALTMALAR LİSTESİ vii ix xiv xvi GİRİŞ 1 BİRİNCİ BÖLÜM AVRO BÖLGESİNDE BORÇ KRİZİNİN GELİŞİMİ VE NEDENLERİ I. EKONOMİK VE PARASAL BİRLİKTE

Detaylı

Ekonomi II. 23.Uluslararası Finans. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 23.Uluslararası Finans. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 23.Uluslararası Finans Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 23.Uluslararası Finans 23.1.Dış Ödemeler

Detaylı

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 14 Temmuz Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı Mayıs verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

1930 DÜNYA BUHRANI DÂHİL, TÜRKİYE BU KADAR AĞIR KRİZ YAŞAMADI.

1930 DÜNYA BUHRANI DÂHİL, TÜRKİYE BU KADAR AĞIR KRİZ YAŞAMADI. ESFENDER KORKMAZ CHP İSTANBUL MİLLETVEKİLİ 30 HAZİRAN 2009 BASIN BİLDİRİSİ 1930 DÜNYA BUHRANI DÂHİL, TÜRKİYE BU KADAR AĞIR KRİZ YAŞAMADI. Türkiye 2009 un (Ocak- Şubat-Mart aylarında) ilk çeyreğinde tüm

Detaylı

M2 Para Tanımı: M1+Vadeli ticari ve tasarruf mevduatları (resmi mevduatlar hariç)

M2 Para Tanımı: M1+Vadeli ticari ve tasarruf mevduatları (resmi mevduatlar hariç) PARA ARZI Dar tanımlı para arzı dolaşımdaki nakit ile bankacılık sisteminde vadesiz mevduatların toplamından oluşmakta, geniş tanımlı para arzı ise bu toplama bankacılık sistemindeki vadeli mevduatların

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT. 1. Ekonominin bulunduğu noktanın, üretim olanakları eğrisinin solunda olması aşağıdakilerden hangisini gösterir?

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT. 1. Ekonominin bulunduğu noktanın, üretim olanakları eğrisinin solunda olması aşağıdakilerden hangisini gösterir? DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT 1 1. Ekonominin bulunduğu noktanın, üretim olanakları eğrisinin solunda olması aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) Ekonominin geliştiğini B) Ekonomik büyümenin, kısa

Detaylı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme: Yatırım ve Tasarrufun Fonksiyonu Büyüme : Büyümenin Temel Unsuru : Üretimin Temel Faktörleri : Üretimin Diğer

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TABLO LİSTESİ

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TABLO LİSTESİ TABLO LİSTESİ Tablo I.1. Ödemeler Dengesi (Milyar ABD doları) 6 Tablo I.2. Cari İşlemler Açığını Finanse Eden Taraflar (Milyar ABD doları) 7 Tablo I.3. Seçilmiş Ekonomilerde Cari İşlemler Dengesinin GSYİH

Detaylı

1 Ç İ N? > F, K İ L E R KİTAP I. C U MH UR t Y ET REJİMİNDE TÜRKİYE EKONOMİSİNİN GELİŞMESİ BÖLÜM 1

1 Ç İ N? > F, K İ L E R KİTAP I. C U MH UR t Y ET REJİMİNDE TÜRKİYE EKONOMİSİNİN GELİŞMESİ BÖLÜM 1 1 Ç İ N? > F, K İ L E R KİTAP I C U MH UR t Y ET REJİMİNDE TÜRKİYE EKONOMİSİNİN GELİŞMESİ ÖNSÖZ Sahife Önsöz e 1981 de yapılan ek 4 BÖLÜM 1 TÜRKİYE EKONOMİSİNİN TEMEL PROBLEMLERİ / 1 Metod ve temel problemler

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 14 Kasım 2016, Sayı: 44. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 14 Kasım 2016, Sayı: 44. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 44 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Deniz Bayram 1 DenizBank

Detaylı

MALİYE POLİTİKASI KISA ÖZET KOLAYAOF

MALİYE POLİTİKASI KISA ÖZET KOLAYAOF MALİYE POLİTİKASI KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKAT Burada ilk 4 sahife gösterilmektedir. Özetin tamamı için sipariş veriniz www.kolayaof.com 2 Sayfa 2 1. Ünite Maliye Politikası: Kavramlar, Etkinliği ve Sınırları

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI EKONOMİK ARAŞTIRMALAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AYLIK EKONOMİK GÖSTERGELER EKİM 2015 Hazine Müsteşarlığı Matbaası Ankara, 22 Ekim 2015 İÇİNDEKİLER TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER i I. ÜRETİM I.1.1.

Detaylı

GENEL DEĞERLENDİRME TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

GENEL DEĞERLENDİRME TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI GENEL DEĞERLENDİRME Küresel kriz sonrası özellikle gelişmiş ülkelerde iktisadi faaliyeti iyileştirmeye yönelik alınan tedbirler sonucunda küresel iktisadi koşulların bir önceki Rapor dönemine kıyasla olumlu

Detaylı

Artış. Ocak-Haziran Oranı (Yüzde) Ocak-Haziran 2014

Artış. Ocak-Haziran Oranı (Yüzde) Ocak-Haziran 2014 6. Kamu Maliyesi 214 yılının ilk yarısı itibarıyla bütçe performansı, özellikle faiz dışı harcamalarda gözlenen yüksek artışın ve yılın ikinci çeyreğinde belirginleşen iç talebe dayalı vergilerdeki yavaşlamanın

Detaylı

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş BÖLÜM 9 Ekonomik Dalgalanmalara Giriş Çıktı ve istihdamdaki kısa dönemli dalgalanmalara iş çevrimleri diyoruz Bu bölümde ekonomik dalgalanmaları açıklamaya çalışıyoruz ve nasıl kontrol edilebileceklerini

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT

DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT DENEME SINAVI A GRUBU / İKTİSAT 2 1. A malının fiyatındaki bir artış karşısında B malına olan talep azalıyorsa A ve B mallarının özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur? A) A ve B

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

Para Teorisi ve Politikası Ders Notları

Para Teorisi ve Politikası Ders Notları Para Teorisi ve Politikası Ders Notları A. YASEMIN YALTA TÜRKİYE BİLİMLER AKADEMİSİ AÇIK DERS MALZEMELERİ PROJESİ SÜRÜM 1.0 (EKİM 2011) İçindekiler 1 Paranın Tanımı ve İşlevleri 1 1.1 Para Tanımı..............................

Detaylı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı 13 Ekim 2011 Malatya KÜRESEL KRİZ ORTAMINA NASIL GELİNDİ? Net Bugünkü Değer Yöntemi Varlık fiyatlarının indirgenmiş nakit akımları (Net

Detaylı

-MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006)

-MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006) -MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006) A) Artar, çünkü bireyler gelirlerinin daha büyük bir kısmını ödünç vermek ister. B) Artar, çünkü

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNİN 2015 YILINA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME

TÜRKİYE EKONOMİSİNİN 2015 YILINA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME TÜRKİYE EKONOMİSİNİN YILINA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME İÇİNDEKİLER: 1) REEL KESİM 1-a) Büyüme 1-b) Sanayi 1-c) İstihdam 2) FİNANSAL KESİM 2-a) Fiyatlar 2-b) Parasal Göstergeler 2-c) Finansal Yatırım Araçları

Detaylı

MAKROEKONOMİK GELİŞMELER 2011

MAKROEKONOMİK GELİŞMELER 2011 KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK GELİŞMELER 2011 EKONOMİ VE ENERJİ BAKANLIĞI İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 1 KKTC EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER... 2 1. BÜYÜME HIZI VE GSYİH NIN BİLEŞİMİ... 2 2. EKONOMİNİN

Detaylı

1. Giriş Giriş...19

1. Giriş Giriş...19 İÇİNDEKİLER ikinci baskıya önsöz...v birinci baskıya önsöz...vıı İÇİNDEKİLER... Xı BİRİNCİ KİTAP ANALİZİN ÇERÇEVESİ I. YÖNTEM SORUNLARI...3 1. Giriş...3 2. Neden yöntem tartışıyoruz?...4 3. Mantıki Bilimler

Detaylı

KONU 1: TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ( ) İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ ve YATIRIMLAR İLİŞKİSİ (DOĞRUSAL BAĞINTI ÇÖZÜMLEMESİ) Dr. Halit Suiçmez(iktisatçı-uzman)

KONU 1: TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ( ) İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ ve YATIRIMLAR İLİŞKİSİ (DOĞRUSAL BAĞINTI ÇÖZÜMLEMESİ) Dr. Halit Suiçmez(iktisatçı-uzman) KONU 1: TÜRKİYE EKONOMİSİNDE (1987-2007) İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ ve YATIRIMLAR İLİŞKİSİ (DOĞRUSAL BAĞINTI ÇÖZÜMLEMESİ) Dr. Halit Suiçmez(iktisatçı-uzman) NE YAPILDI? ÖZET - Bu çalışmada, işgücü verimliliği

Detaylı

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ Problem 1 (KMS-2001) Marjinal tüketim eğiliminin düşük olması aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) LM eğrisinin göreli olarak yatık olduğunu B) LM eğrisinin göreli olarak dik

Detaylı

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month,

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month, Makro Veri Ödemeler Dengesi: Cari açık yeni rekorda İbrahim Aksoy Ekonomist Tel: +90 212 334 91 04 E-mail: iaksoy@sekeryatirim.com.tr Cari denge Aralık ta 7,5 milyar $ rekor açık verirken, rakam, piyasa

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MAKRO İKTİSAT TEORİSİ MAK214 4 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MAKRO İKTİSAT TEORİSİ MAK214 4 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MAKRO İKTİSAT TEORİSİ MAK214 4 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ

FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ Bu bölümde Fiyatlar genel düzeyi (Fgd) ile MG dengesi arasındaki ilişkiler incelenecek. Mg dengesi; Toplam talep ile toplam arzın kesiştiği noktada bulunacaktır.

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

Makro Veri. TÜİK tarafından açıklanan verilere göre -5,6 puan olan dış ticaretin büyümeye katkısını daha yüksek olarak hesaplamamızdan kaynaklandı.

Makro Veri. TÜİK tarafından açıklanan verilere göre -5,6 puan olan dış ticaretin büyümeye katkısını daha yüksek olarak hesaplamamızdan kaynaklandı. Makro Veri Büyüme ve Dış Ticaret: Türkiye ekonomisi için yüksek büyüme=yüksek dış ticaret açığı İbrahim Aksoy Ekonomist Tel: +90 212 334 91 04 E-mail: iaksoy@sekeryatirim.com.tr TÜİK tarafından bugün açıklanan

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org. Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul 5 6 1. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ Küresel ekonomiyi derinden etkileyen 2008

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

ORTA VADELİ PROGRAM

ORTA VADELİ PROGRAM T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2016-2018 ORTA VADELİ PROGRAM TEMEL MAKROEKONOMİK VE MALİ HEDEFLER 11 Ocak 2016 T.C. KALKINMA BAKANLIĞI 2016-2018 ORTA VADELİ PROGRAM TEMEL MAKROEKONOMİK VE MALİ HEDEFLER 11 Ocak

Detaylı

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 20.Para Teorisi ve Politikası Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 20.1.Para Teorisi Para miktarındaki

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 21 Kasım 2016, Sayı: 45. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 21 Kasım 2016, Sayı: 45. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 45 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Deniz Bayram 1 DenizBank

Detaylı

Maliye Politikası ve Bütçe

Maliye Politikası ve Bütçe Maliye Politikası ve Bütçe Giriş Bütçe ve kamu borcu arasındaki ilişki Bütçe açıklarının, vergi indirimlerinin ve artan kamu harcamalarının kısa veuzun dönem ekonomik etkileri Devlet Bütçesi Bütçe dengesi

Detaylı