İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI"

Transkript

1 İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI Onur GÖZBAŞI * ÖZ Bu çalışmanın amacı, İMKB ile gelişmeke olan yedi ülkenin (Arjanin, Brezilya, Meksika, Hindisan, Malezya, Macarisan ve Mısır) hisse senedi piyasaları arasındaki ekileşimi incelemekir. Bu amaç doğrulusunda, Aralık 1995-Aralık 28 dönemine ai hafalık veriler kullanmak sureiyle eşbüünleşme ve nedensellik analizlerine başvurulmakadır. Elde edilen sonuçlar İMKB ile Brezilya, Hindisan ve Mısır borsaları arasındaki uzun dönemli ilişkiyi oraya koyarken; kısa dönemde söz konusu 3 ülkenin yanı sıra İMKB ile Meksika ve Macarisan borsaları arasındaki ekileşime işare emekedir. Buna göre İMKB hala bazı gelişmeke olan ülke borsalarından bağımsızdır ve yaırımcılara uluslararası çeşilendirme imkanı sunabilecek bir borsa konumundadır. Anahar Kavramalar: Hisse Senedi Piyasaları, Büünleşme, Gelişmeke Olan Piyasalar, Sınırlar Tesi Eşbüünleşme Yaklaşımı, Toda-Yamamoo Nedensellik Tesi. INTERACTION BETWEEN ISE AND EMERGING STOCK MARKETS: COINTEGRATION AND CAUSALITY ANALYSIS ABSTRACT This sudy primarily aims o examine he ineracion beween he Isanbul Sock Exchange (ISE) and he sock markes of 7 developing counries (namely Argenina, Brazil, Mexico, India, Malaysia, Hungary and Egyp). To his end, i employs coinegraion and causaliy analyses on he basis of he weekly daa beween December 1995 and December 28. The obained resuls demonsrae he long-erm relaionship beween he ISE and Brazilian, Indian and Egypian sock markes, while i also indicaes he shor-erm ineracion of he ISE wih Mexican and Hungarian sock markes along wih he hree counries in quesion. As revealed by he sudy resuls, he ISE is sill independen from cerain emerging sock markes, offering invesors inernaional diversificaion opporuniies o a cerain exen. Key Words: Sock Markes, Emerging Markes, Bounds Tesing Approach o Coinegraion, Toda-Yamamoo Causaliy Tes. * Yrd. Doç. Dr., Nuh Naci Yazgan Üniversiesi, İşleme Bölümü. Makalenin kabul arihi: Aralık 21

2 1 Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Sayı: 35, Ocak-Temmuz 21 ss GİRİŞ Finansal serbesleşme uygulamaları başa olmak üzere yirminci yüzyılın son çeyreğinde yaşanan ekonomik, poliik ve eknolojik gelişmeler uluslararası sermaye harekelerini ve dolayısıyla piyasalar arasındaki büünleşmeyi arırmışır (Bekaer, 1995: 75; Bekaer vd., 23; Tai, 27; Karim ve Majid, 21). Arouri (24), bu durumun sonucu olarak piyasaların ekinliğinin aracağına, buna karşın yaırımcılar açısından çeşilendirmenin sağlayacağı faydaların azalacağına işare emekedir. Niekim konuyu kapsamlı bir biçimde ele alan Levy ve Sarna (197) ve Solnik (1974) gibi öncü çalışmalardan iibaren hisse senedi piyasaları arasındaki büünleşmenin armasıyla uluslararası hisse senedi piyasalarında çeşilendirme yapmanın daha az ekin olacağı, yaırımcıların uluslararası çeşilendirme yoluyla riskleri minimize eme imkanlarının daralacağı sıkça vurgulanmakadır (Chan vd., 1992; Defusco vd., 1996; Narayan ve Smyh, 25). Bu çalışmanın emel amacı İsanbul Menkul Kıymeler Borsası (İMKB) hisse senedi piyasası ile gelişmeke olan Arjanin, Brezilya, Meksika, Hindisan, Malezya, Macarisan ve Mısır hisse senedi piyasaları arasındaki kısa ve uzun dönemli ekileşimi araşırmakır. Bu amaç doğrulusunda eşbüünleşme ve nedensellik analizlerine başvurulmakadır. Lieraür incelendiğinde, ulusal hisse senedi piyasalarının büünleşmesi üzerine yapılan çalışmaların sayısında son yıllarda arış gözlenmekedir. Bununla birlike söz konusu çalışmalarda daha çok gelişmiş ülke piyasalarının kendi aralarındaki büünleşmesi (ör., Kasa, 1992; Kanas, 1998, Ozdemir ve Cakan, 27) veya gelişmeke olan ülkeler ile gelişmiş ülkelerin hisse senedi piyasalarının büünleşmesi incelenmekedir (ör., DeFusco vd., 1996; Chan vd., 1997; Tabak ve Lima, 22; Karim ve Majid, 21). Gelişmeke olan piyasalar arasındaki ekileşimi inceleyen çalışmalara ise nadiren raslanmakadır (ör., Hassan, 23) Bu çalışma, gelişmeke olan İMKB ile önde gelen diğer gelişmeke olan piyasalar arasındaki ekileşimin incelemesi bakımından önemli olabilir. Ayrıca, İMKB son yıllarda göserdiği performans ile yabancı yaırımcıların ilgisini çeken bir piyasa konumundadır. İMKB de işlem gören şirkelerin halka açık kısmı için yabancı saklama bakiyeleri kayıları incelendiğinde, yabancılara ai hisse senelerinin oplam hisse senelerine oranı 2 yılı sonunda %4.9 iken, 27 yılı sonunda %72.3 e kadar yükselmişir. Bu oran 29 yılında %67 olarak gerçekleşmişir. Ayrıca, son 1 yıllık dönemde gerçekleşirilen birincil halka arzların %66 sı yabancı yaırımcılar arafından alep görürken, aynı dönemde İMKB opan saışlar pazarında yabancı yaırımcıların %72 lik paya sahip olduğu da görülmekedir (SPK, 29: 45-46; TSPAKB, 21: 64-66). Dolayısıyla İMKB ile diğer ülke piyasaları arasındaki ilişkiyi espi emek uluslararası porföy çeşilendirmesi yaparak risklerini azalmak iseyen yaırımcılara yol göserici olabilir. Bunun da öesinde uluslararası piyasalar ile enegre bir piyasa daha ekin bir piyasa olarak kabul edildiğinden, konu piyasa ekinliği açısından da önemli olarak kabul edilebilir.

3 İMKB İle Gelişmeke Olan Ülkelerin Hisse Senedi Piyasalarının Ekileşimi: Eşbüünleşme ve Nedensellik Yaklaşımı 11 Çalışmanın geri kalanı şu şekilde düzenlemişir. Birinci bölümde konuyla ilgili ulusal ve uluslararası lieraür incelenmekedir. İkinci bölümde çalışmanın veri ve yönemi açıklanırken, üçüncü bölümde elde edilen bulgular ve değerlendirmeler yer almakadır. I. LİTERATÜR İNCELEMESİ Lieraürde farklı dönemlerde farklı yönemler uygulayarak hisse senedi piyasaları arasındaki ekileşimi inceleyen çalışmalar mevcuur. Kasa (1992), Ocak 1974-Ağusos 199 dönemine ai aylık ve üç aylık verileri kullandığı çalışmada gelişmiş ABD, Japonya, İngilere, Almanya ve Kanada piyasalarını sürükleyen orak bir rendin varlığını oraya koymakadır. Chan vd. (1997), çoğu gelişmiş on sekiz ülkeye ai hisse senedi piyasasının dönemine ai aylık endeks verileri ile yapılan analizler sonucunda ele alınan hisse senedi piyasalarının çok azı arasında eşbüünleşme ilişkisini oraya koymakadır. Çalışmada, bu sonuca bağlı olarak veri dönemi içerisinde gerçekleşen büyük çöküşün 1 piyasaların büünleşme derecelerini arıracağı hipoezi reddedilmiş ve piyasalar arasında bulaşma ekisinin zayıf olduğu vurgulanmışır. Benzer çalışmada Ewing vd. (1999), Kuzey Amerika hisse senedi piyasaları arasındaki büünleşmeyi Kuzey Amerika Ülkeleri Serbes Ticare Anlaşması (NAFTA) ya geçiş sürecini de içeren Aralık Mar 1997 dönemine ai aylık verileri kullanarak incelemişir. Yapılan analizler sonucunda hisse senedi piyasaları arasında eşbüünleşme ilişkisine raslanmamışır. Bu sonuçlar, NAFTA ya geçişin piyasalarda büünleşmeyi arırmadığını oraya koymakadır. Tabak ve Lima (22), Ocak 1995-Mar 21 dönemine ai günlük verilerle yedi Lain Amerikan ülkesinin hisse senedi piyasasının ABD hisse senedi piyasası ile eşbüünleşik olmadığını oraya koymakadır. Ocak Kasım 1996 dönemine ai günlük veriler kullanarak alı gelişmiş Avrupa ülkesiyle Amerikan hisse senedi piyasaları arasındaki büünleşmeyi üç farklı yönem kullanarak inceleyen Kanas (1998), Avrupa ile Amerikan hisse senedi piyasaları arasında uzun dönemli ilişki olmadığını espi emişir. Buna karşın daha ileri dönemi kapsayan Ağusos 199- Temmuz 26 dönemine ai günlük verileri kullanarak Amerikan, Japonya, Fransız ve İngiliz hisse senedi piyasaları arasındaki ekileşimi doğrusal ve doğrusal olmayan Granger nedensellik esleri araşıran Ozdemir ve Cakan (27), söz konusu piyasalar arasındaki güçlü ekileşime işare emekedir. Buna göre, Amerikan hisse senedi piyasalarından diğer her üç piyasaya doğru doğrusal nedensellik söz konusudur. Ocak Haziran 2 dönemine ai günlük verilerle Avrupa hisse senedi piyasalarının kendi arasındaki büünleşmesini inceleyen Frazscher (22), büünleşmenin 199 lı yılların ikinci yarısından iibaren daha yüksek düzeyde olduğunu; özellikle Euro nun orak para birimi olarak kabul edilmesi ile büün- 1 Dow Jones Endüsri Oralamasının ek bir işlem gününde %22.6 değer kaybeiği ve kara Pazaresi olarak adlandırılan 19 Ekim 1987 günü dünya piyasalarında büyük bir gerileme olmuşur.

4 12 Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Sayı: 35, Ocak-Temmuz 21 ss leşmenin daha da arığını belirmekedir. Narayan ve Smyh (25), Yeni Zelanda hisse senedi piyasasının Avusralya ve G7 ülkeleri piyasaları ile büünleşmesini Johansen (1988) ve Gregory ve Hansen (1996) esleri ile incelemiş ve Yeni Zelanda piyasasının ABD hariç, diğer ülke hisse senedi piyasalarından bağımsız hareke eiğini espi emişir. Dolayısıyla Yeni Zelanda piyasası risken kaçınmak iseyen yaırımcılar için uluslararası porföy çeşilendirmesi yapabilecekleri bir poansiyel sunmakadır. Chan vd. (1992), Hong Kong, Güney Kore, Singapur, Tayvan, Japonya ve ABD hisse senedi piyasaları arasında büünleşme olmadığını oraya koymakadır. Buna karşın Subramanian (28), Ocak 2- Ağusos 28 dönemine ai günlük verilerin kullandığı çalışmada birbirine komşu Çin, Japonya, Hong Kong ve Kore hisse senedi piyasalarının eşbüünleşik olduğunu espi emişir. Tai (27) Hindisan, Kore, Malezya, Filipinler, Tayvan ve Tayland gibi gelişmeke olan Asya piyasalarında uygulanan finansal serbesleşme poliikalarının bu piyasaların dünya piyasaları ile büünleşmesinde önemli değişikliklere neden olduğunu oraya koymakadır. Korajczyk (1996) ya göre gelişmeke olan ülke borsaları, gelişmiş ülke borsalarına göre, diğer borsalarla daha düşük derecede büünleşme derecesine sahipir. Husain ve Saidi (2), gelişmeke olan Pakisan piyasasının Ocak 1988-Aralık1993 döneminde gelişmiş yedi ülkenin hisse senedi piyasasından bağımsız olduğunu oraya koymakadır. Hassan (23), Ekim 1994-Ağusos 21 dönemine ai hafalık verilerle Körfez bölgesinde komşu Kuvey, Bahreyn ve Umman hisse senedi piyasalarının büünleşik olduğunu espi emişir. Marashdeh (25), yıllarına ai aylık emel endeks verilerini kullanarak Ora Doğu ve Kuzey Afrika bölgesindeki gelişmeke olan Türkiye, Ürdün, Fas, Mısır borsalarının kendi aralarında büünleşik olduğunu; buna karşın Mısır haricinde, gelişmiş ABD, İngilere ve Almanya piyasalarıyla büünleşik olmadığını espi emişir. Karim ve Majid (21), Malezya hisse senedi piyasası ile Malezya nın daha çok icari faaliyee bulunduğu ABD, Japonya, Singapur, Çin ve Tayland hisse senedi piyasalarının büünleşmesini Ocak Mayıs 28 hafalık verileri kullanmak sureiyle incelmekedir. ARDL sınır esi ve VAR modellerinin kullanıldığı çalışmanın sonuçları Malezya ile analize dahil edilen diğer hisse senedi piyasalarının büünleşik olduğunu oraya koymuşur. Yazarlara göre ülkeler arasındaki icari ilişkilerin yanı sıra coğrafi yakınlık ve ülkeler arasındaki icari ve yaırım engellerinin kaldırılması gibi liberalizasyon uygulamaları hisse senedi piyasaları arasındaki büünleşmeyi olumlu yönde ekilemekedir. Lieraürde farklı veri dönemlerini kapsayan ve farklı ekonomerik yönemler yardımıyla Türk hisse senedi piyasası ve uluslararası hisse senedi piyasaları arasındaki ekileşimini inceleyen çalışmalar yer almakadır. Söz konusu çalışmalarda daha çok İMKB ile gelişmiş piyasaların ekileşimi ele alınmaka (Bayri ve Güloğlu, 25; Küçükçolak, 28; Küçükkaya, 29; Mandacı ve Taşkın, 25; Berumen ve Ince, 25); bazı çalışmalarda ise gelişmiş piyasala-

5 İMKB İle Gelişmeke Olan Ülkelerin Hisse Senedi Piyasalarının Ekileşimi: Eşbüünleşme ve Nedensellik Yaklaşımı 13 rın yanı sıra gelişmeke olan piyasalar da analizlere dahil edilmekedir (Marashdeh, 25; Çıak ve Gözbaşı, 27; Korkmaz ve Çevik, 28; Kasman vd., 29). Söz konusu çalışmalarda kullanılan yönem ve veri dönemine bağlı olarak farklı sonuçlar elde edildiği görülmekedir. Bayri ve Güloğlu (25), 21 krizi öncesi ve sonrasını kapsayan iki dönemde ( ve 21-24) İMKB nin ABD ve AB hisse senedi piyasaları ile büünleşmesini araşırmışır. Sonuçlar, İMKB de işlem gören hisse senedi fiyalarının uzun dönemde uluslararası fakörlerden ekilediğini, İMKB ile ABD ve AB piyasaları arasında uzun dönem eşbüünleşme ilişkisi olduğunu belirmekedir. Benzer şekilde Berumen ve Ince (25), ABD hisse senedi piyasası performansının Türk hisse senedi piyasası üzerindeki ekilerini Ekim Haziran 24 dönemine ai günlük veriler kullanarak araşırmışır. Buna göre ABD piyasasını emsil eden S&P5 endeksinin İMKB-1 endeksi üzerinde 4 güne kadar devam emeke olan poziif ekisi söz konusudur. Buna karşın Amerikan piyasası İMKB den ekilenmemekedir. Bu bulgular Amerikan piyasasından Türk hisse senedi piyasasına doğru nedensellik espi eden Maneschiold (25) in bulgularını deseklemekedir. Bu sonuçlardan farklı olarak Küçükkaya (29), İMKB nin Amerikan hisse senedi piyasası ile olası kısa ve uzun dönemli ilişkilerini eşbüünleşme ve nedensellik analizleri ile incelmiş ve iki piyasanın eşbüünleşik bulunamamasına bağlı olarak İMKB nin poföy riskini azalmaka kullanılabilecek bir borsa olduğunu ifade emişir. Bununla beraber çalışmada uzun dönemde Amerikan piyasasından İMKB ye nedensellik de espi edilmişir. Yazara göre bu durum porföy çeşilendirilmesinden oraya çıkan yararı kısılayabilecekir. Marashdeh (25), İMKB nin Ora Doğu ve Kuzey Afrika bölgesindeki gelişmeke olan Ürdün, Fas, Mısır borsaları ile büünleşik; gelişmiş ABD, İngilere ve Almanya piyasalarıyla büünleşik olmadığını yılları aylık emel endeks verilerini kullanarak espi emişir dönemi verilerini ile İMKB yi risk ve geiri açısından AB üyesi ülkelerin borsaları ile karşılaşıran Mandacı ve Taşkın (25), İMKB ile AB borsaları arasındaki korelasyonun düşük olduğunu espi emişir. Buna göre İMKB, AB piyasalarındaki yaırımcılara porföy çeşilendirmesi sağlayabilecek bir piyasadır. Benzer şekilde Küçükçolak (28), Ocak 21- Aralık 25 dönemine ai günlük veriler kullanmak sureiyle İMKB ile Avrupa Birliği üyesi İngilere, Almanya ve Fransa nın yanı sıra Yunanisan hisse senedi piyasaları arasındaki uzun dönemli ilişkiyi araşırmışır. Sonuç olarak İMKB ile söz konusu ülkelerin hisse senedi piyasaları arasında uzun dönemli bir büünleşme ilişkisine raslanamamışır. Çıak ve Gözbaşı (27), Ocak 1986-Temmuz 26 dönemine ai aylık veriler kullanılarak gerçekleşirdikleri eşbüünleşme analizleri sonucunda İMKB ile gelişmiş İngilere, Almanya, ABD ve gelişmeke olan Hindisan hisse senedi piyasaları emel endekslerinin eşbüünleşik olduğunu oraya koymuşur. Söz konusu çalışmada ayrıca ülkelerin emel endeksleri yanında sınai, mali ve hizmeler endeksleri de Ocak 2 Temmuz 26 dö-

6 14 Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Sayı: 35, Ocak-Temmuz 21 ss nemi için analize dahil edilerek büünleşmenin ana sekör endeksleri emelinde farklılık göserip gösermediği incelenmiş; sonuç olarak İMKB ile hiçbir ülkenin sekör endeksleri arasında eşbüünleşme ilişkisine raslanmamışır. Korkmaz ve Çevik (28) aylık endeks verileri kullanarak İMKB ile on iki gelişmiş ve yirmi iki gelişmeke olan ülke hisse senedi piyasası arasındaki eşbüünleşme ilişkisini incelemiş; İMKB nin yedi gelişmiş ve beş gelişmeke olan ülkenin hisse senedi piyasasıyla eşbüünleşik olduğunu oraya koymuşur. Kasman vd. (29) de benzer şekilde İMKB hisse senedi piyasası ile bazı gelişmiş ve gelişmeke olan ülkelerin hisse senedi piyasaları arasındaki ekileşimi incelemekedir. Çalışmada uygulanan geleneksel Engle ve Granger (1987) esi ile İMKB nin hiçbir hisse senedi piyasası ile eşbüünleşik olmadığı sonucuna varılırken; yapısal kırılmayı dikkae alan Gregory ve Hansen (1996) esi, İMKB nin bazı ülkeler ile eşbüünleşik olduğunu oraya koymuşur. Çalışmada ayrıca, İMKB nin özellikle Türkiye ile yakın icari ilişkileri bulunan Fransa, Almanya ve İngilere gibi ülkelerin borsaları ile daha çok ekileşimde olduğu da vurgulanmakadır. Genel bir değerlendirme yapılacak olursa, lieraürde yer alan çalışmalarda önemli makro ekonomik gelişmeler ve finansal serbesleşme poliikalarının yanı sıra coğrafi yakınlık ve bölgesel oraklıkların da piyasaların büünleşmesi açısından önemli olabileceği espi edilmişir. Ayrıca, zaman ilerledikçe piyasaların birbirleri ile daha çok uzun dönem ilişkisi sergilemek eğiliminde olduğu anlaşılmakadır. Bu durum da uluslararası porföy çeşilendirmesinin sağlayacağı olası yararları kısılamakadır. II. VERİ VE YÖNTEM A. VERİ Bu çalışmada gelişmeke olan sekiz ülkenin hisse senedi piyasası emel endeksleri için Aralık 1995-Ocak 29 dönemine ai 669 hafalık veriler kullanılmışır (Ek 1 ve Ek 2). İMKB ile birlike analize dahil edilen ülkeler Dünya Borsalar Federasyonu nun 29 sıralamasına göre piyasa değerleri kısmen büyük borsalar arasından, verilerin emin edilebilme kısıı alında seçilmişir (WFE, 29). Bloomberg veri abanından elde edilen dolar bazlı endeks değerleri doğal logarimaları alınmak sureiyle analizlere dahil edilmişir. B. YÖNTEM İMKB ve analize dahil edilen gelişmeke olan ülkelerin hisse senedi piyasaları arasındaki uzun ve kısa dönemli ilişkiler eşbüünleşme ve nedensellik analizleri yardımıyla incelenmekedir. Uzun dönem eşbüünleşme analizi için, Pesaran vd. (21) arafından gelişirilen ARDL (Auoregressive Disribued Lag) modeli, diğer adıyla sınırlar esine; kısa dönem nedensellik analiz için ise Granger (1969 ve 1988) ve Toda-Yamamoo (1995) eslerine başvurulmakadır.

7 İMKB İle Gelişmeke Olan Ülkelerin Hisse Senedi Piyasalarının Ekileşimi: Eşbüünleşme ve Nedensellik Yaklaşımı Eşbüünleşme Analizleri Durağan olmayan iki zaman serisi eşbüünleşik ise, bu seriler durağan olan doğrusal bir ilişki ile sınırlandırılmaka, böylece birlike hareke eme eğilimi gösermeke ve bu ilişkiden sapmalar da geçici nielike olmakadır (Engle ve Granger, 1987). Dolayısıyla aralarında eşbüünleşme ilişkisi bulunan hisse senedi piyasaları arasında uzun vadede uluslararası porföy çeşilendirmesi imkanı olmayacakır. Diğer arafan, iki zaman serisi eşbüünleşik değil ise, uzun vadede büyük olasılıkla birbirlerinden ayrı hareke edecekleri ve aralarındaki sokasik (olasılıksal) fark da kalıcı olacağı için, diğer piyasalar ile eşbüünleşik olmayan hisse senedi piyasaları yaırımcılara uzun vadede uluslararası çeşilendirme yoluyla risklerini minimize eme imkanı sunabilecekir. Engle ve Granger (1987) ve Johansen ve Joselius (199) arafından gelişirilen eşbüünleşme analizlerine ampirik çalışmalarda yaygın şekilde başvurulmakadır. Pesaran vd. (21), sınırlar esinin yukarıda bahsedilen diğer yaklaşımlarından üsünlüğüne işare emekedir. Öncelikle bahsedilen diğer yaklaşımlar aynı dereceden büünleşik (genellikle birinci dereceden) olan serilere uygulanabilirken, sınırlar esi yaklaşımı söz konusu ön koşul olmadan da gerçekleşirilebilmekedir. Diğer bir ifadeyle, sınırlar esi analize dahil edilen değişkenlerin büünleşme derecelerine bağımlı olmamaka, yani değişkenler seviyelerinde (I()) veya birinci farklarında (I(1)) durağan veya değişkenlerin bazıları seviyelerinde diğerleri birinci farklarında durağan iken de uygulanabilmekedir. Bunun diğer bir anlamı da değişkenlerin büünleşme derecelerinin belirlenmesi için gerekli olan ön-eslere bu yönemde ihiyaç olmamasıdır 2. Böylece söz konusu öncü eslerde meydana gelebilecek haaların eşbüünleşme analizine aşınması riski de oradan kalkmakadır. Ayrıca Pesaran ve Shin (1999) e göre bu yaklaşım, sınırlı örneklemlerde daha iyi performans gösermeke ve uzun dönem eşbüünleşme vekörlerinin sandar normal dağılım alında ahmin edilmesini sağlamakadır. Analize dahil edilen İMKB ( ln IMKB ) ile diğer her bir ülkenin hisse senedi piyasası endeksi ( ln DU ) değişkenleri arasında eşbüünleşme ilişkisini belir- lemek üzere başvurulan sınırlar esi yaklaşımında aşağıdaki ARDL modeli ahmin edilmekedir: p p (1) Δ ln IMKB = μ+ ωδ ln IMKB + λδ ln DU + δ ln IMKB + δ ln DU + u k k k k k= 1 k= burada Δ birinci derece fark işlemcisi, p gecikme uzunluğudur. Modelde yer alan değişkenler arasında eşbüünleşme olmadığını sınayan sıfır hipoezi, H = δ1= δ2 = ; alernaif hipoez ise H 1 = δ 1, δ 2 şeklinde ifade 2 Burada belirilmesi gereken önemli bir noka, sınırlar esi yaklaşımının ikinci derecede durağan olan değişkenlerin olduğu durumlarda uygulanamayacağıdır.

8 16 Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Sayı: 35, Ocak-Temmuz 21 ss edilmekedir. Eşbüünleşme ilişkisi ise F isaisikleri hesaplanarak espi edilmekedir. Pesaran vd. (21), değişkenlerin amamının I() ve değişkenlerin amamının I(1) olması durumları için kriik değerler ablosu oluşurulmuşur. Buna göre, hesaplanan F isaisiği kriik üs sınır değerinden büyük olursa, analize dahil edilen değişkenler arasında eşbüünleşme ilişkisi olmadığını sınayan H hipoezi reddedilecek, yani değişkenler arasında eşbüünleşme ilişkisinin varlığı kabul edilecek; hesaplanan F isaisiği kriik al değerden küçük olursa H hipoezi kabul edilecekir. Hesaplanan F isaisiğinin al ve üs kriik değerler arasında bulunması halinde ise değişkenlerin arasında eşbüünleşme ilişki olup-olmadığı konusunda karar verilememekedir (Pesaran vd., 21). 2. Nedensellik Analizleri Değişkenler arasında eşbüünleşme ilişkisinin varlığı, aralarında en az bir yönlü nedensellik ilişkisi olduğuna işare emeke, ancak nedenselliğin yönünü gösermemekedir (Granger, 1988). Buradan harekele, analize dahil edilen hisse senedi piyasaları arasındaki kısa dönemli dinamik ilişkilerin yönünün belirlenmesi amacıyla Granger (1969 ve 1988) ve Toda ve Yamamoo (1995) nedensellik analizlerine başvurulmakadır. Nedensellik analizlerinin uygulamasında ilk olarak üm değişkenlerin içsel olarak kabul edildiği bir Vekör Ooregresif (VAR) modelin ahmin edilmesiyle yola çıkılmakadır. VAR modellerde sağlıklı sonuçlar elde edebilmek için ise öncelikle opimal gecikme uzunluğunun belirlenmesi gerekmekedir. Bu çalışmada, sınırlı veri kümesi için Schwarz bilgi krierini öneren Lükepohl (1985) ile Kose ve Ucar (26) akip edilerek opimal gecikme uzunluğu Schwarz bilgi krierine göre belirlenmişir. Piyasalarda gerçekleşen aylık oralama hafa sayısı olan 4 gecikme maksimum gecikme olarak alınmış ve Schwarz krierini minimum yapan gecikme uzunluğu opimal gecikme olarak espi edilmişir. Ayrıca LM (Lagrange Muliplier) esi yapılarak ercih edilen gecikme uzunluğunda ookorelasyona raslanmadığı da eyi edilmişir. Sonuçlar Tablo 3 e yer almakadır. Granger (1969) nedensellik analizi değişkenler arasındaki nedenselliğin yönünü, analize dahil edilen birinci değişkenin cari değeri ile ikinci değişkenin geçmiş değerleri arasında ilişki olup olmadığını es emek sureiyle araşırmakadır. Uygulamada, öncelikle serilerin durağanlığı araşırılarak büünleşme dereceleri espi edilmeke 3, daha sonra eşbüünleşme esi uygulanmakadır. 3 Bu çalışmada durağanlık Augmened Dickey-Fuller (ADF), ve Kwiakowski-Phillips-Schmid-Shin (KPSS) birim kök esleri kullanılarak araşırılmakadır. Sıfır hipoezi alında durağanlığı reddeden ADF esleriyle birlike; sıfır hipoezi alında durağanlığı iddia eden ve Kwiakowski, Phillips, Schmid ve Shin (1992) arafından gelişirilen KPSS esi eyi amaçlı kullanılmakadır (Brooks 22, 382). ADF ve KPSS esleri ile durağanlığı espi emek üzere sabili ve rendsiz ve sabili ve rendli modeller kullanılmışır. Elde edilen sonuçlar analize dahil edilen hisse senedi piyasalarının her birinin düzey değerlerde birim köke

9 İMKB İle Gelişmeke Olan Ülkelerin Hisse Senedi Piyasalarının Ekileşimi: Eşbüünleşme ve Nedensellik Yaklaşımı 17 Eşbüünleşme espi edilirse, VAR modelleri Engle ve Granger (1987) arafından gelişirilen haa düzelme modeli şeklinde ahmin edilip, ardından nedensellik esi gerçekleşirilmekedir. Aynı dereceden büünleşik seriler arasında eşbüünleşme ilişkisine raslanmazsa, serilerin farkları alınmak sureiyle, VAR modelleri ahmin edilmekedir. Buna göre, durağan olmayan iki seri aynı zamanda eşbüünleşik de değil ise, İMKB ( ln IMKB ) ile analize dahil edilecek diğer her bir ülkenin hisse senedi piyasası endeksi ( ln DU ) değişkenleri arasında Granger nedenselliği espi emek üzere aşağıdaki birinci farklarda VAR modeli ahmini yapılır: p11 p12 α12 β11 i i β12 j j ε12 i= 1 j= (2) Δ ln IMKB = + Δ ln IMKB + Δ ln DU + p21 p22 α 22 β21 i i β22 j j ε22 i= 1 j= (3) Δ ln DU = + Δ ln DU + Δ ln IMKB + Buna göre, modelde yer alan diğer ülke endeksi değişkenine ( ln DU ) ai bilgilerin modele eklenmesi İMKB değişkeninin öngörüsüne kakı sağlıyorsa, ln DU değişkeni ln IMKB nin nedeni olarak kabul edilmekedir. Eşiliklerde değişkenler arasında Granger nedenselliği espi emek üzere, H : β 12 j = ve H 1 : β 22 j = hipoezleri Wald (F) esi uygulanarak es edilmekedir. Uygulama sonucunda, H ın kabul edilmesi ln DU değişkeni ln IMKB değişkeninin nedeni değildir olarak; H ın reddedilmesi yani gecikmeli kasayılardan en az birinin sıfırdan farklı olduğu durumda ise ln DU değişkeni ln IMKB değişkeninin nedenidir olarak kabul edilir. H ve H 1 hipoezinin birlike reddedilmesi de değişkenler arasında iki yönlü nedensellik ilişkisinin olduğu anlamına gelmekedir. Durağan olmayan ve eşbüünleşik olduğu espi edilen İMKB ile analize dahil edilecek diğer her bir ülkenin hisse senedi piyasası endeksi değişkenleri arasında Granger nedenselliğin yönünü espi emek üzere ise aşağıdaki vekör haa düzelme modeli ahmin edilir: T11 T12 α12 β11 i i β12 j j β13ε 1 1 i= 1 j= (4) Δ ln IMKB = + Δ ln IMKB + Δ ln DU + + u T21 T22 α22 β21 i i β22 j j β23ε 1 2 i= 1 j= (5) Δ DU = + Δ DU + Δ IMKB + + u sahip olduğunu, yani durağan olmadığını oraya koymakadır. Bu bulgu ele alınan hisse senedi piyasalarının zayıf formda ekin olduklarını da oraya koymakadır (bkz. Ek 3).

10 18 Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Sayı: 35, Ocak-Temmuz 21 ss Vekör haa düzelme modeline bağlı olarak nedenselliğin yönünü espi emek üzere, açıklayıcı değişkenlere ai kasayılara Wald esi uygulanmaka; açıklayıcı değişkenlerin kasayılarının bir büün olarak sıfırdan farklı olmasını ( β 12 j = ; β 22 j = ) es eden boş hipoezin reddedilmesi de nedenselliğin varlığını gösermekedir. Diğer arafan, ilgili serilerin eşbüünleşik olması durumunda kısılı bir VAR modeli olan haa düzelme modelleri ile nedenselliğin es edilmesinde başvurulan F esi isaisiği geçerliliğini yiirebilmekedir (Toda ve Yamamoo 1995). Ayrıca, eşbüünleşme eslerinde oraya çıkabilecek haaların nedensellik eslerine aşınma riski de bulunmakadır. Söz konusu sakıncalara karşı Toda ve Yamamoo (1995) ile Dolado ve Lükepohl (1996) arafından önerilen yönemlere son zamanlarda lieraürde raslanmakadır. Bu çalışmada nedensellik ilişkisini incelemek üzere ve eyi amacıyla, ikinci yaklaşım olarak Toda ve Yamamoo (1995) arafından önerilen yöneme de başvurulmakadır. Toda ve Yamamoo (1995) prosedüründe Granger nedenselliğin espii için öncelikle analize dahil edilecek hisse senedi piyasası endeks serilerinin maksimum büünleşme dereceleri ( d max ), birim kök esleri yardımıyla espi edilmekedir. Ardından, VAR ( p + d ) modeli ahmin edilmeke ve Granger nedensellik eslerinde max olduğu gibi, ilk p gecikme için sandar Wald esi uygulanmakadır. Bu çalışmada analize dahil edilen serilerin hepsi için maksimum büünleşme derecesi 1 olarak espi edilmişir (Ek 3). III. BULGULAR VE DEĞERLENDİRME Tablo 1 de eşbüünleşme analizi sonuçlarını veren F isaisikleri yer almakadır. Görüldüğü gibi, İMKB ile Brezilya, Hindisan ve Mısır hisse senedi piyasaları arasında uzun dönemli bir denge ilişkisi söz konusudur, yani piyasalar eşbüünleşikir. Dolayısıyla, yaırımcılar açısından orak rende sahip bu piyasalar arasında uzun dönemde porföy çeşilendirmesi imkanı olmayacakır. Diğer arafan elde dilen bulgulara göre, gelişmeke olan Arjanin, Meksika, Malezya ve Macarisan borsaları uzun vadede büyük olasılıkla İMKB den ayrı hareke edecekleri ve aralarındaki sokasik (olasılıksal) fark da kalıcı olacağı için, İMKB ile birlike söz konusu hisse senedi piyasalarına yaırım yapan yaırımcılara uzun vadede uluslararası çeşilendirme yoluyla risklerini azalma imkanı sunabilecekir.

11 İMKB İle Gelişmeke Olan Ülkelerin Hisse Senedi Piyasalarının Ekileşimi: Eşbüünleşme ve Nedensellik Yaklaşımı 19 Tablo 1: Eşbüünleşme Analizi Sonuçları Gecikme Sayısı * Ülke 1** Eşbüünleşme Arjanin Yok Brezilya Var Meksika Yok Hindisan Var Malezya Yok Macarisan Yok Mısır Var Kriik Sınır Değerleri Al Sınır Üs Sınır % % % *Aylık hafa sayısı olan 4 gecikmeye kadar es isaisikleri elde edilmişir. Bu sayede farklı gecikme düzeylerinde sonuçların uarlı olduğu sınanmışır. İMKB ile eşbüünleşme ilişkisi bulunan ülkeler koyu olarak vurgulanmışır. ** Opimal gecikme sayısı. Opimal gecikme sayısında Brezilya ve Hindisan %1; Mısır için %5 düzeyinde eşbüünleşme söz konusudur. Tablo 2 de ise İMKB ile aralarında eşbüünleşme ilişkisi bulunan hisse senedi piyasaları arasındaki uzun dönem eşbüünleşme kasayıları sunulmakadır. Elde edilen sonuçlara göre, İMKB ile aralarında eşbüünleşme ilişkisi bulunan Brezilya, Hindisan ve Mısır borsaları için elde edilen uzun dönem kasayılarının herbiri %1 düzeyinde isaisiksel olarak anlamlıdır. Bu sonuçlar Brezilya, Hindisan ve Mısır borsalarının emel endeksinde meydana gelecek %1 lik bir arışın Türk hisse senedi piyasasında sırasıyla %,67, %,81 ve %,59 luk bir arışa neden olacağını oraya koymakadır. Tablo 2: Uzun Dönem Kasayıları Brezilya Hindisan Mısır Kasayı (-is.) Kasayı (-is.) Kasayı (-is.) lndu.67* (5.4).81* (5.36).59* (6.8) Sabi.11 (2.48).19 (3.5).31 (3.78) LM SC 1.4 [.3] 2.39 [.12].94 [.33] FF.1 [.91].3 [.86].74 [.39] LM he 1.8 [.35] 1.39 [.9] 1.74 [.34] * %1 düzeyinde isaisiksel olarak anlamlılığı ifade emekedir. LM SC Breusch Godfrey LM ookorelasyon; FF Ramsey model kurma haası; LM he Whie değişen varyans sınaması es isaisikleridir. Köşeli paranez içindeki değerler olasılık değerleridir. Uzun dönem eşbüünleşme kasayıları ahmin edilirken ookorelasyon, değişen varyans ve model kurma haası problemlerini oradan kaldıran gecikme uzunlukları kullanılmışır. Tablo 3 de analize dahil edilen hisse senedi piyasaları arasındaki dinamik ilişkilerin yönünü veren Granger (1969 ve 1988) ve Toda ve Yamamoo (1995) nedensellik analizleri sonuçları yer almakadır.

12 11 Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Sayı: 35, Ocak-Temmuz 21 ss Tablo 3: Nedensellik Analizleri Sonuçları Ülke Gecikme Hipoez Granger Toda-Yamamoo Nedensellik Arjanin 1 İMKB > ARJANTİN.117 [.7323].1323 [.716] Hayır ARJANTİN > İMKB [.1888] [.1671] Hayır Brezilya 1 İMKB > BREZİLYA.38 [.954].3958 [.5292] Hayır BREZİLYA > İMKB [.361] [.186] Eve Meksika 1 İMKB > MEKSİKA.425 [.8367].35 [.8515] Hayır MEKSİKA > İMKB [.234] [.22] Eve Hindisan 1 İMKB > HİNDİSTAN [.1651] [.117] Eve HİNDİSTAN > İMKB [.27] 3.44 [.83] Eve Malezya 1 İMKB > MALEZYA.1338 [.7146].831 [.7731] Hayır MALEZYA > İMKB.822 [.7743].1342 [.714] Hayır Macarisan 1 İMKB > MACARİSTAN.468 [.8287].164 [.8981] Hayır MACARİSTAN > İMKB [.15] [.15] Eve Mısır 1 İMKB > MISIR [.346] [.438] Eve MISIR > İMKB.4855 [.4859] [.3139] Hayır Köşeli paranez içindeki değerler olasılık değerleridir. Analiz sonuçları İMKB ile aralarında eşbüünleşme ilişkisine raslanan Brezilya, Hindisan ve Mısır borsalarının yanı sıra İMKB ile Meksika ve Macarisan borsaları arasındaki kısa dönemli ekileşimi oraya koymakadır. Buna göre Brezilya, Meksika ve Macarisan borsalarından İMKB ye doğru; İMKB den ise Mısır borsasına doğru ek yönlü nedensellik söz konusudur. Aralarında uzun dönemli eşbüünleşme ilişkisi bulunan İMKB ve Hindisan borsaları arasında ise çif yönlü nedensellik bulunmuşur. Görüldüğü gibi, nedenselliğin yönü daha çok diğer piyasalardan İMKB ye doğru olmakadır. İMKB ile aralarında eşbüünleşme ilişkisi bulunmayan Meksika ve Macarisan hisse senedi piyasaları arasındaki ekileşimin varlığı ise, porföy çeşilendirmesinin sağlayacağı olası yararları kısılayabilecek bir fakördür. Elde edilen sonuçlar, İMKB ye kısa vadeli yaırım yapan yaırımcılar için, Brezilya, Meksika, Hindisan ve Macarisan borsalarındaki harekelerin daha çok akip edilmesinin faydalı olabileceğine işare emekedir. SONUÇ Bu çalışmada İMKB ile gelişmeke olan yedi ülkenin (Arjanin, Brezilya, Meksika, Hindisan, Malezya, Macarisan ve Mısır) hisse senedi piyasaları arasındaki uzun ve kısa dönemli ilişkiler Aralık 1995-Aralık 28 dönemine ai hafalık veriler kullanılarak incelenmekedir. Gerçekleşirilen sınırlar esi sonuçları İMKB ile gelişmeke olan Brezilya, Hindisan ve Mısır hisse senedi piyasalarının eşbüünleşik olduğunu oraya koymakadır. Söz konusu piyasalarda meydana gelecek değişikliklere İMKB poziif epki vermekedir. Dolayısıyla yaırımcılar uzun dönemde İMKB ile birlike söz konusu piyasalarda pozisyon

13 İMKB İle Gelişmeke Olan Ülkelerin Hisse Senedi Piyasalarının Ekileşimi: Eşbüünleşme ve Nedensellik Yaklaşımı 111 almak sureiyle uluslararası çeşilendirmenin olası faydalarından yararlanamayacaklardır. Diğer arafan, İMKB ile diğer hisse senedi piyasaları arasındaki kısa dönemli dinamik ilişkileri araşıran nedensellik analizleri sonuçları, Arjanin ve Malezya hisse senedi piyasaları hariç, İMKB ile diğer gelişmeke olan hisse senedi piyasaları arasındaki ekileşimi oraya koymakadır. Nedenselliğin yönünün daha çok diğer piyasalardan İMKB ye doğru olması İMKB nin daha çok diğer gelişmeke olan piyasaların ekisinde bulunduğuna işare emekedir. Bu sonuçlara göre aralarında uzun ve kısa dönemli ilişki espi edilemeyen Arjanin ve Malezya piyasaları, İMKB ile birlike pozisyon alınarak uluslararası çeşilendirme yapılabilecek en uygun piyasalardır. Bir büün olarak değerlendirmek gerekirse, İMKB nin hala uluslararası çeşilendirmeye imkan anıyan bir borsa olduğu ifade edilebilir. Gelecek çalışmalarda İMKB nin niçin bazı ülke borsaları ile eşbüünleşik olduğu veya bazıları ile eşbüünleşik olmadığının sebepleri araşırılabilir.

14 112 Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Sayı: 35, Ocak-Temmuz 21 ss EKLER Ek 1: Analize Dahil Edilen Endeksler ve Veri Dönemi Ülke Endeks (Bloomberg kodu) Arjanin ARGENTINA MERVAL INDEX (MERVAL:IND) Brezilya BRAZIL BOVESPA STOCK IDX (IBOV:IND) Meksika MEXICO BOLSA INDEX (MEXBOL:IND) Hindisan BSE SENSEX 3 INDEX (SENSEX:IND) Malezya KUALA LUMPUR COMP INDEX (KLCI:IND) Macarisan BUDAPEST STOCK EXCH INDX (BUX:IND) Mısır EGYPT HERMES INDEX (HERMES:IND) Türkiye ISE NATIONAL 1 INDEX (XU1:IND) Veri Dönemi: Gözlem sayısı: 669. Ek 2: Analize Dahil Edilen Hisse Senedi Piyasası Endeksleri Tanımlayıcı İsaisikler Türkiye Arjanin Brezilya Meksika Hindisan Malezya Macarisan Mısır Oralama Medyan Maksimum Minimum Sd. Haa Çarpıklık Basıklık Jarque-Bera Olasılık Gözlem Sayısı

15 İMKB İle Gelişmeke Olan Ülkelerin Hisse Senedi Piyasalarının Ekileşimi: Eşbüünleşme ve Nedensellik Yaklaşımı 113 Ek 3: Birim Kök Tesleri Sonuçları Panel A. ADF Brim Kök Tesi Düzey Birinci Farklar Ülke Sabi Sabi & Trend Sabi Sabi & Trend -is. prob.* p -is. prob* p -is. prob. p -is. prob. p Türkiye Arjanin Brezilya Meksika Hindisan Malezya Macarisan Mısır Panel B. KPSS Birim Kök Tesi Düzey Birinci Farklar Ülke Sabi Sabi& Trend Sabi Sabi & Trend LM-İs. LM-İs. LM-İs. LM-İs. Türkiye Arjanin Brezilya Meksika Hindisan Malezya Macarisan Mısır Kriik Değerler Kriik Değerler Kriik Değerler Kriik Değerler %1.739 %1.216 %1.739 %1.216 %5.463 %5.146 %5.463 %5.146 %1.347 %1.119 %1.347 % *prob= MacKinnon (1996) one-sided p-values, p= gecikme. ADF birim kök esinin sıfır hipoezi: Ho = değişkenin birim kökü vardır şeklindedir. Maksimum gecikme uzunluğu T= gözlem sayısı olmak üzere 1/4 Schwer (1989) in önerdiği T p = 12., formülüyle hesaplanmış ve 669 gözlem için 3 olarak bulunmuşur. maks 1, Opimal gecikme uzunluğu ise Akaike Bilgi Krierine göre espi edilmişir. 2. KPSS birim kök esinde sıfır hipoezi: Ho = değişkenin birim kökü yokur, seri durağandır şeklindedir. 1/ 3 KPSS esinde band genişliği, T= gözlem sayısı olmak üzere, yaklaşık T olarak hesap edilmişir.

16 114 Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Sayı: 35, Ocak-Temmuz 21 ss KAYNAKÇA AROURI, Mohamed El Hedi; (24), The Impac of Increasing Sock Marke Inegraion on Expeced Gains from Inernaional Porfolio Diversificaion: Evidence From a Mulivare Approach wih Time Varying Risk, Economics Bullein, 6(3), ss BAYRİ, Osman ve Bülen GÜLOĞLU; (25), Hisse Senedi ve Yabancı Para Piyasalarının Enegrasyonu: Türkiye, AB, ABD Örneği, İkisa, İşleme ve Finans, 2(234), ss BEKAERT, Geer; (1995), Marke Inegraion and Invesmen Barriers in Emerging Equiy Markes, The World Bank Economic Review, 9(1), ss BEKAERT, Geer; Campbell R. HARWEY ve Chrisian T. LUNDBLAD; (23), Equiy Marke Liberalizaion in Emerging Markes, The Journal of Financial Research, 26(3), ss BERUMENT Hakan ve Onur INCE; (25), Effec of S&P5 S reurn on emerging markes: Turkish experience, Applied Financial Economics Leers, (1), ss BROOKS, Chris; (22), Inroducory Economerics for Finance, Cambridge Universiy Press, Cambridge, UK. 71s. CHAN, Kam C.; Benon E. GUP ve Ming-Shiun PAN; (1992), An Empirical Analysis of Sock Prices in Major Asian Markes and he Unied Saes, The Financial Review, 27(2), ss CHAN, Kam C.; Benon E. GUP ve Ming-Shiun PAN; (1997), Inernaional Sock Marke Efficiency and Inegraion: A Sudy of Eigheen Naions, Journal of Business Finance & Accouning, 24(6), ss ÇITAK, Leven ve Onur GÖZBAŞI; (27), İMKB İle Bazı Önde Gelen Gelişmiş ve Gelişmeke Olan Ülke Borsaları Arasındaki Büünleşmenin Temel Endeks ve Ana Sekör Endeksleri Temelinde Analizi, Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, 22(2), ss DEFUSCO, Richard A.; John M. GEPPERT ve George P. TSETSEKOS; (1996), Long-Run Diversificaion Poenial in Emerging Sock Markes, The Financial Review, 31(2), ss DOLADO, Juan L. ve Helmu LUTKEPOHL; (1996), Making Wald Tess Work for Coinegraed VAR Sysems, Economeric Reviews, 15(4), ss

17 İMKB İle Gelişmeke Olan Ülkelerin Hisse Senedi Piyasalarının Ekileşimi: Eşbüünleşme ve Nedensellik Yaklaşımı 115 ENGLE, Rober F. ve C. W. J. GRANGER; (1987), Co-Inegraion and Error Correcion: Represenaion, Esimaion, and Tesing, Economerica, 55 (2), ss EWING, Bradley T.; James E. PAYNE ve Clifford SOWELL; (1999), NAFTA and Norh American sock marke linkages: an empirical noe, The Norh American Journal of Economics and Finance, 1(2), ss FRATZSCHER, Marcel; (22), Financial Marke Inegraion in Europe: On Effecs of EMU on Sock Markes, Inernaional Journal of Finance and Economics, 7(3), ss GRANGER, C. W. J.; (1969), Invesigaing Causal Relaions by Economeric Models and Cross-specral Mehods, Economerica, 37(3), ss GRANGER, C. W. J.; (1988), Some Recen Developmen in a Concep of Causaliy, Journal of Economerics, 39 (1-2), ss GREGORY, Allan W. ve Bruce E. HANSEN; (1996), Residual-based Tess for Coinegraion in Models wih Regime Shifs, Journal of Economerics, 7 (1), ss HASSAN, Aqil Mohd. Hadi; (23), Financial Inegraion of Sock Markes in he Gulf: A Mulivariae Coinegraion Analysis, Inernaional Journal of Business, 8(3), ss HUSAIN, Fazal ve Reza SAIDI; (2), The inegraion of he Pakisani equiy marke wih inernaional equiy markes: an invesigaion, Journal of Inernaional Developmen, 12(2), ss JOHANSEN, Soren; (1988), Saisical Analysis of Coinegraed Vecors, Journal of Economic Dynamics and Conrol, 12(2-3), June- Sepember 1988, ss JOHANSEN, Soren ve Kaarina JOSELIUS; (199), Maximum Likelihood Esimaion and Inference on Coinegraion--Wih Applicaions o he Demand for Money, Oxford Bullein of Economics & Saisics, 52(2), ss KANAS, Angelos; (1998), Linkages beween he US and European Equiy Markes: Furher Evidence from Coinegraion ess, Applied Financial Economics, 8(6), ss KARIM, Bakri Abdul ve M. Shabri Abd. MAJID; (21), Does Trade Maer for Sock Marke Inegraion?, Sudies in Economics and Finance, 27(1), ss KASA, Kenneh; (1992), Common Sochasic Trends in Inernaional Sock Markes, Journal of Moneary Economics, 29(1), ss

18 116 Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Sayı: 35, Ocak-Temmuz 21 ss KASMAN, Adnan; Gülin VARDAR; Berna OKAN ve Gökçe AKSOY; (29), The Turkish Sock Marke Inegraion wih Developed and Emerging Counries' Sock Markes: Evidence from Coinegraion Tess wih and wihou Regime Shifs, Review of Middle Eas Economics and Finance, 5 (1), İnerne Adresi: hp://www.bepress.com/rmeef/vol5/ iss1/ar2, Erişim Tarihi: KORKMAZ, Turhan ve Emrah İsmail ÇEVİK; (28), Türkiye ve Uluslararası Hisse Senedi Piyasaları Arasındaki Eşbüünleşme İlişkisi ve Porföy Tercihleri, BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar Dergisi, 2(1), ss KORAJCZYK, Rober A.; (1996), A Measure of Sock Marke Inegraion for Developed and Emerging Markes, World Bank Economic Review, 1(2), ss KOSE, Nezir ve Nuri UCAR; (26), Effec of Cross Correlaion in Error Terms on he Model Selecion Crieria for he Saionary VAR Process, Applied Economics Leers, 13(4), ss KUCUKCOLAK, Necla; (28), Co-Inegraion of he Turkish Equiy Marke wih Grek and oher European Union equiy Markes, Ineranional Research Journal of Finance and Economics, (13), ss KUCUKKAYA, Engin; (29); Dıversificaion Benefis of Including Turkish and US Socks In A Porfolio, The Inernaional Journal of Economic and Social Research, Auumn 29, 5(2), ss KWIATKOWSKI, Denis; Peer C.B. PHILLIPS; Peer SCHMIDT ve Yongcheol SHIN; (1992), Tesing he Null Hypohesis of Saionariy agains he Alernaive of a Uni Roo: How Sure are We ha Economic Time Series have a Uni Roo?, Journal of Economerics, 54(1-3), ss LEVY, Haim ve Marshall SARNAT; (197), Inernaional Diversificaion of Invesmen Porfolios, The American Economic Review, 6(4), ss LUTKEPOHL, Helmu; (1985), Comparison of Crieria for Esimaing he Order of a Vecor Auoregressive Process, Journal of Time Series Analysis, 6(1), ss MANDACI, Pınar Evrim ve Dilvin TAŞKIN; (25), AB ye Uyum Sürecinde İMKB nin AB Piyasaları ile Karşılaşırılması, MUFAD Muhasebe Finansman Dergisi, (26), ss MANESCHIOLD, Per-Ola; (25), "Inernaional Diversificaion Benefis beween US, Turkish and Egypian Sock Markes," Review of Middle Eas Economics and Finance, 3(2), İnerne Adresi: hp://www.bepress.com/rmeef/vol3/iss2/ar2, Erişim Tarihi:

19 İMKB İle Gelişmeke Olan Ülkelerin Hisse Senedi Piyasalarının Ekileşimi: Eşbüünleşme ve Nedensellik Yaklaşımı 117 MARASHDEH, Hazem; (25), Sock Marke Inegraion in he MENA Region: An Applicaion of ARDL Bounds Tesing Aproach, Universiy of Wollongong Economic Working Paper Series No: 27, İnerne Adresi: /wpapers.hml, Erişim Tarihi: NARAYAN, Paresh Kumar ve Russell SMYTH; (25), Coinegraion of Sock Markes beween New Zealand, Ausralia and he G7 Economies: Searching for Co-Movemen Under Srucural Change, Ausralian Economic Papers, 44(3), ss OZDEMIR, Zeynel Abidin ve Esin CAKAN; (27), Non-linear Dynamic Linkages in he Inernaional Sock Markes, Physica A, 377(1), ss PESARAN, Hashem M. ve Yongcheol SHIN; (1999), An Auoregressive Disribued Lag Modelling Approach o Coinegraion Analysis, in S. Srom (Ed.), Economerics and Economic Theory in he 2h Cenury: The Ragnar Frisch Cenennial Symposium, Chaper 11, Cambridge Universiy Press, Cambridge-UK. PESARAN, Hashem M.; Yongcheol SHIN ve Richard J. SMITH; (21), Bounds Tesing Approaches o he analysis of Level Relaionship, Journal of Applied Economerics, 16(3), ss SOLNIK, Bruno H.; (1974), Why No Diversify Inernaionally Raher Than Domesically, Financial Analyss Journal, 3(4), ss SPK (29), SPK 28 Faaliye Raporu, İnerne Adresi: hp://www.spk.gov.r/ displayfile.aspx?acion=displayfile&pageid= 581&fn=581.pdf&submenuheader=null, Erişim Tarihi: SUBRAMANIAN, Ulaganahan; (28), Coinegraion of Sock Markes in Eas Asia, European Journal of Economics, Finance and Adminisraive Sciences, (14), ss TABAK, Benjamin Miranda ve Eduardo José Araújo LIMA; (22), Causaliy and Coinegraion in Sock Markes: The Case of Lain America, Banco Cenral do Brasil Working Paper Series No: 56, İnerne Adresi: hp://www.bcb.gov.br/pec/wps/ingl/wps56.pdf, Erişim Tarihi: TAI, Chu-Sheng; (27), Marke Inegraion and Conagion: Evidence from Asian Emerging Sock and Foreign Exchange Markes, Emerging Markes Review, 8(4), ss TODA, Hiro Y. ve Taku YAMAMOTO; (1995), Saisical Inference in Vecor Auoregressions wih Possibly Inegraed Processes, Journal of Economerics, 66 (1-2), ss

20 118 Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Sayı: 35, Ocak-Temmuz 21 ss TSPAKB 21, Türkiye Sermaye Piyasası Raporu 29 İnerne Adresi: hp://www.spakb.org.r/r/deskopdefaul.aspx?abid=152, Erişim Tarihi: WFE (29), World Federaion of Exchanges Annual Saisics, İnerne Adresi: hp://www.world-exchanges.org/saisics,erişim Tarihi:

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun Paramerik ve Paramerik Olmayan Eşbüünleşme Tesleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Sevinç GÜLER * Halime TEMEL NALIN * * IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (2) 2011, 256-264 İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE H. Aydın OKUYAN (1),

Detaylı

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK Nuray ERGÜL ÖZET Son yıllarda, Türk Sermaye Piyasalarında hukuk, muhasebe ve deneim alanlarında, uluslararası kuralların uygulanması için büyük değişiklikler

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ünal ARSLAN Musafa Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi, İkisa Bölümü. E-posa: uarslan@yahoo.com Yıldız SAĞLAM Musafa Kemal Üniversiesi

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracaa Ekisi: Türkiye İçin Bir Uygulama Prof. Dr. Recep TARI Kocaeli Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

THE IMPACT OF EXCHANGE TRADED FUNDS ON THE LONG TERM RELATIONSHIP OF INDEX MARKETS: AN EMPRICAL ANALYSIS ON THE ISE-30 INDEX

THE IMPACT OF EXCHANGE TRADED FUNDS ON THE LONG TERM RELATIONSHIP OF INDEX MARKETS: AN EMPRICAL ANALYSIS ON THE ISE-30 INDEX Dumlupınar Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi / Dumlupınar Universiy Journal of Social Sciences BORSA YATIRIM FONLARININ ENDEKS PİYASALARDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: İMKB-30 ENDEKSİ ÜZERİNE

Detaylı

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi SESSION 3B: Ora Asya Ekonomileri 07 Azerbaycan, Kazakisan, Kırgızisan ve Türkiyede İkisadi Özgürlük ve İsihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi Prof. Dr. Ekrem Erdem (Erciyes Universiy, Turkey) Ass. Prof.

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS ANADOLU ÜNİVERS İTES İ S OS YAL BİLİMLER DERGİS İ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cil/Vol. : - S ayı/no: 2 : 33 42 (20) FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * Yrd.

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sekörü İçin Ekonomerik Bir Analiz Kuruluş BOZKURT Yrd. Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversiesi Söke İşleme Fakülesi, Bankacılık ve Finans Bölümü kuriboz_48@homail.com

Detaylı

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 10 Sayı: 4 Ekim 2010 ss. 1139-1153 Yaz Saai Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Geirisine Ekisinin Tes Edilmesi Tesing he Effec of he Dayligh Saving Time

Detaylı

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi Volume 5 Number 2 2014 pp. 47-60 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Türkiye de Perol Tükeimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Büünleşme Yönemi İle Analiz Edilmesi Reşa Ceylana

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:3 Cil: Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Para Talebinin Belirleyenleri ve İsikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI Tayfur BAYAT ÖZ Bu çalışmada 2002M-20M5 dönemine ai aylık verilerle alernaif nominal vadeli mevdua faiz oranları ile ükeici

Detaylı

Türk Sermaye Piyasasında Fiyat ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimetrik Nedensellik Analizi

Türk Sermaye Piyasasında Fiyat ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimetrik Nedensellik Analizi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 4 Sayı: 2 Nisan 204 ss. 2-220 Türk Sermaye Piyasasında Fiya ve İşlem Hacmi İlişkisi: Zamanla Değişen Asimerik Nedensellik Analizi Price and Trade Volume Relaionship

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey SESSION C: Çalışma Ekonomisi 67 Büyüme ve İsihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği Yusuf Muraoğlu (Hii Universiy, Turkey) The Relaionship beween Growh and Employmen: The Case of Turkey Absrac One of he

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:009 Cil:6 Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA İMKB de Fiya-Hacim İlişkisi - Asimerik Ekileşim Yrd. Doç. Dr. Koray KAYALIDERE Celal Bayar Üniversiesi,U.B.Y.O., Bankacılık

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Dokuz Eylül Üniversiesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi Yayına Kabul Tarihi: 05.07.2014 Cil: 16, Sayı: 2, Yıl: 2014, Sayfa: 281-302 Online Yayın Tarihi: 30.09.2014 ISSN:

Detaylı

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU?

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? Yrd. Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Yrd. Doç. Dr. Feride Özürk

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

Bankaların Hisse Senedi Getirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Uygulama

Bankaların Hisse Senedi Getirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Uygulama Bankacılar Dergisi, Sayı 59, 26 Bankaların Hisse Senedi Geirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sekörü Üzerine Bir Uygulama Dr. Alper Özün * - Ailla Çifer ** Bu makale göserge

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:37, Sayı/No:2, 2008, 98-110 ISSN: 1303-1732 - www.ifdergisi.org 2008 İsanbul Menkul Kıymeler

Detaylı

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy SESSION Meal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipoezinin ürkiye Ekonomisi için Sınanması Inensiy of Meal (Seel) Use Hypohesis: A es for urkish Economy Assoc. Prof. Dr. Fikre Dülger (Çukurova Universiy, urkey)

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Cil:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 SPOT VE VADELİ İŞLEM FİYATLARININ VARYANSLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK TESTİ Emrah İsmail ÇEVİK * Mehme

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 8 / 2 (2006). 1-14 DÖVİZ KURU VE HİSSE SEETLERİ FİYATLARI ARASIDAKİ EDESELLİK İLİŞKİSİ Özlem AYVAZ * Öze : Bu çalışmada Türkiye de hisse seneleri

Detaylı

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ Eem Hakan ERGEÇ Eskişehir Osmangazi Üniversiesi Mura TAŞDEMİR Eskişehir OsmangaziÜniversiesi Öze İnşaa sekörü çıkısının

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013 PİYASA ETKİNLİĞİ HİPOTEZİ: İMKB İÇİN AMPİRİK BİR ANALİZ Fama ZEREN Yrd.Doç.Dr., İnönü Üniversiesi,İ.İ.B.F., Ekonomeri Bölümü, fama.zeren@inonu.edu.r, 04223774317 Hakan KARA Öğr.Grv., İnönü Üniversiesi,

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 2, 2010 53

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 2, 2010 53 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 2, 2010 53 FİNANSAL PİYASA ETKİNLİĞİ: S&P 500 ÜZERİNE BİR UYGULAMA Erhan DEMİRELİ *, Gökuğ Cenk AKKAYA ** ve Elif İBAŞ *** Öze Finansal ekinlik kavramı

Detaylı

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ Dr. Burcu GÜVENEK Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F. Đkisa Bölümü Dr. Volkan ALPTEKĐN Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F.

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

Yükseköğretimin Büyümeye Etkisi: Eşbütünleşme Analizi The Effect of Higher Education on Growth: A Cointegration Analysis

Yükseköğretimin Büyümeye Etkisi: Eşbütünleşme Analizi The Effect of Higher Education on Growth: A Cointegration Analysis SESSION 2B: Kalkına 323 Yükseköğreiin Büyüeye Ekisi: Eşbüünleşe Analizi The Effec of Higher Educaion on Growh: A Coinegraion Analysis Ass. Prof. Dr. Mura Musafa Kuluürk (Çankırı Karaekin Universiy, Turkey)

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi.

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi. Borsa İsanbul da Piyasa Ekinliğinin Analizi: Harvey Doğrusallık Tesi (Analysis of Marke Efficiency a Borsa İsanbul: Harvey Lineariy Tes) Gürkan MALCIOĞLU a Mücahi AYDIN b a Arş.Gör., Sakarya Üniversiesi,

Detaylı

PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ ÖZET

PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F.Dergisi Cil:17 Sayı:2, Yıl:2002, ss:55-74 PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ Erdinç Telaar * Şadiye Türkmen ** Özgür Teoman *** ÖZET Bu çalışmada pamuk borsalarında oluşan fiyaların

Detaylı

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1 RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 950-995 Rahmi YAMAK * Yakup KÜÇÜKKALE ** ÖZET Bu çalımada, Rasyonel Bekleniler Doal Oran Hipoezinin, Çıkı (ya da isizliin) alep (ya

Detaylı

Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (31) 2015, 109-134

Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (31) 2015, 109-134 Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (31) 2015, 109-134 ADA ÜLKELERİNDE TURİZM TALEBİ: KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ÖRNEĞİ TOURISM DEMAND IN THE ISLAND COUNTRIES: THE CASE OF NORTHERN CYPRUS TURKISH REPUBLIC ÖZET

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Nisan 2016, Sayı:12 HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Selçuk KENDİRLİ 1 Muhammet ÇANKAYA 2 Özet:

Detaylı

Getiri Volatilitisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Ampirik Bir Çalışma

Getiri Volatilitisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Ampirik Bir Çalışma 200 18 19 Yrd. Doç. Dr.Melek Acar Boyacıoğlu 20 Dr. Burcu Güvenek Geiri Volailiisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Amirik Bir Çalışma Dr. Volkan Alekin Yrd. Doç. Dr. Melek ACAR BOYACIOĞLU Dr.

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Volume 2. Number 1. 2011 pp. 121-142 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Burcu Ozcan a Ayse Ari b Öze: Finansal

Detaylı

Yabancı Sermaye Yatırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Etkisinin Türkiye Bağlamında Test Edilmesi

Yabancı Sermaye Yatırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Etkisinin Türkiye Bağlamında Test Edilmesi Yabancı Sermaye Yaırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Ekisinin Türkiye Bağlamında Tes Edilmesi Yrd. Doç. Dr. Yusuf DEMİR Süleyman Demirel Üniversiesi, İİBF. Öze Bu çalışma; uluslararası sermaye harekelerinin

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Türkiye de Kamu Yaırımlarının Özel Sekör Yaırımları Üzerindeki Ekisi: 1970-2009 The Effec of Public Invesmens on

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22, Sayı:2, Yıl:2007, ss:249-271.

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22, Sayı:2, Yıl:2007, ss:249-271. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22, Sayı:2, Yıl:2007, ss:249-271. İMKB İLE BAZI ÖNDE GELEN GELİŞMİŞ VE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKE BORSALARI ARASINDAKİ BÜTÜNLEŞMENİN

Detaylı

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul MPRA Munich Personal RePEc Archive Long memory and srucural breaks on volailiy: evidence from Borsa Isanbul Emrah Ismail Cevik and Gülekin Topaloğlu Namık Kemal Universiy, Bülen Ecevi Universiy 014 Online

Detaylı

Kırılgan Beşlide Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP) Hipotezinin Test Edilmesi The Test of Purchasing Power Parity Hypothesis for Fragile Five

Kırılgan Beşlide Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP) Hipotezinin Test Edilmesi The Test of Purchasing Power Parity Hypothesis for Fragile Five Journal of Yasar Universiy, 205 0(37) 638-6477 Kırılgan Beşlide Saın Alma Gücü Pariesi (SAGP) ipoezinin Tes Edilmesi The Tes of Purchasing Power Pariy ypohesis for Fragile Five İsmail ÇEVİŞ, Pamukkale

Detaylı

TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ TİCARET AÇIKLARI ÜZERİNDE ETKİLİ Mİ? ARE GOVERNMENT EXPENDITURES EFFECTIVE ON TRADE DEFICITS IN TURKEY?

TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ TİCARET AÇIKLARI ÜZERİNDE ETKİLİ Mİ? ARE GOVERNMENT EXPENDITURES EFFECTIVE ON TRADE DEFICITS IN TURKEY? Akademik Araşırmalar ve Çalışmalar Dergisi / Journal of Academic Researches and Sudies Alınış arihi: 0.0.04 Kabul Ediliş arihi: 0.04.04 ÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ İCARE AÇIKLARI ÜZERİNDE EKİLİ Mİ?

Detaylı

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Yıl: 24 Sayı:86 Ocak 2010 101 TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Nuray ERGÜL ÖZET Bu çalışmada, Türk ve Amerikan Enerji Piyasaları na yer verilmişir. Araşırmada kullanılan

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive Crude Oil Impor and Economic Growh: Turkey Erginbay Ugurlu and Aydın Ünsal Isanbul Aydın Universiy, Gazi Universiy 28 May 2009 Online a hps://mpra.ub.uni-muenchen.de/69923/

Detaylı

Vadeli İşlem Piyasasında Optimal Hedge Rasyosunun Statik ve Dinamik Teknikler Yardımıyla Hesaplanması

Vadeli İşlem Piyasasında Optimal Hedge Rasyosunun Statik ve Dinamik Teknikler Yardımıyla Hesaplanması Uluslararası Alanya İşleme Fakülesi Dergisi Inernaional Journal of Alanya Faculy of Business Yıl:014, C:6, S:3, s. 1-13 Year:014, Vol:6, No:3, s. 1-13 Vadeli İşlem Piyasasında Opimal Hedge Rasyosunun Saik

Detaylı

Finansal İstikrarın Bankacılık Sisteminin Borç Verme Politikaları Üzerindeki Etkisi: 2008 Küresel Krizi Çerçevesinde Türkiye Üzerine Bir İnceleme

Finansal İstikrarın Bankacılık Sisteminin Borç Verme Politikaları Üzerindeki Etkisi: 2008 Küresel Krizi Çerçevesinde Türkiye Üzerine Bir İnceleme Finansal İsikrarın Bankacılık Siseminin Borç Verme Poliikaları Üzerindeki Ekisi: 2008 Küresel Krizi Çerçevesinde Türkiye Üzerine Bir İnceleme Öze Ekrem ERDEM * M. Faih İLGÜN ** Cüney DUMRUL *** 2008 yılında

Detaylı

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY Journal of Yasar Universiy 22 26(7) 4392-444 TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY M. Ali Bilginoğlu

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:41, Sayı/No:, 1, 14-6 ISSN: 133-173 www.ifdergisi.org 1 İMKB 1 endeksindeki kaldıraç

Detaylı

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ Yrd. Doç. Dr. Hülya Kanalıcı Akay Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Mehme Nargeleçekenler Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi

Detaylı

Enflasyon ve Nominal Faiz Oranı İlişkisi: Türkiye Örneği (2004-2013)

Enflasyon ve Nominal Faiz Oranı İlişkisi: Türkiye Örneği (2004-2013) YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2015 Cil:22 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Enflasyon ve Nominal Faiz Oranı İlişkisi: Türkiye Örneği (2004-2013) Musa ATGÜR * N. Oğuzhan ALTAY ** ÖZ Bu çalışmada,

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

PETROL FİYATLARININ DIŞ TİCARET AÇIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

PETROL FİYATLARININ DIŞ TİCARET AÇIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ PETROL FİYATLARININ DIŞ TİCARET AÇIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Tayfur BAYAT * Ahme ŞAHBAZ ** Taner AKÇACI *** ÖZ Bu çalışmada Türkiye nin 1992:1-212:4 dönemine ai aylık veriler kullanılarak reel

Detaylı

TÜRKİYE BORSASININ GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER BORSALARI İLE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ

TÜRKİYE BORSASININ GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER BORSALARI İLE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ TÜRKİYE BORSASININ GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER BORSALARI İLE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ Doç. Dr. Yasemin KESKİN BENLİ ÖZ Bu çalışmada, Türkiye hisse senedi piyasasının Gelişmekte Olan Ülkeler hisse senedi piyasaları

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı