Balkan Savaşlarından Günümüze Kadar Kosova'da Yaşayan Türklerin Toplumsal, Ekonomik, Kültür-Eğitim Durumu ve Göçler

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Balkan Savaşlarından Günümüze Kadar Kosova'da Yaşayan Türklerin Toplumsal, Ekonomik, Kültür-Eğitim Durumu ve Göçler"

Transkript

1 Balkan Savaşlarından Günümüze Kadar Kosova'da Yaşayan Türklerin Toplumsal, Ekonomik, Kültür-Eğitim Durumu ve Göçler Kosova yenilgisinin acısını ve bu yenilgiyle başlayıp beş yüz yıl süren Osmanlı egemenliği altında bulunmanın ezikliğini, yaşadıkları en ağır ulusal trajedi olarak dünya durdukça hafızalarında taşımaya devam edecek olan Sırpların, Balkan Savaşları öncesinde ve esnasında, Kosova'da yaşayan Türk ahaliye karşı takındıkları insanlık dışı tavrı ve bu tavrın doğal sonucu sayılabilecek vahşeti, işkenceyi ve zulmü, bir bakıma Osmanlıdan Öç alma gayreti gibi"anlamak" mümkün olabilir belki, Fakat, Osmanlı'nın yarattığı nimetlerden, en az Kosova'da yaşayan Türkler kadar yararlanan Arnavutların 10 takındıkları o dehşet verici ve adeta Sırp vahşeti, işkencesi ve zulmünü kolaylaştırmak amacını güden tavırlarını 20 anlamak, gerçekten de imkânsız sınırlarına gelip dayanmaktadır neredeyse. Yüzyıllardır süren, Osmanlı egemenliğinden kurtulma düşünün gerçeğe dönüşmesi, Osmanlının yüzyıllardır hakim olduğu bu topraklardan el çekmesi ardından, Sırpların yaptıkları İlk iş, Sırbistan sınırları içinde Türk varlığını tümüyle yadsımak olmuştur. Atılan bu adımla, Sırbistan Krallığı sınırları içinde, dolayısıyla da Kosova'da yaşayan Türklerin tüm ulusal hak ve Özgürlükleri bir kalemde silinmiştir. Bunun sonucu olarak Kosovalı Türklerin toplumsal yaşama katılımları tamamen durdurulmuş, ekonomik durumları son derece ağırlaşmış, kültür-eğitim olanakları sıfıra çekilmiştir. Türklere "işgalci" gözüyle bakan 21, Sırp devleti sınırları içinde Türklerin varlığım kabul etmeyen, araç ve yöntem seçmeksizin Türk ulusal kimliğini silmeyi amaçlayan Sırp krallık rejiminin sindirdiği ağır darbe yetmiyormuşçasına, Kosovalı Türkler, Sırbistan Krallığı nda kendileri gibi yadsınan Arnavutlardan gelen bir darbeye daha maruz kalmışlardır. Arnavutlar, Kosova'da çoğunlukta olmalarına rağmen, Sırplar- tarafından yok sayılmanın acısını, vur abalıya zihniyetiyle Türkleri yok saymaya kalmakla çıkarmaya girişmişlerdir adeta. Böylece, iki arada bir derede kalan Kosovalı Türkler için ata yadigârı bu topraklarda yaşamak tanı anlamıyla ateşten gömlek, ama avm zamanda onur meselesi de olmuştur. Yüzyıllar boyunca hayatın her alanına damgasını vurmuş olan Türk ulusal kimliğinin Sırplar tarafından tanınmama girişimi ve bu girişimi destekleyen önlemler, kuşkusuz ki beraberinde son derece büyük sorun ve zorluklan da getirmiştir. Fakat bir yandan ulusal, öte yandan dini faktör nedeniyle, Kosova'da yaşayan Türklerin Sırplar tarafından asimile edilebilme tehlikesi bir an bile söz konusu olmamıştır. Ancak, Arnavutların Kosova'daki Türk varlığını yadsıma girişiminin sonucu olan baskı unsurunun devreye girmesiyle, Kosovalı Türklerin huzurunun tamamen ortadan kalktığı ve her şeyden önce din faktörü nedeniyle Arnavut çoğunluk tarafından asimile edilme endişesinin had safhaya ulaştığı kesinlikle iddia edilebilir. Bu şartlar altında, Kosova'da yaşayan Türklerin, toplumda seslerini duyurabilmeleri, gaspedilen haklarını geri almaya ve maruz kaldıkları baskılara karşı mücadele ermeye yönelik siyasal bir örgütlenmeye girebilmelerinin hiçbir şekilde mümkün olmadığını kabul etmek gerekir. Aslında, böyle bir örgütlenme imkânına sahip olsalardı bile, Makedonya'da yaşayan soydaşlarına kıyasla nüfus bakımından büyük bir güç teşkil etmemeleri nedeniyle, Kosovalı Türklerin bu yolda önemli bir mesafe kat edebileceklerini düşünmek biraz da saflık sayılırdı, Zaten çok küçük bir azınlık dışında,. her zaman bunun bilincinde olan Kosova Türkleri, Osmanlı'nın çöküşünden beri, mümkün olduğu sürece, daima Makedonyalı Türklerle birlik içinde hareket etme yolunu seçmiş, bunun yararlarını da görmüştür. Balkan Savaşları'ndan tutun, Balkanlar coğrafyasında Yugoslavya Federatif Halk Cumhuriyeti'nin ortaya çıktığı ikinci Dünya Savaşı'ndan sonraki döneme kadar, Sırbistan Krallığı nda da, Sırp-Hırvat-Sloven Kralhğın'da da, Yugoslavya Krallığı'nda da, Makedonya ile Kosova arasında resmi bir sınır olmaması nedeniyle, Türkler bugün olduğu gibi, Makedonya ve Kosova Türkleri olarak ikiye bölünmüş değillerdi. Bütün bu zaman dilimi içinde, bu topraklardaki Türk varlığını tümden yadsıyan bir zihniyetin hakim olduğu bu krallık rejimlerde, Makedonyalı Türklerle

2 Kosovalı Türkler, verdikleri kimlik mücadelesinde, içinde bulundukları şartlar ve sahip oldukları imkânlar izin verdiği Ölçüde birlikte hareket etmeye karşılıklı gayret göstermişlerdir. Cumhuriyet sınırlarının belirlenmiş olmasına ve Kosova'nın Sırbistan Halk Cumhuriyeti sınırları içinde yer almasına rağmen, temelleri ikinci Dünya Savaşı henüz bitmemişken atılan Tito Yugoslavya'sında da, Makedonyalı ve Kosovalı Türkler, Yugoslavya Türkleri olarak her alanda bu birliktelik içinde hareket etmeyi sürdürmüşlerdir. Yugoslavya Türkleri arasında, Kosova Türkleri-Makedonya Türkleri ayrımcılığının ortaya çıkışının, daha doğrusu uzun yıllar bağlı kalınan "birlikten dirlik doğar" ilkesinin çiğnenmeye başlayışının ilk belirtileri, 601ı yılların sonlarına doğru, özellikle de o zamanların Kosova Sosyalist Özerk Bölgesi'nin 22 başkenti Priştine'de Türkçe haftalık "Tan" gazetesinin yayın hayatına girdiği 1969 yılından sonra görülmeye başlamıştır. O yıllarda, hem Kosovalı hen Makedonyalı bazı Türk "aydınlarının", zamanın şartları altında tamamen yapay olan ve pek doğal ki zararları da görülen böyle bir ayrımcılığın bayraktarlığım yapmış olmalarına anlam verebilmek kesinlikle mümkün değildir. Zamanında, geniş bir aydın kitlesi tarafından tepki gören, üç-beş kişinin kaprislerinin sonucu ortaya çıkan bu ayrım 23, ne yazık ki yıllar sonra, Tito Yugoslavyasi'nın federal yapısının bozulması, doğrusu Makedonya'nın bağımsızlığını ilân etmesi, Kosova'nın ise Yeni Yugoslavya sınırları içinde kalmasıyla fiilen gerçekleşmiş bulunmaktadır. Balkan Savaşları'nı kısa bir arayla izleyen Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı ile bütün ilişkileri kopan, o zamana kadar sahip olduğu haklardan mahrum kalması bir yana, zulüm ve baskı altında tutulan, ama yılmadan Sırp idaresi altında insanca yaşama mücadelesine soyunan Kosovalı Türklerin karşılaştıkları sorunların daha da derinleşmesine, zorlukların daha da ağırlaşmasına neden olmuştur. Bu yüzden, artan sorun ve zorlukların yükü altında ezilmekle olan Türkler için, daha Birinci Dünya Savaşı bitmeden imzalanan Korfu Bildirgesi 24, 1913 yılında Osmanlı İmparatorluğu ve Sırbistan Krallığı arasında imzalanan anlaşmanın ihlâl edilişi gibi acı bir tecrübenin yaşanmış olmasına rağmen, yine de umut ışığı olmuştur. İlk zamanlarda demokratik ilkelere saygı gösterileceği ve yasalar önünde eşitlik sağlanacağı izlenimi uyandıran, 1 Aralık 1918'de kurulan Sırp- Hırvat-Sloven Krallığı'nın toplumsal-siyasi alandaki yasal düzenlemeleri, devletin ilk yıllarında Türk azınlığına sınırlı da olsa siyasi haklardan yararlanma olanağı vermiştir. Balkan Savaşları sonrası yıllarında hakim olan kara bulutların biraz olsun dağılmasına neden olan bu yeni gelişmeler, Türk aydınları arasında önemli sayılabilecek bir hareketlenmeyi başlatmışlar. Bu hareketlenmenin sonucu olarak da 1919 yılının Aralık ayında, Üsküp'te düzenlenen ve oluşturabilecekleri güç itibariyle Makedonya, Kosova, Melohiya ve Saııcak'ta yaşayan Türk, Arnavut ve Boşnakları birlikte harekete geçirmeyi amaçlayan Güney Sırbistan Müslümanları Kongresi'nde, İslâm Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti kurulmuştur. Hakkında üretilen tutarsız iddiaların ön plana çıkarılıp 25 asıl kuruluş amaçları saptırılmak, bölgedeki güç ve itibarı gölgelenmek istenen, Türklerin etkin katılımıyla kurulan ve büyük desteğini arkasına alan İslâm Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti'nîn sahneye çıkması, hiç kuşkusuz Kosova Türkleri için Makedonya Türklerinden de büyük önem taşımakta, araladığı diğer umut kapıları yanında, Sırpların inkâr politikalarının ve Arnavutların asimile etme baskılarının hafifletilmesine, bununla da Türk kimliğine daha rahat sahip çıkılabilmesine katkıda bulunacağı inancını uyandırmıştır yılında yapılan seçimlerde İslâm Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti'nin meclise on dört milletvekiliyle girmesi, o ezeli büyük Sırbistan fik-. rinden hareketle, Sırp-Hırrvat-Sloven Krallığı sınırları içinde tam egemenlik kurmayı amaçlayan Sırp hanedanı için, Ekim Devrimi'nden aldığı güçle başarılı bir çıkış yapan ve ardından 29 Aralık 1920'de yasaklanan 26 Yugoslavya Komünist Partisi kadar tehlikeli görülmese bile, uzun vadede düşünüldüğünde endişe verici bir gelişme olmuştur, Fakat Öte yandan, ülkenin bu bölgesinde çoğunluğu oluşturan Türk, Arnavut ve Boşnakların, karşılaştıkları ortak toplumsal, ekonomik, eğitim ve kültür sorunlarının, bu sorunlardan doğan güçlüklerin aşılmasına yönelik mücadelelerinin etkili olabilmesini, uluslararası platformda yankı uyandirabünıesini sağlayabilecek, asgari müştereklerde anlaşıp güçlü bir siyasi birlik kurmalarına, öyle her zaman ele geçebilecek türden olmayan önemli bir fırsat yaratmıştır. Ne yazık ki, özellikle Arnavutların, "Büyük Arnavutluk" u kurma hayallerinin ürünü olan "Kosova, Makedonya ve Sancak'ın bir kısmında yaşayan bütün Müs-

3 Ilımanları Arnavut" 27 olarak görmekten bir türlü vazgeçmemeleri sonucu, 1925 yılında, İslâm Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti'ni dağılmaya kadar götüren Türk-Arnavut çatışması patlak vermiş, "Müslüman birliği" kisvesi altında ortaya çıkan bu siyasi güç, ham bir umut olmaktan öte gidemeden "macerasını" tamamlamıştır. Hiç kuşku yoktur ki İslâm Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti'nin siyasi sahneden böyle "apar topar" denecek şekilde çekilmesinde, bir yandan "Obznana" Buyurusuyla 28 verilen gözdağının, öte yandan Vidovdan Anayasası r nm 2Q ilân edilmesiyle resmen de devreye sokulan baskı rejiminin ve pek tabii Sırpların, o meşhur "böl ve hükmet" sloganları doğrultusundaki gayretlerinin önemli rolü olmuştur. Fakat yine de, bu siyasi birliğin, arkasına aldığı kitleler adına toplumsal-siyasi mücadele geçemeden ömrünü tüketmiş olması, her şeyden önce, Türkler, Arnavutlar ve Boşnaklar arasında, ortak sorun ve zorluklara karşı ortak çıkarlar doğrultusunda hareket etmeyi sağlayacak "asgari müşterekler platformu"nun oluşturulmasına gereken gayretin gösterilmemesinden kaynaklanmıştır. Ülkenin bu bölgesinde yaşayan Müslümanların bu birlik girişiminin başarısızlıkla sonuçlanması, muhakkak ki İslam Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti çatısı altında bir araya gelen, fakat "birlikten dirlik doğar" felsefesini adeta gözardı ederek yollan ayrılan bütün Müslüman ulusların zararına olmuştur. Ancak, bunun en ağır faturasını kesinlikle Kosova Türkleri ödemiştir. Balkan Savaşları esnasında büyük bir hızla yoksullaşmaya başlayan Kosovalı Türklerin ekonomik durumu, Sırp-Hırvat-Sloven Krallığı'nda da iyiye doğru bir gidiş göstermemiş, tam aksine düşüş grafiğini sürdürmüştür. Türklerin ekonomik durumunun kötüye gidişinde hiç kuşku yoktur ki "toprak reformu" ve vakıf mallarının müsaderesinin de son derece büyük etkisi olmuştur. Toplumsal ve siyasi hayatlarının varlığından söz edebilmenin kesinlikle mümkün olmadığı Türkler, ulusal kimliklerini koruyabilmelerinin, geleceklerini bu topraklarda Türk kimliğiyle yaşamaya devanı ederek kurabilmenin temel güvencesi sayılan eğitim ve kültür alanlarında en büyük darbeyi yemişlerdir. Osmanlı döneminde "yüzlerce" eğitim-öğretim kurumundan yararlanabilme imkânına sahip bulunan Kosovalı Türkler 30, Balkan Savaşları sonrasında, ulusal kim- liklerinin tamamen yadsınmasıyla birlikte hak ve özgürlüklerinin de gasp edilmesi sonucu, bütün bu sahîp oldukları eğitim-öğretim kurumlarından birdenbire yoksun kalmışlardır. Kosova'da yaşayan, ilkokul çağındaki Türk çocukları, Sırp idaresi altında geçen 1915 yılma kadarki dönemde, Arnavut çocuklarıyla birlikte, "Sırp Müslüman okulları" 31 adı verilen, ilkokul düzeyindeki okullarda, Sırpça okuyabilme olanağına sahipmiş yılları arasındaki dönemde, Kosova'nın Avusturya- Macaristan işgali altında bulunan bölgelerinde eğitimin Arnavutça olması nedeniyle 32 Türk çocukları bu sefer de Arnavutça öğrenim görme durumuna düşmüşlerdir. Hiç kuşku yoktur ki, Türkçe öğrenim görme haklan ellerinden alınan Kosovalı Türkler için, kendi anadilleri dışında yapılan her türlü eğitim (bu durumda Sırpça ya da Amavuçta eğitim), bölgedeki Türk varlığını, şu ya da bu şekilde zayıflatma politikasının en önemli unsuru olmuştur. Fakat Osmanlı'nın bu toprakları terk edişinden sonra görülen ilk daha ciddi ve etkili asimilasyon girişimine zemin sağlaması bakımından, eğilimin Arnavutça yapıldığı yılları, Balkan Savaşları ardından kendilerini ulusal kimliklerini koruma mücadelesi içinde bulan Kosova Türkleri için son derece zorlu bir sınama niteliği taşımıştır. Aynı zamanda, ilerleyen yıllarda, Türk kimliğinin yaşatılması bakımından, Arnavut tehlikesinin, Sırp tehlikesinden kat kat daha büyük olacağının ilk sinyallerini de vermiştir. Birinci Dünya Savaşı nı izleyen yıllarda görülen gelişmeler, Kosovalı Türkler açısından hiç de umut verici olmamıştır. Balkan Savaşlarından sonra olduğu gibi, bütün Kosova'da tekrar Sırpça eğitime dönülmüştür. Kosova'da yaşayan Türklere eğitim olanağından yararlanabilme fırsatını tanımak değil, eğitim görmelerini engellemekten başka bir anlama gelmeyen Sırpların bu tavrı, ulaşmak istedikleri başlıca amaçlarını da belirlemektedir bir bakıma: 1. Eğitimi de baskı unsuru haline getirip diğer baskı unsurlarıyla birlikte Kosova Türklerini bez dirmek, göçe zorlamak; 2. Kosova'da yaşamaya devam edecek olan Türklerin eğitim düzeyini düşük tutmak. O yıllarda, Arnavutlara karşı da aynı tavır içinde oldukları görülen Sırpların, bu amaçlarına ulaştıkları söylenebilir. Öyle ki çok geçmeden, her

4 şeye rağmen Kosova'da kalmaya direnen Kosovalı Türklerin yavaş yavaş göçe kalktıkları görülmüştür. Bu göç, önce Türklerin daha yoğun olduğu Üsküp'e göçle sınırlıdır. Üsküp'e göçün başlıca nedenlerini şöyle sıralayabiliriz: a. Türklerin yoğunluğunun verdiği güven; b. Üsküp'ün "Güney Sırbistanlın merkezi ol ması bakımından tanıdığı daha geniş ekonomik imkânlar; c. Sırp-Hırvat-Sloven Krallığı'nın ilk yıl larında, Üsküp'te Türkçe eğilim veren iki erkek, bir de kız ilkokulunun açılmış bulunmasının uyan dırdığı kendi anadilinde öğrenim görme umudu; d. Her geçen an arlan, "din kardeşi faktörü"ne dayalı Arnavut asimilasyon tehlikesi. Sırpların/ yalnız Kosovalı Türklere değil, Makedonya'da yaşayan Türklere de uyguladığı baskı politikası sürerken, 1923 yılının sonlarına doğru, çöken Osmanlı'nın yerine kurulan Türkiye Cumhuriyeti, hem Makedonyalı hem Kosovalı Türkler için tam anlamıyla umut ve kurtuluş kapısı olnıuşuır. 33 Bunun sonucu olarak 1924 göçünün başladığını görmekteyiz. Bugün elimizde göçle ilgili kesin veriler olmamakla birlikte, 1924 göçü esnasında hem bir süre önce Üsküp'e yerleşmiş, hem Kosova'da yaşamaya devam etmiş bulunan Türklerin büyük bir bölümünün Türkiye'ye göç ettiği bilinmektedir. Sırp Müslüman ilkokulları, önce, eğitimin Türklere yabancı bir dilde olması nedeniyle, sonraki yıllarda da 1924 göçünün ürünü olan "ana ülkeme, ana dilime kavuşma" hayal ve umudunun etkisiyle benimsenmemiş, önemsenmemiştir denilebilir. Kosova'da yaşayan Türklerin, zaten bu Müslümanlara ait Sırpça eğitim veren ilkokullardan sonra öğrenimlerine devanı etmeleri hem maddi imkânsızlıkları yüzünden, hem de ırkçı denebilecek ölçüde ağır ayrımcılık yüzünden son derece imkânsız hale gelmiştir. Bu iki faktör bile Kosova Türklerinin eğilim düzeyinin bir hayli düşük tutulmasına yetmiştir. Bir yandan, 1924 göçüyle, yetişmiş beyin gücünün Türkiye'ye kitlevi olarak göç etmesi, öte yandan, eğilim olanaklarının asgariye indirilmiş bulunması nedeniyle yeni beyin gücünün çok zor ve çok yavaş yetişmesi sonucu, Kosova Türklerinin yaşamın bütün alanlarında gerileme sürecine girdikleri görülmekledir. İki dünya savaşı arasındaki dönemde Kosova'da, özellikle de Prizren'de "kül- tür, sanal, siyasi ve yardımlaşma" derneklerinin varlığından 34, "Türkçe tiyatro eserlerinin" sahnelenmesinden 35 söz edilmesine rağmen, bu konuda daha geniş bilgilere sahip değiliz maalesef. Her nasıl olursa olsun, bu dönemde, Kosova Türklerinin harekelli, örgütlü bir toplumsal, kültürel hayatları olduğundan kesinlikle söz edilemez. 35 ' Kosova'da yaşayan Türklerin toplumsal, siyasi ve kültürel hayatlarındaki suskunluk ve durgunluğun önemli kanıtlarından biri de, Makedonya'dakinin tam aksine, bu dönemde Türkçe basın alanında herhangi bir girişimin dahi yapılmamış olmasıdır. "Yugoslav Topraklarında Türkçe Basın" konusunda 37 araştırmaları bulunan, aslen Koçana'lr 38 olan merhum araştırmacı-yazar İsmail Eren'in çalışmalarında da, iki dünya savaşı arasındaki dönemde Kosova'da Türkçe basın bulunduğuna dair en ufak bir bilgiye bile rastlanmamaktadır. Demek oluyor ki Kosova Türkleri bütün bu dönemde Üsküp'teki Türkçe basın faaliyetiyle yetinmek durumunda kalmışlardır. Kosova Türklerinin, yaşamın bütün alanlarında maruz kaldıkları tahammülü zor baskılar, 1929 yılında ilan edilen Altı Uçak Diktatörlüğü ile daha da sertleşmiş, zaten son derece kısıtlanan hak ve özgürlüklerin tamamen çiğnenmesi adeta "meşru zemine" oturtulmuştur. Bu durumda Kosova'da yaşayan Türklere tanınan tek hak "Türkiye'ye göç etme hakkı" olmuştur. Aslında, ulusal hak ve özgürlüklerin tanınmaması, buna bağlı olarak da baskı politikasının had safhaya çıkarılmasıyla Türklerin göçe zorlanması, Sırpların Güney Sırbistan'da 3 '' yaşayan Müslümanların Türkiye'ye göç ettirilmesi projesinin 40 bir parçasıdır. 1930'lu yılların başlarında, Yugoslavya Krallığı ve Türkiye Cumhuriyeti arasındaki ilişkilerin aşama kaydetmesi, 1934 yılında Balkan Paktı'nın kurulması, Sırp baskı politikasının bir ölçüde yumuşamasına neden olmuştur; ama bu, Kosova'da yaşayan Türklerin beklentilerinin çok gerisinde kalan ve geleceğe umutla bakmaya zemin yaratmayan sınırlı bir gelişmeden ibaret kalmıştır. Böyle olduğu için de 1936 göçü kapıya dayanmıştır göçüne paralel olarak Makedonya'da olduğu gibi Kosova'da da Türk aydınları arasında bir hareketlilik gözlenmeye başlamıştır. Bu hareketliliğin odak noktası "dost meclislerinde" başlayan kültür-sanat faaliyetleridir. Bu kıpırdanma,

5 Kosovalı Türk aydınlarının örgütlü bir hareketine dönü semeni iştir, ama yaşanan onca zulüm ve baskıya, Kosova'daki Türk nüfusunun bir hayli azalmasına neden olan iki göçe rağmen, atalarından Sultan Murat Hüdavendigâr'ın hayatına mal olan bu topraklarda yaşayan Türklerin ulusal bilinçlenmelerine önemli katkıda bulunmuştur. Prizren'de faaliyet gösterdiğinden bahsedilen "Gayret" Cemiyeli'nin 41, bu hareketliliğin sonucu kurulmuş olması muhtemeldir. İkinci Dünya Savaşı Kosova Türkleri için müthiş bir sınama olmuştur. 6 Nisan 1941'de Belgrad'ın bombalanmasından kısa bir süre sonra kapitülasyon ilan eden Yugoslavya Krallığı'nın faşist güçler tarafından işgal edilmesinin hemen ardından, işgal güçleri yanında yer alan Arnavutlar, Kosova'da söz sahibi olma durumuna geldiler. Yerel yönelim, ekonomik faaliyet, eğilim Arnavutların kontrolü altındaydı. Draja Mihayloviç'in 42 de faşist Almanya'nın yanında yer alması nedeniyle, taraflar arasındaki dengelerin muhafaza edilmesinin gereği yüzünden Sırplara karsı tavır koyamayan Arnavutların Kosova'daki hedefi Türkler olmuştur yılından başlayan ve Balkan Savaşları'ndan sonra Kosova'da yaşayan Türklerin yediği en büyük darbe olan, her bakımdan Türklerin asimilasyonuna yönelik bu Arnavut baskısı, kesintiye uğramadan tam on yıl sürmüştür ve Kosova'daki Türk kimliğinin korunup yaşatılması bakımından, sonraki yıllarda telafi edilmesi mümkün olmayan son derece olumsuz sonuçlar doğurmuştur. 43 Birinci Dünya Savaşı esnasında, doğrusu yıllan arasındaki dönemde olduğu gibi, 1941 yılından itibaren de, Kosova'da Arnavut'ça eğilime geçilmiştir. Okul çağındaki bütün Türk çocukları, bu Arnavutça eğitim veren okullara gitmeye zorlanmışlardır. 44 Amaç tamamen bellidir ve açıkça telaffuz edilmektedir: Kosova'da Türk yoktur! 45 Bu yüzden, kendini Türk sayanlar, araç ve yöntem seçilmeksizin Arnavut a ulaştırılacaklardır. Balı Makedonya'da yaşayan Arnavutların da aynen benimsedikleri ve ora Türklerine uyguladıkları Kosova Arnavutlarının bu seri tavrı, bugüne kadar aralıksız devam etmiştir. Arnavutlar tarafından uygulanan bu müthiş baskı karşısında, Kosova Türklerinin tek umudu, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra kurulacak olan yeni devlette, bütün ulus ve azınlıklara her alanda tam eşitlik vaadiyle sahneye çıkan, geniş halk kitlelerini Yugoslavya Halk Kurtuluş Devinimi içinde örgütlemeye girişen Yosip Broz Tito olmuştur. Fakat, Kosova'nın faşist işgalinden tamemen kurtarıldığı 1944 yılının sonlarında, yeni kurulan rejimin maskesi düşmüş, Kosovalı Türkler, Batı Makedonya'da yaşayan Türklerle beraber, verilen tam eşitlik vaadinin kapsamı dışında bırakılmıştır. Öyle ki, kurulan Yugoslavya Federatif Halk Cumhuriyeti'nde, azınlık olarak Arnavutlar ulusal hak ve özgürlüklerine kavuşurken, Kosova'da, dolayısıyla da Batı Makedonya'da yaşayan Türkler (üstelik Arnavutlar gibi faşist İstilacıların yanında yer alıp onlarla birlikte hareket etmemelerine, Halk Kurtuluş Devinimi'ne dört yıl süren savaş boyunca sadık kalmalarına rağmen) 1951 yılma kadar bu haklardan mahrum bırakılmışlardır yılında başlayan ve gittikçe güçlenen Arnavutların asimilasyon politikası, yeni rejimin ülkede lam hakimiyet kurduğu 1945 yılından sonra da aynı hızla devam etmiştir. 47 Arnavutluk'un, Yugoslavaya çatısı allında kurulan federasyona katılabileceği beklentisi içinde olan Yugoslavya Halk Cumhuriyeti yönetimi, Arnavutların Türklere karşı yürüttükleri bu asimilasyon politikasını yalnız görmezlikten gelmekle kalmamış, aynı zamanda buralarda Türklerin yaşadığını inkâr ederek 48, Türkçe eğitim, Türkçe basın-yayın, Türk kültür kurum ve kuruluşlarının kurulma hakkını askıya alarak, Arnavutları bu eylemlerinde doğrudan doğruya desteklemiştir bile. Arnavutluk'un dostluğunun kazanılması için verilen bu taviz 49 kuşkusu/ ki en büyük zararı Kosova'da yaşayan Türklere vermiştir, ama sonraki yıllarda Tito Yugoslavyası'nın başını da bir hayli ağrıtan durumların belirmesine neden olmuştur. Kosova Türkleri için son derece ağır geçen bu on yıl, Kosova'daki Türk varlığına, Kosova Savaşı'ndan beri Türkün ve Türklüğün ezeli düşmanı olan Sırpların bile yılları arasındaki dönemde indiremedikleri darbenin Arnavutlar taralından indirilmesine yetmiştir. Bundan sonraki yıllarda tanınan hak ve özgürlükler dahilinde Kosovalı Türkler bu darbenin açtığı yaraları sarmaya büyük gayret göstermişlerse de, bu on yılın zararının uzaktan bile telafi edilmesi mümkün olama mı şiir yılında patlak veren Tito-Stalin ça-

6 tışması 50 ardından, Doğu Bloku'na dahil olan bütün diğer ülkeler gibi Arnavutluk da, daha sonrasında her alanda geliştirilen ilişkileri dondurmaya gitmiştir. Bu durum karşısında Yugoslavya-Arnavutluk ilişkilerinin gittikçe gerginleşmesi üzerine, bu komşu ülkenin Yugoslav federasyonuna katılma umutlan tamamen sönmüştür. Böyle olunca, Yugoslavya'yı baskı ve abluka altında tutarak hizaya getirmeyi amaçlayan Sovyetler Birliği politikası dahilinde hareket eden Arnavutluk'un takındığı tavıra aynı Ölçüde karşılık vermek niyetiyle, Yugoslavya da komşusuna karşı sert bir tavır içine girmeye başlamıştır. Yugoslavya'nın takındığı bu karşı tavır çerçevesinde atılan adımlardan biri de, Kosova ve Batı Makedonya'da yaşayan Türklerle ilgili Yugoslav parti ve devlet politikasının revizyonuna gidilmesi olmuştur. Bu revizyonla, 1944 yılından beri 51 Yugoslav parti ve devlet yönetiminin "Kosova'da tek bir Türkün bile yaşamadığına" 52 dair yadsımaca politikasında birdenbire üç yüz altmış derecelik bir dönüş yapılmıştır. Öyle ki 1951 yılında, Kosova'da Türk varlığı, Türkler bu topraklara adeta zembille inmişçesine resmen tanınmıştır. 53 Bu arada hemen belirtmek gerekir ki, Yugoslav parti ve devlet yöneliminin bu adımı atmasıyla ilgili kararının ardında, "yapılan bir yanılgının düzeltilmesi" 54 gibi bir niyetin bulunması söz konusu değildir; bu adımın atılmasıyla birlikte, Kosova Türklerine tanınan ulusal hak ve özgürlükler, "Türklere gösterilen anlayış ve desteğin"- 10 ürünü olarak gösterilemez; Kosova'daki Türk varlığının, Kosova'da yaşayan Türklerin de Yugoslavya Halk Kurtuluş Devinimi'ne tam destek vermelerine ve Devinim'e katılmalarına rağmen, ancak 1951 yılında tanınmış olması, "Türk toplumunun direnmesi, örgütlü bir biçimde devlet makamlarına ve uluslararası kuruluşlara başvurması" 56 gibi iddialarla açıklanamaz yılında Kosova'da ve Batı Makedonya'da Türk varlığının tanınması kararı "yapılan bir yanılgının düzeltilmesi" değildir, çünkü beş yüz yıldan uzun bir süre Osmanlı hakimiyeti altında bulunan bu bölgelerde Türk varlığının yadsınması hiçbir şekilde yanılgı kategorisine girmez.. Bu, bilinçli ve amaçlı olarak Türklere karşı yapılan büyük bir haksızlıktır; yanlış bir hesap uğruna (bu hesabın ne kadar yanlış olduğunu, sonraki yıllarda, Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti'nde Kosova ile ilgili gelişmelerle olaylar iyice göstermiştir) Türkler feda edilmeye girişilmiştir; Tito yönetiminin, Yugoslavya Komünist Partisi'nin ulusallık sorunu ile ilgili temel ilkelelerini çiğneyerek, Arnavutlar'a verdiği amansız bir tavizdir. Buna göre, 1951 yılında alınan kararla bütün bunların düzeltilmesi mümkün olamazdı ve olamamıştır da... Kosova, dolayısıyla da Batı Makedonya Türklerine ulusal hak ve özgürlüklerin tanınması, kesinlikle "Türklere gösterilen anlayış ve destek ürünü" değildir, çünkü Yugoslavya bu bölgelerde yaşayan Türkleri Arnavutluk'a karşı bir silah olarak kullanmaya kalkmıştır. Amaç, Türklerin devreye sokulmasıyla Kosova'daki Arnavut nüfuzunu zayıflatmaktır. Fakat o yıllardaki gelişmeler, bunda geç kalındığını, din faktörünün de son derece istismar edilerek uygulanan on yıllık Arnavut baskısının Kosova Türklerini İyice sindirdiğini göstermiştir. Bunun en iyi kanıtlarından biri, kuşkusuz ki 1953 nüfus sayımıdır. Bu nüfus sayımı sonuçlarına göre, 1953 yılında Kosova'da Türk yaşamaktadır. Oysa, Prizren, Priştine, Vıçıtırn, Titova, Mitrovitsa, Cilan, İpek gibi kent ve kasabalarda yaşayanların büyük bölümünün öz be öz Türk olduğunu söyleyen, o yıllarda Kosova'da yaşamış olanlar, bu sayının en az iki katı olması gerekliğini belirtmektedirler yılında Türk varlığını tanıma kararını alan Yugoslav yönetimi de, hiç kuşkusuz, Kosova'nın toplam nüfusu içinde Türklerin sayısının bîr hayli yüksek olduğundan hareket etmişti. Bu ise Türklere gösterilen anlayış ve destekten çok, Yugoslav yöneliminin maalesef amacına ulaşamayan bir çıkarının söz konusu olduğunu iddia edebilmemize yelmektedir. Kosova'da Türk kimliği üzerindeki yasağın kaldırılması "Türk toplumunun direnmesi, örgütlü bir biçimde devlet makamlarına ve uluslararası kuruluşlara başvurması"mn sonucu değildir, çünkü Türk kimliğinin yadsındığı donem, Yugoslavya'da en ağır dikta rejiminin uygulandığı, parti ve devlet politikası dahilinde alınan kararlara şu ya da bu şekilde tepki göstermenin "devlet düzenini yıkmak" kategorisi içinde görüldüğü bir dönemdir. O yıllarda parti ve devlet politikasına karşı direnmenin sonucunun ne olabileceğinin en iyi örneği, 1948 yılında Makedonya'da yapılan "Yücel Duruşması"nda 57 görülmüştür. Oysa Kosova'da buna benzer örgütlü bir direniş girişiminin olduğuna dair herhangi bir bilgi de bulunmamaktadır. Ayrıca konuyla ilgili olarak "devlet makamlarına ve uluslararası kuruluşlara başvurulduğuna" 58 dair

7 herhangi bir kanıt da yoktur ortada. Böyle olunca da, Yugoslav parti ve devlet politikasında, Kosova ve Batı Makedonya'da Türk kimliğinin tanınması ile ilgili yayılan revizyon, Arnavutluk 1 un tavır değiştirmesiyle doğan yeni durumda, büyük bir ihtimalle, Yugoslavya'nın misilleme olarak atmayı uygun gördüğü bir adımdan ibarettir sadece. Ancak, ardındaki amaç ne olursa olsun, 1951 yılının başlarında, o zamana kadar inkâr edilen Kosova ve Batı Makedonya'daki Türk varlığının, Yugoslavya Komünist Partisi Merkez Komitesi kararıyla resmen kabul edilmesi; konuyla ilgili alınan bu politik kararın hemen ardından, aslında Kosova Türklerine daha sekiz yıl önce tanınması gereken ulusal hak ve özgürlüklerin verilmesi, hiç kuşkusuz Kosovalı Türklerin tarihine önemli bir olay, büyük bir fırsat olarak geçmiştir. Kosova'da Türk kimliğinin ayakta kalabilmesi için hayati önem taşıyan bu karan, atılan somut adımlar izlemiştir. İlk adım eğitim alanında atılmıştır. Ders yılının bitimine üç ay kala, 20 Mart 1951 tarihinde alınan Türkçe eğitim veren okulların açılmasına ilişkin karar, aynı yılın 1 Nisan gününden itibaren uygulamaya konmuştur. O zamana kadar Arnavutça ya da Sır-Hırvatça eğitim hakkına sahip olan Türk çocukları, Prizren, Priştine, Titova, Mitrovitsa, İpek, Vıçıtırn, Gilan, Mamuşa, Dıbarçan, Bilaç gibi kent, kasaba ve köylerde açılan Türk okullarında, kendi ana dillerinde eğitim görebilme imkânına kavuşmuşlardı. Başta öğretmen yokluğu 59, okul yetersizliği 60 gibi önemli sorunların had safhada olmasına rağmen, Türkçe eğitim hakkının tanınması, varlıkları uzun yıllar inkâr edildiği halde pes etmeyen Kosova Türkleri arasında son dere'ce olumlu bir yankı uyandırdı, büyük bir coşkuyla karşılandı. Öyle ki, Türkçe eğitim veren okullara gösterilen ilgi beklenenin üzerindeydi. Bu yüzden Türkçe eğitim ile ilgili sorunların bir an önce hafifletilmesi için adeta eldeki bütün olanaklar seferber edilmişti, 61 Türk nüfusunun en yoğun olduğu Prizren'de, ilk ve ortaokullarla, doğrusu ilköğretim okullarıyla birlikte, 1951/52 ders yılında Türkçe eğitim veren lisenin de devreye girmesiyle, Kosova Türklerine, kendi ana dillerinde daha uzun süre öğrenim görebilme olanağı yaratılmıştı. Araya, her alanda olduğu gibi, eğitimde de olumsuz etkileri görülen 1953 göçünün girmesine rağmen, 1959 yılında Priştine'de de Türkçe lise eğitimine geçildiği bi- linmektedir. Türkçe eğitim veren okulların açılmasından kısa bir süre sonra, Kosova Türklerinin kültürel kalkınması yolunda da girişmler yapılmıştır. O dönemde, genel olarak "partiden gelen direktifler'' doğrultusunda yapılan bu gibi girişimlerden biriyle, 17 Haziran 1951 yılında, Kosova'da her bakımdan adeta "Türklüğün kalası" olan Prizren'de, "Doğru Yıl" Kültür Güzel Sanatlar Derneği 02 kurulmuştur 63. Çok geçmeden, yine Prizren'de kurulan "Branislav Nuşiç" Amatör Tiyatrosu'nda, Sırp ve Arnavut tiyatro kolları ile birlikte, Türk Tiyatro Kolu da faaliyete geçmiştir. 64 Aynı yıl içinde Priştine'de "Yeni Hayat" Kültür Güzel Sanatlar Derneğinin kurulduğu da bilinmektedir. 6D Prizren ve Priştine'de görülen bu hareketlilik, Türklerin yaşadığı Kosova'daki diğer kent ve köylere de sıçramış, 1951 yılında İpek, Titova Mitrovitsa, Vıçıtırn, Gilan gibi kent ve kasabalarda da bu gibi dernekler faaliyete geçmiştir, 66 Kosova'da yaşayan Türkler için 1951 yılında görülen diğer önemli bir olay da, 25 Haziran'dan itibaren Priştine Radyosu'nda Türkçe haber programının yayına girmesidir. 07 Atılan bu adımı, Priştine Radyosu Türk Sanat Musikisi Orkestrası'nın kurulması izlemiştir. 68 Hiç tereddüt etmeden "beklenmedik" diyebileceğimiz bütün bu olumlu gelişmeler, Kosova'da yaşayan Türkler arasında belirli bir coşkuya neden olmuştur. Fakat yıllan arasında neredeyse tamamen yıkılan umutların yeniden gövermesini, yığılan karamsarlığın yerini iyimserliğin almasını maalesef sağlayamamıştır. Bunun başlıca nedenlerini şöyle sıralayabiliriz: a. Kosova Türklerinin uğradıkları haksızlıklar ve maruz kaldıkları baskılar 69, onların yem rejime olan inanç ve güvenlerini öylesine sarsmıştır ki, bu inanç ve güvenin tekrar tazelenmesi için zamana ihtiyaç vardır; b- Kosova Türkleri, aslında vaat edildiği gibi 1944 yılından itibaren yararlanmaları gereken bu hakların kendilerine ancak 1951 yılında tanınmasının, iyi niyetten çok bir politik manevra sonucu olduğu karaşındadırlar ve doğal olarak 1951 yılındaki gelişmelere ihtiyaçla bakmakta, rejime kuşku duymaktadırlar; c. En büyük ihtimalle politik bir senaryoya dayanan ve esas amacı Türkleri yıldırmak olan Üsküp'te görülen "Yücel Davası'nın verdiği deh-

8 şet, uyandırdığı tedirginlik, o sıralarda henüz yatışmış değildir; d yılından beri Türklerin mahrum bı rakıldıkları hakların tanınması yolunda Önemli adımlar atılmaya başlamıştır, ama amacı Kosova Türklerini kendi içinde eritmek olan Ar navutlardan gelen baskının Önlenmesi bakımından herhangi bir adım atılmış değildir; e. Türkler, ana ülkeye yeni bir göç beklentisi içindedirler. Parti ve devlet politikasında, Kosova ve Batı Makedonya Türkleri ile ilgili yapılan revizyon sonucu ortaya çıkan yeni durum, bura Türklerinin kafasında henüz bir netlik kazanmadan, "Balkan Savaşları öncesinde ve esnasındaki göçten sonra görülen en büyük Türk göçü olarak tarihi geçen 1953 göçü araya girmiştir. Göçün devam ettiği 6O'lı yılların başlarına kadar (tabii ki Türkiye'ye göç bundan sonraki dönemde tamamen durmuş değildir, fakat geçmiş yıllardaki yoğunluğunu büyük ölçüde kaybetmiş ve tek tük aile göçüne dönmüştür) Kosova'dan Türkiye Cumhuriyeti'ne göç eden Türklerin sayısı hakkında herhangi bir bilgi yoktur ve 1961 nüfus sayımlarında "ortaya çıkan" Kosova'daki Türk nüfusu İle ilgili rakamları esas aldığımız takdirde (1953 sayımına göre Kosova'da , 1961 sayımına göre ise Türk vardır!?), bu dönem içinde Türkiye'ye göç eden Kosovah Türklerin sayısının toplam olduğunu kabul etmemiz gerekmekledir. Fakat kanımızca bu sayıyı, 1953 göç dalgası esnasında kurtuluşu ana ülkeye sığınmakta gören Kosova Türkleri'nin gerçek sayısı olarak kabul etmek büyük bir hata olur. Bizim bu konudaki değerlendirmemiz farklı bir gerçeği ortaya çıkarmaktadır yılının ilk aylarından itibaren başlayan ve Türklerin lehine olan gelişmelere rağmen, Kosova'da Türk varlığının tanınmasından ve Türklere temel hak ve özgüklüklerden yararlanma imkânlarının yaratılmasından rahatsızlık duyan, eski durumun devamından yana olan Arnavutların, 1953 sayımları öncesinde ve esnasında uyguladıkları baskı, 70 Kosova'da yaşayan gerçek Türk nüfusunun ancak yarısı kadarının sayım sonuçlarına yansıyabilmesine neden olmuştur. Bu durum karşısında, aynı yıl patlak veren göç, şu ya da bu nedenle Türklüklerini inkâr etmek durumunda kalanlar için adeta bir kurtuluş anlamı taşımıştır. Kanımızca, o yıllarda Kosova'dan Tür- kiye'ye göç edenlerin en büyük bölümünü de "kimliklerini inkâr etmek durumunda bırakılan" Türkler oluşturmuştur. Otuz bin civarında olduğu tahmin edilen bu sayıya, 1953 nüfus sayımında Türk olduklarım beyan edenler arasında 1961 nüfus sayımı rakamlarına yansımayan yaklaşık dokuz bin kişi de eklenince, göç eden Kosova Türklerinin ortalama sayısı ortaya çıkmaktadır yılını izleyen dönemde, Kosova Türklerine 1951 yılında tanınan ulusal hak ve özgürlükler dahilinde yaratılmaya başlanan olumlu koşul ve İmkânların arkası gelmemiştir. Durum böyle olunca da Kosova'da yaşayan Türkler, özellikle eğitim ve basın-yayın alanlarındaki ihtiyaçlarını bari bir yere kadar karşılayabilmek için, Makedonya Türklerine tanınan imkânlardan yararlanmak zorunda kalmışlardır nüfus sayımı verilerine yansıyan Kosova'daki Türk nüfusuyla ilgili rakamın, bugüne kadar yapılmış bütün nüfus sayımlarına kıyasla Kosova Türklerinin sayını esnasındaki gerçek sayısına en yakın olduğu 72 göz, önünde bulundurulduğu lakürde, tanınan ulusal hak ve özgürlükler yolunda yeni adımların atılmamasına ve göçe rağmen, Kosovalı Türklerin ulusal kimliklerine sahip çıkmaya direndikleri sonucuna varılacaktır. Fakat gittikçe şiddetlenen, Önüne geçilmesi için ise herhangi bir önlem alınmayan Arnavut aşırı milliyetçiliği karşısında, Türklerin bu direncinin giderek kırıldığı görülmektedir. 73 Bu direncin kırılmasına paralel olarak Kosova'da yaşayan Türklerin hak ve özgürlükleri ile ilgili bütün alanlarda bir gerileme görülmeye başlamıştır. Bu gerilemenin eğitimde en belirgin olduğu gözden kaçmamaktadır. Öyle ki önce İpek, Nobrda, Bilaç, Vıçıtırn; ardında da Cilan ve Titova Mitrovitsa gibi yerlerde Türkçe eğitim veren okullar tamamen kapatılmış 74, Türk öğrenci sayısında büyük bir azalma gözlenmiştir. Örneğin, 1965/66 ders yılında olan Türk öğrenci sayısı 1969/70 ders yılında 2.532'ye düşmüş 70, yaklaşık yüzde 21 azalma göstermiştir. Gösterilen büyük gayretler sonunda 1962/63 ders yılında Prizren'de açılan Yüksek Pedagoji Okulu Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Arnavutlar tarafından Kosova Türklerine oynanan sinsice oyunlar dahilinde 1968 yılında Priştine'ye taşınmış, üç yıl sonra da kapatılmıştır. 7 ' yılında Türklerin lehine karar alan aynı parti ve devletin, Özellikle 19601ı yıllarda tamamen

9 şahlanan, ilk safhada da, nüfus bakımından önemli bir güç oluşturmadıkları için güçlü bir direniş gösterebilecek durumda olmayan Türklerden kurtulmayı hedef alan Arnavut şovenlerini dizginleyecek önlemler almaması karşısında, insan ister istemez "Ne bu perhiz, ne bu lahana turşusu!?" gibisinden hayrete düşmekten alamamaktadır kendini. 77 Arnavut aşırı milliyetçiliğinin 1968 yılından itibaren, diğer etnik unsurlardan arındırılmış bir Kosova yaratılması fikri uyarınca Kosovalı Sırpları da açıkça hedef almaya başlaması üzerine, Kosova'da Türklerin de yaşadığı "tekrar hatırlanmış", Sırpları korumaya yönelik girişimler dahilinde, Kosova Türklerini ilgilendiren bazı meseleler de gündeme getirilmiştir. Öyle ki, 16 Temmuz 1968 tarihinde yapılan Kosova Komünistler Birliği Yürütme Komitesi'nin oturumunda, Kosova'da yaşayan Türklerin durumu görüşülmüş, karşılaştıkları sorunların aşılması doğrultusunda bir dizi karar alınmıştır. Ne yazık ki onca karardan sadece biri, doğrusu Kosova'da da haftalık Türkçe bir gazetenin yayınlanması kararı Arnavut engelini aşabilmiştir. 78 Böylece 1 Mayıs 1969 tarihinde haftalık "Tan" gazetesi yayımlanmaya başlamıştır. Balkan Savaşlarından sonra Kosova'da ilk kez Türkçe bir gazetenin çıkmaya başlaması toplumsal ve politik gelişmelerin olduğu kadar, Kosova Türklerinin, sahip oldukları hak ve özgürlükleri genişletme yolunda verdikleri uzun ve ağır mücadelenin de sonucudur kuşkusuz. "Tan" gazetesinin yayın hayatına girmesi, Kosova Türklerinin araç ve yöntem seçilmeksizin yapılan baskılar karşısında pes etmeyeceğini, kimlik mücadelesinden sonuna kadar vazgeçmeyeceğini kanıtlamış, bu onurlu mücadele saflarında yer alma basiretini gösterenlerin direncini daha da artırmıştır. Aynı zamanda, Kosova'da yaşayan Türklerin uzun yıllar yüz yüze gelip çokça zararını gördükleri, fakat kamuoyuna duyuramadıkları sorunların, hiç değilse artık kolay kolay Örtbas edilemeyeceği düşüncesi ve inancının göçermesine de zemin yaratmıştır. Pek doğal ki, mevcut sistemin belirlediği sınırlar içinde hareket etmek durumunda olan "Tan" gazetesi, Kosova Türklerinin "radikale kaçan" bu yöndeki beklentilerine cevap veremezdi. Fakat, 1971 nüfus sayımının yaklaşmasıyla birlikte gittikçe şiddetlenen Arnavut baskısı karşısında, ih- tiyat ve Ölçülülük sınırlarını aşmaksızın "Tan" gazetesinin, kendisinden beklenebilecek refleksi gösterip sorunların üstüne gitmeye başladığı bilinmektedir. Bunun üzerine, rahatsızlık duyan, parti ve devlet mekanizmasında söz sahibi olan Arnavut yöneticilerin harekete geçmesiyle, "Tan" gazetesi, sadece ve sadece Kosova'da yaşayan Türklerin maruz kaldıkları baskıyı dile getirmeye başladığı için, Yugoslavya Komünistler Birliği Siyaseti'ne "karşı çıkmakla" suçlanmıştır. 7 " Bununla birlikte "Türklere yapılan Arnavut baskısını yazma yasağı" getirilmiştir. Yugoslavya Komünist Parlisi'nin devreye girmesiyle konulan bu yasak, sadece "Tan" gazetesi ile sınırlı kalmamış, Üsküp'te yayınlanmakta olan "Birlik" gazetesi, "Sesler" Aylık Toplum ve Sanat Dergisi, Üsküp Radyosu Türkçe Yayınları ve Üsküp Televizyonu Türkçe yayınları için de geçerli olmuştur. Nedir ki, 1971 nüfus sayımı sonuçları, "Tan" gazetesinin dile getirmeye çalıştığı gerçeklerin ve bu gerçeklerden doğan endişenin ne denli yerinde olduğunu iyice gözler önüne sermiştir. Bu nüfus sayımında, özellikle 6O'lı yılların sonlarına doğru Türk nüfusunu en aza indirebilmek için yöntem ve araç seçmeyen Arnavut baskısına direnebilenlerin sayısı 12,244' düşürülmüştür. 80 O ana kadar Türkleri eritmeye yönelik olan Arnavut aşırı milliyetçiliği tehlikesinin geldiği bu noktadan sonra, bütün şiddetiyle Kosova'da yaşayan Sırpları hedef alacağını, bunun sonraki yıllarda doğurabileceği büyük ve ağır sorunları tahmin edemeyen Sırp parti ve devlet yöneticilerinin, Türklere karşı oynanan bu kirli oyunun sonuçlan karşısında takındıkları vurdumduymazca tavır, kanımızca bir ucuyla ezeli Türk düşmanlığına; öbür ucuyla da Arnavutlardan gelebilecek tehlikenin farkında olamayacak kadar kendi güçlerine / güvenmelerine rağmen, yine de onların tepkisine yol açabilecek bir harekette bulunmama politikasına dayanmaktaydı. Böyle olunca da, Kosova'daki Türk nüfusunun bir Önceki nüfus sayımına kıyasla yüzde ellinin üzerinde azalmasına karşı tepki gösterememişlerdir. Aksine, Sırplar, gökte uçan kuşların bile bildiği, Arnavutların o insanlık dışı baskıları karşısında isyan etme durumuna gelen Türklerin haklı tepkisini onaylamadıkları gibi, Arnavutları, bütün bu yaptıklarından dolayı adeta mükâfatlandın ırasına sinsi bir politika izlemişlerdir. 81

10 Kosova denen coğrafyadan Türk kimliğinin tamamen silinmesini hedef alan, Arnavut şovenliğinin ürünü olan bütün bu olumsuz gelişmelere rağmen, Kosova Türkleri için gerçek anlamda "ya olmak ya olmamak" yılı sayılan 1971 yılında ve öncesinde şiddetlenen baskı ve artan tehditlere göğüs geren 82, onurlu birer Türk olarak yaşamayı seçenler haklı mücedelerine daha bir azimle sarılmışlardır. Her alanda gösterdikleri büyük gayretlerle, "Kosova'da Türklerin işi bitti" sananların bu vakitsiz sevincinin kursaklarında kalmasına neden olan yeni hamlelerin yapılmasını, yeni başarıların kaydedilmesini sağlamışlardır. Bu yeni hamlelerin sonucu olarak 1968 yılında Prizrenin "Doğru Yol" Kültür Güzel Sanatlar Derneği dahilinde "Nâzım Hikmet" Edebiyat Kolu kurulmuş; 1956 yılından beri faaliyet göstermeyen, tekrar canlandırılması 1963 yılından gündemde bulunan Priştine'nin "Yeni Hayat" Kültür Güzel Sanatlar Derneği 1969 yılında "Gerçek" KGSD adı altında tekrar faaliyete geçmiştir yılında "Doğru Yol" KGDS'nin çabalarıyla "Doğru Yol" Kültür Sanat Dergisi yayımlanmaya başlamıştır. 83 Genç Prizrenli şair ve yazarların çabalarının ürünü olan "Doğru Yol" Kültür Sanat Dergisi bir bakıma, 1973 yılının kasımında "Tan" gazetesinin bir yayını olarak yayın hayatına başlayan "Çevren" Toplum, Sanat ve Bilim Dergisi'ne öncülük etmiştir. 84 Prişüne Üniversitesi'nde Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nün açılmasına yönelik çabalar da 7O'1İ yıllarda başlatılmıştır. 85 Eakat karar yetkisini ellerinde bulunduran Arnavutlar ne yapıp yapıp Kosova Türklerinin bu çabalarının sonuç vermesini engellemiş, ani bir kararla, 1973 yılının sonlarına doğru Priştine Üniversitesi bünyesinde Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü yerine Şarkiyat Bölümü kurdurmuşl ardır i yıllara girerken Çağdaş kosova Türk Edebiyatı'nda da bir dönüm noktası yaşandığına tanık olmaktayız. "Tan" ga'zetesinin çıkışına kadar, Kosovalı Türk yazarların Makedonya Türk yazarlarının sahip oldukları imkânlardan yararlanma larıyla gelişen, bir bakıma Çağdaş Makedonya Türk Edebiyatı "içinde büyüyen" Çağdaş Kosova Türk Edebiyatı, 1969 yılından sonraki dönemde, Kosova Türklerinin kendi yayın etkinliklerini kurmaya başlamalarıyla, o zamana kadar mevcut olan şartlar altında son derece doğal sayılan Üsküp'e bağımlılıktan yavaş yavaş kurtulmaya, gelişimi bakımından daha geniş imkânlara ve daha elverişli şartlara kavuşmaya başlamıştır. İlk patlamayı 1965 yılında, Üsküp'te "Sesler" Aylık Toplum Sanat Dergisi 'nin çıkışıyla yaşayan Çağdaş Kosova Türk Edebiyatı, bu sefer 1973 yılının sonlarına doğru "Çevren" Toplum, Sanat ve Bilim Dergisi'nin devreye girmesi, 1974 yılında "Tan" gazetesi dahilinde kitap yayınlama etkinliğinin başlaması, 1979 yılında "Kuş" Çocuk Dergisi'nin çıkmasıyla, yeni, son derece de önemli ikinci bir patlamaya sahne olmuştur, Tabii burada, bütün zorluklara rağmen, Prizren'de yaşatılmaya çalışılan "Esin" Kültür Sanat Dergisi'nin de saygıya değer bir rolü olduğunu unutmamak gerekir. Ülke sınırları içinde yaşayan azınlıklara son derece geniş haklar tanıyan 1974 Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti Anayasası esas alınarak hazırlanan ve 28 Şubat 1974 yılında düzenlenen Kosova Bölge' Meclisi'nin törenli oturumunda ilân edilen Kosova Sosyalist Özerk Bölgesi'nin ilk anayasası, Kosova'da yaşayan Türkler için büyük önem taşımaktadır. Bu anayasa da, önüne geçilmesi artık neredeyse imkânsız hale gelen Arnavut aşırı milliyetçiliğinin ve bundan doğan baskıların gündemden kalkmasını sağlayamamıştır, ama Kosova'da yaşayan bütün ulusal azınlıklara olduğu gibi, Türklere de, tanıdığı ve garanti altına aldığı ulusal kimliğini Özgürce ifade edebilme, dil, yazı ve kendi ana dilinde her düzeyde öğrenim görebilme haklarından daha kolay yararlanabilme devrini açmıştır. 87 Bunun sonucu olarak 1974 yılının ortalaranı doğru Priştene Televizyonu'nda Türkçe yayına geçilmiştir. 88 Bundan bir yıl sonra Gilan ve Prizren radyolarında da Türkçe radyo yayınlarının program kapsamına alındığı görülmüştür yılında Prizren Kültürevi, Prizren Amatör Türk Tiyatrosu'nu kendi çatısı altına almıştır yılında Mamuşa köyünde "Aşık Ferkî" Kültür Güzel Sanatlar Derneği kurulmuş hır. Ne yazık ki aynı bu dönemde, Kosova'da yaşayan Türkler arasında, ortak ulusal kimlik davasına olumsuz etkileri olduğunu hiç çekinmeden söyleyebileceğimiz üzücü bir belirti ile karşı karşıya gelmekteyiz. Bu da, özellikle 19701i yılların İkinci yarısında bir hayli sertleşen Prizren-Priştine çekişmesidir. Bu çekişmenin temelinde, ilk bakışta ehemmiyetsiz olan Kosova'daki basm-yaym "tekelinin" kimin elinde olacağına dayalı "aydınlar kavgası" yatmaktadır, ama Kosova'daki Türklerin mücadelesine büyük bir darbe indirmiş, şoven Ar-

11 navutların ekmeğine yağ sürmüştür nüfus sayımı, bir yandan 1974 Kosova Sosyalist özerk Bölgesi Anayasası'mn estirdiği umutlandırıcı, öte yandan Türkler arasında başgösteren "tekelcilik kavgası" sonucu ortaya çıkan bölünmüşlük gibi ortak mücadeleyi önemli Ölçüde zayıflatan hava içinde çatlı geldi, Kosova'daki "kanlı mart olaylarıyla" hatırlarda kalan 1981 yılında yapılan nüfus sayımı sonuçları, buradaki Türk nüfusunda, bir önceki nüfus sayınıma göre 269 kişilik bir artış olduğunu göstermesine rağmen, Arnavut asimilasyon tehlikesinin halen devam ettiğini de açığa vurmuştur. Kosova Türkleri arasında nüfus artışı oranının yaklaşık yüzde 2 olduğunu göz önünde bulundurduğumuz taktirde 89, yılları döneminde Arnavutlardan gelen baskıya civarında Türkün yenik düştüğü sonucu ortaya çıkmaktadır, 1981 Kosova Olayları'nda, Arnavutların, resmen "Kosova Cumhuriyeti"nin kurulması istemiyle sokağa dökülmesi, Sırpların, uzun yıllar içinde bulundukları gafletin farkına varmalarını ve asıl tehlikenin nereden geldiğini görmelerini sağlamıştır. Bu olayların ardından "destek ibresinin" Türklere döndüğü görülmektedir. Öyle ki, ülkede kötüye gitmeye başlayan genel duruma rağmen, 1981 yılından sonraki dönemde bu destek sayesinde, bir yandan mevcut olan İmkânların devamı sağlanırken, öte yandan yeni gelişim imkânları yaratılmaya gayret gösterildiği göze çarpmaktadır. Bu dönemde Kosova Mitrovitsa, Gilaun ve Vıçıtırn'da tekrar Türkçe eğilim veren okulların açılması 90, 1987 yılından itibaren Türkçe ders kitaplarının yayımına geçilmesi, 1988 yılında Priştine Üniversitesi Filoloji Fakültesi dahilinde Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nün kurulması, 1989 yılında Prizren Yüksek Pedagoji Okulu'nun çatısı altında Türkçe İlkokul Öğretmenliği Bölümü'nün faaliyete geçmesi, "Çevren" yanında bir de "Çığ" dergisinin yayımlanmaya başlaması, bu kanaatimizi doğrulayabilecek örneklerdir. 1990'h yıllara gelindiğinde Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhur iye ti "nin dağılma noktasına geldiğini görmekteyiz. Ülkenin her yerini sarsan bunalım, 2 Temmuz 1990 tarihinde Kosova Mec- Iisrnin onayladığı "Kosova Sosyalist Özerk Bölgesi'nin Bağımsızlık Deklarasyonu" ile Kosova'da had safhaya ulaşmıştır. Bunun üzerine Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti Meclisi 5 Temmuz 1990 günü düzenlediği oturumda Kosova SÖB Meclisi ve Yürütme Konseyi'ni feshetmiş, bununla 1974 Kosova Sosyalist Özerk Bölgesi Anayasası da yürürlükten kalkmıştır. Bu kavga Sırplar ve Arnavutlar arasında yürütülen bir kavgadır ve ilk başla Kosova Türklerinin hak ve özgürlüklerine yansımamıştır. Türkler her alanda gelişimlerini sürdürmüş, halta ilk kez siyasi örgütlenmeye de geçmiş, 19 Temmuz 1990 tarihinde Kosova Türk Demokratik Birliği adı altında politik örgütünü kurmuştur 91. Ne yazık ki 1991 nüfus sayımından itibaren, darbe üstüne darbe yemeye başladığı gözlenmiştir nüfus sayımı sonuçlarına göre Kosova'da Türkün yaşadığı ortaya çıkmıştır 92. Bu, her şeye rağmen Kosova Türklerinin Balkan Savaşları'ndan beri manız kaldıkları "Arnavutlaştmlma" tehlikesinin artarak devam ettiğinin en iyi kanıtıdır. Bu nüfus sayımında, Kosova'daki gerçek Türk nüfusunun sayım sonuçlarına yansımamasını uçana nedene bağlayabiliriz: a. Önceki nüfus sayımlarında da Türk kim liğini tamamen yadsıyan Arnavutların Türklere yönelik baskılarının devam etmesi 93 ; b. Din faktörünün devreye sokulmasıyla asi milasyon sürecinin hızlandırılması 94 ; c. İslami açıdan Arnavutlarla dayanışma içine giren Türklerin nüfus sayımını boykot etmeleri 95. Aynı yıl Tito Yugoslavya sı dağılmış, federasyonu oluşturan cumhuriyetler birer birer bağımsızlıklarım ilan ederek bölgede yeni birer devlet olarak ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu gelişmeler karşısında Sırbistan ve Karadağ birlikte hareket etmiş, Yeni Yugoslavya. Cumhuriyeti'ni kurmuştur 96. Yüzde 32 civarında Sırp nüfusun yaşadığı Bosna Hersek'i de Yeni Yugoslavya Cumhuriyeti'nin sınırlan içinde görmek isteyen Sırplar, -Bosna Hersek Cumhuriyeti'nin bağımsızlığının ilân edilmesinden kısa bir süre sonra Bosna Hersek'te iç savaşın başlamasına neden olmuştur. Bu savaşta Türkiye'nin Müslümanları desteklemesi ardından, Yeni Yugoslavya yönetimi Kosova'da yaşayan Türklere karşı tavır değiştirmiş, sahip oldukları hakları kısıtlayıcı adımlar atmaya başlamıştır. Bunun sonucu olarak "tan" gazetesinin sayfa sayısı 1992 yılının temmuzunda yarıya düşürülmüş, Türkçe yayımlanan dergilerin yayımı durdurulmuş, birçok kurum ve şirketlerde yöneticilik yapan Türkler görevden alınmış, Priştine Radyosu Türk Sanat Müziği Orkestrası nın çalışmaları durdurulmuştur 97.

12 Aynı bu dönemde Türkiye Cumhuriyetinin, 1974 YSFC ve KSÖB Anayasalarına göre ulusal hak ve özgürlükleri bir hayli kısıtlanan Arnavutlara arka çıkmasına rağmen, Arnavut aşırı milliyetçiliğinin giderek azıttığı görülmüştür. Arnavut şovenleri Kosova'da yaşayan Türklere yönelik asimilasyon politikalarına aynı şiddetle devanı ettikleri gibi, Türklüğe saldırmaya bile diret etmişlerdir 98. Bununla da yetinilmemiş, 1992 yılı temmuzunda, Prizren'in ortasında geçen Bistrilsa ırmağına elli kadar Türk bayrağı yırtılıp atılmıştır". İçinde bulundukları son derece ağır durum ve şartlara rağmen, Kosova Türkleri, Kosova Meydan Muharebesi ile yaşıt Kosova'daki Türk kimliğini ilelebet yaşatma mücadelesini sürdürmekteler. Gönül diler ki, nüfus sayımından nüfus sayımına sayıları azalsa da, mücadeleden vazgeçmeyen bu bir avuç soydaşım,/,a en kısa sürede yardım eli uzatılır da, onları bugüne kadar ayakta tutan umutları tazelenmiş olsun.

13

Haftalık ders sayısı 2, yıllık toplam 74 ders saati Kategoriler Alt kategoriler Ders içerikleri Kazanımlar Dersler arası ilişki IV.

Haftalık ders sayısı 2, yıllık toplam 74 ders saati Kategoriler Alt kategoriler Ders içerikleri Kazanımlar Dersler arası ilişki IV. 339 GENEL LİSE Haftalık ders sayısı 2, yıllık toplam 74 ders saati Kategoriler Alt kategoriler Ders içerikleri Kazanımlar Dersler arası ilişki IV. Yeniçağ 3. Yeniçağda Avrupa 6. Eğitim, kültür, bilim ve

Detaylı

FAHRİ TÜRK İLE KOSOVA TÜRKLÜĞÜ VE TÜRKÇE ÜZERİNE MÜLAKAT

FAHRİ TÜRK İLE KOSOVA TÜRKLÜĞÜ VE TÜRKÇE ÜZERİNE MÜLAKAT FAHRİ TÜRK İLE KOSOVA TÜRKLÜĞÜ VE TÜRKÇE ÜZERİNE MÜLAKAT Fahri TÜRK Soru:1 Sayın Hocam Balkan Türklüğü üzerine çalışmalarınızın olduğunu biliyoruz. Tarihsel süreçte Kosova Türkleri ve Türkçe hakkında okuyucularımızı

Detaylı

Fevzi Karamw;o TARIH 10 SHTEPIA BOTUESE

Fevzi Karamw;o TARIH 10 SHTEPIA BOTUESE Fevzi Karamw;o TARIH 10 FEN LisESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 i

Detaylı

ESP/SOSYALİST KADIN MECLİSLERİ

ESP/SOSYALİST KADIN MECLİSLERİ BASINA VE KAMUOYUNA Erkek egemen kapitalist sistemde kadınların en önemli sorunu 2011 yılında da kadına yönelik şiddet olarak yerini korudu. Toplumsal cinsiyetçi rolleri yeniden üreten kapitalist erkek

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir.

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir. İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim ŞAHİN nin Entegre Sınır Yönetimi Eylem Planı Aşama 1 Eşleştirme projesi kapanış konuşması: Değerli Meslektaşım Sayın Macaristan İçişleri Bakanı, Sayın Büyükelçiler, Macaristan

Detaylı

ÖRNEK SORU: 1. Buna göre Millî Mücadele nin başlamasında hangi durumlar etkili olmuştur? Yazınız. ...

ÖRNEK SORU: 1. Buna göre Millî Mücadele nin başlamasında hangi durumlar etkili olmuştur? Yazınız. ... ÖRNEK SORU: 1 1914 yılında başlayan Birinci Dünya Savaşı, Osmanlı Devleti açısından, 30 Ekim 1918 de, yenilgiyi kabul ettiğinin tescili niteliğinde olan Mondros Ateşkes Anlaşması yla sona erdi. Ancak anlaşmanın,

Detaylı

Bu Hafta Piyasalarda

Bu Hafta Piyasalarda 06 Nisan 2015 Bu Hafta Piyasalarda Geçtiğimiz hafta yurtiçinde beklenen 2014 büyüme rakamı %2,9 dördüncü çeyrek için ise %2,6 olarak açıklandı. Piyasa beklentisinin üzerinde gelen rakamlar Türkiye gibi

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI

İÇİNDEKİLER. Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm ANAYASA KAVRAMI Soru 1 : "Anayasa" deyince ne anlaşılır, ne anlamak gerekir? 7 Soru 2 : Türk tarihindeki anayasa hareketlerinin başlıca aşamaları ve özellikleri nelerdir? 15 İkinci

Detaylı

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum Piyasalarda Bugün Ne Oldu? GBPUSD EURUSD ALTIN BRENT PETROL USDTRY ABD verileri hayal kırıklığı yarattı ABD de bugün açıklanan üretici fiyat endeksi

Detaylı

1. BÖLÜM KAVRAM, TARİHÇE VE KAVRAMLAR ARASI İLİŞKİLER BAĞLAMINDA KENDİ KADERİNİ TAYİN

1. BÖLÜM KAVRAM, TARİHÇE VE KAVRAMLAR ARASI İLİŞKİLER BAĞLAMINDA KENDİ KADERİNİ TAYİN İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...V İÇİNDEKİLER...IX KISALTMALAR...XV GİRİŞ...1 1. BÖLÜM KAVRAM, TARİHÇE VE KAVRAMLAR ARASI İLİŞKİLER BAĞLAMINDA KENDİ KADERİNİ TAYİN I. KENDİ KADERİNİ TAYİNİN ANLAMI...5 A. Terim Sorunu...8

Detaylı

Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa.

Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa. Elveda Rumeli Merhaba Rumeli İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa. Hamdi Fırat BÜYÜK* Balkan Savaşları nın 100. yılı anısına Kitap Yayınevi tarafından yayınlanan Elveda Rumeli Merhaba

Detaylı

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ Bismillairrahmanirrahim 1. Suriye de 20 ayı aşkın bir süredir devam eden kriz ortamı, ülkedeki diğer topluluklar gibi

Detaylı

40 yılı aşkın bir süre, önce öğrenci, sonra değişik unvanlarla öğretim elemanı ve

40 yılı aşkın bir süre, önce öğrenci, sonra değişik unvanlarla öğretim elemanı ve 04.10.2010 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Sayın Cumhurbaşkanı, Muhterem Konuklar, 40 yılı aşkın bir süre, önce öğrenci, sonra değişik unvanlarla öğretim elemanı ve yönetici olarak içinde yer aldığım Ankara

Detaylı

İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİNDE KÜRT VE ERMENİ MESELELERİNİ TARTIŞTI!

İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİNDE KÜRT VE ERMENİ MESELELERİNİ TARTIŞTI! İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİNDE KÜRT VE ERMENİ MESELELERİNİ TARTIŞTI! Türkiye nin önemli toplumsal ve politik konularının tartışıldığı İstanbul Aydın Üniversitesi

Detaylı

15 Mayıs 2009 al-dimashqiyye Salonu

15 Mayıs 2009 al-dimashqiyye Salonu Suriye Arap Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Bashar al-assad ın Türkiye Cumhurbaşkanı Sayın Abdullah Gül ve Bayan Hayrünnisa Gül onuruna verilen Akşam Yemeği nde yapacakları konuşma 15 Mayıs 2009 al-dimashqiyye

Detaylı

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir.

Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Makedonya Cumhuriyeti ; 1991 yılında Yugoslavya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti nin iç savaşlara girdiği dönemde bağımsızlığını ilan etmiştir. Kuzeyde Sırbistan ve Kosova batıda Arnavutluk, güneyde Yunanistan,

Detaylı

YENİ BORÇLAR KANUNU NUN YILLIK İZNE İLİŞKİN HÜKÜMLERİ İLE 4857 SAYILI İŞ KANUNU NUN YILLIK İZNE İLİŞKİN HÜKÜMLERİNDE FARKLILIK VE DEĞERLENDİRMESİ

YENİ BORÇLAR KANUNU NUN YILLIK İZNE İLİŞKİN HÜKÜMLERİ İLE 4857 SAYILI İŞ KANUNU NUN YILLIK İZNE İLİŞKİN HÜKÜMLERİNDE FARKLILIK VE DEĞERLENDİRMESİ YENİ BORÇLAR KANUNU NUN YILLIK İZNE İLİŞKİN HÜKÜMLERİ İLE 4857 SAYILI İŞ KANUNU NUN YILLIK İZNE İLİŞKİN HÜKÜMLERİNDE FARKLILIK VE DEĞERLENDİRMESİ Selahattin BAYRAM * I- GİRİŞ: Yeni Türk Borçlar Kanunu

Detaylı

DANIŞTAY BAŞKANLIĞI NA

DANIŞTAY BAŞKANLIĞI NA DANIŞTAY BAŞKANLIĞI NA Yürütmenin Durdurulması Taleplidir. Duruşma Taleplidir. DAVACI : Türkiye Barolar Birliği adına Başkan Prof. Dr. Metin FEYZİOĞLU Oğuzlar Mahallesi Barış Manço Caddesi Avukat Özdemir

Detaylı

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Ekim 2011, No:7

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Ekim 2011, No:7 EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Ekim 2011, No:7 Bu sayıda; Ağustos ayı dış ticaret verileri, Eylül ayı enflasyon verileri, Döviz yükümlülüklere uygulanan munzam karşılıkların düşürülmesine

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

Türkiye küçük Millet Meclisleri Nisan 2011 Raporu Libya ya Uluslararası Müdahale ve Türkiye

Türkiye küçük Millet Meclisleri Nisan 2011 Raporu Libya ya Uluslararası Müdahale ve Türkiye Türkiye küçük Millet Meclisleri Nisan 2011 Raporu Libya ya Uluslararası Müdahale ve Türkiye Nükleer Enerji Santralleri ve Türkiye nin Enerji Politikası Ortak Paydalar Ortadoğu ve Kuzey Afrika da ki rejimlerin

Detaylı

İlerici Kadınlar Kimdir?

İlerici Kadınlar Kimdir? İlerici Kadınlar Kimdir? Türkiye de AKP iktidarı ile ivme kazanan piyasacılık ve gericilik kadınlar üzerindeki baskıyı daha da artırmıştır. Özellikle son on yılda toplumsal yaşamın dincileştirilmesi kadın

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır.

Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri için göç bir ihtiyaçtır. TÜRKİYE'DEKİ GÖÇLER VE GÖÇMENLER Göç güçtür.hem güç ve zor bir iştir hem de güç katan bir iştir. Göç yani hicret dini bir vazifedir.insanların dinlerini daha iyi yaşamaları,hayatlarını devam ettirebilmeleri

Detaylı

2000 li Yıllar / 8 Türkiye de Eğitim Bekir S. GÜR Arter Reklam 978-605-5952-25-9 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011

2000 li Yıllar / 8 Türkiye de Eğitim Bekir S. GÜR Arter Reklam 978-605-5952-25-9 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011 Seri/Sıra No 2000 li Yıllar / 8 Kitabın Adı Türkiye de Eğitim Editör Bekir S. GÜR Yayın Hazırlık Arter Reklam ISBN 978-605-5952-25-9 Baskı Tarihi Ağustos-2011 Ofset Baskı ve Mücellit Ömür Matbaacılık Ömür

Detaylı

Kosova'nın Bağımsızlığı: Türkiye Perspektifinden Bir Analiz

Kosova'nın Bağımsızlığı: Türkiye Perspektifinden Bir Analiz Kosova'nın Bağımsızlığı: Türkiye Perspektifinden Bir Analiz Yaşanan gelişmeler, Türkiye nin de önüne yeni bir Balkanlar gerçeği çıkarmıştır. 24.02.2016 / 16:22 Dünyadaki değişime paralel 1989 sonrasında

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİNDE GERİ SAYIM BAŞLADI KAMPANYASI DAHA ADİL BİR DÜNYA İÇİN YANIMDA OL

TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİNDE GERİ SAYIM BAŞLADI KAMPANYASI DAHA ADİL BİR DÜNYA İÇİN YANIMDA OL Arka Plan: BM Kadın, UNDP ve TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu ortaklığında yürütülmekte olan Türkiye de Cinsiyet Eşitliği ne Yönelik Elverişli Ortamın Teşvik Edilmesi Ortak Programı kapsamında

Detaylı

ÖN SÖZ... XI KISALTMALAR... XIII KAYNAKLAR VE ARAŞTIRMALAR... XV GİRİŞ... 1 I. ARNAVUTLUK ADININ ANLAM VE KÖKENİ...

ÖN SÖZ... XI KISALTMALAR... XIII KAYNAKLAR VE ARAŞTIRMALAR... XV GİRİŞ... 1 I. ARNAVUTLUK ADININ ANLAM VE KÖKENİ... İçindekiler ÖN SÖZ... XI KISALTMALAR... XIII KAYNAKLAR VE ARAŞTIRMALAR... XV GİRİŞ... 1 I. ARNAVUTLUK ADININ ANLAM VE KÖKENİ... 5 I.1. Arnavutluk Adının Anlamı... 5 I.2. Arnavutluk Adının Kökeni... 7 I.3.

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI rt O ku ao l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ÇOCUK HAKLARI PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - ARALIK 2015 ÇOCUK HAKLARI 10 Aralık 1948 de İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi nin kabulüyle birlikte 10

Detaylı

Yeni bir dönem açılıyor: Mali çöküş, depresyon, sınıf mücadelesi

Yeni bir dönem açılıyor: Mali çöküş, depresyon, sınıf mücadelesi Yeni bir dönem açılıyor: Mali çöküş, depresyon, sınıf mücadelesi Devrimci Marksizm Yayın Kurulu Uzun vadede bu felâket konusunda suçun nasýl daðýtýlacaðý çok þeyi belirleyecektir. Ýþte bu, önemli bir entelektüel

Detaylı

DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK-MART 2008 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU

DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK-MART 2008 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK-MART 2008 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU DEUTSCHE SECURITIES MENKUL DEĞERLER A.Ş. OCAK MART 2008 DÖNEMİ FAALİYET RAPORU KAPAK...1 YÖNETİM KURULU BAŞKANI NIN MEKTUBU...3

Detaylı

11.03.2016. Euro Bölgesi 0,00% Japonya -0,10% Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Brent. Yüksek 1,1034 1,4241 113,454 2,9181 1265,05 41,17

11.03.2016. Euro Bölgesi 0,00% Japonya -0,10% Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Brent. Yüksek 1,1034 1,4241 113,454 2,9181 1265,05 41,17 Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Brent Ülke Faiz Ülke Faiz Açılış 1,1011 1,4212 112,620 2,9130 1261,65 39,55 Türkiye 7,50% İngiltere 0,50% Yüksek 1,1034 1,4241 113,454 2,9181 1265,05 41,17 Düşük

Detaylı

TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ

TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ TÜRKİYE DE SİYASET VE DEMOKRASİ 12 Eylül Darbesi 1973 seçimlerinden 1980 yılına kadar gerçekleşen seçimlerde tek başına bir iktidar çıkmadığından bu dönem hükümet istikrarsızlığı ile geçen bir dönem olmuştur.

Detaylı

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum Piyasalarda Bugün Ne Oldu? BRENT PETROL GBPUSD USDTRY EURUSD ALTIN Gündemdekiler Perşembe günü verilecek olan faiz oranı kararı öncesinde Avrupa dan

Detaylı

ïlk kongre kapanîrken : Avrupalî Türk gözü ile Avrupalî Türkler Altay Manço, IRFAM, Belçika

ïlk kongre kapanîrken : Avrupalî Türk gözü ile Avrupalî Türkler Altay Manço, IRFAM, Belçika ïlk kongre kapanîrken : Avrupalî Türk gözü ile Avrupalî Türkler Altay Manço, IRFAM, Belçika Avrupalî Türkler hakkînda yazîlmîò araòtîrmalar tarandîgînda genellikle bu grurubun yerleòmiò olduklarî ülke

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN EUR / USD

GÜNLÜK BÜLTEN EUR / USD Ekonomik Gündem Günün şüphesiz takip edilecek en önemli gelişmesi bu akşam saatlerinde açıklanacak FED faiz kararı olacak. Sonrasında ise FED Başkanı Janet Yellen in basın toplantısı izlenecek. Öncesinde

Detaylı

MISIR IN SİYASAL HARİTASI

MISIR IN SİYASAL HARİTASI MISIR IN SİYASAL HARİTASI GÖKHAN BOZBAŞ Kırklareli Üniversitesi Afrika Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi MISIR IN SİYASAL HARİTASI HAZIRLAYAN GÖKHAN BOZBAŞ Kapak Fotoğrafı http://www.cbsnews.com/

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

Moody s Fransa nın kredi notunu düşürdü. Standart and Poor s ise Portekiz in kredi notunu yükseltti, Macaristan ın kredi notunu teyit etti.

Moody s Fransa nın kredi notunu düşürdü. Standart and Poor s ise Portekiz in kredi notunu yükseltti, Macaristan ın kredi notunu teyit etti. Ekonomik Gündem Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings Türkiye nin kredi notunu ve görünümünü değiştirmeyerek sabit tuttu. 2012 den bu yana yatırım yapılabilir seviye olan BBB- ile not

Detaylı

KOPENHAG ZİRVESİ IŞIĞINDA TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ

KOPENHAG ZİRVESİ IŞIĞINDA TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ 16 Prof. Dr. Atilla ERALP KOPENHAG ZİRVESİ IŞIĞINDA TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ Prof. Dr. Atilla ERALP ODTÜ Uluslararası İlişkiler Bölümü Kopenhag Zirvesiyle ilgili bir düşüncemi sizinle paylaşarak başlamak

Detaylı

Böylesine anlamlı ve sevinçli bir günde sizlerle birlikte olmaktan mutluluk duyuyorum. Türkiye İş Bankası adına sizleri kutluyorum.

Böylesine anlamlı ve sevinçli bir günde sizlerle birlikte olmaktan mutluluk duyuyorum. Türkiye İş Bankası adına sizleri kutluyorum. Sayın Kaymakam, Sayın Belediye Başkanı, Sayın Milli Eğitim Müdürü, Darüşşafaka Cemiyeti nin Sayın Başkanı ve Yöneticileri, Saygıdeğer Öğretmenlerimiz, Darüşşafaka daki temel öğrenimlerini başarıyla tamamlayıp,

Detaylı

NEDEN. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem

NEDEN. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem NEDEN Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem YERLi VE MiLLi BiR SiSTEM Türkiye, artık daha büyük. Dünyada söz söyleyen ülkeler arasında. Milletinin refahını artırmaya başladı. Dünyanın en büyük altyapı

Detaylı

BALKANLARDA TÜRKÇE RADYO YAYINCILIĞI ÇALIŞTAYI HABER METNİ VE SONUÇ BİLDİRGESİ Perşembe, 22 Aralık :56

BALKANLARDA TÜRKÇE RADYO YAYINCILIĞI ÇALIŞTAYI HABER METNİ VE SONUÇ BİLDİRGESİ Perşembe, 22 Aralık :56 Balkanlarda Türkçe yayıncılık yapan radyolar, Kosova'nın başkenti Priştine'de düzenlenen "Balkanlarda Türkçe Radyo Yayıncılığı ve Türkiye'nin Etkin Tanıtımı" adlı, yoğun ilgi gören bir çalıştayla bir araya

Detaylı

Günlük Yorum. IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı. Piyasalarda Bugün Ne Oldu? USDTRY BRENT PETROL GBPUSD EURUSD ALTIN

Günlük Yorum. IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı. Piyasalarda Bugün Ne Oldu? USDTRY BRENT PETROL GBPUSD EURUSD ALTIN Günlük Yorum IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Piyasalarda Bugün Ne Oldu? USDTRY BRENT PETROL GBPUSD EURUSD ALTIN Gündemdekiler Piyasalar yeni haftaya da gerçekleşen Brexit in gölgesi altında başladı.

Detaylı

Günlük Yorum. IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı. Piyasalarda Bugün Ne Oldu? GBPUSD ALTIN EURUSD USDTRY BRENT PETROL

Günlük Yorum. IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı. Piyasalarda Bugün Ne Oldu? GBPUSD ALTIN EURUSD USDTRY BRENT PETROL Günlük Yorum IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Piyasalarda Bugün Ne Oldu? GBPUSD ALTIN EURUSD USDTRY BRENT PETROL Tarihi oylamaya 1 gün kaldı Yarın gerçekleştirilecek oylamada İngiltere halkı, İngiltere

Detaylı

Bölgesel Ekonomik Görünüm: AVRUPA Ekonomideki Düzelmenin Desteklenmesi Ekim 2009. Yönetici Özeti

Bölgesel Ekonomik Görünüm: AVRUPA Ekonomideki Düzelmenin Desteklenmesi Ekim 2009. Yönetici Özeti Bölgesel Ekonomik Görünüm: AVRUPA Ekonomideki Düzelmenin Desteklenmesi Ekim 2009 Yönetici Özeti Avrupa da bugüne dek kayıtlara geçen en derin ve uzun süreli durgunluğun dip noktasının geçilmekte olduğuna

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU'NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU A

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU'NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU A CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU'NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ Halka Arz Tarihi : 26/03/2012

Detaylı

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011 Seri/Sıra No 2000 li Yıllar / 6 Kitabın Adı Türkiye de Dış Politika Editör İbrahim KALIN Yayın Hazırlık Arter Reklam ISBN 978-605-5952-27-3 BBaskı Tarihi Ağustos-2011 Ofset Baskı ve Mücellit Ömür Matbaacılık

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN. Ekonomik Gündem

GÜNLÜK BÜLTEN. Ekonomik Gündem Ekonomik Gündem Bugünkü ekonomik veri takviminde Avrupa seansında Euro Bölgesi Dış Ticaret Dengesi ve Nihai TÜFE rakamları takip edilecek. ABD seansında ise ABD haftalık işsizlik başvuruları, devam eden

Detaylı

Meksika Merkez Bankası gösterge faiz oranını değiştirmeyerek %3 seviyesinden sabit bıraktı.

Meksika Merkez Bankası gösterge faiz oranını değiştirmeyerek %3 seviyesinden sabit bıraktı. Ekonomik Gündem Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası bugün açıklayacağı Para Politikası Kurulu kararı ile faiz kararını açıklayacak. Piyasada beklentiler faizlerde bir değişiklik olmayacağı yönünde. Meksika

Detaylı

IV.HAFTA XX.YÜZYIL BAŞLARINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU

IV.HAFTA XX.YÜZYIL BAŞLARINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU IV.HAFTA XX.YÜZYIL BAŞLARINDA OSMANLI İMPARATORLUĞU Osmanlı Devleti nin 19. yüzyılda uyguladığı denge siyaseti bekleneni vermemiş; üç kıtada sürekli toprak kaybetmiş ve yeni yeni önem kazanan petrol Osmanlı

Detaylı

14 Mart 2009 tarih ve 27169 sayılı Resmi Gazete de yayınlanmıştır

14 Mart 2009 tarih ve 27169 sayılı Resmi Gazete de yayınlanmıştır 14 Mart 2009 tarih ve 27169 sayılı Resmi Gazete de yayınlanmıştır Maliye Bakanlığından: HAZİNE TAŞINMAZLARININ İDARESİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK MADDE 1 19/6/2007 tarihli

Detaylı

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 27.12.2012 Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 000 Sinem KARADAĞ Gözde TOP Babasının denge siyasetini başarıyla yürüten İlham Aliyev, Azerbaycan ın bölgesel nitelikli

Detaylı

26. Dönem Milletvekili Genel Seçimlerinde Ak Parti oyların yaklaşık %50 sini alarak tek başına iktidar oldu.

26. Dönem Milletvekili Genel Seçimlerinde Ak Parti oyların yaklaşık %50 sini alarak tek başına iktidar oldu. Ekonomik Gündem 26. Dönem Milletvekili Genel Seçimlerinde Ak Parti oyların yaklaşık %50 sini alarak tek başına iktidar oldu. Fitch İsviçre ve Kazakistan ın kredi notunu teyit etti. Kolombiya Merkez Bankası

Detaylı

(Resmi Gazete ile yayımı: Sayı: 25266)

(Resmi Gazete ile yayımı: Sayı: 25266) -113- TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE YUGOSLAVYA FEDERAL CUMHURİYETİ FEDERAL HÜKÜMETİ ARASINDA EĞİTİM, BİLİM, KÜLTÜR VE SPOR ALANLARINDA İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN. Ekonomik Gündem

GÜNLÜK BÜLTEN. Ekonomik Gündem Ekonomik Gündem Bu hafta gözler FED toplantısına çevrildi. 2006 dan bu yana yapılması olan ilk faiz artırımı sürecine girmeye hazırlanan ABD de halen yüksek oranda tartışmalar devam etmekte. Gelişen piyasalar

Detaylı

Türkiye nin Yeni Anayasa Arayışı: 2011-2013 TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu Tecrübesi

Türkiye nin Yeni Anayasa Arayışı: 2011-2013 TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu Tecrübesi Taylan BARIN Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Türkiye nin Yeni Anayasa Arayışı: 2011-2013 TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu Tecrübesi AK Parti, CHP, MHP ve BDP

Detaylı

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum Piyasalarda Öne Çıkanlar ALTIN BRENT PETROL GBPUSD USDTRY EURUSD ABD den Tarım Dışı İstihdam Verisi Açıklandı 15 Mart ta yapılacak FOMC toplantısı

Detaylı

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum. Piyasalarda Öne Çıkanlar USDTRY GBPUSD ALTIN EURUSD USDJPY BRENT PETROL

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum. Piyasalarda Öne Çıkanlar USDTRY GBPUSD ALTIN EURUSD USDJPY BRENT PETROL IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum Piyasalarda Öne Çıkanlar USDTRY GBPUSD ALTIN EURUSD USDJPY BRENT PETROL Geçtiğimiz günlerde açıklamlarda bulunan Fed üyeleri piyasalardaki faiz artışı

Detaylı

ABD, 13 ve 26 haftalık bono ihaleleri düzenleyecek.

ABD, 13 ve 26 haftalık bono ihaleleri düzenleyecek. Ekonomik Gündem Yılın son haftasının ilk işlem günü bir hayli sakin. Avrupa senasında açıklanacak önemli bir veri bulunmazken, ABD seansında ise sadece Dallas FED İmalat Endeksi rakamları takip edilecek.

Detaylı

Değerli misafirler, Kıymetli iş insanları... Basınımızın değerli temsilcileri... Hanımefendiler... Beyefendiler...

Değerli misafirler, Kıymetli iş insanları... Basınımızın değerli temsilcileri... Hanımefendiler... Beyefendiler... TÜRKONFED BAŞKANI TARKAN KADOOĞLU TKYD KURUMSAL YÖNETİM ZİRVESİ KONUŞMA METNİ 14 Ocak 2016 Değerli misafirler, Kıymetli iş insanları... Basınımızın değerli temsilcileri... Hanımefendiler... Beyefendiler...

Detaylı

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi

BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU. FİLİSTİN MESELESİ 2 5 te B İ L G İ NOTU. Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi 2 de Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya geldi AK Parti İstanbul İl Kadın Kolları nda AK Öğretmenler ile öğrenciler yıllar sonra bir araya gelmenin mutluluğunu yaşadı. 8 de YIL: 2012 SAYI

Detaylı

TESPAM Aylık Petrol Fiyatları Raporu ve Senaryoları - Nisan 2016. Serdar GÜRÜZÜMCÜ & Mehmet APAYDIN. (Müzakere Uzmanı M.Sc. & Petrol Ekonomisti M.Sc.

TESPAM Aylık Petrol Fiyatları Raporu ve Senaryoları - Nisan 2016. Serdar GÜRÜZÜMCÜ & Mehmet APAYDIN. (Müzakere Uzmanı M.Sc. & Petrol Ekonomisti M.Sc. TESPAM Aylık Petrol Fiyatları Raporu ve Senaryoları - Nisan 2016 Serdar GÜRÜZÜMCÜ & Mehmet APAYDIN (Müzakere Uzmanı M.Sc. & Petrol Ekonomisti M.Sc.) Bilindiği üzere 2014 yılının 2. yarısından itibaren

Detaylı

7. Orta Vadeli Öngörüler

7. Orta Vadeli Öngörüler 7. Orta Vadeli Öngörüler Bu bölümde tahminlere temel oluşturan varsayımlar özetlenmekte, bu çerçevede üretilen orta vadeli enflasyon ve çıktı açığı tahminleri ile para politikası görünümü önümüzdeki üç

Detaylı

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI, (1)

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI, (1) BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI, 1914-1918 (1) Topyekûn Savaş Çağı ve İlk Büyük Küresel Çatışma Mehmet Beşikçi I. Dünya Savaşı nın modern çağın ilk-en büyük felaketi olarak tasviri Savaşa katılan toplam 30 ülkeden

Detaylı

Cezayir'den yükselen bir ses: Yalnızca İslam hükmedecek!

Cezayir'den yükselen bir ses: Yalnızca İslam hükmedecek! Cezayir'den yükselen bir ses: Yalnızca İslam hükmedecek! Cezayir'de 1990'lı yıllardaki duvar yazıları, İslamcılığın yükseldiği döneme yönelik yakın bir tanıklık niteliğinde. 10.07.2017 / 18:00 Doksanlı

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR

Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Fevzi Karamuc;o TARIH 11 SOSYAL BiLiMLER LiSESi DERS KiTABI SHTEPIA BOTUESE LIBRI SHKOLLOR Prishtine, 2012 ic;indekiler I ÜNiTE: BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 1. BÜYÜK COGRAFYA KESiFLERi 3 A. COGRAFYA KESiFLERi

Detaylı

Yurtiçinde TIM eylül ayı ihracat rakamlarını açıklayacak. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Para Politikası tutanaklarını açılayacak.

Yurtiçinde TIM eylül ayı ihracat rakamlarını açıklayacak. Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Para Politikası tutanaklarını açılayacak. Ekonomik Gündem 2015 3.Çeyrek dönemi, Çin Merkez Bankası nın Yuan para birimini devalue etmesinin ardından küresel piyasalarda hızlı ve çalkantılı bir dönemin yaşanılmasıyla hatırlanacak. ABD Merkez Bankası

Detaylı

2017 İNSAN HAKLARI İHLAL RAPORU

2017 İNSAN HAKLARI İHLAL RAPORU 2017 İNSAN HAKLARI İHLAL RAPORU 1 Av.Dr. M. SEZGİN TANRIKULU İSTANBUL MİLLETVEKİLİ GİRİŞ 2015 yılı Ağustos ayından itibaren tekrar başlayan çatışmalar Türkiye tarihinde eşi az görülmüş bir yıkıma, sayısız

Detaylı

Sultan Abdulhamit in hayali gerçek oldu BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU B İ L G İ. NOTU BALKANLAR 2 de İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI

Sultan Abdulhamit in hayali gerçek oldu BÜLTEN İSTANBUL AZİZ BABUŞCU B İ L G İ. NOTU BALKANLAR 2 de İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI 5 te 7 de AZİZ BABUŞCU AK PARTİ İL BAŞKANI AK 4 te YIL: 2012 SAYI : 167 17-24 ARALIK 2012 BÜLTEN İL SİYASİ VE HUKUKİ İŞLER BAŞKANLIĞI T E Ş K İ L A T İ Ç İ H A F T A L I K B Ü L T E N İ 3 te 6 da Sultan

Detaylı

Meksika Merkez Bankası Banxico, ve Hırvatistan Merkez Bankası faiz kararını açıklayacak.

Meksika Merkez Bankası Banxico, ve Hırvatistan Merkez Bankası faiz kararını açıklayacak. Ekonomik Gündem Avrupa Merkez Bankası ECB faiz kararını açıklayacak. Avrupa Merkez Bankası Başkanı Mario Draghi ise para politikası kurulu toplantısı ile ilgili basın toplantısı düzenleyecek. Parasal genişlemenin

Detaylı

09.01.2016 fatihtekinkaya@hotmail.com

09.01.2016 fatihtekinkaya@hotmail.com Fatih TEKİNKAYA Sosyal Bilgiler Öğretmeni ANAYASALARIMIZ Teşkilat-ı Esasi 1921 Anayasası 1924 Anayasası 1961 Anayasası 1982 Anayasası Türkiye Cumhuriyeti Anayasası MADDE 1- Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.

Detaylı

2 Ekim 2013, Rönesans Otel

2 Ekim 2013, Rönesans Otel 1 MÜSİAD Brüksel Temsilciliği Açı çılışı ışı 2 Ekim 2013, Rönesans Otel T.C. AB Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış,.... T. C. ve Belçika Krallığının Saygıdeğer Temsilcileri, 1 2 STK ların Çok Kıymetli

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2013 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2013 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2013 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3. Müdürler

Detaylı

İş Yeri Hakları Politikası

İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası İş Yeri Hakları Politikası Çalışanlarımızla olan ilişkilerimize değer veririz. İşimizin başarısı, küresel işletmemizdeki her bir çalışana bağlıdır. İş yerinde insan haklarının

Detaylı

SABAH BÜLTENİ. Piyasalarda Çin Etkisi Sürüyor. 11 Ocak 2016-8:30 GENEL GÜN ÖZETİ. Merkez döviz teminat oranını yükseltti

SABAH BÜLTENİ. Piyasalarda Çin Etkisi Sürüyor. 11 Ocak 2016-8:30 GENEL GÜN ÖZETİ. Merkez döviz teminat oranını yükseltti SABAH BÜLTENİ Piyasalarda Çin Etkisi Sürüyor 11 Ocak 2016-8:30 GENEL GÜN ÖZETİ Merkez döviz teminat oranını yükseltti Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) bankaların Bankalararası Para Piyasası ndaki

Detaylı

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİNDE SERBEST TİCARET ANLAŞMALARI HAKKINDA BİLGİ VE DEĞERLENDİRME NOTU

TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİNDE SERBEST TİCARET ANLAŞMALARI HAKKINDA BİLGİ VE DEĞERLENDİRME NOTU Serbest Ticaret sı (STA), iki ya da daha fazla ülke arasında ticareti etkileyen tarife ve tarife dışı engellerin kaldırılarak, taraflar arasında bir serbest ticaret alanı oluşturulmasını sağlayan, ancak

Detaylı

YURTTAŞLIK EĞİTİMİ GİRİŞ

YURTTAŞLIK EĞİTİMİ GİRİŞ YURTTAŞLIK EĞİTİMİ GİRİŞ Üçüncü sınıflara ait yurttaşlık eğitimi, haftada bir ders olmak üzere 18 hafta uygulanır.yurttaşlık eğitimi öğrencilere onların şahsi kimlikleri ile güvenlikleri konusunda bilinçleşmelerinde

Detaylı

KOSOVA TÜRK ÖĞRETMENLER DERNEĞİ

KOSOVA TÜRK ÖĞRETMENLER DERNEĞİ KOSOVA TÜRK ÖĞRETMENLER DERNEĞİ KOSOVA'DA TÜRKÇE EĞİTİM (1951-2016) MONOGRAFİ Bu monografi Kosova da Türkçe Eğitimin yeniden başlandığı 65. yıldönümü dolayısıyla hazırlanmıştır. Kapak Tasarım: Cengiz KOVAÇ

Detaylı

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ DERSİ I.DÖNEM MÜFREDAT PROGRAMI

ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILÂP TARİHİ DERSİ I.DÖNEM MÜFREDAT PROGRAMI HAFTALAR KONULAR 1. Hafta TÜRK DEVRİMİNE KAVRAMSAL YAKLAŞIM A-) Devlet (Toprak, İnsan Egemenlik) B-) Monarşi C-) Oligarşi D-) Cumhuriyet E-) Demokrasi F-) İhtilal G-) Devrim H-) Islahat 2. Hafta DEĞİŞEN

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN. Ekonomik Gündem

GÜNLÜK BÜLTEN. Ekonomik Gündem Ekonomik Gündem Ekonomik veri takviminde bugün rakip edilecek en önemli datalar Avrupa seansında İngiltere RIVS Konut Fiyat Endeksi, Almanya ve Fransa Ekim ayı TÜFE rakamları, Euro Bölgesi eylül ayı Sanayi

Detaylı

TÜRK TURİSTİN İLGİSİNİ ÇEKEN OSMANLI MİRASINA SAHİBİZ

TÜRK TURİSTİN İLGİSİNİ ÇEKEN OSMANLI MİRASINA SAHİBİZ İ Bu yılki fuarda iyi bir tanıtım gerçekleştiren Kosovalılar, ülkelerine daha fazla turist gelmesiyle ekonomilerinin daha da gelişeceğine vurgu yaptılar. Sona eren Travel Turkey İzmir fuarının bu yılki

Detaylı

Birleşik Metal İş Sendikası üyesi işçilerin % 92,4 ü erkek, % 7,6 sı kadındır.

Birleşik Metal İş Sendikası üyesi işçilerin % 92,4 ü erkek, % 7,6 sı kadındır. Kadın 7,6% Birleşik Metal İş Sendikası üyesi işçilerin % 92,4 ü erkek, % 7,6 sı kadındır. Erkek 92,4% Kocaeli 8% Trakya 5% Anadolu 8% Bursa 6% Eskişehir 7% İzmir 23% İstanbul 1'nolu (Anadolu ) 16% Gebze

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim Türkiye de 2007 genel milletvekili seçimlerine ilişkin değerlendirme yaparken seçim sistemine değinmeden bir çözümleme yapmak pek olanaklı değil. Türkiye nin

Detaylı

Günlük Yorum. IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı. Piyasalarda Bugün Ne Oldu? USDTRY EURUSD GBPUSD BRENT PETROL ALTIN

Günlük Yorum. IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı. Piyasalarda Bugün Ne Oldu? USDTRY EURUSD GBPUSD BRENT PETROL ALTIN Günlük Yorum IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Piyasalarda Bugün Ne Oldu? USDTRY EURUSD GBPUSD BRENT PETROL ALTIN Brexit sonrası oluşan son iki günlük havanın biraz daha iyimser fiyatlamalara yol

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET k İl u ok l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - NİSAN 2014 AİLE İÇİ ŞİDDET Çocuğun sağlıklı bir gelişim göstermesi ve sağlam bir kişilik kazanması için

Detaylı

OCAK-EYLÜL 2017 DÖNEMİ TAŞIMACILIK İSTATİSTİKLERİ DEĞERLENDİRMESİ

OCAK-EYLÜL 2017 DÖNEMİ TAŞIMACILIK İSTATİSTİKLERİ DEĞERLENDİRMESİ 12.10.2017 OCAK-EYLÜL 2017 DÖNEMİ TAŞIMACILIK İSTATİSTİKLERİ DEĞERLENDİRMESİ Türk İhracat Taşımalarında Yoğunluk Haritası İHRACAT TAŞIMALARI Geçen yıl Ocak-Eylül toplamına bakıldığında 2016 yılında 849.247

Detaylı

Yurtiçinde ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası(TCMB), 'Aylık Fiyat Gelişmeleri' ile ilgili değerlendirmesini yayınlayacak.

Yurtiçinde ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası(TCMB), 'Aylık Fiyat Gelişmeleri' ile ilgili değerlendirmesini yayınlayacak. Ekonomik Gündem Haftanın ikinci yarısında önemle takip edilecek ekonomik verilerde Avrupa seansında açıklanacak önemli bir gündem bulunmuyor. ABD seansında ise, Ocak ayı Challenger İstihdam Kesintileri,

Detaylı

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI

MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI MEŞRUTİYET DÖNEMİNDE OSMANLI DEVLET TEŞKİLATI II. Mahmut ve Tanzimat dönemlerinde devlet yöneticileri, parçalanmayı önlemek için ortak haklara sahip Osmanlı toplumu oluşturmak için Osmanlıcılık fikrini

Detaylı

Filistin Sahnesinde Faal Olan Gruplara Karşı Filistin Halkının Tutumu (Anket)

Filistin Sahnesinde Faal Olan Gruplara Karşı Filistin Halkının Tutumu (Anket) Kamuoyu Yoklaması Filistin Sahnesinde Faal Olan Gruplara Karşı Filistin Halkının Tutumu (Anket) Vizyon Siyasi Kalkınma Merkezi Vizyon Siyasi Kalkınma Merkezi 2017 1 Filistin Sahnesinde Faal Olan Gruplara

Detaylı

Değerli Çekmeköy Anadolu İmam Hatip Lisesi Öğrencileri

Değerli Çekmeköy Anadolu İmam Hatip Lisesi Öğrencileri Tarihi boyunca bağımsızlığını koruyabilmiş ve Afrika Kıtası'nın Avrupa devletlerince sömürge yapılamamış tek ülkesi olan Etiyopya (Habeşistan) dünya tarihinin en eski medeniyetlerinden biri olarak biliniyor.

Detaylı

İSİPAB Dördüncü Müslüman Kadın Parlamenterler Konferansı Raporu nun Sunumu

İSİPAB Dördüncü Müslüman Kadın Parlamenterler Konferansı Raporu nun Sunumu İSİPAB Dördüncü Müslüman Kadın Parlamenterler Konferansı Raporu nun Sunumu Sayın Başkan, Değerli Meclis Başkanları, Değerli Katılımcılar, Dördüncü Müslüman Kadın Parlamenterler Konferansı Raporu nu sunmak

Detaylı

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum

IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum IŞIKFX Uluslararası Piyasalar Departmanı Günlük Yorum Piyasalarda Bugün Ne Oldu? EURUSD USDTRY ALTIN GBPUSD BRENT PETROL Başbakan Binali Yıldırım dan Ekonomiye Yönelik Olumlu Sinyaller Ak Parti TBMM grup

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor!

Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor! Dünya ekonomisinde kartlar yeniden karılıyor! Çin ABD savaşı kızışıyor. AB ile TTIP görüşmelerini sürdüren ABD`nin, TPP`yi olumlu sonuçlandırarak, Çin`in bölgede artan etkinliğini dengelemek açısından

Detaylı

21.01.2016. Euro Bölgesi 0,05% Japonya < 0.10% Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Brent. Yüksek 1,0976 1,4219 117,685 3,0613 1109,65 28,72

21.01.2016. Euro Bölgesi 0,05% Japonya < 0.10% Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Brent. Yüksek 1,0976 1,4219 117,685 3,0613 1109,65 28,72 Parite EURUSD GBPUSD USDJPY USDTRY Altın Brent Ülke Faiz Ülke Faiz Açılış 1,0907 1,4155 117,620 3,0392 1087,88 28,63 Türkiye 7,50% İngiltere 0,50% Yüksek 1,0976 1,4219 117,685 3,0613 1109,65 28,72 Düşük

Detaylı

BATI CEPHESİ'NDE SAVAŞ

BATI CEPHESİ'NDE SAVAŞ T.C. İNKILAP TARİHİ VE ATATÜRKÇÜLÜK TEOG ÇIKMIŞ SORULAR - 3. ÜNİTE Batı cephesinde Kuvâ-yı Millîye birliklerinin faaliyetlerini ve düzenli ordunun kurulmasını değerlendirir.türk milletinin Kurtuluş Savaşı

Detaylı